Zandhonger. Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde. 19 september 2002

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Zandhonger. Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde. 19 september 2002"

Transcriptie

1 Zandhonger Kerend Tij Innovatie Competitie Hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering Oosterschelde 19 september 2002

2 Zandhonger, Gaat de Oosterschelde kopje onder? De Deltawerken veranderden de Oosterschelde van een estuarium in een getemde zeearm. Een gevolg van de Deltawerken is het verdwijnen van grote oppervlakten schorren, platen en slikken. De laatste platen, schorren en slikken die nog resteren na uitvoering van de Deltawerken worden nu bedreigd door de zandhonger. Een estuarium is altijd dynamisch: het verdrinkt óf verlandt. Zo ook de Oosterschelde. Welk stadium wordt bereikt hangt onder meer af van de rivierafvoer, de zeespiegelstijging en het sedimentaanbod. Menselijke ingrepen kunnen dit proces van verdrinken of verlanden vertragen of juist versnellen. Dit geldt ook voor de zandhonger. Na de aanleg van de Stormvloedkering is de opbouwende werking van het tij verminderd, terwijl de eroderende werking van de golven is gebleven. Even in grote stappen door de geschiedenis. De Oosterschelde groeide van een meanderende rivier in de Romeinse tijd tot een breed estuarium met getijdegeulen, zandplaten, slikken en schorren in de 16 e eeuw. Na de 16 e eeuw werden de effecten van inpolderingen en dijkbouw zichtbaarder. De dijken zorgden ervoor dat de geulen niet breder konden worden. De geulen moesten meer water transporteren en werden daardoor dieper. Menselijke ingrepen versnelden dit proces. In de 19 e eeuw werd de Oosterschelde definitief van de Westerschelde (en daarmee van sediment van de rivier de Schelde) gescheiden en werd er steeds meer gebaggerd. De watersnoodramp van 1953 toonde hoe sterk de invloed van de zee was. Dijken braken door en grote delen van Zeeland kwamen onder water te staan. Om Zeeland veilig te maken begon in 1959 de uitvoering van de Deltawerken. Dijken werden verhoogd en het Veerse meer, het Haringvliet, het Markiezaat, de Eendracht en Volkerak werden aan getij-invloed ontrokken. De toevoer van rivierwater en sediment vanuit de Maas en de Rijn naar de Oosterschelde is hierdoor vrijwel stopgezet. Het getijvolume in de Oosterschelde bleef groeien tot het moment waarop de kroon op de deltawerken werd aangelegd: de Stormvloedkering in de Oosterschelde.. De Oosterschelde werd hierdoor veilig met behoud van natuur. Maar er is wel fors ingegrepen in de natuur. Het eeuwenlange proces van toename van het getijdevolume werd omgekeerd. De stormvloedkering reduceert het getijdevolume met 30% en het verticaal getij met 13%. De geulen in de Oosterschelde zijn veel te diep voor de kleinere hoeveelheid water die er nu nog doorheen stroomt. Deze geulen proberen zich daarom op te vullen met zand, maar er komt nauwelijks zand door de stormvloedkering de Oosterschelde binnen. Platen, slikken en schorren eroderen en het materiaal verdwijnt in de geulen en blijft daar omdat de opbouwende werking van het getij is verminderd. De zandhonger van de geulen is berekend op zo n 400 á 600 miljoen kubieke meter, terwijl de platen niet meer kunnen leveren 2 Zandhonger

3 dan zo n 160 miljoen kubieke meter. Zonder grote ingrepen verandert de Oosterschelde binnen een eeuw dus in een vlakke waterplas. Dat betekent geen zeehonden meer, minder bodemleven en veel minder voedselgebied voor vogels. Rijkswaterstaat volgt dit proces op de voet, voert maatregelen uit zoals het verdedigen van schorren en de aanleg van binnendijkse natuurgebieden om de negatieve effecten van de zandhonger te verzachten. Ook wordt nagedacht over grotere ingrepen zoals zandsuppleties in deelgebieden en verbeteringen van de zand en waterdoorvoer van de stormvloedkering. De komende jaren zal duidelijk worden welke kant het opgaat: moeten we accepteren dat de Oosterschelde een zeearm is geworden en verzachten we de negatieve effecten hiervan? Of kunnen we de natuurlijke processen zo beïnvloeden dat het estuariene karakter wordt versterkt? Het tij (k)eren Het idee dat RWS directie Zeeland in de kerend Tij Innovatie Competitie indient betreft een structurele verbetering (herstel) van de natuurlijke morfologische en hydrologische omstandigheden in de Oosterschelde én de Voordelta. Deze structurele verbetering kan (mogelijk) worden bereikt door een hydrodynamische innovatie van de stormvloedkering. Dit is een trendbreuk met de huidige effectgerichte maatregelen tegen de zandhonger (zoals schorrandverdedigingen, zandsuppleties en binnendijkse compensaties) De stormvloedkering is in 1986 gebouwd met als randvoorwaarde 2,75 meter getijverschil bij Yerseke. De doorstroomopening van de stormvloedkering is gebaseerd op dit getijdenverschil. (zie figuur 1). Figuur 1. Relatie tussen doorstroomopening van de stormvloedkering en het getijvolume / getijverschil Als het mogelijk is de stormvloedkering zodanig te vernieuwen dat het getijvolume en -verschil weer op een acceptabel niveau komt dan zijn waarschijnlijk een deel van de reeds opgetreden negatieve effecten van de zandhonger opgelost. Figuur 2 toont de Galgenplaat. De grootste 3 Zandhonger

4 effecten op de overspoelingsduur zijn opgetreden door het instellen van het nieuwe getij direct na aanleg van de kering in (De overspoelingsduur is een maat voor de foerageertijd van de vogels). Figuur 2. Overspoelingsduur van de Galgenplaat in 1983, 1990 en De ideeën gaan over de innovatie betreffende de totale kering. Zie figuur 3 en 4. Figuur 3. Voorgestelde aanpassingen aan de Oosterscheldekering Figuur 4. Stroomlijnen van de pijlers. 4 Zandhonger

