De pioniersjaren voorbij

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De pioniersjaren voorbij"

Transcriptie

1 Beleidsvisie Nederlandse Vereniging vr Klinische Geriatrie De piniersjaren vrbij NVKG Pstbus GS Utrecht Maart 2007

2 Beleidsvisie Nederlandse Vereniging vr Klinische Geriatrie De piniersjaren vrbij Inleiding Reeds lang geleden is ingezien dat de traditinele rganisatievrm van de medischspecialistische zrg in nze ziekenhuizen nvldende tegemet kmt aan de vaak cmplexe meervudige mrbiditeit van de kwetsbare udere patiënt. In Nederland heeft dit besef er in de jaren vijftig van de vrige eeuw te geleid dat een aantal perifeer werkzame internisten is gaan experimenteren met een meer integrale benadering van deze zrg. Daarmee hebben deze piniers de basis gelegd vr de frmele erkenning van het specialisme klinische geriatrie, nu bijna 25 jaar geleden. De geschiedenis laat echter zien dat deze erkenning indertijd niet nmiddellijk is gevlgd dr een breed gedragen inbedding in de ziekenhuiswereld. Feitelijk is het pinieren in veel pzichten gewn drgegaan. Niettemin heeft dit specialisme zich gaandeweg de jaren inhudelijk gestaag verder ntwikkeld en zich in steeds meer ziekenhuizen een gewaardeerde plaats verwrven. Hierbij heeft de klinische geriatrie van verheidswege bij herhaling de ndige beleidsmatige steun gekregen. Anderzijds heeft het specialisme k weerstanden ndervnden. Mede als gevlg hiervan is het aantal klinisch geriaters relatief langzaam gegreid en vertnt de klinisch geriatrische landkaart van ns land ng altijd veel hiaten. Dit is pmerkelijk mdat de klinisch geriatrische zrgverlening bij patiënten en verwijzers ver het algemeen veel waardering geniet. Aangenmen mag daarm wrden dat de recent in gang gezette marktwerking in de gezndheidszrg de klinische geriatrie de kmende jaren een flinke impuls zal geven. Tegelijkertijd mag wrden verwacht dat de markt vr (klinisch) geriatrische zrg als gevlg van de vergrijzende bevlking snel in mvang zal tenemen. Alle reden dus vr de NVKG m de piniersjaren nu definitief achter zich te laten en een heldere visie te ntvuwen p de verwrvenheden en de tekmst van de (klinische) geriatrie. Opzet en inhud Het bestuur van de NVKG heeft er bij het ntwikkelen van deze beleidsvisie expliciet vr gekzen m primair de delgrep van de klinische geriatrie, de kwetsbare uderen met meervudige mrbiditeit, als vertrekpunt te nemen. Deze insteek vertaalt zich direct in de pzet en de inhud van deze beleidsvisie. Allereerst wrdt een krte kenschets gegeven van de medische zrg vr uderen. Vervlgens richt de aandacht zich p de rlverdeling en de samenwerking binnen de uderengeneeskunde. Aansluitend wrden de delgrep en de tegevegde waarde van de klinische geriatrie in beeld gebracht. In het kielzg hiervan wrdt stilgestaan bij de wetenschappelijke basis en verankering van de (klinische) geriatrie. Vervlgens kmen het ndernemerschap en de rganisatrische inbedding van de klinisch geriater aan de rde. Dit alles mndt uit in een glbale schets van het cmpetentieprfiel en pleidingsprfiel van de klinisch geriater. Het geheel wrdt afgeslten wrdt met een puntsgewijze samenvatting van het geschetste tekmstbeeld. Het bestuur is zich ervan bewust dat deze beleidsvisie p tal van terreinen nadere uitwerking beheft en daarmee richtinggevend is vr de beleidsagenda van de NVKG in de kmende jaren. Het bestuur hecht er echter aan zich allereerst te vergewissen van het bendigde draagvlak vr deze beleidsvisie, zwel in eigen geledingen als daarbuiten. Hierte zal deze beleidsvisie in brede kring en in alle penheid ter discussie wrden gesteld. De piniersjaren vrbij Beleidsvisie NVKG Maart

3 Medische zrg vr uderen De uderdm kmt vaak met gebreken en het aantal uderen in nze samenleving neemt de kmende jaren snel te. Het is dan k geen wnder dat het vraagstuk van de vergrijzing brede aandacht geniet. Aan de ene kant wrdt gevreesd vr een tekrt aan persnele en financiële middelen m p een verantwrde wijze in de zrgbehefte van uderen te kunnen vrzien. Aan de andere kant wrden er k kansen gezien m succesvl p deze miljardenmarkt te pereren. Niet zelden dmineert hierbij het ideaalbeeld van de zelfsturende en zelfredzame udere die ver vldende mgelijkheden beschikt m de kwaliteit van leven p het gewenste niveau te huden. Helaas vlden veel uderen niet (blijvend) aan dit ideaalbeeld. Mede dr het succes van geneeskundige interventies p jngere leeftijd greit het aantal uderen met één f meer chrnische ziekten gestaag. Verder is het inherent aan het leven dat de kwetsbaarheid met het vrderen van de jaren geleidelijk teneemt. Zeker in de laatste levensfase heft er maar weinig te gebeuren m een udere zrgafhankelijk te maken. Medische en niet-medische rzaken gaan daarbij vaak hand in hand. In de uderengeneeskunde is de belangrijkste uitdaging dan k waar mgelijk te vrkómen dat de zelfredzaamheid verlren gaat, dan wel te bewerkstelligen dat deze zveel mgelijk wrdt herwnnen. Hiermee is niet alleen de kwaliteit van leven, maar k de delmatigheid van de zrg gediend. Overigens betekent dit eveneens dat bij het verwegen van medische interventies de hieraan gerelateerde verwachtingen ten aanzien van de kwaliteit van (het ng resterende) leven een belangrijke rl behren te spelen. Rlverdeling en samenwerking In de medische zrg vr uderen speelt een grt aantal medische disciplines een rl. Enkele hiervan leggen zich specifiek te p de uderengeneeskunde, te weten de verpleeghuisarts, de sciaal geriater, de uderenpsychiater, de klinisch geriater en de internist-uderengeneeskunde. Vr de thuiswnende udere is de huisarts echter de eerste behandelaar. In de praktijk werken vrmelde disciplines gewnlijk nauw met elkaar samen, zeker p het niveau van de individuele patiëntenzrg. Vaak heeft de samenwerking in de keten p reginaal niveau een structureel karakter, al lijkt de intrductie van de marktwerking in dit pzicht sms wat tegendraadse krachten ls te maken. Mede nder druk van de zrgverzekeraars maken de huisartsen zich inmiddels p m de begeleiding van de chrnische patiënten in belangrijke mate van de medisch specialisten in de tweedelijn ver te nemen. Anderzijds ntplien de verpleeghuisartsen initiatieven m behalve binnen het verpleeghuis k in de ambulante medische zrg vr uderen actief te wrden. De verwachting is dan k dat er in de nabije tekmst p het terrein van de eerstelijns uderengeneeskunde structurele vrmen van samenwerking tussen huisartsen en verpleeghuisartsen zullen ntstaan. Klinisch geriaters treft men zwel aan in academische en algemene ziekenhuizen als in psychiatrische ziekenhuizen. Kenmerkend vr de klinische geriatrie is dat deze van nature niet alleen een brugfunctie vervult tussen de smatische en de geestelijke gezndheidszrg, maar k tussen de cure en de care. In nauwe samenhang hiermee steken klinisch geriaters naar verhuding veel energie in de transmurale samenwerking en ketenzrg. Veelal is er dan k sprake van een gede inbedding in het reginale netwerk van de uderenzrg. Binnen de cntext van de geestelijke gezndheidszrg is de klinisch geriater bij uitstek tegerust m bij udere psychiatrische patiënten eventuele smatische prblemen te nderkennen. Verder is de klinische geriater hier veelal hfdbehandelaar van de uderen met een cmbinatie van gedragsstrnissen en cgnitieve strnissen. In algemene en academische ziekenhuizen is de medisch specialistische zrg vr uderen feitelijk ver vrijwel alle specialismen gespreid, zij het dat de interne geneeskunde, de neurlgie en de psychiatrie zich in dit pzicht gewnlijk nderscheiden. Dit laatste is zeker het geval in ziekenhuizen waarin het specialisme klinische geriatrie zich ng niet ptimaal heeft kunnen ntwikkelen. De piniersjaren vrbij Beleidsvisie NVKG Maart

