Praktijkboek voor de verkeersouder

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Praktijkboek voor de verkeersouder"

Transcriptie

1 Praktijkboek voor de verkeersouder

2 Het Praktijkboek voor de verkeersouder is een uitgave van Veilig Verkeer Nederland in het kader van het project Verkeersouders. Het praktijkboek vormt samen met het startwerkplan een belangrijk hulpmiddel voor de verkeersouder. Het project Verkeersouders is een project van Veilig Verkeer Nederland en de vier landelijke organisaties voor ouders in het onderwijs (NKO,VOO, LOBO, OUDERS & COO). Door het aanstellen van een verkeersouder op de basisschool kan de betrokkenheid van de overige ouders bij de verkeersveiligheid van hun kinderen vergroot worden, met als uiteindelijk doel vergroting van de verkeersveiligheid van kinderen. Landelijk Steunpunt Verkeersouders Vanuit het Landelijk Steunpunt Verkeersouders ontvangen de verkeersouders ondersteuning en begeleiding. Verkeersouders kunnen er terecht met vragen en problemen en worden eventueel in contact gebracht met andere verkeersouders. Het Landelijk Steunpunt organiseert de bijeenkomsten voor verkeersouders en verstuurt nieuwsbrieven met actuele informatie over zaken waar de verkeersouder mee te maken heeft. Bereikbaarheid: telefoon: (035) op maandag t/m vrijdag van uur. Adres: Postbus 423, 1270 AK Huizen. Inhoud Inleiding 4 1 De vier landelijke organisaties voor ouders in het onderwijs en Veilig Verkeer Nederland 5 2 De verkeersouder 7 3 Verkeerseducatie 12 4 Knelpunten 18 5 Veilig brengen en halen 22 6 Ouders betrekken bij de verkeersveiligheid van hun kinderen 26 7 Kinderen zelf actief 30 8 Voorbeelden om te kopiëren en te gebruiken 33

3 INLEIDING Dit praktijkboek vormt samen met het startwerkplan het materiaal voor de verkeersouder. Het praktijkboek biedt achtergrondinformatie bij activiteiten die verkeersouders uitvoeren. Het boek is samengesteld op basis van ervaringen en activiteiten van verkeersouders. Het startwerkplan is een leidraad voor de verkeersouder met specifieke startersinformatie. Het bevat onder meer een activiteitenkalender voor verkeer, die gedeeltelijk is ingevuld met landelijke verkeersactiviteiten, zoals het verkeersexamen en de campagne De scholen zijn weer begonnen en verder met mogelijke activiteiten op school en lokale knelpunten rond verkeersveiligheid. Nadat u zich heeft aangemeld als verkeersouder, krijgt u de verkeersoudermap opgestuurd. Daarin vindt u het praktijkboek en het startwerkplan. Tijdens de introductiebijeenkomst voor verkeersouders wordt u onder andere uitgelegd hoe u met deze materialen kunt werken. Het praktijkboek bestaat uit 7 hoofdstukken. Hoofdstuk 1 geeft informatie over de vier landelijke organisaties voor ouders en Veilig Verkeer Nederland. In hoofdstuk 2 wordt uitgebreid stilgestaan bij de mogelijke taken van de verkeersouder, de samenwerking met anderen en het onderhouden van de contacten. Hoofdstuk 3 biedt achtergrondinformatie over verkeerseducatie en schoolverkeersbeleid. Hoe knelpunten op schoolroutes aangepakt kunnen worden, leest u in hoofdstuk 4. In hoofdstuk 5 staat hoe het vervoer van kinderen naar en van school veilig geregeld kan worden. Hoofdstuk 6 gaat nader in op het vergroten van de betrokkenheid van ouders bij de verkeersveiligheid van hun kinderen. Het gaat om activiteiten die ouders thuis en op school kunnen uitvoeren. Over de wijze waarop kinderen zelf kunnen bijdragen aan de verbetering van hun verkeersveiligheid staat informatie in hoofdstuk 7. Tot slot worden er achterin het praktijkboek voorbeelden gegeven van een brief voor ouders, een enquête, tips voor het brengen en halen van kinderen en informatie voor een verkeersrubriek in de schoolkrant. In de meeste hoofdstukken van het praktijkboek komen ook verkeersouders aan het woord over hun ervaringen in de proeffase van het project Verkeersouders. Ook wordt steeds vermeld wat u als verkeersouder kunt doen. Actuele informatie leest u geregeld in het VVNblad Veiligheid Voorop.Verder kunt u met vragen en problemen terecht bij het Landelijk Steunpunt Verkeersouders. Wij wensen u veel succes bij uw werkzaamheden als verkeersouder! BEREIKBAARHEID LANDELIJK STEUNPUNT VERKEERSOUDERS. Telefoon: (035) Het Steunpunt is telefonisch bereikbaar op maandag t/m vrijdag van uur en van uur. Adres: Postbus 423, 1270 AK Huizen. Tijdens de schoolvakanties is het Steunpunt gesloten. 4

4 1 DE VIER LANDELIJKE ORGANISATIES VOOR OUDERS IN HET ONDERWIJS EN VEILIG VERKEER NEDERLAND IN DIT HOOFDSTUK: het project Verkeersouders LOBO NKO OUDERS & COO VOO Veilig Verkeer Nederland Landelijk Steunpunt Verkeersouders HET PROJECT VERKEERSOUDERS In het project Verkeersouders werken de vier landelijke organisaties voor ouders in het onderwijs en Veilig Verkeer Nederland samen. Door het aanstellen van een verkeersouder op school kan naar de mening van deze vijf organisaties de betrokkenheid van de overige ouders bij de verkeersveiligheid van hun kinderen vergroot worden. Op 9 november 1995 is een convenant getekend tussen Veilig Verkeer Nederland en de vier landelijke organisaties voor ouders in het onderwijs. Gezamenlijk willen deze vijf organisaties het samenspel tussen schoolleiding, leerkrachten en de oudervertegenwoordiging, waar het gaat om de verkeersveiligheid van kinderen binnen de basisschool, verbeteren. Men wil op schoolniveau komen tot een gerichte aanpak. Daarbij is het de bedoeling dat ouders, leerkrachten en schoolleiding in goed overleg de zorg voor de verkeersveiligheid van de kinderen delen. Om dit voor elkaar te krijgen moet er voor de ouders een vast aanspreekpunt zijn binnen de school over de verkeersveiligheid: de verkeersouder. LOBO: LANDELIJKE OUDERVERENIGING BIJZONDER ONDERWIJS OP ALGEMENE GRONDSLAG Landelijke Oudervereniging Bijzonder Onderwijs op algemene grondslag Laan van Nieuw Oost Indië 277b 2593 BS Den Haag tel fax internet: De LOBO behartigt de belangen van ouders waarvan de kinderen naar een school voor algemeen bijzonder onderwijs gaan. Oorspronkelijk alleen de ouders in de ouderen medezeggenschapsraad, de laatste tijd ook van individuele ouders. De LOBO heeft regelmatig contact met de overheid, onderwijsorganisaties en verwante organisaties. Het overleg met Veilig Verkeer Nederland over verkeersveiligheid om de school is hier een voorbeeld van. Wanneer verkeersouders in het algemeen bijzonder onderwijs (zowel basis-, voortgezet- als speciaal onderwijs) te maken krijgen met de ouderraad en/of medezeggenschapsraad kunnen zij met vragen bij de LOBO terecht. NKO: NEDERLANDSE KATHOLIEKE OUDERVERENIGING Nederlandse Katholieke Oudervereniging Postbus 97805, 2509 GE Den Haag tel fax internet: Ouders kunnen met vragen over de verkeersouder contact opnemen met de NKO-Informatietelefoon. Elke woensdag van tot uur: tel Ouders kunnen een beroep doen op de snelle service van de NKO. Binnen één werkdag krijgt u reactie. Via het magazine Ouders en School en de website worden ouders regelmatig op de hoogte gehouden van actualiteiten met betrekking tot het thema verkeersveiligheid. Op de genoemde website staat ook informatie over folders, brochures, cursussen en thema-avonden die door de NKO worden uitgegeven en verzorgd. 5

5 OUDERS & COO: VERENIGING VOOR OUDERS, CHRISTELIJK ONDERWIJS EN OPVOEDING VEILIG VERKEER NEDERLAND Vereniging voor Ouders, Christelijk Onderwijs en Opvoeding Postbus 125, 3970 AC Driebergen tel fax internet: Veilig Verkeer Nederland Postbus 423, 1270 AK Huizen tel fax internet: 6 OUDERS & COO kent een rechtstreeks lidmaatschap van ouders, ouderraden en medezeggenschapsraden van christelijke scholen. Voor leden van OUDERS & COO is de ombudstelefoon en de opvoedtelefoon van OUDERS & COO beschikbaar. OUDERS & COO streeft met de deelname aan het project Verkeersouders naar veilige christelijke scholen en stimuleert dat op iedere christelijke school een verkeersouder actief is. VOO: VERENIGING VOOR OPENBAAR ONDERWIJS Vereniging voor Openbaar Onderwijs Postbus 10241, 1301 AE Almere tel fax internet: Voor alle betrokkenen leerlingen, ouders, leerkrachten, schoolleiders, schoolbesturen, politici, onderwijsambtenaren, ouderraden en medezeggenschapsraden is de VOO bereikbaar. De VOO geeft informatie en advies, is er voor ondersteuning en begeleiding, geeft cursussen voor medezeggenschapsraden, scholing aan ouderraden, training voor besturen, kent een onderwijsmagazine en een reeks van uitgaven voor uw onderwijspraktijk. Lokaal, regionaal en landelijk komt de VOO op voor de belangen van het openbaar onderwijs. Leden van de VOO hebben voorrang op nietleden. Zij krijgen een uitgebreider antwoord op vragen en hebben recht op korting op uitgaven en activiteiten van de VOO. Bovendien ontvangen leden zeven keer per jaar het onderwijsmagazine Inzicht. Verkeersouders die werkzaam zijn binnen het openbaar onderwijs kunnen contact opnemen met het landelijk VOO-bureau in Almere. Zij kunnen gebruikmaken van de deskundigheid en de contacten waarover het VOO-bureau beschikt. Een werkgroep (openbare) verkeersouders behoort tot de mogelijkheden. Veilig Verkeer Nederland wil de verkeersveiligheid voor de kwetsbare verkeersdeelnemers zo groot mogelijk maken. Dus ook voor kinderen! De vereniging heeft veel actieve vrijwilligers die nauw samenwerken met beroepskrachten. De beroepskrachten werken vanuit het hoofdkantoor in Huizen. Daarnaast zijn er beroepskrachten (regionale projectleiders) die werken vanuit provinciale kantoren (steunpunten). De vrijwilligers zijn georganiseerd in 450 plaatselijke VVN-afdelingen. Deze plaatselijke afdelingen kunnen de verkeersouders ondersteunen. Daarnaast heeft Veilig Verkeer Nederland zgn. Adviseurs Educatie. Ook zij kunnen plaatselijke afdelingen en ver- keersouders ondersteunen. Ondersteuning vanuit VVN-afdelingen en Adviseurs Educatie bestaat uit coördinatie, contacten leggen met gemeente, politie en andere instanties. Verder beschikt Veilig Verkeer Nederland natuurlijk over veel kennis over de verkeersveiligheid van kinderen en geeft materialen uit. Verkeersouders kunnen bij het Landelijk Steunpunt Verkeersouders adressen opvragen van VVN-afdelingen, regionale projectleiders en Adviseurs Educatie. Landelijk Steunpunt Verkeersouders: LOBO, NKO,VOO, OUDERS & COO en Veilig Verkeer Nederland Postbus 423, 1270 AK Huizen. tel Het Steunpunt is telefonisch bereikbaar op maandag t/m vrijdag van uur en van uur. Tijdens de schoolvakanties is het Steunpunt gesloten. HET LANDELIJK STEUNPUNT VERKEERSOUDERS Vanuit het Landelijk Steunpunt Verkeersouders ontvangen de verkeersouders ondersteuning en begeleiding. Verkeersouders kunnen er terecht met vragen en problemen.

