W A T E R Z U I V E. H o e w o r d t w a t e r g e z u i v e r d? In opdracht van. Chr.mavo De Saad. w e r k s t u k. s e c t o r.

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "W A T E R Z U I V E. H o e w o r d t w a t e r g e z u i v e r d? In opdracht van. Chr.mavo De Saad. w e r k s t u k. s e c t o r."

Transcriptie

1 s e c t o r w e r k s t u k Datum: W A T E R Z U I V E R E N H o e w o r d t w a t e r g e z u i v e r d? In opdracht van Chr.mavo De Saad O p g e s t e l d d o o r : R o n a l d K o s t e r V i e r d e j a a r s l e e r l i n g o p d e C h r i s t e l i j k e m a v o d e S a a d t e D a m w o u d

2 I N H O U D S O P G A V E Inhoudsopgave Pagina 2 Inleiding Pagina 3 Waar komt ons drinkwater vandaan? Pagina 4 Waar ligt de oorsprong van ons drinkwater? Pagina 4 Hoe zuivert Vitens grondwater naar drinkwater? Pagina 4 Enquête Vragen en antwoorden Pagina 7 Hoeveel water gebruikt een gemiddeld huishouden? Pagina 7 Wat betaald de consument voor drinkwater? Pagina 7 Wie kopen er het meeste mineraalwater? pagina 7 Waar gaat het water na verbruik naar toe? Pagina 8 Hoe maakt het waterschap rioolwater schoon? Pagina 8 Wat gebeurd er met het slib? Pagina 10 Conclusie Pagina 11 Mijn eigen mening Pagina 11 Bronvermelding Pagina 12 P a g i n a 2

3 I N L E I D I N G In het vierde cursusjaar van het vmbo T moet er een sector werkstuk gemaakt worden door de cursist. Dit sectorwerkstuk bepaalt welke sector op het diploma komt van de student. De sectoren zijn; techniek, economie, landbouw en zorg en welzijn. Persoonlijk wil ik het zo breed mogelijk houden en zocht daar een onderwerp voor. Na lang moeten nadenken en verscheidende keren van onderwerp te zijn veranderd, kwam ik op het onderwerp water, met als vraag; Hoe wordt water gezuiverd? Water is iets waar je elke dag mee temaken hebt. Je drinkt water. Je spoelt het door nadat je je boodschap hebt gedaan. Je kan het zelfs gebruiken om het zwembadje in de achtertuin te vullen bij een warme zomerdag. En zo kan ik nog een lange tijd doorgaan. Maar veel mensen,waaronder ikzelf, hebben geen benul waar dat water nauw eigenlijk vandaan komt en waar het uiteindelijk naar toe gaat na het gebruik. Dit maakt me nieuwsgierig en ik ben heel benieuwd wat het antwoord er op gaat worden. Ronald Koster P a g i n a 3

4 W A A R K O M T O N S D R I N K W A T E R V A N D A A N? Het is de normaalste zaak van de wereld. Je doet de kraan open en er komt water uitstromen. Maar als ik er bij na denkt waar het vandaan komt weet je het niet. Het is moeilijk om een schep te pakken en het buizenstelsel te volgen naar waar het ook vandaan mag komen. Vitens is het waterleidingsbedrijf waar wij allemaal klant van zijn. Het is het grootste Nederlands waterbedrijf en levert aan klanten drinkwater. Het gebied van Vitens zijn de provincies Flevoland, Friesland, Gelderland, Utrecht, Overijssel en een aantal gemeenten in Drenthe en Noord-Holland. Bron: Vitens aan het werk Ik heb een bezoek gebracht aan de Vitens zuivering in Noord-Bergum. Waar ligt de oorsprong van ons drinkwater? Noord-Bergum pompt het water uit de grond. Op drie verschillende plaatsen binnen zijn eigen waterwinningsgebied. Hier wordt het grondwater tussen de 90 en 150 meter opgepompt. Het voordeel van het diep oppompen van grondwater is dat op die diepte de meeste micro-organismen dood zijn. Maar er komen ook andere stoffen bij zoals ijzer, mangaan en kalk die later er natuurlijk (mechanisch of scheikundig) uit worden gehaald. Hoe zuivert Vitens het grondwater naar drinkwater? Beluchten Grondwater dat binnenkomt bevat ijzer en mangaan. Deze stoffen mogen, volgens de eisen in het drinkwater, niet te veel in water zitten. Noord-Bergum heeft twee verschillende manieren van beluchten. Een zware en een minder zware techniek van beluchten. Dit is nodig omdat een van de drie oppompgebieden meer van de stoffen ijzer en mangaan bevat in het grondwater. P a g i n a 4

5 W A A R K O M T O N S D R I N K W A T E R V A N D A A N? Het minder zware beluchten vindt plaats met behulp van sproeiers. Grote douche-koppen sprenkelen en verspreiden het water in een grote opvangbak. Ondertussen wordt er lucht doorheen geblazen. Het beluchte water wordt vervolgens afgevoerd naar het voorfiltraat. De zwaardere methode van beluchten is nodig voor het grondwater dat meer ijzer en mangaan bevat. Acht grote rechthoekige bakken gevuld met water bevatten een bodemplaat met kleine openingen. Door deze openingen wordt lucht geblazen zodat er in de bakken bubbeltjes ontstaan. Je kunt deze techniek vergelijken met een bubbelbad. Het beluchte water wordt afgevoerd naar het voorfiltraat. Met behulp van beluchting wordt er zuurstof (O²) toegevoegd aan het influent (binnen komend water). Hierdoor verdwijnen de gassen en klonteren ijzer en mangaan tot kleine vlokken. Bron: Vitens aan het werk De sterkere beluchting lijkt op een bubbelbad. Voorfiltraat Nu de eerste stap van het productieproces gedaan is, volgt het voorfiltraat. Het beluchte water komt in bakken waar zand en grind in zit. Het water sijpelt hier door heen en de ijzer en mangaandeeltjes blijven in het filtraat achter. Het rode slib dat ontstaat wordt voor de bakstenenindustrie gebruikt voor het kleuren van de bakstenen. Na het voorfiltraat komen in Noord- Bergum de twee apart beluchte wateren bij elkaar. Ontharding Twee grote silo s op het terrein van Vitens P a g i n a 5