5 Hieronder staat een aantal ideeën met geschatte winst: Landhoofden De landhoofden lekmaken. Hierdoor ontstaat naar schatting een extra opening van 1200m2 bruto en 600 m2 netto (rekening houdend met een mu = 0,5). Een aandachtspunt hierbij is de beheersbaarheid van hoge waterstanden. Roompotsluis De Roompot sluis openzetten levert 100 m2 extra opening. Een dergelijke maatregel kan enige hinder opleveren voor de scheepvaart. Zand en water doorlaatmiddel In de oude mattenblokkenhaven kan een extra doorlaat worden gecreëerd (bijv m2), mogelijk gecombineerd met energiewinning. Pijlers en drempels, bovenbalken De pijlers stroomlijnen (ca. 2% meer getijvolume), onderdorpels aanstorten (8% meer getijvolume), bovenbalken 0,5 meter hoger hangen Herstel / verbetering ecologische functie Groter getij en zanduitwisseling Voordelta - Oosterschelde De innovatie van de stormvloedkering beoogt een groter intergetijdengebied te realiseren en streeft naar een meer natuurlijk evenwicht in de Voordelta en in de Oosterschelde. De Voordelta en de Oosterschelde worden weer een morfologische eenheid. De Oosterschelde speelt in de toekomstplannen die op dit moment worden gemaakt een sleutelrol. De stormvloedkering kan gezien worden als de kraan van de stroomgebieden Schelde en Rijn /Maas. Zowel de Integrale Visie Deltawateren als de plannen rondom de verdieping van de Westerschelde komen met lange termijn plannen waarbij, gelet op de veiligheid tegen overstromen, de beneden rivieren en de rivier de Schelde haar water zullen bergen / afvoeren via de Oosterschelde. Innovatie van de stormvloedkering lijkt voor de toekomst een logische stap. Zo veroorzaakt bijv. het maken van doorlaatmiddelen in de Phillipsdam en Oesterdam een geringe reductie van het getij in Oosterschelde. Innovatie van de kering is de sleutel om dit te voorkomen. Er zijn dus mogelijkheden van win-win situaties. Hierbij is ook te denken aan aanpassingen van de kering gecombineerd met energieopwekking, het herstel van oude natuurlijke geulen en een andere toestroom zodat er een grotere mogelijkheid ontstaat voor dynamische kustbeheer in de Voordelta. Als opdringende geulen 5 Zandhonger

6 kunnen worden beperkt zullen de suppletie-inspanningen mogelijk kleiner worden. Grotere stroomsnelheden hebben mogelijk ook een positief effect op de visserij. Tot slot Eind 2003 verschijnt er een rapportage over de Oosterschelde waarin de wenselijkheid (ecologisch, morfologisch en juridisch) van maatregelen wordt beschreven. Het zou mooi zijn dan tegelijkertijd vernieuwende ideeën te presenteren. De innovatie van de stormvloedkering is er mogelijk één van. 6 Zandhonger

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen

PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen PDF hosted at the Radboud Repository of the Radboud University Nijmegen The version of the following full text has not yet been defined or was untraceable and may differ from the publisher's version. For

Nadere informatie

1. Korte beschrijving

1. Korte beschrijving Kennisinventarisatie natuurlijke klimaatbuffer Oesterdam November 2013 Contacten Björn van den Boom (omgevingsmanager), Natuurmonumenten, B.vandenBoom@Natuurmonumenten.nl, T. 06 5115 4386 Ben de Winder,

Nadere informatie

Leven met de natuur van de Westerschelde, een ander natuur beleid

Leven met de natuur van de Westerschelde, een ander natuur beleid Leven met de natuur van de Westerschelde, een ander natuur beleid O P W E G N A A R E E N N A T U U R L I J K E S T A A T V A N O N T W I K K E L I N G V A N D E W E S T E R S C H E L D E N O O D Z A K

Nadere informatie

Verminderd getij Verkenning naar mogelijke maatregelen om het verlies van platen, slikken en schorren in de Oosterschelde te beperken

Verminderd getij Verkenning naar mogelijke maatregelen om het verlies van platen, slikken en schorren in de Oosterschelde te beperken Brochure Verminderd getij Verkenning naar mogelijke maatregelen om het verlies van platen, slikken en schorren in de Oosterschelde te beperken Zandhonger Oosterschelde Deze brochure is een uitgave van

Nadere informatie

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren

Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek. Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Watermanagement en het stuwensemble Nederrijn en Lek Voldoende zoetwater, bevaarbare rivieren Rijkswaterstaat beheert de grote rivieren in Nederland. Het stuwensemble Nederrijn en Lek speelt hierin een

Nadere informatie

Klimaatbestendige Oosterschelde

Klimaatbestendige Oosterschelde Oosterschelde (NL) De Nederlandse zeearm Oosterschelde is uitzonderlijk rijk aan vogels, maar de vraag is voor hoe lang nog. De platen, slikken en schorren, die nu nog in uitgestrekte foerageer- en rustplaatsen

Nadere informatie

Zandhonger Oosterschelde een verkenning naar mogelijke maatregelen

Zandhonger Oosterschelde een verkenning naar mogelijke maatregelen Zandhonger Oosterschelde een verkenning naar mogelijke maatregelen Werkdocument RIKZ/ZDA/2005.802w D.C. van Maldegem (RIKZ) & J.A. van Pagee (RIKZ) Maart 2005 Samenvatting... 3 Inleiding... 4 Kader...

