Working with parents. Models for activities in science centres and museums

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Working with parents. Models for activities in science centres and museums"

Transcriptie

1 Working with parents. Models for activities in science centres and museums 1

2 Indice VOERTUIGEN DIE ROLLEN MECHANICA Kort overzicht van de activiteiten in de workshop Doelstellingen Belangrijke methodologische principes die als beweegredenen en werkwijze van de workshop dienen Onderwerp Doelgroep en werving Tijdsverloop Inleiding (10 min) Bouw (60 min) Theorie (20 min) Bespreking (30 min) Materiaal Handige hulpmiddelen Materiaal voor een zwaartekrachtauto Materiaal om het voertuig te verbeteren De rol van de begeleider Aandachtspunten wanneer de keuze valt op deze workshop Activiteiten en materialen voor thuis voor ouders

3 FEAST Workshop 2: VOERTUIGEN DIE ROLLEN MECHANICA Ontwikkeld door Teknikens Hus, Luleå, Zweden 1. Kort overzicht van de activiteiten in de workshop In deze workshop proberen kinderen en ouders samen een uitdaging op te lossen bouw een zwaartekrachtauto en test deze op een hellend vlak. Eerste krijgen ouders een inleiding over de workshop, met een expliciete focus op de methode van probleemoplossing, en over hoe ze in dit proces met hun kinderen kunnen samenwerken: Uitdaging Bouwen Testen Opnieuw bouwen Opnieuw testen Bespreking en delen. Op hetzelfde moment krijgen kinderen in een andere ruimte een inleiding over de beschikbare materialen en beginnen ze te experimenteren met bouwen. Dan komen de gezinnen bij elkaar en gebruiken ze verschillende materialen om een voertuig te bedenken en te bouwen. Op die manier zullen ze onvermijdelijk te maken krijgen met de wetten van Newton, zelfs als ze niet weten dat ze dat doen! Ze testen hun voertuig op het hellend vlak en geven en delen hun bevindingen. Als ze dit willen, kunnen ze doorgaan en hun voertuig proberen te verbeteren door bijvoorbeeld een motor toe te voegen. Vervolgens werken de ouders en kinderen weer in aparte kamers: kinderen voltooien hun voertuig en versieren het als ze dat willen, terwijl de ouders een inleiding krijgen over een aantal van de wetenschappelijke concepten achter deze workshop, inclusief de wetten van Newton. De laatste fase betrekt de hele groep in een discussie om de resultaten en bevindingen te delen. 2. Doelstellingen Deze workshop is ontwikkeld om probleemoplossen en gezamenlijk leren voor de deelnemende kinderen en ouders te stimuleren. Het doel van de workshop is ouders stimuleren om op basis van het doen van onderzoek met hun kinderen samen te werken. Het doel is om ouders te leren het leerproces van hun kinderen te faciliteren, zowel in een science centrum/wetenschapsmuseum als thuis. 3. Belangrijke methodologische principes die als beweegredenen en werkwijze van de workshop dienen Betrokkenheid ondersteunen bij de processen van vragen stellen en onderzoek doen. De workshopactiviteiten zijn gebaseerd op een uitdaging, maar ze hebben een open einde, zodat er geen vooraf bepaalde werkwijze bestaat om de taak op te lossen. Als het kind en de ouder worden gevraagd om aan hun project te werken, houden ze zich bezig met gezamenlijk leren: ze hebben plezier en ontdekken samen dingen door problemen praktisch op te lossen, te bouwen, testen en verbeteren. 3

4 De interesse van ouders en hun kennis van het onderwerp versterken. De afzonderlijke sessies waarin ouders een inleiding krijgen over de methode van probleemoplossen en specifieke wetenschappelijke concepten geven hen de kans om hun persoonlijke kennis en faciliterende vaardigheden te verdiepen. Ouders vaardigheden leren om zichzelf en hun kinderen enthousiast te maken voor het onderwerp. De publieksbegeleiders leiden de discussie en stimuleren motivatie en discussie door reflectieve en constructieve vragen te stellen. Zo laten ze ouders zien hoe je een gesprekje kunt voeren over het onderwerp of hoe je het doen van onderzoek kunt begeleiden door vragen te stellen zoals Wat als je..., Kun je..., Hoe... Het stimuleren van experimenteren en het voeren van gesprekken daarbij. Het reflectiemoment aan het einde van de workshop geeft kinderen en ouders de mogelijkheid om verschillende soorten oplossingen te bekijken, en om over de bijbehorende wetenschap te praten, alsook om zich bewuster te worden van hun proces van gezamenlijk leren. Het leren versterken door het aan het gezinsleven te koppelen. De wetenschappelijke inhoud die aan ouders wordt verstrekt, helpt hen te blijven nadenken over het onderwerp en het thuis verder te verkennen. Gezinnen krijgen kits en materialen om mee naar huis te nemen. Dit stimuleert verder leren en verkennen in de meer vertrouwde context van thuis. 4. Onderwerp Natuurkunde (mechanica). 5. Doelgroep en werving Gezinnen met kinderen van 5 tot 11 jaar (maximaal 20 personen). Hoe heeft Teknikens Hus de workshops gepromoot? Advertentie in de krant. Internetpagina. Facebook. Nieuwsbrief (via ) aan abonnementhouders en infolijst. 6. Tijdsverloop De workshop duurt in totaal 2 uur. Planning 6.1. Inleiding (10 min) De gezinnen worden welkom geheten in het science centrum/wetenschapsmuseum. Ze worden in twee groepen verdeeld. De kinderen worden bekend gemaakt met het materiaal, terwijl de ouders 4

