Praktijkgids Energieboekhouding en monitoring & targeting

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Praktijkgids Energieboekhouding en monitoring & targeting"

Transcriptie

1 1 Inleiding Monitoring & technieken Inleiding Om de energiekosten van een bedrijf te verminderen, is het essentieel dat men begrijpt hoe de energie verbruikt wordt binnen het bedrijf. Dit wil zeggen dat men voor de verschillende energiedragers weet hoeveel energie er in de verschillende processen verbruikt wordt. 2 Het opstellen van een energieboekhouding start met de opmaak van een schematisch overzicht in welke (deel)processen energie wordt gebruikt en dit voor de verschillende energiedragers (elektriciteit, aardgas, perslucht, stoom,..). Vervolgens worden alle deelstromen gekwantificeerd. Dit kan door middel van meten of door berekeningen te maken, de voorkeur gaat echter naar het meten van de deelstromen. Hoe ver men hierbij in detail wil gaan, moet per bedrijf bekeken worden: Welke energieverbruiken meet men; welke schat men op basis van berekeningen? Hoe ver gaat men bij onderverdeling naar processen / machines? Voor bepaalde processen of utilities loont het de moeite een gedetailleerde energiebalans op te stellen, bijvoorbeeld voor het stoom- en condensaatnet, voor een droger, voor de persluchtvoorziening. Een energiebalans is pas volledig als het verschil tussen ingaande en uitgaande stromen kleiner is dan 10%. Is het verschil groter, dan dient verder gezocht te worden naar de oorza(a)k(en): vergeten processen, lekken, De energiebalans wordt best duidelijk en overzichtelijk voorgesteld, het uiteindelijke resultaat is een schematisch overzicht zoals de volgende figuren: Een initiatief van: Met steun van: blz 1/8

2 INKOOP ENERGIE: elektra, aardgas, gasolie, water, industriële gassen elektra aardgas water gasolie 26% elektra aardgas water UTILITIES 32% elektra aardgas water gasolie gassen 42% heet water koelwater 20% perslucht stoom heet water vacuüm proceswater 12% GEBOUWEN: verlichting, HVAC, inrichting 46% PRODUCTIE: processen A, B, C, D,... 54% FVO/nov 2010 blz 2/8

3 Energiehoeveelheden (kae-prim/jaar) kg CO 2 /jaar aardgas elektra koelw ater heet water G1 G2 G3 P1 P2 P3 U1 Gebouw en, processen, utilities Uiteraard moeten energieverbruiken van een proces ook gerelateerd worden met productiehoeveelheden. Het is slechts door het energieverbruik te relateren met de productiehoeveelheden dat men kan nagaan hoe de energie-efficiëntie evolueert. Onderstaande tabel geeft een voorbeeld hoe men voor bepaalde processen bepaald heeft wat men gaat meten PROCES Elektriciteit (kwh) Perslucht (Nm³) Gas (Nm³) Stoom (kg) Productieeenheid Rugafwerking X X X 1000 m² Extrusie X X X ton Garenververij X X ton Stukververij X X X 1000 m² Heatset X X X X ton Tuft X X X X 1000 m² Spinnerij X ton Viltlijn X X 1000 m² Compressorpark X Nm³ Stoomketels X Ton stoom Thermische olie ketel X X Uren productie FVO/nov 2010 blz 3/8

4 Eens men een voldoende betrouwbaar zicht heeft op de energieverbruiken van de verschillende processen, is de volgende stap optimaliseren: waar kan men energieverbruiken beperken? Als men energiebesparende maatregelen heeft uitgevoerd, zou men dank zij de energieboekhouding moeten kunnen bepalen wat het effect is van de genomen maatregel. 3 Monitoring & technieken We veronderstellen dat men volgens een bepaalde frequentie (wekelijks of maandelijks) over de gegevens beschikt van energieverbruik en productiehoeveelheden voor een bepaald proces of afdeling. Er kunnen vier soorten grafieken gebruikt worden binnen een M&T systeem: Energieverbruik versus Productie Specifiek energieverbruik ten opzichte van Productie CUSUM Controlekaart De eerste twee soort grafieken worden gebruikt om energiedata weer te geven en te interpreteren; de laatste twee zijn typische managementtools. Energieverbruik versus productie grafieken worden gebruikt om : De energie-efficiëntie van het proces te bepalen Energieverbruik te bepalen dat niet gelinkt is met de productie De best passende rechte geeft het verband tussen energieverbruik en de oorzaak ervan (in dit geval de productie). Als we een rechte tussen de punten in het wolkdiagram kunnen trekken, dan biedt de vergelijking van de rechte de volgende informatie: energieverbruik = m * productie + c FVO/nov 2010 blz 4/8

5 Intercept (c), de constante, is de hoeveelheid energie die wordt gebruikt, ongeacht het volume van de productie. Met andere woorden, de energie die wordt gebruikt wanneer er geen productie is. Op de grafiek vindt men dit als het punt waar de rechte de y-as snijdt. In bovenstaande figuur is dit 113,5 MWh/maand. De helling (m), het hellingspercentage van de rechte, is het specifiek energieverbruik (energieverbruik per hoeveelheid productie); het is een indicator van de energetische efficiëntie van het proces. de correlatie coëfficiënt, r, is een maatstaf in welke mate de y-variabele (het energieverbruik) relateert met de x variabele (de productiegegevens). r is een getal tussen -1 and 1, r² is begrepen tussen 0 en 1. Als r dicht bij -1 of 1 is, wil dit zeggen dat er een sterk verband is tussen x en y. De grafieken van specifiek energieverbruik versus Productie geven het specifieke energieverbruik (SEC) versus de productie. SEC wordt berekend door het energieverbruik te delen door de ermee overeenstemmende productie. De grafiek heeft meestal de vorm zoals hieronder weergegeven: specifiek energieverbruik daalt met toenemende productie. Het specifieke energieverbruik is een indicator voor het benchmarken. FVO/nov 2010 blz 5/8

