Alter. Ontmoeting. Thema. mkll-0c. Koningin Beatrix bezoekt Altrecht. Ontmoeting met Cees van t Hoff (97) Maand van de wens

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Alter. Ontmoeting. Thema. mkll-0c. Koningin Beatrix bezoekt Altrecht. Ontmoeting met Cees van t Hoff (97) Maand van de wens"

Transcriptie

1 Alter Gratis magazine over geestelijke gezondheid mkll-0c Jaargang 12 - juni 2011 Thema Ontmoeting + Koningin Beatrix bezoekt Altrecht Ontmoeting met Cees van t Hoff (97) + Maand van de wens + altrecht geestelijke gezondheidszorg

2 3 Altrecht kort 4 Een ontmoeting met Cees van t Hoff (97) 6 Op de koffie bij Saphira 8 5 vragen over psychosomatiek 9 Column Geestelijke verzorging 10 Uitgelicht: De Wensenboom 12 Jou vergeet ik nooit Inhoud 13 Column Saphira 14 Digitale ontmoeting: Mijnaltrecht.nl 16 Post 18 Fictie: Andere tranen 20 n stapje verder: Utrecht Activity 22 Nieuws 24 Nieuws van de Cliëntenraad Colofon: Alter is een uitgave van Altrecht geestelijke gezondheidszorg Redactie: Wouter Langeveld (hoofdredacteur) Simone Lensink (eindredacteur) Bert Aben Tresy Benders (ondersteuner Cliëntenraad Altrecht Senior) Karin van Laar (Altrecht Talent) Margriet Mannak (Familieraad) Saphira Metekohy Ina Veenstra (Altrecht WA) Aan dit nummer werkte verder mee: Carice de Wildt Redactieadres: Dolderseweg BN Den Dolder Telefoon: Fotografie: Dick Boes, Allard Wilemse, e.a. Ontwerp en opmaak: Studio Langezaal, Zeist Drukwerk: Bergdrukkerij, Amersfoort Deadline: Alter nummer 3 verschijnt in oktober De deadline voor dit nummer is 19 september Overname: Zonder toestemming van de redactie mag niets uit dit nummer worden overgenomen Kopij: Cliënten en familie die willen reageren op artikelen, kunnen hun kopij sturen naar De redactie behoudt zich het recht voor reacties te weigeren, in te korten of naar een later moment te verschuiven. [2] Alter 2 11

3 Koningin Beatrix ontmoet Altrecht Ter gelegenheid van het 550-jarig bestaan van Altrecht bezocht Koningin Beatrix eind mei het Willem Arntsz Huis in Utrecht. Ze bewonderde daar de expositie Kunst bij Willem en sprak met medewerkers en cliënten over onder andere TOPGGz, FACT en Altrecht Jeugd. Op het binnenplein werd ze enthousiast ontvangen door een menigte cliënten en medewerkers en een aantal klassen van de nabijgelegen basisschool. De Koningin is geïnteresseerd in de rol die kunst speelt binnen de psychiatrie. Daarom koos zij ervoor om Altrecht Kort in het jubileumjaar te bezoeken in mei, de maand van de kunst. Tijdens het bezoek, dat zo n anderhalf uur duurde, had de Koningin contact met cliënten, behandelaars, ervaringsdeskundigen, opleiders en onderzoekers. Judith Vuyk, psychiater-directeur van Altrecht Willem Arntsz, schetste voor haar in het kort de historie van Altrecht. De Koningin had van tevoren aangegeven prijs te stellen op een kleinschalige setting, waarbij de ontmoeting met mensen uit de directe zorg voorop staat. Aan het einde van het bezoek overhandigde Peter van Zijl, voorzitter van de Cliëntenraad, haar het boek Herstel bestaat. Het bezoek van de Koningin vormde een markant hoogtepunt in dit bijzondere jubileumjaar. Alter 2 11 [3]

4 + Uit de historie van Altrecht Tekst: Simone Lensink Het was 1937 en de banen lagen niet voor het oprapen. Toen zijn zus hem tipte dat er misschien wel werk was bij het Willem Arntsz Huis, hoefde Cees van t Hoff dan ook niet lang na te denken. Hij begon als leerling verpleegkundige en zette daarmee een stap die de rest van zijn leven zou bepalen. Hij leerde er namelijk niet alleen zijn vrouw kennen, maar bleef ook tot zijn pensionering in 1974 in dienst. Cees van t Hoff heeft inmiddels de respectabele leeftijd van 97 bereikt en blikt voor Alter terug op de tijd die hij in het WA Huis werkte. Een ontmoeting met Cees van t Hoff Meneer Van t Hoff werkte nog niet zo lang als verpleegkundige toen de Tweede Wereldoorlog begon en alles op het werk anders werd. Dat was een vreselijke tijd. De patiënten lagen gewoon te verhongeren. En ze snapten er niets van, het viel niet uit te leggen. Op een gegeven moment werden de Joodse patiënten weggehaald. Het was zo triest allemaal Er kwamen ook wel nieuwe patiënten binnen. Ik herinner me een man die uit het Zuiden van het land was komen lopen omdat hij Hitler wilde doodmaken. Hij is door een postbode naar ons gebracht. En er was een weduwe die van een boerderij buiten de stad kwam. Zij wilde zo graag met kerst naar huis terug. Ik had toen nog een fiets en ben met haar achterop daar naar toe gegaan LEKKENDE DAKEN Na de oorlog stond ook het leven in het WA Huis lange tijd in het teken van de wederopbouw. Van t Hoff: Het was een puinhoop. Lekkende daken, een keuken met een oud kolenfornuis en een stoomverwarming die aan alle kanten stuk was. Er kwam overal stoom uit de leidingen en als de stoker naar huis ging, was het koud. Langzaam maar zeker werd alles opgeknapt en kwam er ook weer wat meer voedsel. En vervolgens kon er ook weer meer aandacht worden besteed aan therapie. Tot die tijd waren we alleen maar bezig met overleven Ik heb me altijd geïnteresseerd in ambachten en ben nogal handig, dus ik was heel blij toen ik een plaatsje als begeleider bij arbeidstherapie kon krijgen. Achter de huisjes aan de Nicolaasstraat stond vroeger het oude mannen- en vrouwenhuis. Na de oorlog werd dat therapieruimte. Het was een oud, afgekeurd gebouw maar we hebben het ermee gedaan. Patiënten konden verschillende werkzaamheden doen. We maakten onder andere kokosmatten in de mattenmakerij, er was een rotanwerkplaats, een metaal- en constructiewerkplaats, een pottenbakkerij, een naaiatelier, de huisdrukkerij en de postafdeling. Het werk was heerlijk daar, ik genoot van de combinatie van vakmensen en verpleging. Dat ging heel goed samen omdat we veel van elkaar opstaken. Ik leerde veel over metaalbewerking en zij leerden van ons hoe ze moesten omgaan met patiënten. [4] Alter 2 11

