Tweede Kamer der Staten-Generaal

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Tweede Kamer der Staten-Generaal"

Transcriptie

1 Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar Structuur en financiering gezondheidszorg Nr. 25 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARISSEN VAN WELZIJN, VOLKSGEZONDHEID EN CULTUUR EN VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Rijswijk, 12 januari 1988 Tijdens het mondeling overleg van 2 december jl. over de kostenbeheersing van de geneesmiddelenvoorziening heeft de vaste Commissie voor de Volksgezondheid ondergetekenden verzocht te komen tot een overleg met de initiatiefnemers van een alternatief plan voor het door de regering gekozen verstrekkingenbeleid. Wij hebben ons bereid verklaard een dergelijke inspanning te willen leveren, zij het dat wij onverkort bleven (en blijven) vasthouden aan de randvoorwaarden waaraan alternatieven dienen te voldoen. Deze randvoorwaarden zijn besproken tijdens het mondeling overleg en reeds voordien kenbaar gemaakt aan betrokken organisaties. Ook in deze brief zullen deze randvoorwaarden uitvoerig aan de orde komen. Ondergetekenden hebben op 10 december 1987 overleg gevoerd met Nefarma en VNZ over de merites van hun alternatief. Terzake berichten wij als volgt, waarbij puntsgewijs het alternatief wordt besproken. 1. Kortingen Het alternatief houdt in de eerste plaats in dat fabrikanten en importeurs zich verbinden om geen kortingen (in geld of goederen) te verlenen aan apotheekhoudenden anders dan de volgens goed handelsgebruik transactiegebonden kwantumkortingen voor een grotere inkoophoeveelheid (staffelkorting) tot maximaal 2% alsmede een korting voor contante betaling (binnen 30 dagen) van maximaal 2%. Verder zullen leveranciers zich verbinden hun prijslijsten af te stemmen op de reële transactieprijzen, waarbij dus ook de eventueel te verlenen staffelkortingen tot uitdrukking worden gebracht. Terzake merken wij op, dat deze voorziening in het alternatief een prijsconcurrentie-beperkend element inhoudt, welke getoetst moet worden aan de uitgangspunten van het nationale mededingingsbeleid en op grond van de EG-mededingingswetgeving ontheffing vereist. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 25 1

2 In de door ons goedgekeurde WTG-richtlijnen inzake de inkoopvergoedingen van geneesmiddelen is vastgelegd dat de bepaling van de vergoeding voor de door te berekenen kosten van afgeleverde geneesmiddelen als uitgangspunt heeft dat slechts de werkelijke inkoopkosten mogen worden doorberekend. Onder de werkelijk betaalde inkoopprijs (= werkelijke inkoopkosten) wordt verstaan de per geneesmiddel betaalde factuurprijs minus alle kortingen al dan niet in natura. Wij stellen ons daarom op het standpunt dat hiermee niet-direct-transactiegebonden kortingen en andere voordelen (b.v. jaarbonussen) onderdeel van de prijs uitmaken. In dit kader wijzen wij op de bestendige jurisprudentie betreffende de omschrijving van het begrip prijs, zijnde «het geheel van de op geld waardeerbare tegenprestaties, die de dienstverlener bedingt». Er is hier sprake van een principieel verschil in benadering van de problematiek rondom de bonussen en kortingen. In het voorstel van Nefarma en VNZ is sprake van een verbod, behoudens uitzondering, tot het geven van kortingen. De WTG-richtlijn verplicht slechts tot het doorgeven van die kortingen, behoudens een functionele korting van 2% ingeval het geneesmiddel voorkomt op de vergoedingenlijst, door de apotheekhoudende aan de eindverbruiker. Geen sprake is van een verbod tot het geven van kortingen door de leverancier. 2. Quasi-groothandel Het tweede onderdeel van het alternatief betreft een toezegging van Nefarma om uitsluitend de (groot)handel met een reële distributiefunctie te beleveren. Blijkens een toelichting moet zodoende worden voorkomen dat langs een omweg toch weer margeconcurrentie gaat ontstaan in de vorm van het verstrekken aan apotheekhoudenden van additionele handelsmarges. In de brief van eerstgenoemde ondergetekende van 24 november 1987 aan de voorzitter van de vaste Commissie voor de Volksgezondheid wordt het oprichten van een groothandel teneinde de effecten van de nieuwe COTG-richtlijnen te ontlopen als bijzonder ongewenst gekwalificeerd. Uitgesproken wordt dat op korte termijn tot het nemen van maatregelen zal worden overgegaan. Deze opvatting is nogmaals onderstreept tijdens het mondeling overleg op 2 december jl. Het is in het belang van de volksgezondheid dat de financiële toegankelijkheid van de farmaceutische zorg niet in gevaar komt door het frustreren van het gevoerde tarievenbeleid. Daarnaast is het in het belang van een goede geneesmiddelenvoorziening dat we kunnen beschikken over een stabiele, betrouwbare en evenwichtige distributiestructuur met een landelijk bereik. Daarin is geen plaats voor «nietfunctionele groothandelsactiviteiten». Het terzake te voeren beleid komt op het volgende neer. Ten aanzien van vergunninghouders die in het groot handelen in die geneesmiddelen die onder de reikwijdte van het nieuwe tariefstelsel vallen, zullen serieuze aanvullende kwaliteitseisen moeten worden gesteld. Aan vergunningen verleend in het kader van de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening (WOG) zullen voortaan voorschriften worden verbonden. Op grond daarvan kan overwogen worden zo'n vergunninghouder te verplichten tot het voeren van een zo volledig mogelijk assortiment - in open aanbod - van de hier te lande geregistreerde geneesmiddelen, voorzover die onder de WTG-richtlijnen vallen. Verder kunnen minimumeisen worden gesteld aan het assortiment in de breedte én de diepte op artikelniveau. Ook kunnen aan de voor de distributie in deze omvang noodzakelijke faciliteiten eisen worden gesteld. Gedacht wordt aan het voor opslag beschikbare oppervlak, opslagcondities (b.v. beveiliging van Opiumwetmiddelen en aan het instandhouden van een bezorgdienst). Inmiddels is de Geneesmiddelen- Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 25 2

3 commissie om een gericht advies gevraagd over bovenstaande aspecten van een verscherpte vergunningverlening. Ten aanzien van dit onderdeel van het alternatief willen wij tot slot nog het volgende opmerken. Op grond van kwaliteitsoverwegingen (WOG) toetst de overheid of een onderneming als groothandel op de markt actief mag zijn. In het mededingingsbeleid wordt het in het algemeen niet aanvaardbaar geacht dat een kartel de van overheidswege verrichte toetsing doubleert. Daarbij zal dit onderdeel van de VNZ/ Nefarma-regeling de facto leiden tot collectief exclusief verkeer. Immers toetreding tot de sector en/of verdere deelname aan het economisch verkeer worden bemoeilijkt, zo niet vrijwel onmogelijk gemaakt. Ook rechtstreekse levering door importeurs of industrie aan apotheekhoudenden wordt in de voorgestelde voorziening verboden. Bij afwezigheid van kwaliteitsoverwegingen (WOG) - overwegingen waarvoor de eindverantwoordelijkheid bij de overheid ligt - bestaan ernstige mededingingsrechtelijke bezwaren tegen een dergelijke afspraak. Het komt ons juister voor dat, naast de bovengenoemde maatregelen op basis van de WOG, het tegengaan van nieuwe vormen van margeconcurrentie - zijnde additionele handelsmarges - wordt aangepakt door een scherpere definiëring van de COTG-richtlijn werkelijke inkoopkosten. Na inwerkingtreding van de nieuwe tariefstructuur zal via een scherpe controle ter plekke door schijnconstructies kunnen worden heengeprikt. In het kader van de behandeling van de adviesaanvrage aan de Geneesmiddelencommissie zal nader dienen te worden bezien of en in hoeverre de rechtstreekse levering van geneesmiddelen door importeurs of industrie aan apotheekhoudenden gevaar oplevert voor de kwaliteit van de geneesmiddelenvoorziening. Met belangstelling hebben wij kennis genomen van de opmerking in de brief van VNZ en Nefarma d.d. 9 december jl. aan ondergetekenden dat, mocht de regering erin slagen in het kader van de WTG en/of de Wet op de Geneesmiddelenvoorziening aan de quasi groothandelsconstructies een einde te maken, partijen geen enkele behoefte meer hebben dit onderwerp te regelen. Volgens VNZ en Nefarma kan dit onderdeel alsdan uit het alternatief worden geschrapt. 3. Controle In het alternatief dient de controle op de gemaakte afspraken onder auspiciën van de codecommissie voor de farmaceutische bedrijfstak te geschieden. Regeling krachtens de wet maakt zulks in principe onnodig. De controletaken berusten bij het Staatstoezicht op de volksgezondheid, het COTG en de Economische Controle Dienst. 4. Transactieprijs Vervolgens bevat het alternatief de bepaling dat de apotheekhoudende - naast de vergoeding met betrekking tot nettohonorarium en praktijkkosten - voor de afgeleverde geneesmiddelen de feitelijke transactieprijs in rekening brengt, rekening houdend met maximaal 2% staffelkortingen en maximaal 2% kortingen voor contante betaling. Wij verwijzen hier naar de relevante goedgekeurde COTG-richtlijn, die evenwel de functionele kortingen tot maximaal 2% (in plaats van 2 x 2%) limiteert. Ook zonder formeel verbod tot het geven van kortingen boven een beperkt percentage, waarvan in het alternatief sub 1 sprake is, kan naar ons inzicht een vergoedingenlijst, op te stellen door de KNMP op basis van door leveranciers gemelde lijstprijzen, een goede oplossing zijn. Verwarring scheppend feitelijk prijsgedrag en stelselmatige over- of onderschrijding van de gemelde lijstprijzen schept in de apotheken een extra administratieve belasting en zal in de praktijk leiden tot het achterwege laten van vermelding van de vergoeding voor de betrokken Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 25 3