6 W A A R K O M T O N S D R I N K W A T E R V A N D A A N? gevuld met kalkpoeder zijn niks in vergelijking met de drie trechtervormige reactoren van bijna drie verdiepingen hoog. Deze zijn nodig voor het ontharden van water. Bestaat er dan hardwater of zo? Jazeker, de hardheid van water wordt bepaald door het kalk dat er in zit. Hoe meer kalk hoe harder het water. Omdat veel kalk niet altijd fijn is in gebruik haalt Vitens het er voor een deel uit. Twee grote silo s Wat gebeurt er met het water. Als eerste wordt er kalkpoeder uit de silo s bij het water gevoegd en daarna zoutzuur. Het zoutzuur moet voorkomen dat water en kalkpoeder de leidingen gaan verstoppen. Het mengsel kalkmelk wordt onder enorme druk van onder in de reactoren gepompt. In de reactoren bevind zich zand. Door een scheikundige reactie zet de kalk zich af op dit zand. De korrels zakken naar beneden en worden afgevoerd. Aan de bovenkant van de reactoren komt het ontharde water eruit. Nafiltraat Het ontharde water wordt nog een beetje belucht met watervalletjes en komt vervolgens als laatste in een nafilter. Het water sijpelt door de filter net als bij het voorfiltraat. Het water is nu klaar voor gebruik en wordt opgeslagen in reinwaterkelders. Vitens gebruikt een kilometer lang waterleidingsnetwerk om het schone drinkwater bij haar klanten te krijgen. Voor het bij mij thuiskomt word het eerst opgeslagen in de watertoren van Dokkum. Een watertoren helpt mee om de druk in het waterleidingsnet te houden. P a g i n a 6

7 E N Q U Ê T E V R A G E N M E T U I T S L A G Hoeveel water gebruikt een gemiddeld huishouden? Er is onderzocht dat een Nederlander gemiddeld ongeveer 130 liter water verbruikt. Maar een zeer klein deel gebruikt men om te consumeren, slechts 1,5 liter. Een gemiddeld gezin bestaat uit vier personen. 4 maal 130 is 520 liter per gezin. 67,74% van de ondervraagden van de enquête schatte het goede antwoord van 130l p.p. per dag. Top vijf doorspoelen Wat betaalt de consument voor drinkwater? Je hebt als eerst de kuubprijs, dit is 1,05500 (2010 in Friesland) Vastrecht van 25,00 per woning Over alles wordt een BTW van 6,0% gerekend Wie kopen er het meest mineraalwater? 1 wc papier 2 schoonmaakmiddelen 3 vochtige doekjes 4 eten/ etensresten 5 huisdieren Een testje wie er nauw eigenlijk water uit een flesje koopt. Waarom zou je eigenlijk bronwater of mineraalwater kopen uit de supermarkt? Het is een stuk duurder en milieuvervuilend e klas 2e klas 3e klas 4e klas Kopen mineraal w ater De tweedeklassers van de Saad komen het slechts uit de test. 66,67% van de ondervraagden koopt, of iemand anders bij hun thuis, koopt water in een flesje uit de supermarkt. Proficiat aan de brugjes, maar 12,50% van de ondervraagden koopt mineraalwater. Bron: enquête P a g i n a 7

8 W A A R G A A T H E T W A T E R N A V E R B R U I K N A A R T O E? Water maakt een lange reis om bij de mensen te komen. Vervolgens kan de klant er een centimeter of twintig van gebruik maken en dan stroomt het water het gootje weer in en is weg. Waar gaat het naar toe? Terug naar Vitens? Nee, het water gaat het riool in en komt uit bij een rioolwaterzuiveringinstallatie (rwzi). Het waterschap bemoeit zich nu met ons afvalwater. De hoofdzaak van Wetterskip Fryslân is het schoonhouden van het oppervlaktewater. Omdat het rioolwater op een gegevenmoment toch op het oppervlaktewater geloosd moet worden, willen ze het eerst schoon maken oftewel zuiveren. Hoe maakt het waterschap rioolwater schoon? Om hier antwoord op te krijgen bezocht ik de rioolwaterzuiveringsinstallatie te Dokkum. Het fijnrooster Het riool neemt veel rotzooi met zich mee waaronder takjes en drolletjes. Maar mensen spoelen van alles door. Als er een matras door de wc zou passen spoelen ze die ook gewoon door aldus de monteur. Het fijnrooster houdt dit zoveel mogelijk tegen. Het vuil wordt daarna gewassen en samen geperst. Het influent gaat naar de selector. Als een matras door de wc zou passen, dan spoelen mensen die ook gewoon door. Selector In een rwzi wordt het afvalwater grotendeels biologisch schoongemaakt. Dit wordt gedaan met behulp van slip. In de selector wordt het water hevig gemengd met het slip, zodat er later een goed bezinkbaar slib ontstaat. P a g i n a 8

9 W A A R G A A T H E T W A T E R N A V E R B R U I K N A A R T O E? Actiefslibruimte Een actiefslibruimte wordt ook wel eens beluchtingscircuit genoemd. In het beluchtingscircuit wordt zuurstof aan het water/slibmengsel toegevoegd. In het water zitten bacteriën die het afval uit het water in principe opeten. Door twee oppervlaktebeluchters komt er zuurstof in het water. Als er genoeg zuurstof in het beluchtingcircuit zit, gaan de voorstuwers draaien en deze zorgen er voor dat het water in beweging blijft en dat het zuurstof goed verdeeld wordt over het gehele circuit. Elk organisme heeft zuurstof nodig dus ook de bacteriën in de actiefslibruimte. Dit is een biologisch proces. En het is voor mij de leukste plek op de zuivering en al helemaal als de beluchters aan staan. Nabezinktanks Als het water(slibmengsel) samen met de volgevreten bacteriën uit de actiefslibruimte komt, is het erg troebel. Het moet rusten. Dit rusten gebeurt in de nabezinktanks waar het water stil komt te liggen. Doordat het stil ligt, zakt het slib samen met de bacteriën naar de bodem. Hier wordt het met een grote hark weggehaald en afgevoerd naar de slibindikker. De meeste rioolwaterzuiveringen hebben twee nabezinktanks. P a g i n a 9

10 W A T G E B E U R T E R M E T H E T S L I B? Dit is het einde van de reis van het water. Het gezuiverde water is nu klaar en wordt geloosd op het oppervlaktewater. Het rioolwaterzuiveringsinstallatie Dokkum loost het effluent (uitgaand water) op het Dokkumer Grootdiep. Wat gebeurd er met het slib? Slibindikker Het slib komt na de nabezinktanks in de slikindikker. Ook het overtollig slib van de selector en de actiefslibruimte, komt hierin. Hier wordt het slib van ongeveer 0,8% tot ongeveer 3,0% droge stof ingedikt. Dokkumer Grootdiep Slibbufferbakken Het ingedikte slib wordt naar de slibbufferbakken gepompt. Het indikken gaat verder van ongeveer 3,0% tot ongeveer 5,0% droge stof. Hierna wordt het opgeslagen totdat het ingedikte slib wordt opgehaald met een tankauto. De tankauto transporteert het ingedikte slib naar de centrale slibontwateringsinstallatie van het Wetterskip Fryslân in Heerenveen. Hier wordt het onder hoge druk ontwaterd tot een slipkoek van ongeveer 27% droge stof. Bron: Het schoonmaken van afvalwater Het ingedikte slib word periodiek afgevoerd. P a g i n a 10

