Agressie, gedragsprobemen Ontstaan en behandelingsvormen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Agressie, gedragsprobemen Ontstaan en behandelingsvormen"

Transcriptie

1 Agressie, gedragsprobemen Ontstaan en behandelingsvormen

2 2 voorbeelden: Jan Piet

3 Enkele begrippen: - Oppositioneel opstandig gedrag: het kind verzet zich tegen de leiding van volwassenen - Agressief gedrag: het kind/de jongere brengt andere personen of voorwerpen schade toe. - Antisociaal gedrag: Normen en regels worden overtreden.

4 Ernst wordt bepaald door: - Aanvangsleeftijd van de problemen - Verscheidenheid - Kwantiteit

5 Uitlokkende factoren: indien aanwezig bestaat een grote kans dat het negatieve gedrag zich ontwikkelt Faciliterende factoren: vergemakkelijken een reeds bestaande negatieve ontwikkeling.

6 Uitlokkende factoren: - Opvoedingsvaardigheden inefficiënt en inconsequent opvoedingsgedrag - Beïnvloeding van de peergroep.

7 Opvoedingsgedrag Peergroep

8 Prevalentie cijfers: - Oppositioneel opstandige stoornis 3,2 % - Gedragsstoornis 2 % Meer bij jongens dan bij meisjes Vormen samen de meest voorkomende kinderspychiatrische stoornis, 1 op 20 kinderen en jongeren Van de kinderen doorverwezen voor behandeling is de aanmeldingsreden in 33 tot 50 % van de gevallen gedragsstoornissen of agressie.

9 Agressie Inefficiëntie Inconsequentie Irritatie. Negatieve opvoedings cirkel.

10 Inconsequente opvoedingsstijl Gelijkgestemde leeftijdsgenoten Inefficiënte Agressie Predeliquent opvoedingsstijl gedrag Irritatie Verwerping dr volwassenen Verwerping dr leeftijdsgenoten

11 Behandelingsplan. Observatie van het moeilijke gedrag! Jongere: Zelfcontrole verhogen Probleem oplossend gedrag verbeteren Inlevingsvermogen verbeteren Ouder/opvoeder: Positieve betrokkenheid Bekrachtigen/belonen van goed gedrag Markeren van negatief gedrag Opvolgen van de leerling School: Individuele volgkaarten/contracten Individuele gesprekken Klassegesprekken Projecten; preventief en curatief.

12 Eveline 13 jaar Eveline is op school gekend als een lastpost. Als er iets fout gaat in de klas dan kijkt de leraar hoe dan ook eerst de kant op van Eveline. Eveline is een zeer nerveus en gespannen meisje dat niet zo intelligent overkomt. Ze is gemakkelijk afleidbaar en praat om de haverklap met buren of zegt luidop haar mening. Maak een observatie opdracht. Wat is je doelstelling Wie zal observeren en waarom Hoe ga je het aanbrengen.

13 Observatie opdrachten. Zorg dat je observatie opdracht informatie oplevert die je in het gesprek moeilijk kunt krijgen. Observeer alleen concreet gedrag Maak je opdracht zo concreet mogelijk Pas je opdracht aan aan het leeftijds- of intelligentie niveau van je cliënt(en) Een kleine, goed ingevulde observatie opdracht is beter dan een grote waar cliënten zich geen doen aan zien Beslis vooraf wie je de opdracht zult laten uitvoeren en waarom Laat de opdracht niet te lang doorgaan, verander de opdracht geregeld Leg uit waarom je iets observeert

14 Vaardigheden van de ouder/opvoeder: - Positieve betrokkenheid - Positieve bekrachtiging - Markeren - Monitoring - Probleem oplossend gedrag

15 Werken met beloningen: Beloon volgend gedrag: Een van de leerlingen maakt ruzie op de speelplaats. Je ziet hoe het begint. De jongen in kwestie ken je als moeilijk te beïnvloeden, de andere jongen is eerder een zwak figuur. Je komt tussen en stuurt de agressieve leerling naar het secretariaat. Pas na 5 maal zeggen vertrekt hij met slaande deuren. Je komt nadien bij hem.

16 Je moeilijke dochter heeft weer haar boekentas in het midden van de hall achtergelaten, je bent bijna gestruikeld. Haar schoenen, die in huis niet mogen gedragen worden, zijn nergens te vinden. Nochtans zijn haar pantoffels weg. Tot je stomme verbazing vind je de schoenen op hun plaats. Vrijwel tegelijkertijd ontdek je dat er 20 uit je portefeuille verdwenen is.

17 Bestraffen. Lieve en Lena zijn zussen. Lieve is erg moeilijk, ze maakt veel ruzie, schopt en zegt kwetsende dingen. Omwille van haar moeilijk gedrag is Lieve op internaat terwijl Lena nog thuis verblijft. Volgende situatie doet zich voor: Lieve en Lena zijn samen in op de speelplaats, er ontstaat ruzie. Lieve roept dat ze een mes zal pakken en in Lena s buik zal ploffen, dan zal ze doodgaan. Je vindt dat dergelijke uitspraken niet kunnen. Hoe kan je dit gedrag markeren?

18 Tekorten op niveau van de leerling: - Zelfcontrole - Rolneming - Probleem oplossend gedrag

19 Zelfcontrole verhogen: Gedrag observeren Schaal maken Niveau van interventie bepalen Stop technieken aanleren Uitvoeren Bevestigen

20 Hans is 15 jaar en zeer agressief. Hij voelt zich overal geviseerd, hij wordt veel meer dan anderen door de politie gecontroleerd, hoewel hij geen migrant is. Gisteren liep hij gewoon door de straat en zag een combi, de combi stopte en hij moest zijn identiteitskaart tonen. Hij was ze echter verloren en had het nog niet aangegeven. Hij werd dan ook kwaad, terecht vond hij, en tot zijn verbazing kreeg hij een bekeuring. Dergelijk gedrag komt in diverse situaties voor. Maak een observatie opdracht ter voorbereiding van zelfcontrole. Wat is je doelstelling Wie zal observeren en waarom Hoe ga je het aanbrengen.