5 een inleiding op de workshop krijgen in afzonderlijke ruimtes in het science centrum/wetenschapsmuseum. Introductie voor kinderen: Hier introduceert de publieksbegeleider het materiaal en vertelt hij/zij over de uitdaging 'bouw een zwaartekrachtauto en test deze op een hellend vlak'. De kinderen beginnen met het testen en bouwen van de wielophanging. Introductie voor ouders: De begeleider geeft een korte inleiding op de workshop. De methode voor probleemoplossing en samenwerken met hun kinderen gedurende dit proces: Uitdaging Bouwen Testen Opnieuw bouwen Opnieuw testen Bespreking en delen. Deze workshop richt zich op ontwerpen, bouwen en uitvinden! 6.2. Bouw (60 min) De deelnemers bouwen een zwaartekrachtauto met behulp van de geleverde materialen. Ze testen hun voertuig op het hellend vlak. Hoe ver komt het voertuig?, Tijd?, Rijdt het voertuig in een rechte lijn?, Of in een kromme lijn?. De kinderen en ouders gaan opnieuw bouwen en testen. Kunnen we verder rijden?, Kunnen we sneller rijden?, Hoe dan?, Kunnen we rechter of krommer rijden?. Ze bespreken en delen hun bevindingen. Als ze dit willen, kunnen ze doorgaan en hun voertuig proberen te verbeteren door bijvoorbeeld een motor toe te voegen. De publieksbegeleider legt tijdens deze workshop niet uit, maar stuurt, helpt en motiveert door beschouwende en opbouwende vragen te stellen zoals Wat als je..., Kun je..., Hoe Theorie (20 min) Ook nu werken de ouders en kinderen in verschillende ruimtes. De kinderen krijgen de taak hun voertuig af te maken en te versieren als ze dat willen. De ouders krijgen een korte lezing over een aantal wetenschappelijke concepten achter de workshop. De begeleider kan het bijvoorbeeld hebben over de wetten van Newton: De snelheid van een voorwerp blijft constant tenzij een externe kracht iets verandert. In deze workshop: De externe kracht die invloed heeft op de snelheid als het voertuig naar beneden gaat is wrijving, en dit heeft minder snelheid tot gevolg. Bovenaan het hellend vlak is zwaartekracht de externe kracht, waardoor de snelheid toeneemt (daarom noemen we het een zwaartekrachtauto). De verandering in snelheid (oftewel acceleratie) is rechtstreeks evenredig met de netto toegepaste kracht en omgekeerd evenredig met de massa. F = m X A. In deze workshop: De zwaartekracht die het voertuig de helling af laat rijden, is afhankelijk van de massa (m) van het voertuig en de acceleratie. Tenzij iemand het voertuig een duwtje geeft, is de acceleratie de zwaartekracht van de aarde g (9,81 m/s 2 ). Dus de enige manier om het voertuig verder (of sneller) te laten rijden is meer massa toevoegen. De deelnemers aan de workshop hebben dit vast al ontdekt en zelf al gewicht toegevoegd! Maar als het voertuig met een ballon of motor wordt aangedreven, gaat het voertuig langzamer rijden als er massa wordt toegevoegd. De kracht staat vast en de enige manier om sneller te rijden is door de massa te verminderen! Voor iedere actie is er een gelijkwaardige reactie. In deze workshop: als je een ballon of propeller gebruikt, rijdt het voertuig in de tegengestelde richting van de luchtstroom. Als je bijvoorbeeld de lucht achter uit de ballon laat lopen, gaat het voertuig vooruit Bespreking (30 min) In het laatste gedeelte van de workshop worden dingen samen besproken met alle deelnemende kinderen en ouders. Hierdoor krijgen ouders en kinderen de kans om elkaar hun voertuigen te laten zien, verschillende oplossingen en de wetenschap erachter te bespreken. Het is geen wedstrijd tussen de deelnemende gezinnen, maar een moment om dingen te bespreken. De rol van de begeleider is feedback geven aan iedereen en opbouwende vragen stellen. 5

6 7. Materiaal 7.1 Handige hulpmiddelen Combinatietang, kniptang, schaar, meetlint, plakband, afplakband en smeltlijm*, een stopwatch en oogbescherming**. Een hellend vlak waarop de deelnemers hun voertuigen kunnen testen. 7.2 Materiaal voor een zwaartekrachtauto Karton, houten plantenstokken (diameter 4 mm), rietjes en plastic wielen. 7.3 Materiaal om het voertuig te verbeteren Ballonnen, motoren, batterijen (4,5 V), draad met krokodillenklemmen, propellers, grote elastieken, tandwielen, reductoren en riemschijven. * Let er a.u.b. op dat smeltlijm erg heet wordt! ** Oogbescherming is vereist als je met propellers werkt! 8. De rol van de begeleider Er zijn minimaal 2 begeleiders nodig voor deze workshop. De begeleider legt in deze workshop niet uit, maar stuurt, helpt en motiveert door beschouwende en opbouwende vragen te stellen zoals Wat als je, Kun je, Hoe. 9. Aandachtspunten wanneer de keuze valt op deze workshop De workshop vereist veel materiaal. Het is belangrijk dat de publieksbegeleiders bekend zijn met dit materiaal. Om reflectieve en constructieve vragen te kunnen stellen, moeten de begeleiders zelf vertrouwd zijn met het bouwen van de voertuigen. Er zijn een aantal veiligheidsregels die de begeleiders aan de deelnemers moeten uitleggen: o o Gebruik altijd een veiligheidsbril bij het werken met propellers en motoren. Wees voorzichtig bij het gebruik van hete smeltlijm. 10. Activiteiten en materialen voor thuis voor ouders Laat de deelnemende gezinnen het materiaal en de voertuigen die ze hebben gemaakt mee naar huis nemen. Ze kunnen thuis verdergaan. Het is een goed idee om materiaalkits voor ze samen te stellen die ze kunnen kopen en mee naar huis kunnen nemen met extra materialen zoals motoren, propellers en zonnecellen. Een andere leuke uitdaging voor de gezinnen om thuis te doen is dingen observeren en daarbij te letten op mechanica en de bewegingswetten: Hoe is de gezinsauto gemaakt?, Welke energie is er nodig om te kunnen rijden?, Hoe stopt een auto?, Hoe is een kinderfiets gemaakt?, Welke energie is er nodig om te kunnen fietsen?. 6

We wensen jullie veel succes en een leuke en leerzame Eureka Cup!

