Inventarisatie beschermde vissen met behulp van vrijwilligers in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland 2008

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inventarisatie beschermde vissen met behulp van vrijwilligers in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland 2008"

Transcriptie

1 Inventarisatie beschermde vissen met behulp van vrijwilligers in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland 2008 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND

2 Inventarisatie beschermde vissen met behulp van vrijwilligers in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland 2008 Een rapportage van RAVON in opdracht van Waterschap Zuiderzeeland en Provincie Flevoland J. E. Herder december 2008 m.m.v. J. Reinhold, J. Nagel, E. Brokkelkamp, W. Kuijsten & J. Janse STICHTING RAVON POSTBUS BK NIJMEGEN

3 Colofon 2008 Stichting RAVON, Nijmegen Rapportnummer: Tekst: Jelger Herder Met medewerking van: Jeroen Reinhold, Jan Nagel, Elsa Brokkelkamp, Willem Kuijsten & Jöran Janse In opdracht van: Waterschap Zuiderzeeland en Provincie Flevoland Foto omslag: kleine modderkruiper Jelger Herder Wijze van citeren: Herder J.E., Inventarisatie beschermde vissen met behulp van vrijwilligers in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland Stichting RAVON, Nijmegen.

4 INHOUD SAMENVATTING 1 INLEIDING kader doel- en vraagstelling METHODE excursielocaties werven, opleiden en begeleiden van vrijwilligers gegevensverwerking RESULTATEN CONCLUSIES & AANBEVELINGEN aangetroffen soorten opzetten vrijwilligersnetwerk aanbevelingen voor de toekomst... 8 LITERATUUR... 9

5 1 INLEIDING 1.1 Kader Gezien de vereisten vanuit de Kaderrichtlijn Water en de Flora- & Faunawet wil Waterschap Zuiderzeeland meer inzicht krijgen in het voorkomen en de verspreiding van vissoorten in haar beheersgebied. De Kaderrichtlijn Water vraagt doelstellingen ten aanzien van het biologisch kwaliteitselement vis alsmede een monitoringsplan. De Flora- & Faunawet verreist inzicht in de verspreiding van beschermde soorten. Hiernaast wordt er voor de biodiversiteitsdoelstellingen vanuit het Ministerie van LNV aandacht gevraagd voor een aantal vissoorten. Op basis van verspreidingsgegevens kan het waterschap zorg dragen voor de bescherming van soorten bij de planning van haar activiteiten en projecten. De in 2006 goedgekeurde gedragscode voor waterschappen biedt de mogelijkheden om een breed scala aan werkzaamheden uit te mogen voeren zonder dat hiervoor een ontheffing op de Flora- en faunawet hoeft te worden aangevraagd. Voorwaarde voor het gebruik van de gedragscode is dat er onderbouwd kan worden dat er geen afbreuk wordt gedaan aan het duurzaam voortbestaan van beschermde populaties. Hiervoor is dus allereerst inzicht nodig in de verspreiding van de beschermde vissoorten. Momenteel worden inventarisaties uitgevoerd voor het opstellen van een vissenatlas van het beheersgebied. Dit gebeurt o.a. door vangstregistraties van beroeps- en sportvissers. Een aantal beschermde vissoorten zoals kleine en grote modderkruiper, bittervoorn, rivierdonderpad, kroeskarper en vetje zijn echter moeilijk vangbaar met de vistuigen van beroepsvissers en de hengel. Voor deze soorten zal dit daarom een onvoldoende beeld opleveren. In 2007 zijn er door RAVON over heel Flevoland visinventarisaties uitgevoerd met schepnet en draagbaar elektrovisapparaat. Hiernaast is er een begin gemaakt aan het opzetten van een vrijwilligersnetwerk voor schepnetvissers. Hiervoor is er een cursus visherkenning gegeven en zijn er enkele excursies georganiseerd. In 2008 is RAVON in samenwerking met Landschapsbeheer Flevoland verder gegaan met het opbouwen van het vrijwilligersnetwerk. Er is opnieuw een cursus visherkenning verzorgd en aansluitend zijn er maandelijks, in totaal 6 visexcursies georganiseerd onder begeleiding van één RAVON- en één Landschapsbeheer Flevoland medewerker. In dit verslag wordt een overzicht gegeven van de resultaten van de excursies (zowel qua vangsten als qua deelnemers) en zal het project kort geëvalueerd worden. 1.2 Doel- en vraagstelling De doelstelling luidt als volgt: Het opzetten van een vrijwilligersnetwerk van schepnetvissers in de provincie Flevoland met als doel het inventariseren van vissen in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland. De visseninventarisaties hebben onder begeleiding van professionele medewerkers van RAVON en Landschapsbeheer Flevoland plaatsgevonden. Er wordt naar gestreefd dat de vrijwilligers op den duur ook zelfstandig gaan inventariseren. De excursies en inventarisaties zijn gericht op de doelsoorten die genoemd worden in de Flora- & Faunawet en de biodiversiteitsdoelstellingen, en die op basis van hun levensstrategie en habitatvoorkeur in 1

6 het gebied verwacht kunnen worden. Er loopt al een inventarisatie middels hengelsport- en beroepsvisserijgegevens. De soorten die hierdoor voldoende gedekt worden, zijn geen doelsoort. Op basis van bovenstaande criteria komen de volgende vissoorten als doelsoort voor de inventarisatie in aanmerking: Soorten die zijn opgenomen in tabel 2 en 3 van de Flora- en faunawet: bittervoorn; Europese meerval; grote modderkruiper; kleine modderkruiper; rivierdonderpad. Soorten die zijn opgenomen in de rode lijst: kroeskarper; vetje; winde. 2 METHODEN 2.1 Excursielocaties Voor de excursies is getracht een afweging te maken tussen de zogenaamde witte gebieden en de kans om veel verschillende soorten te vangen. Het is aan de ene kant van belang nieuwe gebieden te onderzoeken om de kennis over de verspreiding van vissen te vergroten. Aan de andere kant is het ook van belang dat nieuwe vrijwilligers veel verschillende soorten vangen, dat motiveert de vrijwilligers verder te gaan met verspreidingsonderzoek. Op de volgende locaties zijn er in 2008 excursies verzorgd: 19 april Cursus (inclusief excursie) Kuinderbos, Bant; 17 mei Hoge vaart, Zuidelijke deel; 14 juni Natuurpark Lelystad; 12 juli Knarbos, Knardijk; 16 augustus Schokland, Ens; 13 september Hollandse Hout en Oostvaardersveld; 11 oktober Urk; Bij de selectie van excursielocaties is rekening gehouden met de spreiding over Flevoland, kansrijke gebieden voor de doelsoorten op basis van het onderzoek uit 2007 en de aanwezigheid van een geïnteresseerde hengelsportvereniging in de Noordoostpolder.

7 2.2 Werven, opleiden en begeleiden van vrijwilligers Het werk met de vrijwilligers is uitgevoerd in samenwerking met Landschapsbeheer Flevoland. Werven Bestaande netwerken: voor het werven van vrijwilligers is gebruik gemaakt van de bestaande vrijwilligersnetwerken van RAVON (180 potentiële vrijwilligers voor visinventarisaties) en Landschapsbeheer Flevoland (netwerk van 350 vrijwilligers). Deze vrijwilligers zijn door middel van een brief of benaderd. Publieksactie: in de regionale kranten/websites is driemaal aandacht besteed aan het visproject: Stentor, Flevopost en Urkerpost hebben hieraan dacht besteed. Websites: op de website van RAVON is er een pagina aangemaakt: Vissen in Flevoland met daarop informatie over het project, de eerste resultaten, cursussen, excursies en een mogelijkheid tot aanmelden. Daarnaast is er op de websites van de Visatlas Flevoland, Landschapsbeheer Flevoland en het Waterschap aandacht aan het project besteed. Nieuwsbrief landelijk verspreidingsonderzoek vissen. Alle deelnemers van de excursies waarvan een adres bekend was hebben deze nieuwsbrief ontvangen. Het doel van deze nieuwsbrieven is drieledig. Als eerste hebben ze een stimulerende en enthousiasmerende werking. Als tweede dienen ze ter verbreding van de kennis bij de vrijwilligers. Als laatste hebben de nieuwsbrieven een wervende functie. Regelmatig verschijnen in de nieuwsbrieven excursieverslagen. De laatste nieuwsbrief van 2008 bevatte een verslag van de laatste excursie in Flevoland van 2008 (Urk). Cursus visherkenning en excursies (zie hieronder bij opleiden). Opleiden Soortherkenning en accuratesse in determinatie is van wezenlijk belang bij de visinventarisaties. Daarom is het belangrijk aandacht te besteden aan het opleiden en scholen van de vrijwilligers. Cursus visherkenning en schepnetonderzoek. De cursus is op 19 april gegeven in de beheerschuur van Staatsbosbeheer in het Kuinderbos. Het theoretische deel met daarin informatie over de ecologie van vissen, de werkwijze van het vangen (aandacht schepnetmethodiek), het determineren en de registratie van de vangsten is in de ochtend gegeven. Aansluitend is in de middag het praktische deel van de cursus gegeven in het Kuinderbos. Het praktische deel bestaat uit het vangen en determineren van vissen, waarbij de vrijwilligers begeleid zijn door ervaren personen. Excursies: aanvullend op de cursus zijn er een zestal excursies verzorgt om vrijwilligers te motiveren en te stimuleren mee te doen aan het verspreidingsonderzoek. Deze excursies zijn gegeven onder begeleiding van twee ervaren personen zodat de kennis van de nieuwe vrijwilligers verder vergroot wordt. Daarnaast hebben de excursies ook een bindende werking voor de reeds eerder aangemelde vrijwilligers. Begeleiden 3