6 Uit het voorbeeld blijkt duidelijk dat specifiek energieverbruik geen goede maatstaf is in het kader van monitoring en als een belangrijk deel van het energieverbruik niet gerelateerd is met de productie en het proces verloopt over een groot bereik van productiehoeveelheden. CUSUM staat voor Cumulative SUM of differences en is een techniek waarbij de som wordt berekend van het verschil tussen de voorspelde en de eigenlijke waarde voor een tijdsinterval (bijvoorbeeld dagelijks of wekelijks) en deze verschillen worden opgeteld (gecumuleerd). CUSUM wordt voor gebruikt om wijzigingen in energieperformanties te detecteren. CUSUM omhelst 4 stappen: Voorspellen van energieverbruik in functie van productiegegevens voor een vooropgezet tijdsinterval (dagelijks, wekelijks, maandelijks,...). Dit gebeurt door een statistische analyse van historische gegevens. Berekenen van het verschil tussen werkelijk en voorspeld verbruik. Sommeren van die verschillen over de verschillende tijdsperioden om de CUSUM te bekomen. CUSUM grafisch weergeven in functie van de tijd. Indien de varatie tussen energieverbruik en productie alleen maar willekeurig rond de best passende rechte zou liggen, dan zouden de verschillen tussen voorspeld en werkelijk verbruik alleen maar willeurig positief en negatief zijn. Het gecumuleerde verschil (CUSUM) zou dan in de buurt van de nul-as varieren. Indien er echter iets gebeurt dat het verband tussen energieverbruik en productie beïnvloedt, zullen de verschillen niet meer willekeurig verdeeld zijn, doch zal een trend te zien zijn. De CUSUM grafiek zal dan variëren rond een aantal rechte lijnen en elke knik in de kurve is de aanduiding van een wijziging in het energieverbruikspatroon. CUSUM grafieken kunnen natuurlijk ook geïnterpreteerd worden in het kader van energiekosten, daat elke verbetering in de energieefficiëntie zich ook vertaalt in een besparing van energiekosten (and vice versa). FVO/nov 2010 blz 6/8

7 Men kan het verschil tussen het actuele energieverbruik en het verspelde energieverbruik opvolgen door middel van een controlekaart. Dit is een bekende techniek uit kwaliteitsmanagement (SPC). Uit historische gegevens berekent men wat de normale variatie in energieverbruik is en dit wordt in grafiek weergegeven door een zone waarbinnen het verbruik normaal moet liggen. Als het werkelijk verbruik buiten de controlelimieten gaat, wil dit zeggen dat er iets aan de hand is en dat men moet nagaan wat de reden hiervan is. Indien er een fundamentele wijziging is in het patroon van het energieverbruik (bijvoorbeeld doordat men een energiebesparende maatregel heeft geïmplementeerd), moeten de controlelimieten herberekend worden! Er bestaan verschillende manieren om de performantie van een M&T systeem te verbeteren: Verbeteren van de kwaliteit van de gegevens; Verbeteren van tijdsovereenkomst van de data; Verhogen van de frequentie waarmee gegevens verzameld worden; Vermeerderen van het aantal geanalyseerde energievectoren. De eerste twee maatregelen kunnen met om het even welk systeem gerealiseerd worden; de meer gesofisticeerde maatregelen vergen het gebruik van computersystemen voor capteren en verwerken van gegevens. Op vindt men een demonstratiespreadsheet die een aantal zaken in verband met energiemonitoring en demonstreert. Alhoewel dit document de principes van monitoring en goed illustreert, zijn we het niet eens met de idee dat men een besparingspotentieel kan berekenen uit alle FVO/nov 2010 blz 7/8

8 energieverbruiken die hoger zijn dan deze weergegeven door de best passende rechte (zoals uiteengezet in picture 1 in de sheet introduction. Ruimteverwarming In deze tekst werd het energieverbruik gerelateerd met de productiehoeveelheden. Op dezelfde manier kan het warmteverbruik voor het verwarmen van een magazijn gerelateerd worden met de graaddagen. Regressie Analyse Gasverbruik Nm³ Graaddagen Frequentie van gegevensverzameling Bij een eerste implementatie van energiemonitoring en begint men er meestal mee de gegevens maandelijks te verzamelen. Het is evenwel best meer in detail te gaan en bijvoorbeeld wekelijks gegevens te verzamelen. Aldus beschikt men over meer gegevens voor de statistische analyse en deze gegevens vertonen meer spreiding dan de maandelijkse. Wekelijkse gegevens zijn ook meer gelijkwaardig dan maandelijkse: in een maand kunnen er 4 of 5 weekends vallen; in elke werkweek is er slechts één zaterdag en slechts één zondag. Als er periodes zijn dat de energievoorziening anders geregeld wordt, is het best deze gegevens NIET op te nemen in de statistische analyse (dit is bijvoorbeeld het geval als men in het weekend een deel van de stoomvoorziening of distributie uitschakelt). FVO/nov 2010 blz 8/8

Energieboekhouding Monitoring & Targeting

Energieboekhouding Monitoring & Targeting Energieboekhouding Monitoring & Targeting Centexbel Frank Van Overmeire een gezamenlijk initiatief van: met steun van: Woord vooraf 90% van voorbeelden komt uit textielbedrijven, doch anoniem gemaakt,

