6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht"

Transcriptie

1 Uitwerkingen opgaven hoofdstuk Voortplanting en weerkaatsing van licht Opgave 1 Opgave 2 Bij diffuse terugkaatsing wordt opvallend licht in alle mogelijke richtingen teruggekaatst, zelfs als de opvallende lichtstralen een evenwijdige bundel vormen. Bij spiegelende terugkaatsing verandert de richting van de bundel, maar blijft een evenwijdige lichtbundel evenwijdig. 16 x 4, a afstand = lichtsnelheid tijd; x = c t t = = = 1,34 10 s 8 c 3,00 10 b Eerste manier 16 4, lichtjaar = 9, m aantal lichtjaar n = = 4, , Tweede manier 1 jaar = 365 dagen = uur = s = 3, s 1 lichtjaar = 3, , = 9, m 16 4,03 10 aantal lichtjaar n = = 4, , Opgave 3 a Zie figuur 6.1a, pijl a. Figuur 6.1a b Zie figuur 6.1a, pijl b. c Als L 1 en L 2 beide branden, dan zie je als schaduwbeeld een middengedeelte (c d ) waar het helemaal donker is. Dat gebied is even groot als het kartonnetje. Zie figuur 6.1b. Verder zie je aan de boven- en onderkant van het gebied c d een egaalgrijze rand. In de figuur zijn dat de gebieden c o. Figuur 6.1b d Zie figuur 6.1b. De kernschaduw bestrijkt het gebied c d. De pijlen c o geven de gebieden met halfschaduw aan. UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 1 van 21

2 e Ja, de halfschaduwen zijn veranderd. De grijze rand boven en onder de kernschaduw verloopt van donker naar licht gezien vanaf de kernschaduw naar buiten. Zie figuur 6.1c. Figuur 6.1c Opgave 4 a Zie figuur 6.2a. Figuur 6.2a Teken vanuit P een randstraal via A tot deze de rechte l snijdt (punt C); teken vanuit Q een randstraal via B tot ook deze de rechte l snijdt (punt D). Tussen de punten C en D kan een waarnemer die over de rechte l loopt PQ helemaal zien. b Zie figuur 6.2b. Het gezichtsveld van W 2 vind je door de randstralen te tekenen langs A en B. Verplaats de pijl PQ langs lijn k. Het blijkt dat het stuk van lijn k tussen de randstralen groter is dan PQ, dus op een gegeven moment kan W 2 PQ helemaal zien. UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 2 van 21

3 Figuur 6.2b 6.2 Spiegel en spiegelbeeld Opgave 5 a Zie figuur 6.3a. Figuur 6.3a Figuur 6.3b Teken het spiegelbeeld B van het lampje L. Teken de randstralen vanaf de lichtbron L naar de linker- en rechterkant van de spiegel. Teken de weerkaatste lichtstralen vanaf het spiegelbeeld B naar de linker- en rechterkant van de spiegel en verleng deze naar rechtsonder. Arceer de lichtbundel. b Er komt via de spiegel geen licht van L in Aads oog. c Zie figuur 6.3b. Teken het spiegelbeeld van L. UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 3 van 21

4 Trek de stralen vanaf de bovenzijde en onderzijde van het oog naar het spiegelbeeld B. Teken de stralen die vanaf L naar de spiegel gaan. Arceer de lichtbundel. d Bart ziet het spiegelbeeld van de lamp, een felle lichtvlek. De rest van de spiegel steekt donker af tegen het lichtere vlak van het scherm. Het witte scherm weerkaatst het licht van L diffuus en er komt, behalve de getekende bundel, geen licht van L via de spiegel in Barts oog. Opgave 6 Zie figuur 6.4. Figuur 6.4 Opgave 7 a Zie figuur 6.5. Teken de normaal n 1 bij de onderste randstraal. Meet de hoek van inval i 1. Zet de even grote hoek van terugkaatsing t 1 uit aan de andere zijde van de normaal. Teken de teruggekaatste straal. Herhaal de procedure voor de andere straal. Figuur 6.5 UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 4 van 21

5 Het spiegelbeeld A van Anja ligt symmetrisch van A ten opzichte van het spiegeloppervlak. Het spiegelbeeld B van Bea ligt symmetrisch van B ten opzichte van het spiegeloppervlak. b Zie figuur 6.5. Trek een rechte lijn van het spiegelbeeld A van Anja naar Bea. Deze lijn loopt via de spiegel Bea kan Anja via de spiegel zien. Herhaal de procedure voor het spiegelbeeld van Bea Anja kan Bea via de spiegel zien. Conclusie: de meisjes kunnen elkaar zien via de spiegel. Opgave 8 a Zie figuur 6.6a. Figuur 6.6a Construeer het spiegelbeeld B van O. Teken de randstraal a vanaf B langs de linkerkant van de spiegel naar de pijl. Teken de lijn b vanaf B via de spiegel naar de onderzijde van de pijl. Markeer het gedeelte van de pijl dat te zien is. b Zie figuur 6.6b. Tussen de pijl en de spiegel ligt de bundel tussen de randstralen a en b. Teken de linkerrandstraal c die vanaf de linkerkant van de spiegel naar O gaat. Teken de lijn d die vanaf de spiegel naar O gaat. Arceer de lichtbundel. Figuur 6.6b UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 5 van 21

6 Opgave 9 a Zie figuur 6.7a. Construeer het spiegelbeeld B 1 van L in spiegel S 1. Teken de lichtstraal vanaf spiegel S 1 naar O op de lijn B 1 O. Teken de lichtstraal vanaf L naar spiegel S 1. Figuur 6.7a b Zie figuur 6.7b. Construeer het spiegelbeeld B 2 van L in spiegel S 2. Teken de lichtstraal vanaf spiegel S 2 naar O op de lijn B 2 O. Teken de lichtstraal vanaf L naar spiegel S 2. Figuur 6.7b c Zie figuur 6.7c. Construeer het spiegelbeeld B 1 van L in spiegel S 1. Construeer het spiegelbeeld B 3 van B 1 in spiegel S 2. Trek de lichtstraal vanaf spiegel S 2 naar O op de lijn B 3 O. UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 6 van 21

7 Trek de lichtstraal vanaf spiegel S 1 naar spiegel S 2 op de lijn B 1 S 2. Trek de lichtstraal vanaf L naar S 1. Figuur 6.7c Opgave 10 a Zie vraag 9c. b Zie figuur 6.7d. Figuur 6.7d UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 7 van 21

8 Teken de randstralen vanaf B 3 langs de zijkanten van spiegel S 2. Arceer het gebied. c Zie figuur 6.7d. Teken de randstralen vanaf spiegel S 2 naar het spiegelbeeld B 1. Teken de lichtstralen vanaf L naar spiegel S 1. Opgave 11 a Zie figuur 6.8a. Figuur 6.8a Teken de twee rechte lijnen die vanaf de zender het aardoppervlak raken. Markeer het gedeelte van het aardoppervlak hiertussen. b Zie figuur 6.8b. Teken de straal langs de aarde tot aan de ionosfeer. Teken de normaal op dit punt van de ionosfeer. Meet de hoek van inval. Zet de hoek van terugkaatsing uit en teken de teruggekaatste straal. Herhaal dit aan de andere zijde van de zender. Markeer het gebied waar de zender nu ontvangen kan worden. Figuur 6.8b UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 8 van 21

9 6.3 Breking van licht Opgave 12 a Zie figuur 6.9. Opmeten: i = 39 en r = 28 sin i sin(39 ) nlucht stof = = = 1,3 sin r sin(28 ) Figuur 6.9 b c lucht = 2, m/s clucht nlucht stof = = 1,3 c stof c 2, ,3 1,3 8 lucht 8 cstof = = = 2,3 10 m/s Opgave 13 a i = 35 en n lucht glassoort = 1,60 sin i nlucht glassoort = sin r sin i sin(35 ) sin r = = r = 21 n 1,60 n b glassoort lucht c glassoort lucht lucht glassoort 1 1 = = = 0,625 n 1,60 lucht glassoort sin i n = sin r sin i sin(35 ) sin r = = r = 67 n 0,625 glassoort lucht Opgave 14 a Zie figuur Opmeten: i 1 = 25 b Er treedt breking op van de normaal af, want de brekingsindex is kleiner dan 1. UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 9 van 21