5 OVERSTEKEN Arbeidstherapie was heel belangrijk voor de patiënten. Ze kregen er een dagindeling door. Meteen na het ontbijt gingen ze naar de werkplaats. De groep verzamelde dan bij de achterpoort aan het Nicolaaskerkhof. Dat waren meestal wel honderd mensen. In het begin hielp de politie bij het oversteken naar de poort aan de overkant. Want soms ontsnapte er wel eens één Later deden we dat gewoon zelf. Ik ben in de jaren zestig ook twee jaar gedetacheerd geweest bij de Van der Hoeven Kliniek. Dokter Roosenburg was daar toen directeur. Daar heb ik geholpen bij het opzetten van hun afdeling arbeidstherapie. Het was een leuke tijd. Er moest verbouwd worden, allerlei materiaal aangeschaft en daar was allemaal budget voor. Toen ik terugkwam in het WA Huis werd ik steeds meer eigen baas. Ik had kleine groepjes patiënten die individuele therapie nodig hadden. Die mensen waren al hun sociale contacten kwijt en moesten weer leren meedraaien in de maatschappij. Ik probeerde er altijd achter te komen wat voor beroep ze hadden. Als je belangstelling toont, maak je met de meeste patiënten snel contact. Ik heb wel eens een man onder m n hoede gehad waar niemand iets mee kon. Ik wist eruit te krijgen dat hij metselaar was. Het werd een ander mens toen we hem met een emmer specie en een stapel stenen z n gang lieten gaan. Bij de meesten kon je heel goed merken dat het werk hen plezier en afleiding bood. Natuurlijk zaten al die patiënten met vragen. Ik vond dat ik daar ook iets mee moest. Door alles wat ik had geleerd en had gelezen en door mijn ervaring, kon ik altijd goed met hen praten. Natuurlijk ben ik geen psychiater, maar ik denk wel dat ik heel wat mensen verder heb geholpen. FUSIES Meneer Van t Hoff was zestig toen hij in na 37 dienstjaren - met pensioen kon. Hij was toen hoofd van de afdeling arbeidstherapie en stond even in dubio, maar besloot het er toch van te nemen. Daardoor heb ik gelukkig de tijd met alle fusies niet meer meegemaakt. Daar hoefde ik me niet meer in te verdiepen. Ik ben lekker ons huisje in Friesland gaan verbouwen en heb nooit spijt gehad van deze stap. [A] Alter 2 11 [5]

6 + Op de koffie bij... Saphira Tekst: Saphira Metekohy Saphira dronk voor deze rubriek een kop koffie met zichzelf; ze had een ontmoeting met haar eigen persoon. Als mens ben ik altijd bezig mij gelukkig te voelen. Je rot voelen bezorgt je een leegte in jezelf. Het gevoel dat je niet helemaal compleet bent,eenzaam en misschien wel ontheemd. Tegenwoordig evalueer ik vaak hoe ik ervoor sta en hoe ik de dingen beter had kunnen doen. Durf je echt in de spiegel te kijken? Je staat als het ware voor de spiegel en kijkt naar jezelf. Als je écht dicht op de spiegel staat, vallen de oneffenheden je op. Puistjes en mee-eters zijn opeens zichtbaar en je denkt: Help dat siert mij niet. De gemakkelijkste manier is om die plekken te camoufleren met foundation zodat je ze niet ziet. Liever niet over nadenken en met het perfecte gezicht naar buiten gaan. De vraag is echter: bestaat perfectie? En voor wie doe je het uiteindelijk? HARD WEGLOPEN In het echte leven zijn er ook dingen die je eigenlijk niet aan een ander wilt laten zien. Iets wat je voor jezelf ook niet echt wil erkennen. Dat kunnen heel veel zaken zijn. Van grote tot hele kleine dingen. Ik denk dat ieder van ons wel iets kan bedenken. Ik althans heb echt dingen in mijn leven gehad waarvoor ik hard wegliep, en nu nog voor wegloop. Het erkennen van een psychisch probleem of iets waar je mee zit, voelt vaak als belastend als je het een ander zou vertellen. Wat denkt hij of zij over mij als ik dat ga zeggen? Je maakt jezelf kwetsbaar als je jezelf laat zien. Als je laat zien dat je last hebt van dingen. Ik heb borderline en man, wat ben ik daar hard voor weggelopen. Ik was als het ware continu mijn foundation aan het bijstippen. Ben ik er mee opgeschoten? Nee niet echt... Uiteindelijk sta je weer voor de spiegel en moet je je foundation toch weer verwijderen met make-up remover. En dan zie je de oneffenheden weer onder ogen. Het grappige is dat het jou alleen echt opvalt en stoort. Alsof een ander er heel erg mee zit als jij dat hebt. Perfectie bestaat immers niet. Streven naar perfectie is frustrerend en maakt je als mens behoorlijk onzeker. ONTMOET JE WARE IK Als je jezelf kunt erkennen zoals je bent, dan kom je jezelf [6] Alter 2 11

7 écht tegen en ontmoet je je ware ik. Dat kan in het begin nogal ongemakkelijk voelen omdat je je altijd anders hebt voorgedaan. Beter hebt voorgedaan. Je was bedekt met die foundation en nu voel je je naakt. Dat is een kwestie van wennen. Uiteindelijk is puurheid mooier dan streven naar perfectie. Puurheid oftewel echtheid is immers wat wij als mensen het meeste waarderen. Dan weet je immers waar je aan toe bent. Niet alleen jijzelf maar ook de ander. De moraal van het verhaal: om eerlijk naar jezelf te kijken, heb je de lef nodig om je oneffenheden onder ogen te zien. En te denken: Oké, ik heb dit, het is nou eenmaal zo. Het hoort bij mij en ik ben er niet minder om. Het maakt mij tot wie ik ben. Als je dit van jezelf kunt zeggen, heb je als het ware een ontmoeting met jezelf gehad. [A] HANDLEIDING Ik zie bij mezelf - doordat ik nu eerlijk ben naar mezelf - dat ik de boel beter kan reflecteren, mijn gevoel erken en weet te benoemen. Als ware heb ik de afgelopen jaren een handleiding gecreëerd hoe om te gaan met mijn dingen. Ik weet dit te benoemen naar anderen toe. Daarbij wil ik mij niet verschuilen achter diagnoses of wat dan ook. Problemen mogen geen excuus zijn, dat moeten we ons wel realiseren. Alter 2 11 [7]