6 2 DE VERKEERSOUDER IN DIT HOOFDSTUK: wat doet de verkeersouder? het onderhouden van contacten hoeveel tijd kost het verkeersouderschap? Wat verwachten school en ouders van de verkeersouder en wat zijn de taken van een verkeersouder? Een verkeersouder is de contactpersoon tussen ouders, school en derden als het gaat om de verkeersveiligheid van kinderen. Dat wil echter niet zeggen dat een verkeersouder er alleen voor staat en alles zelf moet doen. De verkeersouder is aanspreekpunt en coördinator en werkt samen met andere ouders, met het team van de school en met organisaties buiten de school. U bent verkeersouder en u vraagt zich misschien af:hoe pak ik dit nu aan in de praktijk? Dit hoofdstuk helpt u op weg met praktische tips en adviezen en met ervaringen van andere verkeersouders. WAT DOET DE VERKEERSOUDER? U hebt zich aangemeld als verkeersouder. Of u bent benaderd door het team of de ouderraad/oudercommissie met de vraag of u verkeersouder wilt worden en u hebt daarop positief gereageerd.verwachten school en ouders nu van u dat u in uw eentje even alle verkeersproblemen rond de school oplost? Dat is natuurlijk niet haalbaar, maar wat kunt u wel doen? * Bekendmaken dat u er bent Als verkeersouder bent u contactpersoon. Ouders, leerkrachten, schoolbestuur, ouderraad/oudercommissie en medezeggenschapsraad moeten weten dat u er bent en hoe ze u kunnen bereiken. Daarom begint u met u voor te stellen als verkeersouder. Hoe u dat kunt doen, leest u in de volgende tips. Tips om u voor te stellen: stel u voor op een vergadering van het team, van de OR/OC en MZR via de schoolkrant, het weekjournaal of de nieuwsbrief van de school kunt u zich voorstellen aan de ouders (Zie voorbeeldbrief in kopieergedeelte) als het lang duurt voordat de schoolkrant uitkomt, kunt u een aparte brief schrijven voor de ouders die de kinderen mee naar huis krijgen verstrek informatie op een tien-minutenavond de jaarlijkse ouderavond is ook een goede gelegenheid om u persoonlijk voor te stellen. Omdat niet alle ouders naar de ouderavond komen, is het raadzaam om u ook nog via de schoolkrant of met een brief voor te stellen. * Contact zoeken en het onderhouden van contacten Als contactpersoon is het ook belangrijk om zelf contacten te leggen: wie is voor u de contactpersoon van het team? als u geen lid bent van OR/OC of MZR, wie is uw contactpersoon van de OR/OC of MZR? Goede contacten met school, ouders en derden zijn erg belangrijk. Als u een activiteit wilt uitvoeren, maakt u duidelijke afspraken over wie wat doet en wanneer. Zodat er geen misverstanden ontstaan. De school kan u niets opleggen. Er moet altijd overleg zijn over de taken die u op zich neemt en uitvoert. TIP Met persoonlijke contacten bereikt u vaak meer dan met alleen schriftelijke informatie. Voorbeeld: als u toch op school bent, kunt u een leerkracht even aanspreken of op het schoolplein andere ouders benaderen. Ouderraad: OR Oudercommissie: OC Medezeggenschapsraad: MZR Op pag. 34 staat een voorbeeldbrief om u als verkeersouder voor te stellen. Op pag. 8 leest u meer over het onderhouden van contacten. 7

7 HALLO, HEEFT U EVEN TIJD? * Veilige schoolroutes Als uit de enquêtegegevens (onder ouders) gevaarlijke situaties naar voren komen, kunt u contacten leggen met de politie, de gemeente, de VVN-afdeling en de wijkvereniging om samen naar een oplossing te zoeken. Lees meer over theoretisch en praktisch verkeersonderwijs in hoofdstuk 3 over verkeerseducatie. Over het KANS-project leest u meer vanaf pag. 22 In hoofdstuk 4 over knelpunten leest u meer over schoolroutes en schoolomgeving. Lees ook hoofdstuk 5 over het veilig vervoeren van kinderen. Op pag. 35 t/m 37 staat een voorbeeld van een enquête. U kunt ook gebruik maken van de basisschoolomgevingsscan op De uitslag wordt dan automatisch samengesteld. In hoofdstuk 7 leest u meer over activiteiten waarbij kinderen zelf actief zijn. In hoofdstuk 3 t/m 7 leest u hoe ouders geïnformeerd, gestimuleerd en betrokken kunnen worden bij zaken die van belang zijn voor de verkeersveiligheid van hun kinderen. * Wat vinden ouders belangrijk? U vertegenwoordigt de ouders van de school. Daarom is het belangrijk te weten wat andere ouders vinden van de verkeersveiligheid rond de school en op de schoolroutes. En wat zij vinden van het verkeersonderwijs op school. U kunt een enquête houden onder de ouders of u kunt een informatieavond organiseren.vervolgens verwerkt u de gegevens en stelt u ouders en team op de hoogte van de resultaten. U maakt een lijst van belangrijke onderwerpen en bekijkt wat u het eerst gaat aanpakken. * Ouders betrekken bij verkeersveiligheid De belangrijkste taak van een verkeersouder is: andere ouders betrekken bij de verkeersveiligheid van hun kind en hen bewustmaken van hun eigen verantwoordelijkheid. Het moet niet zo zijn dat ouders denken: ha, er is een verkeersouder, nu hoef ik zelf niets meer te doen.als alle ouders van een school zich sterk maken voor de verkeersveiligheid van de kinderen, vraagt dat van iedereen slechts een geringe inspanning. Als u nog geen medewerking van andere ouders krijgt, kunt u hen zelf benaderen om te vragen of zij met u willen samenwerken. * Theoretisch onderwijs U geeft geen les, dat kunnen de leerkrachten zelf heel goed. U kunt wel met suggesties komen om in de verkeersles aandacht te besteden aan bepaalde onveilige situaties rond de school. U kunt ook op zoek gaan naar lesmateriaal dat tegemoetkomt aan de behoefte van de school. * Praktisch verkeersonderwijs U kunt leerkrachten helpen met het organiseren van praktische verkeerslessen. * De schoolomgeving Als de situatie rond de school onveilig is omdat veel ouders hun kind met de auto naar school brengen, kunt u ouders stimuleren om te carpoolen of om met de fiets naar school te komen. U kunt ook een KANS-project opstarten om dit probleem gestructureerd aan te pakken. * Kinderen stimuleren Ook kunnen de kinderen zelf activiteiten uitvoeren om hun veiligheid te vergroten. U kunt stimuleren dat ouders en leerkrachten de kinderen hierbij ondersteunen. VERKEERSOUDER ZIJN IS 'AARDIG VEELZIJDIG' Als verkeersouders onderhouden ik én mijn maatje Sabine contacten met ouders, leerkrachten en de gemeente en proberen we oplossingen te vinden voor bepaalde knelpunten op het gebied van verkeer, vertelt verkeersouder Simone Ebben uit Tiel. We krijgen vaak vragen van ouders: kan hier of daar niet iets aan gedaan worden. Met de verkeerskundige van de gemeente hebben we regelmatig overleg gehad. Uiteindelijk is heel Tiel er een stuk veiliger op geworden. Daarnaast organiseren we ook fietscontroles, begeleiden we verkeersactiviteiten op school en hebben we oranje vestjes geregeld voor de leerkrachten voor als ze kinderen op de fiets naar de gymzaal begeleiden. HET ONDERHOUDEN VAN CONTACTEN U kunt als verkeersouder alleen goed functioneren als er een goed contact en goede samenwerking is met het team, OR/OC en MZR. Het is ook erg handig om contacten te leggen met mensen en organisaties die u kunnen helpen en adviseren. Op deze manier bouwt u geleidelijk een netwerk op. Regelmatig overleg schept duidelijkheid en helpt misverstanden voorkomen. 8

8 * Wie kunt u benaderen waarvoor? Als u begint als verkeersouder, is het vaak lastig om de weg te vinden binnen het gemeentelijk apparaat of bij de politie. Op den duur weet u precies met welke vraag u bij welke persoon terecht kunt. Als u deze gegevens bijhoudt en met andere verkeersouders uitwisselt, bouwt u een netwerk op dat zich steeds verder uitbreidt. De verkeersouders van een gemeente kunnen afspreken om regelmatig bij elkaar te komen om ervaringen uit te wisselen of elkaar te bellen als er vragen zijn. Maak een lijst met alle namen van verkeersouders, VVN-afdeling, politie, gemeente, wijkraad, ouderorganisaties en anderen die je wel eens nodig kunt hebben. Gebruik hiervoor o.a. de gegevens uit Vriendenonline op Werk deze lijst steeds bij en wissel de gegevens uit met andere verkeersouders. Je kunt met alle verkeersouders in een plaats afspreken om dezelfde gemeenteambtenaar te benaderen. Het werkt nog beter als de verkeersouders deze ambtenaar uitnodigen om kennis te maken en te informeren over de activiteiten van de verkeersouders. * Contacten met OR/OC Als u lid wordt van de OR of MZR, kunt u ervoor zorgen dat verkeersveiligheid regelmatig op de agenda staat en bij veel mensen onder de aandacht komt. Dat wil echter niet zeggen dat u er meteen allerlei andere taken bij krijgt. Sommige zaken moeten snel geregeld worden en dan kan wachten tot een vergadering te lang duren. In zo n geval kunt u beter tussentijds overleggen. En als u een succes te melden hebt, is het ook veel leuker om het meteen te kunnen vertellen! * Contacten met het team Als u lid bent van de OR, hebt u meestal automatisch contact met het team, omdat er altijd een leerkracht bij de vergadering aanwezig is. Mogelijk is er op uw school één leerkracht die zich speciaal met verkeersonderwijs bezighoudt. Het ligt voor de hand dat u met deze leerkracht nauw contact onderhoudt en samen een actieplan opstelt. Als u binnen het team een maatje gevonden hebt, kan deze leerkracht in het teamoverleg de plannen met de collega s bespreken, zodat u niet zelf alle leerkrachten apart hoeft te benaderen. OR/OC: de ouderraad of oudercommissie van de school: zorgt meestal voor de organisatie van activiteiten rond feestdagen, schoolreisjes, de schoolkrant. MZR: de medezeggenschapsraad: is wettelijk verplicht op elke school en bestaat uit vertegenwoordigers van de ouders en het team. De MZR houdt zich bezig met het beleid van de school en het schoolwerkplan. VVN-AFDELING: de afdeling kent de weg in de gemeente en weet vaak bij wie u terecht kunt voor verkeersveiligheidsproblemen. Zij kan ook adviseren over de aanpak van verkeersproblemen. Soms is Veilig Verkeer Nederland vertegenwoordigd in de verkeerscommissie van de gemeente. GEMEENTE: de verkeerscommissie buigt zich over problemen die te maken hebben met de inrichting van de weg en de verkeersveiligheid. POLITIE: vaak heeft de politie een wijkteam dat actief is in de wijk waar de school staat. Het is handig als u een vaste contactpersoon hebt die u kunt benaderen. Bijvoorbeeld over het parkeerprobleem bij de school. OUDERORGANISATIES: de vier landelijke organisaties voor ouders in het onderwijs en Veilig Verkeer Nederland hebben afspraken gemaakt om de veiligheid in het verkeer voor schoolgaande kinderen te verbeteren. WIJKRAAD: een wijkraad is vaak actief als het gaat om de inrichting en de veiligheid van de buurt. TIP Een gemeente benaderen gaat niet altijd even makkelijk. Veilig Verkeer Nederland organiseert de cursus Lobbyen. Hier leert u hoe de gemeente georganiseerd is en hoe u uw punten bij de gemeente onder de aandacht kunt brengen. Informatie kunt u krijgen bij het Landelijk Steunpunt Verkeersouders. 9