Nadere informatie

Compensatie CO 2 - emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2012

Compensatie CO 2 - emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2012 Compensatie CO 2 - emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2012 Inhoud 1 Aanleiding 1 2 Werkwijze 2 2.1. Bronnen 2 2.2. Kentallen 2 3 CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie 3 4 Ontwikkeling 5

Nadere informatie

Werkgroep energiemanagement ION

Werkgroep energiemanagement ION Werkgroep energiemanagement ION Evaluatie, 15-1-2015 Erik Deliege Agenda Introductie Werkgroep Energiemanagement Vereniging ION Stappenplan monitoring & realisatie quick wins 1 Van Beek 30 jaar Missie

Nadere informatie

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013 Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2013 Inhoud 1 Aanleiding 1 2 Werkwijze 2 2.1. Bronnen 2 2.2. Kentallen 2 3 CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie 3 4 Ontwikkeling 5 5

Nadere informatie

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle

Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Resultaten energiescan Golfclub Zwolle! Resultaten energiescan Golfclub Zwolle Hoog elektraverbruik door verlichting en ventilatie Hoge prijs voor energie Besparingspotentieel van 13.000 op energiekosten

Nadere informatie

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot

Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot Impact van efficiënte openbare verlichting op de CO 2 uitstoot CE4 N35N 13.5.29 Samenvatting Drie scenario s om de hoeveelheid CO 2 te berekenen, die niet uitgestoten wordt als er energie bespaard wordt

Nadere informatie

DEH Energie platform. gebruikershandleiding

DEH Energie platform. gebruikershandleiding DEH Energie platform gebruikershandleiding Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1. Wat is energie eigenlijk? 3 2. Hoe zie ik in één oogopslag hoeveel energie mijn huishouden verbruikt? 4 3. Hoeveel energie verbuikte

Nadere informatie

Hoeveel kost 1 ton stoom?

Hoeveel kost 1 ton stoom? Hoeveel kost 1 ton stoom? ENERGIK 23 november 2011 Valérie de Groote, INDEA Voorstelling INDEA Bruikbaar energieadvies voor industriële bedrijven Audits / Haalbaarheidsstudies Wetgeving Begeleiding bij

Nadere informatie

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch

CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch CO2-monitor 2013 s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Maart 2013 2 Samenvatting In deze monitor staat de CO2-uitstoot beschreven in de gemeente s-hertogenbosch. Een gebruikelijke manier om de

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0170 Bijlage I TOELICHTING 17 Bijlage I : WKK ALS ALTERNATIEVE MAATREGEL 1. Inleiding Het plaatsen van een WKK-installatie is een energiebesparingsoptie die zowel

Nadere informatie

:: Energiezorg in scholen

:: Energiezorg in scholen :: Energiezorg in scholen www.cenergie.be Daisy Dierickx (daisy.dierickx@cenergie.be ) Cenergie, productmanager energie-audits Johan Coolen (johan.coolen@cenergie.be) Cenergie, productmanager onderzoek

Nadere informatie

CO2-reductieplan 2015

CO2-reductieplan 2015 CO2-reductieplan 2015 Samen zorgen voor minder CO2 Rapportage 2015 1 Inleiding Dit CO₂-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem, zowel betrekking op de totale bedrijfsvoering

Nadere informatie

CO2-reductieplan 2015

CO2-reductieplan 2015 CO2-reductieplan 2015 Samen zorgen voor minder CO2 Tussentijdse rapportage januari juni 2015 1 Inleiding Dit CO₂-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem, zowel betrekking op

Nadere informatie

Commissie Benchmarking Vlaanderen

Commissie Benchmarking Vlaanderen Commissie Benchmarking Vlaanderen 023-0096 TOELICHTING 09 WARMTE KRACHT KOPPELING 1. Inleiding Warmte Kracht Koppeling (WKK) is het gecombineerd genereren van warmte, meestal onder de vorm van stoom, en

Nadere informatie

Energiebeheer is inmiddels vanzelfsprekend, maar hoe staat energieverbruik in verhouding tot uw productie?

Energiebeheer is inmiddels vanzelfsprekend, maar hoe staat energieverbruik in verhouding tot uw productie? Energiebeheer is inmiddels vanzelfsprekend, maar hoe staat energieverbruik in verhouding tot uw productie? Automation University 2015 AUD19 Ferry Hallewas PUBLIC INFORMATION Wat willen we bereiken? Produceer

Nadere informatie

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014

38,6. CO 2 (ton/jr) 2014 Carbon footprint Op basis van de diverse soorten CO 2 -emissies is de totale CO 2 -emissie van Den Ouden Groep berekend. 9,8 38,6 51,6 Diesel personenwagens Diesel combo's en busjes Hybride personen wagens

Nadere informatie

1. Klantnummer Indien u contact opneemt met Luminus, gelieve dit nummer steeds bij de hand te houden. Zo kunnen wij u snel verder helpen.

1. Klantnummer Indien u contact opneemt met Luminus, gelieve dit nummer steeds bij de hand te houden. Zo kunnen wij u snel verder helpen. . Klantnummer Indien u contact opneemt met Luminus, gelieve dit nummer steeds bij de hand te houden. Zo kunnen wij u snel verder helpen.. Klantendienst Wenst u contact op te nemen met onze klantendienst?