21 Joris 12 jaar. Joris is vaak agressief en tegendraads op school, vooral tegenover leerkrachten. Tijdens de middagpauze zit hij met een paar vrienden zijn boterhammen op te eten, achteraan in de refter. Een van zijn vrienden blaast een broodzak op en brengt die tot ontploffing. De leraar die het gebeuren niet kan gezien hebben komt eraan en geeft Joris de schuld. Joris voelt zich boos worden. Hoe zou een zelfcontrole oefening hier kunnen verlopen?

22 Probleem oplossend gedrag: Klacht omzetten in probleem Verschillende oplossingen zoeken samen met de leerling Alle oplossingen als waardevol accepteren De voor- en nadelen van de oplossingen afwegen Keuze maken Keuze uitvoeren Feedback: Is het probleem op een goede manier opgelost?

23 Eric 16 jaar. Eric wil niet naar huis, hij is bang dat zijn vader boos zal zijn omwille van de nota in zijn agenda. Hij is bang dat vader hem het hele WE zal straffen. Maak van deze klacht een probleem.

24 Zoek bij de vorige casus oplossingen voor het probleem en voer een probleem oplossende sequens uit.

25 Op school niveau: - Projecten - Klassegesprekken - Leerling volgkaarten -...

26 Belangrijke technieken voor de school: - Observeer het gedrag van de leerling - De leerling heeft vaardigheidstekorten, help hem/haar deze tekorten in te halen - Positieve bekrachtiging is het sterkste wapen - Markeer waar nodig - Steek tijd in de moeilijkste leerlingen. Veel succes!

STOP 4-7 programma. Samen sterker Terug. Pad

STOP 4-7 programma. Samen sterker Terug. Pad STOP 4-7 programma Samen sterker Terug Op Pad STOP 4-7 PROGRAMMA Samen sterker Terug Op Pad Ecologisch (samen) en positief (sterker terug op pad) Een vroeg interventie- of preventieprogramma: kindtraining

Nadere informatie

Infobrochure Anti-pestbeleid

Infobrochure Anti-pestbeleid Infobrochure Anti-pestbeleid 2 Beste ouder, Zoals u wellicht weet, besteden wij op school aandacht aan het zich goed voelen binnen de groep. Samen met de kinderen trachten wij een veilige omgeving te creëren

Nadere informatie

ZELFCONTROLE OMSCHRIJVING VAN DE DOELGROEP ZELFCONTROLE. JONGENS en MEISJES. REACTIEF en PROACTIEF

ZELFCONTROLE OMSCHRIJVING VAN DE DOELGROEP ZELFCONTROLE. JONGENS en MEISJES. REACTIEF en PROACTIEF ZELFCONTROLE Een sociaal cognitief interventieprogramma voor kinderen met agressief en oppositioneel gedrag Teun van Manen, De Heel Zaans Medisch Centrum SOCIAAL COGNITIEF INTERVENTIE PROGRAMMA blijkt

Nadere informatie

ODD. Oppositioneel-opstandig gedrag. Pffff, dat doe ik niet voor jou!

ODD. Oppositioneel-opstandig gedrag. Pffff, dat doe ik niet voor jou! 1 Fontys/OSO serie ouderbrochures Module ZO02 ODD Oppositioneel-opstandig gedrag Pffff, dat doe ik niet voor jou! http://www.epimedium.nl/illustraties/agressie%202%20nieuw.gif Randy kan heel lief zijn,

Nadere informatie

BIJLAGEN Pestprotocol

BIJLAGEN Pestprotocol BIJLAGEN Pestprotocol Basisschool De Horizon -Versie 1-02-02-2014 Ouderbladzijde: Wat verstaan we onder pesten? Wat is het verschil tussen plagen en pesten. Plagen is : Pesten is : onschuldig - met opzet

Nadere informatie

Wacht maar tot ik groot ben!

Wacht maar tot ik groot ben! www.geerttaghon.be Wacht maar tot ik groot ben! Omgaan met agressie bij kleine kinderen Geert Taghon 2013 Ontwikkeling kleine kind De wereld leren kennen en zich hieraan aanpassen (adaptatie) Processen

Nadere informatie

Brief voor ouder over thema 1

Brief voor ouder over thema 1 Brief voor ouder over thema 1 Steeds meer scholen besteden aandacht aan sociaal-emotionele vaardigheden en gezondheidsvaardigheden. Niet alleen om probleemgedrag te bestrijden en om ongewenst gedrag te

Nadere informatie

Wordt jouw kind niet correct behandeld? Zit je vast? Bel Gratis en vertrouwelijk Klachtenlijn

Wordt jouw kind niet correct behandeld? Zit je vast? Bel Gratis en vertrouwelijk  Klachtenlijn Folder voor ouders, familie, voogden, opvoeders Wordt jouw kind niet correct behandeld? Zit je vast? Bel 0800 20 808 Gratis en vertrouwelijk www.kinderrechten.be Klachtenlijn Klachtenlijn De Klachtenlijn

Nadere informatie

De begeleider als instrument bij gedragsproblemen

De begeleider als instrument bij gedragsproblemen www.incontexto.nl De begeleider als instrument bij gedragsproblemen Nathalie van Kordelaar Mirjam Zwaan Doel voorlichting Grip krijgen op (probleem) gedrag Evalueren In kaart brengen Uitvoeren Analyse

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders. huiselijkgeweldwb.nl 0900 126 26 26. 5 cent per minuut Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Grafisch ontwerp: Ontwerpstudio 2 MAAL EE Bij huiselijk geweld tussen (ex-)partners worden kinderen vaak over het hoofd gezien. Toch hebben

Nadere informatie

BURG. DE RUITERSCHOOL

BURG. DE RUITERSCHOOL BURG. DE RUITERSCHOOL Pestprotocol Een samenvatting van dit protocol hangt zichtbaar in de school. Dit protocol is vastgesteld op 14 maart 2013 Vastgesteld door team Burg. De Ruiterschool: 4 maart 2013

Nadere informatie

Wat is ODD? ODD is een gedragsstoornis waarbij kinderen gedurende langere tijd opstandig, negatief en agressief gedrag laten zien.

