Drents Agro Cluster. Verslag

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Drents Agro Cluster. Verslag"

Transcriptie

1 Verslag Drents Agro Cluster Betreft: Bijeenkomst Vergroening op bedrijfs- en regionaal niveau - kansen en uitdagingen Datum: donderdag 10 december 2015 Plaats: Innovatiecentrum Veenkoloniën Valthermond Voor aanvang zijn in een PowerPoint carrousel worden beelden getoond van een tweetal projecten: 1. Groene zetmeelaardappel een proef met een systeem waarbij de spuitsporen worden benut als FAB strook (bloemenmengsel, grasmengsel). Doel: meerwaarde van het systeem inzichtelijk maken (financiering: Provincie Drenthe) 2. Demo groenbemesters met een viertal groenbemesters (financiering: InnovatieVeenkoloniën) Opening door dagvoorzitter Pieter de Wolf (Wageningen UR PPO) Pieter de Wolf heet eenieder van harte welkom, in het bijzonder gedeputeerde Henk Jumelet. Om een beeld te krijgen van de samenstelling van de groep aanwezigen wordt een peiling gehouden: 11 akkerbouwers, 2 vertegenwoordigers van de afzetketen, 10 personen met een natuur- en landschap achtergrond, 6 vanuit (semi)overheidsinstanties en advies. Van de akkerbouwers doen er 8 meer aan vergroening via pijler 1, twee akkerbouwers via zowel pijler 1 als 2. Eén akkerbouwer doet momenteel niet mee aan een vorm van vergroening. Op de vraag of de vergroening via pijler 1 (via GLB) leidt tot een aantoonbaar groenere landbouw, geeft 60% aan dit niet te vinden(40% wel) Vervolgens of de collectieven Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer (ALNb) daar aan wel bijdragen: 92% is het daarmee eens. De combinatie van GLB en ALNb biedt volgens 45% van de aanwezigen een positieve bijdrage aan vergroening, maar het kan wel beter. 20% is hierover onzeker; 35% vindt dat het niet positief bijdraagt (het merendeel van deze groep is voor afschaffing).

2 Visie op vergroening in Drenthe - dhr. Henk Jumelet Gedeputeerde Prov. Drenthe De heer Jumelet gaat in op het beleid rondom vergroening. Hij beoordeelt vergroening als een vorm van verduurzaming. De invulling ervan kun je zien als een cocktail waarbij iedere boer zoekt naar een eigen mix van ingrediënten, passend bij het bedrijf. De optelling van de vele cocktails maakt vergroening tot een succes. In de Versnellingsagenda Melkveehouderij en door InnovatieVeenkoloniën wordt hieraan gewerkt in nauwe samenwerking met alle partijen: provincie, natuurorganisaties, (georganiseerde landbouw) en waterschappen. Een mooi voorbeeld heeft hij aangetroffen in Eelderwolde op een natuurboerderij waarbij de boer de liefde voor zijn bedrijf uitbouwt naar de natuur in de omgeving. En daar een geslaagd verdienmodel aan heeft weten te koppelen. De heer Jumelet benadrukt de ambitie van de provincie: bij vergroening ondernemend zijn, dus het benutten van ondernemerschap om het tot een succes te maken samen met de groenmanifest partners. Er is de komende jaren 11 miljoen euro beschikbaar vanuit de provincie. De Provincie wil samen met partijen meer voorlopers mobiliseren vanuit het peloton. Door de eerder aangegeven samenwerking liggen hier goede mogelijkheden als de partijen elkaar de ruimte geven om tot een mooie cocktail te komen. Er zijn voldoende kansen met een acceptabel verdienmodel. ANLb (Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer) uitgevoerd door Agrarische Collectieven wat is er mogelijk? - Bert Wiekema (ANV Drenthe) Bert Wiekema schetst hoe de overgang van SNL (Subsidie Natuur en Landschap) naar de agrarische collectieven is verlopen. Vanuit de ANV s is vaart gemaakt met het optuigen van de agrarische collectieven, met een coördinerend bestuur bestaande uit 3 vertegenwoordigers vanuit ANV, 3 vanuit LTO met dhr. Henk van 't Land als onafhankelijk voorzitter. In de overgangsfase lopen nog een deel van de oude overeenkomsten door die een flinke greep uit het beschikbare jaarbudget van 2,6M doet. Voor 2016 is slechts 1,2M beschikbaar, zodat lang niet alle geïnteresseerden konden aanhaken. De collectieven werken momenteel aan de operationalisering van het nieuwe systeem. Hiervoor is al heel veel werk verzet, maar het blijft een leerproces. Alle collectieven zijn inmiddels gecertificeerd. De samenwerkingsvorm heeft de vorm van een coöperatie (is gericht op samenwerking). Gestreefd wordt naar een forse daling van de overheadkosten (van 40-45% in oude situatie naar 15-20%). Dit vraagt wel om enig vertrouwen te geven aan de collectieven. Niet iedereen kan deelnemen: dit is voorbehouden aan ondernemers in strak begrensde gebieden. Verder moeten uiterlijk 30 dec. zogenoemde min-max contracten afgesloten zijn. In het Veenkoloniale gebied is sprake van 3 clusters van min. 250 ha. Een waterpilot bij Drents Aa maakt mogelijk om deel te nemen aan totaal 50 km lengte 3-4m spuitvrije zone: hiervoor is veel belangstelling. Een knelpunt in de Veenkoloniën vormen de lange akkers met brede wijken. Dit vraagt om maatwerk voor het gebied: ANLb wil naar 3m akkerrand aan weerskanten van de wijk (i.p.v. 6m die nu verplicht is), maar is nog steeds in discussie. Het monitoren t.a.v. natuurdoelen is nog in ontwikkeling. De vraag is waar mogelijke knelpunten ontstaan. Op dit moment is 1 cluster van min. 250 ha afgevallen vanwege de 6m regel (min. breedte van akkerrand). Er is ook discussie over de mengsels die gebruikt mogen worden in de akkerrand. Bert Wiekema geeft tot slot aan dat er in beginsel geen budget is voor communicatie en het daarom zoveel mogelijk via de krant. 2