We wensen jullie veel succes en een leuke en leerzame Eureka Cup! Space exploration gaat over ruimtevaart. Nergens is techniek zo belangrijk als in de ruimtevaart. De allernieuwste technieken worden gebruikt in spaceshuttles en marslandertjes. Nieuwe materialen worden

Nadere informatie

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015

Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 Waarom Wetenschap en Techniek W&T2015 In het leven van alle dag speelt Wetenschap en Techniek (W&T) een grote rol. We staan er vaak maar weinig bij stil, maar zonder de vele uitvindingen in de wereld van

Nadere informatie

VAK: natuurkunde KLAS: Havo 4 DATUM: 20 juni 2013. TIJD: 10.10 11.50 uur TOETS: T1 STOF: Hfd 1 t/m 4. Opmerkingen voor surveillant XXXXXXXXXXXXXXXXXXX

VAK: natuurkunde KLAS: Havo 4 DATUM: 20 juni 2013. TIJD: 10.10 11.50 uur TOETS: T1 STOF: Hfd 1 t/m 4. Opmerkingen voor surveillant XXXXXXXXXXXXXXXXXXX VAK: natuurkunde KLAS: Havo 4 DATUM: 20 juni 2013 TIJD: 10.10 11.50 uur TOETS: T1 STOF: Hfd 1 t/m 4 Toegestane hulpmiddelen: Binas + (gr) rekenmachine Bijlagen: 2 blz Opmerkingen voor surveillant XXXXXXXXXXXXXXXXXXX

Nadere informatie

Ontwerp en bouw een auto die verschillende soorten ladingen van een helling af naar beneden vervoert.

Ontwerp en bouw een auto die verschillende soorten ladingen van een helling af naar beneden vervoert. Groep 3 & 4 Team van maximaal 4 leerlingen Lesbrief voor leerkracht Uitdaging Ontwerp en bouw een auto die verschillende soorten ladingen van een helling af naar beneden vervoert. Inleiding Het thema van

Nadere informatie

We gaan een auto bouwen waar ook wedstrijden mee gehouden worden! Wil jij weten hoe? Kijk maar snel!

We gaan een auto bouwen waar ook wedstrijden mee gehouden worden! Wil jij weten hoe? Kijk maar snel! We gaan een auto bouwen waar ook wedstrijden mee gehouden worden! Wil jij weten hoe? Kijk maar snel! We gaan de auto maken met een muizenval als aandrijving! Zo ziet die van mij eruit: Als we zelf zo n

Nadere informatie

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science

E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science 1 2 3. 9 8 7 E n e r g i e e x p e r i m e n t e n Science N. B. De OPITEC bouwpakketten zijn gericht op het onderwijs. 1 Wat je nodig hebt: Voor de motorhouder: Voor de ventilator: 1 grote houten schijf

Nadere informatie

Lessenserie De hellingbaan

Lessenserie De hellingbaan - Bovenbouw - Lessenserie De hellingbaan Een lessenserie over het experimenteren met de hellingbaan en de strategie controleren van variabelen. Met dank aan leerkrachten en leerlingen van basisschool De

Nadere informatie

Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren. Ada van Dalen

Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren. Ada van Dalen Wetenschap & Technologie Ontwerpend leren Ada van Dalen Wat is W&T? W&T is je eigen leven W&T: geen vak maar een benadering De commissie wil onderstrepen dat wetenschap en technologie in haar ogen géén

Nadere informatie

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS

AVONTURENPAKKET DE UITVINDERS LESBRIEVEN LEERLINGEN WERKBLAD LESBRIEF 3: VLIEGEN Verhaal: De Uitvinders en De Verdronken Rivier (deel 3) Vliegen Opdracht 1: Opdracht 2: Opdracht 3: Ontwerp een vliegmachine Proefvliegen: drijven op

Nadere informatie

Natraject Toelichting voor de leerkracht Een Talentkrachtige les

Natraject Toelichting voor de leerkracht Een Talentkrachtige les Natraject Toelichting voor de leerkracht Ter afsluiting van het bezoek aan de Magneet zijn er twee lessen waaruit gekozen kan worden: Een korte les van 1 uur of een lesmiddag van 2 uur. Een Talentkrachtige

Nadere informatie

De eenparige rechtlijnige beweging

De eenparige rechtlijnige beweging De eenparige rechtlijnige beweging Inleidende experimenten Via opdrachten met de robot LEGO NXT willen we de leerstof van mechanica aanbrengen en op een creatieve en speelse manier leren nadenken over

Nadere informatie

Studievoorbereiding. Vak: Natuurkunde voorbeeldexamen. Toegestane hulpmiddelen: Rekenmachine. Het examen bestaat uit: 32 meerkeuzevragen

Studievoorbereiding. Vak: Natuurkunde voorbeeldexamen. Toegestane hulpmiddelen: Rekenmachine. Het examen bestaat uit: 32 meerkeuzevragen Studievoorbereiding VOORBLAD EXAMENOPGAVE Vak: Natuurkunde voorbeeldexamen Tijdsduur: Toegestane hulpmiddelen: Rekenmachine Het examen bestaat uit: 32 meerkeuzevragen Aantal pagina s: 10 Beoordeling van

Nadere informatie

Lucht Niet niets 9-11. Auteur: Christian Bertsch. jaar. Benaming van de activiteit:

Lucht Niet niets 9-11. Auteur: Christian Bertsch. jaar. Benaming van de activiteit: 9-11 jaar Benaming van de activiteit: Lucht Niet niets Wetenschappelijke inhoud: Natuurkunde Beoogde concepten: Dichtheid van vaste stoffen en vloeistoffen Beoogde leeftijdsgroep: 9-11 jaar oud Duur van

Nadere informatie

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht

voorbeeld Zonnewagen Aantekeningen voor de leerkracht Wetenschap Energie omzetting Energie overbrenging Krachten en beweging Wetenschappelijk onderzoek Design en technologie Verbeteringen door technisch design Onderdelen aan elkaar monteren Evalueren Mechanismen

Nadere informatie

Handleiding Werkvormen Vragen stellen

Handleiding Werkvormen Vragen stellen Handleiding Werkvormen Vragen stellen Inhoud 1. Inleiding 2. Vragen stellen 3. Werkvormen 3.1. Vragenvuurtje 3.2. Geen Ja / Geen Nee 3.3. Doorzagen 3.4. De onbekende weg 1. Inleiding Voor de dialoog is

Nadere informatie

Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo

Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo Uitwerkingen van 3 klas NOVA natuurkunde hoofdstuk 6 arbeid en zo 1 Arbeid verrichten 1 a) = 0 b) niet 0 en in de richting van de beweging c) =0 d) niet 0 e tegengesteld aan de beweging 2 a) De wrijvingskracht

Nadere informatie

We hebben 3 verschillende soorten van wrijving, geef bij elk een voorbeeld: - Rollende wrijving: - Glijdende wrijving: - Luchtweerstand:

We hebben 3 verschillende soorten van wrijving, geef bij elk een voorbeeld: - Rollende wrijving: - Glijdende wrijving: - Luchtweerstand: Lespakket wrijving Inleiding Wrijving is een natuurkundig begrip dat de weerstandskracht aanduidt, die ontstaat als twee oppervlakken langs elkaar schuiven, terwijl ze tegen elkaar aan gedrukt worden.