8 De meeste nieuwe vrijwilligers hebben de eerste tijd begeleiding nodig voordat ze in staat zijn zelfstandig inventarisaties op te zetten en uit te voeren. Materiaal: vrijwilligers kunnen schepnetten en waadpakken in bruikleen krijgen die ze kunnen afhalen bij Landschapsbeheer Flevoland. Helpdesk: vrijwilligers kunnen per telefoon of contact opnemen met RAVON of Landschapsbeheer Flevoland als ze inhoudelijke vragen of vragen over het project hebben. Website: op de RAVON website kunnen vrijwilligers zien welke hokken potentieel geschikt zijn om zelfstandig te onderzoeken. Verder kunnen ze hier de nieuwsbrief, richtlijnen, veldformulieren en excursieverslagen downloaden. En informatie vinden over geplande cursussen en excursies (inclusief aanmelding). Binden Rond de zomer liep het aantal deelnemers sterk terug: reden om ze allen te benaderen om hun motivatie in kaart te brengen (zie resultaten, binding). Enkele organisatorische redenen werden aangedragen en daaraan is gewerkt. Daarnaast waren er de normale argumenten om niet altijd mee te doen: druk, fysiek zwaar e.d.. Redenen waar weinig oplossingen voor te vinden zijn. 2.3 Gegevensverwerking De gegevens zijn vastgelegd op veldformulieren. De data zijn ingevoerd op Telmee.nl zodat ze meteen worden opgenomen in de database. Vanuit Telmee kunnen de data overzichtelijk in een Excel bestand worden weergegeven.

9 3 RESULTATEN Deelnemers Het aantal deelnemers tijdens de excursies varieerde van slechts drie deelnemers bij de excursie in de Hoge Vaart tot 18 deelnemers tijdens de vissencursus en aansluitende excursie in het Kuinderbos. Onder de deelnemers is er een vaste kern die bij een groot aantal excursies aanwezig is. Enkele deelnemers hebben alleen aan de excursies in de Noordoostpolder deelgenomen waardoor die standaard iets meer deelnemers hadden dan de andere excursies. Van de meeste deelnemers zijn de contactgegevens genoteerd zodat deze in de toekomst opnieuw benaderd kunnen worden. Tabel 1 geeft een overzicht van het aantal deelnemers per excursie. Tabel 1: Overzicht van het aantal gevangen soorten, doelsoorten en deelnemers per excursie. Excursie Datum Aantal Soorten Aantal Doelsoorten Aantal Deelnemers Kuinderbos 19 april Hoge vaart 17 mei Natuurpark Lelystad 14 juni Knarbos 12 juli Schokland 16 augustus Hollandse Hout 13 september Toppad Urk 11 oktober Hiernaast is er ook nog een initiatief vanuit hengelsportvereniging het Poldervoorntje in de Noordoostpolder om hun werkgebied in kaart te brengen. Een aantal leden van het Poldervoorntje hebben deelgenomen aan de vissencursus in het Kuinderbos. Dit jaar hebben ze vooral voorbereidingen getroffen voor de inventarisaties. Zo hebben ze schepnetten aangeschaft bij RAVON en daarnaast een boot en keernetten. Hiermee kunnen ze een stuk water afzetten om vervolgens met de schepnetten de vis eruit te scheppen. Hiervoor hebben ze toestemming geregeld bij de plaatselijke BOA. Eveneens is er toestemming geregeld om te mogen vissen in een plas van Het Flevo-landschap. We hebben ze gevraagd hun gegevens via Telmee door te geven, waar ze waarschijnlijk gehoor aan gaan geven. In het voorjaar zullen we opnieuw contact opnemen met hen om de stand van zaken door te spreken. Binding Uit de mail- en belronde kwam naar voren dat de deelnemers over het algemeen positief zijn en de visexcursies leuk en interessant vinden. Toch liepen de deelnemersaantallen rond de zomer terug. Redenen om minder of niet meer te komen waren: de zaterdag komt niet uit ; een enkeling had geen uitnodiging ontvangen per , deze personen zijn uiteraard meteen aan de mailinglijst toegevoegd ; te druk met andere bezigheden; fysiek te zwaar om hele dag met schepnet te vissen; 5

10 De deelnemers krijgen ook de nieuwsbrief van het landelijke verspreidingsonderzoek vissen toegestuurd. Uit de reacties bleek dat deze nieuwsbrief zeer gewaardeerd wordt door de deelnemers. Slechts enkele deelnemers hadden tot dan toe zelf nog losse waarnemingen doorgegeven via De sportvissers vonden baars, blankvoorn en brasem veelal te gewoon om door te geven. Daarnaast misten de mensen nog de directe terugkoppeling bij het doorgeven van gegevens. De stippen zijn namelijk niet direct zichtbaar op de online-visatlas maar worden pas bij een periodieke update toegevoegd. Vangsten De vangsten varieerden van slechts zes soorten in de Hoge Vaart (tevens de locatie met het minste deelnemers!) tot maar liefst 15 soorten bij de excursie in het Toppad Urk. Op één excursie na zijn er bij alle excursies doelsoorten gevangen. In totaal zijn er 2717 vissen verdeeld over 19 soorten gevangen tijdens de excursies (zie tabel 2). Van de doelsoorten waren de kleine modderkruiper (19 locaties) en rivierdonderpad (5 locaties) het algemeenst. De andere doelsoorten werden slechts op enkele plaatsen gevonden (Winde op 2 locaties en Kroeskarper op 1 locatie). Tabel 1 geeft een overzicht van het aantal gevangen soorten en doelsoorten per excursie. Tabel 2: Overzicht van het aantal gevangen individuen per soort en het aantal locaties waarop een soort is aangetroffen. Let op: elk apart ingemeten monsterpunt geldt als een locatie. Zo is het mogelijk dat twee locaties direct naast elkaar liggen maar bijvoorbeeld gescheiden zijn door een stuw. Vissoort Aantal Locaties alver 22 1 baars blankvoorn brasem brasem of kolblei 87 4 driedoornige stekelbaars giebel 26 2 karper kleine modderkruiper kolblei 7 3 kroeskarper 6 1 paling 4 3 pos 35 8 rietvoorn 36 8 rivierdonderpad 20 5 riviergondel 12 2 snoek 10 7 tiendoornige stekelbaars winde 71 2 zeelt 91 9 Eindtotaal