3 Vergroening en agrarische natuurcollectieven op weg naar een groener GLB Jan Gerrit Deelen (Ministerie EZ) De heer Deelen werkt bij het onderdeel Natuurbeheer van het Ministerie. Hij beschrijft hoe het proces van totstandkoming van wetgeving Nationaal - Europees verloopt. De wet is heel precies. Ecologische doelen moeten ook nageleefd worden. Er is derhalve een soort strijd dus de bureaucraten die alles precies willen beschrijven en beheersen en de meer praktisch aangelegde uitvoerders die redeneren vanuit effectiviteit (grotere doel nastreven met beperking van kosten voor de overheid). Phil Hogan (Europese Commissie) gaat voor vergroening, maar het geeft het tijd om effectief te worden. De creatieve Nederlandse benadering (groeps- en gebiedsaanpak) wordt positief beoordeeld in Brussel. Op dit moment is er veel interesse in het buitenland voor de Nederlandse aanpak. Zeker omdat hier sprake is van een hoogproductieve landbouw, die toch een goede combinatie weet te maken. De heer Deelen geeft aan dat in Brussel gekeken wordt naar een werkbare cocktail van maatregelen. Nederland wil maatwerk met gecertificeerde collectieven. Wat willen we nog doen om succesvol in vergroening te zijn? De Nederlandse pilot-benadering (die de basis heeft gelegd voor het huidige systeem) wordt als zeer vruchtbaar gezien. EZ (de staatsecretaris) wil dit spoor samen verder verkennen! Het enthousiasme bij de Europese Commissie geeft steun: zij willen graag meer input vanuit Nederland. Discussie: - Is er ruimte voor streek specifieke oplossingen? Wijken zijn hier uniek!. ANLb wil in 2016 dit verder uitwerken. Wellicht is er ruimte om op dit punt een pilot te starten in overleg met EZ. - Nederland wil redeneren vanuit doelen; Brussel denkt vanuit regels. Dat is een spanningsveld. De GLB pilots hebben heel veel inzichten opgeleverd. Vb: POP - KRW doelen: De EU man in Brussel redeneert vanuit watertekort, terwijl hier juist veel water (watergangen) voorhanden is. - EZ denkt bij voorkeur breder dan vergroening. meer vanuit verduurzaming. Zou je vanuit die visie kunnen nadenken over een betere invulling van vergroening? Vergroening op het boerenbedrijf ervaringen en hoe verder? Luink van de Laan (akkerbouwer, lid Drents Collectief en ANV) De heer Van de Laan schetst zijn bedrijfssituatie (100 ha Veenkoloniaal bouwplan met veel zetmeelaardappelen en cichorei). Hij is in 2010 gestart met SNL - akkerranden van 3 m breed. Heeft nu ook groenbemesters en vanggewassen: probeert van alles uit, waarvan zowel de bodem en het wild profiteert. Hij geeft aan problemen te hebben met de verplichte breedte van de akkerranden naast de wijken. Dit zou beter kunnen en moeten: de wijken (deels) meenemen als kans. Met randen ernaast van 2-5m, zodat ook de waterkwaliteit (nog minder emissie naar oppervlaktewater) ervan profiteert. Maw.: pak een strook van 6 m vanaf de waterkant. Ook tipt hij de groenbemesters als maatregel aan: er is een groot verschil tussen het inzaaien vs. telen van een groenbemester. Gestreefd moet worden naar een gewas dat de winter overstaat: dat is goed voor wild en goed voor organische stof. Ook het FAB-effect (functionele agrobiodiversiteit) is niet te onderschatten: minder chemie nodig voor luizenbeheersing. Idealiter, schetst hij, kan op deze wijze de grond het hele jaar rond bedekt zijn (graan in april zaaien + daarna vanggewas). Discussie: - benutting landschapselementen: werden in Duitsland als onderdeel van de landbouwgrond (niet in Nederland). RVO past nu daar hun systeem op aan. - Vereenvoudiging van regelgeving: wordt aan gewerkt, maar is niet eenvoudig. De EC kijkt naar foutenpercentages: bij hogere foutenpercentages dreigt aanscherping van regels, waar weer leidt 3

4 tot meer fouten enz.. Zo houdt men elkaar in de greep. Ook de 2e Kamer doet er aan mee (vanuit de gedachte dat belastinggeld wel eerlijk verdeeld worden). - Zouden we met veel meer akkerrand in de Veenkoloniën plant parasitaire doelen (FAB effect) kunnen bereiken? Ervaringen laten zien dat dit mogelijk is (kan chemie niet volledig vervangen). Aquatische biodiversiteit hoe vult het Waterschap dit in? Wilfried Heijnen - Hunze&Aa s Het Waterschap heeft de verantwoordelijkheid voor het watersysteem en biodiversiteit. De KRW leidt tot de verplichting om biodiversiteit te verbeteren en het Waterschap moet het vooral realiseren in de hoofdwatergangen (beken / hoofdkanalen). De 3500 km aan hoofdwatergangen vallen ook onder de verantwoordelijkheid van waterschap. Het merendeel van de sloten eigendom en verantwoordelijkheid van de boer. Er is een dempingenbeleid: veel wijken en sloten gelden als een natuurhistorisch kenmerken. Dit biedt een aangrijppunt om deze in te zetten voor natuur. Een belangrijk aandachtsgebied voor het waterschap is het benutten van het gebied als boezem voor watervoorraad. In de Veenkoloniën geldt dat het aandeel te droge gronden verreweg het grootst is. Wat kun je hieraan optimaliseren (door voor de natste delen een oplossing te zoeken denk aan de ANOG pilot rond Pagediep)? Verder laat de heer Heijnen diverse interessante beelden van alternatieve oeverplannen in het kader van de pilot PVN (Peilbeheer-Veiligheid-Natuur). In die oeverplannen zijn allerlei zones getypeerd met een eigen oeverbeeld. Hier is een flinke natuurwinst te boeken zonder dat het ten koste gaat van de ontwatering. Discussie: - Is er een link mogelijk tussen aquatisch en ANLb aanpak? Dit is een beleidsvraag die verder uitwerking behoeft. Het waterschap heeft al aangeboden om maaipaden in te zetten voor vogelbeheer etc.. RVO zou echter aangeven dat deze niet voldoen aan de Europese regels. - Er zijn her en der potjes: kun je die niet bundelen om tot een goede aanpak te komen voor akkerrandenbeheer? Dhr. Heijnen geeft aan dat het waterschap de waterkwaliteit centraal stelt bij de discussie over de gewenste minimale breedte van akkerranden (6-9m zou goed zijn). De waterkwaliteit wordt vooral bepaald door spuitgedrag naast de kleinere sloten. - Het waterschap heeft zich tot doel gesteld dat 8 km natuurvriendelijke oevers bij moeten komen. Als eerste stap wordt nu geëvalueerd wat dit oplevert qua natuur. Dhr. Heijnen tekent erbij aan dat de waterkwaliteit in de Veenkoloniën niet echt een probleem is (voldoet aan norm). Stellingen Aan de hand van een aantal stellingen ontspinnen zich interessante discussies. Stelling 1: De vergroeningsopgave wordt eenzijdig bij de akkerbouw neergelegd. Eens: 17; oneens: 5 - Voor veehouderij met veel permanent grasland is vergroening geen probleem (ook niet voor de maisteelt). Akkerbouw moet relatief meer aanpassen in de bedrijfsvoering. - Nederland heeft in EU verband gesteld dat de inspanningen voor vergroening teveel bij de akkerbouw liggen. Wijzigingen werden echter niet door andere landen gesteund. Daarom is de invulling toch vooral vertaald richting akkerbouw en mais. De 5% EFA regel wordt herzien. - In de akkerbouw is vergroening vooral via groenbemesters ingevuld. Veel akkerbouwers deden dat al. Toch is er meer groenbemesters verkocht (Agrifirm: %). Het is wel groener geworden. Wel discussie over mengseltype: hoe kun je binnen de regels ook de weerbaarheid van de bodem bevorderen? Telers zien ook teelttechnische voordelen. Alleen op zware klei (Oldambt) geeft invulling meer problemen. In de veehouderij laat het project Grondig boeren met mais zien dat in de maisteelt vergroening perspectieven heeft. 4