10 Figuur 6.10 c Zie figuur i 1 = 25 en n A B = 0,671 sin i1 na B = sin r 1 sin i sin(25 ) sin r = = r = na B 0,671 d Bepaling grenshoek g: sin g = 0,671 g = 42,1 Zie figuur Opmeten: i 2 = 55 i 2 is groter dan de grenshoek totale terugkaatsing i 2 = t 2 Zie figuur Opgave 15 Zie figuur Bij A geen breking. i = 0 r = 0 Bij B terugkaatsing. i 1 = 30 t 1 = 30 Bij C breking van water naar lucht. 1 1 nwater lucht = = = 0,752 nlucht water 1,33 i 2 = 30 UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 10 van 21

11 n water lucht 2 sin 2 = = nwater lucht r = 42 2 r sin i2 = sin r 2 sin i sin(30 ) 0,752 Figuur 6.11 Opgave 16 a Bij de overgang van diamant naar lucht. De brekingsindex is dan kleiner dan 1, en alleen dan kan er totale terugkaatsing optreden. b De brekingsindex van diamant n lucht diamant = 2, sin g = = g = 24, 44 (zie ook BINAS; grenshoek in nlucht diamant 2, 471 graden 24,4) c De grenshoek van diamant is erg klein, waardoor er snel totale terugkaatsing optreedt. Bij het bewegen van de diamant verandert de stand van de weerkaatsingsvlakken en de brekingsvlakken. Daardoor komt er in de kijkrichting afwisselend veel en weinig licht uit de diamant. Dit nemen we waar als schittering. Opgave 17 a Zie figuur i = = 25 i < r r = = 34 bij breking van stof A naar stof B treedt breking op van de normaal af stof B is lucht en stof A is vloeistof. b i = 25 en r = 34 sin i sin(25 ) na B = nvloeistof lucht = = = 0,756 sin r sin(34 ) 1 1 nlucht vloeistof = = = 1,3 n 0,756 vloeistof lucht UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 11 van 21

12 Figuur 6.12 c Water heeft de brekingsindex die het dichtst bij 1,3 ligt. Opgave 18 a Zie figuur Figuur 6.13 Bij de eerste overgang is de hoek van inval 0. De lichtstraal gaat ongebroken rechtdoor tot zijvlak BC. Daarna gaat de lichtstraal evenwijdig langs zijvlak BC naar beneden. b De hoek van inval waarbij de hoek van breking gelijk is aan 90 wordt de grenshoek g genoemd. Zie figuur Bij punt D is de hoek van breking 90 de hoek van inval bij punt D is de grenshoek g = c sin g = nlucht glassoort = = = 1, 6 n sin g sin (40 ) lucht glassoort UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 12 van 21

13 6.4 Toepassingen van breking en terugkaatsing Opmerking Overal waar stralen getekend worden naar het oog zijn de stralen niet getekend naar de pupil maar naar het gehele oog. Dit is gedaan voor de duidelijkheid, omdat de bundeltjes anders te smal getekend moeten worden. Opgave 19 Zie figuur Teken de lichtstralen vanaf het wateroppervlak naar de linker- en rechterkant van het oog. Verleng de getekende lichtstralen tot ze elkaar snijden onder het wateroppervlak. Voor de waarnemer lijkt het steentje, dat op de bodem ligt in punt A, in punt B te liggen en dus minder diep dan in werkelijkheid. Figuur 6.14 Opgave 20 a Je neemt de tekst waar, doordat het papier zonlicht of lamplicht weerkaatst. Dat licht komt vervolgens in je oog op het netvlies terecht. Je moet daarom een lichtstraal beschouwen die teruggekaatst wordt door het papier en dus van onder naar boven het glas doorloopt. b Drie factoren waarvan de grootte van de evenwijdige verschuiving afhangt zijn: de hoek van inval, de dikte van de glasplaat en de brekingsindex ofwel het materiaal. c Zie ook vraag b. Dit is het geval als de hoek van inval klein is, dus bij een vrijwel loodrechte inval op het glasoppervlak; als de glasplaat zeer dun is; als de brekingsindex van het doorzichtige materiaal dicht bij 1 ligt. UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 13 van 21

14 Opgave 21 a Zie figuur Uit de figuur mag je afleiden dat de lichtstraal bij P loodrecht op het grensvlak invalt. De invalshoek is 0, de hoek van breking dus ook. Er treedt dus geen breking op in P. b Zie figuur 6.15, punt C. Opmeten: i 1 = 63 Bij C breking van glasvezel naar lucht breking van de normaal af 1 1 sin g = = g = 35,8 n 1,71 lucht glasvezel i 1 is groter dan de grenshoek totale terugkaatsing Figuur 6.15 c Zie figuur Bij punt C. Totale terugkaatsing i 1 = t 1. Bij punt D. Opmeten: i 2 = 63 i 2 is groter dan de grenshoek totale terugkaatsing i 2 = t 2 Bij punt E. Opmeten: i 3 = 18 ; i 3 is kleiner dan de grenshoek bij punt E treedt breking op. 1 1 nglasvezel lucht = = = 0,5848 n 1,71 lucht glasvezel i3 = 18 sin i3 sin(18 ) sin i sin 3 r3 = = r3 = 32 nglasvezel lucht = nglasvezel lucht 0,5848 sin r 3 UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 14 van 21

15 6.5 Breking van licht door lenzen Opgave 22 Opgave 23 Je moet de breking aan de twee grensvlakken met elkaar vergelijken. Het bolle grensvlak links heeft een convergerende werking. Het holle grensvlak rechts heeft een divergerende werking. Aangezien het bolle grensvlak sterker gekromd is dan het holle, heeft de lens per saldo een convergerende werking. Daarom mag het toch een bolle lens genoemd worden. Of: de lens is in het midden dikker dan aan de rand en is dus een bolle lens. a Zie figuur 6.16a en figuur 6.16b. b De dubbelbolle lens (zie figuur 6.16a): Bij het linkergrensvlak (bij A) heb je breking naar de normaal toe. De van links komende lichtstraal valt onder de normaal n 1 in en komt er dus boven de normaal uit. Aangezien de lichtstraal naar de normaal toe wordt gebroken, wordt de lichtstraal dus naar beneden gebroken. Bij het rechtergrensvlak (bij B) valt de invallende lichtstraal boven de normaal n 2 in en komt er dus onder de normaal uit. Nu is de breking van de normaal af, waardoor de lichtstraal wederom naar beneden wordt gebroken de dubbelbolle lens is dus convergerend. De dubbelholle lens (zie figuur 6.16b): Bij het linkergrensvlak (bij C) heb je breking naar de normaal toe. Nu valt de van links komende lichtstraal boven de normaal n 3 in, waardoor de lichtstraal juist naar boven wordt gebroken. Bij het rechtergrensvlak (bij D) valt de invallende lichtstraal onder de normaal n 4 in en verlaat het grensvlak dus boven de normaal. De breking is nu van de normaal af, waardoor de lichtstraal wederom naar boven wordt gebroken de dubbelholle lens is dus divergerend. Figuur 6.16a Figuur 6.16b UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 15 van 21

16 Opgave 24 a Zie figuur 6.17a. Bij A geen breking, i = 0 r = 0 Bij B i 1 = 20 en n lucht glassoort = 1,5 1 1 nglassoort lucht = = = n 1,5 sin i1 nglassoort lucht = sin r lucht glassoort 1 sin r1 = = nglassoort lucht 1 sin i sin(20 ) 0,667 0,667 r1 = 31 Zie figuur 6.17b. Bij C geen breking, i = 0 r = 0 Bij D i 2 = 20 en n lucht glassoort = 1,5 1 1 nglassoort lucht = = = 0,667 n 1,5 lucht glassoort 2 sin 2 = = nglassoort lucht r = 49 2 r sin i sin(30 ) 0,667 Figuur 6.17a Figuur 6.17b b Volgens de berekeningen bij vraag a is de brekingshoek r 2 groter dan r 1. De gebroken lichtstraal gaat door het brandpunt, omdat de invallende lichtstraal evenwijdig is aan de hoofdas. De afstand van F 1 tot het optisch middelpunt O is bij de dunne lens groter dan de afstand van F 2 tot O bij de dikke lens. De dikke lens heeft dus een kleinere brandpuntsafstand en is sterker dan de dunne lens. c Hoe boller het lensoppervlak, hoe kleiner de kromtestraal en hoe sterker de lens. UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 16 van 21

