Jongeren en ouderen helpen elkaar

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jongeren en ouderen helpen elkaar"

Transcriptie

1 Platform voor sociale professionals 10 1 oktober 2013 Jaargang 19 Kunstuitleen Aalten draagt bij aan integratie Zijn gemeenten klaar voor de vuurproef? Verhalen van Veerkracht Ines Schell-Kiehl belicht het Mehrgenerationshaus Jongeren en ouderen helpen elkaar

2 HET WELZIJNSDEBAT De sociale professional aan zet in de wijk 3 december 2013 Postillion Hotel Bunnik Hoogste tijd voor een stevig debat, wat werkt wel en wat werkt niet? Er zijn steeds meer twijfels over de effectiviteit van wijkbeleid. Welke initiatieven kunnen buurten veiliger en leefbaarder maken? Kan het huidige wijkbeleid de complexe problemen van alle buurtbewoners aan? En zo niet, hoe moet wijkgericht werken dan wel? Want weten welk wijkbeleid voor welke burger echt werkt is cruciaal. De burger wacht al te lang op maatwerk. Abonnees van Zorg + Welzijn betalen nu 199,- Wat is het geheim van het succes van uw wijkinitiatief? Pak die microfoon en discussieer mee tijdens het Welzijnsdebat over wijkgericht werken. Vertel over uw wijkinitiatief en inspireer andere professionals! Mis het Welzijnsdebat 2013 niet, waarbij sociale professionals en managers discussiëren over de zin en onzin van wijkgericht werken. initiatiefnemer: Exposant : Gezocht: dé Sociaal Werker van het Jaar 2013! Ken jij die ene fantastische sociaal werker? Die zich onderscheidt met een duidelijke visie en die innovatief denkt en werkt? En die een verbindende rol heeft en ook nog eens de toegevoegde waarde van het werk zichtbaar maakt? Meld deze topper dan aan voor de verkiezing van Sociaal Werker van het Jaar 2013! De winnaar wordt tijdens het welzijnsdebat bekend gemaakt. Kijk voor een uitgebreide beschrijving van de nominatievoorwaarden en voordragen op De verkiezing is een initiatief van Zorg + Welzijn en wordt mede mogelijk gemaakt door:

3 4 Actueel 5 Redactioneel 7 In 5 woorden... 8 Onderzoek uitgelegd 10 Interview: RadarGroep Rogier den Uyl en Erik Oeloff zien als directeuren van de RadarGroep, een bureau voor sociale vraagstukken, dagelijks waar gemeenten mee worstelen. Het is tijd om te investeren in de kracht van burgers. Pagina10 Interview met de RadarGroep 14 Voorbeeldproject: Girls Choice 15 Kunstuitleen Aalten De Kunstuitleen in Aalten levert al een kwart eeuw een waardevolle bijdrage aan de integratie van mensen met een (verstandelijke) beperking in de Gelderse samenleving. 20 Wmo-Extra: Brielle ontbindt Wmo-raad 26 Mehrgenerationshaus Een buurthuis waar jong en oud komt, waar mensen met een beperking kunnen werken en waar vooral iedereen elkaar helpt bij het oplossen van problemen. In Duitsland zijn inmiddels al 450 Mehrgenerationshäuser. 29 Betrokken professional: Natasja Thuis Als zorgcoördinator van vier Arnhemse wijken heeft Natasja Thuis met allerlei problematiek van doen. Als er kinderen in het spel zijn, wordt voor mij een grens overschreden. Dan gaan mijn nekharen rechtovereind staan. 34 Verhalen van Veerkracht Voorpublicatie: Kemal Yusuf Heptemiz (83) woont sinds 2008 in Ikinci Bahar, een woongemeenschap van zeventien appartementen voor Turkse 55-plussers in een gerenoveerd flatgebouw aan het Westerpark in Tilburg. Pagina 26 Ines Schell-Kiehl over het Mehrgenerationshaus Wmo-Extra Nieuwskatern over beleid en voorzieningen in de Wmo pagina 20 Brielle ontbindt Wmo-raad Wmo-loket Nibud en chronisch zieken conceptwetsvoorstel bij VNG 38 Opleiding klachtenbemiddelaar Quasir bv leidt klachtenbemiddelaars op. Directeur Anja Scheper zegt: Goed omgaan met klachten zorgt ervoor dat je instelling klantvriendelijk wordt gevonden en uiteindelijk levert dat geld op. 40 Publicaties 42 Agenda en Colofon pagina 34 Verhalen van Veerkracht NR 10, 1 oktober

4 Vier ridders te paard trokken op donderdag 29 augustus in Amsterdam van de manege aan de Vondelstraat door het Vondelpark naar de Van Eeghenstraat. Daar is het hoofdkantoor gevestigd van de Vriendenloterij. Een woordvoerder van de ridders verklaarde ter plekke met luide stem dat zij tot de Orde der Alzheimer Mantelzorgers behoren. Die orde zou bestaan uit een miljoen mantelzorgers. Aan Yvonne Verschagen, accountmanager Goede doelen Vriendenloterij werd het Boek der Waarheden overhandigd. Ook werd de wens geuit om in de toekomst veel samen te mogen werken. De ludieke actie kwam uit de koker van Alzheimer Nederland dat aandacht vraagt voor het groeiende probleem dat ruim 80 procent van de mantelzorgers die vaak Ridders in actie voor Alzheimer Nederland dag en nacht voor een naaste met dementie zorgen, overbelast is of dreigt te raken. Voor dit probleem moet op korte termijn een oplossing komen. Om mantelzorgers te helpen bij deze zware taak zijn investeringen nodig. Verschragen zei eveneens te hopen op samenwerking, waarna de ridders de paarden bestegen en onder applaus de weg terug door het park aanvingen. Hulp Online Noord helpt bij schuldenproblematiek Inwoners van de provincies Drenthe en Groningen die zich zorgen maken over hun financiële situatie kunnen sinds januari via internet hulp en advies krijgen. Inmiddels hebben al 400 mensen Hulp Online Noord benaderd voor hulp en advies. Bijna de helft van de mensen die contact zoeken, doet dat omdat ze schulden hebben of dreigen te krijgen, zegt Rein de Vries, projectleider van Hulp Online Noord. Het speelt echt overal; de bezoekers komen van Schoonebeek tot aan Delfzijl. De mensen achter Hulp Online Noord zijn voornamelijk hulpverleners en maatschappelijk werkers; werkzaam bij welzijnsinstellingen in heel Groningen en Drenthe. Dagelijks chatten ze met bezoekers over uiteenlopende zaken. Denk aan onderwerpen als opvoeding, conflicten, verslaving en psychosociale problematiek, maar dus ook schulden en administratie, aldus De Vries. Op de site staan de spreekuurtijden vermeld, waarbij live met een hulpverlener gechat kan worden. Naast de chatgesprekken kunnen ook berichten worden uitgewisseld. Allemaal uiteraard via een beveiligd systeem dat de privacy van bezoekers beschermt. Hulp Online Noord is 1 januari 2013 van start gegaan als initiatief van Tinten Welzijnsgroep, Stichting Noordermaat en MJD Groningen. Meer informatie: ONLINE Schandalig gewoon, om weer de zieken en de gehandicapten te straffen voor hun ziek zijn H.T. Vogels Stuk Herman Keppy magazine illustreert mooi de houding vakbonden in ontwikkelingen #thuiszorg en Liever 10 schone gehandicapten en bejaarden in een bed dan Rutte en Samson in het kabinet!!! siegie Hoofd dat tolt vd ideeën congres vandaag. Goed te horen dat sociale domein zin heeft om te leren door te Het gaat helemaal niet (alleen) over mantelzorg, maar over de interpretatie wat straks maatwerk (vervanger van compensatieplicht) is en de conflicten die daar uit voortkomen. En dat die conflicten komen kan iedereen die z n ogen en oren open houdt zien aankomen. Kees Marges, Voorzitter Platform VG Kwestie op het podium zetten! Dat krijg je écht een ander Hoe moet iemand die onder AWBZ zorg meer dan de helft van zijn inkomen bijdraagt met deze verhogingen en afschaffing Wtcg nog rondkomen? N.J.S. Beekhuis 4 NR 10, 1 oktober 2013

5 De leden van het Landelijk Platform GGz hebben op dinsdagmiddag 3 september jongstleden positief ingestemd met het zorgakkoord dat in augustus is opgesteld door minister Schippers van VWS en de ggz-sector waaronder het Landelijk Platform GGz, Zorgverzekeraars Nederland, NVvP en GGZ Nederland. Het akkoord moet ervoor zorgen dat de kosten van de zorg minder snel stijgen dan in de afgelopen jaren. Dat moet de overheid een jaarlijkse besparing opleveren van 1 miljard euro vanaf 2015, wanneer de kosten jaarlijks met 1 procent stijgen. Positief De leden van het Landelijk Platform GGz (de koepel van patiëntenverenigingen in de ggz) waren overwegend positief omdat de rekening van de forse bezuinigingsoperatie in de ggz niet bij de patiënt wordt neergelegd. Er komen geen ingrijpende maatregelen in het verzekerde pakket en een eenzijdige eigen bijdrage in de ggz is definitief van de baan. De restitutiepolis blijft bestaan en verzekeraars moeten tijdig hun zorginkoop en polisvoorwaarden bekendmaken, waardoor de keuzevrijheid voor de patiënt overeind blijft. En het akkoord zal tot en met 2017 van kracht zijn, waardoor er rust in de sector komt. Er zal duurzaam geïnvesteerd worden in (de) Leden Landelijk Platform GGz stemmen in met zorgakkoord stigmatisering, zelfmanagement en richtlijnontwikkeling. Daarnaast moet het zorgsysteem zelf effectiever, efficiënter en transparanter worden. Wachtlijsten moeten worden voorkomen en er moet (tijdige) keuzeondersteunende informatie zijn voor de patiënt. Bedenkingen Ondanks deze positieve aspecten was het een spannende en bewogen ledenvergadering. Veel lidorganisaties uitten hun zorgen over de uitvoering van het akkoord in de praktijk. Men ontvangt regelmatig verontrustende signalen over het ambulantiseringsproces. Ook is men bezorgd over het uitsluiten van de zwaarste cliënten in de ggz ( mensen die zeer langdurig aangewezen zijn op verblijf in een ggz-instelling) binnen de kern-awbz. Gezien de aard van de zorgvraag en de noodzaak van een beschermde woonomgeving, passen ze goed in een kern-awbz. Uiteindelijk hebben de leden van het Landelijk Platform GGz ingestemd met het akkoord. Het bestuur heeft met de lidorganisaties afgesproken dat het Landelijk Platform GGz zich zal inspannen om het ambulatiseringsproces zo goed mogelijk te monitoren. Het Landelijk Platform GGz zal regelmatig meldacties houden onder haar leden om te bewaken of ambulantisering geen schade berokkent aan patiënten. Bron: Landelijk Platform GGz Je moet je goed kunnen uitdrukken in schrift, de groep de juiste voeding geven en natuurlijk een beetje kennis hebben van de techniek Martijn Wesseling over online maatschappelijk werken op zorgwelzijn.nl Recipe for disaster door Herman Keppy Recipe for disaster, recept voor een ramp, zo omschreef prof. dr. Jan Telgen tijdens het succesvolle eerste Zorg+Welzijn Jaarcongres (10 september) de planning van de transitie. Hij wees tijdens een levendige presentatie erop dat er nu nieuwe producten in het sociaal domein moeten worden ontwikkelen in een nieuwe verhouding, terwijl kennis en ervaring nog ontbreken bij gemeenten en aanbieders. Daarbij komt dat er giga-contracten moeten worden afgesloten, waarbij niet-uitverkoren aanbieders hun bestaansrecht verliezen. Om het nog ingewikkelder te maken moet die overheveling van het sociaal domein plaatsvinden in een tijd van gemeentelijke verkiezingen. Dus bestaat de kans dat plannen lokaal opnieuw worden aangepast of veranderd. In deze Zorg + Welzijn voelt Jeroen Wapenaar de directie van adviesbureau Radar aan de tand over dezelfde transitie. Directeur Rogier Den Uyl laat zich minder expliciet uit, maar ook hij maakt zich zorgen: Omdat diverse randvoorwaarden voor een verantwoorde transitie nog niet zijn ingevuld is het voor gemeenten lastiger om de jeugdzorg goed te organiseren. Op die jeugdwet kunnen nog allerlei amendementen ingebracht worden die invloed hebben op hoe je beleid moet maken. Gemeenten willen gewoon weten wat er precies verandert. Nu moeten ze nog analyses maken op basis van aannames. Die onzekerheid is voor niemand handig. Kortom, de messen zijn geslepen voor ons Transitiecongres op 18 november aanstaande, waarin opnieuw wordt vooruitgeblikt naar 1 januari Waarschijnlijk met onverminderd angst en beven. Excuus Judith Schuyf In de vorige Zorg + Welzijn heb ik per abuis in het interview met Judith Schuyf, toegevoegd dat zij scheidend senior adviseur bij MOVISIE zou zijn. Judith en MO- VISIE zijn echter voornemens om nog jaren aan elkaar verbonden te zijn. Excuus aan alle betrokkenen voor deze fout. NR 10, 1 oktober