11 C O N C L U S I E Het valt op dat water voor het te drinken is een hele behandeling krijgt. En dat er in een rioolwaterzuiveringsinstallatie ook een behoorlijk proces gaande is voordat het uiteindelijk mag worden geloosd op het oppervlakte water. Eigen mening Ik verbaas me erover hoeveel techniek en kennis er nodig is om water te zuiveren. Op zulke zuiveringen gaat heel veel automatisch en wordt veel gecontroleerd. Ik vind het ontzettend interessant en ik ben van plan er nog veel meer over te weten te komen. Of zouden alle zuiveringen hetzelfde zijn? Ik denk het niet. Nu ik zelf weet hoe water gezuiverd wordt ga ik er bewuster mee om. Dit doe ik omdat wij in Nederland er niet eens bij nadenken wat er allemaal moet gebeurden voordat er schoon water is. Terwijl mensen in derdewereldlanden hun water uit putten ver van huis moeten halen en dat is niet eens schoon water. Zelfgemaakte foto s hier beneden laten zien dat water wonderschoon is. P a g i n a 11

12 B R O N V E R M E L D I N G Boek: Waterbeheer door Anita Ganeri en Chris Oxlade jaar 2010 Water besparen door Jen Green jaar 2006 Zuinig met water door Carol Inskipp + het WWF jaar 2007 Wat(zit)er(in de)toren? door Ivo de Wijs en Tom Eyzenbach jaar 2001 De wegen van het water door Edwin Lucas jaar 2001 Folder en/of tijdschrift: Vitens aan het werk Werken aan een leefbaar milieu Rioolwaterzuivering Het schoonmaken van afvalwater Water...ook voor later door Vitens door provinsje fryslân door Wetterskip fryslân door Wetterskip fryslân door vereniging Koninklijke Nederlands Heidemaatschappij P a g i n a 12

13 E I N D B L A D P a g i n a 13

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering

Inleiding. Afvalwater. Afvalwaterzuivering Inleiding Je poetst je tanden en spoelt je mond. Hup, doorspoelen! Vieze handen? Flink wat zeep en de kraan open: hup, ook maar doorspoelen! Elke dag spoel jij vele liters schoon drinkwater door de wastafel,

Nadere informatie

Brabantwater en uw kraanwater

Brabantwater en uw kraanwater Brabantwater en uw kraanwater Uw kraanwater wordt geleverd door Brabant Water. Wij winnen en zuiveren grondwater, wat u later als drinkwater van hoge kwaliteit uit de kraan haalt. In totaal maken 2,4 miljoen

Nadere informatie

Handleiding. Afvalwaterzuivering. Uitleg Samenvatting Test jezelf

Handleiding. Afvalwaterzuivering. Uitleg Samenvatting Test jezelf Handleiding Voorbereiding Organiseer eventueel een excursie naar een rioolwaterzuiveringsinstallatie in de directe omgeving. Deze excursie kan worden gepland voorafgaand aan de behandeling van dit Bloq,

Nadere informatie

Afdrukken pagina 2-23 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd

Afdrukken pagina 2-23 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Gebruiksaanwijzing leerdagboek Exempel Schoon water Afdrukken pagina 2-23 dubbelzijdig formaat A4 naar behoefte kunnen lege A4-pagina s worden tussengevoegd Aanwijzingen Schrijf- en tekenruimte in leerdagboek

Nadere informatie

Werkstuk Techniek. Rioolwaterzuiveringsinstallaties. Werkstuk gemaakt door: Klas: B2E Datum inleveren werkstuk: Dinsdag 30 mei Docent: JGT

Werkstuk Techniek. Rioolwaterzuiveringsinstallaties. Werkstuk gemaakt door: Klas: B2E Datum inleveren werkstuk: Dinsdag 30 mei Docent: JGT Werkstuk Techniek Rioolwaterzuiveringsinstallaties Bron foto: www.wve.nl Bron foto: www.wve.nl Werkstuk gemaakt door: Anoniem Samantha (op van eigen de verzoek) Maat Bert Bert van van Naamen Naamen Klas:

Nadere informatie

De Friese Waterketen: samen besparen!

De Friese Waterketen: samen besparen! De Friese Waterketen: samen besparen! Weet u het antwoord? Drinkwater; waar halen we dit vandaan? Hoeveel water gebruikt u per dag? Auto naar de wasstraat of zelf wassen? Waterbelasting, rioolheffing,

Nadere informatie

Brabant Water Les je dorst educatieplatform Verdiepende suggesties

Brabant Water Les je dorst educatieplatform Verdiepende suggesties Brabant Water Les je dorst educatieplatform Verdiepende suggesties Voor groep 6 tot en met 8 Verdiepende suggesties voor de bovenbouw De volgende lessuggesties zijn veelal gericht op actief coöperatief

Nadere informatie

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN

Aquafin - leerpakket. werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN werken aan zuiver water WERKBLAD VOOR DE LEERLING Aquafin - leerpakket NIVEAU 1 - MEERKEUZEVRAGEN 1. Hoeveel water gebruikt de Vlaming gemiddeld per dag? 1. 120 liter 2. 80 liter 3. 200 liter 8. Waar komt

Nadere informatie

Wat weet je van water?

Wat weet je van water? Vragenset Wat weet je van water? Genoeg schoon water voor iedereen www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Wat weet jij van (schoon) water? Het waterschap zorgt voor

Nadere informatie

Aquafin leerpakket Lager onderwijs. 1. Verbind wat bij elkaar past. 2. Zoek het antwoord in het stripverhaal. werken aan zuiver water

Aquafin leerpakket Lager onderwijs. 1. Verbind wat bij elkaar past. 2. Zoek het antwoord in het stripverhaal. werken aan zuiver water or o v d a l b Werk eerling de l werken aan zuiver water 1. Verbind wat bij elkaar past RWZI Naam van de Vlaamse waterzuiveringsmaatschappij Drinkwater Oppervlaktewater Grondwater Leidingwater uit de kraan

Nadere informatie

Naam: WATER. pagina 1 van 8

Naam: WATER. pagina 1 van 8 Naam: WATER Geen leven zonder water Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te

Nadere informatie

Schoon water. Hoe zuiveren wij uw afvalwater?

Schoon water. Hoe zuiveren wij uw afvalwater? Schoon water Hoe zuiveren wij uw afvalwater? Welkom bij een van de rioolwaterzuiveringsinstallaties van Waterschap Peel en Maasvallei. Schoon regenwater kan prima worden opgevangen in een regenwaterbuffer.