17 Opgave 25 a Zie figuur 6.18a. Figuur 6.18a Figuur 6.18b Figuur 6.18c Figuur 6.18d De uittredende lichtstralen komen sterker naar elkaar toe dan de invallende. Hieruit volgt dat de lens een convergerende werking heeft. Dit betekent dat het een positieve lens is. b Zie figuur 6.18b. De uittredende stralen lopen sterker uit elkaar dan de invallende. De lens heeft een divergerende werking en is dus negatief. Zie figuur 6.18c. De uittredende stralen komen minder sterk naar elkaar toe dan de invallende. De lens heeft een divergerende werking en is dus negatief. Zie figuur 6.18d. De uittredende stralen lopen minder sterk uit elkaar dan de invallende. De lens heeft een convergerende werking en is dus positief. Opgave 26 a Zie punt P in figuur Figuur 6.19 Opmeten: i = 20 en r = 30 sin i sin(20 ) nlens lucht = = = 0,684 sin r sin(30 ) 1 1 nlucht lens = = = 1,5 nlens lucht 0,784 b Zie figuur r 1 = MP = 4,0 cm; het linkeroppervlak is recht r 2 = (oneindig) De brandpuntsafstand f = de afstand van F tot O = 7,75 cm c = ( n 1) f r1 r2 invullen: f = 7,75 cm; r1 = 4,0 cm; r2 = = ( n 1) ( n 1) 0,52 n 1 n 1,5 7,8 = = = 4,0 7,75 4,0 UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 17 van 21

18 Opgave 27 a Zie figuur 6.20a. Figuur 6.20a Na breking door lens 1 snijden de stralen elkaar in het brandpunt F 1. Dan zijn het de bijzondere stralen die genoemd worden in de samenvatting bij het zesde streepje. Voor de breking bij lens 2 komen de stralen uit het brandpunt F 2. Dan zijn het de bijzondere stralen die genoemd worden in de samenvatting bij het zevende streepje. b Zie figuur 6.20b. Na breking door lens 2 snijden de stralen elkaar in het brandpunt F 2. Dan zijn het de bijzondere stralen die genoemd worden in de samenvatting bij het zesde streepje. Tussen de lenzen lopen de stralen dus evenwijdig aan de hoofdas. Voor de breking van de stralen met lens 1 hebben we te maken met de bijzondere stralen die genoemd worden in de samenvatting bij het zevende streepje. De invallende stralen gaan dus door F 1. Figuur 6.20b 6.6 Bijassen en bijbrandpunten; de negatieve lens Opgave 28 In de samenvatting bij het vierde streepje staat dat lichtstralen die evenwijdig aan een bijas invallen na breking door een bijbrandpunt gaan. Een bijas is een lijn door het optisch middelpunt van de lens. De hoofdas gaat ook door het optisch middelpunt. De hoofdas is dus eigenlijk een bijzondere bijas, en het hoofdbrandpunt is een bijzonder brandpunt. Opgave 29 Zie figuur Figuur 6.21 UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 18 van 21

19 Teken een bijas evenwijdig aan de gebroken lichtstraal. Markeer het snijpunt van de invallende lichtstraal met deze bijas. Dit is het bijbrandpunt F. Teken loodrecht op de hoofdas het brandvlak door dit bijbrandpunt. Het snijpunt van het brandvlak met de hoofdas is het hoofdbrandpunt F. Opgave 30 Zie figuur 6.22a en figuur 6.22b. Figuur 6.22a Figuur 6.22b Voor beide situaties gaan we als volgt te werk. Teken de bijas die bij de invallende lichtstraal hoort. Teken het brandvlak achter de lens. Markeer het snijpunt van de bijas en het brandvlak. Dit is het bijbrandpunt F. Teken de gebroken lichtstraal vanaf de lens door het bijbrandpunt. Opgave 31 a Zie figuur 6.23a. Figuur 6.23a Teken van de straal door F 1 het gedeelte tussen de lenzen. Teken van de straal door F 1 het gedeelte rechts van lens 2. Teken het brandvlak van lens 1. Markeer het snijpunt van de eerste straal met dit brandvlak en geef het aan met F. Teken van de tweede straal het gedeelte tussen de lenzen. Teken van de tweede straal het gedeelte rechts van lens 2. UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 19 van 21

20 b Zie figuur 6.23b. Figuur 6.23b Teken de bijas van lens 1 die door L loopt. Teken tussen de twee lenzen de stralen evenwijdig aan deze bijas. Teken de bijas van lens 2 die evenwijdig loopt aan de twee stralen tussen de lenzen. Teken het rechterbrandvlak. Markeer het snijpunt van de bijas met het brandvlak en geef het aan met F. Teken rechts van lens 2 de gebroken stralen door F. c Zie figuur 6.23c. Figuur 6.23c Opgave 32 Zie figuur Teken de bijas van lens 1 die door het snijpunt A van de lichtstralen loopt. Teken links van lens 1 de stralen evenwijdig aan deze bijas. Teken de bijas van lens 2 die door het snijpunt A van de lichtstralen loopt. Teken rechts van lens 2 de stralen evenwijdig aan deze bijas. Figuur 6.24 UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 20 van 21

21 Teken de bijas evenwijdig aan de invallende lichtstralen. Teken het brandvlak door het linkerbrandpunt. Markeer het snijpunt van de bijas met het brandvlak en geef het aan met F. Teken de uittredende lichtstralen. UITWERKINGEN OPGAVEN VWO HOOFDSTUK 6 21 van 21

5.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht

5.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 5 5.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht Opgave 10 16 x 4,03 10 a afstand = lichtsnelheid tijd; s = c t t = = = 8 c 2,9979 10 b Eerste manier 1 lichtjaar = 9,461 10

Nadere informatie

6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld

6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld 6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld Lichtbronnen: Directe lichtbronnen produceren zelf licht Indirecte lichtbronnen reflecteren licht. Je ziet een voorwerp als er licht

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Licht. Natuurkunde Havo 2011/2012.

Hoofdstuk 4: Licht. Natuurkunde Havo 2011/2012. Hoofdstuk 4: Licht Natuurkunde Havo 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 4: Licht Natuurkunde 1. Kracht en beweging 2. Licht en geluid 3. Elektrische processen 4. Materie en energie Beweging Trillingen en

Nadere informatie

Wet van Snellius. 1 Lichtbreking 2 Wet van Snellius 3 Terugkaatsing van licht tegen een grensvlak

Wet van Snellius. 1 Lichtbreking 2 Wet van Snellius 3 Terugkaatsing van licht tegen een grensvlak Wet van Snellius 1 Lichtbreking 2 Wet van Snellius 3 Terugkaatsing van licht tegen een grensvlak 1 Lichtbreking Lichtbreking Als een lichtstraal het grensvlak tussen lucht en water passeert, zal de lichtstraal

Nadere informatie

Aan de slag met de nieuwe leerplannen fysica 2 de graad ASO GO!