4 Tt p heden neemt de klinische geriatrie binnen het ziekenhuis gewnlijk eenzelfde psitie in als ieder ander prtspecialisme. Het is de huisarts/verwijzer die beslist naar welk(e) prtspecialisme(n) een (udere) patiënt wrdt verwezen. In geval een patiënt wrdt pgenmen, is de hfdbehandelaar verantwrdelijk vr de medische cördinatie. Binnen het ziekenhuis ntbreekt het als regel echter aan een mechanisme vr de medische cördinatie van parallelle pliklinische cnsultaties. Zeker als een (udere) patiënt afwisselend verschillende specialismen cnsulteert, kan een huisarts/verwijzer p afstand hierin k niet vrzien. Mede dr zijn brede smatische en psychiatrische achtergrnd is de klinisch geriater bij uitstek in staat m een brugfunctie tussen de eerste en de tweede lijn te vervullen. Waar het vr een mndige zelfredzame patiënt vaak al lastig is m p eigen kracht de weg te vinden p nze gezndheidsmarkt, is dat vr een kwetsbare udere met cmplexe multipele pathlgie meestal een utpie. In de dagelijkse praktijk wrden klinisch geriaters dan k met grte regelmaat ingeschakeld m dit gat in de markt te dichten. Op infrmele wijze wrdt hiermee in een evidente maatschappelijke behefte vrzien. Het wrdt dan k hg tijd dat deze gidsfunctie van de klinisch geriater een vr de patiënt herkenbare en deugdelijke verankering krijgt in de rganisatie van de ziekenhuiszrg. Cncreet betekent dit dat huisartsen en andere verwijzers meten wrden gestimuleerd m kwetsbare uderen met meervudige mrbiditeit waarvan de zelfredzaamheid dr een medische rzaak wrdt bedreigd, vr nadere diagnstiek en behandeling naar de klinisch geriater te verwijzen. Dit stelt de klinisch geriater namelijk in staat m binnen het ziekenhuis als hfdbehandelaar te fungeren vr deze delgrep, zwel tijdens klinische als tijdens pliklinische behandelepisden. In deze pzet is het de klinisch geriater die zndig andere specialismen in cnsult f in medebehandeling vraagt. Ok wanneer een kwetsbare udere vanwege een acuut medisch prbleem behandeling in het ziekenhuis beheft, is het van grt belang dat de klinisch geriater van meet af aan bij de behandeling wrdt betrkken en z snel mgelijk de medische cördinatie p zich neemt. Alleen dan is het mgelijk m de ziekenhuiszrg vr kwetsbare uderen een integraal karakter te geven. Mede mdat het berep dat p de uderengeneeskunde wrdt gedaan de kmende jaren naar verwachting snel zal tenemen, is het niet alleen van belang dat de behandelcapaciteit van de betrkken medische disciplines hiermee gelijke tred hudt, maar evenzeer dat de samenwerking tussen de eerste en de tweede lijn verder wrdt ntwikkeld. In dit kader staat de NVKG nder meer vr gen m in samenwerking met de andere medische disciplines binnen de uderengeneeskunde initiatieven te ntplien m de beschikbare geriatrische kennis zveel mgelijk met elkaar te delen. Delgrep en tegevegde waarde Het ntstaan van het medisch specialisme klinische geriatrie is nauw verbnden met het bestaan van udere patiënten die dr een veelvud van strnissen in lichamelijk en/f geestelijk functineren, al dan niet in cmbinatie met een ntregelde sciale situatie, een cmplex ziektebeeld vertnen. Naderhand is aan deze mschrijving van de delgrep het begrip kwetsbaarheid tegevegd. In praktische zin gaat het daarbij vral m (de dreiging van) een afnemende zelfredzaamheid. Kenmerkend vr de geriatrische patiënt is dat de symptmen van fysilgische achteruitgang gecmpliceerd wrden dr een cmplex van verschillende simultane aandeningen. De praktijk wijst daarbij uit dat de gepresenteerde (ziekte)beelden in de meeste gevallen mede wrden bepaald dr één f meer syndrmen uit het kwartet van geriatric giants: geestelijke achteruitgang, instabiliteit (vallen), afwijkend gedrag en incntinentie. De piniersjaren vrbij Beleidsvisie NVKG Maart

5 Overigens richt de klinische geriatrie zich uiteraard k p de uderen die dr een medische rzaak en/f interventie het risic lpen tt de kwetsbare grep te gaan behren. Samenvattend kan de delgrep van de klinische geriatrie dan k redelijk wrden afgebakend met de mschrijving: kwetsbare uderen met meervudige mrbiditeit. De tegevegde waarde van de klinische geriatrie hangt in hge mate samen met de integrale hlistische benadering die in dit specialisme is ingebuwd. Niet de nderscheiden ziekteverschijnselen en beperkingen, maar de patiënt als geheel is het primaire nderwerp van beschuwing. Deze benadering vertaalt zich nder meer in een veelmvattende pzet van het geriatrische nderzek (anamnese en fysische diagnstiek), het werken met een multidisciplinair (medisch, paramedisch en verpleegkundig) geriatrisch team en vrtdurende aandacht vr de belastbaarheid van de kwetsbare udere. Hierbij richten de inspanningen zich vral p het behud f herstel van de zelfredzaamheid met als hfddel het ptimaliseren van de kwaliteit van leven. Deze hiermee summier geschetste benadering wrdt k wel aangeduid als het geriatrisch mdel. De tegevegde waarde van de klinische geriatrie heeft daarnaast k een indirecte cmpnent. Z fungeert de klinisch geriater vr de andere spelers in de uderenzrg vaak als adviseur. Verder brengt de spilfunctie in de medisch specialistische zrg vr uderen met zich mee dat het klinisch geriatrisch dssier vr verschillende deleinden als een brn van (patiëntgebnden) infrmatie wrdt gebruikt. Hiernder is ter illustratie van de tegevegde waarde van de klinische geriatrie een aantal elementen hiervan wat cncreter aangeduid. Illustratief vr de tegevegde waarde van de klinisch geriater is dat deze ziektebeelden bij uderen herkent ndanks de vaak atypische presentatie van de symptmen bij het uitstippelen van een diagnstisch traject expliciet rekening hudt met de belastbaarheid van de patiënt de verschijnselen herkent die een vrbde kunnen zijn van een afnemende zelfredzaamheid en z mgelijk actie nderneemt niet wenselijke cmbinaties van geneesmiddelen signaleert en in verleg met de verige behandelende artsen de medicatie aanpast bij udere peratiepatiënten het risic van een acute verwardheid berdeelt en preventieve maatregelen neemt dr andere specialisten wrdt gecnsulteerd bij een verdenking p een acute verwardheid en zndig de behandeling instelt evenals huisartsen en verpleeghuisartsen een spilfunctie vervult in het reginale netwerk van de uderenzrg en p deze wijze bijdraagt aan de transmurale cntinuïteit van zrg een nmkeerbare afname van de zelfredzaamheid vregtijdig signaleert en adviezen geeft met betrekking tt de te ndernemen acties de multidisciplinair verzamelde diagnstische infrmatie desgevraagd (met instemming van betrkkene) ter beschikking stelt van het Centrum indicatiestelling zrg (CIZ) bij het verwegen van medische interventies de daaraan gerelateerde verwachtingen ten aanzien van de kwaliteit van leven expliciet in beschuwing neemt De piniersjaren vrbij Beleidsvisie NVKG Maart

6 De keerzijde van het werken vlgens het geriatrisch mdel is dat dit relatief tijdrvend is. Uit gpunt van delmatigheid is het daarm ngewenst dat deze werkwijze wrdt tegepast als een minder arbeidsintensieve prbleembenadering k vlstaat. De delmatigheid is er evenmin mee gediend als de tijd die vr een patiënt wrdt ingepland slechts ten dele wrdt benut. Om de schaarse middelen verantwrd in te zetten zal de klinische geriater er daarm bij de prt p tezien dat de aangemelde patiënten tt de delgrep van de klinische geriatrie behren. Hierbij zal wrden zrggedragen vr een zdanige vastlegging van gegevens dat het beleid terzake desgewenst dr derden kan wrden getetst. Niet tt de delgrep behrende patiënten zullen als regel (in verleg met de verwijzer) naar een ander prtspecialisme wrden drverwezen. Wetenschappelijke basis en verankering Zals elke behandelend arts is de klinisch geriater primair gericht p het plssen van gezndheidsprblemen van individuele patiënten. Daarbij wrdt gebruik gemaakt van verschillende kennisbrnnen: wetenschappelijke kennis, ervaringskennis en specifieke per patiënt vergaarde kennis. De praktijk van evidence-based medicine impliceert dan k dat de prfessinal zijn/haar individuele klinische expertise integreert met het beste bewijsmateriaal dat vanuit systematisch nderzek beschikbaar is. In het bijznder vr de klinische geriatrie geldt dat dit integratieprces dankzij het werken in multidisciplinair teamverband veelal een expliciet karakter heeft. Bvendien is het inherent aan de geriatrische werkwijze dat de teamleden hun bservaties, ervaringen en kennis met elkaar delen. Een betere inbedding vr een evidence-based benadering van de geriatrische patiënt is nauwelijks denkbaar. Prbleem is wél dat het wetenschappelijk nderzek in de geneeskunde tt p heden vral gericht is geweest p het bestuderen van de rzaken en behandelpties van enkelvudige strnissen en beperkingen. De interacties tussen de verschillende rzakelijke factren en tussen de verschillende behandelvrmen zijn niet f nauwelijks bestudeerd. Kenmerkend vr de geriatrische patiënt is nu echter juist de meervudige mrbiditeit. De uitdaging vr de kmende jaren is dan k m (in samenwerking met de andere disciplines die actief zijn in de uderengeneeskunde) wetenschappelijk nderzek te entameren dat cncrete handvatten biedt vr het behandelen van c-mrbiditeit bij uderen. Hierbij leeft het besef dat de specifieke kenmerken van de delgrep (kwetsbaarheid en meervudige mrbiditeit) tevens de meilijkheidsgraad van dergelijk nderzek bepalen. Immers, in de geriatrische praktijk is elke patiënt feitelijk uniek. In nauwe samenhang hiermee verschillen k de arrangementen van medische en niet-medische interventies van patiënt tt patiënt. Elk individueel zrgtraject levert ervaringen p waarvan kan wrden geleerd. De uitdaging is m dit leren zdanig systematisch vrm te geven dat hierdr verdraagbare kennis wrdt gegenereerd. Hiervr dient in de praktijk aan een aantal randvrwaarden te wrden vldaan. Allereerst is het ndzakelijk dat de universitaire medische centra samen met de wetenschappelijke vereniging een research agenda pstellen. Tevens zal de academie de bendigde wetenschappelijke infrastructuur meten leveren in de vrm van expertisecentra met een vaste kern van stafleden vr de cördinatie van het nderzek. Tegelijkertijd zullen rnd deze centra netwerken van perifere geriatrische klinieken meten wrden gevrmd. Uitgangspunt vr de NVKG is namelijk dat kwetsbare uderen als regel in het dichtstbijzijnde ziekenhuis thuishren waar ver specialistische geriatrische expertise wrdt beschikt. In de meeste gevallen zal dat een perifeer ziekenhuis zijn. Dit vraagt van de academie de bereidheid m in de samenwerking met de periferie te investeren. Van de periferie vraagt dit de bereidheid en de inzet m in wetenschappelijk nderzek te participeren. De piniersjaren vrbij Beleidsvisie NVKG Maart