6 Nieuwe aanpak probleemjongeren Rotterdam lijkt te helpen Jongeren met beperkingen of verslavingsproblemen staan sneller op eigen benen door een nieuwe aanpak van de gemeente Rotterdam en elf zorginstellingen. De jongeren krijgen tegelijk met de behandeling ook dagbesteding. Sinds januari zijn 50 jongeren die aanklopten om hulp zo aan werk of studie geholpen. foto: gemeente Rotterdam Het Jongerenloket van de gemeente ontwikkelde een aanpak waarbij de jongeren direct een intake én een diagnose krijgen. Vervolgens wordt een trajectplan gemaakt, waarin behandelaars, begeleiders en dagbesteding samenwerken. Zo blijven de jongeren tijdens hun behandeling actief in de samenleving meedoen. In de oude situatie volgden de stappen behandeling, begeleiding en dagbesteding elkaar op, waardoor het lang duurde voor de jongeren weer aan de studie of het werk konden. Dit zorgde ook voor een hoge uitval. Therapie Het Jongerenloket werkt samen met 11 zorgpartners samen in de nieuwe aanpak: Aan De Slag Met Zorg (ADSMZ). Het gaat hierbij vooral om jongeren met psychische problemen zoals een depressie, psychose, schizofrenie en een persoonlijkheidsstoornis. De uitval is bijzonder laag, zo laat de gemeente weten. Slechts enkelen stopten voortijdig met Wethouder Hugo de Jong het traject. Er is afgesproken dat uiteindelijk 300 jongeren per jaar worden geholpen. Geen andere stad in Nederland kent een samenwerking op zo'n grote schaal, waarin de gemeente wel de regiefunctie heeft, en die met alle elf partijen samen is ontwikkeld, zegt wethouder De Jonge. 'Voorheen kon het gebeuren dat een 18-jarige bij het Jongerenloket te horen kreeg: Maak eerst je therapie af en kom dan bij ons terug om te kijken hoe het verder moet met school en werk. Nu combineren we dat en dat scheelt veel tijd. Het mooie van de samenwerking is dat alle partners inzien dat we jongeren op deze manier sneller en beter helpen. Bloggers op zorgwelzijn.nl Daan Vosskühler, onderzoeker welzijnswerk: Eerlijkheidshalve voel ik me niet meer zo thuis tussen mijn medebloggers. Mirjam Stolp, maatschappelijk werker: Om op overstijgend niveau meer voor mijn cliënten te kunnen doen, heb ik me aangemeld voor de participatieraad in mijn gemeente. Marcel Kolder, vader van gehandicapte dochter: Mayim begrijpt helemaal niets van wachtlijsten. Marco Brok, sociaal werker: Inderdaad, compassie is misschien wel de belangrijkste motor. Compassie maakt dat je in beweging komt. Lennard van der Poel, bevlogen zorgondernemer: We lossen het probleem niet meer op met nog een stukje duct tape, maar we pakken de fundering aan. Jillis Kors, adviseur, docent en onderzoeker: Zelden heb ik iemand gehoord die door het buurthuis kennis of vaardigheden heeft opgedaan. 6 NR 10, 1 oktober 2013

7 In 5 woorden... 5 woorden Ik ben trots op mijn werkgever Uit de tien woorden rond de illustratie koos ambulant jeugdhulpverlener Nettie van Dijk (Jeugdformaat, Zoetermeer) er vijf: energie, cliënt, trots,toekomst en kans. Zij vertelt: Ik ben trots op mijn werk, en dan heb ik het vooral over de kleine overwinningen die ik boek. door Marty P.N. Kerkhof illustratie Berend Vonk De jeugdzorg staat weer voor een grote verandering, in 2015 worden de gemeenten er verantwoordelijk voor. Uit de laatste Welzijnsbarometer van Abvakabo FNV komt naar voren dat veel medewerkers vrezen dat de gemeenten en organisaties er niet klaar voor zijn. Ook is menigeen bang dat er banen zullen verdwijnen, niet in de laatste plaats hun eigen baan. Ambulant jeugdhulpverlener Nettie van Dijk die werkzaam is bij Jeugdformaat, heeft dat idee niet. Mijn indruk is dat we er hier in Zoetermeer klaar voor zijn. Ik ga ervan uit dat het in 2015 goed komt met die overgang. Ook vreest ze niet voor haar baan. Daar ben ik niet bang voor. Ik zit in het uitvoerende werk en daar is altijd vraag naar. Mogelijk dat het collega s in de ondersteunende diensten wel treft. Maar wat ik om me heen zie is dat wanneer iemand met een tijdelijk contract geen verlenging krijgt, die elders weer aan de slag kan. Energie Dat is heel belangrijk in mijn werk, dat je energie hebt. Een cliënt heeft niets aan je, als je zelf veel aan je hoofd hebt en weinig aandacht hebt voor hem of haar. En van het werk krijg ik ook energie. In sommige banen kun je je laten voortdrijven, maar in de jeugdhulpverlening kun je het niet maken om op de automatische piloot te draaien. Je moet altijd alert zijn op signalen van cliënten, waar je dan weer op in kunt springen. Ook gebeuren er continu onverwachte dingen, daar moet je een antenne voor hebben en daar moet je wat mee doen. Cliënt Ik vind dat een mooi woord. Een woord als patiënt is voor ons werk niet geschikt. Cliënt geeft aan dat je iemand bedient. Niet in de zin van een ober in een café, maar wat wij jeugdhulpverleners doen is mensen een aanbod doen waar ze mee geholpen zijn. Omgekeerd kan de cliënt mij ook vragen wat ik allemaal te bieden heb. En als ik dat zelf niet kan bieden, kan ik haar wel helpen om het elders te vinden. Die klant- of cliëntgerichtheid is voor mij een wezenskenmerk van het werk. Trots Ik ben trots op mijn werk, en dan heb ik het vooral over de kleine overwinningen die ik boek. Bijvoorbeeld als ik een twijfelende ouder zover krijg dat zij daadwerkelijk iets voor haar kind gaat doen. Ook ben ik trots op mijn werkgever. Ons aanbod is veel breder en laagdrempeliger geworden zodat ouders veel eerder hulp krijgen, voor het bij hen thuis echt uit de hand loopt. Ik denk dat dat ook precies is wat de gemeente wil, zo snel en effectief mogelijk ingrijpen. knelpunt kans toekomst cliënt trots breekpunt advies ergernis samenwerking energie Toekomst Ik heb in mijn leven verschillende dingen gedaan. Begonnen als mimespeler heb ik daarna de opleiding dramatherapie gedaan en vervolgens ben ik pedagogisch medewerker in een ziekenhuis geweest. En toen ik 48 was, vroeg ik me af of ik dat werk wel de rest van mijn leven wilde doen. Maar nu op mijn 55ste heb ik echt het gevoel dat mijn huidige werk ook mijn toekomst is. Dit blijf ik doen en ik switch niet meer naar een ander beroep. Werken met gezinnen en kinderen past me goed. Kans Ik vind dat je elke kans die er is moet pakken. Tegelijkertijd begrijp ik best dat ouders niet meteen de eerste keer op mijn aanbod ingaan. Het is mijn taak hen te stimuleren. Maar ook bij de derde keer ben ik nog happy. Want dan hebben ze in ieder geval die kans tot verandering gegrepen, al heeft het wat lang geduurd. En daarmee kunnen we samen aan de slag. NR 10, 1 oktober

8 Behandeling van allochtonen kan veel beter Onderzoek uitgelegd Stel bij depressie persoon centraal, n De behandeling van allochtone cliënten met depressie en angst schiet vaak tekort. Dat komt omdat er veel nadruk wordt gelegd op hun etnische afkomst en cultuur. Onterecht, want de factoren die een rol spelen bij psychische problemen blijken bij allochtonen en autochtonen vrijwel gelijk. door José van der Waerden fotografie Martin Boon De kenmerken van een depressieve stoornis bij Achmed verschillen nauwelijks met die van Kees Achmed moet daarom op dezelfde manier behandeld worden als Kees, ook al vraagt dat soms om wat meer geduld. Ik heb in mijn werk veel te maken gehad met patiënten van Turkse en Marokkaanse komaf. Met name de groep oudere mannen vond ik heel lastig te behandelen. Na een hardwerkend leven waren ze ingestort. Ze zaten volkomen passief op de bank en waren moeilijk in beweging te krijgen. Ik vroeg me af: waarom? Wat is er zo anders bij deze mensen dan bij andere patiënten? Psychiater Agnes Schrier wijdde haar recent afgeronde promotieonderzoek aan deze vragen. Ze analyseerde de gegevens van drie grootschalige GGD-bevolkingsonderzoeken onder mensen van Nederlandse, Turkse, Marokkaanse en Surinaamse afkomst. Haar focus lag op de leeftijdsgroep rond 55 jaar. De uitkomsten van het onderzoek kun je ontnuchterend noemen. De kenmerken van een depressieve stoornis bij Achmed verschillen namelijk nauwelijks met die van bij Kees. Er zijn gelijksoortige lichamelijke klachten, stemmingswisselingen, geheugenproblemen en emotionele problemen. De combinatie met angst komt even vaak voor en ook qua persoonlijkheidskenmerken bijvoorbeeld neuroticisme zijn er grote overeenkomsten. Maar wat ik opvallend vond, was dat bij Nederlandse patiënten die persoonlijkheidskenmerken nadrukkelijk betrokken werden bij de behandeling. Bij allochtonen gebeurde dit veel minder. Bij hen werd veel meer naar omgevingsfactoren gekeken. Risicofactoren In de psychiatrie zijn persoonlijkheidskenmerken belangrijke risicofactoren voor angst en depressie. Als je die over het hoofd ziet, maken ze te weinig deel uit van de behandeling. Ik geef een voorbeeld. Het maken van een vervolgafspraak met een allochtone cliënt kan lastig zijn veel twijfel, veel gedoe. Te snel wordt dan gedacht: dat heeft met de cultuur te maken. Terwijl de oorzaak een persoonlijkheidskenmerk kan zijn. Hetzelfde geldt voor het niet lekker lopen van een behandeling. Ook dan krijgt cultuur nogal eens de schuld. Terwijl je je ook kunt afvragen of er niet iets anders speelt. Veel belangrijker dan etniciteit is de invloed van individuele sociaaleconomische factoren; dat geldt voor allochtonen én autochtonen. Zaken als werkloosheid, inkomen/schulden en opleidingsniveau spelen een grote rol bij de ontwikkeling en behandeling van depressie. Ook daar moet voldoende oog voor zijn, stelt Agnes Schrier. Verder pleit ze voor meer objectiviteit, structuur en standvastigheid in zowel de diagnose- als 8 NR 10, 1 oktober 2013