Nadere informatie

Morfologie kwelders en. platen Balgzand

Morfologie kwelders en. platen Balgzand Morfologie kwelders en platen Balgzand Autonome ontwikkeling Hoogwatervluchtplaatsen Werkdocument RIKZ/AB - 99.607x ir. B.B. van Marion December 1999 Samenvatting In het kader van het project GRADIËNTEN

Nadere informatie

Zoekopdrachten bij Het water komt. **

Zoekopdrachten bij Het water komt. ** Module 1 De geschiedenis van de Delta. 1 Strijd tussen land en water 2 Overstromingen door de eeuwen heen 3 Oorzaken van overstromingen: de mens zelf 4 Waterbeheer. Blz. 4 Achter de duinen had je veengronden

Nadere informatie

Sediment en morfologisch beheer van estuaria

Sediment en morfologisch beheer van estuaria Sediment en morfologisch beheer van estuaria Jean Jacques Peters Raadgevend ingenieur - rivierenspecialist V.U. Brussel - Vakgroep Waterbouwkunde en Hydrologie Sediment en morfologisch beheer van estuaria

Nadere informatie

Systeem Rijn-Maasmond Afsluitbaar Open

Systeem Rijn-Maasmond Afsluitbaar Open BESTAAND NIEUW DAM MET SLUIS EN/OF DOORLAATMIDDEL SYSTEEMUITBREIDING Systeem Het onderzoeksproject Afsluitbaar Open Rijnmond een eerste integrale ver kenning, onder leiding van de Technische Universiteit

Nadere informatie

Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee

Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee Project Doorsnede in de tijd Ontwikkelingen Noordzee Mogelijke onderwerpen: 1. Windturbineparken 2. Plastic soep 3. Beleidslijnen RWS Onderwerp Beleid olieen gasboringen Waddenzee 4. RWS: Welke beroepen?

Nadere informatie

Zeeland wordt wakker! Luctor et Emergo wwww.adviesgroepbormenhuijgens.nl

Zeeland wordt wakker! Luctor et Emergo wwww.adviesgroepbormenhuijgens.nl Zeeland wordt wakker! Luctor et Emergo wwww.adviesgroepbormenhuijgens.nl De Deltawerken zijn nog altijd niet compleet. Hoe veilig de Zuidwestelijke Delta met het Deltaplan ook moest worden, de Nieuwe Waterweg

Nadere informatie

VAN BRON TOT DELTA. Paul de Kort. een studie naar landschapskunst in de Blaricummermeent. Eemmeer. Eem. Amersfoort.

VAN BRON TOT DELTA. Paul de Kort. een studie naar landschapskunst in de Blaricummermeent. Eemmeer. Eem. Amersfoort. Eemmeer een studie naar landschapskunst in de Blaricummermeent Eem VAN BRON TOT DELTA Amersfoort Gelderse vallei Paul de Kort Utrechtse heuvelrug stuw gemaal Een Deltarivier in De Blaricummermeent De rivier

Nadere informatie

nl 2010 Met Open Armen Voor het belang van veiligheid, natuur en economie wereld natuur fonds geef de aarde door

nl 2010 Met Open Armen Voor het belang van veiligheid, natuur en economie wereld natuur fonds geef de aarde door nl 2010 Met Open Armen Voor het belang van veiligheid, natuur en economie 1 wereld natuur fonds geef de aarde door Verantwoording Het WNF presenteert in deze verkenning zijn visie op Open Armen voor het

Nadere informatie

Maatregelverkenning. Economie en Ecologie in balans. Petra Dankers 08 november 2013

Maatregelverkenning. Economie en Ecologie in balans. Petra Dankers 08 november 2013 Maatregelverkenning Economie en Ecologie in balans Petra Dankers 08 november 2013 Kader Eerste bijeenkomst Programma Rijke Waddenzee in juni veel maatregelen geidentificeerd Royal HaskoningDHV heeft in

Nadere informatie

Prof. Dr. Henk Saeijs

Prof. Dr. Henk Saeijs Nationaal archief 281102 def.doc [1] Blijft het bij pompen of verzuipen? Zullen we het ooit nog eens leren? Prof. Dr. Henk Saeijs I. POMPEN OF VERZUIPEN [2] Een oud Nederlands gezegde luidt Overleven is

Nadere informatie

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Reflectie

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Reflectie Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Reflectie Aardrijkskunde Een groot deel van Nederland ligt lager dan de zee. Daarom zijn er dijken. De dijken houden het water

Nadere informatie

Samenvatting SAMEN WERKEN MET WATER 9

Samenvatting SAMEN WERKEN MET WATER 9 Samenvatting De opdracht De Deltacommissie is door de regering gevraagd advies uit te brengen over de bescherming van Nederland tegen de gevolgen van klimaatverandering. Daarbij gaat het om de vraag hoe

Nadere informatie

Hierna volgend artikel is afkomstig uit:

Hierna volgend artikel is afkomstig uit: Hierna volgend artikel is afkomstig uit: Doelstelling van De Levende Natuur Het informeren over ontwikkelingen in onderzoek, beheer en beleid op het gebied van natuurbehoud en natuurbeheer, die van belang

Nadere informatie

Nederland Waterland Basisonderwijs

Nederland Waterland Basisonderwijs Nederland Waterland Basisonderwijs Introductie Nederland is een land vol met water. Water in rivieren en meren. De zee klotst tegen onze duinen. En de zachte bodem van Nederland zit ook vol met water.

Nadere informatie

Opwassen of verdrinken

Opwassen of verdrinken Opwassen of verdrinken Sedimentaanvoer naar schorren in de Oosterschelde, een zandhongerig gedempt getijdesysteem Eindrapportage monitoring kaolienveldjes Oosterschelde Werkdocument: RIKZ/AB/23/826x Oktober

Nadere informatie

Beschrijving van het stroomgebied Schelde

Beschrijving van het stroomgebied Schelde HOOFDSTUK 2 Beschrijving van het stroomgebied Schelde Het Nederlandse deel van het Schelde-stroomgebied komt globaal overeen met het deltagebied in Zuidwest-Nederland. Hier mondt de Schelde uit in de Noordzee.