Nadere informatie

Water kan ook veranderen is waterdamp. Het wordt dan een gas. Maar heter als 100 graden kan water niet worden. Dit is het kookpunt van water.

Water kan ook veranderen is waterdamp. Het wordt dan een gas. Maar heter als 100 graden kan water niet worden. Dit is het kookpunt van water. Water Zonder water kun niet Zonder water kun je niet leven. Als je niet genoeg drinkt, krijgt je dorst. Als je dorst hebt, heeft je lichaam water tekort. Je raakt dit water vooral kwijt door te plassen

Nadere informatie

Riolering buitengebied Veelgestelde vragen en antwoorden

Riolering buitengebied Veelgestelde vragen en antwoorden gemeente Ede Riolering buitengebied Veelgestelde vragen en antwoorden U woont in een gebied waar het huishoudelijk afvalwater via een pompput op de drukriolering wordt geloosd. Omdat de werking van drukriolering

Nadere informatie

Doel expo = we volgen de reis van het kraantjeswater

Doel expo = we volgen de reis van het kraantjeswater Doel expo = we volgen de reis van het kraantjeswater - Rode vlak is Brussel uitvergroten heel wat water in Brussel, zie blauwe lijntjes. - Is er een waterloop in de buurt van je school? Waar ligt je school

Nadere informatie

Water & waterzuivering. Inlage

Water & waterzuivering. Inlage Water & waterzuiv waterzuiv Inlage Water & waterzuiv Proef 1 Ik en water - 2x Werkblad 1 - Schaar Dit is een memoryspel. Je speelt dit dus minstens met zijn tweeën. Het gaat over dingen die je niet kunt

Nadere informatie

Lespakket. Rioolwaterzuivering. Genoeg schoon water voor iedereen. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lespakket. Rioolwaterzuivering. Genoeg schoon water voor iedereen. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lespakket Rioolwaterzuivering Genoeg schoon water voor iedereen www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lespakket Rioolwaterzuivering Informatie voor de leerkracht Het

Nadere informatie

2015 Wandelen voor Water. Rotary clubs: Almelo, Ambt Almelo, Rijssen, samen met Wilde Ganzen

2015 Wandelen voor Water. Rotary clubs: Almelo, Ambt Almelo, Rijssen, samen met Wilde Ganzen 2015 Wandelen voor Water Rotary clubs: Almelo, Ambt Almelo, Rijssen, Twenterand, Wierden, samen met Wilde Ganzen Wat gaan we vandaag doen? Wat is Wandelen voor Water? Hoe is het eigenlijk bij ons? Voor

Nadere informatie

Hoe werkt de rioolwaterzuivering. Amersfoort? Waterschap zuivert afvalwater uit: Amersfoort Leusden Bunschoten

Hoe werkt de rioolwaterzuivering. Amersfoort? Waterschap zuivert afvalwater uit: Amersfoort Leusden Bunschoten Hoe werkt de rioolwaterzuivering Amersfoort? Waterschap zuivert afvalwater uit: Amersfoort Leusden Bunschoten Waterschap Vallei & Eem werkt aan schoner water Tot het begin van de jaren zeventig ging de

Nadere informatie

Eric van der Kooij 14 februari 2013

Eric van der Kooij 14 februari 2013 I nform atiebijeenkom st Ontharding pb Bunnik Eric van der Kooij 14 februari 2013 Ontharding pb Bunnik Programma 19.45 Inloop en koffie 20.00 Welkom en introductie 20.05 Toelichting op productielocatie

Nadere informatie

lesbrieven vervuild water avonturenpakket de uitvinders en het werkbladen Lesbrief 2:

lesbrieven vervuild water avonturenpakket de uitvinders en het werkbladen Lesbrief 2: lesbrieven werkbladen Lesbrief 2: vervuild water avonturenpakket de uitvinders en het VERBORGEN OOG Copyright De Uitvinders Uitgave 2014 Versie 3.0 vervuild water WAter zuiveren Proef 1 Bezinken Materialen

Nadere informatie

Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit

Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit Schoner water in sloten en plassen Maatregelen voor een betere waterkwaliteit We leven in een land vol water. Daar genieten we van. We zwemmen, vissen, besproeien de tuin, varen in bootjes en waarderen

Nadere informatie

Hoeveel percent water zit in het bloed van de mens? Het lichaam van de mens bevat veel water. Hoeveel percent water is dat?

Hoeveel percent water zit in het bloed van de mens? Het lichaam van de mens bevat veel water. Hoeveel percent water is dat? Hoeveel percent water zit in het bloed van de mens? a) 50 % b) 70% c) 90% antwoord c is juist d) 99% Het lichaam van de mens bevat veel water. Hoeveel percent water is dat? a) 30% b) 60% antwoord b is

Nadere informatie

Energie uit drinkwater en afvalwater

Energie uit drinkwater en afvalwater Energie uit drinkwater en afvalwater Inhoud 1. De cyclus van de stedelijke drinkwatervoorziening en afvalwater 2. Installeren van een turbine in het drinkwaternet 2.1. De druk in drinkwaternetten 2.2.

Nadere informatie

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO

BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO BERGBEZINKBASSIN (BBB) WEERSELO INHOUDSOPGAVE - AANLEIDING - HUIDIGE SITUATIE - GEVOLGEN RIOOLOVERSTORT - OVERSTORTREDUCTIE - BERGING EN BEZINKING OVERTOLLIG RIOOLWATER - WERKING BBB - WERKING (schematisch)

Nadere informatie

Lespakket Water. Instructieblad groep 5-8. Inhoud pakket: Lessuggesties: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8

Lespakket Water. Instructieblad groep 5-8. Inhoud pakket: Lessuggesties: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8 Lespakket Water Instructieblad groep 5-8 Inhoud pakket: Achtergrondinformatie Instructieblad groep 5-8 Materialen van het pakket: * 2 plastic potten * 1 potje melk * 1 potje met thee * 1 potje met broodkorstjes/

Nadere informatie

Theorievragen. Oplosbaarheid en temperatuur. Drinkwaterzuivering

Theorievragen. Oplosbaarheid en temperatuur. Drinkwaterzuivering 1 De waterzuivering Theorievragen Paragraaf 1 Etra 1 Paragraaf 2 Etra 2 Paragraaf 3 Etra 3 Paragraaf 4 Etra 4 514062_01.indd 5 Water Oplosbaarheid en temperatuur Scheidingsmethoden Etraheren Drinkwaterzuivering

Nadere informatie

KLAAR VOOR DE TOEKOMST Uitbreiding rwzi Meppel

KLAAR VOOR DE TOEKOMST Uitbreiding rwzi Meppel Waterschap Reest en Wieden P r e s e n t P r e s s Bezoekadres Blankenstein 540 7943 PA Meppel Postadres Postbus 120 7940 AC Meppel Overige gegevens T (0522) 27 67 67 F (0522) 27 67 99 E waterschap@reestenwieden.nl

Nadere informatie

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer

zo doet u dat! Regenwater afkoppelen? De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer gemeente Ede november 2007 Regenwater afkoppelen? zo doet u dat! De gemeente voert in uw buurt een afkoppelproject uit. U kunt meedoen door de regenwaterafvoer van uw dak af te koppelen. Of u bent dit

Nadere informatie

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen.