Aan de slag met de nieuwe leerplannen fysica 2 de graad ASO GO! Aan de slag met de nieuwe leerplannen fysica 2 de graad ASO GO! M. Beddegenoodts, M. De Cock, G. Janssens, J. Vanhaecht woensdag 17 oktober 2012 Specifieke Lerarenopleiding Natuurwetenschappen: Fysica

Nadere informatie

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Lenzen. J. Kuiper. Transfer Database

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Lenzen. J. Kuiper. Transfer Database Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal Reader Lenzen J. Kuiper Transfer Database ThiemeMeulenhoff ontwikkelt leermiddelen voor Primair nderwijs, Algemeen Voortgezet nderwijs, Beroepsonderwijs en Volwasseneneducatie

Nadere informatie

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Reflectie en breking. J. Kuiper. Transfer Database

Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal. Reader. Reflectie en breking. J. Kuiper. Transfer Database Noorderpoort Beroepsonderwijs Stadskanaal Reader Reflectie en breking J. Kuiper Transfer Database ThiemeMeulenhoff ontwikkelt leermiddelen voor Primair Onderwijs, Algemeen Voortgezet Onderwijs, Beroepsonderwijs

Nadere informatie

Extra oefenopgaven licht (1) uitwerkingen

Extra oefenopgaven licht (1) uitwerkingen Uitwerking van de extra opgaven bij het onderwerp licht. Als je de uitwerking bij een opgave niet begrijpt kun je je docent altijd vragen dit in de les nog eens uit te leggen! Extra oefenopgaven licht

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Licht. Natuurkunde VWO 2011/2012. www.lyceo.nl

Hoofdstuk 3: Licht. Natuurkunde VWO 2011/2012. www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Licht Natuurkunde VWO 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Licht Natuurkunde 1. Mechanica 2. Golven en straling 3. Elektriciteit en magnetisme 4. Warmteleer Rechtlijnige beweging Trilling en

Nadere informatie

Het tekenen van lichtstralen door lenzen (constructies)

Het tekenen van lichtstralen door lenzen (constructies) Het tekenen van lichtstralen door lenzen (constructies) Zie: http://webphysics.davidson.edu/applets/optics/intro.html Bolle (positieve) lens Een bolle lens heeft twee brandpunten F. Evenwijdige (loodrechte)

Nadere informatie

7.1 Beeldvorming en beeldconstructie

7.1 Beeldvorming en beeldconstructie Uitwerkingen opgaven hoofdstuk 7 7.1 Beeldvorming en beeldconstructie Opgave 1 Het beeld van een dia bij een diaprojector wordt gevormd door een bolle lens. De voorwerpsafstand is groter dan de brandpuntsafstand.

Nadere informatie

Geometrische optica. Hoofdstuk 1. 1.1 Principe van Huygens. 1.2 Weerkaatsing van lichtgolven.

Geometrische optica. Hoofdstuk 1. 1.1 Principe van Huygens. 1.2 Weerkaatsing van lichtgolven. Inhoudsopgave Geometrische optica Principe van Huygens Weerkaatsing van lichtgolven 3 Breking van lichtgolven 4 4 Totale weerkaatsing en lichtgeleiders 6 5 Breking van lichtstralen door een sferisch diopter

Nadere informatie

Deze toets bestaat uit 4 opgaven (33 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE

Deze toets bestaat uit 4 opgaven (33 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE NAAM: NATUURKUNDE KAS 5 ROEFWERK H14 13/05/2009 PROEFWERK Deze toets bestaat uit 4 opgaven (33 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE Opgave

Nadere informatie

N A T U U R W E T E N S C H A P P E N V O O R H A N D E L 1 Copyright

N A T U U R W E T E N S C H A P P E N V O O R H A N D E L 1 Copyright N AT U U R W E T E N S C H A P P E N V O O R H A N D E L 1 2 LICHT EN ZIEN 2.1 Donkere lichamen en lichtbronnen 2.1.1 Donkere lichamen Donkere lichamen zijn lichamen die zichtbaar worden als er licht

Nadere informatie

Basic Creative Engineering Skills

Basic Creative Engineering Skills Spiegels en Lenzen September 2015 Theaterschool OTT-2 1 September 2015 Theaterschool OTT-2 2 Schaduw Bij puntvormige lichtbron ontstaat een scherpe schaduw. Vraag Hoe groot is de schaduw van een voorwerp

Nadere informatie

Labo Fysica. Michael De Nil

Labo Fysica. Michael De Nil Labo Fysica Michael De Nil 4 februari 2004 Inhoudsopgave 1 Foutentheorie 2 1.1 Soorten fouten............................ 2 1.2 Absolute & relatieve fouten..................... 2 2 Geometrische Optica

Nadere informatie

3HV H2 breking.notebook October 28, 2015 H2 Licht

3HV H2 breking.notebook October 28, 2015 H2 Licht 3HV H2 breking.notebook October 28, 2015 H2 Licht 3HV H2 breking.notebook October 28, 2015 L1 L2 Wanneer een lichtstraal van het ene materiaal het andere ingaat kan de richting van de lichtstraal veranderen.

Nadere informatie

Uitwerkingen. Hoofdstuk 2 Licht. Verkennen

Uitwerkingen. Hoofdstuk 2 Licht. Verkennen Uitwerkingen Hoofdstuk 2 Licht Verkennen I a. Teken het gebouw met de zon in de tekening. De stand van de zon bepaalt waar de schaduw terecht komt. b. Maak een tekening in bovenaanzicht. Jij staat voor

Nadere informatie

Tussen een lichtbron en een scherm staat een voorwerp. Daardoor ontstaat een schaduw van het voorwerp op het scherm. lichtbron

Tussen een lichtbron en een scherm staat een voorwerp. Daardoor ontstaat een schaduw van het voorwerp op het scherm. lichtbron Licht: Inleiding Opdracht 1. Schaduw van een lichtbrn Tussen een lichtbrn en een scherm staat een vrwerp. Daardr ntstaat een schaduw van het vrwerp p het scherm. a) Laat zien waar licht p het scherm valt

Nadere informatie

jaar: 1994 nummer: 12

jaar: 1994 nummer: 12 jaar: 1994 nummer: 12 Een vrouw staat vóór een spiegel en kijkt met behulp van een handspiegel naar de bloem achter op haar hoofd.de afstanden van de bloem tot de spiegels zijn op de figuur aangegeven.

Nadere informatie

6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld

6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld 6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld Lichtbronnen: Directe lichtbronnen produceren zelf licht Indirecte lichtbronnen reflecteren licht. Je ziet een voorwerp als er licht

Nadere informatie

4.1.1 Lichtbronnen Benoem de onderstaande lichtbronnen. Opgelet, één van de figuren stelt geen lichtbron voor, welke?

4.1.1 Lichtbronnen Benoem de onderstaande lichtbronnen. Opgelet, één van de figuren stelt geen lichtbron voor, welke? Hoofdstuk 4: Licht 4.1 Voortplanting van licht 4.1.1 Lichtbronnen Benoem de onderstaande lichtbronnen. Opgelet, één van de figuren stelt geen lichtbron voor, welke? We zien allerlei dingen om ons heen,

Nadere informatie

Samenvatting Natuurkunde Hoofdstuk 2 Licht. Wat moet je leren/ kunnen voor het PW H2 Licht?

Samenvatting Natuurkunde Hoofdstuk 2 Licht. Wat moet je leren/ kunnen voor het PW H2 Licht? Wat moet je leren/ kunnen voor het PW H2 Licht? Alles noteren met significantie en in de standaard vorm ( in hoeverre dit lukt). Eerst opschrijven wat de gegevens en formules zijn en wat gevraagd wordt.

Nadere informatie

Licht; Elektromagnetische straling een golf Licht; een deeltje (foto-elektrisch effect). Licht; als een lichtstraal Licht beweegt met de

Licht; Elektromagnetische straling een golf Licht; een deeltje (foto-elektrisch effect). Licht; als een lichtstraal Licht beweegt met de Licht; Elektromagnetische straling een golf Licht; een deeltje (foto-elektrisch effect). Licht; als een lichtstraal Licht beweegt met de lichtsnelheid ~300.000 km/s! Rechte lijn Pijl er in voor de richting

Nadere informatie

Examen Fysica: Inleiding: Wat is fysica?

Examen Fysica: Inleiding: Wat is fysica? Fysica: Chemie: Bewegen Een kracht uitoefenen Verdampen Een elektrische stroom opwekken Optica Terugkaatsing van het licht Smelten en stollen Examen Fysica: Inleiding: Wat is fysica? Roesten Omzetting

Nadere informatie

a) Bepaal door middel van een constructie de plaats van het beeld van de scherf en bepaal daaruit hoe groot Arno de scherf door de loep ziet.

a) Bepaal door middel van een constructie de plaats van het beeld van de scherf en bepaal daaruit hoe groot Arno de scherf door de loep ziet. NATUURKUNDE KLAS 5 ROEWERK H14-05/10/2011 PROEWERK Deze toets bestaat uit 3 opgaven (totaal 31 punten). Gebruik van eigen grafische rekenmachine en BINAS is toegestaan. Veel succes! ZET EERST JE NAAM OP

Nadere informatie

Opgave 1: Constructies (6p) In figuur 1 op de bijlage staat een voorwerp (doorgetrokken pijl) links van de lens.