Nadere informatie

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

De Voordelta: hoe het was, is en kan gaan worden

De Voordelta: hoe het was, is en kan gaan worden De Voordelta: hoe het was, is en kan gaan worden Forum Voor de kust van Walcheren, Schouwen en Goeree, ook wel de Voordelta genoemd, liggen zandplaten die zelfs bij hoogwater niet onder lopen. Dat is niet

Nadere informatie

Climate Proof Areas. 2 november 2011

Climate Proof Areas. 2 november 2011 Slotconferentie ti Climate Proof Areas Pilot Schouwen-Duiveland 2 november 2011 Pilot Schouwen-Duiveland Ruben Akkermans 2 november 2011 EU Interreg project North Sea Programme 5 landen: België, Duitsland,

Nadere informatie

Waterberging Volkerak-Zoommeer

Waterberging Volkerak-Zoommeer Waterberging Volkerak-Zoommeer Waterberging Volkerak-Zoommeer Startnotitie milieueffectrapportage (m.e.r.) februari 2009 Inhoudsopgave Colofon Deze startnotitie m.e.r. is een uitgave van Programma Ruimte

Nadere informatie

Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling

Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling Bijlage 1.3 Bodemdaling in het Eems-Dollardgebied in relatie tot de morfologische ontwikkeling........................................................................................ H. Mulder, RIKZ, juni

Nadere informatie

VNSC Onderzoeksprogramma 2014-2017

VNSC Onderzoeksprogramma 2014-2017 VNSC Onderzoeksprogramma 2014-2017 Joost Backx Werkgroep O&M Marcel Taal Uitdagingen Onderzoeksagenda Slib Getij Natuur & Samenwerken Inhoud Structuur VNSC (Werkgroepen O&M en Evaluatie Beleid en Beheer)

Nadere informatie

Integrale samenwerkingsverbanden aanpak waterproblematiek Bijlagen:

Integrale samenwerkingsverbanden aanpak waterproblematiek Bijlagen: Weynschenk, B. Van: Familie Borm [bormdekkers@casema.nl] Verzonden: donderdag 17 februari 2011 20:14 Aan: Familie Borm Onderwerp: Integrale samenwerkingsverbanden aanpak waterproblematiek Bijlagen: 110215brief

Nadere informatie

Charlotte Van Gils Rotterdamse haven 14 november 2011. Dit werkstuk gaat over de Rotterdamse haven en het deltaplan (met name de maaslandkering).

Charlotte Van Gils Rotterdamse haven 14 november 2011. Dit werkstuk gaat over de Rotterdamse haven en het deltaplan (met name de maaslandkering). De Rotterdamse haven 1.1 onderwerp Dit werkstuk gaat over de Rotterdamse haven en het deltaplan (met name de maaslandkering). 1.2 hoofd- en deelvragen Hoofdvraag: - waarom zijn de deltawerken gebouwd?

Nadere informatie

De hertogin Hedwigepolder, toneel van machtstrijd.

De hertogin Hedwigepolder, toneel van machtstrijd. De hertogin Hedwigepolder, toneel van machtstrijd. Pion in en dekmantel van de eigenlijke Westerschelde problematiek Ir. W.B.P.M. Lases c.i. Haven van Antwerpen ~ natuurorganisties Als de haven van Antwerpen

Nadere informatie

Delta-Expo & Stormvloedkering Vragen en opdrachten niveau Basisschool bovenbouw

Delta-Expo & Stormvloedkering Vragen en opdrachten niveau Basisschool bovenbouw Delta-Expo & Stormvloedkering Vragen en opdrachten niveau Basisschool bovenbouw Geachte leerkrachten, Hierbij treft u een aantal vragen en opdrachten waarvan uw leerlingen in de tentoonstelling Delta-Expo,

Nadere informatie

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor : 2,5 jaar Carola van Gelder-Maas Projectmanager WVL Rijkswaterstaat 31 maart 2014 Hoe zat het ook alweer? Eroderende kustlijn NL kust 12 Mm³ zandsuppleties per jaar Zeespiegelstijging Zwakke schakels

Nadere informatie

Lesbrief Geogids september 2012 vmbo onderbouw Bewegende Wadden

Lesbrief Geogids september 2012 vmbo onderbouw Bewegende Wadden Lesbrief Geogids september 2012 vmbo onderbouw Bewegende Wadden Wegwijs [Bron foto: JH Bulthuis, copyright] Deze lesbrief gaat over de Wadden. Het waddengebied ligt tussen de Noordzee en het vasteland.

Nadere informatie

Zeespiegelstijging in deltagebieden. Nascholing NLT module

Zeespiegelstijging in deltagebieden. Nascholing NLT module Zeespiegelstijging in deltagebieden Nascholing NLT module Jonas Papenborg MSc Landschapsarchitect 18-03-2015 wie ben ik? Bachelor Landschapsarchitectuur Master Landschapsarchitectuur Onderzoeker Waterveiligheid

Nadere informatie

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen, zoals China.

Nadere informatie

Prognose voor de ontwikkeling van de slibbalans in de Beneden Zeeschelde. van de slibverwijdering bij Kallo. Advies hoe nu verder te gaan.

Prognose voor de ontwikkeling van de slibbalans in de Beneden Zeeschelde. van de slibverwijdering bij Kallo. Advies hoe nu verder te gaan. Ministerie van Verkeer en waterstaat Di rectoraat -Generaal Rij kswaterstaat Rijksinstituut voor Kust en Zee/RIKZ Prognose voor de ontwikkeling van de slibbalans in de Beneden Zeeschelde bij continuering

Nadere informatie

Kustlijn van de Noordzee

Kustlijn van de Noordzee International Wadden Sea School www.iwss.org 150.000 jaar geleden - 150.000 jaar geleden was het hele Noordzeebekken bedekt met een dikke ijslaag: dit was de Saale ijstijd. - Alle zeewater was in gletsjers

Nadere informatie

IMARES Wageningen UR. Innovatieve dijkconcepten in de Zuidwestelijke Delta

IMARES Wageningen UR. Innovatieve dijkconcepten in de Zuidwestelijke Delta Innovatieve dijkconcepten in de Zuidwestelijke Delta Kansen voor toepassing en meerwaarde ten opzichte van traditionele dijken in het kader van Beleidsondersteuning voor het Deltaprogramma Zuidwestelijke