Nadere informatie

Windmolen. Notities voor de leerkracht

Windmolen. Notities voor de leerkracht Notities voor de leerkracht Windmolen Wetenschap Krachten en beweging Duurzame energie Gewicht meten Tijd meten Kracht Oppervlakte Eerlijk testen Invangen, opslaan en gebruiken van energie Wetenschappelijk

Nadere informatie

Hoe werkt het antwoordblad?

Hoe werkt het antwoordblad? Hoe werkt het antwoordblad? Kijk je antwoorden zelf na met dit antwoordblad. Bij sommige vragen kun je 1 punt verdienen, bij andere vragen kun je meer dan 1 punt verdienen. Hieronder zie je een voorbeeld

Nadere informatie

OntdekZelf - geluid. Met bijgaande materialen kunt u (een deel van) onderstaande experimenten uitvoeren, afhankelijk van wat u heeft aangeschaft.

OntdekZelf - geluid. Met bijgaande materialen kunt u (een deel van) onderstaande experimenten uitvoeren, afhankelijk van wat u heeft aangeschaft. Werkwijze Alle OntdekZelf experimenten zijn bedoeld voor de leerling om zelf te ontdekken. Laat de leerling vanaf het begin werken met zijn materialen en ontdekken hoe hij tot een antwoord of een werkende

Nadere informatie

Theorie: Snelheid (Herhaling klas 2)

Theorie: Snelheid (Herhaling klas 2) Theorie: Snelheid (Herhaling klas 2) Snelheid en gemiddelde snelheid Met de grootheid snelheid geef je aan welke afstand een voorwerp in een bepaalde tijd aflegt. Over een langere periode is de snelheid

Nadere informatie

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht...

Drents Museum. Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Drents Museum Wat als de stoel van meneer Rietveld kon praten? Groep 3 Les 4 De opdracht... Les 4 De opdracht... Drents Museum Groep 3 Duur: naar eigen inzicht (evt. te verdelen over meerdere lessen) Lesvoorbereiding

Nadere informatie

HOGESCHOOL ROTTERDAM:

HOGESCHOOL ROTTERDAM: HOGESCHOOL ROTTERDAM: Toets: Natuurkunde Docent: vd Maas VERSIE B Opgave A: Een kogel wordt vertikaal omhoog geschoten met een snelheid van 300km/h. De kogel heeft een gewicht van 10N. 1. Wat is de tijd

Nadere informatie

Werkblad 3 Bewegen antwoorden- Thema 14 (NIVEAU BETA)

Werkblad 3 Bewegen antwoorden- Thema 14 (NIVEAU BETA) Werkblad 3 Bewegen antwoorden- Thema 14 (NIVEAU BETA) Theorie In werkblad 1 heb je geleerd dat krachten een snelheid willen veranderen. Je kunt het ook omdraaien, als er geen kracht werkt, dan verandert

Nadere informatie

weet dat een zonnepaneel net als een batterij energie levert weet waar een auto aan moet voldoen om op zonnepanelen een auto die op zonneenergie

weet dat een zonnepaneel net als een batterij energie levert weet waar een auto aan moet voldoen om op zonnepanelen een auto die op zonneenergie Gebruik de zon GROEP 7-8 72 65 minuten 1, 42, 44 en 45 De leerling: weet dat de zon gebruikt kan worden om bruikbare elektrische energie op te wekken kan voorbeelden noemen waarbij energie van de zon gebruikt

Nadere informatie

Inhoudsopgave. Overzicht van activiteiten tijdens kralenlessen 7

Inhoudsopgave. Overzicht van activiteiten tijdens kralenlessen 7 Inhoudsopgave Inleiding 3 - Structuur in modellen - Loslaten van één voor één tellen - Structureren in de kralenlessen - Rol van de leerkracht - Wanneer in te zetten? Overzicht van activiteiten tijdens

Nadere informatie

Kracht en Beweging. Intro. Newton. Theorie even denken. Lesbrief 4

Kracht en Beweging. Intro. Newton. Theorie even denken. Lesbrief 4 Lesbrief 4 Kracht en Beweging Theorie even denken Intro Kracht is overal. Een trap op een bal, een windstoot, een worp Als een voorwerp versnelt of vertraagt, is er een kracht aan het werk. Newton De eenheid

Nadere informatie

Zelf aan de slag. Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs

Zelf aan de slag. Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs Zelf aan de slag Lesbrief Wetenschap & Techniek-lessen voor kinderen in groep 1 t/m 3 van het basisonderwijs kennismaking met Wetenschap & Techniek. Inleiding In deze lesbrief staan suggesties voor een

Nadere informatie

Werkbladen Webquest Pret met een ballonraket

Werkbladen Webquest Pret met een ballonraket Werkbladen Webquest Pret met een ballonraket Namen groepsleden: Stap 3: Luchtdruk Gebruik bij dit werkblad de bronnen die bij stap 3 staan. Ben je klaar? Ga dan door met stap 4. 1. Met welk instrument

Nadere informatie

3.3 Les 3: Het opstellen van een hypothese

3.3 Les 3: Het opstellen van een hypothese 3.3 Les 3: Het opstellen van een hypothese Doel: Lesinhoud De leerlingen formuleren hypotheses die beginnen met ik denk dat. De leerlingen weten dat ze bij een onderzoek ook het tegenovergestelde onderzoeken

Nadere informatie

Fenomena. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Fenomena Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 01-2016 1

Fenomena. Jouw werkbladen. In NEMO. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Fenomena Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 01-2016 1 Fenomena Jouw werkbladen In NEMO Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Fenomena Groep 7-8 Leerlingen In NEMO versie 01-2016 1 Fenomena Welkom bij Fenomena! Deze hele

Nadere informatie

Maak je eigen vlieger

Maak je eigen vlieger Uitdager van de maand Maak je eigen vlieger Natuur & Techniek, Groep 7/8 Algemeen Titel Maak je eigen vlieger Cognitieve doelen en vaardigheden voor excellente leerlingen Inzicht in hoe een vlieger vliegt

Nadere informatie

Werkblad 3 Krachten - Thema 14 (niveau basis)