9 , niet afkomst behandelfase. Blijf ook allochtone patiënten systematisch doorbehandelen en stop niet te snel. Vaak is er sprake van een klinisch ernstig beeld. Daar moet je met je vakkennis objectief naar kijken en vervolgens doen wat je moet doen. Zo voorkom je onderbehandeling. Meer uitleggen Hoef je als hulpverlener dan helemaal nergens rekening mee te houden? Dat is te kort door de bocht. Er moet zeker aandacht zijn voor eventuele taalproblemen En soms moet je meer uitleggen hoe het allemaal werkt bij zo n behandeling. Zeker de oudere generatie allochtonen heeft nooit geleerd wat psychologie inhoudt. Voor hen zijn zaken als over jezelf praten en behandelplan totaal onbekend. Een ander punt is de presentatie van klachten, vult Schier aan. Migranten hebben bij een depressie niet meer last van somatische problemen zoals buikpijn en hoofdpijn, maar bij een eerste contact kan het wel eerder op de voorgrond staan. Een gestructureerde anamnese waarin álle vragen aan bod komen is dus erg belangrijk. Het feit dat sociaaleconomische problemen een groot stempel drukken op psychische stoornissen als depressie en angst, vraagt om meer samenwerking tussen psychiatrie en de sociale sector, stelt Schrier. Verschillende vormen zijn daarvoor te bedenken, bijvoorbeeld FACT-teams. Juist bij de behandeling van allochtone cliënten kan zo n aanpak veel opleveren. Aanpak zorgfraude geïntensiveerd Het kabinet stelt extra inspecteurs aan die zorgfraude moeten gaan opsporen. Naar schatting bedraagt de zorgfraude ieder jaar tussen de twee en drie miljard euro. De Inspectie SZW krijgt inspecteurs die zich volledig gaan bezighouden met zorgfraude. In totaal gaat het om honderd voltijdbanen, schrijven minister van Volksgezondheid Edith Schippers (VVD) en staatssecretaris Martin van Rijn (PvdA) in een brief aan de Tweede Kamer op 16 september. De Kamer vroeg de minister in mei al om strengere aanpak van fraude in zorg. Speciale eenheid Eerder kreeg de Inspectie SZW al een speciale eenheid (22 fte) die zich volledig richt op fraude met persoonsgebonden budgetten. De Inspectie SZW richt zich op zorgfraude, samen met de Fiscale Inlichtingenen Opsporingsdienst omdat de zorg van oudsher geen eigen inspectiedienst heeft. Schippers en Van Rijn laten onderzoeken of hier in de toekomst verandering in moet komen. Het kabinet werkt verder aan wetsvoorstellen die het mogelijk maken dat het beroepsgeheim van artsen wordt doorbroken als sprake is van een ernstig vermoeden van fraude. Daarnaast moeten artsen op declaraties aangeven wat de medische indicatie was, hoeveel tijd met de behandeling gemoeid was en wie de behandelaren waren. Naar schatting bedraagt de zorgfraude ieder jaar tussen de twee en drie miljard euro. Prioriteit Schippers en Van Rijn geven in het slot van hun brief aan: het bestrijden van oneigenlijk gebruik en fraude in de zorgsector is een van onze prioriteiten. Daartoe kiezen wij voor een samenhangend beleid van preventie, toezicht/handhaving en repressie. De komende tijd zullen wij daarom verder investeren in maatregelen die er voor zorgen dat partijen hun rol beter kunnen en zullen nemen, met de juiste bevoegdheden en sanctiemogelijkheden. Op die manier hopen wij dat bij elke partij in de zorgsector het voorkomen van oneigenlijk gebruik en fraude onlosmakelijk verbonden wordt met het dagelijkse handelen. Wij hebben er vertrouwen in dat de partijen in de zorg ook de handschoen oppakken. De goeden wensen niet langer te lijden onder de negatieve beeldvorming van fraude in de zorg. Wij zien dan ook dat in het zorgveld tal van samenwerkingsinitiatieven zijn ontstaan om transparante processen van zorgvraag tot correcte bekostiging van geleverde, passende zorg goed vorm te geven. Deze initiatieven dragen bij aan het voorkomen en terugdringen van oneigenlijk gebruik en fraude. Agnes Schrier promoveerde in juli aan de VU in Amsterdam op haar onderzoek Depression and anxiety in migrants in the Netherlands. Population studies on diagnosis and risk factors. Sinds augustus werkt ze als psychiater bij i-psy, centrum voor interculturele psychiatrie. Het onderzoek is te lezen via (zoekwoord Schrier ). 9

10 Rogier den Uyl en Erik Oeloff, directeuren RadarGroep Luister naar de burger en zet sociale huisartsen in Het aantal deadlines voor de transitie neemt toe. Vrijwel parallel daaraan loopt de stijgende onzekerheid. Rogier den Uyl en Erik Oeloff zien als directeuren van de RadarGroep, een bureau voor sociale vraagstukken, dagelijks waar gemeenten mee worstelen. Zij proberen met hun visie gemeenten en professionals houvast te geven. Het is tijd om te investeren in de kracht van burgers. door Jeroen Wapenaar fotografie Claudia Kamergorodski Als dit nummer verschijnt hebben gemeenten nog een kleine maand om uit te leggen hoe ze voor het overgangsjaar 2015 de continuïteit van de jeugdzorg gaan organiseren. Voor 31 oktober moeten gemeenten, samen met de betrokken organisaties, zogenaamde transitiearrangementen maken. In zo n transitiearrangement moet beschreven staan hoe de betrokken partijen garanderen dat cliënten ook in 2015 van dezelfde instelling jeugdzorg krijgen. Ook moeten Mensen verplichten vrijwilliger te worden is onverstandig, want daar hebben vrijwilligers juist geen behoefte aan gemeenten de kosten die de transitie met zich meebrengt voor jeugdzorgaanbieders beperken. Of de maatregelen voldoende zijn beoordeelt de Transitiecommissie Stelselherziening Jeugd, onder leiding van Leonard Geluk, voormalig wethouder in Rotterdam. Gezien de onzekerheid over de transitie is het de vraag of gemeenten klaar zijn voor de vuurproef. Rogier den Uyl en Erik Oeloff gaan daar dieper op in. Beiden zijn werkzaam bij Radar, een bureau voor sociale vraagstukken en maatschappelijke ondersteuning. Den Uyl als directeur van de RadarGroep, Oeloff als directeur van RadarAdvies. Ze knikken regelmatig bij de opsomming aan onzekerheden. Het gaat over de in juni gepubliceerde rapportage van de Transitiecommissie, waarin de commissie schrijft dat veel noodzakelijke maatregelen voor een verantwoorde decentralisatie nog niet tot stand zijn gekomen. Het gaat over de nieuwe jeugdwet die nog niet is aangenomen en dus nog gewijzigd kan worden. En het gaat uiteraard over de onzekerheid onder professionals, cliënten en belangenbehartigers. Den Uyl: Omdat diverse randvoorwaarden voor een verantwoorde transitie nog niet zijn ingevuld is het voor gemeenten lastiger om de jeugdzorg goed te organiseren. Op die jeugdwet kunnen nog allerlei amendementen ingebracht worden die invloed hebben op hoe je beleid moet maken. Gemeenten willen gewoon weten wat er precies verandert. Nu moeten ze nog analyses maken op basis van aannames. Die onzekerheid is voor niemand handig. Komt 1 januari 2015 dan niet veel te vroeg voor gemeenten? Den Uyl: Gemeenten kunnen in gesprek gaan met individuele burgers en maatwerk leveren. Dat kunnen de zorgverzekeraars niet. Gemeenten kunnen met behoud van kwaliteit de bezuinigingen realiseren. Dat hebben ze met de Wmo laten zien. Dus het is goed dat de decentralisatie plaatsvindt. Het wordt wel lastig gemaakt door de korte tijd die partijen hebben voor de invoering. Tegelijk moeten we ons realiseren dat toen de hulp bij het huishouden naar de Wmo verschoof die verandering niet gepaard ging met grote bezuinigingen. Er was geen 10 NR 10, 1 oktober 2013

11 Rogier den Uyl (links) en Erik Oeloff, directie RadarGroep. noodzaak voor gemeenten om de manier van organiseren te veranderen. Ze konden zich focussen op de hoogte van de tarieven. De bezuinigingen brengen nu een urgentie met zich mee om wel echt te veranderen. Oeloff: Wat vertrouwen geeft is dat de meeste gemeenten dat ook zo zien. Ze durven te experimenteren. Daar komen waardevolle innovaties uit. Het platform Mijnbuurtje in Nijmegen bijvoorbeeld, waardoor mensen in de buurt elkaar beter leren kennen en meer samen gaan doen. Hoe maken we de slag van experiment naar effectief beleid? Oeloff: Bij veranderingen zien we vaak dat mensen toch blijven denken in systemen. Dat systeemdenken is zo vertrouwd dat het lastig los te laten is. De transitie vraagt echter om het afzweren van zware nadruk op beheersen. Het is tijd om vooral te investeren in de kracht van burgers en de samenleving. Ondersteun burgerinitiatieven en kader ze niet te snel in, want dat leidt alleen maar tot meer schotten. Kies voor een lokale, mensgerichte aanpak waar maatwerk en preventie belangrijke uitgangspunten zijn. Zo n nieuwe vorm van organiseren is hard nodig. Hoe zou die vorm van organiseren er in de praktijk uit moeten zien? Oeloff: Er zijn drie concrete stappen nodig. We moeten allereerst beter naar burgers luisteren en beter hun kracht gebruiken. Daarnaast moeten we de eerstelijn versterken door de inzet van sociale huisartsen in sociale teams. Sociale huisartsen zijn hulpverleners die heel precies beoordelen wat er aan de hand is in een gezin. Heeft iemand schulden, heeft iemand psychische problemen, welke passies heeft de cliënt? Zorgvuldig kijken ze naar waar iemand echt gelukkig van wordt. Zo stimuleren ze de eigen kracht. Tot slot zijn veranderingen binnen de zwaardere zorg niet verstandig, maar liggen er wel kansen voor zorginstellingen om efficiënter te werken. Den Uyl: Wij pleiten voor een aanpak die uitgaat van een nuldelijn, een eerstelijn en een tweedelijn. Bij de nuldelijn NR 10, 1 oktober