Nadere informatie

Adviesgroep Borm &Huijgens ookopinternet: www.adviesqroepbormenhuijgens.nl

Adviesgroep Borm &Huijgens ookopinternet: www.adviesqroepbormenhuijgens.nl Oorspronkelijk bericht Van: FamilieBorm [mailto:bormdekkers@casema.nl] Verzonden; zaterdag 11 September2010 11:41 Aan: Familie Borm Onderwerp:website ennationale waterveiligheid PROVINCIALE STATEN VAN

Nadere informatie

Inhoudelijke overwegingen Getijdenenergie Oosterscheldekering

Inhoudelijke overwegingen Getijdenenergie Oosterscheldekering Inhoudelijke overwegingen Getijdenenergie Oosterscheldekering Keizersgracht 5 5611 GB Eindhoven Postbus 6111 5600 HC Eindhoven www.rijksoverheid.nl/eleni T 070 888 32 80 F 070 888 32 90 Bijlage nummer

Nadere informatie

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl

Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk. rene.boeters@rws.nl Volkerak-Zoommeer, zoetwaterbekken onder druk rene.boeters@rws.nl Opzet presentatie > Ontstaansgeschiedenis Volkerak-Zoommeer Ro#erdam > Beheer via kunstwerken Nieuwe Maas > Wat speelt er Haringvliet Oude

Nadere informatie

Bij eb droogvallende slikwadden en zandplaten (H1140) Verkorte naam: Slik- en zandplaten. 1. Status. 2. Kenschets

Bij eb droogvallende slikwadden en zandplaten (H1140) Verkorte naam: Slik- en zandplaten. 1. Status. 2. Kenschets Bij eb droogvallende slikwadden en zandplaten (H1140) Verkorte naam: Slik- en zandplaten 1. Status Habitatrichtlijn Bijlage I (inwerkingtreding 1994). 2. Kenschets Beschrijving: Dit habitat betreft ondiepe

Nadere informatie

Juist Klimaatverandering en kustlandschappen

Juist Klimaatverandering en kustlandschappen Juist Klimaatverandering en kustlandschappen ONDERZOEKSOPDRACHT KCNR SEPTEMBER 2014 klimaatverandering en kustlandschappen De aardkundige geschiedenis leert dat klimaat verandering altijd gepaard gaat

Nadere informatie

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet

Nadere informatie

Werken aan deltanatuur: compenseren of versterken?

Werken aan deltanatuur: compenseren of versterken? Werken aan deltanatuur: compenseren of versterken? Drs. F.C. Groenendijk IMARES number: C038/08 Opdrachtgever: Deltacommissie Postbus 556 3000 AN Rotterdam Publicatiedatum: 22 april 2008 1 van 13 Wageningen

Nadere informatie

Oosterscheldekering Brouwersdam Grevelingendam Zeelandbrug Noord- Beveland Schouwen- Duiveland Goeree- Overflakkee Schouwen- Duiveland

Oosterscheldekering Brouwersdam Grevelingendam Zeelandbrug Noord- Beveland Schouwen- Duiveland Goeree- Overflakkee Schouwen- Duiveland De voorbije 3 seizoenen fietsten we telkens de Zeeland Classic, die door de leden erg geliefd was omwille van de vele dijken en vrije gedeeltes, en omwille van de prachtige omgeving van vooral de Oosterschelde.

Nadere informatie

Vissen in het IJsselmeer. Romke Kats

Vissen in het IJsselmeer. Romke Kats Vissen in het IJsselmeer Romke Kats Functies IJsselmeer Water Transport Recreatie Visserij Natuur Vissen in het IJsselmeer Historie Ecologie Voedselketen IJsselmeer algen, vissen, mosselen, waterplanten,

Nadere informatie

WATERPROEF. Het geactualiseerde SIGMAPLAN en de Antwerpse Scheldekaaien. Naar een klimaatbestendig Antwerpen

WATERPROEF. Het geactualiseerde SIGMAPLAN en de Antwerpse Scheldekaaien. Naar een klimaatbestendig Antwerpen WATERPROEF Naar een klimaatbestendig Antwerpen Het geactualiseerde SIGMAPLAN en de Antwerpse Scheldekaaien ir. Hans De Preter Waterwegen & Zeekanaal NV afdeling Zeeschelde Celhoofd Investeringen 1. De

Nadere informatie

Onze waterkeringen. Werken aan veiligheid bij stormen

Onze waterkeringen. Werken aan veiligheid bij stormen Onze waterkeringen Werken aan veiligheid bij stormen Nederland waterland Een groot deel van ons land ligt onder de zeespiegel en veel grote rivieren vinden er hun weg naar zee. Daarbij stijgt de zeespiegel,

Nadere informatie

Bodemverontreiniging en grondwaterbeheerssysteem Chemours, Baanhoekweg Dordrecht.

Bodemverontreiniging en grondwaterbeheerssysteem Chemours, Baanhoekweg Dordrecht. Memo Dossier Zaaknummer 200433 Kenmerk D-16-1539473 Datum 17 maart 2016 Onderwerp Bodemverontreiniging en grondwaterbeheerssysteem Chemours, Baanhoekweg Dordrecht. Inleiding In deze memo wordt uitleg gegeven

Nadere informatie

1 Inleiding. 2 Balance Island

1 Inleiding. 2 Balance Island 1 Inleiding Het Haringvliet is van oudsher een estuarium in open verbinding met de zee. Na afsluiting met de Haringvlietdam is het Haringvlietmeer ontstaan. Hierin is de werking van het getij nagenoeg

Nadere informatie

Patrick Meire in de Hedwige polder

Patrick Meire in de Hedwige polder Op pad met... Patrick Meire in de Hedwige polder CV Prof. Dr. P. Meire 1976 1980 studie Biologie aan de Universiteit Gent; 1980 1989 medewerker Laboratorium voor Oecologie der Dieren, Zoögeografie en Natuurbehoud