Wat is ODD? ODD is een gedragsstoornis waarbij kinderen gedurende langere tijd opstandig, negatief en agressief gedrag laten zien. ODD Wat is ODD? ODD is een gedragsstoornis waarbij kinderen gedurende langere tijd opstandig, negatief en agressief gedrag laten zien. Hoe wordt ODD ook wel genoemd? ODD is een afkorting voor de Engelse

Nadere informatie

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL

HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL Stationsstraat 81 3370 Boutersem 016/73 34 29 www.godenotelaar.be email: directie.nobro@gmail.com bs.boutersem@gmail.com HET ANTI-PEST-BELEID VAN ONZE SCHOOL 1. Het standpunt van de school: Pesten is geen

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

Iedereen is hier oké!

Iedereen is hier oké! INLEIDING PESTPROTOCOL Iedereen is hier oké! alle kinderen moeten zich in onze basisschool veilig voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 2 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van geweld in het gezin net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

De toegevoegde waarde van taakspel binnen BAG.

De toegevoegde waarde van taakspel binnen BAG. De toegevoegde waarde van taakspel binnen BAG. Taakgericht met Taakspel Taakspel is een hulpmiddel (spel) bij het invoeren van klassenregels. Zomaar wat uitspraken Kinderen worden steeds moeilijker, psychosociale

Nadere informatie

Brutaal, boos en agressief gedrag bij kinderen met ADHD: Psycho-educatie en opvoedingsadviezen. Walter Matthys

Brutaal, boos en agressief gedrag bij kinderen met ADHD: Psycho-educatie en opvoedingsadviezen. Walter Matthys Brutaal, boos en agressief gedrag bij kinderen met ADHD: Psycho-educatie en opvoedingsadviezen Walter Matthys Gedragsproblemen Opstandig gedrag Anderen ergeren Prikkelbaarheid, boosheid, woede, driftbui

Nadere informatie

Workshop Acute NAH. 14 januari 2015 Dr. S.Rasquin

Workshop Acute NAH. 14 januari 2015 Dr. S.Rasquin Workshop Acute NAH 14 januari 2015 Dr. S.Rasquin s.rasquin@adelante-zorggroep.nl Doel 1) Leren signaleren 2) Eerste Hulp Bij Onzichtbare gevolgen NAH Cognitie Signaleren WCN-Lijst CLCE-24 EHBOnzichtbare-gevolgen-NAH

Nadere informatie

Omgaan met Gedragsproblemen

Omgaan met Gedragsproblemen Omgaan met Gedragsproblemen FC Leo te Leens 16 april 2012 Introductie en verwachtingen voorstellen stoornissen werkveld UMCG Sportpark Kardinge PAGINA 2 VAN 26 Introductie en verwachtingen Wat zijn uw

Nadere informatie

HEB JE HUISWERK VANDAAG?

HEB JE HUISWERK VANDAAG? BLAD 1 HEB JE HUISWERK VANDAAG? Je kind moet thuis werken voor school. In de agenda kan je kijken wat je kind moet doen. Wat moet je doen? 1 Maak oefening 1 op blad 2: Wat doet je kind na de school? 2

Nadere informatie

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP Richtlijn / info voor ouders Ernstige gedragsproblemen Richtlijnen Jeugdzorg aanbevelingen voor de praktijk NVO, NVMW en NIP 2013 Nederlandse Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut

Nadere informatie

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0

Copyright Marlou en Anja Alle rechten voorbehouden Opeenrijtje.com info@opeenrijtje.com 3.0 2 Deel 1 Beïnvloeden van gedrag - Zeg wat je doet en doe wat je zegt - 3 Interactie Het gedrag van kinderen is grofweg in te delen in gewenst gedrag en ongewenst gedrag. Gewenst gedrag is gedrag dat we

Nadere informatie

Gedragswaaier. Stephanie de Kroon Margreet Smit Ronald Wiedemeyer

Gedragswaaier. Stephanie de Kroon Margreet Smit Ronald Wiedemeyer Gedragswaaier Stephanie de Kroon Margreet Smit Ronald Wiedemeyer Het drukke kind Het dromerige kind Het faalangstige kind Het opstandige, agressieve kind Het teruggetrokken, sociaal angstige kind Het kind

Nadere informatie

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken

Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Wat je voelt is wat je denkt! De theorie van het rationeel denken Mensen zoeken hulp omdat ze overhoop liggen met zichzelf of met anderen. Dit kan zich op verschillende manieren uiten. Sommige mensen worden

Nadere informatie

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap

Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten. Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten Hey Russel! Een bijzondere vriendschap Lees blz. 5 tot en met 8. Jim vindt Rudsel een rare naam. Jim zegt dit ook tegen Rudsel. Vind jij het ook een rare naam? Is

Nadere informatie

PESTPROTOCOL. Is meestal te verdragen, maar kan ook kwetsend zijn. Is negatief en altijd kwetsend bedoeld

PESTPROTOCOL. Is meestal te verdragen, maar kan ook kwetsend zijn. Is negatief en altijd kwetsend bedoeld Basisschool De Rijdtmeersen Kasteelstraat 32 9660 Brakel PESTPROTOCOL Dit pestprotocol heeft als doel, alle kinderen zich veilig te laten voelen op onze school zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen.

Nadere informatie

Terrorisme en dan verder

Terrorisme en dan verder Terrorisme en dan verder Hoe kunt u omgaan met de gevolgen van een aanslag? - Ga zo veel mogelijk door met uw normale dagelijkse activiteiten. Dat geeft u het gevoel dat u de baas bent over de situatie.