11 4 CONCLUSIES EN AANBEVELINGEN 4.1 Aangetroffen soorten Op de excursie bij natuurpark Lelystad na zijn tijdens alle excursies één of meer van de doelsoorten gevangen. Er zijn vier doelsoorten gevangen: kleine modderkruiper, rivierdonderpad, winde en kroeskarper. Doelsoorten die niet gevangen zijn de bittervoorn, Europese meerval, grote modderkruiper en het vetje. De bittervoorn is tot op heden alleen rond Almere aangetroffen (1 e waarneming: Van der Goes & Groot., 2006), waar de soort waarschijnlijk is uitgezet (Herder, 2008). Tijdens de excursies is er niet in die omgeving gevist. De Europese meerval is een soort van groot water die slechts zelden wordt gevangen tijdens schepnetinventarisaties. De grote modderkruiper is zover bekend nog nooit aangetroffen in Flevoland en het valt te betwijfelen of de soort aanwezig is. Het vetje is niet gevangen tijdens de excursies, de soort is in Flevoland redelijk zeldzaam, bij eerdere inventarisaties is de soort slechts op een beperkt aantal locaties in Flevoland aangetroffen. In totaal zijn er 19 soorten gevangen tijdens de zeven excursies. Gemiddeld zijn er per excursies ongeveer 10 soorten gevangen. De excursies in de Noordoostpolder waren soortenrijker dan de excursies in Zuidelijk Flevoland. Dit heeft waarschijnlijk te maken met de meer geïsoleerde ligging van Zuidelijk Flevoland. Om Zuidelijk Flevoland te koloniseren moeten soorten van buiten af de randmeren of het IJsselmeer oversteken. De Noordoostpolder daarentegen grenst aan de noordoost kant aan het oude land en staat hiermee in verbinding middels enkele waterinlaten. 4.2 Opzetten vrijwilligersnetwerk De opkomst tijdens de excursies was over het algemeen goed. Een aantal vrijwilligers zijn bij bijna alle excursies aanwezig en vormen de vaste kern. De overige deelnemers namen vaak regiogebonden deel aan de excursies, bijvoorbeeld aan alle excursies in de Noordoostpolder. Uit de mail- en belronde bleek dat nog weinig mensen zelf actief gegevens doorgeven aan de visatlas of invoeren in Telmee.nl. Aan de ene kant zagen ze het belang niet in van het doorgeven van algemene soorten die in hun ogen toch overal zaten. Aan de andere kant misten ze de terugkoppeling van hun gegevens. Voor het eerste punt zal in de toekomst nog duidelijker het belang van het doorgeven van waarnemingen, ook van de algemene soorten, gecommuniceerd moeten worden. Het tweede punt, de terugkoppeling, is waarschijnlijk nog belangrijker. Wat betreft de online visatlas zou het goed zijn vaker updates te maken en na elke update ook een rond te sturen naar de vrijwilligers zodat ze hun eigen waarnemingen terugkunnen vinden op de kaarten. Bij Telmee.nl is het al mogelijk om kaarten op te vragen per soort voor heel Nederland. Op deze kaarten worden de stippen per uurhok (5x5 km) weergegeven. De stippen die de waarnemer zelf heeft aangeleverd verschijnen in het rood. Zo ziet een waarnemer direct wat zijn bijdrage is aan de kaart. Nadeel is dat de kaarten enkel nog voor heel Nederland beschikbaar zijn en de stippen nu enkel op uurhok worden gezet waardoor de kaart niet het detailniveau van de online vissenatlas Flevoland haalt. Een idee dat mogelijk ook kan bijdragen aan de bereidheid tot het doorgeven van waarnemingen is het bijhouden van statistieken met het aantal waarnemingen per persoon. Dit werkt vaak erg motiverend voor mensen om juist nog meer door te geven om zo hoger in een dergelijke lijst te komen. 7

12 Voor verdere aandachtspunten verwijzen we naar het rapport van vorig jaar (Herder & Kranenbarg, 2007) 4.3 Aanbevelingen voor de toekomst Er heeft zich in de afgelopen jaar een vaste groep gevormd die deelneemt aan de excursies. Het wordt daarom aanbevolen volgend jaar een vervolg aan de excursies te geven zodat deze vaste kern bijeen blijft. Deze vaste kern dient gestimuleerd te worden om zelf ook initiatieven te ondernemen. Doel is dan om de inzet van betaalde krachten op termijn af te bouwen. Het up to date houden van de online visatlas werkt zeer motiverend voor de deelnemers. Mensen zien graag hun eigen waarnemingen terug op de kaarten zodat ze werkelijk kunnen zien welke bijdrage ze leveren. Verder is het mogelijk om op elk moment actuele kaarten te bekijken van de vissen in Flevoland. De huidige online visatlas biedt deze actualiteit momenteel nog niet. Een idee is om de digitale visatlas aan Telmee te koppelen zodat er wel actuele kaarten gepresenteerd kunnen worden. De mogelijkheden voor het ontwikkelen van zo een digitale aan Telmee gekoppelde atlas zouden verder moeten worden bekeken.

13 LITERATUUR Herder J.E. & J. Kranenbarg, Inventarisatie beleidsrelevante vissen in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland. Stichting RAVON, Nijmegen. Herder J.E., Resultaten veldwerk t.b.v. de ontwikkeling van kansenkaarten voor beschermde vissoorten in Flevoland. Stichting RAVON, Nijmegen. Kranenbarg J. & J.E. Herder, Inventarisatie vissen in de Harderbroek en de Stille Kern, Flevoland. Stichting RAVON, Nijmegen. Spikmans, F & T. de Jong, Het waarnemen van zoetwatervissen. Stichting RAVON, Nijmegen. Van der Goes & Groot., Beschermde flora en fauna Almere: Almeerder hout. G&Grapport Visatlas Flevoland Website: 9

Resultaten veldwerk t.b.v. de ontwikkeling van kansenkaarten voor beschermde vissoorten in Flevoland

Resultaten veldwerk t.b.v. de ontwikkeling van kansenkaarten voor beschermde vissoorten in Flevoland Resultaten veldwerk t.b.v. de ontwikkeling van kansenkaarten voor beschermde vissoorten in Flevoland REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Resultaten veldwerk t.b.v. de ontwikkeling van kansenkaarten

Nadere informatie

Inventarisatie beleidsrelevante vissen in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland

Inventarisatie beleidsrelevante vissen in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland Inventarisatie beleidsrelevante vissen in het beheersgebied van Waterschap Zuiderzeeland REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Inventarisatie beleidsrelevante vissen in het beheersgebied van Waterschap

Nadere informatie

Nieuwsbrief 18 van RAVON Afdeling Utrecht Maart 2015

Nieuwsbrief 18 van RAVON Afdeling Utrecht Maart 2015 Nieuwsbrief 18 van RAVON Afdeling Utrecht Maart 2015 Contactpersoon RAVON Utrecht Wim de Wild wim.de.wild@ziggo.nl tel. 030-6963771 RAVON Utrecht verstuurt onregelmatig een nieuwsbrief naar de RAVON waarnemers

Nadere informatie

RAVON Vissenweekend 2007 Biesbosch

RAVON Vissenweekend 2007 Biesbosch RAVON Vissenweekend 2007 Biesbosch REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND RAVON Vissenweekend 2007 Biesbosch Frank Spikmans en Rombout van Eekelen oktober 2008 STICHTING RAVON POSTBUS 1413 6501

Nadere informatie

Netwerk vissenwaarnemers Noord-Brabant

Netwerk vissenwaarnemers Noord-Brabant Netwerk vissenwaarnemers Noord-Brabant Activiteitenverslag Aa en Maas 2015 Martijn Schiphouwer Netwerk vissenwaarnemers Noord-Brabant Activiteitenverslag Aa en Maas 2015 Martijn Schiphouwer Colofon Status

Nadere informatie

Rapport. Lelystad, november 2010 J. Reinhold & J. Nagel

Rapport. Lelystad, november 2010 J. Reinhold & J. Nagel Rapport Lelystad, november 2010 J. Reinhold & J. Nagel Vissen in Flevoland 2010 Colofon Titel : Vissen in Flevoland, 2010 Auteur : J. Reinhold & J. Nagel Datum : november 2010 Rapportnummer : LBF2010-012

Nadere informatie

Inventarisatie vissen in de Harderhoek en de Stille Kern, Flevoland

Inventarisatie vissen in de Harderhoek en de Stille Kern, Flevoland Inventarisatie vissen in de Harderhoek en de Stille Kern, Flevoland Een rapportage van RAVON in opdracht Waterschap Zuiderzeeland (mede namens Natuurmonumenten en de provincie Flevoland) J. Kranenbarg

Nadere informatie

Inventarisatie beschermde vissoorten Vreeland

Inventarisatie beschermde vissoorten Vreeland Inventarisatie beschermde vissoorten Vreeland Rapport: VA2008_11 Opgesteld in opdracht van: Tijhuis Ingenieurs BV Maart, 2008 door: R. Caldenhoven Statuspagina Statuspagina Titel: Inventarisatie beschermde

Nadere informatie

Vissenweekend Overijssel 2013

Vissenweekend Overijssel 2013 Vissenweekend Overijssel 2013 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Vissenweekend Overijssel 2013 Een rapportage van RAVON M.E. Schiphouwer & A. de Bruin December 2013 STICHTING RAVON POSTBUS

Nadere informatie

RAVON Hemelvaartweekend

RAVON Hemelvaartweekend RAVON Hemelvaartweekend Noord-Holland 2008 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND RAVON Hemelvaartweekend Noord-Holland 2008 Een rapportage van RAVON J.E. Herder & K. Pluis augustus 2008 m.m.v.