4 produkten in de vergoedingenlijst, waardoor de concurrentie-positie van de betrokken leverancier nadelig wordt beïnvloed. In zodanig geval kan ook niet redelijkerwijze worden gevergd, dat de reguliere, landelijk opererende farmaceutische groothandel de betrokken produkten in zijn assortiment blijft voeren. 5. Stimulans Het vijfde onderdeel van het alternatief omvat de invoering van een stimulans van maximaal 10% van het prijsverschil tussen het afgeleverde preparaat en het duurste equivalent in de markt. Een hoger percentage wordt door VNZ en Nefarma niet reëel gevonden, zowel gelet op de gewenste besparingen alsmede op de gewenste relatie met het norminkomen. Wij constateren dat een limitering van de stimulans tot maximaal 10% betekent dat wordt teruggekomen op hetgeen reeds in de eerste fase van het herstructureringsproces bestuurlijk is afgerond. Het COTG heeft, als zelfstandig orgaan met een eigen wettelijke positie, bij de vaststelling van richtlijnen eigen bevoegdheden die uiteraard door ons worden gerespecteerd. Wij kunnen slechts aan richtlijnen goedkeuring geven dan wel onthouden. Het amenderen van richtlijnen is niet mogelijk. Voor het onthouden van goedkeuring aan de stimuleringsrichtlijn hebben wij geen enkele aanleiding gezien. Integendeel, wij zijn de mening toegedaan dat juist een aanzienlijke stimulans zal bijdragen tot de door ons gewenste substitutie van dure naar goedkopere geneesmiddelen. Er is daarom geen bestuurlijk motief om op de goedkeuring van de betrokken richtlijn terug te komen. Verder merken wij op dat de Europese Commissie in een zaak betreffende parallel-import (zie eveneens punt 14 van deze brief) een compromisoplossing aanvaardde waarbij aan de apotheekhoudende éénderde deel zou toevallen. Ten aanzien van de relatie tussen de stimulans en de hoogte van het norminkomen willen wij allereerst opmerken dat een norminkomen een onderdeel van de normatieve onderbouwing van een tarief is. In de praktijk zal het feitelijk genoten inkomen van een apotheker afwijken van het norminkomen. Daarnaast hebben wij in onze brief behorende bij de aanwijzing aan het COTG dd. 21 april jl. reeds de opvatting uitgesproken dat extrainkomsten voortvloeiende uit de toegestane functionele marge en de stimulans buiten beschouwing dienen te blijven bij de toetsing van het norminkomen in het kader van de inkomenswetgeving mits een dergelijke stimulans bijdraagt aan een aanzienlijke verlaging van het macro-kostenniveau. Geheel in overeenstemming met de strekking van de Wet Inkomens Vrije Beroepsbeoefenaren zal het directe inkomensbeleid bij vrije beroepsbeoefenaren niet langer centraal staan. Een en ander laat onverlet de verantwoordelijkheid van partijen en het COTG in het kader van de WTG. 6. Adviescommissie Een Adviescommissie Controle Declaraties Apotheekhoudenden ter controle van de in het alternatief gemaakte afspraken is in het kader van de overeenkomst KNMP en VNZ reeds operationeel. De in het kader van deze overeenkomst gemaakte afspraken voorzien in apotheekvisitaties en controle aan ziekenfondszijde door externe registeraccountants. Een dergelijke controle heeft onder meer betrekking op de juistheid van de declaraties oftewel het naleven van de richtlijnen. Wij veronderstellen dat de mate van controle niet zal wijzigen na het in werking treden van de nieuwe richtlijnen. Wij vragen ons af in hoeverre een uitbreiding van genoemde adviescommissie met een vertegenwoordiger van de Nefarma een structurele Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 25 4

5 wijziging in de controlewerkzaamheden bij de apotheekhoudenden zal betekenen. 7. UA/UR-geneesmiddelen en voor rekening van het ziekenfonds komende zelfmedicatie-geneesmiddelen In het alternatief zou genoemde controle zich tevens dienen uit te strekken tot vrij verkrijgbare geneesmiddelen. Voor zover vallend binnen het huidige ziekenfondspakket zal de ziekenfondscontrole in het kader van de modelovereenkomst zich ook na het in werking treden van de nieuwe richtlijnen dienen uit te strekken tot vrij verkrijgbare geneesmiddelen. Voor het afleveren van geneesmiddelen die na 1 januari 1988 niet langer onder de WTG vallen en ook niet opgenomen zijn in het ziekenfondspakket vervalt inderdaad de controle. Wij nemen echter het standpunt in dat ten gevolge van de te verwachten prijsconcurrentie tussen drogisten en apotheekhoudenden alsmede tussen apotheekhoudende onderling geen vrees hoeft te bestaan voor het optreden van ongecontroleerde kostenstijgingen bij het afleveren van vrij verkrijgbare geneesmiddelen. Binnenkort zal een besluit nadere bepaling WTG-prestaties apotheekhoudenden worden afgekondigd waarin wordt bepaald dat uit het oogpunt van deregulering en bevordering van de marktwerking de door apotheekhoudenden geleverde prestaties worden onderverdeeld in prestaties die onder de werkingssfeer van de WTG blijven en prestaties die ook door anderen dan apotheekhoudenden worden verricht. De prijsstelling van laatstgenoemde prestaties zal voortaan vrij zijn. 8. Achterwege laten van prijsverhoging Het achtste onderdeel van het alternatief betreft de bereidheid van fabrikanten en importeurs om de feitelijke transactieprijzen gedurende de jaren 1988, 1989 en eventueel ook 1990 niet te verhogen, waarop slechts door bijzondere omstandigheden een uitzondering zou kunnen worden toegestaan. Hierbij merken VNZ en Nefarma op dat als een beroep op bijzondere omstandigheden zou worden gedaan, van geval tot geval zal moeten worden bezien of dat beroep gerechtvaardigd is. Over dit onderdeel merken wij op dat een dergelijke maatregel op zichzelf niet bijdraagt aan een structurele verbetering van de marktwerking en derhalve niet voldoet aan de voorwaarden waarbinnen alternatieve voorstellen door ons worden beoordeeld. Daarbij plaatsen wij vraagtekens bij de criteria die zouden moeten gelden voor te maken uitzonderingen, de onmogelijkheid om de naleving van een prijsbevriezing juridisch vast te leggen en de ervaringen voorafgaand, tijdens en na afloop van de recente prijsbevriezing van maart 1986 tot maart In zijn recente advies van 26 november jl. stelt de Ziekenfondsraad dat betwijfeld mag worden of de recente prijsbevriezing wel kostenbesparend heeft gewerkt, mede gezien het relatief groot aantal prijsstijgingen kort voor de periode van de prijsbevriezing. Het is overigens de vraag of wel zonder meer zou moeten worden uitgegaan van autonome prijsstijgingen (zie ook bijlage 3). 9. Groothandelsmarges Vervolgens spreken VNZ en Nefarma uit dat in het kader van een evenwichtige verdeling van de besparingen over de totale bedrijfskolom het in de rede ligt dat de groothandelsmarge met tenminste 1%-punt worden verlaagd. Hierover zou contact zijn geweest tussen de Nefarma en de Bond van Groothandelaren in het Pharmaceutisch Bedrijf. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 25 5

6 Over dit onderdeel van het alternatief merken wij het volgende op. Op maandag 30 november 1987 heeft tussen de Bond van Groothandelaren en de ministeries van WVC en EZ overleg plaatsgevonden. In dit overleg is gebleken dat de Bond van Groothandelaren het alternatief van VNZ/ Nefarma m.b.t. de verlaging van de groothandelsmarges met 1%-punt niet onderschrijft. De Bond kwam met berekeningen waaruit bleek dat het alternatief een onevenredig zware bijdrage van de groothandel aan de VNZ/Nefarma-besparingen zou vragen. Hiertegen werd door de Bond bezwaar gemaakt. 10. Oprekken prijsverschil In het tiende onderdeel van het alternatief spreken VNZ en Nefarma uit dat gemiddeld het prijsverschil tussen merkprodukten en hun generieke equivalenten 25% zou moeten zijn. Wij merken op dat bovengenoemde uitspraak een intentieverklaring is en moeilijk van een overeenkomst kan worden gesproken. Immers, een dergelijke overeenkomst zou - afgezien van de mate waarin individuele leden zich gebonden achten - gesloten moeten worden tussen de Nefarma enerzijds en de Bond van Groothandelaren, de Bond van de generieke geneesmiddelenindustrie in Nederland (Bogin) en de Vereniging van parallel-importeurs (Prodifarma) anderzijds. Reeds aangegeven is dat de Bond van Groothandelaren zich niet heeft aangesloten bij het alternatief. In hun brief van 1 december jl. deelden zowel Bogin als Prodifarma aan ondergetekenden mede dat beide organisaties zich ook distantiëren van het VNZ/Nefarma-alternatief. Beide organisaties verzoeken om handhaving van de stimulansrichtlijn. Genoemde organisaties spreken uit dat een stimulans van 10% geen bijdrage zal leveren aan wezenlijke besparingen. Uit mededingingsoogpunt bestaat in elk geval bezwaar tegen vaste ondernemersafspraken op dit onderdeel. 11. Prijsstelling nieuwe produkten Het volgende onderdeel van het alternatief omvat een bereidverklaring van fabrikanten en importeurs om de in rekening te brengen af-fabriekprijs van nieuwe preparaten tevoren aan te melden. De prijs in Nederland zou in een dergelijk systeem niet boven een redelijk totstandgekomen gemiddelde mogen liggen van de prijzen in andere EEG-lidstaten. De bedoeling van dit meldingssysteem - dat naar opvatting van VNZ en Nefarma nog nadere praktische uitwerking behoeft - is het voorkomen van extreme prijsverschillen tussen de Nederlandse markt en die in andere EEG-lidstaten. Ondergetekenden merken afgezien van de mededingingspolitieke aspecten op, dat dit onderdeel van het alternatief nog niet is uitgewerkt en derhalve niet beoordeeld kan worden. Vraagtekens onzerzijds betreffen de afdwingbaarheid van een prijsstelling voor een individuele fabrikant en de wegingsfactoren (wat is een redelijk tot stand gekomen gemiddelde?). Overigens blijft per saldo het probleem bestaan dat dergelijke prijzen geen reflectie zullen zijn van een goede marktwerking. 12. Verstrekkingenbeleid In het twaalfde onderdeel van het alternatief wordt uitgesproken dat ingrijpende beperkingen van het farmaceutische ziekenfondspakket (anders dan door uitzuivering van de zelfmedicatiepreparaten) in het kader van het thans vigerende stelsel niet aan de orde kan zijn. Niet mag naar de mening van VNZ en Nefarma nu al worden vooruitgelopen op het «plan Dekker». Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 25 6