7 Van belang is vrts dat reeds tijdens de basispleiding van artsen de ndige aandacht aan de medische zrg vr uderen wrdt besteed. Eigenlijk met elke arts een c-schap geriatrie hebben gevlgd. Alleen dan mag wrden verwacht dat artsen vldende vrbereid zijn p hun tekmstige werk in de vergrijzende samenleving. Bvendien is dit ndig m vldende getalenteerde artsen/nderzekers vr de (klinische) geriatrie te interesseren m in de greiende behefte te vrzien. De aanwezigheid van hgleraren klinische geriatrie in de universitaire medische centra is daarvr van essentieel belang. Ondernemerschap en rganisatrische inbedding De kracht van de bestaande afdelingen geriatrie in algemene ziekenhuizen is veelal dat deze niet alleen een redelijk afgebakende patiëntengrep (delgrep) bedienen, maar k een relatief zelfstandige rganisatrische psitie hebben. Het gevlg is dat de medewerkers van een dergelijke eenheid znder uitzndering p de zrg vr de udere mens zijn gericht en hiervr in veel gevallen k bewust hebben gekzen. Zeker vr een afdeling die het in belangrijke mate met hebben van multidisciplinaire samenwerking is dat een vrdeel. Van belang is eveneens dat de vakgrep van klinische geriaters een integraal nderdeel vrmt van deze eenheid en daarbinnen als vanzelf een beleidsbepalende functie vervult. Aannemelijk is verigens dat k het feit dat de klinisch geriaters in dienstverband werkzaam zijn, hierbij van betekenis is. Niet alleen zijn hierdr de financiële prikkels vr iedereen gelijk, k het herschikken van taken tussen de verschillende disciplines is hierdr gemakkelijker. De recente geschiedenis heeft dan k laten zien dat er vanuit geriatrische vakgrepen/afdelingen tal van marktgerichte initiatieven zijn ntplid. Vrbeelden van dit succesvlle ndernemerschap zijn de geheugenpli s, de valpli s en de diagnstische dagcentra vr uderen. Ongetwijfeld speelt hierbij mede een rl dat de rganisatrische inbedding van de geriatrie als zelfstandige eenheid garant staat vr een krte lijn met het tpmanagement van de zrgnderneming. Vr de tekmst van de (klinische) geriatrie is het van wezenlijk belang dat de hiervr geschetste rganisatievrm verder wrdt uitgebuwd. De krte lijn met het tpmanagement is niet alleen essentieel m succesvl p de gezndheidsmarkt te pereren, maar k m de samenwerkingsrelaties met andere zrgaanbieders een deugdelijke strategische en juridische basis te geven. De geschetste rganisatievrm is eveneens van belang m ten pzichte van de andere specialismen een zdanige nafhankelijke psitie te hebben dat met succes een integrerende rl kan wrden gespeeld in de zrg vr de kwetsbare udere patiënt. Tensltte is deze vrm zeer geschikt m p harmnische wijze nieuwe disciplines als de nurse practitiner en de physician assistant in het geriatrisch team in te passen. Overigens past hierbij dat de vakgrep (klinische) geriatrie eveneens een multidisciplinair karakter met kunnen krijgen. Cncreet betekent dit dat naast de klinisch geriaters k andere medisch specialisten met affiniteit vr de uderengeneeskunde tt de vakgrep geriatrie kunnen tetreden. Hierbij kan men nder meer denken aan de uderenpsychiater en de internist-uderengeneeskunde. Vrwaarde is slechts dat deze specialisten zich het geriatrisch mdel eigen maken en bereid zijn zich in deze benaderingswijze en werkwijze te vegen. Verwacht mag wrden dat deze penstelling van de vakgrep niet alleen in kwantitatief pzicht, maar k in kwalitatief pzicht van meerwaarde zal blijken te zijn. De piniersjaren vrbij Beleidsvisie NVKG Maart

8 Cmpetentieprfiel en pleidingsprfiel De klinische geriatrie heeft zich de afgelpen 25 jaar met vallen en pstaan ntwikkeld. De lering die daaruit gaandeweg is getrkken, heeft uiteindelijk geresulteerd in wat het geriatrisch mdel is gaan heten. Dit mdel staat feitelijk zwel vr een zienswijze als vr een benaderingswijze en een daarbij passende werkwijze. De inhudelijke basis van de klinische geriatrie mvat buwstenen uit verschillende delen van de geneeskunde en de sciale wetenschappen. Een klinisch geriater specialiseert zich dus in de breedte. Uiteraard heeft dit alles te maken met de delgrep waarp de klinische geriatrie zich richt: kwetsbare uderen met meervudige mrbiditeit. Bvendien is het inherent aan de levensfase van de delgrep, dat de zrgverlening vaak een juridische en/f ethische dimensie krijgt. Verder beweegt de klinisch geriater zich zwel in een cmplexe rganisatie als in een cmplex netwerk van uderenzrg. Ok daarvr zijn specifieke kennis en vaardigheden vereist. Een klinisch geriater met dus van vele markten thuis zijn. Klinische geriatrie is daarmee een buitengewn beiend specialisme. Echter k een specialisme dat weinig rutine en weinig zekerheden kent. Nu de pinierjaren achter de rug zijn, is er alle reden m pnieuw aandacht te besteden aan de cmpetenties waarver een klinische geriater met beschikken m zich met succes in het geschetste werkveld te manifesteren. In deze beleidsvisie is reeds een grt aantal buwstenen vr dit cmpetentieprfiel aangedragen. De kmende tijd zal hieraan een cncrete uitwerking meten wrden gegeven. Daarmee zal dan tevens de basis zijn gelegd vr een tt de verbeelding sprekende herziening van het pleidingsprfiel van de klinisch geriater. De piniersjaren vrbij Beleidsvisie NVKG Maart