Werkblad 3 Krachten - Thema 14 (niveau basis) Werkblad 3 Krachten - Thema 14 (niveau basis) Opdracht Dit werkblad dient als voorbereiding voor de toets die in week 6 plaats vindt. Je mag dit werkblad maken in groepjes van maximaal 4 personen. Je moet

Nadere informatie

Krachten (4VWO) www.betales.nl

Krachten (4VWO) www.betales.nl www.betales.nl Grootheden Scalairen Vectoren - Grootte - Eenheid - Grootte - Eenheid - Richting Bv: m = 987 kg x = 10m (x = plaats) V = 3L Bv: F = 17N s = Δx (verplaatsing) v = 2km/h Krachten optellen

Nadere informatie

Beeldcoaching in het onderwijs

Beeldcoaching in het onderwijs Beeldcoaching in het onderwijs Leren coachen met video V i s i e I n B e e l d H u z a r e n l a a n 2 4 7 2 1 4 e c E p s e Gebruik van video is de duidelijkste en snelste manier om te reflecteren op

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R HOE KUN JE EEN PINGPONGBALLETJE LATEN ZWEVEN IN DE LUCHT? Jullie gaan een exhibit ontwerpen waarbij jullie de bezoekers kennis laten maken met de eigenschappen van luchtstromen en luchtdruk. Met de exhibit

Nadere informatie

krukas of as) waar de kracht de machine ingaat.

krukas of as) waar de kracht de machine ingaat. We hebben geprobeerd om de woordenlijst zo begrijpelijk mogelijk te maken zonder ingewikkelde vergelijkingen en lange verklaringen. Voor een gedetailleerder beeld van ingewikkelde begrippen als Kracht,

Nadere informatie

De hoogte tijd grafiek is ook gegeven. d. Bepaal met deze grafiek de grootste snelheid van de vuurpijl.

De hoogte tijd grafiek is ook gegeven. d. Bepaal met deze grafiek de grootste snelheid van de vuurpijl. et1-stof Havo4: havo4 A: hoofdstuk 1 t/m 4 Deze opgaven en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Bij het et krijg je in 1 minuten ongeveer deelvragen. Oefen-examentoets et-1 havo 4 1/11 1. Een lancering.

Nadere informatie

Presenteren. Oriëntatie

Presenteren. Oriëntatie Oriëntatie Dit ga je doen Je gaat een stand (marktkraam) inrichten om te laten zien wat je gedaan hebt tijdens dit project en wat je eindresultaat is. Je probeert jullie stand zo te maken dat het aantrekkelijk

Nadere informatie

Samenvatting snelheden en 6.1 6.3

Samenvatting snelheden en 6.1 6.3 Samenvatting snelheden en 6.1 6.3 Boekje snelheden en bewegen Een beweging kan je op verschillende manieren vastleggen: Fotograferen met tussenpozen, elke foto is een gedeelte van een beweging Stroboscopische

Nadere informatie

USERTESTING. Testplan Werking en interesse. Product. Testdoelen. Methodes

USERTESTING. Testplan Werking en interesse. Product. Testdoelen. Methodes USERTESTING Testplan Werking en interesse Product Op de basisschool worden vooral vakken gegeven waarop de inspectie controleert. Veel vakken die ook belangrijk zijn worden hierdoor niet gegeven. Ons doel

Nadere informatie

19. Reflectie op de zeven leerfuncties

19. Reflectie op de zeven leerfuncties 19. Reflectie op de zeven leerfuncties Wat is het? Wil een organisatie kennisproductief zijn, dan heeft zij een leerplan nodig: een corporate curriculum dat de organisatie helpt kennis te genereren, te

Nadere informatie

Leuven, 2014. Plan of approach Overeenkomst tussen: Umicore Solar Team & EE4 Solar Car Team "Crash Party"

Leuven, 2014. Plan of approach Overeenkomst tussen: Umicore Solar Team & EE4 Solar Car Team Crash Party Leuven, 2014 Plan of approach Overeenkomst tussen: Umicore Solar Team & EE4 Solar Car Team "Crash Party" Voorwoord Dit document bevat het plan of approach voor het ontwerpen van een zonnewagen. In het

Nadere informatie

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A:

Meting zonnepaneel. Voorbeeld berekening diodefactor: ( ) Als voorbeeld wordt deze formule uitgewerkt bij een spanning van 7 V en 0,76 A: Meting zonnepaneel Om de beste overbrengingsverhouding te berekenen, moet de diodefactor van het zonnepaneel gekend zijn. Deze wordt bepaald door het zonnepaneel te schakelen aan een weerstand. Een multimeter

Nadere informatie

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? -

China Pagina 1. - Wie nodig jij uit voor een Chinese maaltijd? - China Pagina 1 Colofon Uitnodiging voor maaltijd in Chinees Les voor groep 6-8 150-180 minuten Handvaardigheid Let op! In deze les opzet werken leerlingen in tweetallen, en maken samen 1 werkstuk, maar

Nadere informatie

Leerlingenbundels Technologische Opvoeding

Leerlingenbundels Technologische Opvoeding Leerlingenbundels Technologische Opvoeding 1 Thema: Energie Naam:... Klas: Datum:... Nr.:. 2 1 Energie experimenten Science 1.1 Inleidende opdracht rond energie Als je zegt: "Ik heb vandaag geen energie.

Nadere informatie

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken?

3. Wat betekent dat voor de manier waarop lesgegeven zou moeten worden in de - voor jou - moeilijke vakken? Werkblad: 1. Wat is je leerstijl? Om uit te vinden welke van de vier leerstijlen het meest lijkt op jouw leerstijl, kun je dit simpele testje doen. Stel je eens voor dat je zojuist een nieuwe apparaat

Nadere informatie

Een model voor een lift

Een model voor een lift Een model voor een lift 2 de Leergang Wiskunde schooljaar 213/14 2 Inhoudsopgave Achtergrondinformatie... 4 Inleiding... 5 Model 1, oriëntatie... 7 Model 1... 9 Model 2, oriëntatie... 11 Model 2... 13

Nadere informatie

Botsingen. N.G. Schultheiss

Botsingen. N.G. Schultheiss 1 Botsingen N.G. Schultheiss 1 Inleiding In de natuur oefenen voorwerpen krachten op elkaar uit. Dit kan bijvoorbeeld doordat twee voorwerpen met elkaar botsen. We kunnen hier denken aan grote samengestelde