Opgave 1: Constructies (6p) In figuur 1 op de bijlage staat een voorwerp (doorgetrokken pijl) links van de lens. NATUURKUNDE KAS 5 ROEWERK H4-06/0/00 PROEWERK Deze toets bestaat uit 4 opgaven (totaal 3 punten). Gebruik van eigen grafische rekenmachine en BINAS is toegestaan. Veel succes! ZET EERST JE NAAM OP DE Opgave

Nadere informatie

Invals-en weerkaatsingshoek + Totale terugkaatsing

Invals-en weerkaatsingshoek + Totale terugkaatsing Invals-en weerkaatsingshoek + Totale terugkaatsing Leerplandoelen FYSICA TWEEDE GRAAD ASO WETENSCHAPPEN LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL D/2012/7841/009 5.1.2 Licht B10 De begrippen invallende

Nadere informatie

Oefen-vt vwo4 B h6/7 licht 2007/2008. Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl

Oefen-vt vwo4 B h6/7 licht 2007/2008. Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Oefen-vt vwo4 h6/7 licht 007/008. Lichtbreking (hoofdstuk 6). Een glasvezel bestaat uit één soort materiaal met een brekingsindex van,08. Laserstraal

Nadere informatie

6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld

6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld 6.1 Voortplanting en weerkaatsing van licht 6.2 Spiegel en spiegelbeeld Lichtbronnen: Directe lichtbronnen produceren zelf licht Indirecte lichtbronnen reflecteren licht. Je ziet een voorwerp als er licht

Nadere informatie

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Licht als golf en als deeltje. 24 juli 2015. dr. Brenda Casteleyn

Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts. Fysica: Licht als golf en als deeltje. 24 juli 2015. dr. Brenda Casteleyn Voorbereiding toelatingsexamen arts/tandarts Fysica: Licht als golf en als deeltje 24 juli 2015 dr. Brenda Casteleyn Met dank aan: Atheneum van Veurne (http://www.natuurdigitaal.be/geneeskunde/fysica/wiskunde/wiskunde.htm),

Nadere informatie

Natuur-/scheikunde Klas men

Natuur-/scheikunde Klas men Natuur-/scheikunde Klas 1 2015-2016 men 1 Wat zie ik? Over fotonen. Je ziet pas iets (voorwerp, plant of dier) wanneer er lichtdeeltjes afkomstig van dat voorwerp je oog bereiken. Die lichtdeeltjes noemen

Nadere informatie

Lenzen. N.G. Schultheiss

Lenzen. N.G. Schultheiss Lenzen N.G. Schultheiss Inleiding Deze module volgt op de module Spiegels. Deze module wordt vervolgd met de module Telescopen of de module Lenzen maken. Uiteindelijk kun je met de opgedane kennis een

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 De sinus van een hoek

Hoofdstuk 2 De sinus van een hoek Hoofdstuk 2 De sinus van een hoek 2.1 Hoe hoog zit m n ventiel? Als een fietswiel ronddraait zal, de afstand van de as tot het ventiel altijd gelijk blijven. Maar als je alleen van opzij kijkt niet! Het

Nadere informatie

Uitwerkingen Hoofdstuk 2 Licht

Uitwerkingen Hoofdstuk 2 Licht Uitwerkingen Hoofdstuk 2 Licht Verkennen I a. Teken het gebouw met de zon in de tekening. De stand van de zon bepaalt waar de schaduw terecht komt. b. Een platte tekening. Jij staat voor de spiegel, de

Nadere informatie

Optica Optica onderzoeken met de TI-nspire

Optica Optica onderzoeken met de TI-nspire Optica onderzoeken met de TI-nspire Cathy Baars, Natuurkunde, Optica 1. Inhoud Optica... 1 1. Inhoud... 2 2. Spiegeling... 3 2.1 Algemene introductie en gebruik TI-nspire... 3 2.2 Spiegeling... 4 2.3 Definiëren

Nadere informatie

Reflectie. Om sommen met reflectie op te lossen zijn er twee mogelijkheden: 1. Met de terugkaatsingswet: hoek van inval = hoek van terugkaatsing

Reflectie. Om sommen met reflectie op te lossen zijn er twee mogelijkheden: 1. Met de terugkaatsingswet: hoek van inval = hoek van terugkaatsing Inhoud Reflectie... 2 Opgave: Lichtbundel op cilinder... 3 Lichtstraal treft op grensvlak... 4 Opgave: Breking en interne reflectie I... 6 Opgave: Breking en interne reflectie II... 7 Opgave: Multi-Touch

Nadere informatie

hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding).

hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding). hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding). 5.1 Drie soorten lichtbundels Als lichtstralen een bundel vormen kan dat op drie manieren. 1. een evenwijdige bundel. 2. een convergerende bundel 3. een divergerende bundel.

Nadere informatie

Invals en weerkaatsingshoek + Totale reflectie

Invals en weerkaatsingshoek + Totale reflectie Invals en weerkaatsingshoek + Totale reflectie Leerplandoelen FYSICA TWEEDE GRAAD ASO WETENSCHAPPEN LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL D/2012/7841/009 5.1.2 Licht B10 De begrippen invallende straal,

Nadere informatie

Deze toets bestaat uit 4 opgaven (31 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE

Deze toets bestaat uit 4 opgaven (31 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE NAAM: NATUURKUNDE KLAS 5 INHAALPROEFWERK PROEFWERK H14 11/10/2011 Deze toets bestaat uit 4 opgaven (31 punten). Gebruik eigen grafische rekenmachine en BINAS toegestaan. Veel succes! ZET JE NAAM OP DEZE

Nadere informatie

hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding).

hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding). hoofdstuk 5 Lenzen (inleiding). 5.1 Drie soorten lichtbundels Als lichtstralen een bundel vormen kan dat op drie manieren. 1. een evenwijdige bundel. 2. een convergerende bundel 3. een divergerende bundel.

Nadere informatie

Repetitie Lenzen 3 Havo Naam: Klas: Leerstof: 1 t/m 7

Repetitie Lenzen 3 Havo Naam: Klas: Leerstof: 1 t/m 7 Repetitie Lenzen 3 Havo Naam: Klas: Leerstof: 1 t/m 7 Opgave 1 Iris krijgt een bril voorgeschreven van 4 dioptrie. Zij houdt de bril in de zon en probeert de stralen te bundelen om zodoende een stukje

Nadere informatie

Handleiding bij geometrische optiekset 112114

Handleiding bij geometrische optiekset 112114 Handleiding bij geometrische optiekset 112114 INHOUDSOPGAVE / OPDRACHTEN Algemene opmerkingen Spiegels 1. Vlakke spiegel 2. Bolle en holle spiegel Lichtbreking en kleurenspectrum 3. Planparallel blok 4.

Nadere informatie

De snelheid van de auto neemt eerst toe en wordt na zekere tijd constant. Bereken de snelheid die de auto dan heeft.

De snelheid van de auto neemt eerst toe en wordt na zekere tijd constant. Bereken de snelheid die de auto dan heeft. Opgave 1 Een auto Met een auto worden enkele proeven gedaan. De wrijvingskracht F w op de auto is daarbij gelijk aan de som van de rolwrijving F w,rol en de luchtwrijving F w,lucht. F w,rol heeft bij elke

Nadere informatie

Om sommen met reflectie op te lossen zijn er twee mogelijkheden: 1. Met de terugkaatsingswet: hoek van inval = hoek van terugkaatsing

Om sommen met reflectie op te lossen zijn er twee mogelijkheden: 1. Met de terugkaatsingswet: hoek van inval = hoek van terugkaatsing Inhoud Reflectie...2 Opgave: bundel op cilinder...3 Opgave: Atomic Force Microscope (AFM)...3 straal treft op grensvlak...5 Opgave: door een dikke lens...8 Opgave: Stralengang door een vloeistoflens...9

Nadere informatie

Opgave 3 De hoofdas is de lijn door het midden van de lens en loodrecht op de lens.