9 Samenvatting Bijna 25 jaar na de frmele erkenning van het specialisme klinische geriatrie is de verwachting dat de markt vr geriatrische zrg als gevlg van de vergrijzende bevlking snel in mvang zal tenemen. Alle reden dus vr de Nederlandse Vereniging vr Klinische Geriatrie m de piniersjaren als afgeslten te beschuwen en een heldere visie te ntvuwen p de tekmst van de (klinische) geriatrie. De belangrijkste uitdaging in de uderengeneeskunde is waar mgelijk te vrkómen dat de zelfredzaamheid van udere patiënten verlren gaat, dan wel te bewerkstelligen dat deze zveel mgelijk wrdt herwnnen. Hiermee is niet alleen de kwaliteit van leven, maar k de delmatigheid van de zrg gediend. Kenmerkend vr de geriatrische patiënt is dat de symptmen van fysilgische achteruitgang gecmpliceerd wrden dr een cmplex van verschillende simultane aandeningen. Samenvattend kan de delgrep van de klinische geriatrie dan k redelijk wrden afgebakend met de mschrijving: kwetsbare uderen met meervudige mrbiditeit. Eveneens kenmerkend vr de klinische geriatrie is dat deze van nature niet alleen een brugfunctie vervult tussen de smatische en de geestelijke gezndheidszrg, maar k tussen de cure en de care. In nauwe samenhang hiermee steken klinisch geriaters naar verhuding veel energie in de transmurale samenwerking en ketenzrg. Veelal is er dan k sprake van een gede inbedding van de klinische geriatrie in het reginale netwerk van de uderenzrg. Mede dr zijn brede smatische en psychiatrische achtergrnd is de klinisch geriater bij uitstek in staat m een brugfunctie te vervullen tussen de eerste en de tweede lijn. Waar het vr een mndige zelfredzame patiënt vaak al lastig is m p eigen kracht de weg te vinden p nze gezndheidsmarkt, is dat vr een kwetsbare udere met meervudige mrbiditeit meestal een utpie. In de dagelijkse praktijk wrden klinisch geriaters dan k met grte regelmaat ingeschakeld m dit gat in de markt te dichten. Het wrdt hg tijd dat deze gidsfunctie van de klinisch geriater een vr de patiënt herkenbare en deugdelijke verankering krijgt in de rganisatie van de ziekenhuiszrg. Mede mdat het berep dat p de uderengeneeskunde wrdt gedaan de kmende jaren naar verwachting snel zal tenemen, is het niet alleen van belang dat de behandelcapaciteit van de betrkken medische disciplines hiermee gelijke tred hudt, maar evenzeer dat de samenwerking tussen de eerste en de tweede lijn verder wrdt ntwikkeld. De tegevegde waarde van de klinische geriatrie hangt in hge mate samen met de integrale hlistische benadering die in dit specialisme is ingebuwd. Niet de nderscheiden ziekteverschijnselen en beperkingen, maar de patiënt als geheel is het primaire nderwerp van beschuwing. Hierbij richten de inspanningen zich vral p het behud f herstel van de zelfredzaamheid met als hfddel het ptimaliseren van de kwaliteit van leven. Deze hiermee summier geschetste benadering wrdt gewnlijk aangeduid als het geriatrisch mdel. De keerzijde van het werken vlgens het geriatrisch mdel is dat dit relatief tijdrvend is. Om de schaarse middelen verantwrd in te zetten zal de klinische geriater er daarm bij de prt p tezien dat de aangemelde patiënten tt de delgrep van de klinische geriatrie behren. Hierbij zal wrden zrggedragen vr een zdanige vastlegging van gegevens dat het beleid terzake desgewenst dr derden kan wrden getetst. De piniersjaren vrbij Beleidsvisie NVKG Maart

10 Samenvatting (vervlg) De praktijk van evidence-based medicine impliceert dat de prfessinal zijn/haar individuele klinische expertise integreert met het beste bewijsmateriaal dat vanuit systematisch nderzek beschikbaar is. In het bijznder vr de klinische geriatrie geldt dat dit integratieprces dankzij het werken in multidisciplinair teamverband veelal een expliciet karakter heeft. Bvendien is het inherent aan de geriatrische werkwijze dat de teamleden hun bservaties, ervaringen en kennis met elkaar delen. Een betere inbedding vr een evidence-based benadering van de geriatrische patiënt is nauwelijks denkbaar. De uitdaging vr de kmende jaren is m (in samenwerking met de andere disciplines die actief zijn in de uderengeneeskunde) wetenschappelijk nderzek te entameren dat cncrete handvatten biedt vr het behandelen van c-mrbiditeit bij uderen. Hiervr is het ndzakelijk dat de universitaire medische centra samen met de wetenschappelijke vereniging een research agenda pstellen en de bendigde wetenschappelijke infrastructuur leveren. Tegelijkertijd zullen er rnd deze centra netwerken van perifere geriatrische klinieken meten wrden gevrmd. Van belang is dat reeds tijdens de basispleiding van artsen de ndige aandacht aan de medische zrg vr uderen wrdt besteed. Elke arts met een c-schap geriatrie hebben gevlgd. Alleen dan mag wrden verwacht dat artsen vldende vrbereid zijn p hun tekmstige werk in de vergrijzende samenleving. Bvendien is dit ndig m vldende getalenteerde artsen/nderzekers vr de (klinische) geriatrie te interesseren m in de greiende behefte te vrzien. De aanwezigheid van hgleraren klinische geriatrie in de universitaire medische centra is daarvr van essentieel belang. De kracht van de bestaande afdelingen geriatrie in algemene ziekenhuizen is dat deze niet alleen een redelijk afgebakende patiëntengrep (delgrep) bedienen, maar k een relatief zelfstandige rganisatrische psitie hebben. Het gevlg is dat de medewerkers van een dergelijke eenheid znder uitzndering p de zrg vr de udere mens zijn gericht en hiervr in veel gevallen k bewust hebben gekzen. Naast de klinisch geriaters kunnen k andere medisch specialisten met affiniteit vr de uderengeneeskunde tt de vakgrep geriatrie tetreden. Hierbij kan men nder meer denken aan de uderenpsychiater en de internist-uderengeneeskunde. Vrwaarde is slechts dat deze specialisten zich het geriatrisch mdel eigen maken en bereid zijn zich in deze benaderingswijze en werkwijze te vegen. De inhudelijke basis van de klinische geriatrie mvat buwstenen uit verschillende delen van de geneeskunde en de sciale wetenschappen. Een klinisch geriater specialiseert zich in de breedte en met dus van vele markten thuis zijn. Klinische geriatrie is daarmee een buitengewn beiend specialisme. Het bestuur is zich ervan bewust dat deze beleidsvisie p tal van terreinen nadere uitwerking beheft en daarmee richtinggevend is vr de beleidsagenda van de NVKG in de kmende jaren. Het bestuur hecht er echter aan zich allereerst te vergewissen van het bendigde draagvlak vr deze beleidsvisie, zwel in eigen geledingen als daarbuiten. NVKG Maart 2007 De piniersjaren vrbij Beleidsvisie NVKG Maart

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân

Projectaanvraag Versterking sociale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1 Prjectaanvraag Versterking sciale infrastructuur t.b.v. burgerkracht in Fryslân 1. Aanleiding Eind 2012 heeft Prvinciale Staten van de prvincie Fryslân keuzes gemaakt mtrent de 'kerntakendiscussie'.

Nadere informatie

Implementatie Taakherschikking

Implementatie Taakherschikking Werkfrmulier Implementatie Taakherschikking Verpleegkundig Specialist Dit frmulier is pgesteld dr de Werkgrep Taakherschikking van de Federatie Medisch Specialisten en wrdt ndersteund dr de V&VN Verpleegkundig

Nadere informatie

Voorstel voor deelname

Voorstel voor deelname Vrstel vr deelname Infrmatie zrgaanbieder Naam rganisatie Adres rganisatie Namen bestuurders Cntactgegevens bestuurders Naam cntactpersn Thebe Liesbslaan 2, 4813 EC te Breda Drs. R. Stam en Drs. K. Verweij

Nadere informatie

STAGE PSYCHOLOGIE GERIATRIE. SETTING: Dienst geriatrie in een algemeen ziekenhuis. De mentor maakt tevens deel uit van het geheugencentrum.

STAGE PSYCHOLOGIE GERIATRIE. SETTING: Dienst geriatrie in een algemeen ziekenhuis. De mentor maakt tevens deel uit van het geheugencentrum. STAGE PSYCHOLOGIE GERIATRIE NAAM INSTELLING: AZ Damiaan Ostende ADRES: Guwelzestraat 100 8400 Ostende CONTACTPERSOON: Karen Lernut Diensthfd psychlgie SETTING: Dienst geriatrie in een algemeen ziekenhuis.

Nadere informatie

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten

Beschermd Wonen met een pgb onder verantwoordelijkheid van gemeenten Beschermd Wnen met een pgb nder verantwrdelijkheid van gemeenten Een factsheet vr cliënten, cliëntvertegenwrdigers en familievertegenwrdigers 1 februari 2016 Sinds 1 januari 2015 valt Beschermd Wnen (vrheen

Nadere informatie

Beleidsnotitie 2013-2016. 100, uw welzijns- en zorgnetwerk. Vastgesteld op 26 april 2013

Beleidsnotitie 2013-2016. 100, uw welzijns- en zorgnetwerk. Vastgesteld op 26 april 2013 Beleidsntitie 2013-2016 100, uw welzijns- en zrgnetwerk Vastgesteld p 26 april 2013 1 1 Inleiding Begin 2012 maakte 100, uw welzijns- en zrgnetwerk een drstart, na vier jaar nder de naam Zwel NN vanuit

Nadere informatie

Functiefamilie: Directie

Functiefamilie: Directie Bijlage 3 bij Regeling ntwikkelen, functineren en berdelen (Cmpetenties per functieprfiel) Functiefamilie: Directie Cmpetentie: Netwerken De mate waarin de persn relaties en/f samenwerkingsverbanden binnen

Nadere informatie

De huisarts als draaideur in de zorg? Prof birgitte schoenmakers, huisarts Academisch Centrum voor Huisartsgeneeskunde

De huisarts als draaideur in de zorg? Prof birgitte schoenmakers, huisarts Academisch Centrum voor Huisartsgeneeskunde De huisarts als draaideur in de zrg? Prf birgitte schenmakers, huisarts Academisch Centrum vr Huisartsgeneeskunde Vreger...fwel de ideeën uit de 20 ste eeuw Geneeskunde = cure Acute pathlgie Grs van de