12 RadarGroep Radar is een bureau voor sociale vraagstukken. Vergrijzing, armoede, integratie? Werkloosheid en toenemende zorg? Of gaat het juist om re-integratie, probleemjongeren, veiligheid, sociaal beleid of vroegtijdig schoolverlaten? De RadarGroep heeft alles in huis om haar klanten te helpen bij het oplossen van sociale vraagstukken en maatschappelijke uitdagingen. Het bedrijf zegt op haar website bedreven te zijn in beter samenleven. De RadarGroep bestaat uit Radar- Advies, RadarVertige, RadarUitvoering, RadarDetachering en Seinpost adviesbureau. Elk bedrijf heeft zijn eigen focus en expertise. Radar werkt landelijk vanuit vestigingen in Rotterdam, Amsterdam, Arnhem, Enschede, Groningen en Venlo. Binnen de RadarGroep werken meer dan 250 adviseurs, managers, projectleiders, trainers en uitvoerders. gaat het om ondersteuning aan initiatieven als buurthulp, maatjes en mentoren, en algemene preventie op het gebied van gezondheid. De gemeente financiert die ondersteuning met een basisbedrag per wijk, een bedrag dat bijvoorbeeld gebaseerd is op het aantal inwoners. Voor achterstandswijken kunnen gemeenten extra financiële ondersteuning bieden. Bij de eerstelijn gaat het om lichte individuele ondersteuning op maat en arrangementen zoals een klussendienst. In deze schil ligt een belangrijke rol voor sociale wijkteams. Als zo'n sociale huisarts problemen niet kan oplossen schakelt hij experts in. Bij de tweedelijn gaat het om de complexe en langdurige ondersteuning. Ook daarbij zouden professionals buurtgericht moeten werken. Jullie noemen vaak de woorden wijk en buurt. Verwachten we niet te veel van buurtgericht werken? Onderzoeker Marja Jager- Vreugdenhil toont aan dat de buurt er weliswaar toe doet, maar niet voor informele zorg. Oeloff: Met mensen die benadrukken dat we zorgvuldig moeten beoordelen wat wel en niet werkt ben ik het helemaal eens. Die discussie rondom informele zorg is een goed voorbeeld van het belang van zorgvuldigheid. Het sociale netwerk kan veel betekenen. Maar de vrijwillige inzet in Nederland is inderdaad al relatief hoog. Mensen verplichten vrijwilliger te worden is onverstandig, want daar hebben vrijwilligers juist geen behoefte aan. We moeten realistisch zijn; we moeten voor de korte termijn niet te veel verwachten van de extra inzet van burgers. Den Uyl: Waar het ons om gaat is dat er meer geluisterd moet worden naar de burger. Dat is hard nodig. Vorig jaar publiceerde ik met Tof Thissen, directeur van KING, het essay Edgar. Edgar de Vries, een gefingeerde naam, is een jongen met een verstandelijke beperking die de samenleving 1,6 miljoen euro heeft gekost. Dat geld is opgegaan aan allerlei interventies: pleegzorg, speciaal onderwijs, testen, vervoer, medicatie, intramuraal verblijf in diverse centra, enzovoorts. Toch lijken diverse interventies van groot belang voor, bijvoorbeeld, mensen met een beperking. Neem het vervoer. Als dat niet goed geregeld wordt kunnen mensen niet naar een activiteit. Oeloff: Klopt, maar de vraag is of dat perse op de oude manier moet gebeuren. Toen het van de winter zo sneeuwde was ik bij een activiteitencentrum. De vaste busjes reden niet. Toch konden de cliënten naar het activiteitencentrum, want de familie bracht hen. Of dat altijd zo kan is de vraag, maar experimenteer daarmee. Geef professionals ook de ruimte om te experimenteren. Wat is daarvoor nodig? Den Uyl: Neem als gemeente concepten als buurtzorg en de opvoedpoli als voorbeeld. Daar wordt in kleine teams in de wijk gewerkt. Medewerkers krijgen de ruimte om maatwerk te leveren. Bijkomend voordeel is dat de kosten lager liggen. Daarvoor hebben professionals wel hoogwaardige ICT nodig, zodat de overhead minder wordt. Geef die sociale werkers, de sociale huisartsen, meer mandaat zodat ze niet vastzitten aan indicaties. Voor gemeenten is het belangrijk om meer te gaan samenwerken. Ga naar de burgers toe, gebruik hun kennis. Werk ook meer samen met buurgemeenten. Door samen te werken in de regio krijgt de gemeente meer greep op de uitvoering en kunt u bijvoorbeeld beter monitoren wat er in de samenleving gebeurt. Gaan mensen als Edgar de Vries daar echt van profiteren? Oeloff: Ja, want de aanpak wordt meer gericht op de mens. We krijgen meer oog voor wat er speelt bij mensen als Edgar. Zij krijgen de kans om echt zelfstandig te zijn. 12 NR 10, 1 oktober 2013

13 NR 10, 1 oktober

14 Bordspel maakt seksualiteit bespreekbaar voor tienermeisjes Begeleiders zeggen: nu hoor ik eens wat! Over seks en relatie praten met tienermeiden blijft lastig, maar is wel noodzakelijk. Het spel Girls Choice helpt om het ijs te breken. door Tirzah Schnater Tienermeisjes krijgen op een zeker moment met seks en seksualiteit te maken, maar weten er lang niet altijd genoeg vanaf om hun eigen keuzes te kunnen maken. Bij Rutgers WPF ontwikkelden ze daarom het bordspel Girls Choice, dat scholen, hulpverleners en jongerenwerkers kan helpen. Projectleider Milleke de Neef van Rutgers WPF sprak bij het bedenken van het spel met veel meiden, om zo dicht mogelijk bij hun belevingswereld te komen. Zo praatte ze met een meisje dat dacht dat als je geen condooms had, een plastic zakje ook wel kon. En een meisje De spelers geven hartjes aan elkaar om hun waardering te tonen dat zwanger was geworden na de eerste keer, en dat bij hoog en laag beweerde dat ze het toch veilig had gedaan. Nog belangrijker dan gebrek aan kennis, meent De Neef, is de wijze waarop meiden (én jongens) naar elkaar en naar intieme relaties kijken. Traditionele rolopvattingen kunnen het je als meisje moeilijk maken om voor jezelf te op te komen. Girls Choice is daarom bedoeld als tool om in een open setting meiden bewuster te maken van het belang van prettige, veilige en gelijk- waardige seksualiteit en man-vrouwrelaties. Onder begeleiding, maar ook met elkaar. Die gesprekken tussen de meisjes zelf zijn goud waard, aldus De Neef. Recent kreeg Girls Choice het predicaat theoretisch goed onderbouwd van het Loket Gezond Leven van het Rijksinstituut voor Volksgezondheid & Milieu (RIVM). Hartjes aan elkaar Het spel bestaat uit verschillende soorten kaarten: kennisvragen (bijvoorbeeld Wat is double Dutch? ), persoonlijke vragen ( Als iemand in je billen knijpt, vind je dat oké? ), en rollenspellen. ( Stel, je hebt twee maanden een vriend, hij wil seks en jij nog niet, speel hoe je dat duidelijk gaat maken). De Neef: De begeleider stuurt het gesprek en andere meiden reageren of wisselen uit wat zij zouden doen. Ze kunnen elkaar ook hartjes geven om hun waardering te tonen. Als het te heftig wordt, kun je als begeleider beslissen het spel even stil te leggen, of naderhand een een-opeengesprek te voeren. De Neef benadrukt dat het spel altijd onderdeel zou moeten zijn van een groter geheel aan seksuele en relationele vorming. Het is een laagdrempelig en speels hulpmiddel om kennis te checken, in een veilige sfeer te oefenen met het aangeven van grenzen en te leren praten over anticonceptie. En dat werkt, zo blijkt. Van begeleiders hoort ze vaak de reactie: Nu hoor ik eens wat! Vroeg beginnen Jongerenwerkers en middelbare scholen gebruiken de kant van het spel voor meiden van 13 jaar en ouder. De andere kant is gemaakt voor meiden van 10 tot 13 jaar. Hier hebben instellingen soms meer moeite mee, zo vertelt De Neef. Lagere scholen vinden hun leerlingen bijvoorbeeld te jong, anderen hebben moeite de juiste toon te vinden. De Neef is er van overtuigd dat seksuele vorming al vroeg moet beginnen. Het mooiste is natuurlijk dat je ook bij je ouders terecht kunt. Maar uit onderzoek blijkt dat dit lang niet altijd het geval is. Vooral jongeren bij wie thuis praten over seks taboe is, vaak om religieuze redenen, worden vaker overgehaald, vrijen vaker onveilig, en gebruiken vaker de morning-afterpil na onveilige seks. Girls Choice Girls Choice kost 35 via de webshop van Rutgers WPF; Het bevat een handleiding, 175 opdrachtkaartjes, spelregels en een antwoordenboekje voor de kennisvragen; In een evaluatie gaven hulpverleners die het spel gebruikten beide kanten gemiddeld een 7,9.; Girls Choice wordt het meest afgenomen in het jongerenwerk (25,9%), het onderwijs (25%) en jeugdzorg (19,4%); Er is ook een spel voor jongens: Boys R Us. 14 NR 10, 1 oktober 2013

15 Dagbesteding: fietsen met schilderijen Reportage Kunstuitleen zet cliënt midden in de maatschappij De Kunstuitleen in Aalten levert al een kwart eeuw een waardevolle bijdrage aan de integratie van mensen met een (verstandelijke) beperking in de Gelderse samenleving. De cliënten oefenen sociale vaardigheden, worden meer zelfredzaam, leren de omgeving beter kennen én verbeteren hun conditie door de vele fietskilometers die ze wekelijks afleggen. door Wilma Vorselman fotografie Eut van Berkum Jalf Flach: Om de alsmaar voortschrijdende bezuinigingen maak ik me wel zorgen. Weer of geen weer, de acht jongens van de kunstuitleen gaan altijd op pad om kunstwerken af te leveren of op te halen. Met hun fluorescerende hesjes op de twee- of driewieler en tandem met aanhangwagentje vormen ze een opvallende verschijning in het Aaltense straatbeeld. Op deze zonnige ochtend is de rit naar de huisartsenpraktijk een peulenschil. Vakkundig laden Tom en Dennis de in plastic verpakte schilderijen uit. Laat die met glas maar staan, Dennis!, instrueert begeleider Jalf Flach. De exemplaren die voorzien zijn van glas en het ophangen ervan, laat Flach liever niet over aan zijn jongens. Ze weten wat ze wel en niet kunnen, ieder heeft zijn eigen taak en dat werkt prima. Zo hadden we een tijdje geleden een autistische jongen erbij die een uitstekend oog had voor de positie van de kunstwerken. Hij had altijd het laatste woord of een schilderij recht hing of niet. Jalf Flach, werkzaam bij zorginstelling Estinea, was 25 jaar NR 10, 1 oktober