9 NETWERKEN IS BELANGRIJK Hoe belangrijk netwerken is, weet verkeersouder Simone Ebben. Ze is lid van de ouderraad en als er tussentijds iets is, klopt ze aan bij de adjunct-directeur van de school. Simone: Laatst kreeg ik de folder binnen over het Birdy-pakket. Dan loop ik langs om te vragen of we het kunnen bestellen. Contacten met de gemeente heeft ze geïntensiveerd na een ouderavond. Tijdens de avond hebben ouders op een plattegrond aangegeven wat ze gevaarlijk punten vonden voor de kinderen. De gemeente heeft inmiddels aardig wat drempels, wegversmallingen, mini-rotondes en bochtbegeleidingsstroken aangelegd, vertelt Simone. Het overleg met de andere verkeersouders in Tiel heeft er inmiddels toe geleid dat de gevaarlijke punten bij de andere scholen ook worden aangepakt. Je leert veel van elkaar, vindt Simone. We wisselen veel tips uit. De een heeft vaak al een oplossing voor een bepaald probleem of heeft eerder met bepaalde materialen gewerkt of heeft zelf een videoband gemaakt. Onze club is onmisbaar! Verkeersouder Simone Ebben (links) heeft de gemeente geadviseerd de gevaarlijke plekken voor scholieren in Tiel aan te pakken. En met succes. * Werkgroep Voor veel verkeersouders is het prettiger om met een werkgroep te werken. Een werkgroep kan bestaan uit een aantal ouders, eventueel aangevuld met een leerkracht, een lid van de OR of iemand van de plaatselijke VVN-afdeling. Voordelen van deze manier van samenwerking: u staat er niet alleen voor, u kunt met anderen van gedachten wisselen en u kunt het werk verdelen. Voorbeeld: u organiseert een fietsenkeuring; de leerkracht vertelt in de les aan welke eisen een fiets moet voldoen. Een ouder verzorgt de informatie voor de ouders. Een andere ouder legt contacten met de VVN-afdeling die de keuring uitvoert en met een fietsenmaker die kleine gebreken direct kan verhelpen. Een derde ouder is zelf op de dag van de keuring aanwezig en zorgt dat alles soepel verloopt. TIP Maak een dossier met al uw projecten, verslagen van overleggen, afspraken en personen en instanties waar u contact mee hebt. Bewaar dit zorgvuldig. Als u stopt met uw werkzaamheden kan uw opvolger hiermee verder werken. * Contact zoeken met andere ouders Hoe komt u in contact met andere ouders? Misschien hebt u nadat u zich hebt voorgesteld, al reacties van andere ouders gehad. Het kan ook een tijd duren voordat ouders u weten te vinden. Door regelmatig van u te laten horen en zelf contact te zoeken kunt u dit proces wat versnellen. Enkele voorbeelden: Er zijn verkeersouders die op een vast tijdstip op school aanwezig zijn en spreekuur houden. Het is ook mogelijk om in de school, afhankelijk van de ruimte, een informatiestand in te richten of een informatiebord op te hangen. U kunt aanwezig zijn op tien-minutenavonden of andere ouderavonden. De jaarvergadering van de ouderraad is een goede gelegenheid om iets over uw activiteiten te vertellen en ouders te vragen behulpzaam te zijn bij het uitvoeren hiervan. * Op de hoogte houden Als u zich eenmaal voorgesteld hebt, is het belangrijk dat u ouders en team regelmatig op de hoogte houdt van uw activiteiten. Zo laat u zien dat u niet stilzit. 10

10 Klaas de Hart is onderwijzer, voorzitter van VVN-afdeling Hoorn én coördinator van de verkeersoudergroep. In de verkeersoudergroep, die vijfmaal per jaar samenkomt, zitten niet alleen de 26 verkeersouders van Hoorn, maar ook een politieman, een verkeerskundige en een ambtenaar. De lijntjes zijn kort - ook met de wethouder Verkeer - dus we kunnen snel resultaat boeken, vertelt De Hart. Hij is trots op het verlengde zebrapad, waar veel schoolklassen op weg naar de gymles gebruik van maken. De Hart: Het zebrapad hield op bij het fietspad, waar fietsers voorrang hebben. Een schoolklas moet dan opeens stilstaan op de rijweg. Onze groep vond dat dat beter kon. Binnen twee maanden was het zebrapad een feit en een jaar later worden vergelijkbare situaties in Hoorn ook aangepakt. De verkeersouders ondernemen veel activiteiten gemeenschappelijk. Het verkeersexamen, 'De scholen zijn weer begonnen' en het dodehoekproject zijn activiteiten waarbij verkeersouders samenwerken, aldus De Hart. Veel aandacht besteedt Klaas de Hart aan publiciteit. De lokale pers,vvn-magazine Veiligheid Voorop en het blad van het ROV laten we weten wat we bereikt hebben en welke activiteiten we ontplooien. Verkeersveiligheid als vast agendapunt bij vergaderingen van team, OR/OC en MZR. Vraag of u een eigen postbakje kunt krijgen (de post van het Landelijk Steunpunt Verkeersouders kan naar de school gestuurd worden). Een speciale verkeersbrievenbus, waar ouders vragen of reacties in kunnen stoppen. Denk ook aan een stukje in het informatieboekje dat alle ouders aan het begin van het schooljaar ontvangen. Kortom: werk aan uw naamsbekendheid! HOEVEEL TIJD KOST HET VERKEERS- OUDERSCHAP? Deze vraag is moeilijk te beantwoorden. Op de eerste plaats bepaalt u zelf hoeveel tijd u beschikbaar hebt. Als blijkt dat er op een school veel moeilijk oplosbare problemen zijn, is het noodzakelijk dat u voldoende medewerking krijgt. Lukt dit niet, dan bekijkt u aan de hand van uw actieplan welk probleem u kunt aanpakken. Het is beter uw energie in één zaak te steken, dan met te veel dingen tegelijk bezig te zijn, zodat het u boven het hoofd groeit. Het kan zijn dat u in het begin niet zo veel medewerking krijgt, maar dat ouders later wel enthousiast worden als ze zien dat u dingen serieus aanpakt en succes behaalt. Een verkeersouder kan een belangrijke coördinerende taak vervullen, maar eerst moet iedereen weten dat u er bent. En waar en wanneer u te bereiken bent. Zorg voor goede contacten met het team, de OR/OC, de MZR en organisaties buiten de school. Probeer andere ouders bewust te maken van hun eigen verantwoordelijkheid voor de verkeersveiligheid van hun kinderen. En tot slot: doe niet alles alleen, probeer voldoende medewerking te krijgen. Klaas de Hart voor het eerste verlengde zebrapad in Hoorn. De klas is op weg naar de gymles en wordt begeleid door de verkeersouders Jolanda Knevel, Carla van der Zweerde en Lida Hoorn. Wat zijn de mogelijkheden? Een vaste rubriek in de schoolkrant, de nieuwsbrief of het weekjournaal. U kunt vertellen waar u mee bezig bent. Bijvoorbeeld: u hebt een enquête gehouden en vertelt over de resultaten. U kunt ook praktische tips opnemen, bijvoorbeeld over fietsverlichting of haal- en brengtips. Een puzzel of verhaal voor de kinderen is ook altijd leuk. TIP Verkeersouders kunnen elkaar ondersteunen. U kunt contact zoeken en regelmatig overleggen met verkeersouders binnen uw gemeente. U kunt ook informatie uitwisselen met alle andere verkeersouders in het land via: verkeersouder. Hier vindt u onder meer een prikbord, projectenbank, persberichten en alle adresgegevens van verkeersouders en ondersteuners van verkeersouders. 11

11 3 VERKEERSEDUCATIE Op pag. 15 en 16 vindt u een overzicht van goede onderwijsmaterialen Het is belangrijk dat in alle groepen het verkeersonderwijs met een zekere regelmaat wordt gegeven. 12 IN DIT HOOFDSTUK: de aanpak van verkeersonderwijs schoolverkeersbeleid welk lesmateriaal? wat kan de verkeersouder doen? Verkeerseducatie is de combinatie van verkeersonderwijs op school en verkeersopvoeding thuis.verkeersonderwijs is verplicht op de basisschool. Ouders zijn mede verantwoordelijk voor de verkeersopvoeding van hun kinderen. Veel scholen geven wel verkeersles, maar niet in alle groepen. Ook geven lang niet alle scholen praktische verkeerslessen,hoewel verkeer een vak is wat je juist in de praktijk moet leren. De verkeersouder kan de ouderhulp organiseren, die nodig is voor praktische verkeerslessen. Op sommige scholen is verouderd lesmateriaal aanwezig. In dat geval kan de verkeersouder informatie verzamelen over actueel lesmateriaal. Het is niet de bedoeling dat de verkeersouder les gaat geven of zich inhoudelijk met de lessen bemoeit.de verkeersouder kan het team assisteren bij het organiseren van eigentijdse verkeerslessen en de verkeersouder kan andere ouders helpen aan informatie over de verkeersopvoeding van hun kinderen. DE AANPAK VAN VERKEERSONDERWIJS * De wet In de Wet op het Basisonderwijs is geregeld dat verkeersonderwijs verplicht is voor alle groepen van het basisonderwijs. In de wet staat ook wat kinderen moeten kennen en kunnen: ze moeten inzicht hebben in verkeerssituaties; daarvoor moeten zij verkeersregels kennen en weten wat de verkeersborden betekenen; kinderen moeten ook leren hoe ze zich in het verkeer moeten gedragen. * Wat vindt Veilig Verkeer Nederland? Veilig Verkeer Nederland vindt het heel belangrijk dat: kinderen de verkeersregels en de betekenis van de verkeersborden leren; kinderen inzicht krijgen in verkeerssituaties; kinderen leren hoe ze hun kennis in praktijk moeten brengen, zodat zij op een veilige manier aan het verkeer kunnen deelnemen; kinderen beseffen dat verkeer en vervoer van invloed zijn op het dagelijks leven. * Uitgangspunten voor goed verkeersonderwijs Het duurt tegenwoordig langer voordat kinderen alleen naar school kunnen, omdat het verkeer zo complex is geworden dat het voor jonge kinderen moeilijk te overzien is. Het steeds drukker wordende verkeer stelt eisen aan de verkeersopvoeding en het verkeersonderwijs van kinderen. Daarom heeft Veilig Verkeer Nederland een aantal uitgangspunten voor goed verkeersonderwijs geformuleerd. Verkeersonderwijs sluit aan bij de ontwikkeling en de ervaring van de leerlingen. Bijvoorbeeld: voorrangsregels zijn te ingewikkeld voor kleuters, daarom kunnen leerkrachten en ouders wel veiligheidsafspraken maken met de kinderen: Je mag pas oversteken als er niets meer aan komt rijden. Verkeersonderwijs sluit aan op de directe woonomgeving van de leerlingen. Voorbeeld: kinderen op het platteland leren eerder zelfstandig fietsen dan kinderen in een drukke stad. Verkeersonderwijs is zo veel mogelijk gedragsen doe-onderwijs. Verkeersonderwijs legt de nadruk op het toepassen van de verkeersregels. Als voorbereiding op het echte verkeer kunnen kinderen handelingen oefenen op het schoolplein. Later kunnen ze het geleerde - onder begeleiding - in praktijk brengen in een rustige omgeving. Verkeersonderwijs op school en verkeersopvoeding thuis moeten zo veel mogelijk op elkaar afgestemd zijn. Het is voor ouders handig om te weten wat de kinderen op school leren, zodat ze hun eigen uitleg daarop af kunnen stemmen. Verkeersonderwijs is leuk! Verkeersonderwijs is noodzakelijk en moet dus leuk zijn. Er zijn afwisselende en plezierige verkeersmethodes.

12 IK RED ME WEL! IK RED ME WEL, ER ZIJN OOK ANDEREN! IK RED ME WEL, ER ZIJN OOK ANDEREN, IK HEB ER EEN GENUANCEERDE MENING OVER! VERKEERSONDERWIJS IN DE ONDERBOUW Hoe nemen de kinderen deel aan het verkeer? Kinderen gaan meestal onder begeleiding naar school: lopend, op de fiets, met de auto. Kinderen spelen buiten. De verkeerslessen gaan vooral over de eigen veiligheid. Kinderen leren om veilig gebruik te maken van de straat. VERKEERSONDERWIJS IN DE MIDDENBOUW Kinderen gaan soms al alleen naar school. Kinderen spelen buiten. In de verkeerslessen leren de kinderen nu ook zich sociaal te gedragen in het verkeer. Ze leren dat er ook anderen zijn in het verkeer en dat zij rekening moeten houden met die anderen. VERKEERSONDERWIJS IN DE BOVENBOUW Kinderen gaan alleen naar school en club of vereniging, zij gaan steeds verder van huis. Kinderen spelen buiten. Behalve aandacht voor de eigen veiligheid en de veiligheid van anderen is er in de verkeersles ook aandacht voor de mogelijkheden en gevolgen van verkeer en vervoer. 13