Nadere informatie

een dierbare verliezen

een dierbare verliezen een dierbare verliezen een dierbare verliezen U heeft kort geleden iemand verloren. Dat kan heel verwarrend zijn. Vaak is het moeilijk te accepteren dat iemand er niet meer is. Soms is het verdriet of

Nadere informatie

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders

Geweld in huis raakt kinderen. Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders Bij huiselijk geweld tussen (ex) partners worden KINDEREN vaak over het hoofd gezien. Toch hebben zij meer in de gaten dan u denkt. Dit kan

Nadere informatie

Emoties, wat is het signaal?

Emoties, wat is het signaal? Emoties, wat is het signaal? Over interpretatie en actieplan dr Frits Winter Functie van Emoties Katalysator, motor achter gedrag Geen emoties, geen betrokkenheid, geen relaties Te veel emoties, te veel

Nadere informatie

03/07/15' ADHD, ODD, CD? Wat moet ik weten en wat kan ik ermee? Programma. Begripsbepaling: Agressie. Begripsbepaling: ODD, CD en ADHD

03/07/15' ADHD, ODD, CD? Wat moet ik weten en wat kan ik ermee? Programma. Begripsbepaling: Agressie. Begripsbepaling: ODD, CD en ADHD ADHD, ODD, CD? Wat moet ik weten en wat kan ik ermee? Woensdag 29 oktober P. Deschamps Begripsbepaling: ODD, CD en ADHD Begripsbepaling: Agressie Disruptive Behavior Disorders (DBD), Disruptieve Gedragsstoornissen

Nadere informatie

Informatie en advies voor ouders

Informatie en advies voor ouders Geweld in huis raakt kinderen Informatie en advies voor ouders 1 Wist u dat de gevolgen van het zien of horen van huiselijk geweld net zo groot zijn als zelf geslagen worden? Ook als het geweld gestopt

Nadere informatie

Pestprotocol OBS IJsselhof

Pestprotocol OBS IJsselhof Pesten op school Hoe ga je er mee om? Pesten komt helaas op iedere school voor, ook bij ons. Het is een probleem dat wij onder ogen zien en op onze school serieus aan willen pakken. Daar zijn wel enkele

Nadere informatie

PESTPROTOCOL CBS De Borgh

PESTPROTOCOL CBS De Borgh PESTPROTOCOL CBS De Borgh Doel van dit pestprotocol: -Dat alle kinderen zich in hun basisschoolperiode vrij en veilig kunnen voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. -Door regels en afspraken

Nadere informatie

Kinderen met weinig zelfvertrouwen gebruiken vaak de woorden nooit en altijd.

Kinderen met weinig zelfvertrouwen gebruiken vaak de woorden nooit en altijd. ZELFVERTROUWEN Zelfvertrouwen is het vertrouwen dat je in jezelf hebt. Zelfvertrouwen hoort bij ieder mens en het betekent dat je een reëel zelfbeeld hebt, waarin ruimte is voor sterke kanten, maar ook

Nadere informatie

EEN DIERBARE VERLIEZEN

EEN DIERBARE VERLIEZEN EEN DIERBARE VERLIEZEN 994 Inleiding Deze folder is bedoeld voor nabestaanden. U leest hierin over de gevoelens die u kunt ervaren en hoe u in deze moeilijke tijd goed voor uzelf kunt zorgen. U heeft kort

Nadere informatie

Een dierbare verliezen. Informatie voor nabestaanden

Een dierbare verliezen. Informatie voor nabestaanden 00 Een dierbare verliezen Informatie voor nabestaanden Deze folder is bedoeld voor nabestaanden. U leest hierin over de gevoelens die u kunt ervaren, en hoe u in deze moeilijke tijd goed voor uzelf kunt

Nadere informatie

PESTBELEID BS De Windwijzer" NIET NERGENS - NOOIT DOEL

PESTBELEID BS De Windwijzer NIET NERGENS - NOOIT DOEL PESTBELEID BS De Windwijzer" NIET NERGENS - NOOIT DOEL Wij streven naar een pestvrije omgeving binnen onze school. Wij willen een zo veilig mogelijke omgeving voor al onze kinderen garanderen. Wij maken

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten.

Lekker ding. Maar Anita kijkt boos. Hersendoden zijn het!, zegt ze. Die Jeroen is de ergste. Ik kijk weer om en zie hem meteen zitten. Lekker ding Pas op!, roept Anita. Achter je zitten de hersendoden! Ik kijk achterom. Achter ons zitten twee jongens en drie meisjes hun boterhammen te eten. Ze zijn gevaarlijk, zegt Anita. Ze schudt haar

Nadere informatie

SJOALNUUTS AGENDA. Kinderboekenweek 2014. 25 november oudergesprekken 27 november oudergesprekken 04 december Sinterklaasfeest

SJOALNUUTS AGENDA. Kinderboekenweek 2014. 25 november oudergesprekken 27 november oudergesprekken 04 december Sinterklaasfeest SJOALNUUTS AGENDA 25 november oudergesprekken 27 november oudergesprekken 04 december Sinterklaasfeest 10 december studiedag groepen 1 t/m 8 17 december 18.00 uur lichtjestocht leerlingen en ouders 18

Nadere informatie

BEVRAGING OVER HET VEILIGHEIDSGEVOEL VAN KINDEREN OP DE WEG NAAR EN VAN DE SCHOOL

BEVRAGING OVER HET VEILIGHEIDSGEVOEL VAN KINDEREN OP DE WEG NAAR EN VAN DE SCHOOL BEVRAGING OVER HET VEILIGHEIDSGEVOEL VAN KINDEREN OP DE WEG NAAR EN VAN DE SCHOOL Hallo. Dit is een anonieme vragenlijst voor de leerlingen van het 6 e leerjaar, het 1 e, 2 e en 3 e secundair en hun ouder(s)

Nadere informatie

Leerlijn Omgaan met ongewenst gedrag. Workshop 2: Systematisch kijken & aanpakken volgens PBS