Zand en klei 1. Van veen tot weiland 2. Blad 1. Heide Een lage plant met paarse bloemen. 5 Lastige woorden Blad Zand en klei Heide Een lage plant met paarse bloemen. Voedingsstoffen Voedsel dat planten nodig hebben om te groeien. Boomgaard Een stuk land met fruitbomen. Greppel Een kleine droge

Nadere informatie

Retourtje Water. Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum. Lay-out Agnes Bergveld

Retourtje Water. Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum. Lay-out Agnes Bergveld Retourtje Water Uitgave: Amsterdams NME Centrum Retourtje Water Een project van Diaconie Evangelisch- Lutherse Gemeente Amsterdam en het Amsterdams NME Centrum Auteur Mirella Vierveijzer Lay-out Agnes

Nadere informatie

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014

Bodemsanering. 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd. De bodem en het (grond)water zijn schoon MILIEU MARKT. Staat van Utrecht 2014 MENS Staat van Utrecht 204 Bodemsanering Hoeveel humane spoedlocaties zijn nog niet volledig gesaneerd? 45 humane spoedlocaties zijn niet volledig gesaneerd Kaart (Humane spoedlocaties bodemverontreiniging

Nadere informatie

Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen

Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen NaSk II Vmbo 2011/2012 www.lyceo.nl Hoofdstuk 3: Water, zuren en basen NaSk II 1. Bouw van materie 2. Verbranding 3. Water, zuren en basen 4. Basis chemie voor beroep

Nadere informatie

Uw straat gaat open. vanwege werkzaamheden aan het riool

Uw straat gaat open. vanwege werkzaamheden aan het riool Uw straat gaat open vanwege werkzaamheden aan het riool DIENST Wijken Van lozen naar rioleren Afvalwater werd vroeger gewoon in sloten, grachten en rivieren geloosd. Dat was toen geen probleem. Water heeft

Nadere informatie

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1

Slibverwerking. 1 Inhoud... 1 1 Inhoud 1 Inhoud... 1 2 Slibverwerking... 1 2.1 Biologische afvalwaterzuivering en slibproductie... 1 2.2 Slibverwerking... 2 2.3 Enkele voorbeelden van een slibverwerkingsketen... 4 2.3.1 Biologische

Nadere informatie

Hoe komt het water bij jou? Nummer de tekeningen in de juiste volgorde. We geven er al eentje prijs.

Hoe komt het water bij jou? Nummer de tekeningen in de juiste volgorde. We geven er al eentje prijs. naam: Hoe komt het water bij jou? Nummer de tekeningen in de juiste volgorde. We geven er al eentje prijs. www.hidrodoe.be naam: Knip de figuur uit langs de stippellijntjes. Vouw hiervan een kubus en kleef

Nadere informatie

GEEN water bij de wijn!

GEEN water bij de wijn! GEEN water bij de wijn! Water! Je gebruikt het dagelijks. Het begint al meteen s ochtends bij het wassen en het toilet doorspoelen. Daarna drink je water (puur water of in je kopje thee, ranja of in elke

Nadere informatie

Van pot naar pan. Groen gas uit Tilburg

Van pot naar pan. Groen gas uit Tilburg Van pot naar pan Groen gas uit Tilburg Even ten noorden van de stad Tilburg ligt de gelijknamige locatie van Attero. De locatie bestaat uit een stortplaats, een overslagstation en een grondbank. Er zijn

Nadere informatie

Regenwater leid je niet om de tuin!

Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater leid je niet om de tuin! Regenwater is te waardevol om direct het riool in te laten lopen. Vang het op en gebruik het goed. Kijk voor tips op www.denhaag.nl/water Regenwater leid je niet om

Nadere informatie

WATER FACTORY. Productinformatie»

WATER FACTORY. Productinformatie» WATER FACTORY Productinformatie» » Drinkwater... Kwaliteit van uw drinkwater Hoeveel water drinkt u per dag? U drinkt het misschien zo uit de kraan, maakt er koffie, thee of limonade van en u kookt er

Nadere informatie

AWZI Schiphol Aërobe zuivering van industrieel afvalwater

AWZI Schiphol Aërobe zuivering van industrieel afvalwater AWZI Schiphol Aërobe zuivering van industrieel afvalwater A 50-FL1230 50-V1200 50-XV1202 50-HV1217 50-HV1218 903.401-011 REGENERATION 903.401-009 1201 1202 0-PI 205 1202 WBA 1206 1206 50-XV1206 SBA CIRCULATION

Nadere informatie

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor?

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water, gezuiverd afvalwater en stevige dijken. De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water,

Nadere informatie

Regenwater in de tuin. Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder

Regenwater in de tuin. Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder in de tuin Beperk wateroverlast Voorkom verdroging Maak je tuin Waterklaar Tips in deze folder Wateroverlast door verandering van het klimaat Een wadi is een verlaging in een grasveld of tuin, waar water

Nadere informatie

Kraanwater alle feiten op een rij

Kraanwater alle feiten op een rij Kraanwater alle feiten op een rij Inhoud Kraanwater is vanzelfsprekend 4 Goed voor de gezondheid 8 Zuiver van kwaliteit 12 Lekker goedkoop 18 Tips 22 Drinkwaterbedrijven 28 3 kraanwater.nu Kraanwater is

Nadere informatie

Kraanwater! Wat weten kinderen hier eigenlijk van? Mei 2009. ten behoeve van:

Kraanwater! Wat weten kinderen hier eigenlijk van? Mei 2009. ten behoeve van: Kraanwater! Wat weten kinderen hier eigenlijk van? Mei 2009 ten behoeve van: Inhoudsopgave Inhoudsopgave...2 1 Inleiding...3 2 Conclusie...4 3 Achtergrond onderzoek...5 3.1 Doelstelling van het onderzoek...

Nadere informatie

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem

TIPS & TRICKS. TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem TIP 5: Reinigen Bewateringssysteem Ongelijke waterafgiftes door leidingvernauwingen en/of verstopte druppelaars of sproei-installatie zijn een doorn in het oog van een kweker. Ongelijke bewatering verstoort

Nadere informatie

Hoe behandel ik mijn afvalwater?