13 Schoolverkeersbeleid: vier aandachtsgebieden De verkeersouder kan steeds een bijdrage leveren! 14 SCHOOLVERKEERSBELEID Nog steeds is het verkeer onveilig voor kinderen. Elk jaar komen ongeveer 70 basisschoolleerlingen door een verkeersongeval om het leven en raken 3000 kinderen ernstig gewond. Er zijn factoren die een ongunstige invloed hebben op de verkeersveiligheid: veel scholen moeten fuseren, daardoor moeten kinderen vaak een grotere afstand afleggen; de verkeersdrukte bij de scholen neemt toe doordat veel ouders hun kind met de auto naar school brengen. Daarom vindt Veilig Verkeer Nederland het noodzakelijk dat scholen een schoolverkeersbeleid ontwikkelen. Het beleid is erop gericht de verkeersveiligheid van de kinderen zo goed mogelijk te waarborgen. Het is de bedoeling dat beschreven wordt hoe de leerkrachten, directie en ouders gezamenlijk de verkeersveiligheid van de kinderen gaan aanpakken. Ze geven daarbij aan wat ze belangrijk vinden. Veilig Verkeer Nederland en de ouderorganisaties In 1995 hebben Veilig Verkeer Nederland en de vier landelijke organisaties voor ouders in het onderwijs afgesproken dat zij zich samen gaan inzetten om de veiligheid in het verkeer voor schoolgaande kinderen te verbeteren. Zij zijn het met elkaar eens dat een schoolverkeersbeleid noodzakelijk is. Hierdoor kan de betrokkenheid van ouders bij de verkeersveiligheid van hun kinderen vergroot worden. * Het schoolverkeersbeleid vraagt aandacht voor: 1. theoretisch verkeersonderwijs in de klas leren kinderen: verkeersregels en afspraken de betekenis van verkeersborden schoolleiding is verantwoordelijk voor: de keuze van de lesmethode planning van de verkeersles in het rooster De leerkrachten zijn verantwoordelijk voor de kwaliteit van het verkeersonderwijs. 2. praktisch verkeersonderwijs en begeleiding in het verkeer Leerkrachten zijn verantwoordelijk voor het geven van de praktijklessen op het schoolplein of op straat, maar zij kunnen dit niet alleen. Voorbeeld: kinderen oefenen het oversteken of het links afslaan op de fiets. De verkeersouder kan andere ouders benaderen om te helpen bij de praktische verkeerslessen. Ouders zijn er verantwoordelijk voor dat hun kind veilig naar school en naar huis komt. Zij hebben vaak behoefte aan hulpmiddelen om kinderen de regels beter uit te kunnen leggen. De verkeersouder kan ouders helpen aan informatie over de verkeersopvoeding van kinderen. 3. bevorderen van de verkeersveiligheid op de school-thuisroute Het is niet altijd duidelijk of de schoolleiding of de ouders actie moeten ondernemen als er onveilige situaties zijn op de school-thuisroute. De verkeersouder kan hier een centrale rol spelen door samen met de ouders een lijst te maken van de gevaarlijke punten op de route. In overleg met het team, politie, gemeente, VVNafdeling en wijkraad kunt u bekijken of er een mogelijke oplossing is. 4. organisatie van het woon-schoolverkeer Er kunnen problemen ontstaan als veel ouders hun kinderen met de auto naar school brengen. Soms kan de schoolleiding schuiven met de lestijden, zodat: kinderen minder last hebben van het spitsuur; de lestijden aansluiten op het openbaar vervoer. De verkeersouder kan ouders motiveren om te carpoolen of om hun kind met de fiets of te voet naar school te brengen. Ook kunnen suggesties gegeven worden om ergens anders (niet direct bij de schooluitgang) te parkeren. Om de chaos tijdens de schoolspits gestructureerd aan te pakken, kunt u een KANS-project op school opzetten. In vier bijeenkomsten met ouders, delegatie van het team en eventueel wijkagent of omwonenden inventariseert u de problemen, kiest u voor oplossingen en gaat u daarmee aan het werk. Voor meer informatie zie handleiding KANS of kunt u bellen met het Landelijk Steunpunt Verkeersouders.

14 * Verkeersbladen de verkeersbladen Op voeten en fietsen voor groep 5 en 6 (8 keer per jaar) en de Jeugdverkeerskrant voor groep 7 en 8 (8 keer per jaar) zijn goed te gebruiken naast een verkeerslesmethode; de bladen gaan in op de actualiteit; de bladen gaan in op concrete situaties, bijvoorbeeld: aan welke eisen moet een fiets voldoen? de bladen bieden aanknopingspunten met de eigen omgeving; de redactie werkt samen met kinderpanels; in de achtergrondinformatie staat geregeld informatie voor de ouders. Uitgave:Veilig Verkeer Nederland. WELK LESMATERIAAL? Er is zo veel lesmateriaal voor verkeersonderwijs dat het voor scholen geen eenvoudige zaak is om een keuze te maken. U kunt helpen met zoeken naar geschikt lesmateriaal. Veilig Verkeer Nederland en Wolters Noordhoff geven dankzij jarenlange samenwerking verantwoord lesmateriaal uit. Hieronder vindt u een korte omschrijving van materiaal dat verantwoord is, omdat het aansluit bij de eerder genoemde uitgangspunten voor goed verkeersonderwijs. * Methode Wijzer door het verkeer een compacte methode die toch volledig is; naast activiteiten in de klas zijn praktische oefeningen op het plein en op straat opgenomen; actuele visie op het gebied van verkeer en vervoer en verkeer en milieu; vraagt minder ouderhulp, geeft meer ouderinformatie; snelle keuze van activiteiten; gerichte achtergrondinformatie voor de leerkracht, daardoor minder voorbereidingstijd. Uitgave: Wolters Noordhoff. Ontwikkeld in samenwerking met Veilig Verkeer Nederland. 15

15 * Het schriftelijk verkeersexamen Veilig Verkeer Nederland maakt jaarlijks het schriftelijk verkeersexamen waar veel leerlingen uit groep 7 of 8 aan meedoen. Uitgave:Veilig Verkeer Nederland. Drie weken voor het verkeersexamen staan op proefexamens voor leerlingen om te oefenen Examenwijzer is een uitgave van Wolters Noordhoff ontwikkeld in samenwerking met Veilig Verkeer Nederland. Hierin staan ook oefeningen voor het schriftelijk verkeersexamen. Deze zijn gelijk qua opzet, thema s, vraagstelling en vormgeving aan het verkeersexamen. Als op school de Jeugdverkeerskrant gebruikt wordt voor verkeersonderwijs, hebben de leerlingen alle stof behandeld die nodig is voor het verkeersexamen. WAT KAN DE VERKEERSOUDER DOEN? Hoe vinden de leerkrachten het als de verkeersouder zich met de verkeerslessen bemoeit? Een leerkracht kan het bedreigend vinden als u gaat vertellen hoe hij zijn les moet invullen. Dat is ook beslist niet de bedoeling.wat kunt u wel doen? * Suggesties U kunt met suggesties komen als u weet wat ouders vinden van de verkeersveiligheid rond de school en welke onderwerpen zij in de verkeersles behandeld willen zien. Als er een goed contact met het team is, zullen de leerkrachten zeker bereid zijn naar uw ideeën te luisteren. Vaak vragen ouders om maatregelen voor verkeersonveilige situaties in de vorm van verkeersborden, zebrapaden of verkeerslichten. Als dergelijke oplossingen niet mogelijk zijn of als het nog een hele tijd duurt voor de verbeteringen zijn uitgevoerd, moeten de kinderen weten hoe ze zich het best kunnen gedragen op deze onveilige plekken. Leerkrachten kunnen in de verkeerslessen extra aandacht besteden aan deze gevaarlijke plaatsen. U kunt ouders vragen deze gevaarlijke situaties op video of dia vast te leggen, zodat de leerkracht dit materiaal in de verkeersles kan gebruiken. Video s of dia s van hun eigen buurt spreken kinderen meer aan dan foto s van onbekende plaatsen in lesboekjes. * Organisatie U kunt helpen bij de organisatie van de praktische verkeerslessen en het praktische verkeersexamen. U kunt helpen bij zgn. verkeerswandelingen met de leerlingen naar moeilijke of lastige verkeerssituaties. Voorbeeld: u overlegt met de leerkrachten hoeveel ouders er nodig zijn voor een verkeersles op het plein of op straat. U zorgt voor intekenlijsten, u maakt een rooster en u vertelt de ouders wat de bedoeling is. * Lesmateriaal U kunt kijken welk lesmateriaal er op school is en of dat nog up-to-date is. U kunt ook informatie verzamelen over verantwoord lesmateriaal en eventueel een zichtzending aanvragen. MONIQUE STOLK, verkeersouder van Oecumenische Basisschool Dynamis te Hoorn: Het verkeersouderteam van onze school wilde graag weten welke onderwerpen de ouders behandeld willen zien in de verkeersles. Alle ouders hebben een vragenlijst ontvangen, waarvan wij ongeveer 65% terugkregen. Wij hadden al afgesproken dat we de resultaten van de enquête met het team zouden bespreken. De volgende onderwerpen vinden ouders belangrijk: verkeersregels voor fietsers en voetgangers verkeersgedrag reizen met het openbaar vervoer leren niet stoer te doen op straat / in het verkeer voorrangssituaties bespreken en bekijken fietscontroles, verlichting, onderhoud; kinderen bijbrengen dat een veilige fiets hun eigen veiligheid vergroot oversteken van een spoorwegovergang verkeersborden spelenderwijs de onderwerpen behandelen, eventueel thema s de rol van de verkeersagent en de klaarover EHBO bij verkeersongevallen Omdat we steeds goed contact hebben met het team, krijgen we ook alle medewerking. Het team is enthousiast omdat de ouders zo veel positieve ideeën voor de verkeersles aandragen. Binnenkort gaan de verkeersouders en het team om de tafel zitten om een keuze te maken uit de onderwerpen. 16

16 Verkeersonderwijs is wettelijk verplicht. Maar goede verkeerseducatie vraagt de nodige inspanning van ouders en leerkrachten. Praktisch verkeersonderwijs is noodzakelijk om kinderen te leren hoe ze zich in het verkeer zo veilig mogelijk kunnen gedragen. De verkeersouder speelt een belangrijke rol bij de organisatie van ouderhulp voor de praktijklessen. Daarnaast kan de verkeersouder het team behulpzaam zijn met het uitzoeken van geschikt lesmateriaal. Ouders die meer willen weten over de verkeersopvoeding van hun kind, kunnen door de verkeersouder geïnformeerd worden. 17

17 4 KNELPUNTEN IN DIT HOOFDSTUK: wat zijn knelpunten? de aanpak twee stappen verslag van een verkeersouder Kinderen kunnen op weg naar en van school te maken krijgen met gevaarlijke verkeerssituaties.zulke situaties noemen we vaak knelpunten. Knelpunten: het woord zegt het al, daar komt iets in de knel. De veiligheid van kinderen! U, als verkeersouder, komt op voor de veiligheid van kinderen en zet zich in om de knelpunten op te lossen. In dit hoofdstuk wordt besproken wat knelpunten zijn en hoe zij aangepakt kunnen worden. Uw rol als verkeersouder daarbij komt ook aan de orde.verder vertelt een verkeersouder over de goede samenwerking met de gemeente bij de aanpak van knelpunten. om aan deze situatie aandacht te besteden. Het kan ook zijn dat het bij deze ene ouder blijft. In dat geval kunt u met deze ouder mogelijke oplossingen bespreken. Misschien kan een andere route gevolgd worden of kan de ouder nog eens extra oefenen met zijn/haar kind bij de lastige situatie. 2. De school en/of een aantal ouders komen met een gevaarlijk punt. Men wil graag dat deze situatie aangepakt wordt. Wanneer duidelijk is dat meerdere kinderen problemen hebben met de situatie, is het zinvol om er actief aan te gaan werken. DE AANPAK In hoofdstuk 2 leest u meer over het samenwerken met anderen en het samenstellen van een werkgroep. Subjectieve knelpunten Objectieve knelpunten 18 WAT ZIJN KNELPUNTEN? Bij een knelpunt op de schoolroute kunt u denken aan: een onoverzichtelijk en/of druk kruispunt; een gevaarlijke uitrit; drukke wegen; wegen waar te snel wordt gereden door auto s, bussen en vrachtwagens; onoverzichtelijke verkeerssituatie bij school tijdens het halen en brengen. * Twee soorten knelpunten 1. Subjectieve knelpunten die ouders en/of kinderen gevaarlijk vinden. Hier hoeft nog nooit een ongeluk gebeurd te zijn, maar men voelt zich toch onveilig doordat er bijvoorbeeld te hard gereden wordt. 2. Objectieve knelpunten waar in het verleden al (veel) ongelukken of bijna-ongelukken zijn gebeurd. De gemeente is vaak van zo n knelpunt al op de hoogte. Het is belangrijk aan beide soorten knelpunten aandacht te besteden. * Twee mogelijkheden waarop een knelpunt naar voren gebracht kan worden 1. Er is één ouder die een bepaalde situatie gevaarlijk vindt. Het is zaak dat er dan gekeken wordt of de situatie voor meer kinderen problemen oplevert. Dan pas kan besloten worden TAAK VOOR DE VERKEERSOUDER De school en de ouders kunnen u vragen om te helpen bij het aanpakken van knelpunten. U hoeft natuurlijk niet alles alleen te doen. Niet bij het opzetten van de plannen en ook niet bij het uitvoeren daarvan. U kunt overleggen wie wat doet. Ook kunt u steun vragen bij de plaatselijke VVN-afdeling. Die kent de weg in de gemeente. Veilig Verkeer Nederland heeft meestal goede contacten met de politie, de gemeente en andere organisaties die van belang kunnen zijn. TWEE STAPPEN 1. Allereerst is het belangrijk te weten waar de knelpunten zich bevinden. Laat de kinderen aangeven waar zich gevaarlijke situaties voordoen op de schoolroute. Hoeveel kinderen hebben er mee te maken? Wat is er zo gevaarlijk? 2. Daarna moet er een goede oplossing gekozen worden. Is het voldoende als de kinderen zich veilig leren gedragen op de knelpunten? Kunnen verkeersbrigadiers voor meer veiligheid zorgen? Is er politietoezicht nodig? Moet de gemeente in actie komen om de knelpunten op te lossen?