Nadere informatie

Milieueffectrapport bij de Rijksstructuurvisie Grevelingen en Volkerak-Zoommeer

Milieueffectrapport bij de Rijksstructuurvisie Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Milieueffectrapport bij de Rijksstructuurvisie Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Milieueffectrapport bij de Rijksstructuurvisie Grevelingen en Volkerak-Zoommeer 1 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Nadere informatie

notitie Grondbank GMG 1. INLEIDING

notitie Grondbank GMG 1. INLEIDING notitie Witteveen+Bos van Twickelostraat 2 postbus 233 7400 AE Deventer telefoon 0570 69 79 11 telefax 0570 69 73 44 www.witteveenbos.nl onderwerp project opdrachtgever projectcode referentie opgemaakt

Nadere informatie

Samen werken met water

Samen werken met water Samen werken met water Een land dat leeft, bouwt aan zijn toekomst Bevindingen van de Deltacommissie 2008 samen werken met water 1 Samen werken met water Publieksversie van het advies van de Deltacommissie

Nadere informatie

Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu

Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu M.E.RBEOORDELINGSNOTITIE STROOMLIJN MAAS, DEELGEBIED 3, TRANCHE 1 Rijkswaterstaat Ministerie van Infrastructuur en Milieu Datum RWS-2016/4724 Onderwerp

Nadere informatie

Projectteam Afsluitdijk Rijkswaterstaat Dienst IJsselmeergebied Postbus 600 8200 AP LELYSTAD. Betreft: Reactie visies Afsluitdijk

Projectteam Afsluitdijk Rijkswaterstaat Dienst IJsselmeergebied Postbus 600 8200 AP LELYSTAD. Betreft: Reactie visies Afsluitdijk Projectteam Afsluitdijk Rijkswaterstaat Dienst IJsselmeergebied Postbus 600 8200 AP LELYSTAD Harlingen, 27 februari 2009 Betreft: Reactie visies Afsluitdijk Kenmerk: AW/09014 Geacht projectteam Afsluitdijk,

Nadere informatie

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden.

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden. Thema 1 Water De watersnoodramp In 1953 braken tijdens een zware storm de dijken door in Zeeland en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland. Het land overstroomde. Bij deze watersnoodramp kwamen veel mensen

Nadere informatie

Assetmanagement bij waterkeringen

Assetmanagement bij waterkeringen Assetmanagement bij waterkeringen Frank den Heijer NVRB symposium Assetmanagement in de publieke sector Assetmanagement bij waterkeringen Historie en context Toetsproces waterkeringen Cases: toetsronden

Nadere informatie

Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden

Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden Functioneren van het voedselweb in het Eems estuarium onder gemiddelde en extreme omstandigheden Victor N. de Jonge, november 2013 Het Eems estuarium vormt ecologisch gezien één groot geheel, maar dat

Nadere informatie

INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland

INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland SCHOUWEN-DUIVELAND KLIMAATBESTENDIG Het klimaat verandert, de zeespiegel stijgt en de neerslag neemt toe. Studies brachten de huidige en toekomstige uitdagingen in kaart,

Nadere informatie

Anticiperend beheer op zee en in de Delta

Anticiperend beheer op zee en in de Delta Anticiperend beheer op zee en in de Delta Joris Geurts van Kessel Zee en Delta Aanpak koers Bron: ontwikkelde aanpak Peter van Rooy met RWS Update van eerder werk voor VenW, op basis van Gedachtegoed Rand

Nadere informatie

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water

Samen werken aan waterkwaliteit. Voor schoon, voldoende en veilig water Samen werken aan waterkwaliteit Voor schoon, voldoende en veilig water D D Maatregelenkaart KRW E E N Z D E Leeuwarden Groningen E E W A IJSSELMEER Z Alkmaar KETELMEER ZWARTE WATER MARKER MEER NOORDZEEKANAAL

Nadere informatie

Beoordelingskader restrisico s s onvoorziene lozingen

Beoordelingskader restrisico s s onvoorziene lozingen Beoordelingskader restrisico s s onvoorziene lozingen - Opgeloste stoffen (volumecontaminatie) - Onopgeloste stoffen (drijflagen) David Vroon, RWS WNZ, Rotterdam Yuri de Nooijer, RWS ZD, Middelburg Even

Nadere informatie

BIODIVERSITEIT. RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER. ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering

BIODIVERSITEIT. RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER. ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering BIODIVERSITEIT RECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS VERsnippering, VER ONRECHTSTREEKSE BEDREIGING DOOR DE MENS Klimaatsverandering DUURZAME ONTWIKKELING INTEGRAAL WATERBEHEER BIODIVERSITEIT Wat? Belang?

Nadere informatie

Ontdekkersgroep dag 25 25 maart 2014

Ontdekkersgroep dag 25 25 maart 2014 Ontdekkersgroep dag 25 25 maart 2014 Onderwijsactiviteit 11 Water Water. We denken er niet vaak over na, maar het is belangrijk voor het leven op aarde. Het is dan ook één van de vier elementen. In dit

Nadere informatie

Voorwoord...- 1 - Hoofdstuk 1 Algemene gegevens...- 3 - Hoofdstuk 2 De oorzaken...- 5 - Hoofdstuk 3 De gevolgen...- 7 - Hoofdstuk 4 Hulp...

Voorwoord...- 1 - Hoofdstuk 1 Algemene gegevens...- 3 - Hoofdstuk 2 De oorzaken...- 5 - Hoofdstuk 3 De gevolgen...- 7 - Hoofdstuk 4 Hulp... Voorwoord Ik heb dit onderwerp, de Watersnoodramp, gekozen omdat het mij wel een leuk onderwerp leek. Ik wil graag te weten komen wat er toen precies gebeurde, waarom de dijken doorbraken, hoeveel mensen

Nadere informatie

KNAG-excursie Aardkundige monumenten in Noord-Holland

KNAG-excursie Aardkundige monumenten in Noord-Holland KNAG-excursie Aardkundige monumenten in Noord-Holland 15 september 2012 i.s.m. Provincie Noord-Holland o.l.v. Pim Beukenkamp (KNAG) Rob Adriaens (KNAG) Eric Khodabux (Provincie Noord-Holland) Deon Slagter