Nadere informatie

RAVON midzomer vissenweekend

RAVON midzomer vissenweekend RAVON midzomer vissenweekend 2010 Overijssel REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND RAVON Midzomer Vissenweekend 2010 Overijssel RAVON Midzomer Vissenweekend 2010 Overijssel Karin Didderen Juli

Nadere informatie

edna vismonitoring van grote modderkruiper naar soortsamenstelling (KRW)

edna vismonitoring van grote modderkruiper naar soortsamenstelling (KRW) edna vismonitoring van grote modderkruiper naar soortsamenstelling (KRW) Jelger Herder Utrecht, 9 april 2015 Sommige soorten zijn lastig te monitoren Grote modderkruiper (Misgurnus fossilis) Vrijwilligers

Nadere informatie

RAVON Hemelvaartweekend

RAVON Hemelvaartweekend RAVON Hemelvaartweekend Gelderland, Limburg en Noord-Brabant 2007 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND RAVON Hemelvaartweekend Gelderland, Limburg en Noord-Brabant 2007 Een rapportage van RAVON

Nadere informatie

Vissen met een potje water edna metabarcoding

Vissen met een potje water edna metabarcoding Vissen met een potje water edna metabarcoding Jelger Herder, Mark Scheepens en Marco Beers Den Bosch, 3 November 2016 Environmental DNA (edna) Hoe werkt het? Alle soorten in het water laten DNA sporen

Nadere informatie

RAVON Vissenweekend 2011 Limburg

RAVON Vissenweekend 2011 Limburg RAVON Vissenweekend 2011 Limburg REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND RAVON Vissenweekend 2011 Limburg Arthur de Bruin & Frank Spikmans November 2011 STICHTING RAVON POSTBUS 1413 6501 BK NIJMEGEN

Nadere informatie

Eindrapport. Rugstreeppad en kleine modderkruiper ter plaatse van en direct rond de Hoefweg noord en zuid te Lansingerland

Eindrapport. Rugstreeppad en kleine modderkruiper ter plaatse van en direct rond de Hoefweg noord en zuid te Lansingerland Eindrapport Rugstreeppad en kleine modderkruiper ter plaatse van en direct rond de Hoefweg noord en zuid te Lansingerland Eindrapport Rugstreeppad en kleine modderkruiper ter plaatse van en direct rond

Nadere informatie

Visseninventarisatie terrein Simon Loos

Visseninventarisatie terrein Simon Loos Visseninventarisatie terrein Simon Loos resultaten visseninventarisatie Definitief Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 26 oktober 2011 Verantwoording Titel : Visseninventarisatie terrein Simon Loos Subtitel

Nadere informatie

RAVON Vissenweekend Drenthe & Groningen Mick Vos, Sanne Ploegaert, Arthur de Bruin & Martijn Schiphouwer

RAVON Vissenweekend Drenthe & Groningen Mick Vos, Sanne Ploegaert, Arthur de Bruin & Martijn Schiphouwer RAVON Vissenweekend Drenthe & Groningen 2016 Mick Vos, Sanne Ploegaert, Arthur de Bruin & Martijn Schiphouwer Vissenweekend Drenthe & Groningen 2016 In samenwerking met Waterschap Hunze en Aa's & Waterschap

Nadere informatie

Verspreidingsonderzoek vissen 2008 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND

Verspreidingsonderzoek vissen 2008 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Verspreidingsonderzoek vissen 2008 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Verspreidingsonderzoek vissen 2008 Een rapportage van RAVON In opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Nadere informatie

RAVON Hemelvaartweekeind

RAVON Hemelvaartweekeind RAVON Hemelvaartweekeind Veluwe en Achterhoek 2016 Peter Frigge RAVON Hemelvaartweekeind Veluwe en Achterhoek 2016 Colofon Status uitgave: Rapportnummer: 2016.000 Datum uitgave: 9 maart 2017 Titel: RAVON

Nadere informatie

aanvullend veldonderzoek onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde vissen locatie Hoge Weide, Leidsche Rijn, Utrecht rapportnummer

aanvullend veldonderzoek onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde vissen locatie Hoge Weide, Leidsche Rijn, Utrecht rapportnummer aanvullend veldonderzoek onderzoek naar de aanwezigheid van beschermde vissen locatie Hoge Weide, Leidsche Rijn, Utrecht rapportnummer 200841 aanvullend veldonderzoek vissen Locatie Hoge Weide, Leidsche

Nadere informatie

Verspreidingsonderzoek vissen 2009

Verspreidingsonderzoek vissen 2009 Verspreidingsonderzoek vissen 2009 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Verspreidingsonderzoek vissen 2009 Een rapportage van RAVON In opdracht van het ministerie van Landbouw, Natuur en Voedselkwaliteit

Nadere informatie

RAVON Vissenweekend 2010 Utrecht

RAVON Vissenweekend 2010 Utrecht RAVON Vissenweekend 2010 Utrecht RAVON Vissenweekend 2010 Utrecht Rémon ter Harmsel Maart 2010 STICHTING RAVON POSTBUS 1413 6501 BK NIJMEGEN www.ravon.nl Stichting RAVON Colofon 2011 Stichting RAVON, Nijmegen

Nadere informatie

Rode Lijst Zoetwatervissen 2010: veranderingen ten opzichte van Frank Spikmans 42 ste bijeenkomst vissennetwerk Zwolle, 5 juni 2014

Rode Lijst Zoetwatervissen 2010: veranderingen ten opzichte van Frank Spikmans 42 ste bijeenkomst vissennetwerk Zwolle, 5 juni 2014 Rode Lijst Zoetwatervissen 2010: veranderingen ten opzichte van 1998 Frank Spikmans 42 ste bijeenkomst vissennetwerk Zwolle, 5 juni 2014 Inhoud Historie Rode Lijst Zoetwatervissen Aanpak Rode Lijst analyses

Nadere informatie

Onderzoek naar kamsalamander, grote modderkruiper, kleine modderkruiper en bittervoorn in de Oeverlanden langs de Linge

Onderzoek naar kamsalamander, grote modderkruiper, kleine modderkruiper en bittervoorn in de Oeverlanden langs de Linge Onderzoek naar kamsalamander, grote modderkruiper, kleine modderkruiper en bittervoorn in de Oeverlanden langs de Linge REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Onderzoek naar kamsalamander, grote

Nadere informatie

MONITORING VAN VISMIGRATIEVOORZIENINGEN VOORJAAR 2012

MONITORING VAN VISMIGRATIEVOORZIENINGEN VOORJAAR 2012 MONITORING VAN VISMIGRATIEVOORZIENINGEN VOORJAAR 2012 WATERSCHAP AA EN MAAS 20 september 2012 076534150:0.7 - Definitief C01012.100177.0100 5 Waterschap Aa en Maas Hevelpassage Kaweise Loop 5.1 KAWEISE

Nadere informatie

Werkprotocol visbemonsteringen FF-wet

Werkprotocol visbemonsteringen FF-wet Visserij Service Nederland sterk in viswerk Werkprotocol visbemonsteringen FF-wet Bemonstering, vaststellen ecologisch effect, aanvragen ontheffing Opgesteld: Januari 2012 Update februari 2014 Visserij