7 Hier is kennelijk sprake van een misverstand. Met de invoering van het ijkprijsvergoedingensysteem wordt niet vooruitgelopen op de invoering van het «plan Dekker» wat betreft het verstrekkingen- en verzekeringssysteem (meer «markt» is wel conform Dekker). De inmiddels afgeronde herziening van de tariefstructuur van apotheekhoudenden en de volgende fase, te weten het ijkprijsvergoedingensysteem, zullen een structurele verandering van de marktwerking in de farmaceutische bedrijfskolom introduceren, waardoor prijsconcurrentie zal ontstaan. Het aldus op dit moment «orde op zaken» stellen is van groot belang ter realisatie van de taakstelling tot en met 1990 en ter structurele verbetering van de mededinging. Van nu al vooruitlopen op Dekker, in te vullen na 1990, is geen sprake. Een structurele verbetering van de markt is nodig, nu, maar ook na Prescrip tieregel ing Vervolgens merken VNZ en Nefarma op dat er een goede prescriptieregeling dient te zijn, die zich richt op het medisch-farmacotherapeutisch en economisch verantwoord voorschrijven van soorten en hoeveelheden geneesmiddelen. Aandachtspunten daarbij zijn het medisch/farmaceutisch en economisch voorschrijven van geneesmiddelen; het entameren van plaatselijk farmacotherapie-overleg tussen artsen, apothekers en ziekenfondsen; goede voorlichting via het Farmacotherapeutisch Kompas. Hierover merken wij op dat reeds sedert een groot aantal jaren wordt gesproken over de totstandkoming van een prescriptieregeling. Geconstateerd moet worden dat door diverse redenen, waarop hier niet verder zal worden ingegaan, een landelijke invoering van een dergelijke regeling niet van de grond is gekomen. Klaarblijkelijk zijn betrokken partijen, waaronder de VNZ, niet bij machte met elkaar zinvolle afspraken over een prescriptie-regeling te maken. Dit onderdeel van het alternatief heeft derhalve niet meer waarde dan het uitspreken van een nieuwe intentieverklaring van de zijde van de VNZ zonder dat overige partijen, waaronder de voorschrijvers en afleveraars, hier op enigerlei wijze aan gehouden zijn. Verder blijft het Farmaceutisch Kompas ook in de regeringsplannen - zie de adviesaanvrage aan de Ziekenfondsraad - gewoon gehandhaafd. 14. Sancties Gesteld wordt dat sancties gehanteerd dienen te worden bij het niet naleven van de gemaakte afspraken. Produkten van leveranciers die niet wensen mee te doen aan de afspraken, worden niet vermeld in de op te stellen vergoedingenlijst. Hetzelfde geldt voor leveranciers waarvan bij controle blijkt dat zij zich niet aan de gemaakte afspraken houden. Hierover merken wij het volgende op. Naast onderdeel 2 van het alternatief leidt bovengenoemde afspraak tussen VNZ en Nefarma eveneens tot (de facto) collectief exclusief verkeer. Toetreding tot de sector en/of verdere deelname aan het economische verkeer wordt bemoeilijkt, zo niet vrijwel onmogelijk gemaakt. Immers, voor een leverancier is opname van zijn produkt in een vergoedingenlijst van essentieel belang. In 1981 is door de Europese Commissie op grond van Verordening 17 een procedure ingeleid tegen de KNMP vanwege het feit dat de prijsstelling van parallel-geïmporteerde geneesmiddelen in de KNMP-taxen en de onderliggende methodiek een inbreuk vormden op de Europese mededingingsregels (art. 85 e.v.). Gedurende de loop van de procedure heeft de Commissie een aantal uitgangspunten geformuleerd om in beginsel ten aanzien van de parallel-import niet in strijd te komen met de verdragsregels. Gelet op bovenstaand onderdeel van de VNZ/Nefarmaovereenkomst wordt de positie van niet-deelnemers op ontoelaatbare wijze benadeeld. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 25 7

8 Voor alle duidelijkheid willen wij opmerken dat in die gevallen waarin nationale mededingingsregelingen de handel tussen lidstaten ongunstig kunnen beïnvloeden naast de nationale wetgeving ook de Europese mededingingsregels van toepassing zijn. Dit zal met name het geval zijn indien de mededingingsregelingen de gehele Nederlandse markt beslaan. In gevallen waarin zowel EEG- als nationaal mededingingsrecht van toepassing is, is raadpleging van de Europese Commissie noodzakelijk om dubbele procedures en eventuele conflictsituaties tussen beide rechtstreeks te voorkomen. Gelet op het bovengenoemde door de Commissie geformuleerde uitgangspunt in de zaak tegen de KNMP lijdt het geen twijfel dat verschillende elementen in het voorstel van Nefarma/VNZ o.a. die welke leiden tot collectief exclusief verkeer en die welke betrekking hebben op prijsafspraken en het onderdeel dat de stimulans beperkt naar het oordeel van de Commissie niet voor ontheffen van het kartelverbod in aanmerking zullen komen. Daarentegen heeft de nieuwe WTG-tariefstructuur in beginsel de instemming van de Commissie. De richtlijnen stellen als voorwaarde aan de nieuwe vergoedingenlijst dat alle in Nederland verkrijgbare produkten opgenomen dienen te worden. Vervolgens meldt het alternatief dat voorschrijvers en apotheekhoudenden die zich duidelijk niet aan de te maken afspraken houden, worden aangesproken op de bepalingen van het ziekenfondscontract. Voor ondergetekenden is het niet duidelijk wat de betekenis van dit onderdeel is voor de overeenkomst tussen VNZ en Nefarma. Immers de voorschrijvers en apotheekhoudenden zijn geen partij bij deze overeenkomst. Verder hebben laatstgenoemden zich bij advisering door de Ziekenfondsraad niet achter het alternatief geschaard. Daarnaast is onduidelijk in hoeverre bovengenoemd onderdeel een nieuw element toevoegt. Aangenomen mag worden dat reeds nu ziekenfondsen er naar streven hun medewerkers te houden aan de bepalingen van de gesloten overeenkomsten. 15. Evaluatie Vervolgens spreken VNZ en Nefarma over een tussentijdse evaluatie van het alternatief. Van de opmerking dat deze evaluatie door partijen nog niet verder is ingevuld en momenteel niet aan de orde is, hebben wij kennis genomen. De door de Ziekenfondsraad gesignaleerde methodologische problemen bij de evaluatie van opgetreden effecten kunnen in ieder geval niet aanstonds tot optimisme strekken over de kansen op overeenstemming over de aanpak van de evaluatieproblematiek. 16. Richtlijnwijziging Het op één na laatste onderdeel van het alternatief heeft betrekking op het WTG-traject en veronderstelt een wijziging van de goedgekeurde richtlijnen, waaronder het wederom invoeren van het abonnement in de ziekenfondssector. Tijdens het mondeling overleg op 2 december jl. zijn nog eens omstandig de redenen voor de afschaffing van het abonnement uiteengezet. Kortheidshalve moge daarnaar worden verwezen. 17. Besparingen Tot slot gaat het alternatief in op te verwachten besparingen voortvloeiend uit bovengenoemde onderdelen van uw overeenkomst. Hierbij wordt opgemerkt dat Nefarma een besparing tussen de 388 en 466 miljoen gulden verwacht, doch een cumulatieve besparing van 375 miljoen over de periode 1988/1990 garandeert. Daarnaast stellen VNZ Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 25 8

9 en Nefarma dat gezien de te verwachten besparingen de huidige eigenbijdrage-regeling in de ziekenfondssektor kan vervallen. Gelet op het belang van de financiële onderbouwing van de regeringsvoorstellen alsmede van de VNZ/Nefarma-besparingen willen wij uitvoerig bij dit onderdeel stilstaan. Een financiële analyse is daartoe in bijlagen dezes opgenomen. De analyse voert ons tot de slotsom, dat over de invulling van verscheidene onderdelen van het alternatief nader overleg - ook met de EG-Commissie - nodig zou zijn, en dat de geraamde bedragen dientengevolge slechts als een bod kunnen worden beschouwd, waarvan de totaliteit de door de regering vastgestelde financiële taakstelling bij lange na niet benadert. De omvang der werkelijk bereikbare besparingen blijft een vraagteken. De door VNZ en Nefarma afgegeven garantie ad fl 375 min. betekent in feite niet meer dan een toezegging van bereidheid tot verder overleg indien het plan minder dan dat bedrag zou blijken op te brengen. De door ons geplaatste kanttekeningen bij de afzonderlijke onderdelen van het alternatief leiden tot de conclusie dat de regering het alternatief niet als basis voor de verdere beleidsontwikkeling zal kunnen verkiezen. Het regeringsstandpunt omtrent het in de geneesmiddelenvoorziening te voeren ombuigingsbeleid, zoals dit bij brief van 10 juli 1987 is medegedeeld aan de voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal, blijft derhalve ongewijzigd. Een afschrift van deze brief zenden wij aan de Minister-President, de Minister van Economische Zaken, het COTG, de Ziekenfondsraad en overige betrokkenen. Een soortgelijk schrijven hebben wij separaat gericht aan de Nefarma en de VNZ. De Staatssecretaris van Welzijn, Volksgezondheid en Cultuur, D. J. D. Dees De Staatssecretaris van Economische Zaken, A. J. Evenhuis Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr. 25 9