Nadere informatie

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen,

Nadere informatie

Ventilatiedocument : residentieel en niet-residentieel

Ventilatiedocument : residentieel en niet-residentieel 1 Ventilatiedocument : residentieel en niet-residentieel 1 Wat wordt in het kader van de energieprestatieregelgeving verstaan onder een verbouwing? In het kader van de energieprestatieregelgeving is een

Nadere informatie

De Oosterschelde, de moeder van Zeeland

De Oosterschelde, de moeder van Zeeland Informatiebulletin Nationaal Park Oosterschelde Augustus 2003, nummer 9 Bron: Informatiebulletin Nationaal Park Oosterschelde Voor activiteiten overzicht kijk op www.npoosterschelde.nl Oosterscheldekering

Nadere informatie

Gevolgen van klimaatverandering voor de Nederlandse overheidsfinanciën

Gevolgen van klimaatverandering voor de Nederlandse overheidsfinanciën Gevolgen van klimaatverandering voor de Nederlandse overheidsfinanciën Het klimaat op aarde verandert. De kosten van deze klimaatverandering liggen voor Nederland vooral op het gebied van de waterkeringen.

Nadere informatie

Natura 2000 Deltawateren

Natura 2000 Deltawateren Oosterschelde juni 2015 Natura 2000 Deltawateren Ontwerpbeheerplan 2015-2021 Foto: Wilco Jacobusse Colofon Uitgegeven door Informatie Telefoon Uitgevoerd door In samenwerking met Kwaliteitsborging Datum

Nadere informatie

Rivierkundige berekeningen Randwijkse Waard Rivierkundige analyse

Rivierkundige berekeningen Randwijkse Waard Rivierkundige analyse Rivierkundige berekeningen Randwijkse Waard 9T5318.A0 Definitief 24 maart 2010 A COMPANY OF HASKONING NEDERLAND B.V. KUST & RIVIEREN Barbarossastraat 35 Postbus 151 6500 AD Nijmegen (024) 328 42 84 Telefoon

Nadere informatie

5.19 Bouwwerken in de kern- en beschermingszone van een waterkering

5.19 Bouwwerken in de kern- en beschermingszone van een waterkering 5.19 Bouwwerken in de kern- en beschermingszone van een waterkering Kader Keur Deze beleidsregel gaat over keurartikel 3.1 eerste lid onder b: Zonder vergunning van het bestuur is het verboden gebruik

Nadere informatie

ZAND EN WATER. De zandplaten van de Oosterschelde, het grootste nationale park van Nederland, dreigen weg te spoelen. Hoe kan het tij worden gekeerd?

ZAND EN WATER. De zandplaten van de Oosterschelde, het grootste nationale park van Nederland, dreigen weg te spoelen. Hoe kan het tij worden gekeerd? ZAND EN WATER De zandplaten van de Oosterschelde, het grootste nationale park van Nederland, dreigen weg te spoelen. Hoe kan het tij worden gekeerd? De Roggenplaat, een grote zandbank in de westelijke

Nadere informatie

Wiskunde,water en maatschappelijke inzichten

Wiskunde,water en maatschappelijke inzichten Wiskunde,water en maatschappelijke inzichten W.J.W.A. van der Zanden (0582608) Wiskunde en praktijk in historisch perspectief (2H600) Augustus 2007 Inhoudsopgave 2 1. Inleiding 3 2. Zuiderzee 2.1 Inleiding.

Nadere informatie

Samen op zoek naar nieuwe

Samen op zoek naar nieuwe Samen op zoek naar nieuwe kansen door dr. ir. Jeroen W.M. Wijsman 1 Samen op zoek naar nieuwe kansen Samen op zoek naar nieuwe kansen door dr. ir. Jeroen W.M. Wijsman Inaugurele rede uitgesproken op 14

Nadere informatie

Ruimtelijk Kwaliteitskader. Volkerak Zoommeer. December 2008. Bureau Stroming In opdracht van Rijkswaterstaat projectbureau Waterberging

Ruimtelijk Kwaliteitskader. Volkerak Zoommeer. December 2008. Bureau Stroming In opdracht van Rijkswaterstaat projectbureau Waterberging bureau voor natuur- en landschapsontwikkeling b.v. Ruimtelijk Kwaliteitskader Volkerak Zoommeer December 2008 Bureau Stroming In opdracht van Rijkswaterstaat projectbureau Waterberging Volkerak Zoommeer

Nadere informatie

Veiligheidsbuffer Oesterdam Ecologische onderbouwing

Veiligheidsbuffer Oesterdam Ecologische onderbouwing Veiligheidsbuffer Oesterdam Ecologische onderbouwing 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 2. Insteek Veiligheidsbuffer Oesterdam...4 2.1 Analyse van het probleem...4 2.2 De gekozen oplossing...5 2.3 De randvoorwaarden...6

Nadere informatie

Activiteitenkalender

Activiteitenkalender Informatiebulletin Nationaal Park Oosterschelde augustus 2005, nummer 15 Bron: Informatiebulletin Nationaal Park Oosterschelde Voor activiteiten overzicht kijk op www.npoosterschelde.nl Oosterscheldekering

Nadere informatie

Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer

Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Deltaprogramma Zuidwestelijke Delta Ambities verzilveren in Grevelingen en Volkerak-Zoommeer Rijksstructuurvisie en Programma Gebiedsontwikkeling Illustratie: Bosch-Slabbers Landschapsarchitecten Den Haag

Nadere informatie

Invloed van menselijke ingrepen en klimaatsverandering op de evolutie van zoet-zoutwaterverdeling in het Vlaamse kustgebied

Invloed van menselijke ingrepen en klimaatsverandering op de evolutie van zoet-zoutwaterverdeling in het Vlaamse kustgebied Invloed van menselijke ingrepen en klimaatsverandering op de evolutie van zoet-zoutwaterverdeling in het Vlaamse kustgebied Luc Lebbe Onderzoeksgroep Grondwatermodellering Vakgebied Geologie en Bodemkunde

Nadere informatie

Help! Het water komt!