Nadere informatie

(Energie) management-actieplan

(Energie) management-actieplan (Energie) management-actieplan Eis 3.B.2 Barendrecht, Oktober 2013 Auteur: Sabine Droog Geaccordeerd door: Leo Droog Directeur Edwin Oudshoorn Bedrijfsleider/ MVO Verantwoordelijk Inhoud 1. Inleiding 3

Nadere informatie

ENERGIE EFFICIËNTIE EN BESPARINGEN IN GEBOUWEN

ENERGIE EFFICIËNTIE EN BESPARINGEN IN GEBOUWEN ENERGIE EFFICIËNTIE EN BESPARINGEN IN GEBOUWEN Griet Janssen KENNISCENTRUM ENERGIE (KCE) Thomas More OMC Ecoproduction 27 maart 2014 INHOUD Voorstelling KCE Aspecten energiebeheer in gebouwen Optimalisatiestrategie:

Nadere informatie

FOLLOW-UP VAN HET ENERGIEVERBRUIK

FOLLOW-UP VAN HET ENERGIEVERBRUIK FOLLOW-UP VAN HET ENERGIEVERBRUIK Hoe kunt u de voorwaarden voor de follow-up van het energieverbruik in uw milieuvergunning naleven? WAAROM? U bent de beheerder van een gebouw en u wilt de exploitatievoorwaarden

Nadere informatie

Rapport. Klimaatvoetafdruk 2010 van Van Vessem & Le Patichou. (openbare versie)

Rapport. Klimaatvoetafdruk 2010 van Van Vessem & Le Patichou. (openbare versie) Rapport Klimaatvoetafdruk 21 van Van Vessem & Le Patichou (openbare versie) Auteur: drs. Han van Kleef Datum: 4 april 211 Document: 2724RAPP1144 Rapport Klimaatvoetafdruk 21 Van Vessem & Le Patichou 1.

Nadere informatie

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2011

Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2011 Compensatie CO 2 -emissie gemeentelijke organisatie Den Haag over 2011 Dienst Stadsbeheer Milieu en Vergunningen Juni 2012 2 Aanleiding De gemeente Den Haag wil in 2040 een klimaatneutrale en -bestendige

Nadere informatie

Energiekosten van een huishouden in Nederland

Energiekosten van een huishouden in Nederland Energiekosten van een huishouden in Nederland Veel consumenten hebben problemen om te bepalen hoe hoog hun energiekosten werkelijk zijn en hoe deze te controleren. De nota van het energiebedrijf is niet

Nadere informatie

De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. 3.B.1 Reductiedoelstellingen en plan van aanpak. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3.

De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. 3.B.1 Reductiedoelstellingen en plan van aanpak. Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3. De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. Vijfhuizen 3.B.1 Reductiedoelstellingen en plan van aanpak Conform niveau 3 op de CO2-prestatieladder 3.0 Inhoudsopgave Inhoudsopgave 1 1 Inleiding 3 2 Doelstellingen

Nadere informatie

3.B.1_1 De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. CO 2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1

3.B.1_1 De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. CO 2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 3.B.1_1 De Wilde Infra- & Cultuurtechniek B.V. CO 2 reductiedoelstellingen 2015 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

Lokaal Kyotoprotocol Rapportage verbruiksgegevens. Bernard Govaert

Lokaal Kyotoprotocol Rapportage verbruiksgegevens. Bernard Govaert Lokaal Kyotoprotocol Rapportage verbruiksgegevens Bernard Govaert Om te kunnen weten hoe uw geleverde inspanningen evolueren, is het van belang van dat u uw energieverbruik registreert. Ondertekenaars

Nadere informatie

Management review Coolmark B.V. Mei 2014

Management review Coolmark B.V. Mei 2014 Management review Coolmark B.V. Mei 2014 CO 2 Prestatieladder 2.2 Coolmark B.V. Zweth 6 2991 LH Barendrecht Postbus 393 2990 AJ Barendrecht Tel: 0180-751300 Fax: 0180-751305 E-mail: info@coolmark.nl Versie

Nadere informatie

Beginners Handleiding Slimme Meters & Slimme Energie Gebruikers

Beginners Handleiding Slimme Meters & Slimme Energie Gebruikers Beginners Handleiding Slimme Meters & Slimme Energie Gebruikers Waarom leren over Slimme Meters? Het antwoord is omdat: De energiekosten elk jaar stijgen Omdat je daarmee inzicht krijgt in het verbruik

Nadere informatie

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014

Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus. Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 Het Vlaams EnergieBedrijf Drie pijlers, één focus Project ESCO Limburg 2020 Andries Gryffroy 28 maart 2014 De Vlaamse Overheid als verbruiker De Vlaamse Overheid verbruikt circa 300 miljoen euro energie

Nadere informatie

Whitepaper. De kracht van pinch-technologie in de voedingsmiddelenindustrie WWW.VANBEEK.COM

Whitepaper. De kracht van pinch-technologie in de voedingsmiddelenindustrie WWW.VANBEEK.COM Whitepaper De kracht van pinch-technologie in de voedingsmiddelenindustrie Inleiding De voedingsmiddelenindustrie kan nog verder energie besparen door intern warmte te gaan hergebruiken. Pinch-technologie

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

Energiemanagement. Laaghangend fruit. !!! E. Huigen - Enervedo Energie Advies. ! www.enervedo.nl e.huigen@enervedo.nl 078-6184247

Energiemanagement. Laaghangend fruit. !!! E. Huigen - Enervedo Energie Advies. ! www.enervedo.nl e.huigen@enervedo.nl 078-6184247 Energiemanagement Laaghangend fruit E. Huigen - Enervedo Energie Advies www.enervedo.nl e.huigen@enervedo.nl 078-6184247 Definitie energiemanagement Energiemanagement of energiezorg' is het op structurele

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw:

Opleiding Duurzaam Gebouw: Opleiding Duurzaam Gebouw: Follow-up en monitoring van duurzame gebouwen Leefmilieu Brussel Energiemonitoring: uitdagingen, implicaties en voordelen Vincent DIERICKX Cenergie cvba Doelstelling(en) van