Nadere informatie

MAAK JE EIGEN VOERTUIG

MAAK JE EIGEN VOERTUIG MAAK JE EIGEN VOERTUIG Thema Energiegebruik Onderwerp Leeftijd Duurzame Ontwikkeling Energiebesparing Hernieuwbare energie Verkeer en vervoer Verwarming/Koeling Warm water CO2-zuinig vervoer Verlichting

Nadere informatie

Bijzondere verrichtingen

Bijzondere verrichtingen Bijzondere verrichtingen Zelfstandig bijzondere manoeuvres uitvoeren dmv gebruik aangeleerde bijzondere verrichtingen: omkeeropdracht d.m.v: bocht achteruit via parkeervak 3x steken halve draai parkeeropdracht:

Nadere informatie

S C I E N C E C E N T E R

S C I E N C E C E N T E R BEN JIJ SNELLER DAN JE SCHADUW? Jullie gaan een exhibit ontwerpen waarbij jullie de bezoekers kennis laten maken met de eigenschappen van glow-in-the-dark -verf. Met de exhibit kunnen de bezoekers hun

Nadere informatie

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK

ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK ONDERWIJSONTWIKKELING - ACTIVERENDE DIDACTIEK Iedereen heeft er de mond van vol: Het beste uit de leerling halen Recht doen aan verschillen van leerlingen Naast kennis en vaardigheden, aandacht voor het

Nadere informatie

Werkbladen Leerlingen Kun je zelf je zeilboot vooruit blazen?

Werkbladen Leerlingen Kun je zelf je zeilboot vooruit blazen? Werkbladen Leerlingen Kun je zelf je zeilboot vooruit blazen? Werkt een parachute op de maan? Hoe zwaar weeg je in de ruimte? Geeft de maan licht? Inhoudsopgave Les 1 Meten is weten werkblad 1 t/m 4 Les

Nadere informatie

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning

Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Leer Opdrachten ontwerpen voor Blended Learning Helder &Wijzer Mijn opdrachten In een kort, blended programma In het kort Voor wie docenten/trainers die blended opdrachten willen leren ontwerpen en ontwikkelen

Nadere informatie

Lesbrief Hellingproef

Lesbrief Hellingproef Lesbrief Hellingproef Korte beschrijving van een kant en klare praktische opdracht. Op het Comenius College (Hilversum) wordt met succes een zelfgemaakte rail gebruikt om een verband te vinden tussen de

Nadere informatie

Arbeid & Energie. Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be. Assistent: Erik Lambrechts

Arbeid & Energie. Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be. Assistent: Erik Lambrechts Introductieweek Faculteit Bewegings- en Revalidatiewetenschappen 25 29 Augustus 2014 Arbeid & Energie Dr. Pieter Neyskens Monitoraat Wetenschappen pieter.neyskens@wet.kuleuven.be Assistent: Erik Lambrechts

Nadere informatie

ogen en oren open! Luister je wel?

ogen en oren open! Luister je wel? ogen en oren open! Luister je wel? 1 Verbale communicatie met jonge spelers Communiceren met jonge spelers is een vaardigheid die je van nature moet hebben. Je kunt het of je kunt het niet. Die uitspraak

Nadere informatie

Verrassende Natuurkunde van alledag. Assen, 9 november 2010

Verrassende Natuurkunde van alledag. Assen, 9 november 2010 Verrassende Natuurkunde van alledag Assen, 9 november 2010 Waarom is de lucht blauw? Waarom is de lucht blauw? Naast zon: indirect licht door verstrooiing Waarom is de lucht blauw? Vooral blauw licht wordt

Nadere informatie

Het doet ons bijzonder genoegen dat u de opleiding KT 2 (KorfbalTrainer 2) gaat volgen.

Het doet ons bijzonder genoegen dat u de opleiding KT 2 (KorfbalTrainer 2) gaat volgen. Beste cursist, Het doet ons bijzonder genoegen dat u de opleiding KT 2 (KorfbalTrainer 2) gaat volgen. U heeft bijgaand de handleiding voor de cursist en die voor de PB (PraktijkBegeleider) digitaal ontvangen.

Nadere informatie

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets

TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL. Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets TECHNIEK project LEERKRACHTENBUNDEL Jeroen De Meutter Olivier Foets Jeroen Smets 2 INLEIDING ONDERZOEKSOPDRACHTEN De onderzoeksopdrachten, zijn kaarten die best geplastificeerd kunnen worden. De leerlingen

Nadere informatie

Astronaut van de toekomst

Astronaut van de toekomst Astronaut van de toekomst INHOUD WORKSHOP 1. BOUW DE SAPI-RAKET IN LEGO Aan de hand van een bouwschema bouw je een unieke raket in Lego. 2. LAAT DE LEDJES BRANDEN Door gebruik te maken van zonne-energie

Nadere informatie

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem

Proeven geluid. Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. Materiaal: -Ballon -Eigen stem Proeven geluid Wat is geluid? Doel: Met dit proefje ervaar je wat geluid is. -Ballon -Eigen stem Blaas de ballon op en knoop hem dicht. Houd de ballon nu tussen je handen en praat tegen de ballon. Wat

Nadere informatie

ER IS NOG PLEK BIJ CURSUSSEN NAJAAR 2012!

ER IS NOG PLEK BIJ CURSUSSEN NAJAAR 2012! ASW Cursus bulletin Het ASW Cursusbulletin blikt terug op cursussen die zijn geweest en brengt onder de aandacht wat er de komende maanden op de kalender staat. Wilt u dit bulletin rechtstreeks in uw mailbox

Nadere informatie

OVERAL, variatie vanuit de kern LES- BRIEF. Tweede Fase. Het neutrinomysterie. Foto: CERN

OVERAL, variatie vanuit de kern LES- BRIEF. Tweede Fase. Het neutrinomysterie. Foto: CERN OVERAL, variatie vanuit de kern LES- BRIEF Tweede Fase Het neutrinomysterie Foto: CERN 1 Het was op het nieuws, het was in de krant, iedereen had het er over: neutrino s die sneller gaan dan het licht.

Nadere informatie

Postmaster opleiding spelpsychotherapie. De docenten hebben veel ervaring, staan dichtbij het werkveld en halen het beste in je naar boven.