Hoe behandel ik mijn afvalwater? 19 Hoe behandel ik mijn afvalwater? Zuivering rond het huis Een groot deel van de Vlaamse gezinnen zal zelf moeten instaan voor de zuivering van het huishoudelijk afvalwater. De behandeling van afvalwater

Nadere informatie

EEN BODEM VOOR WATER

EEN BODEM VOOR WATER EEN BODEM VOOR WATER Hemel en grondwaterbeleid Breda 2011 RWZI De gemeente is verantwoordelijk voor de afvoer van afvalwater naar de rioolwaterzuivering (RWZI: een soort wasmachine voor water). RWZI De

Nadere informatie

Module B4000 Individuele behandeling van afvalwater: IBA-systemen

Module B4000 Individuele behandeling van afvalwater: IBA-systemen Module B4000 Individuele behandeling van afvalwater: IBA-systemen Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Verantwoording 3 1.2 Wat is veranderd? 3 1.3 Opsteller en begeleidingscommissie 3 1.4 Leeswijzer 3 2 Samenstelling

Nadere informatie

TECHNISCHE GEGEVENS ASTERIA 750 WATERZUIVERINGSSTATION

TECHNISCHE GEGEVENS ASTERIA 750 WATERZUIVERINGSSTATION TECHNISCHE GEGEVENS ASTERIA 750 WATERZUIVERINGSSTATION ASTERIA 750 De Asteria waterzuiveringen zijn ontworpen voor het zuiveren van huishoudelijk type afvalwater berekend op een debiet van 150 liter /

Nadere informatie

Productinformatie: Water. Waar gaat deze kaart over? Waar gebruik je water voor in de keuken? Wat wordt er van jou verwacht? Geen leven zonder water

Productinformatie: Water. Waar gaat deze kaart over? Waar gebruik je water voor in de keuken? Wat wordt er van jou verwacht? Geen leven zonder water Waar gaat deze kaart over? In de keuken (en de bakkerij) gebruiken we water met verschillende redenen. Deze kaart gaat over verschillende soorten water. We vertellen je ook waar je water in de keuken voor

Nadere informatie

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater

Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater Bepaling van het Biochemisch Zuurstofverbruik (BZV) in oppervlaktewater april 2005 One Cue Systems Niets uit deze uitgave mag worden vermenigvuldigd en/of openbaar gemaakt zonder schriftelijke toestemming

Nadere informatie

Energie uit afvalwater

Energie uit afvalwater Energie uit afvalwater Energie uit afvalwater Warm afvalwater verliest een groot deel van zijn warmte in de afvoer en het riool. Als we deze warmte weten terug te winnen, biedt dat grote mogelijkheden

Nadere informatie

Hoeveel miljoenen m3 liters regenwater meer komen nu in de rivier 2008 ten opzichte van 2002

Hoeveel miljoenen m3 liters regenwater meer komen nu in de rivier 2008 ten opzichte van 2002 Wat is er, met dit advies gebeurt? Hoeveel miljoenen m3 liters regenwater meer komen nu in de rivier 2008 ten opzichte van 2002 Titel:Nederland onder laten lopen is dat beleid? Arcadis geef een advies

Nadere informatie

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens

Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Omgang met hemelwater binnen de perceelgrens Ir. Emil Hartman Senior adviseur duurzaam stedelijk waterbeheer Ede, 10 april 2014 Inhoud presentatie Wat en hoe van afkoppelen Wat zegt de wet over hemelwater

Nadere informatie

Het riool. Wat te doen bij verstoppingen en hoe werkt het riool?

Het riool. Wat te doen bij verstoppingen en hoe werkt het riool? Het riool Wat te doen bij verstoppingen en hoe werkt het riool? Rioolverstopping? Wat is een verstopping? Er is een verstopping als water in uw huis niet meer weg kan. U merkt dat bijvoorbeeld doordat

Nadere informatie

JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN

JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN JA: BETTER YN WETTER! VERKIEZINGSPROGRAMMA PVDA FRYSLÂN WETTERSKIP MAKKELIJK LEZEN INLEIDING Foto: Timo Tijhof, Creative Commons OP PEIL BRENGEN Voor iedereen is het belangrijk dat er genoeg schoon water

Nadere informatie

Schoon water: noodzaak of luxe

Schoon water: noodzaak of luxe Voor: Studenten van de MBO opleidingen op het gebied van watermanagement, laboratoriumtechniek, procestechniek, engineering, mechatronica, elektronica, landbouw, veeteelt, tuinbouw, groene ruimte en verwante

Nadere informatie

Comfortabel én milieuvriendelijk wonen. Met Nuon Stadswarmte en ComfortKoeling

Comfortabel én milieuvriendelijk wonen. Met Nuon Stadswarmte en ComfortKoeling Comfortabel én milieuvriendelijk wonen Met Nuon Stadswarmte en ComfortKoeling Comfortabel koel of warm met oog voor het milieu Gefeliciteerd! Uw nieuwe woning kunt u zeer eenvoudig en comfortabel verwarmen

Nadere informatie

Soorten water en waterkwaliteit. Beschikbaarheid. Kwaliteit. Kosten

Soorten water en waterkwaliteit. Beschikbaarheid. Kwaliteit. Kosten Soorten water en waterkwaliteit Het ene water is het andere niet. Proef maar eens het verschil in kraanwater in Rotterdam of Breda. Of vergelijk het water uit een flesje Spa maar eens met een flesje Sourcis.

Nadere informatie

WATER EN RIOLERING DE MEEST VOORKOMENDE VRAGEN SAMENGEVAT

WATER EN RIOLERING DE MEEST VOORKOMENDE VRAGEN SAMENGEVAT WATER EN RIOLERING DE MEEST VOORKOMENDE VRAGEN SAMENGEVAT 2 INLEIDING Zeewolde en water zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Voor u als inwoner biedt al dat water een zee van mogelijkheden, zoals de

Nadere informatie

5 manieren om Samsam te gebruiken

5 manieren om Samsam te gebruiken Vraag de leerlingen waarom dit zeepje de vorm van een waterdruppel heeft.* Vertel dat handen wassen de makkelijkste manier is om te voorkomen dat bacteriën en ziektes zich verspreiden. Kinderen die regelmatig

Nadere informatie

De beste manier om het water te ontharden is om een wateronthardingseenheid te gebruiken en deze direct aan de waterbevoorrading aan te sluiten.

De beste manier om het water te ontharden is om een wateronthardingseenheid te gebruiken en deze direct aan de waterbevoorrading aan te sluiten. 1. Hard water 1.1 Wat is hard water? Wanneer water 'hard' wordt genoemd, betekent dit alleen maar dat er mineralenin zitten dan in gewoon water. Het gaat dan met name om de mineralen calcium en magnesium.