16 De mannen van Kunstuitleen Aalten. geleden de initiatiefnemer van de kunstuitleen in Aalten. Het integreren van verstandelijk gehandicapten in de samenleving stond toen nog in de kinderschoenen. Als kunstliefhebberen -schilder was Flach in zijn vrije Je bent natuurlijk sterk afhankelijk van de welwillendheid in je omgeving, maar ook van de verkeersdrukte tijd al met kunst bezig en vroeg zich af of hij dit kon combineren met zijn werk. In eerste instantie vroeg hij rond in zijn netwerk in de kunstwereld wie bereid was om eigen werk te leveren. Onder meer zijn voormalig tekenleraar reageerde enthousiast, waarmee de kunstuitleen van start kon gaan. De klanten konden de gehuurde stukken zelf ophalen, maar het idee ontstond om als extra service de kunstwerken af te leveren en op te hangen. Een fietsenmaker in Eibergen bouwde een aanhanger op maat, waarin de kunstwerken vervoerd konden worden. Naast gewone fietsen, kwamen er enkele tandems en driewielers bij, zodat elke cliënt met enige fietsvaardigheid kon deelnemen. Een van de medewerkers van de kunstuitleen fietst inmiddels al 23 jaar mee. Divers klantenbestand Het grootste deel van de 1500 werken die de kunstuitleen verhuurt, komt van de ruim veertig professionele en amateurkunstenaars uit de regio. Flach: Men gaat er nog wel eens vanuit dat ons aanbod uitsluitend bestaat uit werk van Estinea-cliënten, maar dat is slechts een klein deel: ongeveer honderd. Het aanbod is keurig in fotomappen samengesteld, waaruit de klant een keuze kan maken. Het klantenbestand is zeer divers, van particulieren en zorgpraktijken tot basisscholen en overheidsinstellingen. Vele zijn al jaren klant bij ons. Ooit bezorgden we wel bij meer dan honderd klanten, maar we zien vanwege de crisis, de laatste jaren een daling. Nu schommelen we rond de zestig afnemers. Hoe de kunstuitleen een voet tussen de deur kreeg bij de basisscholen, verdient wel een toelichting. Het is eens voorgekomen dat kinderen vanaf het schoolplein ons iets nariepen, uitscholden. Ik ben toen die school binnengestapt om ze uit te leggen wat we doen en met de vraag of ze ook gebruik wilden maken van ons aanbod. Daar stemden ze meteen mee in. Tegenwoordig kennen ze ons en is er een goed contact ontstaan tussen de kinderen en cliënten. Het toppunt van integratie! Al van jongs af aan komt de jeugd in contact met onze cliënten en dat is heel waardevol. Ook mogen de kleuters kiezen welke schilderijen de komende vier maanden aan de muur komen. Dat vinden ze geweldig! Inmiddels komen we bij vrijwel alle basisscholen in Aalten drie keer per jaar schilderijen omruilen. Rijk worden we er niet van. Dat is ook niet onze insteek. 16 NR 10, 1 oktober 2013

17 Reportage Rijk worden we er niet van. Dat is ook niet onze insteek De ene helft gaat naar de maker, de andere helft naar Estinea. Je hebt wel eens een lekke band of andere mankementen, dan blijft al gauw niets aan de strijkstok hangen. We kunnen budgettair neutraal werken. Onze winst zit in de ontwikkeling van de zelfredzaamheid, de sociale vaardigheden en de integratie van onze deelnemers, waarvoor deze activiteit optimale mogelijkheden biedt. Daarnaast kunnen ze zich beter oriënteren en is het fietsen ook nog eens goed voor de algehele conditie. Dagbesteding naar WMO De kunstuitleen Aalten heeft al 25 jaar bestaansrecht. Clienten hebben contact met klanten en met professionele kunstenaars die via de Kunstuitleen hun werk uitlenen. Omgedraaid komen klanten en professionele kunstenaars op een natuurlijke manier in aanraking met een groep mensen met wie ze anders niet zo snel contact zouden hebben. Flach: Zo leveren wij een waardevolle bijdrage aan de integratie van onze cliënten met een verstandelijke beperking in de samenleving. Toch meent Flach dat zijn initiatief niet zo maar is over te nemen. Je bent natuurlijk sterk afhankelijk van de welwillendheid in je omgeving, maar ook van de verkeersdrukte. In Amsterdam wordt het als begeleider lastig een dergelijke groep door het verkeer te loodsen. Aalten is daarmee vergeleken erg verkeersluw. Daarnaast zijn de dorpelingen al tientallen jaren gewend aan onze cliënten. Bijna iedere Aaltenaar heeft wel een familielid of kennis die bij Estinea werkt of woont. Daardoor krijgen ze, afhankelijk van hun capaciteiten, volop de mogelijkheid midden in de samenleving te staan. Bij de bakker, groenvoorziening, supermarkt, houtbewerking, bibliotheek of manage vinden ze een werkplek. Op de kunstuitleenlocatie houden de cliënten zich overigens niet alleen met het transport van de kunstwerken bezig. De interne post voor de andere Estinea-locaties en het hoofdkantoor in Aalten wordt hier gesorteerd en, ook per fiets, bezorgd. En we doen de afwas!, voegt Tom toe. Naar de Wmo Vanaf volgend jaar valt dagbesteding voor mensen met een beperking niet meer onder de AWBZ, maar onder de Wmo. De gemeente wordt verantwoordelijk voor de invulling. Maakt u zich daar zorgen over? Jalf Flach: Ik maak me er niet druk om, want we voldoen immers al 25 jaar aan de grondgedachte van de Wmo: eigen verantwoordelijkheid en zelfredzaamheid van inwoners in een zorgzame samenleving. Om de alsmaar voortschrijdende bezuinigingen maak ik me wel zorgen. Onlangs moesten we afscheid nemen van drie medewerkers, omdat zij te ver van deze locatie zouden wonen, waardoor het vervoer hier naartoe te duur werd. Dat hakte er wel in. De laatste tijd zie je ook dat er minder budget is voor uitstapjes met de cliënten. Desalniettemin kan ik zeggen dat ik de mooiste werkplek heb, die ik mij maar kan wensen. NR 10, 1 oktober

18 Diepgewortelde Altijd al eens een vakblad willen proberen?

19 3

20 Wmo-Extra Nieuwskatern over beleid en voorzieningen in de Wmo College in Brielle ontbindt Wmo-raad Hier zijn alleen maar verliezers Het college van B en W in het Zuid-Hollandse Brielle heeft de Wmoraad ontbonden. De onderlinge verhoudingen waren verstoord. Waarom kwam het zo ver? Betrokkenen geven hun visie. door Stan Verhaag Alida Korver is een van de drie leden in de Wmo-raad van Brielle die er al vanaf de oprichting in 2007 bij zijn. Ze vertelt dat zij en haar collega's het er in de eerste maanden van 2013 over eens waren dat ze hun werkwijze moesten aanpassen: Er komt heel veel op de gemeenten af, en dus ook op onze raad. Wil je het goed doen, dan kost het veel tijd. De Wmoraad besluit het eigen functioneren onder de loep te nemen en te bekijken wat er veranderd kan worden in de manier van werken. We dachten bijvoorbeeld aan het voorbespreken van thema s in kleinere groepjes, zegt Korver. Dat zou tijd schelen. Maar de nieuwe werkwijze komt niet echt van de grond. Vandaar dat het college van B en W adviseert een extern bureau in te schakelen en een onderzoek te laten doen naar het functioneren van de Wmo-raad. Niet alle leden van de Wmo-raad zijn blij met dit idee, vandaar dat er gekozen wordt voor een evaluatie onder leiding van een vertegenwoordiger van de Koepel Wmoraden. Uit de hand gelopen Op 26 maart, een week voor de evaluatie, heeft wethouder Borgonjen een nieuw lid van de Wmo-raad welkom geheten. Het is Martin van Gurp, die de Raad van Kerken vertegenwoordigt. De kerk heeft een eigen netwerk en inzet die goed aansluit op het gedachtegoed van de Wmo, aldus de notulen. Dan is het dinsdag 2 april. De hele dag is uitgetrokken voor de evaluatie. Die bijeenkomst loopt een beetje uit de hand, zegt Alida Korver. Aanleiding is een discussie over de vraag of de leden van de Wmo-raad verder willen met een technisch voorzitter. Martin van Gurp: Een inhoudelijk voorzitter had de voorkeur van een ruime meerderheid van de Wmo-raad. Alida Korver is verbaasd over de gang van zaken: Het draaide erop uit dat we met handopsteken moesten aangeven of we met de technisch voorzitter verder wilden. En dat waar de betreffende persoon zelf bij zat! Dat vond ik ongepast. (Volgens de Koepel Wmo-raden was de voorzitter aanwezig op verzoek van de raadsleden zelf en vroeg deze naar aanleiding van de discussie tussen de leden nadrukkelijk zelf en als eerste om deze Ik vind het heel jammer, ik heb mijn werk als Wmoraadslid zes jaar lang met ontzettend veel plezier en inzet gedaan duidelijkheid van de Wmo-raadsleden. ) In de pauze neemt de technisch voorzitter een besluit, dat hij na de pauze meedeelt: aangezien de discussie zich toespitst op zijn persoon, zal hij de bijeenkomst direct verlaten. Over de precieze woorden van de technisch voorzitter bestaat tot de dag van vandaag discussie. In het volgens Martin van Gurp door alle Wmoraadsleden goedgekeurde verslag van de bijeenkomst van 2 april, gemaakt door hemzelf, staat: De technisch voorzitter biedt aan het volgend regulier overleg als slot van het voorzitterschap te willen voorzitten. Maar Alida Korver stelt dat het verslag niet door alle leden is goedgekeurd: Dit heeft de voorzitter pertinent niet zo gezegd. Dat sommige mensen het zo willen uitleggen, is een andere zaak. Moest iets gebeuren De evaluatie wordt voortgezet in een extra vergadering op 2 mei. (In het verslag van deze bijeenkomst, gemaakt door Alida Korver, staat: Men gaat ervan uit dat [naam] geen voorzitter van de Wmo-raad meer is.) Hoe nu verder? Dat is de vraag op 2 mei. Volgens Alida Korver heeft Martin van Gurp het hoogste woord en stelt hij voor om interimvoorzitter te worden. Daar ging ik samen met enkele anderen niet mee akkoord, zegt Korver. 'Hoe kun je nou een nieuwe voorzitter benoemen als de oude officieel helemaal niet weg is? En hoe kan iemand die pas lid is van de Wmo-raad voorzitter worden? Sommigen van ons bleven de technisch voorzitter trouw. Maar zeven andere leden stemden voor de nieuwe voorzitter. Martin van Gurp heeft een andere lezing: Er moest iets gebeuren nadat de technisch voorzitter de handdoek had geworpen. Mij werd tijdens de evaluatie op 2 mei door twee collega s gevraagd of ik voor drie maanden voorzitter wilde worden. Ben van Stijn zei dat hij dan wel tijdelijk secretaris 20 NR 10, 1 oktober 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013

Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen. Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord. 8 mei 2013 Nieuwsflits 16 Aandacht voor iedereen 8 mei 2013 Hervorming Langdurige Zorg en Zorgakkoord Eind april presenteerde staatssecretaris Van Rijn zijn plannen voor hervorming van de langdurige zorg. Daarbij

Nadere informatie

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht)

Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) Verslag basiscursus Wmo d.d. 12 april 2013 LSR in (Utrecht) De vier cursisten, die aanwezig waren, begonnen zich aan elkaar voor te stellen onder leiding van de cursusleidster. Van de vier cursisten waren

Nadere informatie

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz

Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz Antwoorden op vragen over veranderingen Wmo/Awbz BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Hoe word ik als cliënt geïnformeerd over de veranderingen? Met een brief van de gemeente Met een persoonlijk gesprek in 2015

Nadere informatie

ROLLENSPEL: FORUM THEATER

ROLLENSPEL: FORUM THEATER METHODIEK 1. WAT Oplossingen voorstellen van op je debatstoel is één, ze uitvoeren in de praktijk is een ander paar mouwen. In het forum theater moet je je voorstellen niet alleen verbaal uiten en verdedigen,

Nadere informatie

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg

Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel en geestelijke gezondheidszorg Informatie voor cliënten Cliënten en geestelijke gezondheidszorg Slachtoffers van mensenhandel hebben vaak nare dingen meegemaakt. Ze zijn geschokt

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen

Nieuwsbrief nr. 3, september 2013. Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Nieuwsbrief nr. 3, september 2013 Hoge opkomst ontbijtbijeenkomsten Aalsmeer en Amstelveen Amstelveen, donderdagochtend 29 augustus om 7.45 uur s ochtends op het plein voor het raadhuis. Een vriendelijk

Nadere informatie

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief

wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief wonen met zorg vanuit een nieuw perspectief scheiden van Verblijf van wonen naar Wonen en zorg & van verblijf naar wonen door extramuralisering en scheiden wonen/zorg Programma Doel van vandaag Meer grip

Nadere informatie

GROTE WOONONDERZOEK. Hoe woonwinkelt Nederland in 2015? WHITEPAPER

GROTE WOONONDERZOEK. Hoe woonwinkelt Nederland in 2015? WHITEPAPER GROTE WOONONDERZOEK Hoe woonwinkelt Nederland in 2015? 01 WHKMP S GROTE WOONONDERZOEK van inspiratie tot aankoop DirectResearch heeft meer dan 750 respondenten ondervraagd in opdracht van wehkamp Toen

Nadere informatie

DUTCHWEBSHARK WHITEPAPER #1. Talentpooling. In 7 stappen naar een talentpool

DUTCHWEBSHARK WHITEPAPER #1. Talentpooling. In 7 stappen naar een talentpool DUTCHWEBSHARK WHITEPAPER #1 Talentpooling In 7 stappen naar een talentpool Ter introductie. Talent pooling. Talentpools, veel werk maar ook veelbelovend. Op welke manier is het voor een bedrijf mogelijk

Nadere informatie

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten?

Ik heb een vraag over: Voorwoord. Ik voel me thuis niet prettig, kan ik met iemand praten? Ik heb een vraag...... over zorg, huiselijk geweld en kindermishandeling, hulp en ondersteuning, opvoeding en jeugdhulp, ziekenhuisopname, beschermd wonen, schulden, werkloosheid, mijn arbeidsbeperking

Nadere informatie

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster

[PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster [PILOT] Aan de slag met de Hoofdzaken Ster! Hoofdzaken Ster Copyright EffectenSter BV 2014 Hoofdzaken Ster SOCIALE VAARDIGHEDEN VERSLAVING DOELEN EN MOTIVATIE 10 9 8 10 9 8 7 6 4 3 2 1 7 6 4 3 2 1 10 9

Nadere informatie

Transitie Jeugdzorg. 2 april 2014 Ronald Buijs Directeur Yulius KJP

Transitie Jeugdzorg. 2 april 2014 Ronald Buijs Directeur Yulius KJP Transitie Jeugdzorg 2 april 2014 Ronald Buijs Directeur Yulius KJP 2 Vragen van het organisatiecomité De transities in het sociale domein, een antwoord op? Wat is de transitie Jeugdzorg precies? Hoe ziet

Nadere informatie

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg

Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg Vragen uit de SOL bijeenkomst de nieuwe rol van uw gemeente woensdag 29 augustus regio Zuid-Limburg 1. Is het de bedoeling dat de gemeente straks met iedere thuiswonende mens met een verstandelijke beperking,

Nadere informatie

Enkele medewerkers van Studiecentrum Groningen

Enkele medewerkers van Studiecentrum Groningen Enkele medewerkers van Studiecentrum Groningen Een interview met medewerkers van een studiecentrum De student centraal Studiecentrum Groningen is ruim 350 kilometer verwijderd van de hoofdvestiging in

Nadere informatie

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE

BEREIKBAARHEID EN INFORMATIE Vragen en antwoorden Klankbordgroep In het najaar van 2014 hebben een aantal cliënten en mantelzorgers uit de zes Dongemondgemeenten (Aalburg, Drimmelen, Geertruidenberg, Oosterhout, Werkendam en Woudrichem)

Nadere informatie

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011

JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 JAARVERSLAG WMO ADVIESRAAD SCHIEDAM 2010-2011 Inleiding Sinds 1 januari 2007 is de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) van kracht. Het doel van de wet is dat iedereen kan meedoen in de maatschappij,

Nadere informatie

Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties

Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties AVI-nieuwsbrief 7 (24 juli 2012) Adviseurs Versterking Wmo ondersteunen bij beleidsbeïnvloeding Doe een beroep op de adviseurs van AVI bij uw voorbereiding op de komende decentralisaties Geachte Het uitstel

Nadere informatie

vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen

vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen vanuit ieders mogelijkheden daar waar nodig gewoon samen Denkt mee Doet mee Gewoon samen Uw opgave is ons uitgangspunt: doelgericht, met de focus op zelfredzaamheid en de eigen kracht van mensen met een

Nadere informatie

De toekomst van gezondheid, zorg, wonen, opvoeden, werk en inkomen

De toekomst van gezondheid, zorg, wonen, opvoeden, werk en inkomen De toekomst van gezondheid, zorg, wonen, opvoeden, werk en inkomen Stap voor stap op weg naar een nieuwe samenleving 1 Gemeenten krijgen de komende jaren steeds meer taken in de ondersteuning van inwoners

Nadere informatie

Daarvoor gaat u naar Minters

Daarvoor gaat u naar Minters Opvoeden & Opgroeien Eigen functioneren & Relaties Een leefbare buurt Daarvoor gaat u naar Minters U weet zelf vaak het beste wat goed is voor uzelf of uw gezin. En u gaat voor goede raad of praktische

Nadere informatie

Niet alles verandert in de zorg

Niet alles verandert in de zorg Over wat blijft en wat er verandert in de zorg 15 september 2014, Hercules Diessen Niet alles verandert in de zorg. Gelukkig maar! Er gaat veel veranderen in de zorg. Maar er blijft gelukkig ook veel hetzelfde;

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 31 015 Kindermishandeling Nr. 82 BRIEF VAN DE MINISTER VAN VEILIGHEID EN JUSTITIE Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den

Nadere informatie

1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag?

1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag? IK KRIJG DE VRAAG OM EEN PGB TE INDICEREN, WAT DOE IK? 1. Hoe stap ik het (her)indicatiegesprek in bij een cliënt met een gerichte PGB-vraag? Als verpleegkundige kom je nooit bij een cliënt om een PGB

Nadere informatie

Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland

Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland Nieuwsbrief Sociaal Domein Kop van Noord-Holland Maandag 28 juli 2014 Nieuwsbrief nummer 3 Colleges Den Helder, Schagen en Hollands Kroon wijzigen samenwerking Sociaal Domein De colleges van Den Helder,

Nadere informatie

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg

SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Net als ieder ander, meetellen en meedoen in onze gemeente! SOL handreiking voor een menswaardig burgerschap voor mensen met een verstandelijke beperking in Limburg Praktische handreiking In deze handreiking

Nadere informatie

Sociaal plan voor cliënten Spelregels bij veranderingen herontwerp

Sociaal plan voor cliënten Spelregels bij veranderingen herontwerp Sociaal plan voor cliënten Spelregels bij veranderingen herontwerp Zorgvuldig, betrokken en transparant Voor veel cliënten van Amerpoort gaat er komende jaren wat veranderen. Dat komt door ingrijpende

Nadere informatie

Eerlijk delen, krachten bundelen en niemand aan de kant

Eerlijk delen, krachten bundelen en niemand aan de kant Venlo, 5 november 2010 Begroting 2011-2014 Eerlijk delen, krachten bundelen en niemand aan de kant Venlo moet bezuinigen. Bezuinigen betekent dat de gemeenteraad vandaag besluit te stoppen met wat we gisteren

Nadere informatie

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Voorbereiden door krachten te bundelen... 2. Visie op nieuwe taken... 2. Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2 Nieuwsbrief sociaal domein, #1 Vernieuwing welzijn, (jeugd)zorg en werk Inhoud Voorbereiden door krachten te bundelen... 2 Visie op nieuwe taken... 2 Vernieuwingen in welzijn, (jeugd)zorg en werk... 2

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Algemene brochure. voor mensen met een beperking. MEE maakt meedoen mogelijk MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Algemene brochure voor mensen met een beperking MEE maakt meedoen mogelijk 1 Colofon Tekst en samenstelling Eenvoudig Communiceren Amsterdam Afd. Communicatie

Nadere informatie

AVI-nieuwsbrief 33. Opinie. Opinie Hans Martin Don: (E)BBZ: Bijstand bij zorg Petra van der Horst: De duivel en het detail

AVI-nieuwsbrief 33. Opinie. Opinie Hans Martin Don: (E)BBZ: Bijstand bij zorg Petra van der Horst: De duivel en het detail AVI-nieuwsbrief 33 14 augustus 2014 Opinie Hans Martin Don: (E)BBZ: Bijstand bij zorg Petra van der Horst: De duivel en het detail Laatste nieuws Wmo 2015 aangenomen door Eerste Kamer De huishoudelijk

Nadere informatie

Energiebesparing is in. Tenminste, als je afgaat op het grote aantal

Energiebesparing is in. Tenminste, als je afgaat op het grote aantal Samenva ing Summary in Dutch Energiebesparing is in. Tenminste, als je afgaat op het grote aantal reclamespotjes dat tijdens het stookseizoen voorbijkomt. Ondanks deze landelijke aandacht voor energiebesparing,

Nadere informatie

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente?