Nadere informatie

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost

Bijlage 4. Toetsingskader ontwerp levensloopbestendig Zeist-Oost Bijlage 4 Tetsingskader ntwerp levenslpbestendig Zeist-Ost 1. Opzet Het tetsingskader Levenslpbestendig Zeist-Ost bestaat uit een aantel nderdelen. Een algemeen deel gaat ver de levenslpbestendige wijk:

Nadere informatie

Samenwerkingsschool Balans

Samenwerkingsschool Balans Samenwerkingsschl Balans DYSLEXIEBELEID_p website.dc - 1-1. Wat is dyslexie De Gezndheidsraad prbeerde jaren geleden tt natinale vereenstemming te kmen dr een glbale mschrijving p te stellen waarin iedereen

Nadere informatie

Cliëntprofielen sector visueel 2015

Cliëntprofielen sector visueel 2015 Cliëntprfielen sectr visueel 2015 Nr Naam prfiel Aard en mvang *) Lptijd 0 Infrmatie, advies & Vrlichting Betreft specifieke functie, niet p individuele cliënt/hulpvraag gericht, delgrep, infrmatie, advies

Nadere informatie

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar

Maak van 2015 jouw persoonlijk professionaliseringsjaar Maak van 2015 juw persnlijk prfessinaliseringsjaar en wrd Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Nlc erkend Register Lpbaanprfessinal (RL) Deze status wrdt bereikt na certificering dr het nafhankelijke

Nadere informatie

Sociaal akkoord arbeidsmarkt Zorg en Welzijn Stedendriehoek en Noord-Veluwe

Sociaal akkoord arbeidsmarkt Zorg en Welzijn Stedendriehoek en Noord-Veluwe Sciaal akkrd arbeidsmarkt Zrg en Welzijn Stedendriehek en Nrd-Veluwe De aanleiding tt het vrmen van een sciaal akkrd In 2013 waren ruim 57860 (brn: WGV Zrg en Welzijn) inwners in de regi s Stedendriehek

Nadere informatie

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen.

Zijn in de aanvraag bijlagen genoemd en zijn die bijgevoegd? Zo ja, welke? Nummer desgewenst de bijlagen. Checklist berdeling adviesaanvraag 1. De adviesaanvraag Heeft de r een adviesaanvraag gehad? Let p: een rapprt is in principe geen adviesaanvraag. Met een adviesaanvraag wrdt bedeld: het dr de ndernemer

Nadere informatie

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen:

Onze school gebruikt hierbij naast het SPCO veiligheidplan, in ieder geval de volgende hulpmiddelen: Graaf Jan van Mntfrtschl Beleid ter vrkming en/f regulering van pestgedrag 1. 1 Inleiding: Iedere schl heeft een veilig schlklimaat ndig. Op de Graaf Jan van Mntfrtschl zijn wij ns ervan bewust dat veiligheid

Nadere informatie

Wie zijn we? Kernwaarden in ons handelen zijn:

Wie zijn we? Kernwaarden in ons handelen zijn: Wie zijn we? Zrggrep Kans is een zrginstelling die ptimale zrg, begeleiding en huisvesting biedt aan zwel jngvlwassenen met psychiatrische strnissen en daarmee samenhangende gedragsprblematiek, als aan

Nadere informatie

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica

Programma Welzijn en Zorg. Nieuwe Zorg en Domotica Prgramma Welzijn en Zrg Nieuwe Zrg en Dmtica Aanleiding De mgelijkheden vr het langer zelfstandig thuis blijven wnen, meten wrden verbreed. Technlgische ntwikkelingen die zrg p afstand en het participeren

Nadere informatie

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563

IWI. De Gemeenteraad Postbus 11563 Inspectie Werk en Inkmen Tezicht Gemeentelijk Dmein De Gemeenteraad Pstbus 11563 2502 AN Den Haag Prinses Beatrixlaan 82 2595 AL Den Haag Telefn (070) 304 44 44 Fax (070) 304 44 45 www.lwiweb.nl Cntactpersn

Nadere informatie

VGSO Nieuwsbrief extra editie over komende gemeenteraadsverkiezingen

VGSO Nieuwsbrief extra editie over komende gemeenteraadsverkiezingen VGSO Nieuwsbrief extra editie ver kmende gemeenteraadsverkiezingen Hierbij ntvangt u een extra nieuwsbrief van de VGSO. Deze nieuwsbrief staat vrijwel geheel in het teken van de gemeenteraadsverkiezingen

Nadere informatie

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015

Beleidsregels voorziening jobcoaching Participatiewet 2015 Beleidsregels vrziening jbcaching Participatiewet 2015 1-7-2015 Jbcaching Reginale beleidsregels jbcaching Participatiewet regi Achterhek Inleiding Jbcaching gaat ver het ndersteunen van mensen bij het

Nadere informatie

Transmuraal Programma Management

Transmuraal Programma Management Transmuraal Prgramma Management Een prpsitie van Vitha versie 1 Inhudspgave 1 Inleiding... 3 2 Transmurale behandelpraktijken... 3 2.1 Transmurale zrg nader gedefinieerd... 3 2.2 Transmurale zrg in de

Nadere informatie

Vrijwilligersbeleid voetbalvereniging N.B.S.V.V.

Vrijwilligersbeleid voetbalvereniging N.B.S.V.V. Vrijwilligersbeleid vetbalvereniging N.B.S.V.V. Waarm deze richtlijn? Geen enkele amateur-sprtvereniging kan tegenwrdig ng bestaan znder de inzet en bijdrage van (veel) vrijwilligers. Ok binnen nze vereniging

Nadere informatie

Pedagogische Civil Society

Pedagogische Civil Society Pedaggische Civil Sciety Nieuwkmer in het cntinuüm van pvedndersteuning? 4 juni 2010 Drs. Cécile Winkelman Irene Sies, MSc Welkm Drs. Cécile Winkelman Irene Sies, MSc Werkzaam bij SO&T: kwaliteit in Opveden

Nadere informatie

Kenniscentrum en ASS. Achtergrond

Kenniscentrum en ASS. Achtergrond Kenniscentrum en ASS Bij hulpvragen die betrekking hebben p ASS (strnissen in het autistisch spectrum) gaan we in het Kenniscentrum uit van de mschrijving van de DSM IV. In de DSM IV wrdt een aantal strnissen

Nadere informatie

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN

Huurdersvereniging In De Goede Woning ACTIVITEITENPLAN ACTIVITEITENPLAN 2014 Activiteitenplan 2014 : INLEIDING In 1997 werd de in Zetermeer pgericht met als del het behartigen van de belangen van huurders van de cmplexen van R.K. Wningbuwstichting De Gede

Nadere informatie

PREVENTIEVE BASISZORG (fase 0)

PREVENTIEVE BASISZORG (fase 0) PREVENTIEVE BASISZORG (fase 0) hetergene grepen: kinderen uit diverse sciale milieus, een grte verscheidenheid aan rts. De schl gaat adequaat m met verschillen tussen leerlingen: gezien deze verschillen

Nadere informatie

Werkblad ontwikkelwijzer Gouden Standaard

Werkblad ontwikkelwijzer Gouden Standaard Werkblad ntwikkelwijzer Guden Standaard Beeld van de leerling Vraag Opmerkingen/antwrden Actie He brengen wij nze leerlingen in beeld? (met g p telating tt gymnasiumstrm) Op welke manier maken wij ptimaal

Nadere informatie

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen

Samenvatting Deelprojecten Ouderen Samen Samenvatting Deelprjecten Ouderen Samen Vughtse Ouderen aan het Wrd In januari 2007 zijn dr het Prject Ouderen Samen vier bijeenkmsten gerganiseerd waarvr alle Vughtse inwners van 55 jaar en uder waren

Nadere informatie

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018

Voor- en Vroegschoolse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 Vr- en Vregschlse Educatie (VVE) Winterswijk 2013-2018 1. Inleiding Vr- en Vregschlse Educatie, als nderdeel van het bredere beleidsterrein nderwijsachterstandbeleid, wrdt sinds 2002 in Winterswijk vrmgegeven.

Nadere informatie

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR!

VOEL OOK DE MAGIE VAN KINDEROPVANG EN NATUUR! Ontwikkeling van kinderen, stagnatie van de ntwikkeling en drverwijzen Wij prberen er vr te zrgen dat kinderen zich bij nze pvang plezierig velen en zich kunnen ntwikkelen. Om te kunnen berdelen f dit

Nadere informatie

Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie voorjaar 2015

Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie voorjaar 2015 Alterim Arbeidsmarktindex Publicatie vrjaar 2015 1 Publicatie vrjaar 2015 Alterim presenteert de uitkmsten van nze peridieke Alterim Arbeidsmarkt Index. Gericht nderzek nder 716 hg pgeleide financiële

Nadere informatie

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor.

Tussenrapportage: plan van aanpak raadsenquête grondexploitatie Duivenvoordecorridor. Tussenrapprtage: plan van aanpak raadsenquête grndexplitatie Duivenvrdecrridr. Enquêtecmmissie grndexplitatie Duivenvrdecrridr 16 februari 2015 Inhudspgave: 1. Inleiding 2. Organisatie 3. Verfijning nderzeksvraag

Nadere informatie

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas.