10 Kostenontwikkeling en financiële taakstelling Allereerst willen wij ingaan op de onderbouwing van de door de regering gehanteerde cijfers, te beginnen met de ontwikkeling van de materiële kosten van genees- en verbandmiddelen tot en met 1990 bij ongewijzigd beleid. In het FOGM 1988 worden voor 1986 de totale materiële kosten van genees- en verbandmiddelen inclusief de kosten van BTW vastgesteld op f 2328 min., uitgesplitst in f 2212 min. voor geneesmiddelen en f 116 min. voor verbandmiddelen. Voor de bepaling van de autonome ontwikkeling van de materiële kosten is voor de jaren 1987 tot en met 1990 uitgegaan van een taakstellend 5%-substitutie-effect en op ervaringscijfers berustende overschrijdingen. Hierdoor bedragen de materiële kosten voor geneesen verbandmiddelen in 1990 ca. f 3200 min., en wel op het prijsniveau Dit bedrag wordt aangemerkt als het geraamde «ijkpunt» in 1990 bij ongewijzigd beleid. Het is nu de bedoeling dat dit geraamde ijkpunt structureel wordt verlaagd met de taakstelling ad f 535 min. Dit bedrag is als volgt vastgesteld. Het bedrag van f 535 min. is een optelling van overschrijdingen bij genees- en verbandmiddelen uit het verleden die nog niet ongedaan zijn gemaakt (het zgn. «oud zeer») en toekomstige overschrijdingen bij ongewijzigd beleid. Een uitsplitsing van het bedrag 535 miljoen levert het volgende beeld op: Voorgaande jaren t/m overschrijdingen t/m 1985 (NB 1985: 77 min.) taakstelling ter invulling van ombuigingspakket overschrijdingen (geraamd) na Totaal Af: Verlaging WTG-tarief, plaatsvindend deels , deels 1988 Uit deze opstelling blijkt duidelijk dat de te realiseren verlaging van de materiële kosten in miljoen gulden bedraagt. Deze verlaging is reeds deels ingevuld door de herziening van het WTG-tarief ad 70 miljoen. (Ondertussen is gebleken dat deze herziening ca. 100 miljoen op zal leveren.) De invulling van het resterende bedrag ad 535 miljoen zal als volgt geschieden: Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

11 Maatregelen in het verstrekkingenbeleid (ijkprijsvergoedingensysteem, waarnodig aangevuld met centraal onderhandelen/ 220 inkopen) Totaal Uit deze opstelling blijkt duidelijk dat de opbrengsten in 1989 en 1990 een additioneel karakter hebben. Structureel moet in miljoen bespaard worden. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

12 BIJLAGE 2 IJkprijsvergoedingensysteem: raming van besparingseffecten In het Heroverwegingsrapport wordt uitvoerig ingegaan op de opbrengsten voortvloeiend uit de invoering van het ijkprijsvergoedingensysteem voor farmaceutisch equivalente produkten. Wij willen hier volstaan met een samenvatting van de in dit rapport genoemde bedragen. Allereerst zal de vaststelling van ijkprijsvergoedingen voor de farmaceutisch equivalente produkten leiden tot een besparing op de collectieve kosten. Dit wordt berekend op f 130 a f 215 min. Dit bedrag is als volgt onderbouwd. Uitgegaan is van een bedrag voor materiële kosten ad f 2635 min. Dit bedrag komt overeen met de geraamde hoogte van de materiële kosten voor geneesmiddelen halverwege 1988 bij ongewijzigd beleid. Verder is uitgegaan van 65%-35% verhouding tussen collectieve en het particuliere deel. Tot slot wordt ervan uitgegaan dat de prijsverschillen op de diverse farmaceutische deelmarkten 15 tot 25% bedragen. Bovengenoemde veronderstellingen zijn zonder meer realistisch te noemen. De berekening van de besparing op de collectieve kosten 1988 is dan als volgt: - materiële kosten: f 2635 min. - collectieve deel ad 65%: f1713 min. - 50% substitueerbaar: f 856 min. Minimale prijsafstand met ijkprodukt/ijkprijs 15% = f 130 min. Maximale prijsafstand met ijkprodukt/ijkprijs 25% = f 215 min. In eerste instantie treedt dus een besparing van f 130 min. a f 215 min. op de collectieve kosten op. Ceteris paribus (bij gelijkblijvende consumentenvoorkeuren en geneesmiddelengebruik) zou dit - analytisch - slechts een financieringsverschuiving en geen vermindering van het kostentotaal betekenen. Echter, doordat de patiënt het verschil boven de ijkprijsvergoedingen zou moeten bijbetalen, zal een verschuiving naar goedkopere middelen optreden. Gelet op het feit dat voorschrijver in sterke mate zijn voorschrijfgedrag voor de gehele sector zal aanpassen, zal voor de gehele sector een verschuiving naar goedkopere middelen optreden. Dit effect kan worden versterkt wanneer de particuliere verzekeraars hun polisvoorwaarden afstemmen op het ijkprijsvergoedingensysteem. De verschuiving wordt als volgt berekend: f 2635 min. x 50% = f 1317 min. (= het substitueerbare deel van de markt). De minimale verschuiving bij een 15% prijsverschil is f 198 min., en maximaal f 330 min. bij een prijsverschil van 25%. Verder treden in het ijkprijsvergoedingensysteem besparingen op doordat toetreding op de markt van nieuwe middelen niet meer automatisch gepaard gaat met kostenverhoging: immers, de ijkprijsvergoeding ligt vast. Hierdoor treedt een demping van dit effect op. Verder zullen kostenbesparingen optreden door een vergroting van de parallelimport en de prijsconcurrentie beneden het ijkprijsniveau (t.g.v. de dynamiek in de markt gekoppeld aan een stimulans). Voor een nadere onderbouwing van deze besparing willen wij volstaan met een verwijzing naar het Heroverwegingsrapport. Tot slot zal van een aantal produkten in de komende jaren het octrooi aflopen. Het Heroverwegingsrapport becijfert de totale structurele verlaging van de materiële kosten van geneesmiddelen ten gevolge van de invoering van het ijkprijsvergoedingensysteem op minimaal f 360 min. en maximaal 500 min. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

13 Voor een nadere becijfering van de effecten van centraal onderhandelen/inkopen voor de niet-substitueerbare geneesmiddelen (eventueel uit te voeren in de tweede fase van het verstrekkingenbeleid) willen wij tevens verwijzen naar het Heroverwegingsrapport. Tot zover de analyse van de financiële effecten die zullen optreden ten gevolge van een te voeren verstrekkingenbeleid met als belangrijkste instrument het ijkprijsvergoedingensysteem. Hoewel wij ons terdege realiseren dat genoemde bijdragen ramingen zijn, menen wij dat de gehanteerde veronderstellingen een dusdanige realiteitswaarde hebben dat niet behoeft te worden getwijfeld aan een aanzienlijke verlaging van het kostenniveau ten gevolge van het door de regering voorgestane beleid. Voorts merken wij op dat de cijferopstellingen van het Heroverwegingsrapport tot dusver niet zijn bestreden. Ter afronding van ons betoog over het ijkprijsvergoedingensysteem wordt nog het volgende opgemerkt. De geraamde overschrijdingen in de komende jaren ad f 80 a f 90 min. per jaar hebben betrekking op de materiële kostenontwikkeling: zowel verband- en geneesmiddelen. Vooralsnog is besloten deze overschrijdingen geheel te compenseren in de sector geneesmiddelen. Niettemin menen wij dat de huidige forse kostenontwikkeling bij de verbandmiddelen voldoende aanleiding geeft tot een nader onderzoek naar de factoren die hierbij een rol spelen. De mogelijkheden daartoe zullen worden bezien. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

14 BIJLAGE 3 Alternatief voorstel van Nefarma/VNZ In onderstaande tabel is het Nefarma/VNZ-voorstel weergegeven: Ontwikkeling omzet/ua/ur-markt 1987/1800 min. AIP, excl. BTW volgens Nefarma/ VNZ-voorstel, (f x min.) Omschrijving Totaal prijsconc. na octrooiafloop + margeconc prijsbevriezing verlaging grh-marge 1%punt prijsverschil merk/generiek incl. stimulans 10% prijsregime nwe prod Totaal (132) (154) (180) ' Garantie 375 min. Een door ons uitgevoerde analyse (zie verderop) van bovenstaand cijfermateriaal, mede gebaseerd op door Nefarma en VNZ verstrekte toelichtingen, levert het volgende (kwantitatieve) beeld op: Analyse van WVC/EZ van VNZ/Nefarma-voorstel Prijsconcurrentie na octrooiafloop + afschaffing marge concurrentie b. Prijsbevriezing PM PM PM PM c. Verlaging groothandels marge 1% d. Prijsverschil merk/generiek incl stimulans van 10% e. Prijsregime nwe produkten Totaal Exclusief prijsbevriezing betekent het alternatief een mogelijk structurele besparing van max. Te realiseren door andere partijen (c, d) Niet door partijen onderbouwd (e) f 130 min. 7. f 56 min. 7. f 24 min. Werkelijk structurele opbrengst f 50 min. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