Nadere informatie

3.B.1_1 De Wilde infra- en cultuurtechniek b.v. CO 2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2

3.B.1_1 De Wilde infra- en cultuurtechniek b.v. CO 2 reductiedoelstellingen 2015. Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 3.B.1_1 De Wilde infra- en cultuurtechniek b.v. CO 2 reductiedoelstellingen 2015 Conform niveau 3 op de CO 2 -prestatieladder 2.2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 1.1. Doelstellingen 3 2 Subdoelstellingen 4

Nadere informatie

Toelichting 02: Inhoud energieauditverslag in het kader van de EBO

Toelichting 02: Inhoud energieauditverslag in het kader van de EBO COMMISSIE ENERGIEBELEIDSOVEREENKOMST Toelichting 02: Inhoud energieauditverslag in het kader van de EBO 1 Situering Ondernemingen die deelnemen aan de energiebeleidsovereenkomst (EBO) engageren zich om

Nadere informatie

Review CO2 reductiedoelstellingenvoestalpine WBN. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1

Review CO2 reductiedoelstellingenvoestalpine WBN. Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1 Review CO2 reductiedoelstellingenvoestalpine WBN Conform niveau 5 op de CO2-prestatieladder 2.1 Inhoudsopgave 1 Inleiding 3 2 Voortgang subdoelstellingen 4 2.1. Voortgang subdoelstelling kantoren 4 2.2.

Nadere informatie

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net

buffer warmte CO 2 Aardgas / hout WK-installatie, gasketel of houtketel brandstof Elektriciteitslevering aan net 3 juli 2010, De Ruijter Energy Consult Energie- en CO 2 -emissieprestatie van verschillende energievoorzieningsconcepten voor Biologisch Tuinbouwbedrijf gebroeders Verbeek in Velden Gebroeders Verbeek

Nadere informatie

Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente

Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente Ondersteuningspakket Werken rond kleine terugverdientijden in de gemeente Klimaatneutrale Organisatie 2020 De ondersteuningscampagne voor gemeenten die zich engageren om in 2020 een klimaatneutrale organisatie

Nadere informatie

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies

Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies Deerns ketenanalyse downstream van een van de twee meeste materiele emissies 2013 Inleiding In het kader van de CO 2 prestatieladder is een ketenanalyse uitgevoerd naar de CO 2 productie door verwarming

Nadere informatie

Een beginners handleiding voor energie en vermogen

Een beginners handleiding voor energie en vermogen Een beginners handleiding voor energie en vermogen Waarom moet je leren over energie en vermogen. Het antwoord is omdat we allemaal energie verbruiken in ons dagelijks leven om te verwarmen, te koelen,

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Energiebesparing, hoe begin je eraan? Agoria Gent, 12 juni 2012 Charles-Henri Bourgois, Factor4

Energiebesparing, hoe begin je eraan? Agoria Gent, 12 juni 2012 Charles-Henri Bourgois, Factor4 Energiebesparing, hoe begin je eraan? Agoria Gent, 12 juni 2012 Charles-Henri Bourgois, Factor4 Inhoud Waarom is energiebesparing interessant? Belang van een juiste aanpak Zelf doen vs. Outsourcing Klassieke

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS VOOR KMO S EN ZELFSTANDIGEN PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt

Energiebeleid lokaal bestuur. Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid lokaal bestuur Joost Venken Schepen van Energie & Duurzaamheid Stad Hasselt Energiebeleid stad Hasselt Hasselt 20/20/20 stadsdiensten Hasseltse gemeenschap 20% reductie HEB Duurzaamheidsdienst

Nadere informatie

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078

CO-2 Rapportage 2014. Inhoudsopgave. Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 CO-2 Rapportage 2014 Electrotechnische Industrie ETI bv Vierde Broekdijk 16 7122 JD Aalten Kamer van koophandel Arnhem 09080078 Aalten 28-04-2015 Versie 2.2 J.Nannings Directeur Inhoudsopgave 1. Inleiding

Nadere informatie

Verplichte energieaudit voor grote ondernemingen

Verplichte energieaudit voor grote ondernemingen Januari 15 Verplichte energieaudit voor grote ondernemingen Alle bedrijven, zonder ISO 14.001 en/of ISO 50.001 en/of MJA/MEE convenant, die niet voldoen aan de definitie kleine en middelgrote ondernemingen

Nadere informatie

Uitleg bij de presentatie

Uitleg bij de presentatie Uitleg bij de presentatie No 1 1985 Om één GJ te produceren is theoretisch 31,593 m³ gas nodig indien de CV ketel 100% rendement levert. In 1985 was het rendement van een CV ketel 71,1 %, en is er dus

Nadere informatie

CO2-reductiedoelstellingen

CO2-reductiedoelstellingen CO2-reductiedoelstellingen Samen zorgen voor minder CO2 Boskoop 16 februari 2016 P. van t Wout Akkoord directie: Datum: Handtekening: 1 Inleiding Dit CO2-reductieplan heeft, net zoals het volledige energiemanagementsysteem,

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam gebouw:

Opleiding Duurzaam gebouw: Opleiding Duurzaam gebouw: Energiebeheer (energieverantwoordelijke) Leefmilieu Brussel Beheer van het verbruik: energieboekhouding Jonathan FRONHOFFS CENERGIE Doelstellingen van de presentatie Het nut

Nadere informatie

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft

CO 2 -uitstoot 2008-2014 gemeente Delft CO 2 -uitstoot 28-214 gemeente Delft Notitie Delft, april 215 Opgesteld door: L.M.L. (Lonneke) Wielders C. (Cor) Leguijt 2 April 215 3.F78 CO 2-uitstoot 28-214 1 Woord vooraf In dit rapport worden de tabellen