18 Hieronder volgt een beschrijving van beide stappen. STAP 1 INVENTARISEREN Knelpunten kunnen op twee manieren geïnventariseerd worden: op school door de leerkracht en kinderen tijdens de verkeerslessen; na schooltijd door ouders en kinderen. * Inventariseren in een aantal lessen op school In alle groepen wordt bepaald hoe de leerlingen naar school komen. Om een goed beeld te krijgen kan er per wijze van vervoer opgeteld worden hoeveel kinderen hiervan gebruik maken. Wordt de les in de tweede helft van het schooljaar gegeven, dan kunnen de leerlingen van groep 8 ook aangeven hoe zij in het volgend schooljaar naar hun nieuwe school gaan. Inventariseren van knelpunten en bepalen hoeveel kinderen hier voorbijkomen. De kinderen geven aan waar ze het gevaarlijk vinden en waarom. Groep 8 kan eventueel de knelpunten op de toekomstige route aangeven. De genoemde punten komen op een lijst, met daarbij het aantal leerlingen dat er mee te maken heeft en de reden waarom de kinderen het punt gevaarlijk vinden. Vraag bij het maken van de lijst hulp van andere ouders of leerkrachten. Of maak gebruik van leden van de werkgroep als die er is. Het vastleggen van de knelpunten door de leerlingen. Van de knelpunten kunnen de leerlingen alleen of in groepjes tekeningen maken. Een aantal kan eventueel gebruikt worden als bijlage bij een rapport voor de gemeente. * Inventariseren van knelpunten door ouders en kinderen buiten schooltijd In een brief of een artikel in de schoolkrant kunt u ouders en kinderen vragen of zij bereid zijn buiten schooltijd de knelpunten op een rijtje te zetten. In de handleiding Routes en knelpunten wordt in een stappenplan aangegeven hoe ouders met kinderen zelf aan de slag kunnen met een inventarisatie van de knelpunten in de wijk. Door samen door de wijk te lopen en fietsen volgens de vaste routes van kinderen worden de onveilige punten voor kinderen vastgesteld. De onveilige punten worden op een knelpuntenkaart ingetekend. Deze kaart dient als uitgangspunt voor verdere activiteiten. U kunt samen met de leerkrachten en andere ouders (of de werkgroep) de gegevens verwerken als alle enquêteformulieren terug zijn. U kunt ook gebruik maken van de basisschoolomgevingsscan op De resultaten worden dan automatisch verwerkt. STAP 2 KIEZEN EN UITVOEREN VAN EEN OPLOSSING Er zijn vier manieren om de knelpunten op schoolroutes aan te pakken. Ze staan hieronder beschreven. Samen met de school en ouders (of de leden van de werkgroep) kunt u bespreken welke oplossing voor welke situatie het meest geschikt is. * Het geven van lessen over gedrag in het verkeer Het is belangrijk dat kinderen weten hoe zij zich moeten gedragen in het verkeer. Modern verkeersonderwijs leert kinderen zich veilig te gedragen in het verkeer. Als de knelpunten bekend zijn, kunnen de leerkrachten hier extra aandacht aan besteden tijdens de verkeerslessen. U kunt de knelpunten eventueel samen met de werkgroep of met de leerkrachten bespreken. De ouders kunnen per brief of via de schoolkrant geïnformeerd worden over de wijze waarop in de verkeerslessen aandacht aan knelpunten wordt besteed. * Inzetten van verkeersbrigadiers Het inzetten van verkeersbrigadiers kan een goede oplossing zijn voor bepaalde knelpunten. Verkeersbrigadiers zijn ouders/verzorgers of anderen die kinderen willen helpen oversteken op gevaarlijke punten. Om verkeersbrigadiers te kunnen inzetten is het belangrijk dat de noodzaak hiervoor aangetoond kan worden. In overleg met de politie wordt beslist of de verkeersbrigadiers er ook werkelijk komen. Wanneer er voor een verkeersbrigade wordt gekozen, geeft de politie de aanstaande verkeersbrigadiers een korte cursus (theorie en praktijk) en zorgt voor het benodigde materiaal en een verzekering. Als verkeersouder kunt u als contactpersoon optreden bij de werving en organisatie van verkeersbrigadiers. Knelpunten in de onmiddellijke omgeving van de school kunnen in aanmerking komen voor een verkeersbrigade. Daar komen namelijk veel routes van kinderen samen. Kan het knelpunt op een andere manier opgelost worden, dan verdient dit de voorkeur. Voor een uitvoerige beschrijving van de aanpak van knelpunten kunt u de handleiding Routes en knelpunten bestellen. Is chaos rond de school tijdens het halen en brengen een groot knelpunt? En heeft dit te maken met te veel geparkeerde auto s? Een KANS-project kan dan een oplossing bieden. De handleiding KANS geeft u alle informatie hierover. (Zie ook pag. 22.) 19

19 Is veel vrachtverkeer een knelpunt in de wijk en wilt u kinderen leren hiermee om te gaan of er iets tegen ondernemen? De handleiding die hier op ingaat is Omgaan met vrachtauto s. Voor lesmateriaal zie 20 Wanneer de werkzaamheden aan het knelpunt nog even op zich laten wachten, kunnen verkeersbrigadiers voor een tijdelijke oplossing zorgen. Wanneer er besloten wordt tot het instellen van een verkeersbrigade, dan moeten hiervoor ouders gevraagd worden. Daarbij kan aandacht besteed worden aan het volgende. De politie zorgt voor een korte cursus, kleding, materialen en verzekering. Door een kleine inspanning wordt een grote bijdrage geleverd. De kans dat kinderen zelfstandig naar school kunnen wordt groter. Dit is een verlichting van de taak van de ouders. Hoe meer ouders zich inzetten, hoe minder tijd het vergt. Ouders hoeven hun kinderen niet meer met de auto naar school te brengen, dus minder auto s voor de school. DE STICHTING VERKEERSBRIGADIERS De stichting behartigt de belangen van alle verkeersbrigadiers bij andere organisaties en bij de rijks- en gemeentelijke overheid. Het doel van de stichting is te fungeren als centraal instituut. De stichting is een samenwerkingsverband van Veilig Verkeer Nederland, ANWB en Raad van Hoofdcommissarissen. De stichting zorgt ook voor voorlichtingsmateriaal. Ons land telt verkeersbrigadiers; volwassenen en jeugdbrigadiers. Secretariaat: Postbus 423, 1270 AK Huizen, tel * Gericht verkeerstoezicht van de politie Bij gericht verkeerstoezicht besteedt de politie extra aandacht aan bepaalde verkeerssituaties en overtredingen. Het is de bedoeling dat automobilisten (maar ook de kinderen) zich op die punten blijvend veiliger gedragen. Het toezicht moet plaatsvinden op momenten dat er veel kinderen naar school gaan en uit school komen. Als verkeersouder kunt u via een brief of via de schoolkrant de ouders informeren over het toezicht van de politie. Ook kunt u de plaatselijke pers informeren. Denk daarbij aan de huis-aanhuisbladen. U kunt ook samenwerking zoeken met een aantal andere scholen in de wijk. * Voorstellen voor verbetering van knelpunten Een knelpunt kan echter ook verbeterd worden door het te veranderen. Er zijn verbeteringen die voor weinig geld eenvoudig uitgevoerd kunnen worden. Er zijn ook verbeteringen die meer of zelfs veel geld kosten. Hoe dan ook: wanneer u wilt dat een knelpunt verbeterd wordt, eenvoudig of meer ingrijpend, moet de wegbeheerder (meestal de gemeente) van de noodzaak worden overtuigd. Hiervoor kunt u een rapport samenstellen. Bij het schrijven van dit rapport maakt u gebruik van de gegevens uit de inventarisatie van de knelpunten (stap 1). * Rapport schrijven Wanneer er op basis van een enquête vastgesteld is dat een aantal knelpunten verbeterd zou moeten worden, is het van belang een rapport te maken. Hierin moet u het volgende aangeven: waar de knelpunten liggen (er kan gebruikgemaakt worden van kaarten en situatieschetsen); waarom de leerlingen het er zo gevaarlijk vinden; wat er gedaan kan worden om het knelpunt te verbeteren. Het is goed de steun te hebben van de ouders van de leerlingen. Dit kan in de vorm van een handtekeningenlijst die u bij het rapport kunt voegen. Denkt u hierbij ook aan contact met andere scholen die te maken hebben met dezelfde schoolroutes. Vraag eventueel bij het samenstellen van het rapport hulp van andere ouders (uit de werkgroep) of van een leerkracht. * Rapport aanbieden aan burgemeester of wethouder. U kunt iemand van de gemeente vragen op school te komen, zodat tijdens een les de knelpunten besproken kunnen worden met de leerlingen. U kunt dan meteen het rapport aanbieden. Een andere mogelijkheid is de burgemeester of de voor verkeerszaken verantwoordelijke wethouder het rapport op het gemeentehuis aan te bieden. Hiervoor kunt u ook de plaatselijke pers uitnodigen. Het verloop van de actie moet goed in de gaten gehouden worden. U kunt samen met leden van de plaatselijke VVN-afdeling de betreffende raadsvergaderingen bijwonen. Hiervan kan ook verslag worden gedaan naar het schoolteam.

20 VERSLAG VAN EEN VERKEERSOUDER José Zagt is verkeersouder in Boerakker en is zeer tevreden over de samenwerking met de gemeente als het gaat om de aanpak van gevaarlijke verkeerssituaties in het hele dorp. U heeft een compleet verkeersplan geschreven. Hoe heeft u dat aangepakt? In het hele dorp zijn er gevaarlijke verkeerssituaties. Samen met andere verkeersouders hebben we daarom enquêtes gehouden onder ouders, kinderen van groep vijf en omwonenden. We wilden ideeën verzamelen om een compleet verkeersplan te maken. Daarna hebben we een verkeerskundig advies aangevraagd. Samen met een andere verkeersouder werk ik nu aan de uitvoering ervan. De samenwerking met ouders, gemeente en politie is hierbij essentieel. Knelpunten kunnen vaak opgelost worden. Soms met kleine goedkope aanpassingen, soms door ingewikkelder ingrepen. Voordat er overgegaan kan worden tot het kiezen en uitvoeren van een oplossing, is een gedegen inventarisatie en beschrijving van knelpunten noodzakelijk. Zeker wanneer het gaat om oplossingen die nogal wat geld kosten, is het van belang om goed te kunnen aantonen waarom een aanpassing nodig is. Veelal staat de plaatselijke VVN-afdeling u graag bij met haar kennis en geeft zij u advies. Ondervond u tegenwerking van de gemeente? Nee, tijdens een vergadering bleken onze wethouders van infrastructuur en onderwijs het plan wel te zien zitten. Wat waren de problemen? We hebben een lange rechte weg door het dorp waar te hard wordt gereden. Die wordt om de snelheid eruit te halen straks onderbroken door een dorpsplein met bankjes. Ook komen er beukenhaagjes, verlaagde stoepen en verlichting. Op korte termijn konden we met de ouders regelen dat ze de kinderen nu van het schoolplein ophalen in plaats van op een druk parkeerterrein op ze te wachten. Waarom doen jullie dit? We willen met onze plannen voorkomen dat er ongelukken gebeuren. Want als er geen ongeluk gebeurt, wil dat niet zeggen dat het veilig is. 21

Aan de ouders / verzorgers van de toekomstige leerlingen van Basisschool Schinveld

Aan de ouders / verzorgers van de toekomstige leerlingen van Basisschool Schinveld Aan de ouders / verzorgers van de toekomstige leerlingen van Basisschool Schinveld Geachte ouders/verzorgers, In de bijlage treft uw een vragenlijst aan omtrent de verkeersveiligheid in de nabijheid van

Nadere informatie

Kinderen Anders Naar School KANS. Handleiding

Kinderen Anders Naar School KANS. Handleiding Kinderen Anders Naar School KANS Handleiding Colofon Dit is een uitgave van Veilig Verkeer Nederland Inhoud: Christel de Heus Tekst: Marian Schouten Fotografie: Archief Veilig Verkeer Nederland Coverfoto:

Nadere informatie

Utrechts VerkeersVeiligheidslaBel Maart 2015. Utrechts Verkeers veiligheidslabel

Utrechts VerkeersVeiligheidslaBel Maart 2015. Utrechts Verkeers veiligheidslabel Utrechts VerkeersVeiligheidslaBel Maart 2015 Utrechts Verkeers veiligheidslabel Inhoud Utrechts VerkeersveiligheidsLabel 2. 1. UVL Stappenplan m.i.v. 2015 3 2. UVL- gemeenten 3 3. Aanvraag UVL 3 4. UVL-

Nadere informatie

VERKEER OP SCHOOL. Haal- en brengconvenant verkeersafspraken school, ouders en kinderen. Basisschool St. Theresia

VERKEER OP SCHOOL. Haal- en brengconvenant verkeersafspraken school, ouders en kinderen. Basisschool St. Theresia VERKEER OP SCHOOL Haal- en brengconvenant verkeersafspraken school, ouders en kinderen Basisschool St. Theresia Status: Overleg/rol: Datum: Positief advies Teamvergadering 13-10-2014 Positief advies MR

Nadere informatie

Opwegnaarschool.nl. Veiliger naar school: educatie & onderzoek in één pakket

Opwegnaarschool.nl. Veiliger naar school: educatie & onderzoek in één pakket Opwegnaarschool.nl Veiliger naar school: educatie & onderzoek in één pakket Winnaar Nationale Verkeersveiligheidsprijs 2010 Opwegnaarschool.nl Een verkeersveilige schoolomgeving en een veilige schoolroute.