15 Naast deze structurele opbrengst (50 min.) zetten Nefarma en VNZ een opbrengst uit hoofde van prijsbevriezing van gemiddeld 130 miljoen ( miljoen). Hoewel niet te classificeren als opbrengst uit hoofde van een structurele herziening zou, als voorbijgegaan wordt aan de onderstaand, bij onderdeel b geplaatste kanttekeningen, mogelijk 180 miljoen gehaald kunnen worden. Overigens dient meteen opgemerkt te worden dat de taakstelling ad 535 miljoen conform de al jaren gehanteerde FOGM-methodiek exclusief prijsstijgingen is. Derhalve kan een opbrengst uit hoofde van prijsbevriezing niet dienen ter invulling van deze taakstelling. Prijsdalingen ten gevolge van herstructureringsbeleid daarentegen wel. Alhoewel van de door VNZ en Nefarma verstrekte cijfers geen exacte onderbouwing is gegeven, willen wij toch een meer algemene analyse maken van de diverse onderdelen van het besparingsalternatief. Onderdeel a. M.b.t. de margeconcurrentie moet worden geconstateerd dat het door Nefarma/VNZ geschatte effect te laag is. Door Wierenga c.s. is becijferd dat momenteel in de extramurale sector een bedrag tussen de f min. op jaarbasis hieraan wordt besteed. De VNZ bevestigde zowel publiekelijk als per brief aan beide staatssecretarissen een bedrag van ca. f 100 min. op jaarbasis. Onduidelijk blijft het antwoord op de vraag waar het resterende deel gebleven is/zal blijven. Verder is de afschaffing van de margeconcurrentie (per 1/1/88 volgens de richtlijnen) vanzelfsprekend een structurele verlaging van het kostenniveau in (Deze verlaging mag vervolgens niet nog eens als een additionele besparing in 1989 en 1990 worden opgevoerd). Duidelijk is geworden dat de verwachte besparingen na afloop van octrooien deels te maken hebben met het op de markt verschijnen van generieke preparaten. Directe koppeling van de dan te verwachten prijsconcurrentie met het VNZ/Nefarma-alternatief ligt niet voor de hand. Uitgaande van een optimistische schatting zal onderdeel a dus structureel maximaal 50 miljoen opleveren. Onderdeel b. De opbrengst uit hoofde van prijsbevriezing is volgens Nefarma/VNZ het gevolg van het niet volledig doorberekenen van kosten uit hoofde van - inflatie/prijsstijgingen in andere EEG-landen, - stijging researchkosten, - verhoging registratiekosten in Nederland. Bovenstaande, nauwelijks controleerbare, argumenten worden niet nader gekwantificeerd. Opgemerkt kan worden dat: - niet verhogen van prijzen in principe niet kan worden aangemerkt als een structurele component ter verbetering van marktwerking; - afdwingbaarheid naar individuele leden van Nefarma en overige aanbieders discutabel is. In het overleg van 10 december jl. werd van Nefarma/VNZ-zijde zelfs ter ondersteuning prijsmaatregelen en algemeen verbindend verklaring (AVV) op basis van de Wet E.M. genoemd; - er geen garantie bestaat dat op de effecten niet is geanticipeerd of dat de effecten alsnog na worden gecompenseerd; - het aanbod tot niet verhogen van prijzen in een alternatief dat zou moeten leiden tot prijsverlagingen en prijsconcurrentie enigszins vreemd aandoet en met name t.a.v. de evaluatie (wat is gevolg van wat?) tot de nodige interpretatieverschillen zal leiden. In het recente advies van de Ziekenfondsraad worden twijfels geuit of de vrijwillige prijsbevriezing in 1986 wel kostenbesparend heeft gewerkt. Ook de VNZ heeft herhaaldelijk haar twijfels terzake uitgesproken. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

16 Als de prijsstijgingen 1986 en 1987 worden afgezet tegen de meest relevante indexcijfers (MEV 1988) ontstaat een beeld dat deze vermoedens bevestigt Prijsstijging geneesmiddelen 1,5% ca. 3,5% Algemeen prijsniveau 0 0,6% Loonkosten buitenlandse concurrenten 4,5% 0,6% Effectieve koers v.d. gulden t.o.v. leveranciers 11,0% 7,0% Koers v.d. dollar ('85 f 3,32) 2,45 2,05 Effectieve koers v.d. gulden op buitenlandse marktsn 8,0% 6,0% Effectieve koers v.d gulden t.o.v. gemiddelde EG-landen (1980= 100) 113,5 116,5 Invoerprijspeil grondstoffen, halffabrikaten 9,0% 7,5% Invoerprijspeil consumptiegoederen 4,0% 3,5% Onderdeel c. Voor wat betreft de verlaging van de groothandelsmarge is ons bevestigd dat de groothandel hier niet mee akkoord gaat. Derhalve kan niet op voorhand van een reële besparing worden gesproken. Afgezien hiervan betreft een verlaging van 1% punt een structurele opbrengst op kostenniveau van ca. f 21 min. in Duidelijk is dat bij verlaagde prijsniveaus en gelijkblijvende procentuele marges de groothandel reeds een bijdrage levert. Een structurele verlaging als becijferd in het Nefarma/VNZ-alternatief is derhalve niets anders dan een optelling van de besparingen 1988, 1989 en Onderdeel d. Het oprekken van het prijsverschil tussen merkgeneesmiddelen en generieke geneesmiddelen is afhankelijk van de bereidheid van de betrokken bedrijven om tot een dergelijke stap over te gaan. Hun prijsgedrag moeten wij afwachten. Naar onze mening zal een oprekken van het prijsverschil alleen verlagend werken op het prijsniveau als de substitutie van duurdere naar goedkopere middelen zowel op het niveau van de apotheekhoudende, als op de niveaus van voorschrijvers en gebruikers actief wordt gestimuleerd. De Bogin heeft inmiddels verklaard tot prijsverlaging over te gaan op basis van de huidige COTG-richtlijnen (33 1/3% stimulans). De 10% uit het alternatief is voor de Bogin niet aanvaardbaar. Hoewel het alternatief zou kunnen leiden tot een structurele besparing van ca. f 35 min. is dit bedrag gezien het voornoemde irreëel te noemen. Onderdeel e. De onderbouwing van dit cijfer blijft onduidelijk te meer naar VNZ en Nefarma zelf aangeven dat een dergelijk prijsregime nadere praktische uitwerking behoeft. Tweede Kamer, vergaderjaar , , nr

Algemene Voorwaarden het Perspectief, financieel & strategisch management

Algemene Voorwaarden het Perspectief, financieel & strategisch management Algemene Voorwaarden het Perspectief, financieel & strategisch management Artikel 1 Definities 1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij

Nadere informatie

Op 9 november 2006 is het volgende advies (A06.038) gegeven. 1. Het verzoek van X:

Op 9 november 2006 is het volgende advies (A06.038) gegeven. 1. Het verzoek van X: Op 9 november 2006 is het volgende advies (A06.038) gegeven. 1. Het verzoek van X: X deelt mede dat zij, samen met twee andere farmaceutische bedrijven, te weten Y en Z, een convenant heeft opgesteld zijnde

Nadere informatie

Gemeente Achtkarspelen. Verordening Langdurigheidstoeslag WWB. Dienst Werk en Inkomen De Wâlden

Gemeente Achtkarspelen. Verordening Langdurigheidstoeslag WWB. Dienst Werk en Inkomen De Wâlden Gemeente Achtkarspelen Verordening Langdurigheidstoeslag WWB Dienst Werk en Inkomen De Wâlden November 2011 1 Gemeente Achtkarspelen de Raad van de gemeente Achtkarspelen; gelet op het bepaalde in artikel

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken.

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN. Voor zover voor de beoordeling van de klacht van belang, is het navolgende gebleken. RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2005.2662 (068.05) ingediend door: hierna te noemen 'klagers', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht

Nadere informatie

GEZAMENLIJKE VERKLARING VAN DE RAAD EN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE WERKING VAN HET NETWERK VAN MEDEDINGINGSAUTORITEITEN

GEZAMENLIJKE VERKLARING VAN DE RAAD EN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE WERKING VAN HET NETWERK VAN MEDEDINGINGSAUTORITEITEN GEZAMEIJKE VERKLARING VAN DE RAAD EN DE COMMISSIE BETREFFENDE DE WERKING VAN HET NETWERK VAN MEDEDINGINGSAUTORITEITEN "1. De vandaag vastgestelde verordening betreffende de uitvoering van de mededingingsregels

Nadere informatie

1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven.

1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders is aangegeven. Algemene Voorwaarden Interim Recruitment Recruvisie Artikel 1 Definities 1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt, tenzij uitdrukkelijk anders

Nadere informatie

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet.

De werkafspraken hebben vooralsnog alleen betrekking op geneesmiddelenreclame in de zin van hoofdstuk 9 van de Geneesmiddelenwet. Werkafspraken tussen de Inspectie voor de Gezondheidszorg (inspectie), de stichting Code Geneesmiddelenreclame (CGR) en de Keuringsraad Openbare Aanprijzing Geneesmiddelen (KOAG) over de wijze van samenwerking

Nadere informatie

De inkoop van Bijlage II B diensten onder de Aanbestedingswet 2012

De inkoop van Bijlage II B diensten onder de Aanbestedingswet 2012 De inkoop van Bijlage II B diensten onder de Aanbestedingswet 2012 mr. J.C. (Kees) van de Water, KW Legal, maart 2013 De praktijk van vóór 1 april 2013 laat zien, dat het in voorkomende gevallen voor een

Nadere informatie

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 januari 2011;

gelezen het voorstel van het college van burgemeester en wethouders van 13 januari 2011; De raad van de gemeente Schiermonnikoog; overwegende, dat het noodzakelijk is het verstrekken van toeslagen en het verlagen van uitkeringen van bijstandsgerechtigden jonger dan 65 jaar bij verordening

Nadere informatie

Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade gemeente Renkum

Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade gemeente Renkum Procedureverordening voor advisering tegemoetkoming in planschade gemeente Renkum De raad van de gemeente Renkum; Gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 11 december 2012; Gelet op artikel

Nadere informatie

WERKPROGRAMMA KAPITAAL VERLENGING EUROVERGUNNING

WERKPROGRAMMA KAPITAAL VERLENGING EUROVERGUNNING Werkprogramma bepaling minimaal aanwezig risicodragend vermogen in in Nederland gevestigde ondernemingen met grensoverschrijdend beroepsvervoer 1 1. Regelgevend kader Op grond van de Wet wegvervoer goederen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 32 576 Wijziging van de Advocatenwet, de Wet op de rechterlijke organisatie en enige andere wetten ter versterking van de cassatierechtspraak (versterking

Nadere informatie

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008

GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden. Augustus 2008 GENEESMIDDELEN Veel gestelde vragen en antwoorden Augustus 2008 Toelichting: De vragen zijn ingedeeld in drie onderdelen: -1- vergoedingen voor geneesmiddelen, -2- preferentiebeleid van zorgverzekeraars,