5 - Bij een slimme invulling is het mogelijk om maatregelen te kiezen die goed voor de natuur én goed voor de boer zijn! Stelling 2: Vanggewassen leveren een wezenlijke bijdrage aan vergroening Eens: 10; Oneens: 10 - groenbemesters leggen mineralen vast (positief) - Vanuit natuurdoelen wil je graag iets doen dat jaarrond effect heeft (vanggewassen helpen daar deels bij). - Vanggewassen was al de gangbare landbouwpraktijk. Akkerranden hadden veel meer bijgedragen (als het verplicht was geworden). - EZ is alert op het punt dat vergroening veel EU subsidie kost: de maatschappij vraagt wel wat van hun terug! Hoe voorkom je een boemerang effect als het beeld ontstaat dat er geen wezenlijke verbetering in natuur gerealiseerd wordt (signaal: bird life protest). - Moeten we naar een beter vanggewasbeheer toe? Is dat voldoende? Of toch naar een combinatie van meerdere maatregelen (cocktail benadering)? De suggestie is om dit idee verder uit te proberen. Stelling 3: Op slechte grond levert vergroening een beter saldo dan akkerbouwgewassen Eens: 10; Oneens: 3 nee - geldt voor slechte plekken zeker. De meeste boeren hebben economisch doel. Het zou goed zijn als er ruimte komt om hierop in te spelen door collectieven: zouden onderling meer vrijheid moeten hebben, zodat dit onder bijv. door 5% van pijler 1 kan vallen. Formeel is er al ruimte in de EU regels, maar is nu juridisch te strak geregeld. Stelling 4: productieverhoging en vergroening gaan niet samen? Eens: 2; oneens: 18 - EZ ziet het nu wel samengaan. Boeren hebben (door de hoge deelname) het idee dat de vergroeningstoeslag leidt tot een hoger saldo. Bij vergroening via het spoor van de groenbemesters (b)lijkt het te kunnen. - Wat zou je kunnen met peilbeheer? Het Waterschap zoekt naar robuustere systemen met het oog op klimaatverandering. Een van de ideeën is om het peilbeheer anders te regelen (in samenwerking tussen landeigenaren). Dit is een zoekproces, waarbij voor- en nadelen afgewogen moeten worden (bijv. hoe voorkom je dat het waterschap als rechter moet optreden?). Afsluiting Na een kort dankwoord voor alle sprekers wordt de volgende bijeenkomst aangekondigd: Donderdag 28 januari (middag: zaal Meursinge Westerbork) Thema: IJkAkker resultaten en ontwikkelingen rondom precisielandbouw

6 Bijlage 1: Programma van de middag 13.30uur Opening door dagvoorzitter Pieter de Wolf (Wageningen UR PPO) 13.40uur Visie op vergroening in Drenthe Gedeputeerde Henk Jumelet (Prov. Drenthe) 14.00uur ANLb (Agrarisch Natuur en Landschapsbeheer) uitgevoerd door Agrarische Collectieven wat is er mogelijk? Bert Wiekema (ANV Drenthe) 14.25uur Vergroening en agrarische natuurcollectieven op weg naar een groener GLB Jan Gerrit Deelen (Ministerie EZ) PAUZE 15.15uur Vergroening op het boerenbedrijf ervaringen en hoe verder? Luink van de Laan (akkerbouwer, lid Drents Collectief en ANV) 15.40uur Aquatische biodiversiteit hoe vult het Waterschap dit in? Wilfried Heijnen (beleidsmedewerker Hunze&Aas) 16.10uur Discussie aan de hand van stellingen 16.45uur Afsluiting met drankje en hapje

Het nieuwe GLB en de positie van agrarisch natuurbeheer en ANV s

Het nieuwe GLB en de positie van agrarisch natuurbeheer en ANV s Het nieuwe GLB en de positie van agrarisch natuurbeheer en ANV s Paul Terwan Drachten, 14-12-2011 ALV BoerenNatuur Belangrijkste veranderingen EU-geldstroom naar NL neemt iets af, vooral in eerste pijler

Nadere informatie

09.30 uur LTO Noord Ledendag (besloten) Ruimbaan voor de Drentse boer Kansen voor bedrijfsontwikkeling

09.30 uur LTO Noord Ledendag (besloten) Ruimbaan voor de Drentse boer Kansen voor bedrijfsontwikkeling Programma Dinsdag 16 december Tijd Bedrijf Spreker Onderwerp 12.00 uur TCE GoFour Dhr. Van der Klok Bio Product Processor (BPP) Boerderij van de toekomst 13.00 uur LandRent Mevr. Leeuwerik Pacht en verhuur

Nadere informatie

Vergroening en verduurzamen landbouw

Vergroening en verduurzamen landbouw Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Vergroening en verduurzamen landbouw Wim Dijkman Dronten, 2-12 2014 1 Agenda Groen Ondernemen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Maatregelen POP en water

Nadere informatie

Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt

Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt Biedt de nieuwe GLB kansen voor voedergewassen? L.Tjoonk Kennisontwikkelaar ruwvoerteelt Hervorming Gemeenschappelijk Europees Landbouwbeleid Toeslagrechten 2014 Betalingsrechten 2015 Nationale invulling

Nadere informatie

Datum 18 december 2014 Betreft Aansluiting vergroening GLB en agrarisch natuur- en landschapsbeheer

Datum 18 december 2014 Betreft Aansluiting vergroening GLB en agrarisch natuur- en landschapsbeheer > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Ministerie van Economische Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 33 576 Natuurbeleid Nr. 17 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

www.salland.ltonoord.nl

www.salland.ltonoord.nl Workshop Gebiedscoalities door Ben Haarman voorzitter LTO Salland en Herman Menkveld voorzitter ANV Salland LTO Salland Beter samen Ondernemen Dan samen Ondergaan! ltosalland1@gmail.com www.salland.ltonoord.nl

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2014 NR. 2

NIEUWSBRIEF FEBRUARI 2014 NR. 2 Vanaf 1 januari 2016 gaat Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer (ANLb2016) van start. Vanuit een collectieve aanpak van het agrarisch natuur- en landschapsbeheer willen overheid, koepels en collectieven

Nadere informatie

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020 Omvorming + nieuwe opzet directe betalingen Overgangsjaar Toegang tot nglb Basispremie Vergroening en de eisen Communicatie 2 Het nieuwe GLB, nog

Nadere informatie

Twentse landbouw in nieuw krachtenveld. Gerko Hopster &JurgenNeimeijer

Twentse landbouw in nieuw krachtenveld. Gerko Hopster &JurgenNeimeijer Twentse landbouw in nieuw krachtenveld Gerko Hopster &JurgenNeimeijer Programma Voorstellen Stellingen Presentatie trends en ontwikkelingen Discussie Conclusies en afronding Pratensis Adviesbureau voor

Nadere informatie

Selectief maar voortvarend investeren in effectief agrarisch natuurbeheer

Selectief maar voortvarend investeren in effectief agrarisch natuurbeheer Selectief maar voortvarend investeren in effectief agrarisch natuurbeheer De breedte van het speelveld Betaald beheer (SNL): 179.000 ha, 64 mln. (excl. ganzen) 13.500 bedrijven = 27% van grondgebonden

Nadere informatie

OOGST KENNISWERKPLAATS VEENKOLONIëN

OOGST KENNISWERKPLAATS VEENKOLONIëN OOGST KENNISWERKPLAATS VEENKOLONIëN 2012-2013 Contact: Raadhuisplein 1 9501 SZ Stadskanaal Contactpersoon: Rosalie Rooze 058-2846206 Wat is de kenniswerkplaats De kenniswerkplaats is een schakel tussen