Nadere informatie

Inhoud. Pagina. Water is leuk en belangrijk. Waar komt water vandaan? Spreekbeurt 1: Van drol tot drinkwater. Een proefje om in de klas te doen

Inhoud. Pagina. Water is leuk en belangrijk. Waar komt water vandaan? Spreekbeurt 1: Van drol tot drinkwater. Een proefje om in de klas te doen Spreekbeurt 1 Inhoud Pagina Water is leuk en belangrijk Waar komt water vandaan? Spreekbeurt 1: Van drol tot drinkwater Een proefje om in de klas te doen Spreekbeurt 2: Water: vaak een vriend, soms een

Nadere informatie

Welkom bij Evides Waterbedrijf! Wat u moet weten over drinkwater

Welkom bij Evides Waterbedrijf! Wat u moet weten over drinkwater Welkom bij Evides Waterbedrijf! Wat u moet weten over drinkwater Evides Waterbedrijf zorgt voor lekker en betrouwbaar drinkwater in het zuidwesten van Zuid-Holland, Zeeland en op de Brabantse wal. Drinkwater

Nadere informatie

Donderdag 22 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR

Donderdag 22 maart 2012. Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Donderdag 22 maart 2012 Toespraak van JOKE SCHAUVLIEGE VLAAMS MINISTER VAN LEEFMILIEU, NATUUR EN CULTUUR Wereldwaterdag - Basisschool Heiende, Lokeren Geachte directeur en leerkrachten, Geachte burgemeester

Nadere informatie

De Noordzee HET ONTSTAAN

De Noordzee HET ONTSTAAN De Noordzee De Noordzee is de zee tussen Noorwegen, Groot-Brittannië, Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Denemarken. De Noordzee is een ondiepe (30-200 m) randzee van de Atlantische oceaan met

Nadere informatie

SCHOON EN VEILIG WATER

SCHOON EN VEILIG WATER SCHOON EN VEILIG WATER Publicatie Afvalwater 2011 U staat er vast niet dagelijks bij stil wat er allemaal voor nodig is om het afvalwater en regenwater in te zamelen, te transporteren en te zuiveren.

Nadere informatie

Overdaad Schaadt. Onderzoek naar vervuild water. Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07.

Overdaad Schaadt. Onderzoek naar vervuild water. Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07. Overdaad Schaadt Onderzoek naar vervuild water Naam:... Foto: creative commons; Flickr eddi07. 1 inleiding Inleiding: Vroeger was alles beter. Dus niet. Neem bijvoorbeeld drinkwater. Tot ver in de vorige

Nadere informatie

Leskist THEMAHANDLEIDING Waterkringloop Groep 7-8

Leskist THEMAHANDLEIDING Waterkringloop Groep 7-8 BuitenWijs samen sterk in NME BuitenWijs brengt mensen actief met het buiten in aanraking, zodat zij wijs omgaan met hun eigen leefomgeving Leskist THEMAHANDLEIDING Waterkringloop Groep 7-8 Nieuwe methode

Nadere informatie

Waterhuishouding in de Contreie

Waterhuishouding in de Contreie Waterhuishouding in de Contreie Water speelt een belangrijke rol in de Contreie. Er is bij de ontwikkeling van deze woonwijk gekozen om het regenwater of te infiltreren in de bodem of hiermee de omliggende

Nadere informatie

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken)

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Ik vertel jullie in mijn spreekbeurt meer over water en drinkwater. Eerst vertel ik wat water is, waarom water het allerbelangrijkste is voor leven, en

Nadere informatie

Waterschapsbelasting 2015

Waterschapsbelasting 2015 Waterschapsbelasting 2015 uw bijdrage aan droge voeten en schoon water Het hoogheemraadschap van Rijnland zorgt voor droge voeten en schoon water, en dat kost geld. Om alles te kunnen bekostigen, zijn

Nadere informatie

Goed Drinkwater voor Gezonde Dieren. Datum: 12 juni 2014

Goed Drinkwater voor Gezonde Dieren. Datum: 12 juni 2014 Goed Drinkwater voor Gezonde Dieren Datum: 12 juni 2014 Even voorstellen: Dr. Guillaume Counotte Toxicoloog, Relatie voer/water en diergezondheid Weerbaarheid van dieren Water voor Dieren Belang van goed

Nadere informatie

Samen werken aan de Waterketen Groningen en Noord-Drenthe

Samen werken aan de Waterketen Groningen en Noord-Drenthe Samen werken aan de Waterketen Groningen en Noord-Drenthe Al 20 jaar woont Jennie Havinga met veel plezier in Appingedam. Ze is blij met haar twee kleine kinderen, die ze elke dag fluitend op de fiets

Nadere informatie

SPREEKBEURT KOI VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n

SPREEKBEURT KOI VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN. l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT KOI l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE KOI BIJ ELKAAR GEZOCHT.

Nadere informatie

Rela%e drinkwaterkwaliteit en klan.evredenheid

Rela%e drinkwaterkwaliteit en klan.evredenheid Rela%e drinkwaterkwaliteit en klan.evredenheid Mar$jn Tas, Marcel Lips (Vitens) Nederlands drinkwater is het beste drinkwater van de wereld. Een uitspraak die je regelma%g hoort als het gaat over de kwaliteit

Nadere informatie

SPREEKBEURT DISCUSVIS

SPREEKBEURT DISCUSVIS l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n SPREEKBEURT DISCUSVIS VISSEN OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN WE HEBBEN DE BELANGRIJKSTE INFORMATIE OVER DE DISCUSVIS BIJ

Nadere informatie

Duik in Brabant Water

Duik in Brabant Water Duik in Brabant Water Gratis lesmateriaal over drinkwater voor het basisonderwijs Schoon water is belangrijk. Voor iedereen. Schoon water heb je nodig. Om te drinken natuurlijk. En om te douchen, te wassen,

Nadere informatie

DOOR DR. IR. G. J. H. MOLENGRAAFF

DOOR DR. IR. G. J. H. MOLENGRAAFF A. KORTE UITEENZETTING VAN DE DESTIJDS DOOR DEN MIJNBOUWKUNDIGEN DIENST OPGESTELDE PLANNEN TOT WATERVOOR- ZIENING VAN DE HAVEN VAN WILLEMSTAD EN VAN DIE STAD ZELVE OP HET EILAND CURASAO DOOR DR. IR. G.