Nadere informatie

Enquête verkeersveil Enquête igheid school - thuis route

Enquête verkeersveil Enquête igheid school - thuis route Enquête verkeersveiligheid school - thuis route Inleiding Bij het maken van ons nieuwe schoolplan 2011-2015 is er onder de ouders van onze kinderen een tevredenheidsonderzoek uitgevoerd. Bij dit onderzoek

Nadere informatie

JAARPLAN 2010. Afdeling Loon op Zand

JAARPLAN 2010. Afdeling Loon op Zand JAARPLAN 2010 Afdeling Loon op Zand Inhoudsopgave 1. Voorwoord 2. Inleiding 3. Projecten 4. Verkeersouders 5. De scholen zijn weer begonnen 6. School verkeersexamens 7. Voorlichting Contactgegevens Begroting

Nadere informatie

Basisschool Maria Goretti Gennep

Basisschool Maria Goretti Gennep Basisschool Maria Goretti Gennep Verkeer-, Haal- en brengconvenant (versie 2.1 apr 2014) Verkeersafspraken tussen ouders, leerlingen en school. Voor onze ouders Rond veel basisscholen is sprake van een

Nadere informatie

Verkeerskrant van basisschool De Klimboom

Verkeerskrant van basisschool De Klimboom De Wegwijzer nr. 7 Maart 2012 Verkeerskrant van basisschool De Klimboom Voorwoord Beste kinderen en ouders, De afgelopen weken heeft onze verkeerswerkgroep weer gewerkt aan deze Wegwijzer. Een verkeerswerkgroep?,

Nadere informatie

Doe meer met Veilig Verkeer

Doe meer met Veilig Verkeer Kijk voor meer info op www.vvn.nl en doe meer! Kijk voor meer info op www.vvn.nl en doe meer! Doe meer met Veilig Verkeer Maak samen de buurt verkeersveilig! Jij woont toch ook graag in een buurt waar

Nadere informatie

De ouderbijdrage: verplicht vrijwillig

De ouderbijdrage: verplicht vrijwillig De ouderbijdrage: verplicht vrijwillig I NLEIDING Niet alle ouders/verzorgers en leerlingen weten precies hoe het zit met de vrijwillige ouderbijdrage die scholen mogen vragen. Deze brochure geeft antwoord

Nadere informatie

Van probleem naar oplossing: de PODOE-aanpak. Handleiding

Van probleem naar oplossing: de PODOE-aanpak. Handleiding Van probleem naar oplossing: de PODOE-aanpak Handleiding Colofon Dit is een uitgave van Veilig Verkeer Nederland Tekst: Marian Schouten Inhoud: Christel de Heus Fotografie: Archief Veilig Verkeer Nederland

Nadere informatie

School op Seef. verkeersveilige school

School op Seef. verkeersveilige school School op Seef Naar een verkeersveilige school goed verkeersonderwijs is belangrijk voor verkeersveiligheid School op Seef, naar een verkeersveilige school Certificering "SCHOOL op SEEF" Structurele aanpak

Nadere informatie

Verkeerskrant van basisschool De Klimboom

Verkeerskrant van basisschool De Klimboom De Wegwijzer Jaargang 4, nr. 1 April 2010 Verkeerskrant van basisschool De Klimboom Voorwoord Beste kinderen en ouders, De komende weken zijn weer erg spannend voor de kinderen in groep 7. Het theorie-examen

Nadere informatie

Verkeersveiligheidsplan. Veilig verkeer rond de Godelindeschool

Verkeersveiligheidsplan. Veilig verkeer rond de Godelindeschool Verkeersveiligheidsplan Veilig verkeer rond de Godelindeschool Inhoudsopgave Voorwoord 3 Hoofdgebouw 4 -Ingang Gerard Doulaan 4 -Ingang Godelindeweg 7 -Ingang Rotonde 8 Dependance 12 -Fietsers 12 -Automobilisten

Nadere informatie

Voorwoord. Wij wensen u veel plezier bij het maken van uw keuze uit het bijgaande aanbod en zien uw aanmelding graag tegemoet!

Voorwoord. Wij wensen u veel plezier bij het maken van uw keuze uit het bijgaande aanbod en zien uw aanmelding graag tegemoet! Voorwoord Ieder jaar raken kinderen in de Metropoolregio Rotterdam Den Haag betrokken bij verkeersongelukken, soms met ernstige gevolgen. In onze drukke omgeving is een goede voorbereiding op verkeersdeelname

Nadere informatie

Verkeers EducatieLijn

Verkeers EducatieLijn Verkeers EducatieLijn SchoolPlein Pakket Schoolpleinpakket Veilig Verkeer Nederland Verkeersouders 1. Inleiding Het aanleren van veilig verkeersgedrag speelt bij verkeersonderwijs een grote rol. Dit gedrag

Nadere informatie

Protocol leerlingenvervoer en veiligheid. Samen lopen in een groep

Protocol leerlingenvervoer en veiligheid. Samen lopen in een groep Veel kinderen gaan in Nederland lopend of fietsend naar school. Toch is er een aanzienlijk aantal ouders dat hun kinderen met de auto naar school brengt. Hierdoor ontstaan onveilige situaties, parkeerproblemen

Nadere informatie

Basisscholen-verkeersenquête 2006: een duidelijk signaal

Basisscholen-verkeersenquête 2006: een duidelijk signaal Basisscholen-verkeersenquête 2006: een duidelijk signaal Resultaten van een uitgebreide en representatieve verkeersenquête over verkeersveiligheid rond scholen en schoolroutes in de Bovenbuurt van Wageningen,

Nadere informatie

School Actieplan Verkeer 2014 2017

School Actieplan Verkeer 2014 2017 School Actieplan Verkeer 2014 2017 Kinderen hebben recht op een veilige, zo zelfstandig mogelijke mobiliteit (versie oktober 2014) Status: definitief Geert Groote Katholieke Basisschool Van den Broek-erf

Nadere informatie

Tijdens de verkeerslessen hebben we met de kinderen gepraat over veilig fietsen.

Tijdens de verkeerslessen hebben we met de kinderen gepraat over veilig fietsen. O Ouderbrief 1 Kopieerblad 1 Beste ouder/verzorger, Tijdens de verkeerslessen hebben we met de kinderen gepraat over veilig fietsen. Bijvoorbeeld: hoe maak je veilig een bocht naar links en naar rechts?

Nadere informatie

Nieuwsbrief passend onderwijs

Nieuwsbrief passend onderwijs Januari 2014 Update: Week van passend onderwijs Uitgelicht Update: Week van passend onderwijs De eerste 50 scholen en samenwerkingsverbanden hebben zich aangemeld voor de Week van passend onderwijs (24-28

Nadere informatie

verkeerseducatie? Wilt u ook actief aan de slag met Maak gebruik van dit kosteloze aanbod met kant en klare producten inclusief begeleiding

verkeerseducatie? Wilt u ook actief aan de slag met Maak gebruik van dit kosteloze aanbod met kant en klare producten inclusief begeleiding Wilt u ook actief aan de slag met verkeerseducatie? Maak gebruik van dit kosteloze aanbod met kant en klare producten inclusief begeleiding Maak gebruik van dit kosteloze aanbod met kant en klare producten

Nadere informatie

Overzicht geplande activiteiten 2016 versie 1 december 2015

Overzicht geplande activiteiten 2016 versie 1 december 2015 Afdeling Dalfsen Overzicht geplande activiteiten 2016 versie 1 december 2015 activiteit datum doel omschrijving activiteit doelgroep overige betrokkenen ondersteunend omschrijving aantal materiaal Verkeersexamen

Nadere informatie

Algemene informatie. Na het kijken Na het bekijken van de aflevering kunt u gebruik maken van de volgende lessuggesties.

Algemene informatie. Na het kijken Na het bekijken van de aflevering kunt u gebruik maken van de volgende lessuggesties. Algemene informatie Doelstellingen Na het zien van het televisieprogramma, het werken met het begeleidend materiaal en het oefenen op de site: weten de kinderen dat fietsen gezond is. kunnen de kinderen

Nadere informatie

IEDEREEN NAAR SCHOOL

IEDEREEN NAAR SCHOOL IEDEREEN NAAR SCHOOL Leerplicht en aanpak van schoolverzuim Bestemd voor ouders, verzorgers en leerlingen in het voortgezet onderwijs 1. Woord vooraf Met een goede schoolopleiding en een diploma op zak

Nadere informatie

Verkeersbrigadiers J.A. de Vullerschool

Verkeersbrigadiers J.A. de Vullerschool Verkeersbrigadiers J.A. de Vullerschool Joppelaan - Kamperweg Inleiding Sinds lange tijd staan er verkeersbrigadiers op de kruising Joppelaan Kamperweg in Gorssel. De verkeersbrigadiers helpen op doordeweekse

Nadere informatie

Verkeersbulletin. Inleiding De herfstvakantie is al weer voorbij. De tijd vliegt Ook op het gebied van verkeer hebben we niet stilgezeten.

Verkeersbulletin. Inleiding De herfstvakantie is al weer voorbij. De tijd vliegt Ook op het gebied van verkeer hebben we niet stilgezeten. 3e jaargang, nr. 1 Verkeersbulletin Inleiding De herfstvakantie is al weer voorbij. De tijd vliegt Ook op het gebied van verkeer hebben we niet stilgezeten. De samenstelling van de werkgroep Verkeer is

Nadere informatie

Planmatig samenwerken met ouders

Planmatig samenwerken met ouders Ouderparticipatie Team Planmatig samenwerken met ouders Samen vooruit! Tamara Wally Tamara Wally (MSc.) is werkzaam bij de CED- Groep. Ze werkte mee aan de publicatie Samen vooruit, over planmatig werken

Nadere informatie

Algemene informatie. Na het kijken Na het bekijken van de aflevering kunt u gebruik maken van de volgende lessuggesties.

Algemene informatie. Na het kijken Na het bekijken van de aflevering kunt u gebruik maken van de volgende lessuggesties. Algemene informatie Doelstellingen Na het zien van het televisieprogramma, het werken met het begeleidend materiaal en het oefenen op de site: weten de kinderen dat ze door stoer gedrag in het verkeer

Nadere informatie

Weekbrief van 19 t/m 23 oktober 2015

Weekbrief van 19 t/m 23 oktober 2015 Weekbrief van 19 t/m 23 oktober 2015 19 20 21 22 23 Maandag 19 oktober Vandaag zijn er geen bijzonderheden. Dinsdag 20 oktober Vandaag zijn er geen bijzonderheden. Woensdag 21 oktober Vandaag moeten de

Nadere informatie

Stappenplan voor een rookvrij schoolterrein

Stappenplan voor een rookvrij schoolterrein Stappenplan voor een rookvrij schoolterrein Inleiding Sinds 1 januari 2014 is de leeftijdsgrens voor de verkoop van tabak verhoogd van 16 naar 18 jaar. Uit onderzoek blijkt dat het zien roken van anderen,

Nadere informatie

ACTIVITEITENPLAN SCHOOLJAAR VOOR BVL-BASISSCHOOL (GGA) Ondertekend exemplaar voor 1 juli versturen/mailen aan de contactpersoon van de gemeente.