Nadere informatie

Agrarische Natuurvereniging Brabantse Wal. (Agrarisch) natuurbeheer in ons ANV gebied: activiteiten, resultaten en kansen

Agrarische Natuurvereniging Brabantse Wal. (Agrarisch) natuurbeheer in ons ANV gebied: activiteiten, resultaten en kansen Agrarische Natuurvereniging Brabantse Wal (Agrarisch) natuurbeheer in ons ANV gebied: activiteiten, resultaten en kansen ALV 14 april 2016 Ernst Verwer Gebiedscoördinator Inhoud van de presentatie 1) Missie

Nadere informatie

Collectieven op weg naar Natuurbeheerplan 16. Henk Menninga IPO/BIJ12

Collectieven op weg naar Natuurbeheerplan 16. Henk Menninga IPO/BIJ12 Collectieven op weg naar Natuurbeheerplan 16 Henk Menninga IPO/BIJ12 Inhoud Grote veranderingen ANLb16 Waar staan we? Producten projectorganisatie IPO/EZ Provinciaal natuurbeheerplan 16 Doorwerking doelen

Nadere informatie

Vergroeningseisen. Agenda. Aan vergroeningseisen voldoen voor uitbetaling Basispremie Vergroeningspremie

Vergroeningseisen. Agenda. Aan vergroeningseisen voldoen voor uitbetaling Basispremie Vergroeningspremie Agenda 20.15u Opening 20.20u GLB-beleid: De vergroeningseisen 21.15u Pauze 21.30u GLB-beleid: hoogte premie en kortingen 21.50u Aandachtspunten bij invullen gecombineerde opgave 22.15u Vragen en discussie

Nadere informatie

2. Schaakbord 1, de actualiteit: gecombineerde opgaaf, diverse knelpunten

2. Schaakbord 1, de actualiteit: gecombineerde opgaaf, diverse knelpunten Update GLB 26 mei 2015 Tot 15 juni heeft u de mogelijkheid de gecombineerde opgaaf te doen. Hierover, maar ook op drie andere niveaus, blijft Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB) om aandacht vragen.

Nadere informatie

Het agrarisch natuur-en landschapsbeheer vanaf 2016

Het agrarisch natuur-en landschapsbeheer vanaf 2016 Het agrarisch natuur-en landschapsbeheer vanaf 2016 Voorstellen Jos van Maanen (Agrarisch) makelaar/taxateur Van Maanen Vastgoed Adviseur onteigening / pacht Buro Loevesteijn Tot 2008 melkveehouder Voorzitter

Nadere informatie

Verslag Workshop Groene diensten

Verslag Workshop Groene diensten Verslag Workshop Groene diensten Groene diensten Groenbeheer, landschapsbeheer, natuur. Opbouw workshop Er zijn twee workshops gehouden, aan het eind van de ochtend en begin van de middag. De beide workshops

Nadere informatie

Agrarisch natuur- en landschapsbeheer 2016. Henk Menninga IPO, Vitaal Platteland

Agrarisch natuur- en landschapsbeheer 2016. Henk Menninga IPO, Vitaal Platteland Agrarisch natuur- en landschapsbeheer 2016 Henk Menninga IPO, Vitaal Platteland Inhoud Kern agrarisch natuurbeheer 2016 Eén stelsel, drie bouwstenen Doelrealisatie: prov. natuurbeheerplan Interactieve

Nadere informatie

AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN STARING ADVIES

AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN STARING ADVIES AGRARISCH NATUUR- EN LANDSCHAPSBEHEER EN STARING ADVIES De provincies willen waardevolle landbouwgebieden en natuurterreinen verder ontwikkelen. Staring Advies kan eigenaren van agrarische bedrijven en

Nadere informatie

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3

POP-3. Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020. Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 Informatiebijeenkomst Europese Fondsen november 2014 POP3 POP-3 Plattelands Ontwikkelings Programma 2014-2020 1 Provincie Zeeland Uitvoering POP-3: Johan Wandel Boy Saija Arjon Copper Programma Zeeuws

Nadere informatie

Een. ondernemende EHS. voor Brabant

Een. ondernemende EHS. voor Brabant Een ondernemende EHS voor Brabant Een ondernemende EHS voor Brabant Natuur- en landschapsontwikkeling is belangrijk voor een mooi, gevarieerd en aantrekkelijk Brabants platteland. Brabantse boeren en tuinders

Nadere informatie

Opzet eerste deel middag

Opzet eerste deel middag Watermiddag Opzet eerste deel middag 13.00 Opening van de middag door Lyda Dik Wat wordt gevraagd in het Natuurbeheerplan2016 13.15 Wat zijn blauwe diensten? Toelichting op de Catalogus Blauwe diensten,

Nadere informatie

De opmaat naar professionalisering van regionale collectieven

De opmaat naar professionalisering van regionale collectieven De opmaat naar professionalisering van regionale collectieven Agrarisch natuurbeheer in discussie Uitvoeringslasten te hoog Tegenvallende effectiviteit (tegenover kommer en kwel staan succesverhalen) Leren

Nadere informatie

Landschap en Ruimtelijke Kwaliteit

Landschap en Ruimtelijke Kwaliteit Landschap en Ruimtelijke Kwaliteit Even terugkijken Successen van de afgelopen tijd Uniek systeem voor duurzaam beheer Zelfstandige Landschapsfondsen Betrokkenheid ANV s en andere lokale partijen Voorbeeld

Nadere informatie

Agrarisch waterbeheer

Agrarisch waterbeheer Samenwerkingsproject Agrarisch waterbeheer 29 april 2015 www.waterlandendijken.nl 1 Wie zijn wij? > Vereniging voor Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer > Werkgebied: Laag Holland en Noord Kennemerland

Nadere informatie

Een kijkje in de SNL-keuken

Een kijkje in de SNL-keuken Een kijkje in de SNL-keuken Unit Natuurinformatie en Natuurbeheer BIJ12 Herman Cohen Stuart en Karin Cox 1 Twitter met ons mee! #Hogeschool_VHL #BIJ12 #SNL #ANLb2016 Over BIJ12 3 Even een testje! Voordat

Nadere informatie

Jaarverslag ANOG 2014

Jaarverslag ANOG 2014 1 Jaarverslag ANOG 2014 Secretariaat: Internet: E-mail: Plattelandshuis Lageweg 14C 9698 BN, Wedde T 0597-464486 www.anog.nl info@anog.nl Ontwikkelingen: - Ledenaantal: In 2014 zijn er enkele opzeggingen

Nadere informatie

U ontvangt op dit moment subsidie voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer van de Provincie Zeeland.

U ontvangt op dit moment subsidie voor agrarisch natuur- en landschapsbeheer van de Provincie Zeeland. bericht op brief van: - Zie adreslijst uw kenmerk: - ons kenmerk: afdeling: Water, Bodem en Natuur bijlage(n): behandeld door: W. Maljaars doorkiesnummer: 17 26 onderwerp: Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer

Nadere informatie

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Europees Landbouwbeleid en Voedselzekerheid

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Europees Landbouwbeleid en Voedselzekerheid Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020 Europees Landbouwbeleid en Voedselzekerheid 2 Omvorming + nieuwe opzet directe betalingen Overgangsjaar Toegang tot nglb Basispremie Vergroening en

Nadere informatie

Datum : 22 april Plaats : Congrescentrum De Werelt, Westhofflaan 2, Lunteren

Datum : 22 april Plaats : Congrescentrum De Werelt, Westhofflaan 2, Lunteren ANLB dag 2015: Samen op weg naar resultaat Datum : 22 april 2015. Plaats : Congrescentrum De Werelt, Westhofflaan 2, Lunteren Programma 9.30 uur Ontvangst en registratie. 10.00 uur Welkom en de aftrap

Nadere informatie

Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem. Linda van der Weijden

Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem. Linda van der Weijden Kringlooplandbouw: Meer verdienen met aandacht voor het natuurlijk systeem Linda van der Weijden Opzet Inhoud: Hoe ontwikkel je met het natuurlijk systeem? Proces: Hoe pakken we dat aan? 2 Wat is kringlooplandbouw?