Opgave 3 De hoofdas is de lijn door het midden van de lens en loodrecht op de lens. Uitwerkingen 1 Opgave 1 Bolle en holle. Opgave 2 Opgave 3 De hoofdas is de lijn door het midden van de lens en loodrecht op de lens. Opgave 4 Divergente, convergente en evenwijdige. Opgave 5 Een bolle

Nadere informatie

Suggesties voor demo s lenzen

Suggesties voor demo s lenzen Suggesties voor demo s lenzen Paragraaf 1 Toon een bolle en een holle lens. Demo convergerende werking van een bolle lens Laat een klein lampje (6 V) steeds dichter bij een bolle lens komen. Geef de verschillende

Nadere informatie

2 Terugkaatsing en breking

2 Terugkaatsing en breking 2 Terugkaatsing en breking Instapvragen bij 2 Hoeveel weet je al van de onderstaande vragen? Noteer je voorlopig antwoord. - Voorwerpen die geen licht geven kunnen we toch zien. Hoe komt dat? - Hoe komt

Nadere informatie

Newton 4vwo Natuurkunde Hoofdstuk 3 Lichtbeelden

Newton 4vwo Natuurkunde Hoofdstuk 3 Lichtbeelden Newton 4vwo Natuurkunde Hoofdstuk 3 Lichtbeelden Hoofdstukvragen: Het hoofdstuk gaat over de lichtbeelden die je met spiegels, lenzen en prisma s kunt maken. Hoe ontstaat bij een spiegel een beeld? En

Nadere informatie

SPIEGELTJE, SPIEGELTJE AAN DE WAND LICHT EN ZIEN

SPIEGELTJE, SPIEGELTJE AAN DE WAND LICHT EN ZIEN SPIEGELTJE, SPIEGELTJE AAN DE WAND LICHT EN ZIEN HOOFDSTUK 1 LICHT 1.1 Lichtbronnen en donkere lichamen p xx 1.2 Interactie van het licht met voorwerpen p xx 1.3 Rechtlijnige voortplanting van het licht

Nadere informatie

jaar: 1990 nummer: 08

jaar: 1990 nummer: 08 jaar: 1990 nummer: 08 De figuur toont een blok op een helling. Door de wrijving glijdt het blok niet naar beneden zolang de hellingshoek kleiner is dan een bepaalde waarde Vervang nu het blok door een

Nadere informatie

T1 Wat is licht? FIG. 3 Zo teken je een lichtstraal. De pijl geeft de richting van het licht aan.

T1 Wat is licht? FIG. 3 Zo teken je een lichtstraal. De pijl geeft de richting van het licht aan. T1 Wat is licht? Lichtbron, lichtstraal en lichtsnelheid Licht ontstaat in een lichtbron. Een aantal bekende lichtbronnen zijn: de zon en de sterren; verschillende soorten lampen (figuur 1); vuur, maar

Nadere informatie

Opgave 1 Geef van de volgende zinnen aan of ze waar (W) of niet waar (NW) zijn. Omcirkel je keuze.

Opgave 1 Geef van de volgende zinnen aan of ze waar (W) of niet waar (NW) zijn. Omcirkel je keuze. Naam: Klas: Repetitie licht 2-de klas HAVO Opgave 1 Geef van de volgende zinnen aan of ze waar () of niet waar () zijn. Omcirkel je keuze. Een zéér kleine lichtbron (een zogenaamde puntbron) verlicht een

Nadere informatie

0 50 100 150 200 250 300 v (in cm)

0 50 100 150 200 250 300 v (in cm) Lenzen 1 Van een lens is de beeldafstand b als functie van de voorwerpsafstand v bepaald en weergegeven in onderstaande grafiek. 300 250 200 b (in cm) 150 100 50 0 0 50 100 150 200 250 300 v (in cm) a.

Nadere informatie

Benodigdheden Lichtkastje met één smalle spleet, half cirkelvormige schijf van perspex, blad met gradenverdeling

Benodigdheden Lichtkastje met één smalle spleet, half cirkelvormige schijf van perspex, blad met gradenverdeling Naam: Klas: Practicum Wet van Snellius Benodigdheden Lichtkastje met één smalle spleet, half cirkelvormige schijf van perspex, blad met gradenverdeling Metingen bij breking van lucht naar perspex Leg de

Nadere informatie

1 Bolle en holle lenzen

1 Bolle en holle lenzen Lenzen 1 Bolle en holle lenzen 2 Brandpuntsafstand, lenssterkte 3 Beeldpunten bij een bolle lens 4 Naar beeldpunten kijken (bij bolle lens) 5 Voorwerpsafstand, beeldafstand, lenzenformule 6 Voorwerp, beeld,

Nadere informatie

Lenzen. Leerplandoel. Introductie. Voorwerps brandpunts - en beeldafstand

Lenzen. Leerplandoel. Introductie. Voorwerps brandpunts - en beeldafstand Lenzen Leerplandoel FYSICA TWEEDE GRAAD ASO WETENSCHAPPEN LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL D/2012/7841/009 5.1.2 Licht B21 De beelden bij een dunne bolle lens construeren en deze aanduiden als

Nadere informatie

Lenzen. Leerplandoel. Introductie. Voorwerps brandpunts - en beeldafstand

Lenzen. Leerplandoel. Introductie. Voorwerps brandpunts - en beeldafstand Lenzen Leerplandoel FYSICA TWEEDE GRAAD ASO WETENSCHAPPEN LEERPLAN SECUNDAIR ONDERWIJS VVKSO BRUSSEL D/2012/7841/009 5.1.2 Licht B21 De beelden bij een dunne bolle lens construeren en deze aanduiden als

Nadere informatie

Eureka! 1A. Copyright EUREKA 1A. Eureka! bestaat in de tweede graad uit: Thema 2 Materiemodel

Eureka! 1A. Copyright EUREKA 1A. Eureka! bestaat in de tweede graad uit: Thema 2 Materiemodel N AT U U R W E T E N S C H A P P E N V O O R S T W Eureka! bestaat in de tweede graad uit: Thema 1 Zintuigen Thema 2 Materiemodel Eureka! 2A Thema 1 Terreinstudie Thema 2 Samenleven en relaties tussen

Nadere informatie

UITWERKINGEN Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na

UITWERKINGEN Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na UITWERKINGEN KeCo-Examentraining SET-C HAVO5-Na UITWERKINGEN Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na EX.O... Lichtstraal A verplaatst zich van lucht naar water, dus naar een optisch dichtere stof toe. Er

Nadere informatie

Theorie beeldvorming - gevorderd

Theorie beeldvorming - gevorderd Theorie beeldvorming - gevorderd Al heel lang geleden ontdekten onderzoekers dat als licht op een materiaal valt, de lichtstraal dan van richting verandert. Een voorbeeld hiervan is ook te zien in het

Nadere informatie

Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na

Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na KeCo-Examentraining SET-C HAVO5-Na 1 Examentraining (KeCo) SET-B HAVO5-Na EX.O.1. 1. Op een wateroppervlak vallen drie rode lichtstralen op de manier zoals weergegeven in onderstaande figuur. Teken het

Nadere informatie

2 Je moet weten dat licht beweegt langs een rechte lijn. [P1, T1, W1]

2 Je moet weten dat licht beweegt langs een rechte lijn. [P1, T1, W1] Leerdoelen 1 Je moet weten wat we verstaan onder: a een lichtbron; b een lichtbundel; c een lichtstraal. [P1, T1, W1] 2 Je moet weten dat licht beweegt langs een rechte lijn. [P1, T1, W1] 3 Je moet weten

Nadere informatie

d. Bereken bij welke hoek α René stil op de helling blijft staan (hij heeft aanvankelijk geen snelheid). NB: René gebruikt zijn remmen niet.

d. Bereken bij welke hoek α René stil op de helling blijft staan (hij heeft aanvankelijk geen snelheid). NB: René gebruikt zijn remmen niet. Opgave 1 René zit op zijn fiets en heeft als hij het begin van een helling bereikt een snelheid van 2,0 m/s. De helling is 15 m lang en heeft een hoek van 10º. Onderaan de helling gekomen, heeft de fiets

Nadere informatie

Thema 3 Verrekijkers. astronomische kijker

Thema 3 Verrekijkers. astronomische kijker 07-0-005 0: Pagina Verrekijkers Inleiding Om verre voorwerpen beter te kunnen zien, kun je gebruikmaken van verrekijkers. Die zijn er in vele soorten. De astronomische kijker wordt gebruikt voor het bekijken