ACTIVITEITENPLAN SCHOOLJAAR VOOR BVL-BASISSCHOOL (GGA) Ondertekend exemplaar voor 1 juli versturen/mailen aan de contactpersoon van de gemeente. ACTIVITEITENPLAN SCHOOLJAAR VOOR BVL-BASISSCHOOL (GGA) Ondertekend exemplaar 1 juli versturen/mailen aan de contactpersoon van de gemeente. Naam school: Gemeente: BS De Driesprong Alphen-Chaam Voor schooljaar:

Nadere informatie

Meenedelingen 163 1 november 2015

Meenedelingen 163 1 november 2015 CBS Daltonschool de Meene - Frans Halsstraat 25 7021 DL Zelhem Tel. 0314-622 002 - info@cbsdemeene.nl - www.cbsdemeene.nl Meenedelingen 163 1 november 2015 CBS "De Meene" - Frans Halsstraat 25-7021 L Zelhem

Nadere informatie

7.2 Informatievoorziening aan ouders over het onderwijs en de school

7.2 Informatievoorziening aan ouders over het onderwijs en de school 7. DE OUDERS 7.1 Het belang van betrokkenheid van ouders Zoals al eerder beschreven vinden wij de betrokkenheid van ouders bij onze school van groot belang. Met name naar de pedagogische kant (sociaal-emotioneel,

Nadere informatie

Jaarverslag MR, IKC De Piramide, schooljaar 14-15

Jaarverslag MR, IKC De Piramide, schooljaar 14-15 Jaarverslag MR, IKC De Piramide, schooljaar 14-15 Voor u ligt het jaarverslag van de medezeggenschapsraad (MR) van IKC De Piramide over het schooljaar 2014/2015. We geven in dit jaarverslag aan wie er

Nadere informatie

Alles op een rij voor de leerkracht van groep 4

Alles op een rij voor de leerkracht van groep 4 Alles op een rij voor de leerkracht van groep 4 Binnenkort krijgt uw groep een praktische verkeersles op het Verkeersplein van Veilig Verkeer Nederland en Shell. Om te zorgen dat uw leerlingen optimaal

Nadere informatie

Warmond, 24 augustus 2012. Beste ouder/verzorger,

Warmond, 24 augustus 2012. Beste ouder/verzorger, Beste ouder/verzorger, Warmond, 24 augustus 2012 De school nodigt ouders jaarlijks uit om te participeren binnen de school. Ouders kunnen zo samen met de leerkrachten een bijdrage leveren aan het zorgen

Nadere informatie

Het verkeerseducatieplan 2013-2015

Het verkeerseducatieplan 2013-2015 Het verkeerseducatieplan 2013-2015 OBS De Opstap Sint Jacobiparochie Versie 1.2 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 2 Pagina Inleiding 4 Wat is een verkeerseducatieplan? Verkeerseducatie. Veilige schoolomgeving

Nadere informatie

Veilig oversteken bij school; een tijdprobleem!

Veilig oversteken bij school; een tijdprobleem! Rapportage van de werkgroep Verkeersveiligheid rondom de Oranje Nassauschool en de Koningin Juliana basisscholen te Zwammerdam. Veilig oversteken bij school; een tijdprobleem! Oranje Nassauschool Buitendorpstraat

Nadere informatie

De groepen 7 gaan van 11 t/m 13 nov. op pad. Zij gaan drie dagen naar Baarn, naar Schoolbuitenhuis De Stulp.

De groepen 7 gaan van 11 t/m 13 nov. op pad. Zij gaan drie dagen naar Baarn, naar Schoolbuitenhuis De Stulp. In dit nummer: Uitstapje groep 7: Leerzaam en leuk. Uitstapje groep 7 Herfstfeest groep 1 en 2 Inloopochtend Voorlichting VO groep 8 LeerKRACHT Website MaxClass Lesvrije dag groep 1 en 2 Van de MR Van

Nadere informatie

Regeling en reglement

Regeling en reglement Regeling en reglement 1.1 Regeling van de TSO op de Vennegötte te Lochem 1.2 Inleiding De overheid heeft wettelijk vastgelegd dat de Tussen Schoolse Opvang (TSO) vanaf 1 augustus 2006 onder de verantwoording

Nadere informatie

Samen actief in uw buurt. Handleiding. Vrachtauto s

Samen actief in uw buurt. Handleiding. Vrachtauto s Samen actief in uw buurt Handleiding Vrachtauto s Colofon: Dit is een uitgave van Veilig Verkeer Nederland Tekst: Marian van Gog Inhoud: Christel de Heus Fotografie: Archief 3VO Foto omslag: Chiel Wollaert

Nadere informatie

Informatieavond Vijf Gelijke Dagen Model Dinsdag 3 februari 2015 Aanvang: 20.00 uur (Inloop vanaf 19.45 uur)

Informatieavond Vijf Gelijke Dagen Model Dinsdag 3 februari 2015 Aanvang: 20.00 uur (Inloop vanaf 19.45 uur) J a a r g a n g 1 0, n r. 5 2 1 j a n u a r i 2 0 1 5 Informatieavond Vijf Gelijke Dagen Model Toename aantal leerlingen: We starten met een derde groep 1/2. Belangrijke data 2 1 2 Informatieavond Vijf

Nadere informatie

Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons

Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons 12 Sardes Speciale Editie nummer 13 juni 2012 Karin Hoogeveen (Sardes) Ouders en de Van Ostadeschool in Den Haag Wij doen veel voor de school en de school doet veel voor ons In opdracht van de gemeente

Nadere informatie

Communicatieplan Albertine Agnesschool schooljaar 2013-2014 1

Communicatieplan Albertine Agnesschool schooljaar 2013-2014 1 1. Voorwoord... 2 2. Bewaking communicatie processen... 2 3. Communicatie... 2 4. Het doel van communicatie... 3 5. Betrokkenen... 3 6. Middelen... 3 6.1. Mondelinge communicatie... 3 6.2. Schriftelijke

Nadere informatie

Protocol Omgaan met pesten

Protocol Omgaan met pesten Protocol Omgaan met pesten Willibrordusschool Alphen NB April 2013 Protocol omgaan met pesten, Willibrordusschool Alphen, april 2013 Pagina 1 Protocol omgaan met pesten Doel: Vanuit onze visie stellen

Nadere informatie

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer?

Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? Kennissessie: Gierende hormonen en educatie; hoe redden jongeren zich in het verkeer? In deze kennissessie vertelden Lisette de Wildt van DTV en Kim Ruijs van XTNT over hun verkeerseducatie projecten om

Nadere informatie

KlimtorenNieuws. basisschool de Klimtoren Kerkstraat 87 6996 AG Drempt 0313 473004 info@deklimtorendrempt.nl www.deklimtorendrempt.

KlimtorenNieuws. basisschool de Klimtoren Kerkstraat 87 6996 AG Drempt 0313 473004 info@deklimtorendrempt.nl www.deklimtorendrempt. KlimtorenNieuws basisschool de Klimtoren Kerkstraat 87 6996 AG Drempt 0313 473004 info@deklimtorendrempt.nl www.deklimtorendrempt.nl Nr. 13 09-03-2016 In dit nummer: Uitnodiging Violenverkoop Debattoernooi

Nadere informatie

De ouderraad. Wat doen wij?

De ouderraad. Wat doen wij? OR De ouderraad Wat doen wij? De ouderraad (OR) In deze folder willen wij iets vertellen over wat de Ouderraad is, wat zij doet en bij wie je terecht kunt met je vragen, suggesties of het aanbieden van

Nadere informatie

15 december 2014 schooljaar 2014-2015 nieuwsbrief 8

15 december 2014 schooljaar 2014-2015 nieuwsbrief 8 Lijster eens Lijsterhof 6, 3772 AA Barneveld www.obs-delijster.nl 15 december 2014 schooljaar 2014-2015 nieuwsbrief 8 Van de directie Voor u ligt de laatste Lijstereens van 2014. Een hele dikke, want naast

Nadere informatie

Oudertevredenheidsonderzoek mei 2013

Oudertevredenheidsonderzoek mei 2013 Basisschool Bocholtz Wijngracht 11 6351 HJ Bocholtz 045 5443614 045 5445952 info.rkbsbocholtz@movare.nl Oudersonderzoek mei 2013 Doelstellingen van het onderzoek De onderzoeksdoelstellingen van het Landelijk

Nadere informatie

Protocol vervoer leerlingen. Veilig fietsstoeltje. Fietsonderdelen te koop! De actie Op voeten en fietsen naar school. Vincent van Goghschool

Protocol vervoer leerlingen. Veilig fietsstoeltje. Fietsonderdelen te koop! De actie Op voeten en fietsen naar school. Vincent van Goghschool Protocol vervoer leerlingen De protocollen. Er zijn diverse protocollen op het gebied van verkeer: De school heeft een protocol vervoer leerlingen. Dit protocol is bedoeld voor het vervoer van leerlingen

Nadere informatie

Verkeerscommissie. Fietscontrole 9-11, 75% van de fietsen is goedgekeurd.

Verkeerscommissie. Fietscontrole 9-11, 75% van de fietsen is goedgekeurd. Verkeerscommissie Fietscontrole 9-11, 75% van de fietsen is goedgekeurd. Handleiding Fietscontrole Algemeen: 1. Het stuur zit goed vast 2. De bel is goed te horen 3. De handvatten zitten goed vast aan

Nadere informatie

Nieuwsbrief. jaargang 20 nummer 2 oktober 2015

Nieuwsbrief. jaargang 20 nummer 2 oktober 2015 Nieuwsbrief jaargang 20 nummer 2 oktober 2015 Bouwcoördinator onderbouw: groepen 1 en 2 Mijn naam is Trudy Scharroo, leerkracht van groep 1 2a. In januari 2003 ben ik op Daltonschool Rijnsweerd gaan werken

Nadere informatie

JONGleren in het verkeer

JONGleren in het verkeer 0-4 jaar JONGleren in het verkeer Verkeersopvoeding begint reeds in de buggy en op het fietszitje. Baby s en peuters pikken ongemerkt al veel op over verkeersregels en gedrag, vooral van hun ouders. De

Nadere informatie

Werkgroepen Herman Jozef school 2008-2009.

Werkgroepen Herman Jozef school 2008-2009. INSPRAAK Schoolbestuur. De Herman Jozefschool maakt onderdeel uit van de Stichting voor Katholiek en Interconfessioneel Primair Onderwijs in de gemeente Sint-Michielsgestel. De Stichting heeft de zorg

Nadere informatie

Overblijven op KBS St. Jozef

Overblijven op KBS St. Jozef Overblijven op KBS St. Jozef Tussenschoolse opvang op KBS St. Jozef Kinderen zijn een groot deel van de dag op school en veel kinderen blijven ook tussen de middag over. De middagpauze is van 11.45 uur

Nadere informatie

Welkom. meegeldersepoort.nl

Welkom. meegeldersepoort.nl Welkom meegeldersepoort.nl Welkom bij MEE Gelderse Poort In deze folder staat informatie over onze diensten en uitleg over onze werkwijze. Wilt u deze infor matie goed doorlezen en bewaren? Wat biedt MEE

Nadere informatie

Onze visie. Wij willen bewust inspanningen leveren om de ontwikkelingsdoelen en eindtermen met betrekking tot het verkeer en mobiliteit na te streven.

Onze visie. Wij willen bewust inspanningen leveren om de ontwikkelingsdoelen en eindtermen met betrekking tot het verkeer en mobiliteit na te streven. Onze visie Onze school investeert veel in veilig verkeer. Wij willen ons als school doelgericht en systematisch inzetten om onze leerlingen te laten groeien tot zelfstandige weggebruikers die hun verantwoordelijkheid

Nadere informatie

Een leuke avond beleven èn bijdragen aan activiteiten op school?