Nadere informatie

Zuinig met energie, niet met comfort Bespaar tot 40% op uw energiefactuur

Zuinig met energie, niet met comfort Bespaar tot 40% op uw energiefactuur Zuinig met energie, niet met comfort Bespaar tot 40% op uw energiefactuur 1 Answers for infrastructure. Optimaliseer het energiebeheer van uw gebouw Gebouwen slorpen maar liefst 40% van het wereldwijde

Nadere informatie

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers

WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers WKK (warmte delen) een praktijkvoorbeeld met cijfers 1) Wie is BeauVent? 2) WKK? 3) Case 1 4) Case 2 5) Samenwerken, kan lonen! Agenda BeauVent Hernieuwbare energiecoöperati Wil tegen 2050 een 100% hernieuwbare

Nadere informatie

Periodieke rapportage 2014

Periodieke rapportage 2014 Periodieke rapportage 2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Basisgegevens 4 1.1 Beschrijving van de organisatie 4 1.2 Verantwoordelijkheden 4 1.3 Basisjaar 4 1.4 Rapportageperiode 4 1.5 Verificatie 4 2. Afbakening

Nadere informatie

Effecten van energiebesparende maatregelen

Effecten van energiebesparende maatregelen Effecten van energiebesparende maatregelen Laure Itard, Olivia Guerra Santin 7-12-2009 Delft University of Technology Challenge the future Historisch gasverbruik huishoudens Gemiddeld huishoudelijk gasverbruik

Nadere informatie

http://techniline.sirris.be/s/p.exe/wservice=wo/webextra/prg/olarticleprint?vwebse...

http://techniline.sirris.be/s/p.exe/wservice=wo/webextra/prg/olarticleprint?vwebse... Page 1 of 5 Techniline v3 27-08-2010 Mechatronics Machines verbruiken minder energie door slimme keuze elektrische aandrijving (27-08-2010) Nr. 0 Ecologische en economische motieven, zoals nieuwe machinenormen

Nadere informatie

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu

ENERGIECONCEPTEN. Advies op maat. vandorp.eu ENERGIECONCEPTEN Advies op maat ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energiekosten zal dit in 10

Nadere informatie

Het energieverbruik van circulatiepompen voor de vloerverwarming

Het energieverbruik van circulatiepompen voor de vloerverwarming Het energieverbruik van circulatiepompen voor de vloerverwarming Opdrachtgever HIER Klimaatbureau Spark Strategy Consulting Oskar Krabbe Jort Rupert Ben Vermeer Probleemomschrijving Er zijn voor huishoudens

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

Ketenanalyse Duo-label retail advies

Ketenanalyse Duo-label retail advies Ketenanalyse Duo-label retail advies Search Consultancy Oktober 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 1.1. Doelstelling van het onderzoek... 3 1.2. Projectafbakening... 3 2. Uitgangspunten... 4 3. Beschrijving

Nadere informatie

Afkorting Naam gebouw of variant Fit Cert Adv Fin huidig X X v ariant 1 Variant HR-ketel X X X v ariant 2 Variant isoleren X X X

Afkorting Naam gebouw of variant Fit Cert Adv Fin huidig X X v ariant 1 Variant HR-ketel X X X v ariant 2 Variant isoleren X X X 15 februari 2007 15:32 uur Blz. 1 / 6 1 Fitten op de meterstanden In onderstaande tabel wordt een overzicht van de berekeningen getoond. Voor zowel de e situatie als voor de varianten wordt de afkortingen

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2013 (1 e halfjaar) Periode: 1 januari t/m 30 juni 2013

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2013 (1 e halfjaar) Periode: 1 januari t/m 30 juni 2013 CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2013 (1 e halfjaar) Periode: 1 januari t/m 30 juni 2013 Auteur Jan ten Cate en Gerda de Raad Versienummer: 2 Versie datum: 26 november 2013 Inhoudsopgave 1. Inleiding...

Nadere informatie

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE

ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE ANRE-DEMONSTRATIEPROJECT: WKK BIJ INVRIESBEDRIJF D'ARTA, ARDOOIE Eindrapport J. Van Bael VITO Oktober 1996 SAMENVATTING In het kader van de bevordering van nieuwe energietechnologieën (KB van 1983) heeft

Nadere informatie

Is uw verbruik normaal?

Is uw verbruik normaal? Is uw verbruik normaal? Maar dit mag ons niet doen vergeten wat zijn kostprijs en effecten op het milieu zijn. Ook al hebben we geen vat op de prijzen, ons verbruik kunnen we wel zelf beïnvloeden. Deze

Nadere informatie

CO 2 reductieplan: doelstellingen en voortgang Thales Transportation Systems 2 e half jaar 2015

CO 2 reductieplan: doelstellingen en voortgang Thales Transportation Systems 2 e half jaar 2015 UNCLASSIFIED TOL: 0006 0000795431 CO 2 reductieplan: doelstellingen en voortgang Thales Transportation Systems 2 e half jaar 2015 Conform de CO 2 prestatieladder 3.0 CO 2 reductieplan: doelstellingen en

Nadere informatie

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV

Energiemanagementsysteem. Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Van de Kreeke Beheer BV en Habets-van de Kreeke Holding BV Nuth,20augustus 2015 Auteur(s): Tom Kitzen Theo Beckers Geaccordeerd door: Serge Vreuls Financieel Directeur C O L O F O N Het format voor dit

Nadere informatie

Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW)

Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW) Energiebesparingspotentieel door isolatie Door Anna Gruber (FfE), Serafin von Roon (FfE) en Karin Wiesmeyer (FIW) Het is bekend dat de CO 2 uitstoot tegen 2020 fors naar omlaag moet. In Duitsland zijn

Nadere informatie

Seminarie Duurzaam Gebouw

Seminarie Duurzaam Gebouw Seminarie Duurzaam Gebouw Een duurzaam energiebeheer voor iedereen Leefmilieu Brussel 31/01/13 PLAGE Scholen 2009-2013 St-Hubertuscollege Pierre URBAIN & Marc LEMYE SeGEC Secrétariat Général de l Enseignement

Nadere informatie

Enkeltarief is op elk uur van de dag hetzelfde, ongeacht het tijdstip waarop u elektriciteit verbruikt.