Nadere informatie

Invoerportaal Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer

Invoerportaal Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer Invoerportaal Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer Handleiding Thijs Schippers Versie 1.0 (juni 2016) Colofon Datum: Juni 2016 Titel: Handleiding invoermodule Subtitel: Meetnet Agrarisch Natuur- en Landschapsbeheer

Nadere informatie

OPFRISAVONDEN. Controleurs Sportvisserij en Boa s. Sportvisserij Nederland, Bilthoven. 14 februari 2012

OPFRISAVONDEN. Controleurs Sportvisserij en Boa s. Sportvisserij Nederland, Bilthoven. 14 februari 2012 OPFRISAVONDEN Toine Aarts Frans Boonstra Frans Jaques George Hampsink Sportvisserij MidWest Nederland Controleurs Sportvisserij en Boa s Sportvisserij Nederland, Bilthoven 14 februari 2012 Programma 20.00

Nadere informatie

Flora- en faunabemonstering Capreton en Linge

Flora- en faunabemonstering Capreton en Linge Flora- en faunabemonstering Capreton en Linge Rapport: VA 2010_06 Opgesteld in opdracht van: Tijhuis Ingenieurs BV Juni, 2010 door: I.L.Y. Spierts Statuspagina Statuspagina Titel: Flora- en faunabemonstering

Nadere informatie

RAVON JAARVERSLAG 2007

RAVON JAARVERSLAG 2007 RAVON JAARVERSLAG 2007 reptielen amfibieën vissen onderzoek Nederland Gelderse vissers s nachts in actie Foto: Maaike Pouwels Voorkant: rivierdonderpad (Cottus perifretum) Foto: Paul van Hoof RAVON heeft

Nadere informatie

Veldinventarisatie ringslang en levendbarende hagedis A37, omgeving Zwartemeer

Veldinventarisatie ringslang en levendbarende hagedis A37, omgeving Zwartemeer Veldinventarisatie ringslang en levendbarende hagedis A37, omgeving Zwartemeer Veldinventarisatie in opdracht van Advies- en Ingenieursbureau Oranjewoud Opgesteld door Stichting RAVON R.P.J.H. Struijk

Nadere informatie

Opdrachtgever: Gemeente Bodegraven projectnummer:

Opdrachtgever: Gemeente Bodegraven projectnummer: Memo Opdrachtgever: Gemeente Bodegraven projectnummer: 035.00.03.00.00 Aan: Gemeente Bodegraven Van: Mevrouw drs. A.A. Schwab Onderwerp: Actualisatie natuurwaardenonderzoek Bodegraven-Oost Datum: 13-11-2013

Nadere informatie

Flora en fauna inventarisatie langs de N247 t.b.v. de aanleg van een fietspad

Flora en fauna inventarisatie langs de N247 t.b.v. de aanleg van een fietspad Flora en fauna inventarisatie langs de N247 t.b.v. de aanleg van een fietspad Naleving van de Flora- en Faunawet fietspad Definitief Grontmij AquaSense Amsterdam, 20 april 2009 Verantwoording Titel : Flora

Nadere informatie

Waterboekje 2016-2018

Waterboekje 2016-2018 Waterboekje 2016-2018 In deze viswateren, behorend bij de VISpas van Onder Ons mag gevist worden met twee hengels en alle wettelijke toegestane aassoorten, tenzij anders aangegeven bij de wateren. Dit

Nadere informatie

Nieuwsbrief 11 van RAVON Afdeling Utrecht december 2012

Nieuwsbrief 11 van RAVON Afdeling Utrecht december 2012 Nieuwsbrief 11 van RAVON Afdeling Utrecht december 2012 Contactpersoon RAVON Utrecht Wim de Wild Couwenhoven 7221 3703 HW Zeist wim.de.wild@ziggo.nl tel. 030-6963771 RAVON Utrecht verstuurt onregelmatig

Nadere informatie

Nieuwsbrief verspreidingsonderzoek vissen Jaargang 2 (3) November 2008

Nieuwsbrief verspreidingsonderzoek vissen Jaargang 2 (3) November 2008 Nieuwsbrief verspreidingsonderzoek vissen Jaargang 2 (3) November 2008 In deze Nieuwsbrief: Beekprikken in de Keersop RAVON Fiskje wykein 2008 Portret van een exoot: de zonnebaars Het monster van sluis

Nadere informatie

Onderwerp: Voorlopige resultaten doortrekmetingen vislift H&Z polder Datum: 24-6-2013 Kenmerk: 20121066/not02 Status: Definitief Opsteller: J.

Onderwerp: Voorlopige resultaten doortrekmetingen vislift H&Z polder Datum: 24-6-2013 Kenmerk: 20121066/not02 Status: Definitief Opsteller: J. Aan: P.C. Jol Onderwerp: Voorlopige resultaten doortrekmetingen vislift H&Z polder Datum: 24-6-2013 Kenmerk: 20121066/not02 Status: Definitief Opsteller: J. Hop Inleiding Omstreeks begin mei 2013 is de

Nadere informatie

PUBLIEKE PARTICIPATIE BIJ VISMONITORING RAPPORT

PUBLIEKE PARTICIPATIE BIJ VISMONITORING RAPPORT PUBLIEKE PARTICIPATIE BIJ VISMONITORING RAPPORT 2009 04 Publieke participatie bij vismonitoring Toepassing van schepnet- en hengelgegevens bij de ecologische beoordeling van de visfauna in Nederlandse

Nadere informatie

RAVON Vissenweekend 2006 Gelderland - Achterhoek

RAVON Vissenweekend 2006 Gelderland - Achterhoek RAVON Vissenweekend 2006 Gelderland - Achterhoek Een rapportage van RAVON J.E. Herder & M. de Vos September 2007 m.m.v. J. Kranenbarg & J. Janse STICHTING RAVON POSTBUS 1413 6501 BK NIJMEGEN www.ravon.nl

Nadere informatie

Nieuwsbrief 21 van RAVON Afdeling Utrecht Juli 2016

Nieuwsbrief 21 van RAVON Afdeling Utrecht Juli 2016 Nieuwsbrief 21 van RAVON Afdeling Utrecht Juli 2016 Contactpersoon RAVON Utrecht Wim de Wild wim.de.wild@ziggo.nl tel. 030-6963771 RAVON Utrecht verstuurt onregelmatig een nieuwsbrief naar de RAVON waarnemers

Nadere informatie

In deze Nieuwsbrief: RAVON Nieuwsbrief Vissen 1(1) Nieuwsbrief verspreidingsonderzoek vissen Jaargang 2 (1) april 2008. RAVON Vissenweekend 2007

In deze Nieuwsbrief: RAVON Nieuwsbrief Vissen 1(1) Nieuwsbrief verspreidingsonderzoek vissen Jaargang 2 (1) april 2008. RAVON Vissenweekend 2007 Nieuwsbrief verspreidingsonderzoek vissen Jaargang 2 (1) april 2008 In deze Nieuwsbrief: RAVON Vissenweekend 2007 Salmonidenvangsten in de Roer Zoutwatervissen bij de Brouwersdam De Exoot: Donaubrasem

Nadere informatie

VISSEN IN LELYSTAD 2017

VISSEN IN LELYSTAD 2017 VISSEN IN LELYSTAD 2017 Schriftelijke toestemming U woont wel/niet in Lelystad Visvergunning Visvergunning Visvergunning Visvergunning Bijzonder en verboden viswater Tijden Gesloten vistijd Kaart viswater

Nadere informatie

Sportvisserij MidWest Nederland

Sportvisserij MidWest Nederland Sportvisserij MidWest Nederland Waterschap Zuiderzeeland Aan de Bestuursleden van de Algemene Vergadering Lindelaan 20 8224 KT Lelystad Uitgeest, 25 september 2013 Betreft: visrechten en bijvangsten Geacht

Nadere informatie

Witteveen+Bos B.V. t.a.v. R. ter Harmsel MSc Ecologie Postbus 233 7400 AE Deventer

Witteveen+Bos B.V. t.a.v. R. ter Harmsel MSc Ecologie Postbus 233 7400 AE Deventer Witteveen+Bos B.V. t.a.v. R. ter Harmsel MSc Ecologie Postbus 233 7400 AE Deventer Uw kenmerk: ****** Ons kenmerk: WBMU1310 Datum: 03-12-2013 Projectgebied: Gemaallocatie Monnickendam Onderwerp: Inventarisatie