Een leuke avond beleven èn bijdragen aan activiteiten op school? Geachte ouders In deze laatste nieuwsbrief voor de herfstvakantie treft u vooral informatie aan van buiten de school. De informatie is echter leuk, belangrijk en interessant genoeg om te plaatsen. Alvast

Nadere informatie

notulen MR OBS De Meerpaal 4 september 2013 -Vastgesteld

notulen MR OBS De Meerpaal 4 september 2013 -Vastgesteld notulen MR OBS De Meerpaal 4 september 2013 -Vastgesteld Oudergeleding Gina de Maat Daniëlle v.d. Wege voorzitter Marty Meijer Personeelsgeleding Annemiek Stallaart (notulist) Esmeralda de Kind Herma Reijenga

Nadere informatie

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol)

4. Wanneer pesten ondanks alle inspanningen toch weer de kop opsteekt, beschikt de school over een directe aanpak. (Zie verderop in dit protocol) ANTI PEST PROTOCOL Er gelden drie uitgangspunten: n 1. Wij gaan met respect met elkaar om. 2. Wij pesten niet. 3. Wij accepteren niet dat er gepest wordt. Pesten op school. Hoe gaan we hier mee om? Pesten

Nadere informatie

Tevredenheidsonderzoek Kerobei

Tevredenheidsonderzoek Kerobei Vrijdag 6 nov. 2015 Jaargang 12 nr. 06 In deze Link: - tevredenheidsonderzoek - ouderpanelavond - thema avond - verkeersveiligheid - MR - kalender Bijlagen: - Mamacafe workshop - Van pesten naar verbinding

Nadere informatie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie Leerkracht instructie middelbare school Algemeen Achtergrond De ANWB is een vereniging die nauw betrokken is bij de maatschappij en zet zich in voor mobiliteit,

Nadere informatie

Inventarisatie van de wensen van ouders naar buitenschoolse opvang

Inventarisatie van de wensen van ouders naar buitenschoolse opvang oecumenische basisschool Stellingmolen 19-21 1135 KA Edam Post: Postbus 32 1135 ZG Edam tel.: 0299-351351 fax: 0299-351352 DE TRIMARAN Dependance: Langemeerstraat 14b 1135 JE Edam tel.: 0299-323284 Inventarisatie

Nadere informatie

Samenwerken èn netwerken

Samenwerken èn netwerken Samenwerken èn netwerken Stappenplan voor versterken van zelforganisaties Auteurs Saskia van Grinsven en Jamila Achahchah Fotografie: Guillermo Dazelle MOVISIE Juni 2012 Inleiding Voor je ligt een stappenplan

Nadere informatie

Voor actuele informatie en ondersteuning van verkeerseducatie in Gelderland en Overijssel

Voor actuele informatie en ondersteuning van verkeerseducatie in Gelderland en Overijssel Voor actuele informatie en ondersteuning van verkeerseducatie in Gelderland en Overijssel Verkeerseducatieloket Iedereen die geïnteresseerd is in of bezig is met verkeerseducatie in Gelderland en Overijssel*

Nadere informatie

Leidraad inrichting veilige schoolomgeving

Leidraad inrichting veilige schoolomgeving Leidraad veilige schoolomgeving Jan Vissers Royal Haskoning DHV Geertje Hegeman Royal Haskoning DHV Maarten Bakker Stadsregio Amsterdam Samenvatting De leidraad veilige schoolomgeving beschrijft aan de

Nadere informatie

Tien gouden regels voor de medezeggenschapsraad

Tien gouden regels voor de medezeggenschapsraad Tien gouden regels voor de medezeggenschapsraad De medezeggenschapsraad (MR) is een belangrijk orgaan voor inspraak en medezeggenschap van leerkrachten, ouders en in het voortgezet onderwijs ook leerlingen

Nadere informatie

Handleiding. Van 8 naar 1

Handleiding. Van 8 naar 1 Handleiding Van 8 naar 1 Colofon Dit is een uitgave van Veilig Verkeer Nederland Tekst: Marian Schouten Inhoud: Christel de Heus Fotografie: Archief Veilig Verkeer Nederland Coverfoto: Hans van Drie Vormgeving:

Nadere informatie

O.B.S. de Lindelaar. Verkeer 2014

O.B.S. de Lindelaar. Verkeer 2014 O.B.S. de Lindelaar Verkeer 2014 Verkeersbrigade Eind schooljaar 2013-2014 stopten er een aantal moeders (na 9 jaar trouwe dienst) en hadden wij enkele gaten in het rooster van de verkeersbrigade die met

Nadere informatie

Verkeersmaatregelen Rucphen en Schijf

Verkeersmaatregelen Rucphen en Schijf Grote Bickersstraat 74 1013 KS Amsterdam Postbus 247 1000 AE Amsterdam t 020 522 54 44 f 020 522 53 33 e info@tns-nipo.com www.tns-nipo.com Political & Social Rapport Verkeersmaatregelen Rucphen en Schijf

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. De Zonnebladwijzer

NIEUWSBRIEF. De Zonnebladwijzer Om te onthouden: Rekeningnummer van de school: NL38 RABO 0163899010 Agenda 11 feb. Schoolrapporten gaan mee 16 feb. Margedag. Alle leerlingen zijn vrij! 29 feb. Aanvang voorjaarsvakantie Datum: 4 februari

Nadere informatie

Workshops en trainingen. september 2015 t/m mei 2016

Workshops en trainingen. september 2015 t/m mei 2016 Workshops en trainingen september 2015 t/m mei 2016 3 INHOUD Inleiding... 4 Vrijwilligerscentrale Roermond Informatieavond... 5 Informatieavond: afspraken/regels rondom vrijwilligerswerk als tegenprestatie...

Nadere informatie

Notitie Alles-in-1 en verkeerseducatie

Notitie Alles-in-1 en verkeerseducatie Provincie Noord-Brabant BVL-team Postbus 90151 5200 MC 's-hertogenbosch Breda : 9 maart 2011 Ons kenmerk: 090311.N00942 Versie: Versie 1 Notitie Alles-in-1 en verkeerseducatie Aanleiding: Sommige scholen

Nadere informatie

We leren met en van elkaar! Agenda: Ik speel, ik deel en ik werk, samen staan we sterk!

We leren met en van elkaar! Agenda: Ik speel, ik deel en ik werk, samen staan we sterk! Schooljaar 2014-2015 Nr. 02 Het schooljaar is begonnen! Je kunt het je bijna niet voorstellen, maar de eerste schoolweek zit er schooljaar al weer op. 2010-2011 Best een spannende week met veel nieuwe

Nadere informatie

Als u klachten heeft...

Als u klachten heeft... Als u klachten heeft... Bent u niet tevreden? Wij, directie, medewerkers en revalidatieartsen van Tolbrug willen graag dat u tevreden bent over uw (para)medische behandeling. Ook willen we dat u zich welkom

Nadere informatie

Wat iedere ouder moet weten over verkeersveiligheid Je kind in het verkeer

Wat iedere ouder moet weten over verkeersveiligheid Je kind in het verkeer Wat iedere ouder moet weten over verkeersveiligheid Je kind in het verkeer Samen op pad Kinderen zijn kwetsbaar in het verkeer. Logisch dus, dat ouders hun kinderen graag zo snel mogelijk veilig verkeersgedrag

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Beste ouder(s) / verzorger(s), In deze nieuwsbrief wil ik iedereen informeren over de volgende onderwerpen: Algemeen nieuws: pagina

Nieuwsbrief. Beste ouder(s) / verzorger(s), In deze nieuwsbrief wil ik iedereen informeren over de volgende onderwerpen: Algemeen nieuws: pagina Nieuwsbrief Schooljaar: 2015-2016 Nr.2: oktober 2015 Beste ouder(s) / verzorger(s), In deze nieuwsbrief wil ik iedereen informeren over de volgende onderwerpen: Algemeen nieuws: pagina School-thuisroute:

Nadere informatie

Stappenplan voor het opstellen van een schoolvervoerplan

Stappenplan voor het opstellen van een schoolvervoerplan Procedures - Schoolvervoerplan stappenplan / 1 Stappenplan voor het opstellen van een schoolvervoerplan I N H O U D 1. Inventarisatie van de vervoermiddelen... 2 2. Inventarisatie van de knelpunten...

Nadere informatie

Verkeersveiligheidsproject. Het Anker. Drachten

Verkeersveiligheidsproject. Het Anker. Drachten Verkeersveiligheidsproject Het Anker Drachten Margot Blaauw Veilig Verkeer Nederland, district Fryslân De Knobben 100 9202 XJ DRACHTEN (0512) 370 485 www.vvnfryslan.nl m.blaauw@vvn.nl Uitwerking Enquête

Nadere informatie

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal!

Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Alcohol(voorlichting): een ander verhaal! Resultaten van het evaluatieonderzoek in 2008/2009 Achtergrond De negen gemeenten van West-Friesland, de gemeente Schagen, organisaties in de preventieve gezondheidszorg,

Nadere informatie

Theresia School Nieuws

Theresia School Nieuws Theresiaschool Braakven 19 5258 AG Berlicum 073-5037117 Theresia School Nieuws 16 e jaargang nummer 1, 25 augustus 2011 * Welkom in het nieuwe schooljaar 2011-2012 Het begin is gemaakt. Hopelijk heeft

Nadere informatie

SCHOOLACTIEPLAN VERKEER. Basisschool. De Sint Willibrordschool. Lisse

SCHOOLACTIEPLAN VERKEER. Basisschool. De Sint Willibrordschool. Lisse SCHOOLACTIEPLAN VERKEER Basisschool De Sint Willibrordschool te Lisse Kinderen hebben recht op een veilige, zo zelfstandig mogelijke mobiliteit Looptijd plan: 2015-2019 Opgesteld door: Nelly Vijfhuizen

Nadere informatie

Politiecongres. 5 november 2013

Politiecongres. 5 november 2013 Politiecongres 5 november 2013 Vlaamse Stichting Verkeerskunde 1990, decreet Vlaams Parlement: vorming organiseren wetenschappelijk onderzoek stimuleren Vlaams Parlement en Vlaamse regering adviseren Opleidingscentrum

Nadere informatie

Pestprotocol Theo Thijssenschool Waddinxveen

Pestprotocol Theo Thijssenschool Waddinxveen Pestprotocol Theo Thijssenschool Waddinxveen 1. Plagen en pesten Het verschil tussen plagen en pesten is duidelijk aan te geven. Bij plagen is sprake van incidenten. Pesten gebeurt systematisch. Een definitie

Nadere informatie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie

De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie De ANWB Lichtbrigade Fietsverlichtingsactie Leerkracht instructie basisschool Algemeen Achtergrond De ANWB is een vereniging die nauw betrokken is bij de maatschappij en zet zich in voor mobiliteit, vakantie

Nadere informatie

Uitgebreid onderzoek volgens octopusmethode: lijst met knelpunten en problemen.

Uitgebreid onderzoek volgens octopusmethode: lijst met knelpunten en problemen. Uitgebreid onderzoek volgens octopusmethode: lijst met knelpunten en problemen. 1. Het gebruik van de rotonde houdt steeds gevaren in. Er is regelmatig druk en zwaar verkeer. De snelheid van de voertuigen

Nadere informatie

september 2014 Uit de directiekamer

september 2014 Uit de directiekamer september 2014 Uit de directiekamer De eerste nieuwsbrief van dit jaar en ook de eerste nieuwsbrief van mijn hand. Allereerst wil ik jullie allemaal hartelijk bedanken voor het ontzettend warme welkom!

Nadere informatie

Nieuwsbrief. Medewerker CJG bereikbaar op school

Nieuwsbrief. Medewerker CJG bereikbaar op school Januari 2016 Jaargang 6, nr. 3 Nieuwsbrief In dit nummer: Medewerker CJG 1 Veilige schoolomgeving 2 Cito toetsen 3 Vragen stellen 4 Interessante informatie: Vrijdag 5 februari viering Carnaval. Voorjaarsvakantie

Nadere informatie

Woord vooraf van onze voorzitter

Woord vooraf van onze voorzitter Woord vooraf van onze voorzitter Beste ouders, Hierbij de nieuwe editie van de OC-Special. Het OC-jaar loopt van april 2012 tot en met maart 2013 In deze special wordt de OC aan jullie voorgesteld; we

Nadere informatie

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250

De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 gemeerite HaerBemmermeer De leden van de gemeenteraad van Haarlemmermeer Postbus 250 2130 AG Hoofddorp Bezoekadres: Raadhuisplein 1 Hoofddorp Telefoon 0900 1852 Telefax 023 563 95 50 Contactpersoon G.G.

Nadere informatie

Continurooster. m.i.v. schooljaar 2013-2014. PC Basisschool van Asch van Wijck Louis Couperusstraat 85 3532 CX Utrecht www.aschvanwijckschool.

Continurooster. m.i.v. schooljaar 2013-2014. PC Basisschool van Asch van Wijck Louis Couperusstraat 85 3532 CX Utrecht www.aschvanwijckschool. Continurooster m.i.v. schooljaar 2013-2014 PC Basisschool van Asch van Wijck Louis Couperusstraat 85 3532 CX Utrecht www.aschvanwijckschool.nl Inhoudsopgave Voorwoord 1. Waarom een continurooster 1.1 Inleiding

Nadere informatie

ADVIES OVERSTEEKPLAATSEN DEN HAAG

ADVIES OVERSTEEKPLAATSEN DEN HAAG ADVIES OVERSTEEKPLAATSEN DEN HAAG Den Haag, december 2009 Voorall Van Diemenstraat 196 2518 VH Den Haag 070 365 52 88 info@voorall.nl www.voorall.nl Inleiding Voor een groot deel van de bevolking kan het

Nadere informatie

Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013

Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013 Document leerlingenraad Beleidsplan Leerlingenraad o.b.s. de Schuthoek 2012-2013 Inhoud: 1. wat verstaan we onder een leerlingenraad? 2. opzet en organisatie van een leerlingenraad a. samenstelling van

Nadere informatie

Dr. M. van Eek Projectleider Stichting Bevordering Verkeerseducatie. Drs. W. Vreeling Projectleider Stichting Bevordering Verkeerseducatie

Dr. M. van Eek Projectleider Stichting Bevordering Verkeerseducatie. Drs. W. Vreeling Projectleider Stichting Bevordering Verkeerseducatie (Bijdragenr. 12) Verkeerslessen allochtonen Dr. M. van Eek Projectleider Stichting Bevordering Verkeerseducatie Drs. W. Vreeling Projectleider Stichting Bevordering Verkeerseducatie Samenvatting De SBV

Nadere informatie