Leerlijn Omgaan met ongewenst gedrag. Workshop 2: Systematisch kijken & aanpakken volgens PBS Leerlijn Omgaan met ongewenst gedrag Workshop 2: Systematisch kijken & aanpakken volgens PBS 26 november 2014 13.30 16.00 uur Berber Klein Liesbeth van Well Leerlijn Omgaan met ongewenst gedrag in de klas

Nadere informatie

Onderzoek Geweldsfilmpjes

Onderzoek Geweldsfilmpjes Onderzoek Geweldsfilmpjes 21 april 2015 Over het onderzoek Aan dit online onderzoek, gehouden van 14 april tot en met 20 april 2015, deden 1.165 jongeren mee. De uitslag is na weging representatief voor

Nadere informatie

Durf jij nee zeggen? Weerbaarheid van kinderen ondersteunen

Durf jij nee zeggen? Weerbaarheid van kinderen ondersteunen Durf jij nee zeggen? Weerbaarheid van kinderen ondersteunen De Weg-Wijzer, Zaffelare 12 januari 2015 Begeleiding: Hilde Leonard Opleiding pedagogiek KUL 10 jaar vormingswerk met jongeren Navorming voor

Nadere informatie

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven.

TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. TITEL ACTIVITEIT + beschrijving: filosofisch gesprek over geloven. Beginsituatie: De lln doen als inleiding op het project rond geloven en de kerkwandeling, een filosofisch gesprek. Er komen verschillende

Nadere informatie

Lesbrief. Introductie

Lesbrief. Introductie Lesbrief Introductie Deze lesbrief hoort bij Lieve Stine, weet jij het? van Stine Jensen en Sverre Fredriksen. Dit boek bestaat uit 20 brieven en antwoorden van filosoof Stine. Deze lesbrief bestaat uit

Nadere informatie

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22.

FOUT VRIENDJE? PAS OP! Hulp. Internet. Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. PAS OP! Hulp Heb je vragen? Bel dan naar Meldpunt Jeugdprostitutie, tel.: 0900 044 33 22. Internet Wil je meer lezen? Kijk op www.jipdenhaag.nl/loverboys En test jezelf op www.loverboytest.nl Dit is een

Nadere informatie

Ontdek je kracht voor de leerkracht

Ontdek je kracht voor de leerkracht Handleiding les 1 Ontdek je kracht voor de leerkracht Voor je ligt de handleiding voor de cursus Ontdek je kracht voor kinderen van groep 7/8. Waarom deze cursus? Om kinderen te leren beter in balans te

Nadere informatie

Thema's per klas die aangeboden worden in de methode:

Thema's per klas die aangeboden worden in de methode: Thema's per klas die aangeboden worden in de methode: Groep 1-2 Hierbij zijn de kinderen bezig met specifieke lichaamskenmerken van zichzelf en van anderen. Ook gaan ze op zoek naar onderlinge overeenkomsten.

Nadere informatie

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld:

Hoe je je voelt. hoofdstuk 10. Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: hoofdstuk 10 Hoe je je voelt Het zal je wel opgevallen zijn dat je op een dag een heleboel verschillende gevoelens hebt. Je kunt bijvoorbeeld: zenuwachtig wakker worden omdat je naar school moet, vrolijk

Nadere informatie

Benadering 6: Positieve instelling, rekening houden met anderen

Benadering 6: Positieve instelling, rekening houden met anderen Benadering 6: Positieve instelling, rekening houden met anderen 6.7 Speel met de hele groep het Complimentenspel of Complimentenbingo. Om het opstandige, agressieve kind goed gedrag aan te leren, is het

Nadere informatie

Vraag 1 Lees de tekst Internaliserend gedrag en co-morbiditeit en beantwoord daarna de vraag.

Vraag 1 Lees de tekst Internaliserend gedrag en co-morbiditeit en beantwoord daarna de vraag. Feedbackvragen Casus Martijn Vraag 1 Lees de tekst Internaliserend gedrag en co-morbiditeit en beantwoord daarna de vraag. Bij Martijn is sprake van sociaal isolement, somberheid, niet eten. Dat duidt

Nadere informatie

Interventies voor jji en jeugdzorgplus. Leonieke Boendermaker

Interventies voor jji en jeugdzorgplus. Leonieke Boendermaker Interventies voor jji en jeugdzorgplus Leonieke Boendermaker 20 mei 2009 Evident? 1. Problemen doelgroep 2. Interventies die leiden tot vermindering problemen 3. Noodzaak goede implementatie 2 Om wat voor

Nadere informatie

vooruitkomen OUDERS & OPVOEDERS

vooruitkomen OUDERS & OPVOEDERS > vooruitkomen + OUDERS & OPVOEDERS ! Via Bureau Jeugdzorg of uw huisarts bent u bij Rubicon jeugdzorg terecht gekomen. Soms zijn er problemen in het gezin die u niet zelf kunt oplossen. Uw kind is bijvoorbeeld

Nadere informatie

Deel 1 - Achtergrondinformatie over pesten 11. 1 Pesten, plagen en ruzie 13. Definities 13 Pesten in soorten en maten 18

Deel 1 - Achtergrondinformatie over pesten 11. 1 Pesten, plagen en ruzie 13. Definities 13 Pesten in soorten en maten 18 Inhoud Deel 1 - Achtergrondinformatie over pesten 11 1 Pesten, plagen en ruzie 13 Definities 13 Pesten in soorten en maten 18 2 De pester, het slachtoffer en de andere betrokkenen 22 De pester 23 Het slachtoffer

Nadere informatie

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H.

Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening. Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Onderzoek naar het cluster 4 onderwijs: kinderen en hulpverlening Drs. R. Stoutjesdijk & Prof. Dr. E.M. Scholte M.m.v. drs. H. Leloux-Opmeer Voorwoord Inhoudsopgave Een tijd geleden hebben Stichting Horizon

Nadere informatie

voor OUDERS Formulier doelstellingen Gedrag van mijn kind Ik wil graag dat mijn kind: Datum: Dit formulier is ingevuld door: Adres: Postcode: Tel:

voor OUDERS Formulier doelstellingen Gedrag van mijn kind Ik wil graag dat mijn kind: Datum: Dit formulier is ingevuld door: Adres: Postcode: Tel: Gedrag van mijn kind Ik wil graag dat mijn kind: Datum: Dit formulier is ingevuld door: : Postcode: Tel: beter om kan gaan met leeftijdsgenoten sociaal vaardiger wordt beter zijn/haar vrije tijd kan invullen

Nadere informatie

Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel

Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel 1. Uitgangspunten gedrag Omgaan met gedrag op Basisschool De Bareel Schooljaar 2013 Inhoud 2. Preventief handelen om te komen tot gewenst gedrag 3. Interventies om te komen tot gewenst gedrag 4. Stappenplan

Nadere informatie

Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud

Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud Bijlage 3.1. Wat gebeurt er als iemand zich in de mindere positie voelt? Meer over het instinct voor zelfbehoud Het instinct voor zelfbehoud is heel gezond. Als we dat niet hadden, zou niemand van ons

Nadere informatie

PROTOCOL GEDRAGSREGELS & GEDRAGSPROBLEMEN

PROTOCOL GEDRAGSREGELS & GEDRAGSPROBLEMEN PROTOCOL GEDRAGSREGELS & GEDRAGSPROBLEMEN Inhoud 1. Inleiding... 2 2. Moeilijk gedrag van leerlingen... 3 2.1 Preventief omgaan met ongewenst gedrag... 3 2.2. Gedragsproblemen... 3 2.3 Gedragsstoornissen...

Nadere informatie

WAT IS MOEILIJK GEDRAG?

WAT IS MOEILIJK GEDRAG? OMGAAN MET MOEILIJK GEDRAG WAT IS MOEILIJK GEDRAG? Brainstorm An Coetsiers Kinderpsycholoog/gedragtherapeut www.depraatdoos.be IS HET GEDRAG MOEILIJK GEDRAG? Voorbeeld gedragsdagboek Individueel bepaald

Nadere informatie

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdhulp aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP

Richtlijn / info voor ouders. Ernstige gedragsproblemen. Richtlijnen Jeugdhulp aanbevelingen voor de praktijk. NVO, NVMW en NIP Richtlijn / info voor ouders Ernstige gedragsproblemen Richtlijnen Jeugdhulp aanbevelingen voor de praktijk NVO, NVMW en NIP 2014 Nederlands Vereniging van Maatschappelijk Werkers, Nederlands Instituut

Nadere informatie

Dialogen website Motiveren tot rookstop

Dialogen website Motiveren tot rookstop Dialogen website Motiveren tot rookstop Dialoog verandertaal uitlokken en versterken Goedemorgen. Heeft u problemen gehad sinds uw vorige controle? Ja, eigenlijk wel. Mijn tanden zijn sterk verkleurd.

Nadere informatie

CONCEPT PESTPROTOCOL SBO DE BALANS

CONCEPT PESTPROTOCOL SBO DE BALANS CONCEPT PESTPROTOCOL SBO DE BALANS Reina Bos en Henk Versteeg 0 Inhoudsopgave: 1. Pesten op school: Hoe gaan wij er mee om? 2. Algemene voorwaarden 3. Hoe willen wij daar op De Balans mee omgaan? 4. Uitgangspunten

Nadere informatie

Samen sterker Terug Op Pad. Vroegtijdige ecologische aanpak van gedragsproblemen bij jonge kinderen

Samen sterker Terug Op Pad. Vroegtijdige ecologische aanpak van gedragsproblemen bij jonge kinderen Samen sterker Terug Op Pad Vroegtijdige ecologische aanpak van gedragsproblemen bij jonge kinderen STOP project van VBJK Steunpunt en Trainingscentrum Opvoeding Gesubsidieerd door het Ministerie van de

Nadere informatie

Doelstellingen van PAD

Doelstellingen van PAD Beste ouders, We kozen er samen voor om voor onze school een aantal afspraken te maken rond weerbaarheid. Aan de hand van 5 pictogrammen willen we de sociaal-emotionele ontwikkeling van onze leerlingen

Nadere informatie

INTERACTIEVE STUDIEDAG GEDRAG

INTERACTIEVE STUDIEDAG GEDRAG INTERACTIEVE STUDIEDAG GEDRAG VANDAAG: PLANMATIG HANDELEN BUMPY MOMENTS GOED ONDERWIJS AAN JONGE KINDEREN COGNITIEVE BOUWSTENEN PLANMATIG HANDELEN ALS HET ANDERS GAAT (PREVENTIE, ESCALATIECURVE EN GFA)

Nadere informatie

Een dierbare verliezen

Een dierbare verliezen Algemeen Een dierbare verliezen www.catharinaziekenhuis.nl Patiëntenvoorlichting: patienten.voorlichting@catharinaziekenhuis.nl ALG042 / Een dierbare verliezen / 14-07-2015 2 Een dierbare verliezen U heeft

Nadere informatie

Samenvatting: eenduidig + flexibel

Samenvatting: eenduidig + flexibel Samenvatting: eenduidig + flexibel 1.Categorieën: geen wijzigingen in de loop van het schooljaar. 2.Lades: permanente aanvulling met geslaagde interventies. 3.Schoolregels: alle teamleden in hun gedrag

Nadere informatie

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg

6.2.1 Dealen met afleiding onderweg Stap 6: Deel 2 6.2.1 Dealen met afleiding onderweg In het tweede deel van jullie experiment ga je verder met het ondernemen van ACTies die je met de anderen hebt afgesproken te doen. Daarnaast krijg je

Nadere informatie

3/12/2013. Hebben alle drukke kleuters ADHD? Drukke kleuters, druk gedrag. De opvoedkist (Annette Kast, 2006) De ik-wil-kist.