Nadere informatie

Vistoets Opsterlandse Compagnonsvaart

Vistoets Opsterlandse Compagnonsvaart Vistoets Opsterlandse Compagnonsvaart Rapport: VA2012_36 Opgesteld in opdracht van: Tijhuis Ingenieurs BV 22 november 2012 door: Q.A.A. de Bruijn Statuspagina Statuspagina Titel: Vistoets Opsterlandse

Nadere informatie

Resultaten monitoring Koopmanspolder

Resultaten monitoring Koopmanspolder Resultaten monitoring Koopmanspolder Remco van Ek (thans Witteveen+Bos) Met: Leon Kelder (SBB), Marco Bats, Patrick Bakker (HHNK), Vrijwilligers KNNV, Studenten AERES, Landschap Noord-Holland, Fishflow

Nadere informatie

Inventarisatie vissen in de Harderbroek en de Stille Kern, Flevoland

Inventarisatie vissen in de Harderbroek en de Stille Kern, Flevoland Inventarisatie vissen in de Harderbroek en de Stille Kern, Flevoland REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Inventarisatie vissen in de Harderhoek en de Stille Kern, Flevoland Een rapportage van

Nadere informatie

HET VOORKOMEN VAN DE RUGSTREEPPAD IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING WATERHOVEN OOST TE ALBLASSERDAM

HET VOORKOMEN VAN DE RUGSTREEPPAD IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING WATERHOVEN OOST TE ALBLASSERDAM HET VOORKOMEN VAN DE RUGSTREEPPAD IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING WATERHOVEN OOST TE ALBLASSERDAM HET VOORKOMEN VAN DE RUGSTREEPPAD IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING WATERHOVEN OOST TE ALBLASSERDAM

Nadere informatie

Bijlage 3: Notitie Aanvullend onderzoek vissen wijzigingsplannen N359, knooppunten Winsum, Húns-Leons en Hilaard

Bijlage 3: Notitie Aanvullend onderzoek vissen wijzigingsplannen N359, knooppunten Winsum, Húns-Leons en Hilaard Bijlage 3: Notitie Aanvullend onderzoek vissen wijzigingsplannen N359, knooppunten Winsum, Húns-Leons en Hilaard Notitie aanvullend onderzoek vissen - aanpassingen kruisingen N359 De provincie Fryslân

Nadere informatie

VISSEN IN LELYSTAD 2016

VISSEN IN LELYSTAD 2016 VISSEN IN LELYSTAD 2016 Schriftelijke toestemming U woont wel/niet in Lelystad Visvergunning Bijzonder en verboden viswater Vissoorten en minimummaten Kaart viswater Tijden Gesloten vistijd Nachtvissen

Nadere informatie

Groenparticipatie natuurvrijwilligers

Groenparticipatie natuurvrijwilligers Groenparticipatie natuurvrijwilligers Vistellingen in Zuid-Holland Martijn Schiphouwer & Jan Kranenbarg Groenparticipatie natuurvrijwilligers Vistellingen in Zuid-Holland 2015 Martijn Schiphouwer & Jan

Nadere informatie

Vis en Kaderrichtlijn Water in Zeeland

Vis en Kaderrichtlijn Water in Zeeland Vis en Kaderrichtlijn Water in Zeeland St. Zeeschelp M. Dubbeldam Waterschap Zeeuwse Eilanden W. Quist Inhoudsopgave Waterschap Zeeuwse Eilanden Beleidskader (kort) Huidige situatie Gewenste beeld Maatregelen

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Het voorkomen van vleermuizen, amfibieën en vissen in het gebied van de stedelijke uitbreidingslocatie te Elst. 1 INLEIDING...

INHOUDSOPGAVE. Het voorkomen van vleermuizen, amfibieën en vissen in het gebied van de stedelijke uitbreidingslocatie te Elst. 1 INLEIDING... INHOUDSOPGAVE 1 INLEIDING... 2 2 METHODE... 3 2.1 VLEERMUIZEN... 3 2.2 AMFIBIEËN... 3 2.3 VISSEN... 3 3 RESULTAAT... 4 3.1 VLEERMUIZEN... 4 3.2 AMFIBIEËN... 4 3.3 VISSEN... 4 4 CONCLUSIE... 5 LITERATUUR...

Nadere informatie

Vissenweekend Noord-Brabant Sanne Ploegaert & Martijn Schiphouwer

Vissenweekend Noord-Brabant Sanne Ploegaert & Martijn Schiphouwer Vissenweekend Noord-Brabant 2015 Sanne Ploegaert & Martijn Schiphouwer Vissenweekend Noord-Brabant 2015 Een rapportage van RAVON Sanne Ploegaert & Martijn Schiphouwer Colofon Datum uitgave: 14 januari

Nadere informatie

Onderzoek naar kamsalamander, grote modderkruiper, kleine modderkruiper en bittervoorn in de Oeverlanden langs de Linge

Onderzoek naar kamsalamander, grote modderkruiper, kleine modderkruiper en bittervoorn in de Oeverlanden langs de Linge Onderzoek naar kamsalamander, grote modderkruiper, kleine modderkruiper en bittervoorn in de Oeverlanden langs de Linge REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Onderzoek naar kamsalamander, grote

Nadere informatie

Vrijwilligersmonitoring

Vrijwilligersmonitoring Vrijwilligersmonitoring Arjen Kikkert Adviseur Waterkwaliteit en Ecologie Rijkswaterstaat West Nederland Noord 9 april 2015 Zoet-zoutmigratie - verbinding zoet-zout - zachte overgang in ruimte/tijd - verbindingen

Nadere informatie

Vismigratie onder het kanaal

Vismigratie onder het kanaal Vismigratie onder het kanaal Is de langste en diepste onderleider van Nederland vispasseerbaar? Door Hendry Vis VisAdvies B.V. Monitoring vispassages in Nederland Compilatie monitoringsresultaten door

Nadere informatie

Rapportage Fuikenmonitoring Vispassage Vechtpark Vechtpark te Hardenberg

Rapportage Fuikenmonitoring Vispassage Vechtpark Vechtpark te Hardenberg 2014 Rapportage Fuikenmonitoring Vispassage Vechtpark Vechtpark te Hardenberg Een rapportage met de bevindingen van de fuikenmonitoring in het vechtpark te Hardenberg in de periode maart - juni 2014. Mark

Nadere informatie

AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON

AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON AMFIBIEËN EN REPTIELEN IN HET PLANGEBIED EN OMGEVING VAN DE UITBREIDINGSLOCATIE RENDAC TE SON juni 2007 In

Nadere informatie

Gedragscode een werkbaar zorgvuldig instrument of is er meer achter de zon?

Gedragscode een werkbaar zorgvuldig instrument of is er meer achter de zon? Gedragscode een werkbaar zorgvuldig instrument of is er meer achter de zon? - Wat schrijven de opstellers van de gedragscode - Gedragscode bied ruimte voor lokaal maatwerk, toegesneden op de lokale situatie

Nadere informatie

MONITORING EN EVALUATIE VAN VISMIGRATIEVOORZIENINGEN

MONITORING EN EVALUATIE VAN VISMIGRATIEVOORZIENINGEN MONITORING EN EVALUATIE VAN VISMIGRATIEVOORZIENINGEN WATERSCHAP AA EN MAAS, WATERSCHAP DE DOMMEL, WATERSCHAP REGGE & DINKEL, HOOGHEEMRAADSCHAP DE STICHTSE RIJNLANDEN, WATERSCHAP VELUWE, WATERSCHAP ZUIDERZEELAND

Nadere informatie

Zuidrand te Delfland

Zuidrand te Delfland Inventarisatie beschermde vissen 2010 V. Nederpel 2010 Opdrachtgever KNNV afdeling Delfland Van der Goes en Groot ecologisch onderzoeks- en adviesbureau Bovendijk 35-G Hazenkoog 35A 2295 RV Kwintsheul

Nadere informatie

Notitie resultaten Aanvullend onderzoek kleine modderkruiper Plangebied: Wetenschappersbuurt, Schiedam

Notitie resultaten Aanvullend onderzoek kleine modderkruiper Plangebied: Wetenschappersbuurt, Schiedam Notitie resultaten Aanvullend onderzoek kleine modderkruiper Plangebied: Wetenschappersbuurt, Schiedam Aan: Van: Kopie: M. de Visser (Kubiek Ruimtelijke Plannen) F.A. van Meurs (Ecoresult) L. Boon (Ecoresult)

Nadere informatie

De Dender ontspringt in... en mondt uit in de... in de stad... Deze stad dankt zijn naam hieraan.