Succesvol samenwerken met ouders. Onderzoek Ouderbetrokkenheid. Bundel in te kijken in de leraarskamer. http://flob.sint-niklaas. Onderzek Ouderbetrkkenheid V.U. : Lieve Van Daele, Grte Markt 1, 9100 Sint-Niklaas Succesvl samenwerken met uders Bundel in te kijken in de leraarskamer http://flb.sint-niklaas.be ONDERZOEK GOK-PROJECT

Nadere informatie

De aandachtspuntenlijst

De aandachtspuntenlijst De aandachtspuntenlijst Wat is de aandachtspuntenlijst? De aandachtspuntenlijst is een verzicht van nderwerpen die aan de rde kunnen kmen tijdens een afspraak met de neurlg. Onderwerpen waarver u meer

Nadere informatie

Met vriendelijke groet, mede name;j(s,^hr. W. .CM. Schellekens, hoofdinspecteur curatieve zorg.

Met vriendelijke groet, mede name;j(s,^hr. W. .CM. Schellekens, hoofdinspecteur curatieve zorg. WERKGEBIED ZUIDWEST Bezekadres Pstadres Telefeen Telefax Internet Wilhelmina van Pruisenweg 52 Den Haag Pstbus 90700 2509 LS Den Haag (070)304 15 00 (070) 304 15 00 www.igz.nl STAATSTOEZICHT OP DE VOLKSGEZONDHEID

Nadere informatie

Samenvatting criteria arbeidsmarktplatform:

Samenvatting criteria arbeidsmarktplatform: Plan Samenvatting criteria arbeidsmarktplatfrm: 1. Cncreet prjectidee: het prject richt zich p het terugdringen van een veelheid van taken van persneelsleden p kleine schlen en p het inzetten van persneel

Nadere informatie

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag

Beweeg Mee! De gecombineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de collectieve verzekering voor de minima van de gemeente Den Haag Beweeg Mee! De gecmbineerde leefstijlinterventie (GLI) 1 in de cllectieve verzekering vr de minima van de gemeente Den Haag Mensen niet alleen aan het bewegen brengen, maar k aan het bewegen huden. Dat

Nadere informatie

Matching Needs and Services (MNS) Leonieke Boendermaker /NIZW Jeugd www.jeugdzorg.nl

Matching Needs and Services (MNS) Leonieke Boendermaker /NIZW Jeugd www.jeugdzorg.nl Matching Needs and Services (MNS) Lenieke Bendermaker /NIZW Jeugd www.jeugdzrg.nl Vraag en aanbd: wanneer? Een grte zrg-aanbieder met een meerjaren plan pstellen vr de rganisatie. Welke kant met het p?

Nadere informatie

Zorgroutes interne en externe zorgstructuur in basisscholen Versie oktober 2013

Zorgroutes interne en externe zorgstructuur in basisscholen Versie oktober 2013 Zrgrutes interne en externe zrgstructuur in basisschlen Versie ktber 2013 Inhud 1. Inleiding CJG en zrgrutes gemeenten Westerkwartier 2. Meldcde kindermishandeling en huiselijk geweld 3. Criteria zrgrutes

Nadere informatie

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement

6. Opleidingskader voor de procesopleiding Informatiemanagement 6. Opleidingskader vr de prcespleiding Infrmatiemanagement In het prject GROOTER wrden nder andere een aantal pleidingskaders ntwikkeld vr prcessen nder Bevlkingszrg. Hiernder wrdt het pleidingskader vr

Nadere informatie

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers

Handreiking functionerings- en beoordelingsgesprekken griffiers Handreiking functinerings- en berdelingsgesprekken griffiers September 2014 Functineringsgesprek Als de griffier is aangesteld, is het verstandig m met elkaar te blijven reflecteren p het functineren.

Nadere informatie

Pestprotocol Cazemierschool 2012

Pestprotocol Cazemierschool 2012 Pestprtcl Cazemierschl 2012 Vrwrd De Cazemierschl is een Prtestants Christelijke schl, die werkt vanuit de Jenaplanvisie. Dat betekent dat vr nze schl de algemeen menselijke waarden zals gemeenschapszin,

Nadere informatie

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan

Handleiding. Het opstellen van een diaconaal beleidsplan Handleiding Het pstellen van een diacnaal beleidsplan Versie 1.0 Generale diacnale cmmissie Datum: augustus 2015 Generale diacnale cmmissie Vendelier 51-D 3905 PC VEENENDAAL Telefn (0318) 505541 Website:

Nadere informatie

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd.

Wij vertrouwen erop u hiermee voldoende te hebben geïnformeerd. fh grningen bezekadres: Martinikerkhf 12 Aan Prvinciale Staten pstadres: Pstbus 610 9700 AP Grningen lïwywftgprgymc algêrnéen telefnnr: algerneen faxnr.: OSO 316 49 II OSO 316 49 33 Datum Briefnummer Zaaknummer

Nadere informatie

Implementatie Taakherschikking

Implementatie Taakherschikking Werkfrmulier Implementatie Taakherschikking Physician Assistant Dit frmulier is pgesteld dr de van Federatie Medisch Specialisten en wrdt ndersteund dr de Nederlandse Assciatie Physician Assistants (NAPA).

Nadere informatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie

Duurzaam inzetbaar in een vitale organisatie Duurzaam inzetbaar in een vitale rganisatie Vitaliteit en bevlgenheid vrmen sleutelbegrippen vr het ptimaal en duurzaam inzetten van medewerkers. Vitale medewerkers bruisen van energie, velen zich fit

Nadere informatie

Wie zijn we? Brochure Zorggroep Kans

Wie zijn we? Brochure Zorggroep Kans Wie zijn we? Zrggrep KANS is een zrginstelling die ptimale zrg, begeleiding en huisvesting biedt aan zwel jngvlwassenen met psychiatrische strnissen en daarmee samenhangende gedragsprblematiek, als aan

Nadere informatie

Start duurzame inzetbaarheid

Start duurzame inzetbaarheid Start duurzame inzetbaarheid Een praktijkcasus Dr: Rlf Weijers, Pauline Miedema Hewel duurzame inzetbaarheid een veelbesprken thema is, blijft het lastig m het cncreet te maken en er handen aan veten aan

Nadere informatie

Meerjarenplan 2015-2020

Meerjarenplan 2015-2020 Meerjarenplan 2015-2020 Clfn Meerjarenplan 2015 2020 Kenniscentrum Biplaire Strnissen Vastgesteld dr het bestuur van het Kenniscentrum Biplaire Strnissen in ktber 2015. Het Kenniscentrum Biplaire Strnissen

Nadere informatie

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ

Beslissingsondersteunende instrumenten. Criteria 2016. September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten September 2015 Stichting Kwaliteit in Basis GGZ Beslissingsndersteunende instrumenten Inleiding Stichting Kwaliteit in Basis GGZ gelft dat de mentale zrg in Nederland

Nadere informatie

Kenneth Smit Consulting -1-

Kenneth Smit Consulting -1- Versneld en cntinu verbeteren van de perfrmance en de resultaten van uw medewerkers en rganisatie. Perfrmance en rendementsverbetering van uw rganisatie is de fcus waarp de activiteiten van Kenneth Smit

Nadere informatie

7. Opleidingskader voor de functie redacteur web en social media

7. Opleidingskader voor de functie redacteur web en social media 7. Opleidingskader vr de functie redacteur web en scial media In het prject GROOTER wrden nder andere een aantal pleidingskaders ntwikkeld vr sleutelfuncties binnen de crisiscmmunicatie. Een daarvan is

Nadere informatie

MISSIE CGG AHASVERUS

MISSIE CGG AHASVERUS MISSIE CGG AHASVERUS Als CGG nemen we mee verantwrdelijkheid vr de uitbuw van een geestelijk gezndheidszrg vr alle inwners uit de regi Halle - Vilvrde. We bieden hierte gespecialiseerde ambulante hulpverlening

Nadere informatie

Jaarverslag Cliëntenraad. Juvans Maatschappelijk Werk en Dienstverlening

Jaarverslag Cliëntenraad. Juvans Maatschappelijk Werk en Dienstverlening Jaarverslag 2014 Cliëntenraad Juvans Maatschappelijk Werk en Dienstverlening 2 Vrwrd Gewaardeerde lezer, Hierbij bieden we u het jaarverslag 2014 aan. Vr de cliëntenraad is het een interessant jaar geweest.

Nadere informatie

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen.