Enkeltarief is op elk uur van de dag hetzelfde, ongeacht het tijdstip waarop u elektriciteit verbruikt. Hieronder vindt u de leveringstarieven van ADEM Duurzame Stroom. Alle leveringstarieven zijn exclusief energiebelasting en BTW. De tarieven gelden vanaf 1 juli 2012 tot en met 31 december 2012. ADEM Groene

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2013. Periode: 1 januari t/m 31 december 2013

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2013. Periode: 1 januari t/m 31 december 2013 CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage 2013 Periode: 1 januari t/m 31 december 2013 Versienummer: 1 Versie datum: 12-09-2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van

Nadere informatie

[HANDLEIDING WE-CARE] Wat is dit product, hoe wordt het geïnstalleerd en hoe werkt het precies? Thom Steinfort 08-12-2014

[HANDLEIDING WE-CARE] Wat is dit product, hoe wordt het geïnstalleerd en hoe werkt het precies? Thom Steinfort 08-12-2014 [HANDLEIDING WE-CARE] Wat is dit product, hoe wordt het geïnstalleerd en hoe werkt het precies? Thom Steinfort 08-12-2014 Inhoudsopgave Inloggen... 2 Awareness hiërarchie... 2 Awareness... 3 Awareness

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage eerste helft 2015. Periode: 1 januari t/m 30 juni 2015

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage eerste helft 2015. Periode: 1 januari t/m 30 juni 2015 CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage eerste helft 2015 Periode: 1 januari t/m 30 juni 2015 Versienummer: 2 Versie datum: 2-11-2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving

Nadere informatie

CO 2 beleid en actieplan Valmont Nederland B.V.

CO 2 beleid en actieplan Valmont Nederland B.V. CO 2 beleid en actieplan Valmont Nederland B.V. CO 2 Prestatieladder 2.1 Valmont Nederland B.V. Den Engelsman 3 6026 RB Maarheeze Postbus 2632 6026 ZG Maarheeze Tel: (31) 495 599 959 Fax: (31) 495 591

Nadere informatie

Praktijkgids Energiebesparing bij veredelingsprocessen

Praktijkgids Energiebesparing bij veredelingsprocessen 1 Inleiding... 1 2 Warmteverliezen van open verfapparaten bij temperaturen dicht bij het kookpunt... 2 3 Bobijn- en boomverfautoclaven... 3 4 Warmteherwinning... 7 5 Samenvatting van adviezen voor energiebesparingen...

Nadere informatie

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst!

Besparen op uw maandelijkse energiekosten is uw eerste winst! Accountants controleren over het algemeen niet de energierekening van hun cliënten op fouten! Controleert u de energierekening op fouten? Uit onderzoek van de NMa blijkt dat meer dan 20% van energierekeningen

Nadere informatie

Het Varken als kachel. I r. M a u r i c e O r t m a n s

Het Varken als kachel. I r. M a u r i c e O r t m a n s Het Varken als kachel I r. M a u r i c e O r t m a n s Hoeveel warmte produceren varkens? Vo e lbare w a rmteproductie: B ig 23 kg: 4 2 Wa t t Vleesva rken 11 0 k g: 1 2 7 Wa t t K raamzeug: 3 7 5 Wa t

Nadere informatie

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1

14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Energie Management Actieplan 2013 14 april 2013 (JF) Energie Management Actieplan 2013 1 Inhoudsopgave 6.1 Reductiedoelstellingen 3 6.2 Plan van aanpak 3 6.3 Samenvatting 6 Energie Management Actieplan

Nadere informatie

Jaarnota Electrabel. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727.

Jaarnota Electrabel. Mocht u meer vragen over de jaarnota hebben dan mag u ons uiteraard bellen op 030 7009 727. Jaarnota Electrabel In dit document ziet u een voorbeeld van een jaarnota van Electrabel. Bij alle termen en onderdelen die om uitleg vragen staat een cijfer genoteerd. Achterin dit document ziet u de

Nadere informatie

ENERGIE. besparen. vandorp.eu

ENERGIE. besparen. vandorp.eu ENERGIE besparen ENERGIE- KOSTEN Stelt u zich eens voor dat u 1,- per m 2 aan energiekosten kunt besparen in een pand van 5.000 m 2. In een tijd van stijgende energieprijzen zal dit in 10 jaar al gauw

Nadere informatie

3.C.1 Voortgangrapportage CO 2 2015(1) Ter Riele

3.C.1 Voortgangrapportage CO 2 2015(1) Ter Riele Datum: 11-09- Versie: 2 3.C.1 Voortgangrapportage CO 2 (1) Ter Riele A.J.J ter Riele Directeur 1. Inleiding Middels deze rapportage wil Ter Riele B.V. (Ter Riele) de voortgang op de CO 2 reductiedoelstellingen

Nadere informatie

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage eerste helft 2015. Periode: 1 januari t/m 30 juni 2015

CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage eerste helft 2015. Periode: 1 januari t/m 30 juni 2015 CO 2 Prestatieladder Voortgangsrapportage eerste helft 2015 Periode: 1 januari t/m 30 juni 2015 Versienummer: 1 Versie datum: 1-9-2015 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving

Nadere informatie

RI&E 3 ADVIES rapport: Energiemaatregelen. Van Elst Grafisch Afwerker BV

RI&E 3 ADVIES rapport: Energiemaatregelen. Van Elst Grafisch Afwerker BV PRAKTISCH MILIEUBELEIDIN DE GRAFIMEDIA RI&E 3 ADVIES rapport: Van Elst Grafisch Afwerker BV Uitgave van: : Dienstencentrum maandag 13 augustus 2012 Rapport van Van Elst Grafisch Afwerker BV te Apeldoorn

Nadere informatie

3.C.1 Communicatie over de voortgang van CO 2 bij Prins Bouw.