Bijlagen. Ga na wanneer de indicatie van de cliënt afloopt. Heeft hij recht op het overgangsrecht? Kan er een aanbod gedaan worden vanuit de gemeente? Informatie voor mantelzorgers (en begeleiders) Mantelzorgers zijn alle mensen uit de omgeving van de cliënt die aan de cliënt hulp en zorg verlenen. Dat kan op verschillende gebieden en in verschillende

Nadere informatie

Onderzoek cliëntervaringen Wmo, Jeugdwet, sociale wijkteams en basisteams jeugd en gezin

Onderzoek cliëntervaringen Wmo, Jeugdwet, sociale wijkteams en basisteams jeugd en gezin Onderzoek cliëntervaringen Wmo, Jeugdwet, sociale wijkteams en basisteams jeugd en gezin Gemeente s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek & Statistiek Augustus 2015 2 Samenvatting De gemeente wil weten hoe

Nadere informatie

Argumentenkaart Pensioenbeslissing. Werknemers

Argumentenkaart Pensioenbeslissing. Werknemers Argumentenkaart Pensioenbeslissing Werknemers Zie ook de Argumentenkaart Pensioenbeslissing Werkgevers Wat bepaalt of ik door, met ga of een kies Wat zijn Bekijk totale kaart Wat bepaalt of ik door, met

Nadere informatie

met de wmo doet iedereen gewoon mee

met de wmo doet iedereen gewoon mee De Wet maatschappelijke ondersteuning eenvoudig verteld Dit boekje met informatie over de Wet maatschappelijke ondersteuning (Wmo) legt de belangrijkste onderdelen van de Wmo uit. Wilt u meer weten over

Nadere informatie

Themabijeenkomst Kleurrijke en toegankelijke dementiezorg

Themabijeenkomst Kleurrijke en toegankelijke dementiezorg Themabijeenkomst Kleurrijke en toegankelijke dementiezorg Marjan Mensinga trainer en adviseur bij Pharos en med. antropoloog/spv/poh GGZ Jennifer van den Broeke senior projectleider en adviseur bij Pharos

Nadere informatie

Een interview met alumni van de Open Universiteit

Een interview met alumni van de Open Universiteit Doorzetters met karakter Een interview met alumni van de Open Universiteit Het zijn stuk voor stuk mensen met karakter, de alumni van de Open Universiteit Nederland. Hoewel ze om heel verschillende redenen

Nadere informatie

5.4 Praten met ouders

5.4 Praten met ouders seksualiteit. Bespreek daarom ook eens met je Turkse of Marokkaanse collega s welke waarden jullie samen belangrijk vinden in de seksuele ontwikkeling. Verschillende meningen zijn geen probleem, zolang

Nadere informatie

JEUGDHULP EN ONDERWIJS: EEN SLIMME VERBINDING

JEUGDHULP EN ONDERWIJS: EEN SLIMME VERBINDING Jeugdhulp en onderwijs: een slimme verbinding Diverse gemeenten in de Provincie Utrecht willen het voortgezet onderwijs en specialistische jeugdhulp beter op elkaar laten aansluiten. In de vorm van pilots

Nadere informatie

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden

pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden pggm.nl Mantelzorg en dementie in de beleving van PGGM&CO-leden Enquête Mantelzorg en dementie 2014 Vooraf In juli 2014 vroegen wij onze leden naar hun ervaringen met mantelzorg in het algemeen, en mantelzorg

Nadere informatie

Werkloos? Weener XL helpt u op weg naar werk

Werkloos? Weener XL helpt u op weg naar werk Werkloos? Weener XL helpt u op weg naar werk WXL0050_FOLDER UITKERING AANVRAGEN_V2.indd 1 10-02-16 14:04 Hulp op weg naar inkomen Soms gebeuren er dingen in het leven die u liever anders had gezien. U

Nadere informatie

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio?

De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? De gemeenteraad aan zet Wat wilt u weten over de jongeren met een beperking in uw regio? Transities sociale domein Gemeenten staan zoals bekend aan de vooravond van drie grote transities: de decentralisatie

Nadere informatie

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning

Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Welzijn Ouderen Thuisadministratie Mantelzorg & mantelzorgondersteuning Voor iedereen in Amsterdam-Noord. Dus ook voor u! Doras Maatschappelijke dienstverlening Amsterdam-Noord Zorgt u voor een naaste

Nadere informatie

De mantelzorg DER LIEFDE

De mantelzorg DER LIEFDE De mantelzorg DER LIEFDE Ongeveer 3,5 miljoen Nederlanders zorgen onbetaald en langdurig voor een chronisch zieke, gehandicapte of hulpbehoevende partner of familielid. Ook op de HAN zijn veel medewerkers

Nadere informatie

Samenvatting deelstudies

Samenvatting deelstudies Samenvatting deelstudies 1 t/m 4 Samenvatting achtergrondstudies deel 1 t/m 4 behorende bij het advies Regie aan de poort uitgebracht door de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg aan de minister van Volksgezondheid,

Nadere informatie

Vandaag neem ik u mee op een rondleiding door de 3 Decentralisaties in het sociaal domein.

Vandaag neem ik u mee op een rondleiding door de 3 Decentralisaties in het sociaal domein. Mijn naam is Vera Pfundt. Ik ben in de Regio Alkmaar programmamanager Vandaag neem ik u mee op een rondleiding door de 3 Decentralisaties in het sociaal domein. Één verzoek om clementie aan de oudgediende

Nadere informatie

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015

Ondersteuning en hulp. in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Ondersteuning en hulp in de gemeente Bunnik vanaf 1 januari 2015 Voorwoord Dichtbij, bereikbaar en aanspreekbaar Het klinkt zo vanzelfsprekend en simpel: biedt mensen ondersteuning en hulp dichtbij, in

Nadere informatie

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG

STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG STEVIG FUNDAMENT VOOR JEUGDZORG ONZE MISSIE EN VISIE ONZE INZET Onze missie Wij beschermen in hun ontwikkeling bedreigde kinderen en zorgen ervoor dat zij de juiste zorg krijgen. Onze visie Wij komen in

Nadere informatie

Ondersteun zelfmanagement van chronisch zieken. In tien stappen zet uw team zelfmanagement blijvend centraal

Ondersteun zelfmanagement van chronisch zieken. In tien stappen zet uw team zelfmanagement blijvend centraal Ondersteun zelfmanagement van chronisch zieken In tien stappen zet uw team zelfmanagement blijvend centraal 1 Ondersteun zelfmanagement van chronisch zieken is een uitgave van Vilans. Tekst: Jeanny Engels,

Nadere informatie

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft

Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Gezinsinterventie Gezinsgesprekken voor gezinnen waarbij de ouder psychische problemen heeft Inhoudsopgave Klik op het onderwerp om verder te lezen. Zorgen en vragen 1 Gezinsinterventie 2 Tien praktische

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties

Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Veiligheid en bescherming bij geweld in relaties Arosa biedt veiligheid en bescherming bij geweld in relaties. Vrouwen, mannen en hun kinderen kunnen bij Arosa terecht voor opvang en begeleiding. Arosa

Nadere informatie

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG

SAMENVATTING BOUWSTENEN ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG SAMENVATTING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG INLEIDING ZELFMANAGEMENT EN PASSENDE ZORG In samenwerking met de deelnemers van het De Bouwstenen zijn opgebouwd uit thema s die Bestuurlijk Akkoord GGZ zijn

Nadere informatie

AVI-nieuwsbrief 22 25 november 2013

AVI-nieuwsbrief 22 25 november 2013 AVI-nieuwsbrief 22 25 november 2013 Geachte lezer, De nieuwe Wmo biedt niet alleen onzekerheid, maar ook kansen om zaken te vernieuwen. Stel, we zouden de Kanteling doortrekken naar bezwaar en beroep.

Nadere informatie

Elke dag beter. Kwaliteit in de gehandicaptenzorg Cliëntenversie Visiedocument 2.0. November 2014. elke dag beter_biwerk_def.indd 1 04-11-14 14:20

Elke dag beter. Kwaliteit in de gehandicaptenzorg Cliëntenversie Visiedocument 2.0. November 2014. elke dag beter_biwerk_def.indd 1 04-11-14 14:20 Elke dag beter Kwaliteit in de gehandicaptenzorg Cliëntenversie Visiedocument 2.0 November 2014 elke dag beter_biwerk_def.indd 1 04-11-14 14:20 Inhoud Inleiding 3 1 Wat is goede gehandicaptenzorg? 4 2

Nadere informatie

Verslag: Wijkbijeenkomst Capelle aan den IJssel

Verslag: Wijkbijeenkomst Capelle aan den IJssel Verslag: Wijkbijeenkomst Capelle aan den IJssel Datum: dinsdag 3 juni 2014 Locatie: HSB de Vijverhof, Reigerlaan 251, Capelle aan den IJssel Thema: wijkgericht werken Georganiseerd door: Kirsten Kirschner

Nadere informatie

Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013

Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013 Thuis met dementie: Kansen en zorgen in 2013 Samenwerking in de eerste lijn voor patiënten met dementie 23 mei 2013 Drs. J. Meerveld Manager Belangenbehartiging en zorgvernieuwing, Alzheimer Nederland

Nadere informatie

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen +

JEUGDIGEN. Hulp na seksueel misbruik. vooruitkomen + > vooruitkomen + Hulp na seksueel misbruik JEUGDIGEN Heb jij seksueel misbruik meegemaakt of iemand in jouw gezin, dan kan daarover praten helpen. Het kan voor jou erg verwarrend zijn hierover te praten,

Nadere informatie

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals

Meedoen& Meetellen. Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Meedoen& Meetellen Wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking? Trainingsmodules voor professionals Samenstelling trainingsmodule Eline Roelofsen Roel Schulte www.verwondering.nu Illustratie

Nadere informatie

BELEIDSNOTITIE PARTICIPATIERAAD GEMEENTE VENRAY

BELEIDSNOTITIE PARTICIPATIERAAD GEMEENTE VENRAY BELEIDSNOTITIE PARTICIPATIERAAD GEMEENTE VENRAY INLEIDING Met ingang van 1 januari 2015 krijgen gemeenten een groot aantal taken overgeheveld, de zogeheten decentralisaties AWBZ-Wmo, de Jeugdwet en de

Nadere informatie

Aandacht voor iedereen. De Kanteling en ambulantisering: wat heeft u eraan? Mei 2013

Aandacht voor iedereen. De Kanteling en ambulantisering: wat heeft u eraan? Mei 2013 Aandacht voor iedereen De Kanteling en ambulantisering: wat heeft u eraan? Mei 2013 Welkom Programma: Korte kennismaking Informatie over: Veranderingen ZVW, AWBZ, WMO, generalistische basisggz Het idee

Nadere informatie

JONGEREN IN GELDERLAND OVER

JONGEREN IN GELDERLAND OVER JONGEREN IN GELDERLAND OVER een sterk bestuur en hun gemeente Aanleiding De provincie Gelderland werkt samen met VNG Gelderland aan het project Sterk Bestuur Gelderland (SBG). In het project wordt het

Nadere informatie

HELP, IK WORD GEPEST, WAT NU????

HELP, IK WORD GEPEST, WAT NU???? HELP, IK WORD GEPEST, WAT NU???? In het kort Als je gepest wordt ga dan naar je mentor. Als je het moeilijk vindt je mentor in vertrouwen te nemen, ga dan naar je favoriete docent, juniormentor of de vertrouwenspersoon

Nadere informatie

De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012.