Nadere informatie

Repetitie Wet van Snellius 3 HAVO

Repetitie Wet van Snellius 3 HAVO Naam: Klas: Repetitie Wet van Snellius 3 HAVO Geef van de vlgende beweringen aan f ze waar (W) f niet waar (NW) zijn. Omcirkel je keuze. Als een lichtstraal van water naar gaat, dan breekt deze straal

Nadere informatie

5.0 Licht 1 www.natuurkundecompact.nl

5.0 Licht 1 www.natuurkundecompact.nl 5.0 Licht 1 www.natuurkundecompact.nl 5.1 Zien 5.2 Schaduw 5.3 Spiegel 5.4 Kleur Ik zie, ik zie, wat jij niet ziet: - schaduwen; - beelden; - kleuren. 1 5.1 Zien www.natuurkundecompact.nl Oog Bij het waarnemen

Nadere informatie

Eindexamen vwo natuurkunde 2013-I

Eindexamen vwo natuurkunde 2013-I Opgave 2 Stad van de Zon De nieuwbouwwijk Stad van de Zon in Heerhugowaard dankt zijn naam aan het grote aantal zonnepanelen dat geïnstalleerd is. Deze kunnen samen een piekvermogen van 3,75 MW leveren.

Nadere informatie

Tentamen Optica. 19 februari 2008, 14:00 uur tot 17:00 uur

Tentamen Optica. 19 februari 2008, 14:00 uur tot 17:00 uur Tentamen Optica 19 februari 2008, 14:00 uur tot 17:00 uur Zet je naam en studierichting bovenaan elk vel dat je gebruikt. Lees de 8 opgaven eerst eens door. De opgaven kunnen in willekeurige volgorde gemaakt

Nadere informatie

BASISSTOF 1 Wat is licht? 38 W1 41 T2 Als licht op een voorwerp valt 42 W2 43 T3 Spiegeltje, spiegeltje aan de wand 44 W3 47

BASISSTOF 1 Wat is licht? 38 W1 41 T2 Als licht op een voorwerp valt 42 W2 43 T3 Spiegeltje, spiegeltje aan de wand 44 W3 47 BASISSTOF 1 Wat is licht? 38 W1 41 T2 Als licht op een voorwerp valt 42 W2 43 T3 Spiegeltje, spiegeltje aan de wand 44 W3 47 HERHAALSTOF H1 De begrippen die je in dit blok bent tegengekomen 48 H2 Eigenschappen

Nadere informatie

Stevin vwo deel 1 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Spiegels en lenzen (22-03-2013) Pagina 1 van 23

Stevin vwo deel 1 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Spiegels en lenzen (22-03-2013) Pagina 1 van 23 Stevin vwo deel 1 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Spiegels en lenzen (22-03-2013) Pagina 1 van 23 Opgaven 5.1 Spiegeleelden 1 B en C 2 De ander staat 2 + 5 = 7 m voor de spiegel. Haar spiegeleeld staat 7 m achter

Nadere informatie

Polarisatie. Overig Golven, Polarisatie,

Polarisatie. Overig Golven, Polarisatie, Polarisatie Elektromagnetische golven Elektromagnetische golven bestaan uit elektrische en magnetische velden die zich met grote snelheid door de ruimte verplaatsen. De figuur hiernaast geeft een lichtstraal

Nadere informatie

FYSICA. 2de jaar 1ste graad klas: 2MA. schooljaar: 2007-2008 leraar: Michel Gabriels leerling:

FYSICA. 2de jaar 1ste graad klas: 2MA. schooljaar: 2007-2008 leraar: Michel Gabriels leerling: FYSICA 2de jaar 1ste graad klas: 2MA schooljaar: 2007-2008 leraar: Michel Gabriels leerling: 1 Hoofdstuk 1: WAT IS FYSICA 1.1 Domeinen van de fysica 1.1.1 Warmte 1.1.2 Licht 1.1.3 Beweging 1.1.4 Energie

Nadere informatie

UITWERKINGEN OEFENVRAAGSTUKKEN 5 HAVO. natuurkunde

UITWERKINGEN OEFENVRAAGSTUKKEN 5 HAVO. natuurkunde ITWERKINGEN OEFENVRAAGSTKKEN voor schoolexamen (SE) en examen 5 HAVO natuurkunde katern 2: Licht, elektriciteit en signaalverwerking editie 202-203 ITWERKINGEN OEFENVRAAGSTKKEN voor schoolexamen (SE) en

Nadere informatie

Woensdag 30 augustus, uur

Woensdag 30 augustus, uur EXAMEN VOORBEREIDEND WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS IN 1978 Woensdag 30 augustus, 9.30-12.30 uur NATUURKUNDE Zie ommezijde Deze opgaven zijn vastgesteld door de commissie bedoeld in artikel 24 van het Besluit

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2000-II

Eindexamen natuurkunde 1 havo 2000-II Eindexamen natuurkunde havo 2000-II 4 Antwoordmodel Opgave Slijtage bovenleiding uitkomst: m =,87 0 6 kg Het afgesleten volume is: V = (98,8 78,7) 0-6 5200 0 3 2 = 2,090 0 2 m 3. Hieruit volgt dat m =

Nadere informatie

TENTAMEN. x 2 x 3. x x2. cos( x y) cos ( x) cos( y) + sin( x) sin( y) d dx arcsin( x)

TENTAMEN. x 2 x 3. x x2. cos( x y) cos ( x) cos( y) + sin( x) sin( y) d dx arcsin( x) FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde Kenmerk: 46055907/VGr/KGr Vak : Inleiding Optica (4602) Datum : 29 januari 200 Tijd : 3:45 uur 7.5 uur TENTAMEN Indien U een onderdeel

Nadere informatie

Opgave 2 Vuurtoren Natuurkunde N1 Havo 2001-II opgave 3

Opgave 2 Vuurtoren Natuurkunde N1 Havo 2001-II opgave 3 Deze 5 opgaven (21 vragen) met uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Et-stof: h4. Arbeid en energie, h5. Licht en h6. Elektriciteit Examentraining Havo 4 et2 Opgave 1 De waterkrachtcentrale van Itaipu

Nadere informatie

Ze wordt aangeduid met het woordje uitbreiding in de titelbalk. De moeilijkheidsgraad van de opgaven is aangeduid met een kleurgradatie:

Ze wordt aangeduid met het woordje uitbreiding in de titelbalk. De moeilijkheidsgraad van de opgaven is aangeduid met een kleurgradatie: Pulsar 1 leerwerkboek 2 u is bedoeld voor het eerste jaar van de tweede graad ASO met 2 lestijden fysica per week. Het is een combinatie van een leerboek met een werkboek. De leerstof wordt telkens ingeleid

Nadere informatie

De topsnelheid van de Eliica is 190 km/h. Bij die snelheid worden de wielen aangedreven met een nuttig vermogen van in totaal 92 kw.

De topsnelheid van de Eliica is 190 km/h. Bij die snelheid worden de wielen aangedreven met een nuttig vermogen van in totaal 92 kw. Stof voor et-2: havo4 B h4: Arbeid en energie, h5: Licht en h6: Elektriciteit. Deze 6 opgaven (21 vragen) en uitwerking vind je op www.agtijmensen.nl Opgave 1 Eliica Havo 2010-I-opgave 1 De Eliica (figuur

Nadere informatie

Lichtsnelheid. 1 Inleiding. VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding

Lichtsnelheid. 1 Inleiding. VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding VWO Bovenbouwpracticum Natuurkunde Practicumhandleiding Lichtsnelheid 1 Inleiding De voortplantingsnelheid c van elektromagnetische golven (of: de lichtsnelheid) in vacuüm is internationaal vastgesteld

Nadere informatie

Hoe werkt een TELESCOOP?