Bij leefbaarheid gaat het er om hoe mensen hun omgeving ervaren en beoordelen. 1 Leefbaarheid is een belangrijk, z niet hét thema van de laatste jaren. De wnmgeving wrdt vr mensen steeds belangrijker vr de ervaren wn. Ok vanuit het perspectief van sciale chesie, veiligheid en sciaal-ecnmische

Nadere informatie

FAQ Innovatieve bedrijfsnetwerken versie 18 november 2015

FAQ Innovatieve bedrijfsnetwerken versie 18 november 2015 FAQ Innvatieve bedrijfsnetwerken versie 18 nvember 2015 Wanneer kan het IBN effectief van start gaan? De steun aan een innvatiecluster kan p zijn vregst starten p de eerste werkdag van de maand die vlgt

Nadere informatie

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009]

Meldcode bij een vermoeden van kindermishandeling voor scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1 Algemeen Meldcde bij een vermeden van kindermishandeling vr scheidingsbegeleiders [versie 28-04-2009] 1.1 Iedere ScS Scheidingsspecialist, ScS Zandkasteelcach, ScS OKEE-cach, hierna te nemen scheidingsbegeleider,

Nadere informatie

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid

Communicatie voor beleid Interactie (raadplegen, dialoog, participatie) en procescommunicatie; betrokkenheid, betere besluiten en beleid Samenvatting BEELDEN OVER COMMUNICATIE TEYLINGEN Bevindingen gesprekken ver Cmmunicatie, raad- en cllegeleden, rganisatie en samenleving In deze ntitie zijn de resultaten van zwel de gesprekken van 9 ktber

Nadere informatie

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland

Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kop van Noord-Holland Criteria Plusklassen Samenwerkingsverband WSNS Kp van Nrd-Hlland Er is sprake van hgbegaafdheid, blijkens uit: Een ttale intelligentie gelijk f hger dan 130 N.B.: bij een intelligentienderzek wrdt nrmaliter

Nadere informatie

Toekomst Nederlands zorglandschap

Toekomst Nederlands zorglandschap Tekmst Nederlands zrglandschap Vrjaarscngres SVN en VDSMH Ede, 22 maart 2013 Olf Suttrp, vice-vrzitter Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen Inhud Krte intrductie NVZ Spreiding en cncentratie in relatie

Nadere informatie

Nota van Inlichtingen bij bestuurlijk aanbesteden regio Lekstroom

Nota van Inlichtingen bij bestuurlijk aanbesteden regio Lekstroom Nta van Inlichtingen bij bestuurlijk aanbesteden regi Lekstrm Vrstellen en reacties p stukken fysieke verlegtafel 23 september 2015 Vrstel aanbieders Reactie Lekstrm Orthpedaggische Psychlgische praktijk

Nadere informatie

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken

Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hoera? De rol van de OR bij de invoering van Het Nieuwe Werken Het Nieuwe Werken: hieperdepiep hera? De rl van de OR bij de invering van Het Nieuwe Werken De kans is grt dat er in uw rganisatie al wrdt gesprken ver de invering van Het Nieuwe Werken. En z niet, dan

Nadere informatie

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba.

Agressiemanagement. Management Consulting and Research Kapeldreef 60, 3001 Heverlee Tel. 016/29 83 11 Fax 016/29 83 19 Website http://www.mcr-bvba. Agressiemanagement Bedrijven, rganisaties en schlen krijgen steeds vaker met agressie te maken. Wanneer je met mensen werkt, bestaat er immers de kans p cnflicten. Z n cnflict kan escaleren in bedreigingen,

Nadere informatie

2. E EN V RIJWILLI GER I S... versie 2.0

2. E EN V RIJWILLI GER I S... versie 2.0 VRIJWILLIGERS IN DE EMMAUSPAROCHIE TE APELDOORN versie 2.0 INT RO DUCTI E In deze ntitie schetsen we de cnturen vr een uitdagend vrijwilligersbeleid van de RK Emmausparchie te Apeldrn. Deze parchie maakt

Nadere informatie

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs.

Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht op Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Begeleidende tekst bij de presentatie Ieder kind heeft recht p Gedifferentieerd RekenOnderwijs. Dia 1 Opmerking vr de presentatr: in het geval u tijd te krt kmt, kunt u de blauwe tekst als ptineel beschuwen

Nadere informatie

NOTITIE REGIONAAL REPRESSIEF DEKKINGSPLAN FASE 2 BESTUURLIJKE UITGANGSPUNTEN. 1. Inleiding

NOTITIE REGIONAAL REPRESSIEF DEKKINGSPLAN FASE 2 BESTUURLIJKE UITGANGSPUNTEN. 1. Inleiding NOTITIE REGIONAAL REPRESSIEF DEKKINGSPLAN FASE 2 BESTUURLIJKE UITGANGSPUNTEN 1. Inleiding De pdracht van het AB VrZW bij de vaststelling van het dekkingsplan fase 1 p 18 ktber 2013 luidde: nderzek de mgelijkheden

Nadere informatie

BETER IN BEDRIJF. Voel je Beter in Bedrijf! Uw organisatie Beter in Bedrijf. Verzuimbegeleiding & Arboadvies

BETER IN BEDRIJF. Voel je Beter in Bedrijf! Uw organisatie Beter in Bedrijf. Verzuimbegeleiding & Arboadvies BETER IN BEDRIJF Vel je Beter in Bedrijf! Uw rganisatie Beter in Bedrijf Verzuimbegeleiding & Arbadvies Beter in Bedrijf levert, naast reguliere arbdienstverlening, vral maatwerk in verzuimbegeleiding

Nadere informatie

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af

Stel uw inkomen zeker, sluit een arbeidsongeschiktheidsverzekering af Stel uw inkmen zeker, sluit een arbeidsngeschiktheids af Eindelijk geniet u van een heerlijke skivakantie. En natuurlijk verkmt het u niet, want u bent een ervaren skiër. Maar laat dat ngeluk nu net in

Nadere informatie

Functie-eisen coördinatoren

Functie-eisen coördinatoren Functie-eisen cördinatren Psitinering De beide cördinatren hebben de leiding van de rganisatie. De vrijwilligers zijn de spil in de rganisatie. Functieniveau De stichting Hspice Zwlle heeft gekzen vr 2

Nadere informatie

van gebruikers, en het toekennen van lees- en schrijfrechten (zie hiervoor http://www.grensregio.eu/project-indienen/ ).

van gebruikers, en het toekennen van lees- en schrijfrechten (zie hiervoor http://www.grensregio.eu/project-indienen/ ). LEIDRAAD AANMELDING Bij het aanmaken van een prjectaanmelding in het digitale e-lket kunnen er verschillende vragen bij u pkmen, zals: He lang mag een tekst zijn? Welk detailniveau wrdt er gevraagd? Waar

Nadere informatie

Gemeente Ede. Memo. Bijlage 2 (behoort bij 663983)

Gemeente Ede. Memo. Bijlage 2 (behoort bij 663983) Gemeente Ede Bijlage 2 (behrt bij 663983) Mem Aan : De gemeenteraad van Ede Van : Cllege van burgemeester en wethuders Datum : 12 april 2011 Registratienummer : 663981 Onderwerp : Discussienta vr uitwerking

Nadere informatie

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0.

Verzuim Beleid. www.smallsteps.info. Opgemaakt door Human Resource Management. Doelgroep Alle werknemers. Ingangsdatum 4 juli 2014. Versie 0. Verzuim Beleid Opgemaakt dr Human Resurce Management Delgrep Alle werknemers Ingangsdatum 4 juli 2014 Versie 0.1 www.smallsteps.inf clfn Verzuimbeleid Visie en aanpak verzuim Delgrep: alle werknemers Versie:

Nadere informatie

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019

Boschveld on Tour. Herijking Sociale Visie Boschveld 2015-2019 Bschveld n Tur Herijking Sciale Visie Bschveld 2015-2019 Inleiding Vr u ligt het verslag van de herijking van de sciale visie van Bschveld vr de peride 2015 2019. In 2007 is de sciale visie van Bschveld

Nadere informatie

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces

Checklist Veranderaanpak Inhoud en Proces list Veranderaanpak Inhud en Prces AdMva 2011 www.admva.nl www.arbcatalgusvvt.nl list Veranderaanpak Inhud en Prces www.arbcatalgusvvt.nl Clfn Sturen p Werkdrukbalans en Energie AdMva 2011 Erna van der

Nadere informatie

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT

IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT BIJLAGE 1 IMPLEMENTATIE WET VERPLICHTE MELDCODE HUISELIJK GEWELD EN KINDERMISHANDELING GEMEENTEN NOORDOOST-BRABANT 1. Inleiding Op 1 juli 2013 is de Wet verplichte meldcde huiselijk geweld en kindermishandeling

Nadere informatie

Situatie: Aanzet casebeschrijving Molenwaard. Inleiding

Situatie: Aanzet casebeschrijving Molenwaard. Inleiding Aanzet casebeschrijving Mlenwaard Situatie: Inleiding In het nrden van de Alblasserwaard, nder de rk van de gemeente Rtterdam, ligt de gemeente Mlenwaard. Een gemeente die zich kenmerkt dr uitgestrekte

Nadere informatie

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio

Jaarverslag. Format jaarverslag 2013. Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivio Jaarverslag Frmat jaarverslag 2013 Ridderkerk, 13 januari 2014 VGS Adivi Inhudspgave VERSLAG VAN DE TOEZICHTHOUDER... 3 OVERVIEW & ALGEMEEN... 4 IDENTITEIT... 5 ONDERWIJS... 6 PERSONEEL... 7 HUISVESTING

Nadere informatie

Voorbehouden en risicovolle handelingen binnen het primair onderwijs. Protocol Medisch Handelen

Voorbehouden en risicovolle handelingen binnen het primair onderwijs. Protocol Medisch Handelen Vrbehuden en risicvlle handelingen binnen het primair nderwijs Prtcl Medisch Handelen J.C. v.d. Wal September 2013 INHOUD Inleiding... 3 1 De leerling wrdt ziek p schl... 4 2 Het verstrekken van medicatie

Nadere informatie

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014

Pestprotocol. 1 Achtergrond. 1.1 Uitgangspunt. 1.2 Pesten in het cluster-4-onderwijs. Onderwijs. Pestprotocol Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 Pestprtcl Onderwijs Pestprtcl Versie: 1.0 Datum: 20 mei 2014 1 Achtergrnd 1.1 Uitgangspunt Beleid tegen pesten valt binnen het veiligheidsbeleid van Yulius Onderwijs. Ons uitgangspunt is dat nze schl een

Nadere informatie

Beleidsplan 2014 tot en met 2016

Beleidsplan 2014 tot en met 2016 Blessed Generatin Nederland Falkejacht 25 9254 EJ Hurdegaryp Beleidsplan 2014 tt en met 2016 Blessed Generatin Nederland (0511) 47 21 37 - www.blessedgeneratin.nl - inf@blessedgeneratin.nl KvK 01100560

Nadere informatie

Spreken Aandacht voor een goede spreekhouding d.m.v. actieve deelname aan klasgesprekken.