Nadere informatie

BELEIDSDOCUMENT VOORKEURSBELEID 2015 CZ, Delta Lloyd en OHRA

BELEIDSDOCUMENT VOORKEURSBELEID 2015 CZ, Delta Lloyd en OHRA BELEIDSDOCUMENT VOORKEURSBELEID 2015 CZ, Delta Lloyd en OHRA 1. Definities In dit beleidsdocument wordt verstaan onder: apotheekhoudende: apotheker of apotheekhoudende huisarts; geneesmiddel: een geneesmiddel,

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 21 d.d. 2 april 2009 (mr. M.M. Mendel, voorzitter, mr. E.M. Dil - Stork en mr. B. Sluijters) 1. Procedure De Commissie beslist met inachtneming

Nadere informatie

Algemene voorwaarden zakelijke dienstverlening

Algemene voorwaarden zakelijke dienstverlening Algemene voorwaarden zakelijke dienstverlening Biercontract.nl Graaf Wichmanlaan 62 1405 HC Bussum Handelsregisternummer: 57084033 BTW nummer 167606657B02 1. Definities 1. In deze algemene voorwaarden

Nadere informatie

E.I. Schippers. Gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht; Besluit: Artikel 1

E.I. Schippers. Gelet op artikel 4:81 van de Algemene wet bestuursrecht; Besluit: Artikel 1 Besluit van de Minister van Volksgezondheid, Welzijn en Sport van houdende vaststelling van beleidsregels voor het subsidiëren van zorgaanbieders van farmaceutische ANZ-dienstverlening (Beleidskader subsidiëring

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1992-1993 22887 Wijziging van de Wet op de studiefinanciering in verband met verlaging van de basisbeurs voor studerenden in het middelbaar beroepsonderwijs

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 1998 1999 Nr. 201 26 238 Wijziging van enkele wetten in verband met invoering van het regresrecht in de Algemene Wet Bijzondere Ziektekosten en versterking

Nadere informatie

1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op iedere offerte, de website en de overeenkomst tussen Snelontruiming.nl, en u de opdrachtgever.

1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op iedere offerte, de website en de overeenkomst tussen Snelontruiming.nl, en u de opdrachtgever. Algemene voorwaarden Snelontruiming.nl 1. Deze voorwaarden zijn van toepassing op iedere offerte, de website en de overeenkomst tussen Snelontruiming.nl, en u de opdrachtgever. 2. Alle offertes en aanbiedingen

Nadere informatie

Het bestuursorgaan bevestigt de ontvangst van een elektronisch ingediende aanvraag.

Het bestuursorgaan bevestigt de ontvangst van een elektronisch ingediende aanvraag. Algemene wet bestuursrecht Titel 4.1. Beschikkingen Afdeling 4.1.1. De aanvraag Artikel 4:1 Tenzij bij wettelijk voorschrift anders is bepaald, wordt de aanvraag tot het geven van een beschikking schriftelijk

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 december 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 10 december 2012 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst AAN: De Centrales van Overheidspersoneel, toegelaten tot het Sectoroverleg Rijkspersoneel De Voorzitter van het Sectoroverleg Rijkspersoneel Bijlagen 1 AAC/92.064

Nadere informatie

ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN. JVUcalculatie

ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN. JVUcalculatie ALGEMENE LEVERINGSVOORWAARDEN JVUcalculatie Artikel 1 Toepassingsgebied 1.1 Deze algemene leveringsvoorwaarden zijn van toepassing bij opdrachten aan en op alle aanbiedingen en overeenkomsten waarbij JVUcalculatie

Nadere informatie

Bevindingen De bevindingen van het CBP luiden als volgt:

Bevindingen De bevindingen van het CBP luiden als volgt: POSTADRES Postbus 93374, 2509 AJ Den Haag BEZOEKADRES Prins Clauslaan 20 TEL 070-381 13 00 FAX 070-381 13 01 E-MAIL info@cbpweb.nl INTERNET www.cbpweb.nl AAN Zorgverzekeraar DATUM 27 februari 2003 CONTACTPERSOON

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1995 1996 24 606 Het onderbrengen van de zorg, bestaande uit duurzaam verblijf en verzorging in een verzorgingshuis, in de aanspraken op grond van de Algemene

Nadere informatie

PROCEDUREVERORDENING VOOR ADVISERING TEGEMOETKOMING IN PLANSCHADE GEMEENTE HARDENBERG

PROCEDUREVERORDENING VOOR ADVISERING TEGEMOETKOMING IN PLANSCHADE GEMEENTE HARDENBERG PROCEDUREVERORDENING VOOR ADVISERING TEGEMOETKOMING IN PLANSCHADE GEMEENTE HARDENBERG Artikel 1. Begripsbepalingen In deze verordening wordt verstaan onder: a. aanvrager: degene die een aanvraag om tegemoetkoming

Nadere informatie

vws0001157 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

vws0001157 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal vws0001157 Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Hierbij bied ik u, overeenkomstig artikel 2, eerste lid, van de Wet geneesmiddelenprijzen, een ontwerp-regeling tot wijziging van de

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 6 september 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 6 september 2013 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Rijnstraat 50 2515 XP DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340 78

Nadere informatie

Sluitingsbeleid ex artikel 13b Opiumwet

Sluitingsbeleid ex artikel 13b Opiumwet Sluitingsbeleid ex artikel 13b Opiumwet Juridisch kader Op basis van de artikelen 2 en 3 van de Opiumwet is het verboden een middel als bedoeld in de bij deze wet behorende lijst I en lijst II, dan wel

Nadere informatie

Advies niet-ambtelijke adviescommissie WOB. Onderwijsraad

Advies niet-ambtelijke adviescommissie WOB. Onderwijsraad ÜT? R>2 3 Advies niet-ambtelijke adviescommissie WOB. Onderwijsraad Aan de minister van onderwijs en wetenschappen, de heer drs. W.J. Deetman, Postbus 25000, 2700 LZ Zoetermeer. Nassaulaan 6 2514 JS 's-gravenhage

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 33 362 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg en enkele andere wetten, teneinde te voorkomen dat zorgverzekeraars zelf zorg verlenen

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 659 Besluit van 13 december 2012, houdende de vaststelling van het tijdstip van inwerkingtreding van een aantal artikelen van de Wet dieren,

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 418 Wijziging van Boek 6 van het Burgerlijk Wetboek en het Wetboek van Burgerlijke Rechtsvordering in verband met de normering van de vergoeding

Nadere informatie

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol

P5_TA(2002)0269. Toekomstige ontwikkeling van Europol P5_TA(2002)0269 Toekomstige ontwikkeling van Europol Aanbeveling van het Europees Parlement aan de Raad over de toekomstige ontwikkeling van Europol en zijn volledige opneming in het institutioneel bestel

Nadere informatie

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND

VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND gemeente Roermond VOORSTEL AAN BURGEMEESTER EN WETHOUDERS VAN DE GEMEENTE ROERMOND datum indiening: 2 september 2013 datum/agendapunt B&Wvergadering: 170913/403 afdeling: Sociale Zaken Onderwerp: Aanbesteding

Nadere informatie

Titel voorstel: Voorstel voor een verordening van de Raad inzake de vertaalregelingen voor het EU-octrooi

Titel voorstel: Voorstel voor een verordening van de Raad inzake de vertaalregelingen voor het EU-octrooi Fiche 9: Verordening EU octrooi vertaalregelingen 1. Algemene gegevens Titel voorstel: Voorstel voor een verordening van de Raad inzake de vertaalregelingen voor het EU-octrooi Datum Commissiedocument:

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN PARTICULIEREN BIJ LICHTE BEDRIJFSWAGEN- TRANSACTIES VOOR LEDEN VAN DE TRUCK DEALER ASSOCIATIE

ALGEMENE VOORWAARDEN PARTICULIEREN BIJ LICHTE BEDRIJFSWAGEN- TRANSACTIES VOOR LEDEN VAN DE TRUCK DEALER ASSOCIATIE ALGEMENE VOORWAARDEN PARTICULIEREN BIJ LICHTE BEDRIJFSWAGEN- TRANSACTIES VOOR LEDEN VAN DE TRUCK DEALER ASSOCIATIE ALGEMEEN 1. Deze Algemene Voorwaarden maken deel uit van alle overeenkomsten, gesloten

Nadere informatie

GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2001 Nr. 25

GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2001 Nr. 25 GEMEENTEBLAD VAN UTRECHT 2001 Nr. 25 Standplaatsverordening 2001 (raadsbesluit van 31 mei 2001) De raad der gemeente Utrecht gelet op het voorstel van b. en w. d.d. 14 mei 2001 Besluit vast te stellen

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2013 2014 33 362 Wijziging van de Wet marktordening gezondheidszorg en enkele andere wetten, teneinde te voorkomen dat zorgverzekeraars zelf zorg verlenen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 33 451 Wijziging van de Wet op de rechterlijke indeling, de Wet op de rechterlijke organisatie en enige andere wetten in verband met de vorming

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1992-1993 Invoeringsmaatregelen tweede fase stelselwijziging ziektekostenverzekering BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN WELZIJN, VOLKSGE ZONDHEID EN CULTUUR

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 32 415 (R1915) Bepalingen omtrent de verlening van visa voor de toegang tot de landen van het Koninkrijk (Rijksvisumwet) Nr. 2 VOORSTEL VAN RIJKSWET

Nadere informatie

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag

Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Richtlijn 98/59/EG van de Raad van 20 juli 1998 betreffende de aanpassing van de wetgevingen van de lidstaten inzake collectief ontslag Publicatieblad Nr. L 225 van 12/08/1998 blz. 0016-0021 DE RAAD VAN

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 -------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 ------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.952 ------------------------------- Zitting van dinsdag 14 juli 2015 ------------------------------------------- Elektronische ecocheques Follow-up en monitoring Ontwerp van koninklijk

Nadere informatie

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN

AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN AFKONDIGINGSBLAD VAN SINT MAARTEN Jaargang 2014 No. 4 Landsbesluit, houdende algemene maatregelen, van de 10 de januari 2014 tot vaststelling van de jaarlijkse bijdrage van het Land aan het Algemeen Fonds

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Zitting 1979-1980 15 637 Casinospelen Nr. 2 Het vroegere stuk is gedrukt in de zitting 1978-1979 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de heer Voorzitter

Nadere informatie

Onderwerp: Vaststelling van de Verordening Toeslagen en verlagingen Wet werk en bijstand 2011.