Help! Het water komt! Help! Het water komt! Hoog water in Europa Toename aantal overstromingen in Europa De Moldau bedreigt het historische centrum van Praag Wat is er aan de hand? december 1993 Steeds vaker treden Europese

Nadere informatie

De inrichting en het beheer van de kwelders sluit aan bij het Kwelderherstelprogramma Groningen.

De inrichting en het beheer van de kwelders sluit aan bij het Kwelderherstelprogramma Groningen. Beschrijving kwelderherstelmaatregelen 1 1.1 Inleiding Aan de noordkust van Groningen heeft Groningen Seaports, mede ten behoeve van RWE, circa 24 ha. kwelders aangekocht. Door aankoop van de kwelders

Nadere informatie

Hoog water op het schoolplein? Regio Land van Heusden en Altena

Hoog water op het schoolplein? Regio Land van Heusden en Altena Hoog water op het schoolplein? Regio Land van Heusden en Altena Naam: Klas:...... Inhoud 1 Introductie... 6 1.1 Opdrachten... 6 1.2 Leestekst... 7 1.2.1 Overstromi ngen... 7 1.2.2 Waterov erlas t... 8

Nadere informatie

Buitendelta's: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppletie-pilots

Buitendelta's: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppletie-pilots Buitendelta's: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppletie-pilots Buitendelta's: samenvatting bestaande kennis en opties voor zandsuppletie-pilots Edwin Elias Albert Oost Ankie Bruens Jan

Nadere informatie

Waarom is het plan dat de Unie van Waterschappen nu voorlegt aan de staatssecretaris een deugdelijk en goed plan voor het toekomstig waterbeheer?

Waarom is het plan dat de Unie van Waterschappen nu voorlegt aan de staatssecretaris een deugdelijk en goed plan voor het toekomstig waterbeheer? Nederland waterland, Nederland waterschapsland Kernboodschap De waterschappen zijn gericht op de toekomst. Daarom hebben zij in het licht van de klimaatverandering en de economische crisis een plan gemaakt

Nadere informatie

DE SCHELDE NATUURLIJK! Visie op een duurzaam en natuurlijk Schelde-estuarium

DE SCHELDE NATUURLIJK! Visie op een duurzaam en natuurlijk Schelde-estuarium DE SCHELDE NATUURLIJK! Visie op een duurzaam en natuurlijk Schelde-estuarium Colofon Auteurs: Bert Denneman (Vogelbescherming Nederland), Philippe Weiler (WWF België), Peter Symens (Natuurpunt), Vincent

Nadere informatie

Grondwatereffecten door aanleg van de tunneltraverse A2

Grondwatereffecten door aanleg van de tunneltraverse A2 Grondwatereffecten door aanleg van de tunneltraverse A2 Projectbureau A2 Eindrapport 9P2534 000... 0...,.._0---- 000 HASKONING NEDERLAND BV RUIMTELlJKE ONTWIKKELING Randwycksingel 20 Postbus 1754 6201

Nadere informatie

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda

Middelburg Polder Tempelpolder. Polder Reeuwijk. Reeuwijk. Polder Bloemendaal. Reeuwijksche Plassen. Gouda TNO Kennis voor zaken : Oplossing of overlast? Kunnen we zomaar een polder onder water zetten? Deze vraag stelden zich waterbeheerders, agrariërs en bewoners in de Middelburg-Tempelpolder. De aanleg van

Nadere informatie

Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Inhoudsopgave

Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep. Inhoudsopgave 74OF86 RWD rapporten.indd 1 23-10-2007 14:23:15 74OF86 RWD rapporten.indd 2 23-10-2007 14:23:21 Naar een Duurzaam en Veilig Meppelerdiep Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 3 Inleiding... 4 Het watersysteem...

Nadere informatie

23-1-2014. Bypass IJsseldelta

23-1-2014. Bypass IJsseldelta Bypass IJsseldelta 1 Intro Hein Pijnappel, Mott MacDonald Omgevingsmanagement RWS 2010-2013: Planstudie t/m SNIP3, ZBIJ en raakvlakken met IJDZ Wel/geen ZBIJ Wel/geen ruimtelijke kwaliteit Met/zonder IJDZ

Nadere informatie

Voordelta Een bijzondere zee

Voordelta Een bijzondere zee Voordelta Een bijzondere zee Voordelta Een bijzondere zee Wist je dat de Voordelta, de zee voor de Zeeuwse en Zuid-Hollandse eilanden, een bijzonder natuurgebied is? Terwijl je geniet op het strand, gaan

Nadere informatie

De Ouderenpartij NH maakt zich ernstig zorgen over de hoogwaterveiligheid Den Oever/Afsluitdijk/Kornwerderzand

De Ouderenpartij NH maakt zich ernstig zorgen over de hoogwaterveiligheid Den Oever/Afsluitdijk/Kornwerderzand Vragen nr. 25 Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland Haarlem, 26 juni 2012 Onderwerp: vragen van de heer J.H. Leever (ONH). De voorzitter van Provinciale Staten van Noord-Holland deelt u

Nadere informatie

Vergelijkingsbasis. voor de. Droogtestudie Nederland

Vergelijkingsbasis. voor de. Droogtestudie Nederland Vergelijkingsbasis voor de Droogtestudie Nederland Maart 2003 Droogtestudie Nederland Vergelijkingsbasis september 2002 10605/Br3/49/000006/001 ARCADIS Ruimte & Milieu (voorheen Resource Analysis) Lichtenauerlaan

Nadere informatie

Nieuw Rotterdams Peil Stad en natuur in de monding van Rijn en Maas

Nieuw Rotterdams Peil Stad en natuur in de monding van Rijn en Maas Nieuw Rotterdams Peil Stad en natuur in de monding van Rijn en Maas Uitgave : Stroming b.v in opdracht van het Wereld Natuur Fonds December 1997 Auteurs : Alphons van Winden, Willem Overmars, Gerard Litjens,

Nadere informatie

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veiligheid van bewoners voorop Bescherming tegen overstromingen is voor Nederland van levensbelang. Een groot deel van de inwoners woont beneden

Nadere informatie