Spreken Aandacht voor een goede spreekhouding d.m.v. actieve deelname aan klasgesprekken. Wat is het V-niveau? In het V-niveau f vrderingsniveau wrden kennis en vaardigheden verder ingeefend en uitgebreid. Hiervr steunt men p de verwrven basiskennis vanuit het initiatieniveau f de lagere schl.

Nadere informatie

Uitstroomprofiel opleiding Klinisch Informatica September 2014

Uitstroomprofiel opleiding Klinisch Informatica September 2014 Uitstrmprfiel pleiding Klinisch Infrmatica 1 Inleiding Dit uitstrmprfiel sluit aan p het berepsprfiel van de klinisch infrmaticus. Het berepsprfiel beschrijft evenwel de ttale breedte van het veld van

Nadere informatie

Commissie Toekomstige Zorg Zeeland Visie op zorg in Zeeland in 2025

Commissie Toekomstige Zorg Zeeland Visie op zorg in Zeeland in 2025 Cmmissie Tekmstige Zrg Zeeland Visie p zrg in Zeeland in 2025 Visie p de zrg in Zeeland in 2025 Vrwrd De zrg in Zeeland staat al geruime tijd nder druk. De druk p de Zeeuwse zrg in brede zin met gezien

Nadere informatie

Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen.

Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen. Beleidsregels Hulp bij humanitaire rampen. Inhudspgave 1. Inleiding 3 2. De eerste dagen na een ramp: riëntatie en besluitvrming 4 3. Een hulpkanaal kiezen 5 3.1 Hulpkanaal A: Ndhulp via de SHO 6 3.2 Hulpkanaal

Nadere informatie

NTA 8009:2007. Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen

NTA 8009:2007. Veiligheidsmanagementsysteem voor ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszorg verlenen NTA 8009:2007 Veiligheidsmanagementsysteem vr ziekenhuizen en instellingen die ziekenhuiszrg verlenen Unifrm en inzichtelijk veiligheidsmanagementsysteem Openheid ver patiëntveiligheid Basis vr interne

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over goodwill

Veelgestelde vragen over goodwill Veelgestelde vragen ver gdwill Geschiedenis van gdwill 1. Waarm wrdt dit nderwerp nu ter sprake gebracht? Gdwill bestaat tch al heel lang? Al enige jaren hrt de LOVAH het geluid dat gdwill weer terug is.

Nadere informatie

Accountmanagers laten veel kansen liggen

Accountmanagers laten veel kansen liggen Vndelstraat 35e Accuntmanagers laten veel kansen liggen Sinds de crisis zijn de financiële markten structureel veranderd. Vr de crisis kregen de banken veel aanvragen, was het kapitaal veel gedkper en

Nadere informatie

Mee kunnen doen in Hengelo

Mee kunnen doen in Hengelo Mee kunnen den in Hengel Wet Maatschappelijke Ondersteuning Burger en cliëntparticipatie Uitwerkingsntitie III Gemeente Hengel, juli 2006 Inhud 1 Inleiding... 3 2 Wat staat er in de WMO... 4 3 WMO platfrm

Nadere informatie

Federatiestatuut. Walburggroep. -concept -

Federatiestatuut. Walburggroep. -concept - Federatiestatuut Walburggrep -cncept - Federatiestatuut pagina 1/12 Inhud 1 Overwegingen 3 2 Naam en delstelling van de federatie 4 2.1 Naam 4 2.2 Delstelling 4 3 Bestuur 5 3.1 Federatiebestuur, beneming

Nadere informatie

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak

Rapport. Bekend maakt bemind Onderzoek naar de bekendheid van en waardering voor het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Rapprt Bekend maakt bemind Onderzek naar de bekendheid van en waardering vr het Expertisecentrum Veilige Publieke Taak Over het CAOP Het CAOP is hét kennis- en dienstencentrum p het gebied van arbeidszaken

Nadere informatie

re-integratie jobcaoching praktijkleerwerktraject De Pastorie diverse branches social return

re-integratie jobcaoching praktijkleerwerktraject De Pastorie diverse branches social return jbcaching praktijkleerwerktraject De Pastrie scial return Stichting MatchWinners Rermnd jbcaching praktijkleerwerktraject De Pastrie scial return Stichting Matchwinners Rermnd 1. Intr Sinds 2009 biedt

Nadere informatie

Gedragscode voor de leden van de Beroepsvereniging van Nederlandse Stedebouwkundigen en Planologen

Gedragscode voor de leden van de Beroepsvereniging van Nederlandse Stedebouwkundigen en Planologen Gedragscde vr de leden van de Berepsvereniging van Nederlandse Stedebuwkundigen en Planlgen Gedragscde vr de leden van de Berepsvereniging van Nederlandse Stedebuwkundigen en Planlgen Inhudspgave Hfdstuk

Nadere informatie

Bomen over Bomen. Bomen en de APV

Bomen over Bomen. Bomen en de APV Bmen ver Bmen Bmen en de APV Apeldrn, december 2007 Bmen en de APV Inhud Pagina Bmen en de APV...3 1. Inleiding...5 1.1 Aanleiding...5 1.2 Del...5 1.3 Prduct...5 1.4 Plangebied...6 1.5 Status...6 1.6

Nadere informatie

Beleidsplan Natuur, Landschap, Infrastructuur en Gebouwen 2010-2015 consistent actief beheer

Beleidsplan Natuur, Landschap, Infrastructuur en Gebouwen 2010-2015 consistent actief beheer Beleidsplan Natuur, Landschap, Infrastructuur en Gebuwen 2010-2015 cnsistent actief beheer Hfdlijnen van beleid, delstellingen en randvrwaarden Vastgesteld p 11 december 2009 1. 1. Inleiding Het Beleidsplan

Nadere informatie

Vacature en procedure benoeming voorzitter landelijk bestuur Verantwoordelijke

Vacature en procedure benoeming voorzitter landelijk bestuur Verantwoordelijke Bijlage 6 Ledenraad 27 nvember 2014 Vrlegger Onderwerp Vacature en prcedure beneming vrzitter landelijk bestuur Verantwrdelijke Landelijk bestuur Aanleiding Er ntstaat een vacature vanwege het niet beschikbaar

Nadere informatie

Criteria voor Goed onderbouwd en effectief:

Criteria voor Goed onderbouwd en effectief: Criteria vr Ged nderbuwd en effectief: berdeling dr de Erkenningscmmissie Interventies juli 2013, versie 1.1 2013-2018 Gede Onderbuwing Criteria vr de beschrijving (deze gelden grtendeels k vr Ged Beschreven)

Nadere informatie

beta brugklas secties 2004 2005 1 Ontwikkeling bètatechniek op het Newmancollege. 1. Inleiding

beta brugklas secties 2004 2005 1 Ontwikkeling bètatechniek op het Newmancollege. 1. Inleiding beta brugklas secties 2004 2005 1 Ontwikkeling bètatechniek p het Newmancllege. 1. Inleiding Het Newmancllege streeft naar een sterke prfilering p het gebied van de bètatechnische vakken. De argumenten

Nadere informatie

Hart voor Huren, gevoel voor besturen?

Hart voor Huren, gevoel voor besturen? Huurdersvereniging Amsterdam zekt vier bestuursleden en een vrzitter Hart vr Huren, gevel vr besturen? 1. Prfielschets van het bestuur als geheel Beschrijving van de vereniging De Huurdersvereniging Amsterdam

Nadere informatie

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023

Actieplan leeftijdsbewust personeelsbeleid 2013-2023 Nvember 2013 Actieplan leeftijdsbewust persneelsbeleid 2013-2023 Actie 1: Ontwikkelen van een stagebeleid. Stagiaires zijn ptentiële nieuwe cllega s. Een stageperide kunnen we aanzien als een inwerkperide.

Nadere informatie