Onderwerp: Vaststelling van de Verordening Toeslagen en verlagingen Wet werk en bijstand 2011. Gemeente Boxmeer Onderwerp: Vaststelling van de Verordening Toeslagen en verlagingen Wet werk en bijstand 2011. Nummer: 6g. De Raad van de gemeente Boxmeer; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1994 1995 23 900 X Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Defensie (X) voor het jaar 1995 Nr. 86 BRIEF VAN

Nadere informatie

Dit advies, gedateerd 3 april 2015, nr. W /l, bied ik U hierbij aan.

Dit advies, gedateerd 3 april 2015, nr. W /l, bied ik U hierbij aan. Nr. WJZ/877024(6633) (Hoofd) Afdeling DIRECTIE WETGEVING EN JURIDISCHE ZAKEN Nader rapport inzake het voorstel van wet tot wijziging van de Wet op het primair onderwijs, de Wet op de expertisecentra en

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT:

De Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid BESLUIT: Ministerie van Sociale Zaken en Werkgelegenheid Besluit van de Staatssecretaris van Sociale Zaken en Werkgelegenheid, van 6 maart 2006, Directie Arbeidsomstandigheden, nr. ARBO/A&V/2006/14012 houdende/tot

Nadere informatie

Overeenkomst Regionaal Centrum Prenatale Screening en praktijk voor counseling

Overeenkomst Regionaal Centrum Prenatale Screening en praktijk voor counseling Overeenkomst Regionaal Centrum Prenatale Screening en praktijk voor counseling Partijen, Het Regionaal Centrum prenatale screening (naam) WBO vergunninghouder in het kader van landelijke organisatie van

Nadere informatie

gemeente Steenbergen De Heen Dinteloord Kruisland Nieuw-Vossemeer Steenbergen Welberg

gemeente Steenbergen De Heen Dinteloord Kruisland Nieuw-Vossemeer Steenbergen Welberg IIMIM III III II III IIII BM1401251 De raad van de gemeente Steenbergen; gelezen het voorstel van burgemeester en wethouders van 4 juni 2014; gelet op: gelet op de artikelen 147 en 149 van de Gemeentewet,

Nadere informatie

Algemene voorwaarden BudgetNL te Amersfoort ALGEMEEN. Artikel 1.

Algemene voorwaarden BudgetNL te Amersfoort ALGEMEEN. Artikel 1. Algemene voorwaarden BudgetNL te Amersfoort ALGEMEEN Artikel 1. Definities: 1. Opdrachtnemer: BudgetNL te Amersfoort ingeschreven bij de Kamer van Koophandel onder nummer: 58925392 2. Opdrachtgever: Natuurlijke

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2012 352 Besluit van 17 juli 2012 tot vaststelling van de procedure voor verlenging van vergunningen als bedoeld in artikel 20.2 van de Telecommunicatiewet

Nadere informatie

Rapport. Datum: 9 juli 1998 Rapportnummer: 1998/270

Rapport. Datum: 9 juli 1998 Rapportnummer: 1998/270 Rapport Datum: 9 juli 1998 Rapportnummer: 1998/270 2 Klacht Op 4 november 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer B. te Voorburg, met een klacht over een gedraging van het Korps

Nadere informatie

Artikel 2 Aanbieding, aanvaarding en omschrijving van de werkzaamheden

Artikel 2 Aanbieding, aanvaarding en omschrijving van de werkzaamheden Algemene voorwaarden van Feeking Artikel 1 Algemene toepassing van begrippen: a in deze algemene voorwaarden wordt verstaan onder: - Opdrachtgever: de natuurlijke persoon of rechtspersoon die aan opdrachtnemer

Nadere informatie

Overeenkomst: Elke afspraak tussen Opdrachtgever en Opdrachtnemer tot het verlenen van Diensten door Opdrachtnemer ten behoeve van Opdrachtgever.

Overeenkomst: Elke afspraak tussen Opdrachtgever en Opdrachtnemer tot het verlenen van Diensten door Opdrachtnemer ten behoeve van Opdrachtgever. Algemene Voorwaarden Advies, training en ondersteuning info@studiextra.nl www.studiextra.nl KvK: 55347940 Artikel 1: Definities In deze algemene voorwaarden wordt verstaan onder: Opdrachtnemer: De natuurlijke

Nadere informatie

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst

Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst Advies- en Arbitragecommissie Rijksdienst Aan: De vakorganisaties ABVA/KABO en CFO Dienstleiding Belastingdienst Bijlagen: 1. hoorverslag AAC/00.00102 22 september 2000 2. arbitrageverzoek AAC.71 Onderwerp:

Nadere informatie

Het controle- en rapportageprotocol heeft de volgende indeling:

Het controle- en rapportageprotocol heeft de volgende indeling: Bijlage, als bedoeld in artikel 1a van de Regeling verantwoording kosten Wvg-woonvoorzieningen. CONTROLE- EN RAPPORTAGEPROTOCOL 2002 Besluit rijksvergoeding Wvg-woonvoorzieningen voor de bij de gemeente

Nadere informatie

Sluitingsbeleid ex artikel 13b Opiumwet

Sluitingsbeleid ex artikel 13b Opiumwet Sluitingsbeleid ex artikel 13b Opiumwet Juridisch kader Op basis van de artikelen 2 en 3 van de Opiumwet is het verboden een middel als bedoeld in de bij deze wet behorende lijst I en II, dan wel aangewezen

Nadere informatie

Condições. Invantive Estate. Condition Description Associate Indicator. Bedrijf Inkoop Algemene inkoopvoorwaarden bedrijf bubs_can_be_coupled_to_buy

Condições. Invantive Estate. Condition Description Associate Indicator. Bedrijf Inkoop Algemene inkoopvoorwaarden bedrijf bubs_can_be_coupled_to_buy Bedrijf Inkoop Algemene inkoopvoorwaarden bedrijf bubs_can_be_coupled_to_buy Page 1 / 11 Bedrijf Verkoop Algemene verkoopvoorwaarden bedrijf bubs_can_be_coupled_to_sell Page 2 / 11 Consument Inkoop Algemene

Nadere informatie

ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND BELEIDSDOCUMENT GEZAMENLIJK PREFERENTIEBELEID

ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND BELEIDSDOCUMENT GEZAMENLIJK PREFERENTIEBELEID ZORGVERZEKERAARS NEDERLAND BELEIDSDOCUMENT GEZAMENLIJK PREFERENTIEBELEID 1. Definities In dit beleidsdocument wordt verstaan onder: apotheekhoudende: apotheker of apotheekhoudende huisarts; geneesmiddel:

Nadere informatie

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz.

Wij Beatrix, bij de gratie Gods, Koningin der Nederlanden, Prinses van Oranje-Nassau, enz. enz. enz. Ontwerp van een besluit houdende regels met betrekking tot de verlening van een to evoeging ten behoeve van mediation, de eigen bijdrage in geval van mediation op basis van een toevoeging, alsmede de vaststelling

Nadere informatie

LJN: BX6509, Raad van State, 201201225/1/A1. Datum uitspraak: 05-09-2012 Datum publicatie: 05-09-2012

LJN: BX6509, Raad van State, 201201225/1/A1. Datum uitspraak: 05-09-2012 Datum publicatie: 05-09-2012 LJN: BX6509, Raad van State, 201201225/1/A1 Datum uitspraak: 05-09-2012 Datum publicatie: Rechtsgebied: 05-09-2012 Bestuursrecht overig Soort procedure: Hoger beroep Inhoudsindicatie: Afwijzing handhavingsverzoek

Nadere informatie

29 800 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2005

29 800 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2005 vra2005vws-10 29 800 XVI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (XVI) voor het jaar 2005 VERSLAG VAN EEN SCHRIFTELIJK OVERLEG Vastgesteld... 2005

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 494 Wijziging van de Wet op de ondernemingsraden in verband met de bevoegdheden van de ondernemingsraad inzake de beloningen van bestuurders

Nadere informatie

Kamervragen over voorlichting verhoogde vrijstelling erfbelasting en mantelzorgcompliment

Kamervragen over voorlichting verhoogde vrijstelling erfbelasting en mantelzorgcompliment Regelingen en voorzieningen CODE 10.1.3.331 Kamervragen over voorlichting verhoogde vrijstelling erfbelasting en mantelzorgcompliment bronnen Tweede Kamer Aanhangsel Handelingen, vergaderjaar 2011 2012

Nadere informatie

Algemene Voorwaarden Moorthamer Products Axel

Algemene Voorwaarden Moorthamer Products Axel Algemene Voorwaarden Moorthamer Products Axel Inhoudsopgave: Artikel 1 - Definities Artikel 2 - Identiteit van de ondernemer Artikel 3 - Toepasselijkheid Artikel 4 - Het aanbod Artikel 5 - De overeenkomst

Nadere informatie

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk l 129240/186658. Uw verzoek tot ingrijpen in de markt voor diabeteshulpmiddelen 1 juli 2015

Behandeld door Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk l 129240/186658. Uw verzoek tot ingrijpen in de markt voor diabeteshulpmiddelen 1 juli 2015 Diabetesvereniging Nederland T.a.v. Postbus 470 3830 AM LEUSDEN Newtonlaan 1-41 3584 BX Utrecht Postbus 3017 3502 GA Utrecht T 030 296 81 11 F 030 296 82 96 E info@nza.nl I www.nza.nl Behandeld door

Nadere informatie

Nederlandse Vereniging van Groothandelaren in de Tandheelkundige branche. Notitie