Nadere informatie

Projectpartijen. Initiatiefnemers LTO-Noord ForFarmers Hendrix Waterschap Rijn en IJssel

Projectpartijen. Initiatiefnemers LTO-Noord ForFarmers Hendrix Waterschap Rijn en IJssel Carel de Vries Aanleiding Toekomstvisie LTO Noord-Gelderland Sectorvisie mestbeleid: Koersvast richting 2020 Deltaplan Agrarisch Waterbeheer Watervisie 2030, Water schap Rijn en IJsselAgenda Achterhoek

Nadere informatie

Mogelijkheden voor een ambitieuzere vergroening in de Oost- Groninger akkerbouw

Mogelijkheden voor een ambitieuzere vergroening in de Oost- Groninger akkerbouw Mogelijkheden voor een ambitieuzere vergroening in de OostGroninger akkerbouw Inhoud. Achtergrond. Aanpak 3 3. Resultaten van de enquête 5 4. Ideeën voor extra vergroeningsprikkels 9 4. Akkerbouwers beter

Nadere informatie

AQUATISCHE LANDBOUW. haal meer uit land én water

AQUATISCHE LANDBOUW. haal meer uit land én water AQUATISCHE LANDBOUW haal meer uit land én water AQUATISCHE LANDBOUW Waarom wel het land, maar niet de sloot benutten in de veenweiden? Dat is de vraag waar het om draait in het icoon Aquatische landbouw

Nadere informatie

Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden?

Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden? Resultaten met functionele agrobiodiversiteitsmaatregelen vanuit project Boeren en Agrobiodiversiteit.. Kan stimuleren van agrobiodiversiteit zonder externe gelden? Jan de Wit Louis Bolk Instituut 1 Biodiversiteit?

Nadere informatie

Subsidiestelsel Natuur en Landschap

Subsidiestelsel Natuur en Landschap Subsidiestelsel Natuur en Landschap Nederland is rijk aan waardevolle natuur- en cultuurlandschappen. De provincies zijn in Nederland verantwoordelijk voor het natuurbeheer en willen de natuurwaarden in

Nadere informatie

GLB en Vergroening. Goed boeren, goed beheren

GLB en Vergroening. Goed boeren, goed beheren GLB en Vergroening Goed boeren, goed beheren Per 2014 start de Europese Unie (EU) een nieuw Gemeenschappelijk Landbouwbeleid (GLB). Voor Nederland is het nieuwe beleid erop gericht om bedrijven meer concurrerend

Nadere informatie

Kunnen bloemrijke bermen helpen om EPR te voorkomen?

Kunnen bloemrijke bermen helpen om EPR te voorkomen? Kunnen bloemrijke bermen helpen om EPR te voorkomen? Frans van Alebeek (PPO-AGV, Lelystad) Expert Meeting EPR, 20 maart 2013 Inhoud Akkerranden en natuurlijke plaagbeheersing in de akkerbouw (FAB) Succes-

Nadere informatie

Naar een écht groen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid

Naar een écht groen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Naar een écht groen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Advies van Vogelbescherming Nederland, Natuurmonumenten, Landschapsbeheer Nederland, De12Landschappen, Milieudefensie en Stichting Natuur en Milieu.

Nadere informatie

Basisbetalingsregeling 2015 t/m 2019

Basisbetalingsregeling 2015 t/m 2019 Basisbetalingsregeling 2015 t/m 2019 Rijnsburg, 13 oktober 2014 Inhoud in vogelvlucht Omvorming + nieuwe opzet directe betalingen Toegang tot nglb Basispremie + vergroening op hoofdlijnen Voorbereiding

Nadere informatie

Effecten van het nieuwe GLB. Vlas en Hennep.NL. Erik Beumer Beumer Agro Service

Effecten van het nieuwe GLB. Vlas en Hennep.NL. Erik Beumer Beumer Agro Service Effecten van het nieuwe GLB Vlas en Hennep.NL Erik Beumer Beumer Agro Service 30 oktober 2014 1 Programma Introductie; Van bedrijfstoeslag naar betalingsrechten; Huren van land en betalingsrechten; Vergroening;

Nadere informatie

Resultaten landbouwenquête. September 2013

Resultaten landbouwenquête. September 2013 Resultaten landbouwenquête September 2013 1 Landbouwenquête 2013 Inleiding In juni 2013 hebben de noordelijke Natuur en Milieufederaties en LTO Noord in samenwerking met het Dagblad van het Noorden en

Nadere informatie

Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s

Ondergrondse opslag. Kansen en dilemma s Ondergrondse opslag Kansen en dilemma s Nut en noodzaak? 2 Historisch perspectief Aanname alles is optimaal geregeld, water volgt functie; Nu voldoende water door externe aanvoer; Weinig urgentie voor

Nadere informatie

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West.

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Wim Honkoop Begeleiding 35 individuele melkveehouders. Al ruim 3 jaar actief in het opstellen en optimaliseren van Kringloopwijzer resultaten.

Nadere informatie

Training effectief en efficiënt besturen

Training effectief en efficiënt besturen Training effectief en efficiënt besturen Aan deze training hebben in totaal 44 mensen deelgenomen van 28 collectieven. In deze notitie heb ik de belangrijkste indrukken opgenomen van de 4 bijeenkomsten.

Nadere informatie

Concept natuurbeheerplan 2016 bijna gereed

Concept natuurbeheerplan 2016 bijna gereed November 2014 Nieuwsbrief 6 De ontwikkeling van agrarische collectieven is volop aan de gang in Gelderland en Overijssel. Dat raakt de agrarische natuurverenigingen. Via deze nieuwsbrief geeft Natuurlijk

Nadere informatie

Harderbos en Harderbroek verbonden

Harderbos en Harderbroek verbonden Harderbos en Harderbroek verbonden De Ganzenweg is een verbinding voor mensen, maar een barrière voor dieren. Er ligt al een faunapassage onderdoor. De route daar naar toe is voor dieren nog niet ideaal.