8 + 5 vragen aan... Jaap Spaans Tekst: Simone Lensink Over psychosomatiek 1: Wat is psychosomatiek? 3: Hoe kunnen deze cliënten worden geholpen? Psychosomatiek gaat over onverklaarde lichamelijke klachten. Het is niet wat veel mensen denken; dat het geen échte lichamelijk klachten zijn maar eigenlijk psychische problematiek Het gaat weldegelijk om lichamelijk klachten zoals ernstige pijn of verlamming. Klachten die echter na uitgebreid onderzoek niet verklaard kunnen worden. Het zijn dus zeker geen klachten die ingebeeld zijn en het is ook geen aanstellerij; dat zijn vervelende misverstanden. 2: Hoe beïnvloeden lichaam en geest elkaar? Welke problemen ontstaan er als er op dit terrein iets mis gaat? Onverklaarde lichamelijke klachten hebben bij onze cliënten sterke invloed op hun innerlijke beleving en op het dagelijks leven. Iemand heeft bijvoorbeeld rugpijn. Die pijn kan niet worden verklaard en neemt ook niet af. Dan ga je als patiënt denken: dit komt nooit meer goed. Het gevolg kan zijn dat je somber wordt. Dat is niet fijn, want dat versterkt vervolgens de pijn. En het heeft invloed op wat je doet; je trekt je bijvoorbeeld terug. Zo kom je in een negatieve vicieuze cirkel terecht die gevolgen heeft voor je werk, je relatie, je sociale leven en ook voor je psychische toestand. In de behandeling proberen wij bij onze cliënten het mentaliserend vermogen te versterken. Er is bij iedereen een voortdurende uitwisseling tussen lichaam en geest. Ben je angstig? Dat kan bijvoorbeeld gepaard gaan met trillende handen. Mentaliserend vermogen is het besef dat wat je lichaam meemaakt, gepaard gaat met psychische ervaringen. Makkelijker gezegd: zicht op het verband tussen lichaam en geest. Dat is wat wij in de behandeling proberen aan te pakken. Dat gebeurt in alle therapieën; zoals tijdens fysiotherapie, kunsttherapie, sociotherapie of psychotherapie Er is continue aandacht voor: wat voel je nou? Wat ervaar je lichamelijk? Wat ervaar je van binnen? Door die verbinding weer te maken, leer je de emoties, gedachten en beelden kennen die een lichamelijke klacht bij jou oproept. Zo kun je ook leren hoe je die negatieve spiraal kunt doorbreken. Daarbij is een open contact met de behandelaar onontbeerlijk. Mentaliseren leer je in de ontmoeting met de ander. Door over en weer uit te wisselen en te spiegelen. 4: Waarom is het voor patiënten zo belangrijk dat de grenzen tussen psychiatrie en somatiek worden geslecht? De medische wetenschap wekt de indruk overal een oplossing voor te hebben. Toch kunnen veel klachten niet worden [8] Alter 2 11

9 Column + Tekst: Karien van Roermund Geestelijk verzorger Utrecht/Nieuwegein Haar foto is genoeg Vandaag bel ik aan, maar hoor niks. Er verandert niets. Ik bel nog eens. De stilte houdt aan. Wacht, als ik nu eens klop op het keukenraam, misschien doet de bel het niet. Ik klop... nog eens Maar ook dit werkt niet. Geen enkel teken van leven. Ik pak mijn fiets maar weer. verklaard. Dokters schrijven dan toch medicijnen of therapie voor, in de hoop resultaat te boeken. Mensen die bij ons komen, konden niet geholpen worden en liepen in hun dagelijks leven vast door hun lichamelijke en psychische problemen. Die klachten hebben ernstige gevolgen, zoals depressie, angst of een fobie. Deze mensen doe je tekort als je ze alleen vanuit het medisch perspectief of vanuit de psychiatrie bekijkt. Hun probleem moet tegelijk vanuit beide disciplines worden aangepakt. Ook hulpverleners moeten het verband zien tussen lichaam en geest. Bij ons werken alle disciplines samen vanuit het besef dat onze patiënten hun mentaliserend vermogen terug moeten krijgen. Alles staat in dat licht. 5: Wat wordt er met psychosomatiek bereikt? Altrecht meet het resultaat van de behandeling en wij zien dat we op vier gebieden resultaat boeken. Bij de meeste patiënten nemen de klachten af, hun kwaliteit van leven neemt toe, hun medische consumptie wordt beduidend minder en ze zijn tevreden over de behandeling. Maar het belangrijkste is natuurlijk dat patiënten weer zin in hun leven krijgen. [A] Ik rij door de drukke straten van de stad. Eenmaal op de Oudegracht doet iemand zijn arm omhoog om me iets te vragen. Ik stap van mijn fiets. Ik zoek het Lepelenburg. Ik wijs hem de weg. De man wijst met zijn arm en laat tegelijk iets vallen uit zijn zak. Met mijn fiets aan de hand is het lastig bukken, maar hij ziet wat ik zie en bukt zelf. Een fotootje, zie ik als hij het in zijn hand heeft. Met trillende handen laat hij het me zien. Ik zie een lachende jonge vrouw. Dat is mijn dochter. Ik ben onderweg naar haar. We hebben afgesproken bij het park Lepelenburg. Met moeite gaat de foto weer terug in zijn jaszak. Wat een mooie dochter hebt u. De man lacht. Ik heb haar lang niet gezien, er is veel gebeurd. Maar pas geleden belde zij me ineens op en zei: Je bent mijn vader en ik wil je vandaag of morgen zien. Het is bijna Vaderdag. Daarom ga ik nu naar haar toe. We hebben in het park afgesproken. Thuis aan de deur bellen is zo spannend. Dan doet ze vaak niet open, maar dit gaat beter. Ik hoop dat ze er is, maar ik zie wel. Als het nog niet gaat, is het ook goed. Ik heb al zolang gewacht. Mijn dochter blijft ze toch wel. Ik fiets al hobbelend verder over de gracht en mijmer: Wat een vader, om blij van te worden! [A] Kijk voor meer informatie op: Alter 2 11 [9]

10 + Uitgelicht Even je zorgen vergeten dat was het idee van de cliëntenraad van Altrecht achter de Wensenboom. In de maand april van dit jubileumjaar hebben zij cliënten van Altrecht in het zonnetje gezet. Cliënten en afdelingen dienden hun wensen in en bedrijven, particulieren en medewerkers van Altrecht werden uitgenodigd om wensen te vervullen. Het vervullen van de wensen was voor zowel gevers als ontvangers vaak een klein feestje. Het projectteam Wensenboom bedankt iedereen die een bijdrage heeft geleverd aan het uitkomen van de vele wensen! Op deze pagina s een beknopt overzicht van de tientallen wensen die zijn uitgevoerd. Tekst: Projectteam Wensenboom 3 > 4 > 1 > 2 > De maand van de wens Een medewerker van Altrecht overhandigde dit boek een cliënt van Barentsz. Ik was erg ontroerd. Wat een leuke meid, wat een mooie wens en wat een goed gevoel om met zoiets kleins iemand blij te kunnen maken. 1 > Groep 2 van Meijboom at met een delegatie van het bedrijf AON pannenkoeken in Lage Vuursche. Dit doen we bijna nooit, vertelde een cliënte. Voor ons is het ook een uitje, aldus een medewerker van AON. Een zeer geslaagd uitje! Een cliënt van P&V wilde graag een keer de Mattheus Passion bijwonen. De dirigent Pieter Jan Leusink schonk de kaartjes. Vol enthousiasme na afloop: Magnifiek. Intens genoten hebben we van de uitvoering. Bach is balsem voor de ziel. Dank jullie wel! Een behandelaar meldde een negenjarige cliënt aan die heel veel weet van elektriciteit : Zijn wens is om een middag met onze elektricien mee te kunnen helpen. Het zou goed voor hem zijn om te kunnen helpen zodat hij ook weet dat hij ergens goed in kan zijn. Altrecht-elektricien Matthijs Wiggeman nam de jongen een middag mee. 2 > Een wens van een bijzondere hobbyist. Zijn passie is met bekende Nederlanders op de foto gaan. Hij wilde dit ook graag met Roxanne Vernimmen, de voorzitter van de Raad van Bestuur van Altrecht. Na het maken van de foto, liet de cliënt zijn fotoboek zien. Hij was helemaal in zijn nopjes! Medewerkers van Agis trakteerden een aantal cliënten en medewerkers op een avondje gourmetten. De sfeer was super, alsof we met de afdeling in een restaurant zaten, echt een uitje! 3 > Losjes massage gaf de cliënten van de deeltijdafdeling van de Es in Woerden een stoelmassage. Heerlijk en ontspannend De wens van een cliënte van Meijboom kon vervuld worden dankzij de bloemenkas van Altrecht in Den Dolder. Mevrouw wilde een bloeiende plant voor haar kamer. Ze zocht een bloeiende, rode Begonia uit. Een cliënte van Eikenboom wenste het volgende: Kleurenconsulent spreken over wat voor kleur kleding bij mij past. Altrecht medewerker Renske Visscher vervulde de wens. De make-over was een succes. Aan het eind van de dag zag ze eruit alsof ze de directeur van Altrecht was. Ik vond het erg leuk om te doen. [10] Alter 2 11