Nederlandse Vereniging van Groothandelaren in de Tandheelkundige branche. Notitie Notitie de distributie van geneesmiddelen door de dentale groothandel naar tandartsen en mondhygiënisten in relatie met de Geneesmiddelenwet. E. Kolsteeg secretaris Nederlandse Vereniging van Groothandelaren

Nadere informatie

1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt:

1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt: ALGEMENE VOORWAARDEN VAN VITAAL MENSENWERK Artikel 1 Definities 1. In deze algemene voorwaarden worden de hiernavolgende termen in de navolgende betekenis gebruikt: Opdrachtgever : de wederpartij van Vitaal

Nadere informatie

Algemene voorwaarden van:

Algemene voorwaarden van: Algemene voorwaarden van: Köhlen Consulting Bouwkundig Advies Glacisweg 34 F 6212 BP Maastricht Artikel 1 Werkingssfeer 1. Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op alle offertes en overeenkomsten

Nadere informatie

Integriteitscode van de Koninklijke Nederlandse Biljart Bond

Integriteitscode van de Koninklijke Nederlandse Biljart Bond Daar waar in de integriteitscode gesproken wordt van hij en zijn kan ook zij en haar worden gelezen. Integriteitscode van de Koninklijke Nederlandse Biljart Bond De leden van het bestuur van de KNBB (hierna

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 1997 1998 25 621 Regels met betrekking tot de productie, het transport en de levering van elektriciteit (Elektriciteitswet...) Nr. 8 NOTA VAN WIJZIGING Ontvangen

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 740 Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht, de Wet tarieven in burgerlijke zaken en enkele andere wetten ter verhoging van de opbrengst

Nadere informatie

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN

RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN RAAD VAN TOEZICHT VERZEKERINGEN U I T S P R A A K Nr. i n d e k l a c h t nr. 2003.1733 (052.03) ingediend door: hierna te noemen 'klager', tegen: hierna te noemen 'verzekeraar'. De Raad van Toezicht Verzekeringen

Nadere informatie

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD

Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD EUROPESE COMMISSIE Brussel, 9.8.2012 COM(2012) 449 final 2012/0217 (COD)C7-0215/12 Voorstel voor een VERORDENING VAN HET EUROPEES PARLEMENT EN DE RAAD betreffende de toekenning van tariefcontingenten voor

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 1985-1986 16431 Zeescheepsnieuwbouw Nr. 16 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal 's-gravenhage,

Nadere informatie

Directie Financiële Markten. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 5 juli 2007 FM 2007-01654 M

Directie Financiële Markten. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. 5 juli 2007 FM 2007-01654 M Directie Financiële Markten De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 5 juli 2007 FM 2007-01654 M Onderwerp Wetgevingsoverleg

Nadere informatie

Reactie op internetconsultatie: Wijziging Arbobesluit i.v.m. het stellen van regels aan de raadpleging van een andere bedrijfsarts (second opinion)

Reactie op internetconsultatie: Wijziging Arbobesluit i.v.m. het stellen van regels aan de raadpleging van een andere bedrijfsarts (second opinion) Datum 19 december 2016 Aan De Minister van Sociale Zaken en Werkgelegenheid T.k.n. Van Coen van der Veer, lid Dagelijks Bestuur FNV Contact: Rik van Steenbergen (rik.vansteenbergen@fnv.nl) Onderwerp Reactie

Nadere informatie

Rapport. Datum: 22 december 2006 Rapportnummer: 2006/394

Rapport. Datum: 22 december 2006 Rapportnummer: 2006/394 Rapport Datum: 22 december 2006 Rapportnummer: 2006/394 2 Klacht Verzoeker klaagt over de hoogte van de winkelprijzen in de Penitentiaire Inrichting Overijssel, vestiging Zwolle. Beoordeling I. Bevindingen

Nadere informatie

De Raad van de gemeente Mill en Sint Hubert,

De Raad van de gemeente Mill en Sint Hubert, De Raad van de gemeente Mill en Sint Hubert, gezien het voorstel van Burgemeester en Wethouders d.d. 23 augustus 2011; gehoord de commissie Samenlevingszaken en Bestuur d.d. 13 september 2011; gelet op

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 31 537 Voorstel van wet van de leden Koşer Kaya en Blok tot wijziging van de Pensioenwet met betrekking tot een evenwichtige samenstelling van

Nadere informatie

Uw kenmerk Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer JuZa/Nevenactiviteiten/ Huur 614581/617605

Uw kenmerk Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer JuZa/Nevenactiviteiten/ Huur 614581/617605 AANTEKENEN Nederlandse Omroep Stichting (NOS) T.a.v. het bestuur Postbus 26600 1202 JT HILVERSUM Datum Onderwerp 26 november 2013 Nevenactiviteit - toestemming cluster 7 Uw kenmerk Ons kenmerk Contactpersoon

Nadere informatie

~ W'~I /t ".. di t R t I k B h

~ W'~I /t .. di t R t I k B h Besluiten: de omgevingsvergunning te verlenen voor de uitvoering van het in bovengenoemde aanvraag bedoelde, overeenkomstig de bij dit besluit behorende en als zodanig gewaarmerkte bescheiden en onder

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal Vergaderjaar 1985-1986 18813 Wijzigingen van bepalingen in de Algemene Bijstandswet die betrekking hebben op het verhaal van kosten van bijstand Nr. 16 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS

Nadere informatie

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012

No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 ... No.W03.12.0197/II 's-gravenhage, 16 juli 2012 Bij Kabinetsmissive van 18 juni 2012, no.12.001344, heeft Uwe Majesteit, op voordracht van de Minister van Veiligheid en Justitie, bij de Afdeling advisering

Nadere informatie

VERORDENING TOESLAGEN EN VERLAGINGEN BIJSTAND 2006

VERORDENING TOESLAGEN EN VERLAGINGEN BIJSTAND 2006 De Raad van de gemeente Oostzaan, Gelezen het voorstel nummer. van burgemeester en wethouders; gelet op artikel 149 van de Gemeentewet; Gelet op artikel 8 en 30 van de Wet werk en bijstand en de Algemene

Nadere informatie

Aan de raad van de gemeente lingewaard

Aan de raad van de gemeente lingewaard Aan de raad van de gemeente lingewaard Onderwerp Aanvraag bouwvergunning 1 e fase voor het bouwen van 3 vrijstaande (1 herbouw) en 1 dubbele woning op het perceel Kruisstraat 25 te Gendt. 1. Samenvatting

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 34 010 Wijziging van de Wet op het voortgezet onderwijs, de Wet op de expertisecentra, de Wet medezeggenschap op scholen en de Wet voortgezet onderwijs

Nadere informatie

Uw kenmerk Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer 628387/629399 mr. Margreet Verhoef +31 (0) 35 773 77 77

Uw kenmerk Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer 628387/629399 mr. Margreet Verhoef +31 (0) 35 773 77 77 AANTEKENEN AVROTROS t.a.v. het bestuur p/a postbus 2 1200 JA HILVERSUM Datum Onderwerp 8 juli 2014 Nevenactiviteit - toestemming cluster 7 Uw kenmerk Ons kenmerk Contactpersoon Doorkiesnummer 628387/629399

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2015 2016 34 279 Wijziging van de Wet langdurige zorg, de Wet maatschappelijke ondersteuning 2015, de Jeugdwet en de Zorgverzekeringswet Nr. 4 ADVIES AFDELING

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL Agendanummer 8.2

RAADSVOORSTEL Agendanummer 8.2 RAADSVOORSTEL Agendanummer 8.2 Raadsvergadering van 21 januari 2010 Onderwerp: Beoordeling of positieve fictieve beschikking bij niet tijdig beslissen (Lex Silencio Positivo) van toepassing is op een aantal

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2012 2013 32 529 Wijziging van de Wet op de jeugdzorg en Boek 1 van het Burgerlijk Wetboek, de Algemene Kinderbijslagwet en de Wet Landelijk Bureau Inning

Nadere informatie

ons kenmerk ECGR/U201301490 Lbr. 13/100

ons kenmerk ECGR/U201301490 Lbr. 13/100 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8393 betreft Modelverordening elektronische kennisgeving uw kenmerk ons kenmerk ECGR/U201301490 Lbr. 13/100 bijlage(n)

Nadere informatie

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS

Inleiding / Doel van de vraag om advies. Belangrijkste gegevens van het dossier ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS ADVIES- EN CONTROLECOMITÉ OP DE ONAFHANKELIJKHEID VAN DE COMMISSARIS Ref : Accom AFWIJKING 2005/1 Samenvatting van het advies dd. 17 mei 2005 met betrekking tot een vraag om afwijking van de regel die

Nadere informatie

ALGEMENE BEDRIJFSVOORWAARDEN WERVING & SELECTIE FLEXURANCE B.V.

ALGEMENE BEDRIJFSVOORWAARDEN WERVING & SELECTIE FLEXURANCE B.V. ALGEMENE BEDRIJFSVOORWAARDEN WERVING & SELECTIE FLEXURANCE B.V. Voor het uitvoeren van Werving & Selectie opdrachten door Flexurance B.V., verder te noemen Flexurance in het kader van een overeenkomst

Nadere informatie

Samengevat worden, met instemming van de WMO raad, de volgende beleidsaanpassingen voorgesteld:

Samengevat worden, met instemming van de WMO raad, de volgende beleidsaanpassingen voorgesteld: Raadsnota Raadsvergadering d.d.: 14 december 2009 Agenda nr: 13 Onderwerp: Vaststellen de Verordening maatschappelijke ondersteuning 2010 gemeente valkenburg aan de Geul en het Besluit nadere regels voorzieningen

Nadere informatie

Rapport. Datum: 16 maart 1998 Rapportnummer: 1998/061

Rapport. Datum: 16 maart 1998 Rapportnummer: 1998/061 Rapport Datum: 16 maart 1998 Rapportnummer: 1998/061 2 Klacht Op 17 oktober 1997 ontving de Nationale ombudsman een verzoekschrift van de heer L. te De Lier, met een klacht over een gedraging van de Belastingdienst/Directie

Nadere informatie