De Dender ontspringt in... en mondt uit in de... in de stad... Deze stad dankt zijn naam hieraan. De Dender ontspringt in... en mondt uit in de... in de stad... Deze stad dankt zijn naam hieraan. Dit werkblad en volgend werkblad worden in de klas gemaakt, voor dat ze op stap gaan en de Dender van dichtbij

Nadere informatie

Aanvullend visonderzoek inrichting BBL-percelen Winterswijk Oost. rapportnummer 1324

Aanvullend visonderzoek inrichting BBL-percelen Winterswijk Oost. rapportnummer 1324 Aanvullend visonderzoek inrichting BBL-percelen Winterswijk Oost rapportnummer 1324 Opdrachtgever Dienst Landelijk Gebied Postbus 9079, 6800 ED Contactpersoon: Dhr. T. Paternotte Opdrachtnemer Stichting

Nadere informatie

Verslag steekproefonderzoek naar de visstand in de Westbroekse Zodden

Verslag steekproefonderzoek naar de visstand in de Westbroekse Zodden KNNV Moeraswerkgroep, Verslag steekproefonderzoek visstand in de Zodden, april 2005 KNNV Moeraswerkgroep Verslag steekproefonderzoek naar de visstand in de Westbroekse Zodden 23 april 2005 KNNV Moeraswerkgroep,

Nadere informatie

Vissen in de Palmerswaard, met advies voor toekomstige inrichting

Vissen in de Palmerswaard, met advies voor toekomstige inrichting Vissen in de Palmerswaard, met advies voor toekomstige inrichting REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Stichting RAVON Vissen in de Palmerswaard, met advies voor toekomstige inrichting Een rapportage

Nadere informatie

Nieuwsbrief 20 van RAVON Afdeling Utrecht Maart 2016

Nieuwsbrief 20 van RAVON Afdeling Utrecht Maart 2016 Nieuwsbrief 20 van RAVON Afdeling Utrecht Maart 2016 Contactpersoon RAVON Utrecht Wim de Wild wim.de.wild@ziggo.nl tel. 030-6963771 RAVON Utrecht verstuurt onregelmatig een nieuwsbrief naar de RAVON waarnemers

Nadere informatie

Nieuwsbrief 14 van RAVON Afdeling Utrecht mei 2013

Nieuwsbrief 14 van RAVON Afdeling Utrecht mei 2013 Nieuwsbrief 14 van RAVON Afdeling Utrecht mei 2013 Contactpersoon RAVON Utrecht Wim de Wild Couwenhoven 7221 3703 HW Zeist wim.de.wild@ziggo.nl tel. 030-6963771 RAVON Utrecht verstuurt onregelmatig een

Nadere informatie

Nationaal natuurbeleid voor vissen: signalering, stimulerend beleid en wettelijke bescherming

Nationaal natuurbeleid voor vissen: signalering, stimulerend beleid en wettelijke bescherming Nationaal natuurbeleid voor vissen: signalering, stimulerend beleid en wettelijke bescherming Dick Bal, Ministerie van LNV (senior beleidsmedewerker Natuur, Directie Kennis) 1 Nationaal natuurbeleid voor

Nadere informatie

Rivierkreeften, wat doen we ermee? Menno Soes

Rivierkreeften, wat doen we ermee? Menno Soes Rivierkreeften, wat doen we ermee? Menno Soes Foto: Theodoor Heijerman Rivierkreeften Overzicht in Nederland voorkomende rivierkreeften. Nederlandse naam Europese rivierkreeft Turkse rivierkreeft Californische

Nadere informatie

Schepnetbemonstering van een polder in de Hoeksche Waard Vissen van het Oudeland van Strijen

Schepnetbemonstering van een polder in de Hoeksche Waard Vissen van het Oudeland van Strijen RAVON 1 J 4(2) 2001 31 Schepnetbemonstering van een polder in de Hoeksche Waard Vissen van het Oudeland van Strijen Albert Schenk Door RAVON Zuid-Holland zljn over een periode van één jaar in het Oudeland

Nadere informatie

Het visperspectief. Een blije blik? Veel vragen, weinig antwoorden! Peter Heuts Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden

Het visperspectief. Een blije blik? Veel vragen, weinig antwoorden! Peter Heuts Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Het visperspectief Een blije blik? Veel vragen, weinig antwoorden! Peter Heuts Hoogheemraadschap De Stichtse Rijnlanden Intro Foto: Wikipedia Deel 1: De leefgebieden, de knelpunten en de oplossingen Deel

Nadere informatie

AANVULLEND ONDERZOEK EFFECT ZOMERSCHOUW OP DE JURIDISCH ZWAARDER BESCHERMDE VISSOORTEN IN HET WESTLAND EN OOSTLAND (ZUID-HOLLAND)

AANVULLEND ONDERZOEK EFFECT ZOMERSCHOUW OP DE JURIDISCH ZWAARDER BESCHERMDE VISSOORTEN IN HET WESTLAND EN OOSTLAND (ZUID-HOLLAND) AANVULLEND ONDERZOEK EFFECT ZOMERSCHOUW OP DE JURIDISCH ZWAARDER BESCHERMDE VISSOORTEN IN HET WESTLAND EN OOSTLAND (ZUID-HOLLAND) Opdrachtgever: Plaats: Hoogheemraadschap van Delfland Delft Adviesbureau:

Nadere informatie

VISPASSAGES IN HET BEHEERSGEBIED VAN WATERSCHAP REGGE EN DINKEL

VISPASSAGES IN HET BEHEERSGEBIED VAN WATERSCHAP REGGE EN DINKEL VISPASSAGES IN HET BEHEERSGEBIED VAN WATERSCHAP REGGE EN DINKEL TYPEN, LOCATIES EN MONITORING VAN DE VISOPTREK VISPASSAGE OVERWATER Gertie Schmidt Waterschap Regge en Dinkel, afd. BOA oktober VISPASSAGES

Nadere informatie

Onderwaterbeschoeiing Gouda

Onderwaterbeschoeiing Gouda Onderwaterbeschoeiing Gouda Advies over Vissen, Amfibieën en Reptielen m.b.t. de aanleg van onderwaterbeschoeiing Een rapportage van RAVON in opdracht van Bunnik BV J.E. Herder Oktober 2006 STICHTING RAVON

Nadere informatie

Rotonde Oosthuizerweg te Edam Volendam

Rotonde Oosthuizerweg te Edam Volendam Rotonde Oosthuizerweg te Edam Volendam Inventarisatie naar beschermde vissoorten M. van Straaten 2013 Opdrachtgever Gemeente Edam Volendam G&G advies 2013 Versie Datum Concept 19 4 2013 Eindrapport 3 6

Nadere informatie

Het effect van schonen en baggeren op vis

Het effect van schonen en baggeren op vis Het effect van schonen en baggeren op vis focus op beschermde vissoorten sturende factoren schade (natuur)beheer Wouter Patberg - Vissennetwerk 24 maart 2016 Inleiding Onderhoud en beheer - schonen en

Nadere informatie

Visbestandopnames in het Netebekken 2011-Bemonsteringsverslag

Visbestandopnames in het Netebekken 2011-Bemonsteringsverslag Instituut voor Natuur- en Bosonderzoek-Duboislaan 14 B-1560 Groenendaal-www.inbo.be Visbestandopnames in het Netebekken 2011-Bemonsteringsverslag Rode Loop Gerlinde Van Thuyne en Yves Maes INBO.IR.2012.24

Nadere informatie

Waarnemingenoverzicht 2013

Waarnemingenoverzicht 2013 Dit waarnemingenoverzicht omvat 2013. Er zijn weer heel veel waarnemingen aan het databestand toegevoegd. De resultaten zijn net als voorgaande jaren weergegeven in de vorm van kaarten per soort. Per soortgroep