11 5 > 6 > 7 > 8 > 9 > 10 > 4 > Eindelijk een tweede sjoelbak voor cliënten van De Meerstroom, aangeboden door een medewerkster van Altrecht. De sjoelcompetitie kan beginnen! Ook blije gezichten bij twee cliënten die een individuele wens vervuld zagen. Niet één, maar liefst vier mooie boeken over wilde dieren kreeg een cliënt overhandigd. De andere cliënte moet nog even geduld hebben: de sneeuwklokjes waar ze zo van houdt, zullen pas in de winter bloeien. Tot die tijd geniet ze van een prachtige kaart met haar lievelingsbloemen. 5 > De droom van een cliënt van Meijboom ging in vervulling. Ze ontmoette Marianne Weber in levende lijve! Marianne zong enkele nummers van haar nieuwe CD Jouw lach. Na afloop van het optreden gaf de cliënte haar een bosje bloemen, waarna ze samen op de foto gingen. Heeft u genoten?, Echt wel! Hier ga ik van dromen! 6 > Een aantal cliënten van Rintveld diende een gezamenlijke wens in voor een foto shoot. Joris Lugtigheid maakte deze middag mogelijk door zijn studio en vakmanschap beschikbaar te stellen. Het resultaat: tien schitterende portretfoto s! Ik vond het super leuk! Alle aandacht, moeite en tijd die er voor ons werd genomen, wauw!, aldus één van de deelnemers. 7 > Door de bezuinigingen schieten uitjes er tegenwoordig nog wel eens bij in. Reijnvaan wilde daarom graag met de cliënten naar de dierentuin. Dierentuin Amersfoort was zo vriendelijk de kaartjes te schenken. 8 > Televisiekok Ramon Beuk bereidde samen met de deeltijdgroep een maaltijd bij De Es. Ze maakten een heerlijke Pindasoep en Moksi Alesi, een kipgerecht met een zoetzure groentesalade. Ramon vertelde over zijn reis naar Suriname en gaf uitleg over de verschillende gerechten en ingrediënten. 9 > Activiteitenbegeleidster Nelleke Geluk kreeg van Renske Griffioen van Kwintes een nieuwe accordeon. Een accordeon is zeer geschikt om te begeleiden en sfeer te creëren, aldus Nelleke. De accordeon werd meteen uitgeprobeerd en cliënten zongen uit volle borst mee. 10 > Een cliënt wenst een picknick met de directie van Altrecht Talent. René Leermakers organiseerde een lunch in de tuin van het pand aan de Nicolaasstraat. De cliënt vond het fantastisch!. [A] Alter 2 11 [11]

12 + Jou vergeet ik nooit... In deze rubriek laat Alter (ex-)cliënten aan het woord die een speciale band hebben met een Altrecht-medewerker. Dit keer vertelt Carice de Wildt over haar GZ-psycholoog Susanne Demacker, werkzaam bij Altrecht Bipolair. Susanne geeft cognitieve gedragstherapie. Ik gun iedereen een Susanne Tekst: Carice de Wildt Susanne vertelt dat we voor het eerst met elkaar spraken in oktober De tweede keer ging het niet goed. Jij had je vriend bij je en de psychiater kwam jullie hier afleveren. In het begin kwam vooral het contragedrag aan de orde. Het viel me op dat je hier al vrij veel kennis over had. Gedachten en onbewuste leefregels kwamen later. Zo was één van jouw leefregels dat je altijd alles kunt bereiken, wat je wilt. Een mooi streven, maar als er iets voorbij komt dat niet lukt, loop je vast. GEZAMENLIJKE VRIENDIN Het was even wennen toen we elkaar tegenkwamen op een feestje. Ik vond dat ik toen beter weg kon gaan. Ik wist niet wat onze gezamenlijke vriendin wist van ons contact. We hebben hier in de therapie over gesproken en dit heeft onze gesprekken niet belemmerd. BOOSHEID Wat ik merkte, was dat je snel geneigd was te reageren vanuit je boosheid of irritatie. Je werd dan boos op een collega of een vriendin. In het begin mailde je me een aantal keer om dergelijke situaties voor te leggen. De laatste tijd merk ik dat je er beter in slaagt dit soort situaties goed te hanteren en eerder te signaleren wat er met je gebeurt. [12] Alter 2 11