3.C.1 Communicatie over de voortgang van CO 2 bij Prins Bouw. 3.C.1 Communicatie over de voortgang van CO 2 bij Prins Bouw. Datum: 12-05-2016 Versie: 1 1. Inleiding Middels deze rapportage wil Prins Bouw de voorgang op de CO 2 reductiedoelstellingen laten zien, door

Nadere informatie

Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? Vlaams EnergieBedrijf

Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? Vlaams EnergieBedrijf Energie aanpak eigen gebouwen: zelf doen? Energieprestatiecontract? 7 mei 2015 Inge Goessens Vlaams EnergieBedrijf Inhoud Korte voorstelling VEB De overheid als energieverbruiker Uw energiefactuur verlagen

Nadere informatie

School Info. Beter inzicht, hogere kwaliteit en meer omzet

School Info. Beter inzicht, hogere kwaliteit en meer omzet School Info Beter inzicht, hogere kwaliteit en meer omzet SchoolsConnect is een totaalconcept voor onderwijsinstellingen. Gemakkelijk internet en telefonie is altijd fijn op een school. Ook de veiligheid

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

Kom verder. Saxion. Kenniscentrum Design en Technologie Trends in energie voor bedrijven en bedrijventerreinen. Welkom. Jan de Wit, 20 juni 2012

Kom verder. Saxion. Kenniscentrum Design en Technologie Trends in energie voor bedrijven en bedrijventerreinen. Welkom. Jan de Wit, 20 juni 2012 Kenniscentrum Design en Technologie Trends in energie voor bedrijven en bedrijventerreinen Welkom Jan de Wit, 20 juni 2012 Vragen? Trends: 1. Energiebesparing door monitoring & procesbeheersing 2. Energiebesparing

Nadere informatie

Arthur Verhaegenstraat 20 9000 Gent www.enprove.be. Opleidingsaanbod

Arthur Verhaegenstraat 20 9000 Gent www.enprove.be. Opleidingsaanbod 1. Basisopleiding energie: begrippen, kader en energie becijferen 2. Energiebeheer en boekhouding 3. Energiemanagement: ISO 50001 op maat van uw bedrijf 4. Hoe slim is uw CO2-strategie? 5. Koelsystemen

Nadere informatie

De module MJA voegt aan uw Erbis-versie de volgende mogelijkheden toe:

De module MJA voegt aan uw Erbis-versie de volgende mogelijkheden toe: MODULE MJA De module MJA voegt aan uw Erbis-versie de volgende mogelijkheden toe: Het kunnen registreren van besparingsmaatregelen en aan de hand hiervan berekenen van besparingseffecten en maken van prognoses.

Nadere informatie

THERMODYNAMICA 2 (WB1224)

THERMODYNAMICA 2 (WB1224) THERMODYNAMICA 2 (WB1224) donderdag 2 februari 2006 14.00-17.00 u. AANWIJZINGEN Het tentamen bestaat uit twee of drie open vragen en 15 meerkeuzevragen. Voor de beantwoording van de meerkeuzevragen is

Nadere informatie

Hardheidsclausule energiebeleid

Hardheidsclausule energiebeleid Hardheidsclausule energiebeleid Inleiding QuaWonen heeft, ook op aangeven van haar stakeholders, meer aandacht heeft voor duurzaamheid en energiebesparing. Dit heeft zich concreet vertaalt in onder andere

Nadere informatie

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT

ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT ENERGIEPRIJZEN VOOR DE RESIDENTIELE CONSUMENT VAN ELEKTRICITEIT EN AARDGAS PER LEVERANCIER EN PER PRODUCT - - - overzicht jongste 6 maanden met vergelijking tov duurste/goedkoopste product op de Belgische

Nadere informatie

MEER BESEF EN MINDER VERBRUIK VAN ENERGIE. HET EFFECT VAN ECOREFLECT.

MEER BESEF EN MINDER VERBRUIK VAN ENERGIE. HET EFFECT VAN ECOREFLECT. MEER BESEF EN MINDER VERBRUIK VAN ENERGIE. HET EFFECT VAN ECOREFLECT. ALLE PARAMETERS OP ÉÉN DASHBOARD ECOREFLECT INFORMEERT EN MOTIVEERT. Energiebesparing ontstaat niet alleen door slimme technische oplossingen.

Nadere informatie

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen

Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen Door: Vincent Damen Ninja Hogenbirk Roel Theeuwen 31 mei 2012 INHOUDSOPGAVE Inleiding... 3 1. Totale resultaten... 4 1.1 Elektriciteitsverbruik... 4 1.2 Gasverbruik... 4 1.3 Warmteverbruik... 4 1.4 Totaalverbruik

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013

Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013 Voortgangsrapportage CO 2 reductie 2013 CO 2 Prestatieladder - Niveau 3 Datum: 17 maart 2014 Versie: 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 1 2. Basisgegevens... 2 2.1 Beschrijving van de organisatie... 2 2.2

Nadere informatie