De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012. De AWBZ en de VVT (verpleging, verzorging en thuiszorg) na de verkiezingen van september 2012. Savant-Zorg Regionale gecertificeerde organisatie voor verpleging en verzorging. Wij bieden verpleging en

Nadere informatie

Een holistische benadering door klinisch redeneren

Een holistische benadering door klinisch redeneren Een holistische benadering door klinisch redeneren Barbara van der Meij (Links), Halime Ozturk (rechts) Publicatiedatum: 14-02-2014 Klinisch redeneren lijkt hét middel om de diëtetiek naar een hoger niveau

Nadere informatie

Huishoudelijke hulp in de beleving van PGGM&CO-leden

Huishoudelijke hulp in de beleving van PGGM&CO-leden Huishoudelijke hulp in de beleving van PGGM&CO-leden Inleiding In april 2016 vroegen we leden van PGGM&CO naar hun ervaringen met huishoudelijke hulp. En hoe zij de toekomst van de huishoudelijke hulp

Nadere informatie

Transparantie gaat verder dan verslaggevingregels

Transparantie gaat verder dan verslaggevingregels Transparantie gaat verder dan verslaggevingregels De Transparant Prijs en Het Glazen Huis hebben tot doel de transparantie van verantwoordingen te verbeteren. De ervaringen en best practices vanuit deze

Nadere informatie

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22

21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 21 Niveaus van interveniëren in groepen 22 ASPECTEN VAN COMMUNICATIE IN GROEPEN In iedere relatie en in elk relatienetwerk waar mensen net elkaar communiceren zijn er vier aspecten te onderscheiden. De

Nadere informatie

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Wat verandert er voor mij in 2015?

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Wat verandert er voor mij in 2015? Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Wat verandert er voor mij in 2015? Deze folder gaat over de veranderingen in de zorg in 2015. En wat dat betekent voor mensen die een persoonsgebonden budget (pgb)

Nadere informatie

Nederland in de poule des verderfs

Nederland in de poule des verderfs Nederland in de poule des verderfs Hans van Maanen Nieuwe Wiskrant, juni 2006 Inleiding Hoe groot is de kans dat Nederland in de finale van het wereldkampioenschap voetbal van 2006 komt? Hoe groot is,

Nadere informatie

Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ

Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ Regeerakkoord bruggen slaan en de transitie AWBZ De 12 gemeenten in Brabant Noordoost-oost (BNO-o) hebben samen met een groot aantal instellingen hard gewerkt aan de voorbereidingen voor de transitie AWBZ.

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

Veranderingen in de Jeugdzorg Zeeland: Vraag- en antwoord

Veranderingen in de Jeugdzorg Zeeland: Vraag- en antwoord Veranderingen in de Jeugdzorg Zeeland: Vraag- en antwoord Algemeen Wat verandert er vanaf volgend jaar in de jeugdzorg? Per 1 januari 2015 wordt de gemeente in plaats van het Rijk en de provincie verantwoordelijk

Nadere informatie

Op naar continuous assurance

Op naar continuous assurance Op naar continuous assurance In het streven naar verbeterde procesbeheersing kunnen continuous monitoring en continuous audit een organisatie helpen meer transparantie en zekerheid te verschaffen over

Nadere informatie

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online

Suïcidepreventie. Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Suïcidepreventie Marian de Groot Directeur handicap + studie Mede namens 113-Online Missie en visie @113 Taboe op praten over zelfmoord doorbreken Drempels bij zoeken en vinden van hulp verlagen Landelijk

Nadere informatie

Wethouder Johan Coes Gemeente Hellendoorn. Wethouder Jan Binnenmars Gemeente Twenterand. Wethouder Dianne Span Gemeente Wierden

Wethouder Johan Coes Gemeente Hellendoorn. Wethouder Jan Binnenmars Gemeente Twenterand. Wethouder Dianne Span Gemeente Wierden INLEIDING: Veel bijeenkomsten bezocht en meegedacht die gaan over de transitie. Inschrijven en verkrijgen van een raamovereenkomst met de 14 Twentse gemeenten De planning voor 2015 maken tot zover de indicatie

Nadere informatie

Wegwijzer naar de AWBZ

Wegwijzer naar de AWBZ Wegwijzer naar de AWBZ Kinderen met een psychiatrische stoornis hebben soms veel zorg nodig. Als dat bij uw kind het geval is, dan kunt u gebruikmaken van de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten. Deze

Nadere informatie

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein?

Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? Wat verandert er voor ouderen in het sociale domein? 11 juni 2014 Bijeenkomst SBO provincie Utrecht NUZO Netwerk Utrecht Zorg voor Ouderen presentatie door Anneke van Heertum directeur Cosbo-Stad-Utrecht

Nadere informatie

Iedereen moet kunnen meedoen

Iedereen moet kunnen meedoen Nieuwe wet voor maatschappelijke ondersteuning in uw gemeente Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inhoud 2 Voorwoord 5 Wat is de Wmo? 5 Waarom is de Wmo belangrijk? 9 Negen taken voor uw

Nadere informatie

3) Verslag van de vergadering van 29 september 2014, zie bijlage 1 (16:05 uur)

3) Verslag van de vergadering van 29 september 2014, zie bijlage 1 (16:05 uur) Agenda voor de vergadering van het Platform Zelfredzaam Datum: Locatie: 12 januari 2015 van 16:00 uur tot uiterlijk 19:00 uur (voor een eenvoudige maaltijd wordt gezorgd) Kulturhus Lienden Koningin Beatrixplein

Nadere informatie

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden

Welkom bij Centrum Jeugd. Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Informatie voor kinderen, jongeren en hun familieleden Welkom bij Centrum Jeugd Je gaat deelnemen aan een van de behandelingen bij Centrum Jeugd van GGz Breburg. De behandelaren

Nadere informatie

AVI-nieuwsbrief 15. Nieuws. Inhoud. 18 april 2013. Nieuws

AVI-nieuwsbrief 15. Nieuws. Inhoud. 18 april 2013. Nieuws AVI-nieuwsbrief 15 18 april 2013 Inhoud Nieuws Nieuws over decentralisaties a. Uitstelbrief Van Rijn b. Gehandicapten met zzp 3 en 4 mogen in instelling blijven c. Antwoorden op Kamervragen over overheveling

Nadere informatie

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding

CONCEPT. Startdocument. AWBZ begeleiding CONCEPT Startdocument AWBZ begeleiding Gemeente Wijk bij Duurstede, maart 2012 Algemene informatie In het regeer- en gedoogakkoord van het huidige kabinet is overeengekomen dat de functies dagbesteding

Nadere informatie

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou!

DEEL 1. WERKBOEK 5 Eigen keuze. 2015 Monique van Dam YOU: De keuze is aan jou! DEEL 1 1 WERKBOEK 5 Eigen keuze Inhoud 2 1. Hoe zit het met je keuzes? 3 2. Hoe stap je uit je automatische piloot? 7 3. Juiste keuzes maken doe je met 3 vragen 9 4. Vervolg & afronding 11 1. Hoe zit het

Nadere informatie

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at.

Je mag toch geen suiker? Dat dacht mijn oma. Na drie jaar... Had ze een hele vieze taart voor me gemaakt, terwijl de hele familie iets lekkers at. ~1~ s n a l a b n i Happy A ls ouder van een kind met een chronische ziekte weet u vast als geen ander hoe moeilijk de balans is tussen goede zelfzorg en een prettig en gelukkig leven. Om er achter te

Nadere informatie

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar

Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Alcoholgebruik Psychosociale gezondheid Genotmiddelen Voeding, bewegen en gewicht Seksueel gedrag Samenvatting en aanbevelingen Monitor jongeren 12 tot 24 jaar Jongerenmonitor In 2011 is in de regio IJsselland

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo)

Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Maatschappelijke ondersteuning (AWBZ/Wmo) Het kabinet wil dat mensen zo lang mogelijk thuis kunnen blijven wonen. Daarvoor is het belangrijk dat zorg en maatschappelijke ondersteuning zo dicht mogelijk

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel mensen met een licht

Nadere informatie

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning

9 WMO Wet Maatschappelijke Ondersteuning Over de auteur: Wicher Pattje Wicher Pattje is oud-wethouder van de gemeente Groningen en beleidsadviseur in de sociale sector, gericht op overheden en non-profit instellingen. Voor meer informatie: www.conjunct.nl.

Nadere informatie

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein.

De Week gaat van start met de Breingeindag op maandag 26 maart 2012 in t Veerhuis te Nieuwegein. Op zoek naar waardevolle contacten De werkgroep Week van de Psychiatrie organiseert van 26 tot en met 31 maart 2012 de 38e Week van de Psychiatrie. Het thema van de Week van de Psychiatrie 2012 is Contact

Nadere informatie

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb)

Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Ik heb een persoonsgebonden budget (pgb) Wat verandert er voor mij in 2015? Deze folder gaat over de veranderingen in de zorg in 2015. En wat dat betekent voor mensen die een persoonsgebonden budget (pgb)

Nadere informatie

Scheiding privé en werk

Scheiding privé en werk Scheiding privé en werk We leven in een tijd waarin werk en privé steeds meer door elkaar lijken te lopen. Veel mensen zijn ook in hun vrije tijd bereikbaar voor hun baas. De andere kant van de medaille

Nadere informatie

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy

Reality Reeks Verwerkingsopdrachten. Mooi meisje Verliefd op een loverboy Reality Reeks Verwerkingsopdrachten Mooi meisje Verliefd op een loverboy Lees blz. 3. Woont Laura in de stad of op het platteland? Hoe weet je dat? Lees blz. 5 en 7. Woont Laura s oma al lang op de boerderij?

Nadere informatie

Welkom op School. Mentormethode en lessen relaties en seksualiteit voor nieuwkomers. Bram Tuk Milleke de Neef

Welkom op School. Mentormethode en lessen relaties en seksualiteit voor nieuwkomers. Bram Tuk Milleke de Neef Reacties van docenten die de nieuwe lessen testten: Welkom op School helpt leerlingen zich daadwerkelijk thuis te voelen op onze scholen. Deze methode is goed bruikbaar op de ISK omdat hij toegespitst

Nadere informatie

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ]

24- uursbehandeling. [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] 24- uursbehandeling [ intensieve persoonlijke begeleiding en behandeling ] In het noorden en oosten van Nederland behandelen en begeleiden wij kinderen, jongeren en volwassenen met een licht verstandelijke

Nadere informatie

De Wmo en de decentralisaties

De Wmo en de decentralisaties De Wmo en de decentralisaties Presentatie Alice Makkinga Adviseur programma Aandacht voor Iedereen Inhoud Landelijk programma Aandacht voor iedereen Belangrijke maatschappelijke trends? Belangrijkste wettelijke

Nadere informatie

Wmo krant Nummer 1. Samen tot goede oplossingen komen. Wmo is meedoen. voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers

Wmo krant Nummer 1. Samen tot goede oplossingen komen. Wmo is meedoen. voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers Wmo krant Nummer 1 voor cliënten van Syndion voor ouders / vertegenwoordigers Samen tot goede oplossingen komen Voor u ligt de Wmo-krant van Syndion. We hebben deze krant gemaakt omdat er veel verandert

Nadere informatie