13 Column + Susanne vertelt dat cognitieve gedragstherapie (CGT) geen therapie is om de dingen positief te zien, of vervelende dingen weg te redeneren. Met CGT leer je realistisch denken. Je kijkt naar wat je emoties zijn en of deze passend zijn bij de situatie. CGT werkt niet bij iedereen. Iemand moet in staat zijn naar zichzelf te kijken. Susanne vindt dat zij goed heeft samengewerkt met Carice. Ook vond ze het contact over het boek Koosje erg leuk. Daarin beschrijft Carice de rol van CGT bij bipolariteit. CGT bestaat al langer, maar wordt nog niet altijd toegepast bij de bipolaire stoornis, vertelt Susanne. Carice had een Sociaal Psychiatrisch Verpleegkundige die haar cognitieve gedragstherapie adviseerde. Ik wilde graag leren mijn gevoelens onder controle te houden. Voor mij was het moeilijk om van een afstand naar mezelf te kijken, vooral als ik manisch werd of depressief. IEDEREEN FOKT ME OP Ik leerde van Susanne mijn emoties te reguleren. Stap voor stap keken we naar mijn gedrag als ik begon te hyperen. Ze nam mijn gedachten onder de loep zoals: Het idee dat ik nu heb is briljant. Ik kon cognitieve therapie op alles in het leven toepassen. Op een collega die een lompe opmerking maakte of op mijn vriendinnen die me niet meteen terugbelden wanneer ik dat wilde. In plaats van: Zie je wel, iedereen fokt me op, leerde ik er een helpende gedachte tegenover te zetten. Mijn collega heeft zijn dag niet en mijn vriendin is gewoon druk. Wat zegt het bovendien over mij dat ik zo geraakt ben? Ik leerde dat mijn ideeën verre van briljant zijn als ik hypomaan ben. In mijn depressieve episodes leerde ik uit bed te stappen. We rondden na een tijdje de gesprekken af, maar na een paar maanden stond ik weer bij Susanne op de stoep. Er speelde iets in mijn leven dat ik met haar wilde bespreken. Nu hebben we het moment bereikt waarop ik het zelf ga doen. De niet helpende gedachte: Ik kan het niet alleen weet ik inmiddels al redelijk om te buigen in: Ik kan het aan, ook al is mijn stemming even minder. SUSANNE OORDEELT NIET Het is belangrijk dat het klikt in een therapie. Susanne is rustig, ze oordeelt niet en ze heeft zich altijd goed voorbereid. Ik gun iedereen een Susanne. [A] Umbrella Tekst: Saphira Ik woon vlakbij een stoplicht dat chronisch op rood staat. Heel irritant. Op een dag stond ik daar te wachten en het regende pijpenstelen. Gelukkig had ik mijn paraplu bij mij en stond ik droog bij het stoplicht. Terwijl ik relaxt stond te wachten, kwam er een jonge vrouw aangelopen, zonder paraplu. Ik kon twee dingen doen. Haar lekker in de regen laten staan, waarom zou ik haar aanspreken? Ik ken haar immers toch niet? Of haar aanbieden om mij te vergezellen onder mijn paraplu. Ik koos voor het laatste. Ha dame, ik voel mij zo alleen kom je mij vergezellen onder mijn paraplu? Het stoplicht is net op rood gesprongen dus... Ik keek haar lachend aan, zij keek mij aan en schoot ook in de lach. Ja dat wil ik wel, zei de jonge vrouw en ze sprong onder mijn paraplu. Voor het eerst vond ik het niet erg om lang voor het rode stoplicht te staan. Jij woont hier in de straat hé, zei de jonge vrouw. Ik zie je altijd voorbij gaan. Ik knikte en zei: Ja, dat klopt. Jij ook? Je komt mij wel vaag bekend voor. Duh, dat ze mij vaag bekend voorkwam. Deze jonge vrouw woonde gewoon bij mij in de straat. Al drie jaar. Al drie hele jaren en ik ontmoette haar nu pas voor het eerst. Die bewuste regenachtige middag onder mijn paraplu. Ik ga maar eens vaker mijn paraplu aanbieden. Zo ontmoet je nog eens je buren... [A] Saphira Metekohy heeft ook een eigen blog: Alter 2 11 [13]

14 + Interview Digitale ontmoeting: Mijnaltrecht.nl Met de implementatie van het cliëntenportaal Mijnaltrecht.nl zet Altrecht een grote stap voorwaarts in de communicatie met cliënten. Altrecht is daarmee één van de eerste ggz-instellingen met een écht interactief cliëntenportaal, waarmee cliënten rechtstreeks toegang hebben tot hun dossier en de mogelijkheid krijgen om afspraken te maken of wijzigen. Tekst: Simone Lensink De pilot die de afgelopen maanden op de afdeling Rintveld werd gehouden, is inmiddels positief geëvalueerd. Naar aanleiding daarvan heeft Altrecht het sein op groen gezet voor de verdere ontwikkeling en uitrol van Mijnaltrecht.nl. De komende maanden krijgen ook cliënten van andere afdelingen daarmee de mogelijkheid voor een digitale ontmoeting met hun behandelaar. [14] Alter 2 11

15 Wat is Mijnaltrecht.nl? Mijnaltrecht.nl is een soort beveiligd elektronisch loket, als onderdeel van de website van Altrecht. Cliënten die bij Altrecht staan ingeschreven, krijgen via DigiD een eigen inlogcode waarmee ze toegang krijgen tot het nieuwe cliëntenportaal. In Mijnaltrecht.nl kun je online zaken doen met Altrecht, zoals afspraken maken of verzetten, interactieve vragenlijsten of cliënttevredenheidsmetingen invullen en online je dossier inzien. Cliënten kunnen zelf in hun dossier niets veranderen, maar er wel opmerkingen over maken. Die worden vervolgens door de behandelaar weer aan het dossier toegevoegd. Datzelfde geldt voor bijvoorbeeld de huiswerkopdrachten of uitwerkingen die de cliënt online uitvoert. Ook die komen in het dossier terecht en kunnen weer worden ingezien. Mijnaltrecht.nl heeft ook een dagboekfunctie. Het is de bedoeling dat op termijn ook behandelfuncties beschikbaar komen via dit portaal. Mijnaltrecht.nl kent de allerhoogste beveiligingsgraad die op dit moment voor handen is. Het mag immers niet zo zijn dat derden op deze manier informatie over een cliënt kunnen vinden. Het uitgangspunt van de nieuwe website is dat cliënten heel goed zelf in staat zijn om te beslissen of ze via Mijnaltrecht.nl willen gaan werken. En zo ja, welke hulp en ondersteuning hij of zij daarbij nodig heeft. Altrecht gaat ervan uit dat Mijnaltrecht.nl zal zorgen voor een gelijkwaardiger relatie tussen cliënt en behandelaar. Technisch gezien is het mogelijk bepaalde delen van het dossier af te schermen voor de cliënt. Zo kan Altrecht als dat wenselijk of misschien voor het welzijn van de cliënt noodzakelijk is, een beperkte toegang creëren. Dat zal per individu worden bekeken. Ook de ervaringen die met de pilots worden opgedaan, zullen worden gebruikt om hierover uiteindelijke beslissingen te nemen. EVEN SLIKKEN Renate was één van de cliënten van Rintveld die meedeed aan de pilot. Zij is zeer positief over het pakket en de mogelijkheden die ze daarmee in handen heeft. In de praktijk vraag je toch niet zo snel om inzage in je dossier. Dankzij Mijnaltrecht.nl kon ik nu wekelijks de notities van mijn behandelaar volgen. Dat was soms wel even slikken, maar het werkte voor mij super motiverend. Als je alles op een rijtje ziet staan, word je je veel meer bewust waarmee je bezig bent en wat je al hebt bereikt, ook al zie je dat zelf niet zo. Ik kreeg hierdoor veel meer vertrouwen in mijn behandelaar, omdat ik zag dat ze mijn uitspraken zo goed interpreteerde. Ook Astrid Smits, behandelaar op Rintveld en betrokken bij de pilot, is blij met de ontwikkeling. Ik zie wel bevestigd dat cliënten zich veel sterker betrokken voelen bij hun behandeling. Ze zijn veel actiever omdat ze kunnen meelezen en herlezen. Dat maakt, dat besproken zaken veel beter blijven hangen en meer opvolging krijgen. Natuurlijk moest ik me even een andere schrijfstijl eigen maken, die voor iedereen te begrijpen is. Maar het kostte me nauwelijks meer tijd, immers: als je met een cliënte kunt praten, kun je ook voor haar schrijven. De positieve ervaringen die tijdens de eerste pilot zijn opgedaan, vormen aanleiding om de komende maanden op vijf nieuwe afdelingen een pilot met Mijnaltrecht.nl te gaan draaien. Ruim zestig behandelaren van ABC, Kade 17, Altrecht Jeugd, Jong volwassenen en de polikliniek in Nieuwegein zullen ieder met tien cliënten aan deze tweede proefperiode meewerken. Het ligt in de bedoeling om vervolgens op 1 januari 2012 binnen heel Altrecht met het systeem te gaan werken. EIGENTIJDSE INTERACTIE Altrecht staat met dit project aan de wieg van de ontwikkeling van dit software pakket, dat nu op de markt wordt gebracht als myhealthonline. De verwachtingen van deze software zijn hoog gespannen omdat Mijnaltrecht.nl cliënten in de gelegenheid stelt een eigentijdser en gelijkwaardiger relatie met hun behandelaar vorm te geven. Altrecht is één van de voorlopers en dat betekent dat het voor alle betrokkenen nieuw is. Arjan van Dijk, projectleider: Nog niet veel behandelaren hebben de voordelen ervaren, maar ik ben ervan overtuigd dat Mijnaltrecht.nl over twee jaar niet meer weg te denken is uit onze dagelijkse praktijk! [A] Alter 2 11 [15]