Nadere informatie

Effectrapportage hervorming GLB vanaf 2015

Effectrapportage hervorming GLB vanaf 2015 Effectrapportage hervorming GLB vanaf 2015 A.K. Kerbouwer 1e Kruisweg 1a 3262 LK Oud-Beijerland 29 oktober 2014 Versie: 2014.13 Versie: 2014.13 pag 1 van 12 INHOUDSOPGAVE pag. Inhoudsopgave 2 A. Algemene

Nadere informatie

Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Herman Snijders Europees Landbouwbeleid en Voedselzekerheid

Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Herman Snijders Europees Landbouwbeleid en Voedselzekerheid Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020 Herman Snijders Europees Landbouwbeleid en Voedselzekerheid Ontwikkeling van het GLB van start tot nu Start (1960): gebrek aan voedsel, geld en arbeid verhoging

Nadere informatie

GESPREKSNOTITIE OVER VERSTERKING VAN HET SALLANDSE LANDSCHAP DOOR AANLEG, HERSTEL EN BEHEER VAN LANDSCHAPSELEMENTEN. in de periode

GESPREKSNOTITIE OVER VERSTERKING VAN HET SALLANDSE LANDSCHAP DOOR AANLEG, HERSTEL EN BEHEER VAN LANDSCHAPSELEMENTEN. in de periode GESPREKSNOTITIE OVER VERSTERKING VAN HET SALLANDSE LANDSCHAP DOOR AANLEG, HERSTEL EN BEHEER VAN LANDSCHAPSELEMENTEN in de periode 2014-2015 (versie 3 mei 2014) situatie per 31-12-2013 SAMEN STERKER Werkgroep

Nadere informatie

Jaar in beeld Wat deed SCAN in 2014 voor de collectieven?

Jaar in beeld Wat deed SCAN in 2014 voor de collectieven? Jaar in beeld Wat deed SCAN in 2014 voor de collectieven? 2014: het was voor SCAN een vruchtbaar jaar vol dynamiek en resultaat. Er is veel werk verzet, zowel voor als achter de schermen. De professionalisering

Nadere informatie

LEADER in POP3. Voorlichting over achtergronden, eisen en procedures? Met deze informatie kunt alvast aan de slag* Ochtend programma

LEADER in POP3. Voorlichting over achtergronden, eisen en procedures? Met deze informatie kunt alvast aan de slag* Ochtend programma *Deze presentatie wordt gedurende 2014 geactualiseerd zodra nieuwe informatie beschikbaar is LEADER in POP3 Ochtend programma Voorlichting over achtergronden, eisen en procedures? Met deze informatie kunt

Nadere informatie

Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur?

Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur? Melk van Hier, kansen voor landbouw en natuur? NATUUR EN LANDBOUW// VORSELAAR// 14 maart 2012 Draagvlakverbredingsproject Melk van Hier 1/1/2013 31/12/2013 Dit initiatief kadert binnen een overkoepelend

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof AA s-gravenhage > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Agro Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den

Nadere informatie

Nitraatrichtlijn. op weg naar het laatste. 28 November 2012 Mark Heijmans

Nitraatrichtlijn. op weg naar het laatste. 28 November 2012 Mark Heijmans Nitraatrichtlijn op weg naar het laatste actieprogramma? 28 November 2012 Mark Heijmans 1 Opzet Van mondiaal naar mineraal en van mineraal naar lokaal Beleid: ruimte en kaders Uitvoering: instrumenten,

Nadere informatie

Onderstaand de belangrijkste onderlinge relaties en geformuleerde uitgangspunten bij verdere uitwerking:

Onderstaand de belangrijkste onderlinge relaties en geformuleerde uitgangspunten bij verdere uitwerking: Notitie Samenhang instrumenten in het ANLb2016 Uitgangspunten bij de uitwerking van de POP3+ fiche, de subsidieverordening, het format Natuurbeheerplan, de Index Natuur en Landschap, de Catalogus Groen

Nadere informatie

a o p[f DniCD /^ groningen 3 1 OKT. 2013 2013-46.607/44/A.9, ECP 486530 A. van Bolhuis, P. Abbink (050)316 4199 a.van.bolhuis@provinciegroningen.

a o p[f DniCD /^ groningen 3 1 OKT. 2013 2013-46.607/44/A.9, ECP 486530 A. van Bolhuis, P. Abbink (050)316 4199 a.van.bolhuis@provinciegroningen. p[f DniCD /^ groningen Martinikerkhof 12 Aan Provinciale Staten 050 316 49 II 050 316 49 33 Datum Briefnummer Zaaknummer Behandeld door Telefoonnummer E-mail Antwoord op Bijlage Onderwerp 3 1 OKT. 2013

Nadere informatie

Toelichting flexibiliteit binnen het ANLB 2016

Toelichting flexibiliteit binnen het ANLB 2016 STICHTING COLLECTIEF AGRARISCH NATUURBEHEER SCAN Toelichting flexibiliteit binnen het ANLB 2016 Het nieuwe stelsel ANBL2016 biedt het collectief op meerdere manieren flexibiliteit in de uitvoering van

Nadere informatie

Leefgebieden droge en natte dooradering

Leefgebieden droge en natte dooradering ELAN Agrarische Natuurverenigingen Zuidoost-Friesland Nieuwe stelsel ANLB 2016 Leefgebieden droge en natte dooradering Wilco de Jong Voorzitter ELAN 12 februari 2015 Ooststellingwerf ELAN Agrarische Natuurcollectief

Nadere informatie

Basiscursus aan de slag weidevogelbescherming

Basiscursus aan de slag weidevogelbescherming Agrarisch Basiscursus Natuurbeheer weidevogelbescherming vanaf 2016 Het collectief Noordwest-Overijssel Basiscursus aan de slag weidevogelbescherming Per 2016 gaat het samenwerkingsverband van 4 agrarische

Nadere informatie

Overzicht ingediende vragen over het nieuwe GLB - De gecombineerde opgave in 2013 te laat is ingediend. Heeft dit gevolgen voor het aantonen dat men

Overzicht ingediende vragen over het nieuwe GLB - De gecombineerde opgave in 2013 te laat is ingediend. Heeft dit gevolgen voor het aantonen dat men GLB update 10 maart 2014 Het nieuwe GLB (Gemeenschappelijk Landbouw Beleid) is op 1 januari 2014 van start gegaan. Maar dat wil niet zeggen dat alles al duidelijk is. Er zitten nog verrassingen in de pijplijn.

Nadere informatie

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS

Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Vergroening van de landbouw: hoe maken we stappen/ hoe maken we sprongen? Jolanda Wijsmuller, BCS Markt trends Vraag naar veilig en duurzaam geteeld voedsel Sterkere focus op voedselkwaliteit en gezonde

Nadere informatie

Passen kruidenrijke weiden in de moderne melkveehouderij?

Passen kruidenrijke weiden in de moderne melkveehouderij? Duurzame landbouw Gezond voedsel - Vitaal platteland Passen kruidenrijke weiden in de moderne melkveehouderij? Weidetop - 11 juni 2014 Gijs Kuneman Directeur CLM Onderzoek en Advies Over CLM Onafhankelijk

Nadere informatie

De bodem beschermt belangen

De bodem beschermt belangen AT Osborne De bodem beschermt belangen Bijdrage aan VVM-symposium De Omgevingswet; kansen voor een gezonde bodem Utrecht, 4 september 2014 Jurgen van der Heijden, Inhoudsopgave 1. Probleemstelling

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 1 September 2015 Collectief Agrarisch Natuurbeheer West-Brabant

Nieuwsbrief nr. 1 September 2015 Collectief Agrarisch Natuurbeheer West-Brabant Voorwoord Nieuwsbrief nr. 1 September 2015 Collectief Agrarisch Natuurbeheer West-Brabant Beste lezer, Na eerdere informatie in bijeenkomsten, brieven en e-mails ontvangt u hierbij de eerste nieuwsbrief

Nadere informatie

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk

Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk Nationale landschappen: aandacht en geld nodig! 170610SC9 tk 7 Blijvend geld en aandacht nodig voor Nationale landschappen, Provincies doen meer dan het Rijk De Rekenkamer Oost-Nederland heeft onderzoek