Postmaster opleiding spelpsychotherapie. De docenten hebben veel ervaring, staan dichtbij het werkveld en halen het beste in je naar boven. mensenkennis De docenten hebben veel ervaring, staan dichtbij het werkveld en halen het beste in je naar boven. Postmaster opleiding spelpsychotherapie Postmaster opleiding spelpsychotherapie Kinderen

Nadere informatie

Tijd. 10 min. 55 minuten

Tijd. 10 min. 55 minuten Tijd GROEP 5-6 50 55 minuten 1, 23, 32, 44, 45 en 51 De leerling: weet hoe dag en nacht ontstaan weet dat de tijd niet overal op de wereld hetzelfde is weet met welke instrumenten je tijd kunt meten kent

Nadere informatie

Het brein. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Het brein Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Het brein. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Mijn naam: Het brein Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Het brein Jouw werkbladen In de klas Mijn naam: Mijn school: Ik zit in groep: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Het brein Groep 7-8 Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Het brein Hersenen zijn ontzettend

Nadere informatie

Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven)

Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven) Introductie tot Wereld van Nestor Lancering 4 oktober 2012, VVSG-ouderendag (Leuven) Inhoud > Introductie > Wat is Wereld van Nestor? > Hoe werd het ontwikkeld? > Hoe ziet het er uit? > Wanneer te gebruiken?

Nadere informatie

ONTDEK HET ZELF HANDLEIDING VOOR DE LEERKRACHT VOOR DE HELE SCHOOL

ONTDEK HET ZELF HANDLEIDING VOOR DE LEERKRACHT VOOR DE HELE SCHOOL ONTDEK HET ZELF HANDLEIDING VOOR DE LEERKRACHT VOOR DE HELE SCHOOL IN DEZE HANDLEIDING VIND JE ALLE INFORMATIE OVER HET MAKEN VAN HET ONTDEK HET ZELF POP-UP MUSEUM TIJDENS DE KINDERBOEKENWEEK. DE OPDRACHTEN,

Nadere informatie

Elektronica. Opdracht. Materiaal

Elektronica. Opdracht. Materiaal Elektronica 1. Test de elektrische geleidbaarheid van de verschillende aanwezige materialen (karton, koperdraad, aluminium, water,...) door het materiaal vast te klemmen. Schets dit op een grafiek (lichtintensiteit

Nadere informatie

F A B S C H O L K I D S

F A B S C H O L K I D S F A B S C O H O L K I D S Over FabSchool Kids In Fabschool Kids staat zelf dingen maken, creativiteit en samenwerken centraal. In hands-on workshops in het Fablab Amsterdam leren kinderen alles over digitale

Nadere informatie

a. Bepaal hoeveel langer. b. Bepaal met figuur 1 de snelheid waarmee de parachutist neerkomt.

a. Bepaal hoeveel langer. b. Bepaal met figuur 1 de snelheid waarmee de parachutist neerkomt. Deze examentoets en uitwerkingen vind je op www.agtijmensen.nl Bij het et krijg je in 100 minuten ongeveer 22 vragen Et3 stof vwo6 volgens het PTA: Onderwerpen uit samengevat: Rechtlijnige beweging Kracht

Nadere informatie

Kinderen denken na over de aarde en het heelal. Over baby s in de buik en over dinosauriërs.

Kinderen denken na over de aarde en het heelal. Over baby s in de buik en over dinosauriërs. SCIENCE LEREN Kinderen denken na over de aarde en het heelal. Over baby s in de buik en over dinosauriërs. Ze stellen vragen zoals: Waarom is de lucht blauw? Waarom is de zee zout? Hoe werkt een auto?

Nadere informatie

Inleiding LEGO MINDSTORMS Education EV3-programmeerapp

Inleiding LEGO MINDSTORMS Education EV3-programmeerapp Inleiding LEGO MINDSTORMS Education EV3-programmeerapp LEGO Education presenteert met trots de tablet-editie van de LEGO MINDSTORMS Education EV3-software een leuke, gestructureerde manier om uw LEGO MINDSTORMS

Nadere informatie

1 Leerlingproject: Relativiteit 28 februari 2002

1 Leerlingproject: Relativiteit 28 februari 2002 1 Leerlingproject: Relativiteit 28 februari 2002 1 Relativiteit Als je aan relativiteit denkt, dan denk je waarschijnlijk als eerste aan Albert Einstein. En dat is dan ook de bedenker van de relativiteitstheorie.

Nadere informatie

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1

Energie. Jouw werkbladen. In de klas. Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Naam: Klas: Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie Jouw werkbladen In de klas Naam: Klas: Ontdek zélf hoe de wereld werkt! Energie Onderbouw havo/vwo Leerlingen In de klas versie 04-2014 1 Energie op aarde Energie, fossiele brandstoffen, groene

Nadere informatie

Een bal wegschoppen Een veer indrukken en/of uitrekken Een lat ombuigen Een wagentjes voorduwen

Een bal wegschoppen Een veer indrukken en/of uitrekken Een lat ombuigen Een wagentjes voorduwen - 31 - Krachten 1. Voorbeelden Een bal wegschoppen Een veer indrukken en/of uitrekken Een lat ombuigen Een wagentjes voorduwen 2. Definitie Krachten herken je aan hun werking, aan wat ze veranderen of

Nadere informatie

De snelheid van de auto neemt eerst toe en wordt na zekere tijd constant. Bereken de snelheid die de auto dan heeft.

De snelheid van de auto neemt eerst toe en wordt na zekere tijd constant. Bereken de snelheid die de auto dan heeft. Opgave 1 Een auto Met een auto worden enkele proeven gedaan. De wrijvingskracht F w op de auto is daarbij gelijk aan de som van de rolwrijving F w,rol en de luchtwrijving F w,lucht. F w,rol heeft bij elke

Nadere informatie

Workshop FLL. Leer robots programmeren. Marieke Peelen Lennart de Graaf Daryo Verouden -

Workshop FLL. Leer robots programmeren. Marieke Peelen Lennart de Graaf Daryo Verouden - Workshop FLL Leer robots programmeren Marieke Peelen Lennart de Graaf Daryo Verouden - 1 Student-coaches 2 FIRST LEGO League 3 FLL Core values We zijn een team We doen zelf het werk met hulp van onze coaches.

Nadere informatie

Docentenhandleiding Kracht & Beweging (incl. Space Challenge) M.C. Koops M.H.H. Hoevenaar

Docentenhandleiding Kracht & Beweging (incl. Space Challenge) M.C. Koops M.H.H. Hoevenaar Docentenhandleiding Kracht & Beweging (incl. Space Challenge) M.C. Koops M.H.H. Hoevenaar 12 maart 2011 Inhoudsopgave pag. Inleiding..................................... 1 Doelstelling..................................