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps

Een land waar. mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Een land waar mensen goed geïnformeerd zijn over handicaps Lilian (48) vraagt haar zoontje om even een handje te komen geven. Dat doet hij en dan gaat hij weer lekker verder spelen. Wij nemen plaats aan

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou.

JUST BE YOU.NL. Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen. Marian Palsgraaf - www.justbeyou. JUST BE YOU.NL Het mooiste wat je kunt worden is jezelf! 23 tips voor direct meer zelfvertrouwen Marian Palsgraaf - www.justbeyou.nl Het mooiste wat je kunt worden is jezelf. Mijn passie is mensen te helpen

Nadere informatie

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen

KOPPen bij elkaar en schouders eronder. Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen KOPPen bij elkaar en schouders eronder Informatie voor kinderen van ouders met psychiatrische problemen Mama, waarom huil je? Mama, ben je nu weer verdrietig? Papa, gaan we naar het zwembad? Waarom niet?

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen.

Wat is PDD-nos? VOORBEELDPAGINA S. Wat heb je dan? PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Wat is PDD-nos? 4 PDD-nos is net als Tourette een neurologische stoornis. Een stoornis in je hersenen. Eigenlijk vind ik stoornis een heel naar woord. Want zo lijkt het net of er iets niet goed aan me

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Kinderen. Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen

Kinderen. Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen Kinderen Hoe Yulius kinderen met autisme kan helpen Voor wie is dit boekje? Je hebt dit boekje gekregen omdat je autisme hebt of omdat je nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen.

Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. Een klein gesprekje met God Er was eens een Kleine Ziel die tegen God zei: Ik weet wie ik ben, ik ben het licht net als alle andere zielen. God lachte breed. Dat is waar!, zei God. Jij bent ook het licht.

Nadere informatie

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5

Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 5 5 Tuin van Heden.nu 1 Mag ik zijn wie ik ben? Van In 6 Zacheüs (1) Het is erg druk in de stad vandaag. Iedereen loopt op straat. Zacheüs wurmt zich

Nadere informatie

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde

Info. Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten. Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Info Aanraken, knuffelen en meer... Informatie voor cliënten Expertisecentrum voor epilepsie en slaapgeneeskunde Inhoud INHOUD 1. Waar gaat het over 3 2. Aanraken 4 3. Hoe noem jij dat? 5 4. Baas over

Nadere informatie

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar

Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Als je moeder naar een psychiatrisch ziekenhuis moet... of je vader naar een psychiater... Met wie kan jij dan praten? Een brochure voor kinderen van 7 tot 11 jaar Deze brochure werd - met toestemming

Nadere informatie

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren

MARIAN HOEFNAGEL. De nieuwe buurt. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren MARIAN HOEFNAGEL De nieuwe buurt Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 1 4 Een nieuw huis Dit is nu ons nieuwe huis. De auto stopt en Kika s vader wijst trots naar het huis rechts. Kika kijkt. Het is een rijtjeshuis

Nadere informatie

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik.

Eerste nummer. Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie. Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. juni 2014 Op kamers Eerst durfde ik de woonkamer niet naar binnen. Eetfobie Eerste nummer Het was moeilijk om te zien dat mijn nichtje van 5 meer at dan ik. INHOUD juni 2014 Eten als een kind Op kamers

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 3 Op weg met Jezus. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 3 Op weg met Jezus. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 3 Op weg met Jezus Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 3 blz. 1 Hieronder zie je een lammetje dat op zoek

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering.

Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. Bij SNAP leren we ouders en kinderen vaardigheden om problemen op te lossen en meer zelfcontrole te ontwikkelen. Deze folder legt uit hoe je SNAP kan gebruiken voor een blijvende verandering. SNAP (STOP

Nadere informatie

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep

Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Vaktherapie en groepstrainingen bij De Hoenderloo Groep Therapie en training, iets voor jou? Als je bij De Hoenderloo Groep komt wonen, heb je vaak al veel meegemaakt in je leven. Het valt niet altijd

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Wat is Altrecht? Wier

Wat is Altrecht? Wier Wier Wier Centrum voor onderzoek en behandeling van moeilijk lerende mensen met ernstige problemen 2 Wier Wie kunnen zich aanmelden voor onderzoek en behandeling op Wier? Wier is een behandelafdeling speciaal

Nadere informatie

Mijn loverboy Verloren onschuld

Mijn loverboy Verloren onschuld Mijn loverboy Verloren onschuld in makkelijke taal simone schoemaker 8 Het verhaal van Lisa De dag begint goed. Ik word wakker met een blij gevoel. Yes, ik ben jarig! Ik ben zestien! Mijn moeder feliciteert

Nadere informatie

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Thema 2 De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Niemand hoeft alleen maar goed of slecht te zijn. Niemand

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij

De Yes Set. Dé manier om eenvoudig te beïnvloeden. Auteur: Edwin Selij Ok, het volgende wat we gaan doen. We gaan beginnen. Misschien voor de meesten van jullie de eerste inductie, bewust dan. Ik denk dat jullie in je leven wel vaker mensen gehypnotiseerd hebben. Wie heeft

Nadere informatie

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen

Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Jongeren Hoe Yulius jongeren met autisme kan helpen Vragen? Voor wie is deze brochure? Je hebt deze brochure gekregen omdat je autisme hebt of nog niet zeker weet of je autisme hebt. Je bent dan bij Yulius

Nadere informatie

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp

Brijder Verslavingszorg Hoofddorp Ons Team Ons team is zeer divers. We bestaan uit het secretariaat, psychologen, maatschappelijk werkers, sociaal psychiatrisch verpleegkundigen, cognitief gedragstherapeutisch werkers, ervaringsdeskundigen,

Nadere informatie

De bij die niet kon vliegen

De bij die niet kon vliegen De bij die niet kon vliegen De kleine bij zat in het gras en keek treurig om zich heen. Daar vlogen alle andere bijen af en aan. Hun kleine pootjes vol met stuifmeel, de mond vol met de nectar van de mooie

Nadere informatie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie

Depressie. Meer dan een somber gevoel. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie ggz voor doven & slechthorenden Depressie Meer dan een somber gevoel Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over depressie Herkent u dit? Iedereen is wel eens somber of treurig.