Nadere informatie

Veerkrachtige landbouw Het conceptueel kader voor biodiversiteit in Zeeland

Veerkrachtige landbouw Het conceptueel kader voor biodiversiteit in Zeeland Veerkrachtige landbouw Het conceptueel kader voor biodiversiteit in Zeeland Chris Koopmans Jan Willem Erisman Louis Bolk Instituut Onafhankelijk kennisinstituut, duurzame landbouw, voeding en gezondheid

Nadere informatie

Toekomst Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Herman Snijders Programmadirectie GLB, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I)

Toekomst Gemeenschappelijk Landbouwbeleid. Herman Snijders Programmadirectie GLB, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) Toekomst Gemeenschappelijk Landbouwbeleid Herman Snijders Programmadirectie GLB, Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (EL&I) Ontstaan Jaren vijftig: Voedselzekerheid Deviezen sparen

Nadere informatie

Overzicht Beheerpakketten Agrarisch Natuur- & Landschapsbeheer 2016. SCAN versie 1.5d. FAC versie 1.2

Overzicht Beheerpakketten Agrarisch Natuur- & Landschapsbeheer 2016. SCAN versie 1.5d. FAC versie 1.2 Bijlage 2. Overzicht Beheerpakketten Agrarisch Natuur- & Landschapsbeheer 2016 SCAN versie 1.5d 1 december 2015 FAC versie 1.2 14 december 2015 ANLb Opbouw van de beheerpakketten De pakketten zijn opgebouwd

Nadere informatie

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner

Watersysteem van de Toekomst: vervolg debat-diner Memo Aan deelnemers diner-debat Eye Kopie aan Contactpersoon Rik van Terwisga Datum 8 januari 2015 Onderwerp Vervolg Debat-diner "Watersysteem van de Toekomst" Watersysteem van de Toekomst: vervolg

Nadere informatie

Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen

Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen Waarde netwerk Onkruidbestrijding op basis van verdienmodellen Vanuit de praktijk samen vernieuwend en duurzaam implementeren van KRW maatregelen Opzet Waarde netwerk 4 Achtergrond: Waarom waardenetwerken?

Nadere informatie

KENNISBEHOEFTE GERAADPLEEGD TIJDENS WERKCONFERENTIES IN 2013

KENNISBEHOEFTE GERAADPLEEGD TIJDENS WERKCONFERENTIES IN 2013 Als eerste stap op weg naar het nieuwe stelsel voor het agrarisch natuur- en landschapsbeheer dat in 2016 van start gaat, zijn in de eerste helft van 2013 tien werkconferenties georganiseerd met betrokkenen:

Nadere informatie

Hoofdlijnen en nationale keuzes GLB

Hoofdlijnen en nationale keuzes GLB Hoofdlijnen en nationale keuzes GLB 2014-2020 Herman Snijders Gemeenschappelijk landbouwbeleid Eerste pijler, Markt en inkomensondersteuning Tweede pijler, Plattelands- Ontwikkeling o.a. Producenten organisaties

Nadere informatie

Welkom. Douwe Hoogland, voorzitter Ingrid van Huizen, algemeen secretaris

Welkom. Douwe Hoogland, voorzitter Ingrid van Huizen, algemeen secretaris Welkom Douwe Hoogland, voorzitter Ingrid van Huizen, algemeen secretaris Inhoud presentatie 1. Introductie Vereniging NFW 2. Hervorming Gemeenschappelijk Landbouw Beleid (GLB) 3. Gebiedspilot GLB in de

Nadere informatie

Cluster Agro en Food Regio Zwolle

Cluster Agro en Food Regio Zwolle Cluster Agro en Food Regio Zwolle Dé proeftuin voor duurzame, innovatieve systemen en nieuwe verdienmodellen: een living lab voor Agro en Food Cluster Agro en Food Regio Zwolle Werk en innovatie Sterk

Nadere informatie

ZICHT OP DE BODEMSTRUCTUUR: Van de bodem én van elkaar leren!

ZICHT OP DE BODEMSTRUCTUUR: Van de bodem én van elkaar leren! ZICHT OP DE BODEMSTRUCTUUR: Van de bodem én van elkaar leren! In het project Zicht op de Bodemstructuur nemen Flevolandse buur(t)mannen sámen met een deskundige de bodemkwaliteit onder de loep. Om op deze

Nadere informatie

Voedergewassen na 2014 Wat betekenen GLB en derogatie voor teelt en gebruik van andere voedergewassen dan snijmaïs?

Voedergewassen na 2014 Wat betekenen GLB en derogatie voor teelt en gebruik van andere voedergewassen dan snijmaïs? De Nederlandse Vereniging voor Weide- en Voederbouw (NVWV) Verslag van themadag Voedergewassen na 2014 Wat betekenen GLB en derogatie voor teelt en gebruik van andere voedergewassen dan snijmaïs? Onder

Nadere informatie

Afkortingen 15 1. Begrippen 15 2. Organisaties 16. Auteurslijst 17

Afkortingen 15 1. Begrippen 15 2. Organisaties 16. Auteurslijst 17 Inhoudsopgave Voorwoord 13 Dr Cees Veerman Afkortingen 15 1. Begrippen 15 2. Organisaties 16 Auteurslijst 17 Deel 1. Algemeen Hoofdstuk 1. Agrarisch natuurbeheer 23 Helias Udo de Haes, Dick Melman, Floor

Nadere informatie

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel

Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het allemaal? Ontdek het met uw eigen Verdienmodel Voor wie doet u het eigenlijk allemaal? Veel ondernemers werken met passie aan hun product of dienst. Dan komt het weleens voor dat ondernemers

Nadere informatie

Hoe werkt natuurlijke plaagbeheersing?

Hoe werkt natuurlijke plaagbeheersing? Hoe werkt natuurlijke plaagbeheersing? WUR Onderwijsaanbod Gewasbescherming 2007 Modules Akkerbouw Frans van Alebeek (PPO-AGV, Lelystad) frans.vanalebeek@wur.nl Preventie van plagen Eén van de lange termijn

Nadere informatie

Waterkwaliteit verbeteren!

Waterkwaliteit verbeteren! Waterkwaliteit verbeteren! Erwin Rebergen Beheerder grond- en oppervlaktewater 6 juni 2013 1 Onderwerpen Waarom spant zich in om de waterkwaliteit te verbeteren? Wat willen we bereiken? Hoe willen we een

Nadere informatie

STUREN MET WATER. over draagvlak en draagkracht in de westelijke veenweiden

STUREN MET WATER. over draagvlak en draagkracht in de westelijke veenweiden STUREN MET WATER over draagvlak en draagkracht in de westelijke veenweiden STUREN MET WATER Het ontwerp Sturen met water van het Veenweide Innovatiecentrum Zegveld (VIC) zet in op actief, dynamisch grondwaterbeheer

Nadere informatie

Nr. 18 Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

Nr. 18 Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie 31920 Vergunningverlening natuur- en milieuwetgeving Nr. 18 Brief van de staatssecretaris van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Den Haag,

Nadere informatie

PROVINCIAAL BLAD. Gelet op de artikelen 4, 6 en 28 van de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht ;