3/12/2013. Hebben alle drukke kleuters ADHD? Drukke kleuters, druk gedrag. De opvoedkist (Annette Kast, 2006) De ik-wil-kist. Hebben alle drukke kleuters ADHD? Drukke kleuters, druk gedrag Wie zijn ze? Wat doen ze? Marijke Vermeulen Drukke kleuters Breed begrip We denken aan Hyperactief Onaandachtig Impulsief Maar ook moeilijk

Nadere informatie

Gedragsprotocol RKBS De Flamingo

Gedragsprotocol RKBS De Flamingo Gedragsprotocol RKBS De Flamingo Inhoud: 1. Algemene inleiding gedragsprotocol. 2. Visie van de school 3. Doel van het protocol 4. Afspraken en regels 5. Aanpak van ongewenst gedrag 6. Wettelijke regelingen

Nadere informatie

Executieve functies in de klas: interventies

Executieve functies in de klas: interventies Executieve functies in de klas: interventies Door Wijnand Dekker, gezondheidszorgpsycholoog Anneke Dooyeweerd, pedagoog/coach Inleiding In de vorige nieuwsbrief omschreven we wat er wordt verstaan onder

Nadere informatie

Bijlage Stoere Schildpadden

Bijlage Stoere Schildpadden Bijlage Stoere Schildpadden Deze bijlage hoort bij de beschrijving van de interventie Stoere Schildpadden, zoals die is opgenomen in de databank Effectieve Jeugdinterventies. Meer informatie: www.nji.nl/jeugdinterventies

Nadere informatie

Basisschool De Schittering Burg. Godwaldstraat 2-4 4927 BB Hooge Zwaluwe Telefoon: 0168-482371 e-mail: info@bsdeschittering.nl

Basisschool De Schittering Burg. Godwaldstraat 2-4 4927 BB Hooge Zwaluwe Telefoon: 0168-482371 e-mail: info@bsdeschittering.nl Basisschool De Schittering Burg. Godwaldstraat 2-4 4927 BB Hooge Zwaluwe Telefoon: 0168-482371 e-mail: info@bsdeschittering.nl Aanmeldingsformulier (tevens wilsverklaring ouders/verzorgers) GEGEVENS VAN

Nadere informatie

Een dierbare verliezen

Een dierbare verliezen Patiënteninformatie Een dierbare verliezen Informatie over het verlies van een dierbare en de gevoelens die u daarover kunt hebben Een dierbare verliezen Informatie over het verlies van een dierbare en

Nadere informatie

Pestprotocol basisschool De Vlieger

Pestprotocol basisschool De Vlieger Pestprotocol basisschool De Vlieger Inleiding Helaas moeten wij constateren dat pesten voorkomt in het directe contact met elkaar maar ook onder andere via MSN. PCBS de Vlieger vindt pesten onaanvaardbaar

Nadere informatie

De nieuwe buurt Niet welkom met een hoofddoek?

De nieuwe buurt Niet welkom met een hoofddoek? Reality Reeks - Verwerkingsopdrachten De nieuwe buurt Niet welkom met een hoofddoek? marian hoefnagel De nieuwe buurt niet welkom met een hoofddoek? Verwerkingsmateriaal bij De nieuwe buurt Lees blz. 1,2,3,4,5,6,7,8,

Nadere informatie

OPLOSSINGESGERICHTE GESPREKSVOERING MET LEERLINGEN. Doel van de workshop STARTVRAAG. 21 november Annemarie Bakker

OPLOSSINGESGERICHTE GESPREKSVOERING MET LEERLINGEN. Doel van de workshop STARTVRAAG. 21 november Annemarie Bakker OPLOSSINGESGERICHTE GESPREKSVOERING MET LEERLINGEN 21 november 2013 Annemarie Bakker Hogeschool Windesheim Master SEN jm.bakker@windesheim.nl Doel van de workshop Kennismaken met oplossingsgerichte gesprekvoering

Nadere informatie

TALENTENZOEKTOCHT overzicht van de talenten

TALENTENZOEKTOCHT overzicht van de talenten TALENTENZOEKTOCHT overzicht van de talenten bijlage 1 1 Ik ga een grote uitdaging niet uit de weg 1. Taken die moeilijk zijn, vind ik veel leuker dan eenvoudige taken. 2 Ik hoef niet aangespoord te worden

Nadere informatie

OMSCHRIJVING ANALYSE EN AANPAK VAN PESTEN EN CYBERPESTEN IN KLAS- EN SCHOOLCONTEXT. Horen, zien en spreken. Samen op pad tegen pesten 10/13/2015

OMSCHRIJVING ANALYSE EN AANPAK VAN PESTEN EN CYBERPESTEN IN KLAS- EN SCHOOLCONTEXT. Horen, zien en spreken. Samen op pad tegen pesten 10/13/2015 Horen, zien en spreken. Samen op pad tegen pesten ANALYSE EN AANPAK VAN PESTEN EN CYBERPESTEN IN KLAS- EN SCHOOLCONTEXT Maurits.wysmans@ucll.be OMSCHRIJVING Pesten is een herhaaldelijk en langdurig blootstaan

Nadere informatie

Uw kind tijdens/na het ziekenhuisbezoek

Uw kind tijdens/na het ziekenhuisbezoek Uw kind tijdens/na het ziekenhuisbezoek Reacties tijdens een ziekenhuisopname Kinderen kunnen op verschillende manieren reageren op hun ziekenhuisopname. Een opname is altijd een ingrijpende gebeurtenis.

Nadere informatie

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco.

3 Bijna ruzie. Maar die Marokkanen en Turken horen hier niet. Ze moeten het land uit, vindt Jacco. 1 Het portiek Jacco ruikt het al. Zonder dat hij de voordeur opendoet, ruikt hij al dat er tegen de deur is gepist. Dat gebeurt nou altijd. Zijn buurjongen Junior staat elke avond in het portiek te plassen.