Nadere informatie

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders

Jouw Belang Jouw ouders bespreken gezamenlijk over én met jou wat jouw belang is. Zodat jouw ouders - Dit basis Kindplan kan als onderdeel worden ingevoegd in het ouderschapsplan of los worden gebruikt door ouders al dan niet met hulp van een professional - Ouders ga na de eerste afspraak met een professional

Nadere informatie

5 manieren om je eigen pad te bewandelen

5 manieren om je eigen pad te bewandelen 5 manieren om je eigen pad te bewandelen Hierbij het nieuwe artikel met als onderwerp: 5 manieren om je eigen pad te bewandelen. Het is geschreven door wandelcoach Tineke Franssen. Tineke wandelt al een

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Inleiding. Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent. Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent

Inhoudsopgave. Inleiding. Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent. Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent Kind-In-Zicht Inhoudsopgave Inleiding Als je een peuter en tussen 3 en 5 jaar bent Als je een kleuter en tussen 6 en 8 jaar bent Als je een tiener en tussen 9 en 12 jaar bent Als je een puber en tussen

Nadere informatie

Inhoud. Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9

Inhoud. Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9 Inhoud Deel 1 Zelf zorgen voor een gezond gevoelsleven 9 1 Emotionele verantwoordelijkheid 11 2 Gevoelens analyseren 15 3 Adequate en inadequate gevoelens onderscheiden 19 4 Gevoelens veranderen 24 5 Gedachten

Nadere informatie

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden.

Ik moet Claire nu niet aankijken. Wij kennen elkaar te goed. Mijn ogen zouden me verraden. 1. We gaan eten in een restaurant. Serge heeft gereserveerd; dat doet híj altijd. Het is zo n restaurant waar je drie maanden van tevoren moet bellen. Of nog langer. Serge belt nooit drie maanden van tevoren.

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl

Actielessen. Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Veel succes! http://www.edusom.nl http://www.edusom.nl Actielessen Les 5. Feest in de buurt! Wat leert u in deze les? Nieuwe woorden Grammatica: werkwoorden in de verleden tijd Veel succes! Deze les is ontwikkeld in opdracht van: Gemeente

Nadere informatie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie

Overzicht Groepsaanbod. Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Overzicht Groepsaanbod Mindfulness Chronische pijn Instapgroep Kerngroep SOVA Weerbaarheid Angst en depressie Waarom een groep of cursus? Waarom in een groep? Het kan zijn dat je het zelf prettiger vindt

Nadere informatie

KINDEREN EN INTERNET 9-10 jaar

KINDEREN EN INTERNET 9-10 jaar CASENUMMER: SAMPLE POINT NUMMER INTERVIEW ER NAAM ADRES: POSTCODE EN PLAATS TELEFOONNUMMER KINDEREN EN INTERNET 9-10 jaar HOE VUL JE DIT DEEL VAN DE VRAGENLIJST IN Hieronder wat eenvoudige instructies

Nadere informatie

REINAERDE Reinaerde Kijker

REINAERDE Reinaerde Kijker REINAERDE Reinaerde Kijker 2 REINAERDE IN DE KIJKER Wat is een mentor, bewindvoeder of curator? Dik zoekt het uit. 4 BEN IK IN BEELD!? Op 5 november was de centrale cliëntenraad in beeld. Verslag van een

Nadere informatie

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding

Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding PRAKTIJK VOOR VERLIESVERWERKING Wilma Luyke Doetinchem Ervaringen van deelnemers Individuele begeleiding "Ik kan U vertellen dat ik in zak en as zat voordat ik bij Wilma aanklopte. Mijn vrouw is plotseling

Nadere informatie

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua

Spreekbeurt Dag. Oglaya Doua Spreekbeurt Dag Oglaya Doua Ik werd wakker voordat m n wekker afging. Het was de dag van mijn spreekbeurt. Met m n ogen wijd open lag ik in bed, mezelf afvragend waarom ik in hemelsnaam bananen als onderwerp

Nadere informatie

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost.

De twee zaken waarover je in dit boek kunt lezen, zijn de meest vreemde zaken die Sherlock Holmes ooit heeft opgelost. Sherlock Holmes was een beroemde Engelse privédetective. Hij heeft niet echt bestaan. Maar de schrijver Arthur Conan Doyle kon zo goed schrijven, dat veel mensen dachten dat hij wél echt bestond. Sherlock

Nadere informatie

Iris marrink Klas 3A.

Iris marrink Klas 3A. Iris marrink Klas 3A. 1 Inhoud. 1- Voorpagina 2- Inhoud, inleiding & mijn mening 3- Dag 1 4- Dag 2 5- Dag 3 6- Dag 4 7- Dag 5 Inleiding. Ik kreeg als opdracht om een dagverslag te maken over Polen. 15

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Help, mijn papa en mama gaan scheiden!

Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Help, mijn papa en mama gaan scheiden! Joep ligt in bed. Hij houdt zijn handen tegen zijn oren. Beneden hoort hij harde boze stemmen. Papa en mama hebben ruzie. Papa en mama hebben vaak ruzie. Ze denken

Nadere informatie

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Mensen zoeken hulp omdat ze overhoop liggen met zichzelf of met anderen. Dit kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige mensen worden

Nadere informatie

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen.

Groep 1, 2 Thema 1 De groep? Dat zijn wij! 1. Hallo, hier ben ik! Samen plezier maken en elkaar beter leren kennen. Groep 1, 2 1. Hallo, hier ben ik! 2. Prettig kennis te maken Kinderen leren elkaar beter kennen en ontdekken verschillen en overeenkomsten. 3. Samen in de klas Over elkaar helpen, geholpen worden en afspraken

Nadere informatie

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon

Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Een gesprekje met God De kleine ziel en de zon Parabel geschreven door Neale Donald Walsch Ergens in de tijd was er een Zieltje, dat tegen God zei: Ik weet wie ik ben! God zei: Dat is heel mooi. Wie ben

Nadere informatie

Stop met vergelijken. Je bent uniek

Stop met vergelijken. Je bent uniek Stop met vergelijken. Je bent uniek Deze week schrijft Tineke Franssen, een van de wandelcoaches van Het Coach Bureau, het artikel. Vlak voor de zomer rondt zij het wandelcoachtraject af met Hanneke (43).

Nadere informatie

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan

Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan Kwaliteit van leven Een hulpmiddel bij de voorbereiding van een zorgplan De zorg en begeleiding van mensen met een verstandelijke beperking moet erop gericht zijn dat de persoon een optimale kwaliteit

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik.

De muur. Maar nu, ik wil uitbreken. Ik kom in het nauw en wil d r uit. Het lukt echter niet. De muur is te hoog. De muur is te dik. De muur Ik heb een muur om me heen. Nou, een muur? Het lijken er wel tien. En niemand is in staat om Over die muur bij mij te komen. Ik laat je niet toe, Want dan zou je zien Hoe kwetsbaar ik ben. Maar

Nadere informatie

De boom met de korte wortels. Een verhaal over hechtingsproblemen Tekst Christien van t Hof Illustraties Hanna Salonen

De boom met de korte wortels. Een verhaal over hechtingsproblemen Tekst Christien van t Hof Illustraties Hanna Salonen De boom met de korte wortels Een verhaal over hechtingsproblemen Tekst Christien van t Hof Illustraties Hanna Salonen Colofon De boom met de korte wortels Een uitgave van de s Heeren Loo Zorggroep Coördinatie:

Nadere informatie

Of je hart nu breekt of scheurt, kapot is kapot.