Hoe werkt een TELESCOOP? Hoe werkt een TELESCOOP? rits de Mul voor Cosmos Sterrenwacht okt 2013 Na start loopt presentatie automatisch door 1 De COSMOS Telescoop Meade LX200 AC 16 inch Stralengang: oculairlens bolle spiegel holle

Nadere informatie

Licht. 1 Schaduw 2 Terugkaatsing van licht 3 Beeldpunt, beeld, gezichtsveld 4 Kleuren 5 Elektromagnetische golven

Licht. 1 Schaduw 2 Terugkaatsing van licht 3 Beeldpunt, beeld, gezichtsveld 4 Kleuren 5 Elektromagnetische golven Licht 1 Schaduw 2 Terugkaatsing van licht 3 Beeldpunt, beeld, gezichtsveld 4 Kleuren 5 Elektromagnetische golven Bijlage: Gebruik van de geodriehoek bij de spiegelwet 1 Schaduw Eigenschappen van lichtstralen

Nadere informatie

2. Bekijk de voorbeelden bij Ziet u wat er staat? Welke conclusie kun je hier uit trekken?

2. Bekijk de voorbeelden bij Ziet u wat er staat? Welke conclusie kun je hier uit trekken? Hoofdstuk 3 Lichtbeelden 1 Werkboek natuurkunde 3H Inleiding: Zien Op de site van het boek vind je bij Ogentest verschillende links over zien, brillen en lenzen. Je kunt er ook je ogen testen. 1. Doe een

Nadere informatie

Ze wordt aangeduid met het woordje uitbreiding in de titelbalk.

Ze wordt aangeduid met het woordje uitbreiding in de titelbalk. Ten geleide Ten geleide Pulsar 1 leerwerkboek 2 u is bedoeld voor het eerste jaar van de tweede graad ASO met 2 lestijden fysica per week. Het is een combinatie van een leerboek met een werkboek. De leerstof

Nadere informatie

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN

TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN TECHNISCHE UNIVERSITEIT EINDHOVEN Faculteit Technische Natuurkunde Tentamen Golven & Optica 3AA70 Dinsdag 23 juni 2009 van 14.00 tot 17.00 uur Dit tentamen bestaat uit 4 vraagstukken en 5 pagina s met

Nadere informatie

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN. Opleiding Technische Natuurkunde TENTAMEN

FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN. Opleiding Technische Natuurkunde TENTAMEN FACULTEIT TECHNISCHE NATUURWETENSCHAPPEN Opleiding Technische Natuurkunde TENTAMEN Vak : Inleiding Optica (19146011) Datum : 9 november 01 Tijd : 8:45 uur 1.15 uur Indien U een onderdeel van een vraagstuk

Nadere informatie

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Licht en zicht ( ) Pagina 1 van 14

Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Licht en zicht ( ) Pagina 1 van 14 Stevin vwo deel 2 Uitwerkingen hoofdstuk 5 Liht en ziht (05-0-200) Pagina van 4 Opgaven 5. Breking 2 stof kleur n Binas perspex rood,49 8A water violet,34 8B helium geel,000035 8C hoornvlies geel,376 27A

Nadere informatie

Uitwerkingen 1. Opgave 1 Bij mist wordt het licht door de waterdruppeltjes weerkaatst. Opgave 2 Groter Kleiner. Opgave 3

Uitwerkingen 1. Opgave 1 Bij mist wordt het licht door de waterdruppeltjes weerkaatst. Opgave 2 Groter Kleiner. Opgave 3 Uitwerkingen 1 Opgave 1 Bij mist wordt het licht door de waterdruppeltjes weerkaatst. Opgave 2 Groter Kleiner Opgave 3 Opgave 4 Licht, steeds donkerder (bij halfschaduw), donker (kernschaduw), steeds lichter

Nadere informatie

Handleiding Optiekset met bank

Handleiding Optiekset met bank Handleiding Optiekset met bank 112110 112110 112114 Optieksets voor practicum De bovenstaande Eurofysica optieksets zijn geschikt voor alle nodige optiekproeven in het practicum. De basisset (112110) behandelt

Nadere informatie

Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen

Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen NATUURKUNDE Havo. Lees dit voorblad goed! Trek op alle blaadjes kantlijnen datum : 3 okt 2008 tijdsduur:120 minuten. weging: 20%. Onderwerpen: Systematische Natuurkunde Schoolexamen Havo-5: SE2: Na code:.se2na

Nadere informatie

Eindexamen wiskunde B1-2 vwo 2007-I

Eindexamen wiskunde B1-2 vwo 2007-I Eindexamen wiskunde 1-2 vwo 2007-I Podiumverlichting Een podium is 6 meter diep. Midden boven het podium hangt een balk met tl-buizen. De verlichtingssterkte op het podium is het kleinst aan de rand, bijvoorbeeld

Nadere informatie

Op het werkblad staat de uitslag van een kijkdoos, die omstreeks 1980 als doos gebruikt is om gebak bij een bakker in te pakken.

Op het werkblad staat de uitslag van een kijkdoos, die omstreeks 1980 als doos gebruikt is om gebak bij een bakker in te pakken. 1 Een kijkdoos Op het werkblad staat de uitslag van een kijkdoos, die omstreeks 1980 als doos gebruikt is om gebak bij een bakker in te pakken. Knip de uitslag uit. Breng op de aangegeven plaatsen gleuven

Nadere informatie

Faculteit Biomedische Technologie Tentamen OPTICA (8N040) 16 augustus 2012, 9:00-12:00 uur

Faculteit Biomedische Technologie Tentamen OPTICA (8N040) 16 augustus 2012, 9:00-12:00 uur Faculteit Biomedische Technologie Tentamen OPTICA (8N040) 16 augustus 2012, 9:00-12:00 uur Opmerkingen: 1) Lijsten met de punten toegekend door de corrector worden op OASE gepubliceerd. De antwoorden van

Nadere informatie

Tekstboek. VMBO-T Leerjaar 1 en 2

Tekstboek. VMBO-T Leerjaar 1 en 2 Tekstboek VMBO-T Leerjaar 1 en 2 JHB Pastoor 2015 Arnhem 1 Inhoudsopgave i-nask Tekstboek VMBO-T Leerjaar 1 en 2 Hoofdstuk 1 Licht 1.1 Licht Zien 3 1.2 Licht en Kleur 5 1.3 Schaduw 10 1.4 Spiegels 15 Hoofdstuk

Nadere informatie

Eindexamen natuurkunde havo 2011 - II

Eindexamen natuurkunde havo 2011 - II Eindexamen natuurkunde havo 0 - II Beoordelingsmodel Opgave Vooruitgang maximumscore 4 uitkomst: s = 8 (m) (met een marge van 5 m) voorbeeld van een bepaling: De afstand s die het schip in de eerste 50

Nadere informatie

Examen VWO. wiskunde B1,2. tijdvak 1 woensdag 16 mei uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage.

Examen VWO. wiskunde B1,2. tijdvak 1 woensdag 16 mei uur. Bij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Examen VWO 2007 tijdvak 1 woensdag 16 mei 13.30-16.30 uur wiskunde 1,2 ij dit examen hoort een uitwerkbijlage. Dit examen bestaat uit 20 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 84 punten te behalen. Voor

Nadere informatie

Kernvraag: Hoe verplaatst licht zich en hoe zien we dat?

Kernvraag: Hoe verplaatst licht zich en hoe zien we dat? Kernvraag: Hoe verplaatst licht zich en hoe zien we dat? Naam: Groep: http://www.cma-science.nl Activiteit 1 Hoe verplaatst licht zich? 1. Als je wel eens de lichtstraal van een zaklamp hebt gezien, weet

Nadere informatie

ENKELE OPTISCHE VERSCHIJNSELEN IN DUBBEL GLAS Tom Van den Bossche, ing., adviseur bij de afdeling Technisch Advies, WTCB

ENKELE OPTISCHE VERSCHIJNSELEN IN DUBBEL GLAS Tom Van den Bossche, ing., adviseur bij de afdeling Technisch Advies, WTCB ENKELE OPSHE VERSHJNSELEN N DUEL GLAS om Van den ossche, ing., adviseur bij de afdeling echnisch Advies, W Sporadisch worden wij gekonfronteerd met het verschijnsel van regenboogachtige lijnen in meervoudige

Nadere informatie

Uitwerkingen Tentamen Optica

Uitwerkingen Tentamen Optica Uitwerkingen Tentamen Optica Datum van het tentamen: 19 februari 2008 Opgave 1 a) Het hoekoplossend vermogen van een lens (of een holle spiegel) is direct gerelateerd aan het Fraunhofer diffractiepatroon

Nadere informatie