Nadere informatie

Verantwoord waterbeheer

Verantwoord waterbeheer Verantwoord waterbeheer Laten we geen water gaan rondpompen Droge voeten, schoon water Verantwoord waterbeheer.indd 1 20-2-2014 15:29:38 Het waterpeil in een polder wordt beheerd en geregeld door het hoogheemraadschap

Nadere informatie

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein

Organische vracht continue on-line bewaken. Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Organische vracht continue on-line bewaken Peter-Jan van Oene, 8 november 2011, nieuwegein Waardeketen Organische stoffen TOC/CZV correlatie Inhoud Afvalwater karakteristiek zuivel-industrie Redenen om

Nadere informatie

WATER ZELFSTANDIG WERK. Naam: Inleverdatum :

WATER ZELFSTANDIG WERK. Naam: Inleverdatum : WATER Naam: Klas: Volgnummer: ZELFSTANDIG WERK Inleverdatum : 1 1. Het water Als je vanuit de ruimte naar onze planeet kijkt, is het eigenlijk onbegrijpelijk dat wij onze planeet Aarde noemen. De Aarde

Nadere informatie

Verslag Bezoekersavond 2012 Noordhollands Duinreservaat. Puur water & natuur. www.pwn.nl

Verslag Bezoekersavond 2012 Noordhollands Duinreservaat. Puur water & natuur. www.pwn.nl Verslag Bezoekersavond 2012 Noordhollands Duinreservaat Puur water & natuur www.pwn.nl Bezoekersavond Noordhollands Duinreservaat (NHD) Op dinsdag op 5 juni 2012 organiseerde PWN in bezoekerscentrum De

Nadere informatie

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen

Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen Bijlage 1. Lijst met afkortingen en begrippen VERKLARENDE WOORDENLIJST Afkortingen AMvB... Algemene Maatregel van Bestuur BARIM... Besluit algemene regels voor inrichtingen milieubeheer BBB... Bergbezinkbassin

Nadere informatie

bijlagen bij vmbo VMBO ruimte voor leerlingen

bijlagen bij vmbo VMBO ruimte voor leerlingen bijlagen bij vmbo VMBO ruimte voor leerlingen 121 bijlage 1 opdrachtblad leerlingen hebben minder ruimte dan biologische kip materiaal meetmateriaal: een kleine en een grote liniaal, rolmaat, meetlint,

Nadere informatie

De oorspronkelijke versie van deze opgave is na het correctievoorschrift opgenomen.

De oorspronkelijke versie van deze opgave is na het correctievoorschrift opgenomen. Toelichting bij Voorbeeldopgaven Syllabus Nieuwe Scheikunde HAVO De opgave is een bewerking van de volgende CE-opgave: Leidingwater 2006-1ste tijdvak De oorspronkelijke versie van deze opgave is na het

Nadere informatie

Onderzoek 1 Water in het dagelijks leven

Onderzoek 1 Water in het dagelijks leven WATER Onderzoek 1 Water in het dagelijks leven Een educatief programma ontwikkeld door: Zuiderzeemuseum, Enkhuizen Jan van Egmond College, Purmerend In opdracht van: Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier

Nadere informatie

Verkorte ZAHN- WELLENS test voor afvalwaters

Verkorte ZAHN- WELLENS test voor afvalwaters Verkorte ZAHN- WELLENS test voor afvalwaters februari 2010 Pagina 1 van 7 WAC/V/B/005 INHOUD 1 INLEIDING... 3 2 PRINCIPE... 3 3 BIODEGRADATIEVOORWAARDEN... 3 4 TESTVOORWAARDEN... 3 5 MATERIAAL... 4 5.1

Nadere informatie

Praktijktraject Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering

Praktijktraject Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering Praktijktraject Uitgebreide techniek afvalwaterzuivering voorbeeldopdracht Nieuwegein, 2012 w w w. w a t e r o p l e i d i n g e n. n l Stichting Wateropleidingen, september 2012 Groningenhaven 7 3433

Nadere informatie

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels

Grijs Water Recuperatie. Rik Daneels Grijs Water Recuperatie Rik Daneels Water in de stad, vandaag Water in de stad, vandaag Vlaanderen: Waterhuishouding lijkt in orde Maar: Grondwaterreserves onder druk!!! Gezamelijke acties vereist Alternatieve

Nadere informatie

Stand-van-zaken technologie energie uit water en waterzuivering met passende experimenten voor het voortgezet onderwijs.

Stand-van-zaken technologie energie uit water en waterzuivering met passende experimenten voor het voortgezet onderwijs. 1 Stand-van-zaken technologie energie uit water en waterzuivering met passende experimenten voor het voortgezet onderwijs. Brechje van Rij Cora Bouwland Maart 2012 2 Inhoud Inleiding 3 Scheiden bij de

Nadere informatie

Beste bewoner, Vriendelijke groeten, Het drinkwaterbedrijf

Beste bewoner, Vriendelijke groeten, Het drinkwaterbedrijf Beste bewoner, Op. vinden in uw straat werkzaamheden plaats aan de leidingen. Van. tot.. wordt het water afgesloten. Wij adviseren u om vooraf enkele emmers met water klaar te zetten, voor bijvoorbeeld

Nadere informatie

Kraantjeswater drinkwater

Kraantjeswater drinkwater Kraantjeswater drinkwater IS KRAANTJESWATER ECHT DRINKBAAR? Ongetwijfeld. Kraantjeswater = drinkwater! Geen enkel product wordt zo streng en veelvuldig gecontroleerd als leidingwater. Door de waterbedrijven

Nadere informatie

Regenwater? We hebben er schoon genoeg van

Regenwater? We hebben er schoon genoeg van Concept dd. donderdag 17 februari 2011 Haalbaarheidsstudie: Regenwater? We hebben er schoon genoeg van Samengesteld door: Openbare Basisschool De Molenvliet Stad aan t Haringvliet Leerlingen bovenbouw

Nadere informatie

Water, schone noodzaak! Profielwerkstuk Havo 5

Water, schone noodzaak! Profielwerkstuk Havo 5 Water, schone noodzaak! Profielwerkstuk Havo 5 Naam: Nanouk Meijer & Saskia van der Veen Begeleider: Nmb Datum: 21-11-2011 Vakken: Scheikunde, Biologie, Aardrijkskunde, Wiskunde, Anw en Economie Inhoud

Nadere informatie

NOORDENVELD LEEFT MET WATER AFKOPPELGIDS

NOORDENVELD LEEFT MET WATER AFKOPPELGIDS NOORDENVELD LEEFT MET WATER AFKOPPELGIDS Het meeste regenwater wordt goed benut, het valt in onze tuinen en plantsoenen en het spoelt de straten schoon. Het vult de vijvers in de openbare ruimte en bij

Nadere informatie

De Leemvallei, ga je mee op onderzoek?

De Leemvallei, ga je mee op onderzoek? De Leemvallei, ga je mee op onderzoek? Hallo allemaal, welkom in dit waanzinnige park voor jong en oud! Vandaag krijgen jullie de kans om dit park in het echt te openen met elkaar. Dit gaan we doen op

Nadere informatie

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen

Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Regenwaterhergebruik in Vlaanderen Wendy Francken Directeur VLARIO Inhoud Wetgevend kader Draagvlak Enkele technische aspecten Kosten en baten Duurzaamheid Wetgevend kader Waarom afkoppelen? vermindering

Nadere informatie