Of je hart nu breekt of scheurt, kapot is kapot. Of je hart nu breekt of scheurt, kapot is kapot. Rouw van naastbestaanden van personen met dementie Gerke VERTHRIEST Een pluim voor jou, mantelzorger! We staan stil bij: - Rouwen als iemand nog niet dood

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Instructie 1. Heb jij je voelsprieten uitstaan? De relatie met je cliënt

Instructie 1. Heb jij je voelsprieten uitstaan? De relatie met je cliënt Instructie 1 De relatie met je cliënt Heb jij je voelsprieten uitstaan? Met behulp van dit werkblad onderzoek je of je je voelsprieten hebt uitstaan naar de cliënt. Kies een cliënt en vul met die cliënt

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16

Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7. Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11. Activiteit 03: Acting out 16 Inhoud Activiteit 01: Je gedachten en gevoelens 7 Activiteit 02: De scheiding van je ouders overleven 11 Activiteit 03: Acting out 16 Activiteit 04: Schuld 22 Activiteit 05: Angst 26 Activiteit 06: Verdriet

Nadere informatie

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+

lesmap Wortel van Glas HETGEVOLG Wortel van Glas 16+ Wortel van Glas 16+ Naast de reguliere producties is en blijft het werk met en voor moeilijke doelgroepen een absolute noodzaak voor Stefan Perceval. Binnen dat kader presenteren we ook Wortel van Glas,

Nadere informatie

Advies en steun voor uw kind en uzelf

Advies en steun voor uw kind en uzelf Advies en steun voor uw kind en uzelf Voor advies en steun aan ouders en hun kinderen Informatie advies cursussen Als u of uw kind psychische klachten heeft of problemen ervaart met alcohol of drugs, heeft

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Blij ben ik om het grote nieuws te kunnen verkondigen: Ons (e)-boek Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? is klaar!

Blij ben ik om het grote nieuws te kunnen verkondigen: Ons (e)-boek Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? is klaar! Nieuwsbrief december 2011 Speciaal voor de feestdagen een extra lange! Karin Smith (http://www.kjsmith.nl) Wegwijzer bij conflicten. Hoe ontwikkel je jezelf in een conflict? Blij ben ik om het grote nieuws

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES

VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES ONDERWIJSMAGAZIJN VOOR LOB VRAGEN BIJ DE COMPETENTIES Landelijk Stimuleringsproject LOB in het mbo VRAGEN BIJ ONTDEK COMPETENTIES JE PASSIE MOTIEVEN INLEIDING In LOB-trainingen en tijdens gesprekken met

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis.

Weer naar school. De directeur stapt het toneel op. Goedemorgen allemaal, zegt hij. * In België heet een mentor klastitularis. Weer naar school Kim en Pieter lopen het schoolplein op. Het is de eerste schooldag na de zomervakantie. Ik ben benieuwd wie onze mentor * is, zegt Pieter. Kim knikt. Ik hoop een man, zegt ze. Pieter kijkt

Nadere informatie

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift

Bijlage 1 Thema 1. De helppagina van een tijdschrift 98 De helppagina van een tijdschrift Bijlage 1 Thema 1 Ik ben een meisje van 10 jaar en zit in groep 6. Wij zijn in nieuwe groepjes gezet en nu zit ik tegenover een meisje waar ik me heel erg aan erger.

Nadere informatie

Ik. Dik. Dood. Nee. Hoop. Leven. Ja.

Ik. Dik. Dood. Nee. Hoop. Leven. Ja. Ik. Dik. Dood. Nee. Hoop. Leven. Ja. Theater over honger, hoop en herstel Maartje Wikkerink (25) heeft ongeveer zeven jaar lang een eetstoornis gehad. Op haar 14 e ontwikkelde ze anorexia en later sloeg

Nadere informatie

Heilig Jaar van Barmhartigheid

Heilig Jaar van Barmhartigheid Heilig Jaar van Barmhartigheid van 8 december 2015 tot 20 november 2016 Paus Franciscus heeft alle mensen van de hele wereld uitgenodigd voor een heilig Jaar van Barmhartigheid. Dit hele jaar is er extra

Nadere informatie

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen

Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Voel je vrij en liefdevol 7 oefeningen Soms voel je je gevangen door het leven. Vastgezet door de drukte, en beklemd in je eigen hoofd. Je voelt je niet vrij en je voelt geen liefde. Met deze tips breng

Nadere informatie

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal,

Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching. Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Nieuwsbrief Gerdien Jansen Kindcoaching Jaargang 2: Nieuwsbrief 3 (oktober 2013) Hallo allemaal, Veel te laat krijgen jullie deze nieuwsbrief. Ik had hem al veel eerder willen maken/versturen, maar ik

Nadere informatie

Speciale editie Tijdschrift met alle informatie over het congres Vrienden Maken

Speciale editie Tijdschrift met alle informatie over het congres Vrienden Maken speciale editie 2008 vriendinnen 29 Speciale editie Tijdschrift met alle informatie over het congres Vrienden Maken Zo maak je vrienden bladzijde 3 Zo blijf je vrienden bladzijde 10 Geef je op voor het

Nadere informatie

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren?

Leven in een groep. Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Leven in een groep bij DHG Hoe gaat dat en wat vinden jongeren? Jij bent belangrijk! Als je thuis woont, is je opvoeding een taak van je ouders. Woon je bij De Hoenderloo Groep, dan zorgen de groepsleiders

Nadere informatie

De nieuwe zorgmedewerker

De nieuwe zorgmedewerker Werkblad De nieuwe zorgmedewerker De zorg verandert in snel tempo. Ook jouw rol als verzorgende of helpende verandert: meer aandacht voor individuele cliënten en hun netwerk. Werken met een zorg-leefplan

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker

Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker Het paaltje van Oosterlittens Er stond weer een pot met bonen! Elke avond kreeg de schoenmaker van Oosterlittens bonen te eten. Maar de schoenmaker klaagde nooit. Hij was te arm om vlees te kopen. Elke

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande

Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Koningspaard Polle en de magische kamers van paleis Kasagrande Eerste druk 2015 R.R. Koning Foto/Afbeelding cover: Antoinette Martens Illustaties door: Antoinette Martens ISBN: 978-94-022-2192-3 Productie

Nadere informatie

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline

Borderline. Als gevoelens en gedrag snel veranderen. Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline ggz voor doven & slechthorenden Borderline Als gevoelens en gedrag snel veranderen Deze folder is voor doven en slechthorenden die meer willen weten over borderline Herkent u dit? Bij iedereen gaat wel

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering

Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering Uit de burn-out Therapiegroep werkstresshantering Albert Schweitzer ziekenhuis mei 2009 pavo 0202 Inleiding Als u last heeft van een burn-out door stress op het werk kunt u de therapiegroep werkstresshantering

Nadere informatie