PROVINCIAAL BLAD. Gelet op de artikelen 4, 6 en 28 van de Algemene subsidieverordening provincie Utrecht ; PROVINCIAAL BLAD Officiële uitgave van provincie Utrecht. Nr. 7833 30 november 2015 Besluit van gedeputeerde staten van Utrecht van 27 oktober 2015, nr. 8162AB8A, tot wijziging van de Uitvoeringsverordening

Nadere informatie

EU subsidies voor KRW opgaven

EU subsidies voor KRW opgaven EU subsidies voor KRW opgaven Themabijeenkomst op 26 november 2015 Govert Kamperman en Wimjan van der Heijden Waar staan we bij stil Kerndoelstellingen Europa Europa 2020-strategie EU subsidies, waar begint

Nadere informatie

Financiering verduurzaming bedrijventerreinen GebiedsESCo, hoe pak je dat aan? 12 juni 2014

Financiering verduurzaming bedrijventerreinen GebiedsESCo, hoe pak je dat aan? 12 juni 2014 #gebiedsesco Financiering verduurzaming bedrijventerreinen GebiedsESCo, hoe pak je dat aan? 12 juni 2014 #gebiedsesco Programma Gijs Schuurhuis (De Urbanisator Plaspoelpolder) Welkomstwoord Hans Korbee

Nadere informatie

Innovatieprogramma Landbouw Veenkoloniën

Innovatieprogramma Landbouw Veenkoloniën 1 Innovatieprogramma Landbouw Veenkoloniën 2012-2020 november 2012 Opgesteld door de Commissie Landbouw Veenkoloniën en vastgesteld door de Stuurgroep Agenda voor de Veenkoloniën op 26 november 2012 2

Nadere informatie

Pakketten Waterbeheer

Pakketten Waterbeheer Pakketten Waterbeheer 2016-2021 Duurzaam slootbeheer, iets voor u? Als agrariër heeft u belang bij een goed onderhouden sloot. Nu is de waterkwaliteit de afgelopen jaren al flink verbeterd, maar het kan

Nadere informatie

Veldleeuwerik. Duurzame landbouw een prachtige uitdaging. Henk Heinhuis

Veldleeuwerik. Duurzame landbouw een prachtige uitdaging. Henk Heinhuis Veldleeuwerik Duurzame landbouw een prachtige uitdaging Henk Heinhuis Produceren wij al duurzaam Klimaat Bodem Infrastructuur Waarom moet het anders Bewustwordingsproces Maatschappelijke druk Groei wereldbevolking

Nadere informatie

Opbouw. Het belang van natuurvriendelijke oevers. EU Kaderrichtlijn Water (KRW) Waterbeleid. Doel KRW voor oevers. EU Kaderrichtlijn Water Maatregelen

Opbouw. Het belang van natuurvriendelijke oevers. EU Kaderrichtlijn Water (KRW) Waterbeleid. Doel KRW voor oevers. EU Kaderrichtlijn Water Maatregelen Het belang van natuurvriendelijke oevers Christa Groshart Hoogheemraadschap Schieland en de Krimpenerwaard Opbouw Beleid en Maatregelen Verwachtingen Knelpunten KRW innovatie-onderzoek Waterbeleid Europese

Nadere informatie

Ronde Tafel Kringlooplandbouw Noord Nederland Kansen in GLB 2014-2020. 17 okt 2013 De Tike Henk Kieft, ETC

Ronde Tafel Kringlooplandbouw Noord Nederland Kansen in GLB 2014-2020. 17 okt 2013 De Tike Henk Kieft, ETC Ronde Tafel Kringlooplandbouw Noord Nederland Kansen in GLB 2014-2020 17 okt 2013 De Tike Henk Kieft, ETC Gemeenschappelijk landbouwbeleid 2014-2020 Kansen voor Kringloop aanpak Prioriteiten 2 e pijler

Nadere informatie

Effectiviteit KRW maatregelen. Halen we met de geplande maatregelen de ecologische doelen?

Effectiviteit KRW maatregelen. Halen we met de geplande maatregelen de ecologische doelen? Effectiviteit KRW maatregelen Halen we met de geplande maatregelen de ecologische doelen? 1 Maatregelen Kaderrichtlijn Water Kwaliteit Doelstelling Beleidstekort Maatregelen 2 Welke maatregelen worden

Nadere informatie

Voorsprong met mineralen

Voorsprong met mineralen Voorsprong met mineralen Samen staan de sectoren sterker Deze bijeenkomst werd mogelijk gemaakt door LTO Gelderland, Overijssel en de Rabobank. Circulaire Economie Nieuwe toverwoord of kansrijke uitdaging

Nadere informatie

Subsidie voor aanleg natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen

Subsidie voor aanleg natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen Subsidie voor aanleg natuurvriendelijke oevers en vispaaiplaatsen Heeft u een perceel of grenst uw woning of bedrijf aan een watergang en wilt u uw oever veranderen in een natuurvriendelijke oever? Dan

Nadere informatie

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020

Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020 Hoofdlijnen Gemeenschappelijk Landbouwbeleid 2014-2020 Even voorstellen Aanpak, vragen etc. Een nieuwe naam: RVO.nl Waar staan we nu? Brief staatssecretaris Omvorming + nieuwe opzet directe betalingen

Nadere informatie

Notulen Jaarvergadering op woensdag 22 oktober 2014

Notulen Jaarvergadering op woensdag 22 oktober 2014 Notulen Jaarvergadering op woensdag 22 oktober 2014 Aanvang: 20.00 uur Locatie:Café-restaurant de Vriendschap te Wadway 1) Opening door de voorzitter Klaas-Wim opent de vergadering en heet iedereen welkom.

Nadere informatie

Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid. Harry Kager LTO Nederland

Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid. Harry Kager LTO Nederland Van generiek mestbeleid naar individuele verantwoordelijkheid Harry Kager LTO Nederland Mestbeleid: schaken op vele borden Mestbeleid Nitraatrichtlijn leidend, daarnaast Kaderrichtlijn Water, Periodieke

Nadere informatie

2015-686 HERZIEN. Spelregelkader EU-cofinanciering

2015-686 HERZIEN. Spelregelkader EU-cofinanciering 2015-686 HERZIEN Spelregelkader EU-cofinanciering Voorgestelde behandeling: - Statencommissie Financiën, Cultuur, Bestuur en Economie op 9 september 2015 - Provinciale Staten op 23 september 2015 - fatale

Nadere informatie

PRESENTATIE SCAN-OFFICE DINSDAG 17 FEBRUARI: ZEIJEN WOENSDAG 18 FEBRUARI: APELDOORN DONDERDAG 19 FEBRUARI: BODEGRAVEN WOENSDAG 25 FEBRUARI: DEN BOSCH

PRESENTATIE SCAN-OFFICE DINSDAG 17 FEBRUARI: ZEIJEN WOENSDAG 18 FEBRUARI: APELDOORN DONDERDAG 19 FEBRUARI: BODEGRAVEN WOENSDAG 25 FEBRUARI: DEN BOSCH PRESENTATIE SCAN-OFFICE DINSDAG 17 FEBRUARI: ZEIJEN WOENSDAG 18 FEBRUARI: APELDOORN DONDERDAG 19 FEBRUARI: BODEGRAVEN WOENSDAG 25 FEBRUARI: DEN BOSCH BERT WIEKEMA SCAN MEHMET CANAVAR ANS GROUP PROGRAMMA

Nadere informatie