Nadere informatie

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers

Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Programma Ouders van Tegendraadse Jeugd Informatie voor verwijzers Ouders en verzorgers spelen vanzelfsprekend een zeer belangrijke rol in de ontwikkeling van het gedrag van hun kind. Uit onderzoek blijkt

Nadere informatie

Koffieochtend 3 november 2016 REGELS EN GRENZEN IN DE OPVOEDING

Koffieochtend 3 november 2016 REGELS EN GRENZEN IN DE OPVOEDING Koffieochtend 3 november 2016 REGELS EN GRENZEN IN DE OPVOEDING Voorstelronde Mesut Cifci, onderwijsondersteuner/oudercontactpersoon Welke ouders zijn er vandaag aanwezig? Samen met en van elkaar leren!

Nadere informatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie

Thema. Kernelementen. Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Thema Kernelementen Emoties Puber- en kinderemotie Eenduidige communicatie Tips voor de trainer: Werken met mensen is werken met emotie. Leer emoties als signaal te herkennen, maar niet als leidraad te

Nadere informatie

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk?

Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Introductie in effectief en bewust communiceren. Communicatie; wat is dat eigenlijk? Zodra er twee of meer mensen in 1 ruimte zijn is er sprake van communicatie, ook al wordt er niet gesproken. Het is

Nadere informatie

3.4 Relatie tussen scores op de PH-meter en leerlinggedrag

3.4 Relatie tussen scores op de PH-meter en leerlinggedrag 3.4 Relatie tussen scores op de PH-meter en leerlinggedrag Door de inzet van de PH-meter verkrijgt een medewerker data over zijn pedagogisch handelen. De data geven aan in welke frequentie hij bepaald

Nadere informatie

Hoogbegaafdheid en onderpresteren

Hoogbegaafdheid en onderpresteren Hoogbegaafdheid en onderpresteren Onderwijs Praktijk Texel Hoogbegaafdheid en onderpresteren Veel kinderen weten niet dat leren leuk kan zijn en weten niet wat ze nodig hebben om zich minder ellendig te

Nadere informatie

Inleiding. Veel plezier!

Inleiding. Veel plezier! Inleiding In dit boek lees je over Danny. Danny is een jongen van 14 jaar. Er zijn veel dingen die Danny verkeerd doet. Hij rent door de school. Hij scheldt zomaar een klasgenoot uit. Of hij spuugt op

Nadere informatie

DISRUPTIEVE GEDRAGSSTOORNISSEN

DISRUPTIEVE GEDRAGSSTOORNISSEN DISRUPTIEVE GEDRAGSSTOORNISSEN Beheersing van emoties en gedrag Rechten van anderen Conflict met maatschappelijke normen en waarden Indeling Gedragsstoornissen in DSM 5 Oppositioneel-Opstandige Stoornis

Nadere informatie

GEDRAGS KLAPPER. Samen bouwen aan positief gedrag. Leo Jans, Sarah Herteleer, Isabelle Vandevyvere en Bieke Santermans

GEDRAGS KLAPPER. Samen bouwen aan positief gedrag. Leo Jans, Sarah Herteleer, Isabelle Vandevyvere en Bieke Santermans GEDRAGS KLAPPER Samen bouwen aan positief gedrag Leo Jans, Sarah Herteleer, Isabelle Vandevyvere en Bieke Santermans Met illustraties van Josine van Schijndel De bouwstenen van deze gedragsklapper. Thema

Nadere informatie

Huiswerkbeleid. huiswerk = schoolwerk dat thuis gemaakt moet worden

Huiswerkbeleid. huiswerk = schoolwerk dat thuis gemaakt moet worden Vrije school Herdersem - 1 - Huiswerkbeleid Wat is huiswerk? Volgens Van Dale woordenboek: huiswerk = schoolwerk dat thuis gemaakt moet worden Huiswerk is dus alles wat de leerkracht opgeeft als thuis

Nadere informatie

Pestprotocol Bavinckschool

Pestprotocol Bavinckschool Pestprotocol Bavinckschool Alle kinderen mogen zich in hun basisschoolperiode veilig voelen, zodat zij zich optimaal kunnen ontwikkelen. Door regels en afspraken zichtbaar te maken kunnen kinderen en volwassenen,

Nadere informatie

Pesten is nooit gezond en los je op in de groep. Twitter: @KivaSchool. Routeschema. Oorsprong KiVa. Waarom KiVa zo goed is. Doelstellingen van KiVa

Pesten is nooit gezond en los je op in de groep. Twitter: @KivaSchool. Routeschema. Oorsprong KiVa. Waarom KiVa zo goed is. Doelstellingen van KiVa Routeschema Pesten is nooit gezond en los je op in de groep Twitter: @KivaSchool 3. Onderdelen van KiVa 4. Pesten signaleren 1 2 KiVa?! KiVa is een programma om pesten te voorkomen en terug te dringen

Nadere informatie

2c nr. 1 zinnen met want en omdat

2c nr. 1 zinnen met want en omdat OPDRACHTKAART www.nt2taalmenu.nl nt2taalmenu is een website voor mensen die Nederlands willen leren én voor docenten NT2. Iedereen die Nederlands wil leren, kan gratis online oefenen. U kunt ook veel oefeningen

Nadere informatie

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf

Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Programma Tienerclub. Tienerclub Blok 1 & 5: Adventure 4 Kids Op avontuur met jezelf Vijf woensdagmiddagen kunnen jongens en meiden tussen de 10 en 14 jaar op avontuur naar zichzelf. Het kind leert zichzelf

Nadere informatie

Bij pesten zijn er altijd 5 partijen: de pester, het slachtoffer, de grote zwijgende groep, de leerkrachten en de ouders.

Bij pesten zijn er altijd 5 partijen: de pester, het slachtoffer, de grote zwijgende groep, de leerkrachten en de ouders. Versie nov. 2012 Pestprotocol. Inclusief regels en afspraken binnen de school. Wat is pesten? Pesten betekent iemand op een gemene manier lastig vallen: bewust iemand kwetsen of kleineren. Het gebeurt

Nadere informatie