Nadere informatie

Meerjarenplan. Vrijwilligers beschermen

Meerjarenplan. Vrijwilligers beschermen Meerjarenplan Vrijwilligers beschermen 2008 t/m 2012 Vrijwilligers beschermen Stichting RAVON RAVON zet zich, samen met haar betrokken donateurs en vrijwilligers, al jaren in voor de bescherming van reptielen,

Nadere informatie

Rapport vissterfte op de Boezingegracht augustus 2013

Rapport vissterfte op de Boezingegracht augustus 2013 Rapport vissterfte op de Boezingegracht augustus 2013 Kristof Vlietinck Beleidsthemabeheerder Visserij Agentschap voor Natuur en Bos Centrale Diensten Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 8 te 1000

Nadere informatie

Basiscursus Viswaterbeheer. Bert Zoetemeyer Gerwin Gerlach Sportvisserij Nederland

Basiscursus Viswaterbeheer. Bert Zoetemeyer Gerwin Gerlach Sportvisserij Nederland Basiscursus Viswaterbeheer Bert Zoetemeyer Gerwin Gerlach Sportvisserij Nederland Opdracht 1 a. Kies welk water voor jouw vereniging het belangrijkste viswater is b. Motiveer waarom dit zo is c. Meld dit

Nadere informatie

Groene glazenmaker in de provincie Groningen

Groene glazenmaker in de provincie Groningen Groene glazenmaker in de provincie Groningen Groene glazenmaker in de provincie Groningen Groene glazenmaker in de provincie Groningen Tekst: Albert Vliegenthart Met medewerking van: Herman de Heer, Henk

Nadere informatie

Onderzoek naar de visdichtheid in de Twentekanalen m.b.v. sonar

Onderzoek naar de visdichtheid in de Twentekanalen m.b.v. sonar Onderzoek naar de visdichtheid in de Twentekanalen m.b.v. sonar december 2006 Versie 1 door: Kemper Jan H. Statuspagina Titel Onderzoek naar de visdichtheid in de Twentekanalen m.b.v. sonar Samenstelling:

Nadere informatie

edna als alternatief voor de Passieve Vismonitoring

edna als alternatief voor de Passieve Vismonitoring edna als alternatief voor de Passieve Vismonitoring De toepassing van de edna methode in stromend water Wouter Patberg - 9 april 2015 - Vissennetwerk Inleiding edna de edna methode in een notendop e staat

Nadere informatie

Visonderzoek Gamerensche Plas

Visonderzoek Gamerensche Plas Visonderzoek Gamerensche Plas Eerste inventarisatie na uitvoering van 85% van de verondiepingsmaatregelen REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Visonderzoek Gamerensche Plas Eerste inventarisatie

Nadere informatie

HET VOORKOMEN VAN DE RUGSTREEPPAD IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN DIJKZICHT-ZUID TE ZUILICHEM

HET VOORKOMEN VAN DE RUGSTREEPPAD IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN DIJKZICHT-ZUID TE ZUILICHEM HET VOORKOMEN VAN DE RUGSTREEPPAD IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN DIJKZICHT-ZUID TE ZUILICHEM HET VOORKOMEN VAN DE RUGSTREEPPAD IN HET PLANGEBIED EN DIRECTE OMGEVING VAN DIJKZICHT-ZUID TE ZUILICHEM

Nadere informatie

In deze Nieuwsbrief: RAVON Nieuwsbrief Vissen 1(1) Nieuwsbrief verspreidingsonderzoek vissen Jaargang 1 (2) september 2007

In deze Nieuwsbrief: RAVON Nieuwsbrief Vissen 1(1) Nieuwsbrief verspreidingsonderzoek vissen Jaargang 1 (2) september 2007 Nieuwsbrief verspreidingsonderzoek vissen Jaargang 1 (2) september 2007 In deze Nieuwsbrief: Vissen op de grens van zoet en zout Gelderse Vissers, de eerste resultaten Meervallen in de Maas Visagenda En

Nadere informatie

Quickscan natuuronderzoek bouwblok Kolenbranderweg Haaksbergen

Quickscan natuuronderzoek bouwblok Kolenbranderweg Haaksbergen Quickscan natuuronderzoek bouwblok Kolenbranderweg Haaksbergen Een inventarisatie van beschermde flora en fauna Haaksbergen 21 Mei 2014 Rapportnummer 031 Projectnummer 012 opdrachtgever Fam. Ten Dam Kolenbranderweg

Nadere informatie

TREKVISSEN IN HET MEER EN DE POLDERS VAN UBBERGEN EN BEEK. onderzoek aan vier vispassages

TREKVISSEN IN HET MEER EN DE POLDERS VAN UBBERGEN EN BEEK. onderzoek aan vier vispassages TREKVISSEN IN HET MEER EN DE POLDERS VAN UBBERGEN EN BEEK onderzoek aan vier vispassages De waterhuishouding aan de voet van de stuwwal vanaf Ubbergen tot en met Beek is de laatste jaren aanzienlijk verbeterd.

Nadere informatie

Het is lekker weer en je hebt ineens zin om te gaan vissen. Je pakt je hengel en de rest van de visspullen om naar de waterkant te gaan.

Het is lekker weer en je hebt ineens zin om te gaan vissen. Je pakt je hengel en de rest van de visspullen om naar de waterkant te gaan. 2 Het is lekker weer en je hebt ineens zin om te gaan vissen. Je pakt je hengel en de rest van de visspullen om naar de waterkant te gaan. Maar mag je nu zomaar overal gaan vissen? Je hebt wel eens gehoord

Nadere informatie

RAVON Vissenweekend 2005 Noordwest-Overijssel

RAVON Vissenweekend 2005 Noordwest-Overijssel Noordwest-Overijssel REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND Noordwest-Overijssel P. Spaans December 2005 STICHTING RAVON POSTBUS 1413 6501 BK NIJMEGEN www.ravon.nl Colofon 2005 Stichting RAVON,

Nadere informatie

Notitie quickscan flora en fauna Wilgenweg 10, Groot- Ammers

Notitie quickscan flora en fauna Wilgenweg 10, Groot- Ammers Notitie quickscan flora en fauna Wilgenweg 10, Groot- Ammers Aan: S. Baardwijk (Sjaak Baardwijk Hoveniersbedrijf ) Van: Kopie: L. Boon (Ecoresult) B. Verhoeven (Ecoresult) Datum: 15 oktober 2014 Versie:

Nadere informatie

RAVON Hemelvaartweekeind Zuid-Holland 2013

RAVON Hemelvaartweekeind Zuid-Holland 2013 RAVON Hemelvaartweekeind Zuid-Holland 2013 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND RAVON Hemelvaartweekeind Zuid-Holland 2013 Een rapportage van RAVON A. Ouwehand juli 2013 m.m.v. P. Frigge STICHTING

Nadere informatie

RAVON Hemelvaartweekeind Zuid-Holland 2013

RAVON Hemelvaartweekeind Zuid-Holland 2013 RAVON Hemelvaartweekeind Zuid-Holland 2013 REPTIELEN AMFIBIEËN VISSEN ONDERZOEK NEDERLAND RAVON Hemelvaartweekeind Zuid-Holland 2013 Een rapportage van RAVON A. Ouwehand juli 2013 m.m.v. P. Frigge STICHTING

Nadere informatie

Environmental DNA Ontwikkelingen en mogelijkheden

Environmental DNA Ontwikkelingen en mogelijkheden Environmental DNA Ontwikkelingen en mogelijkheden Jelger Herder Nijmegen, 21 maart 2013 Veel soorten zijn lastig te vinden Grote modderkruiper Verlandende vegetaties Verstopt zich bij gevaar in de modder

Nadere informatie

Start nieuw seizoen succesvol.

Start nieuw seizoen succesvol. 4.2 De Otterspotter is een nieuwsbrief over de situatie van de otter in Flevoland. Het vormt een belangrijke schakel tussen de vrijwilligers die zich bezighouden met de monitoring van de otter. Daarnaast

Nadere informatie

Enquête Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland

Enquête Vogelwerkgroep Zuid-Kennemerland Samenvatting en conclusies Respons Op 4 maart 2014 is een digitale enquête verstuurd naar 342 leden van de VWG Zuid- Kennemerland. Alleen de leden waarvan het e-mailadres bekend is bij de VWG, jeugd en

Nadere informatie