Nadere informatie

Hoofdstuk 18 Bouwen aan organisatie met de netwerkmultiloog

Hoofdstuk 18 Bouwen aan organisatie met de netwerkmultiloog Hoofdstuk 18 Bouwen aan organisatie met de netwerkmultiloog Anne-Marie Poorthuis en Sjanneke Werkhoven De netwerkmultiloog is een methode om veel mensen in een organisatie te betrekken bij een organisatiethema

Nadere informatie

PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH

PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH PROLOOP NR 1 2015 HAAL HET BESTE UIT JOUW LOPERS MET ZIPCOACH 56 TIPS & TRICKS Elke hardloper heeft zijn eigen doelstelling: waar de één zich bijvoorbeeld focust op het verbeteren van zijn looptechniek,

Nadere informatie

Hoofdstuk 4: Arbeid en energie

Hoofdstuk 4: Arbeid en energie Hoofdstuk 4: Arbeid en energie 4.1 Energiebronnen Arbeid: W =............. Energie:............................................................................... Potentiële energie: E p =.............

Nadere informatie

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen.

Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Vak: MUVO Lesonderwerp: Hocus pocus circus: Een nieuw dier samenstellen a.d.h.v. verschillende materialen. Doelen: Eindtermen: Muvo 1.2 De leerlingen kunnen door betasten en voelen (tactiel), door kijken

Nadere informatie

Werkbladen voor leerlingen

Werkbladen voor leerlingen Magneetpolen Leerdoel: Begrijpen hoe de positieve en negatieve magnetische polen duw- en trekkrachten kunnen aantonen. 1 1. Noem vijf voorwerpen die een magneet aantrekt. 2. Hoe worden de uiteinden van

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Kijken naar het heelal

Kijken naar het heelal Kijken naar het heelal GROEP 7-8 75 65 minuten 1 en 45 De leerling: weet dat de uitvinding van de telescoop voor bewijzen heeft gezorgd dat de aarde niet het middelpunt van het heelal is weet dat je met

Nadere informatie

Rapport Team Competenties i360. Test Kandidaat

Rapport Team Competenties i360. Test Kandidaat Rapport Team Competenties i360 Naam Test Kandidaat Inhoudsopgave 1. Inleiding 2. Sterkte/zwakte-analyse 3. Feedback open vragen 4. Overzicht competenties 5. Persoonlijk ontwikkelingsplan Inleiding Voor

Nadere informatie

Differentiëren met een groepsplan

Differentiëren met een groepsplan Differentiëren met een groepsplan Dolf Janson 1 verschil maken recht doen aan verschillen afstemmen op verschillen adaptief onderwijs inspelen op onderwijsbehoeften onderwijs passend maken Recht doen aan

Nadere informatie

LESBRIEF DAN LIEVER DE LUCHT IN

LESBRIEF DAN LIEVER DE LUCHT IN LESBRIEF DAN LIEVER DE LUCHT IN In dit hoofdstuk over bionica in de luchtvaart ga je zelf een propellervliegtuig bouwen en als het mag van je docent er misschien zelf wel een ontwerpen. Maar eerst verdiep

Nadere informatie

Maak de test YOUNGWORKS MOTIVATIE BINNENSTEBUITEN. Het geheim achter gemotiveerde pubers, enthousiaste leerlingen en gedreven studenten.

Maak de test YOUNGWORKS MOTIVATIE BINNENSTEBUITEN. Het geheim achter gemotiveerde pubers, enthousiaste leerlingen en gedreven studenten. YOUNGWORKS OVER ONS BINNENSTEBUITEN 16 november 2015 - CSG Jan Arentsz - Langedijk & Alkmaar CONCLUSIE Tijd inruimen voor lichaamsbeweging leidt tot betere leerprestaties! YOUNGWORKS JAMES SMITH james@youngworks.nl

Nadere informatie

Leergebied: West Nederland. Besturing

Leergebied: West Nederland. Besturing Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: West Nederland Besturing Ontwerpen Aardrijkskunde Toepassen Reflectie In het westen van Nederland ligt de randstad. In de randstad zijn veel steden en er wonen

Nadere informatie

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.

Krachtpatsers. Primair Onderwijs. Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo. Krachtpatsers Primair Onderwijs ontdekkingsreis tussen fantasie en werkelijkheid Oosterdok 2 1011 VX Amsterdam tel 0900 91 91 200 ( 0,10 p/min.) info www.e-nemo.nl e-mail info@e-nemo.nl LESMATERIAAL KRACHTPATSERS

Nadere informatie

Opleidingsprogramma DoenDenken

Opleidingsprogramma DoenDenken 15-10-2015 Opleidingsprogramma DoenDenken Inleiding Het opleidingsprogramma DoenDenken is gericht op medewerkers die leren en innoveren in hun organisatie belangrijk vinden en zich daar zelf actief voor

Nadere informatie

De condensator en energie

De condensator en energie De condensator en energie Belangrijkste onderdelen in de proeven De LEGO-condensator De condensator heeft een capaciteit van 1 Farad en is beschermd tegen een overbelasting tot 18 Volt. Wanneer de condensator

Nadere informatie

Natuurwetten »NIEUWE NATUURKUNDE VWO6 »UITWERKINGEN. a. = b. = = c. = = = d. = = Boorplatform naar links, Dan afstand = = Kabel is dan dus uitgerekt!

Natuurwetten »NIEUWE NATUURKUNDE VWO6 »UITWERKINGEN. a. = b. = = c. = = = d. = = Boorplatform naar links, Dan afstand = = Kabel is dan dus uitgerekt! »NIEUWE NATUURKUNDE VWO6 Natuurwetten»UITWERKINGEN HOOFDSTUK 1 - MODELLEN 1. a. A F shorizontaal F s vraag 1a C 40m Pythagoras: B Met gelijkvormigheid driehoeken vind je veerconstante (BINAS 35A-4 ) C

Nadere informatie

Maak een waterklok die na één minuut een belsignaal geeft. Welke klok is het meest nauwkeurig?

Maak een waterklok die na één minuut een belsignaal geeft. Welke klok is het meest nauwkeurig? Wedstrijdbrief DE WATERKLOK WEDSTRIJDBRIEF VOOR DE LEERKRACHT GROEP 5-6 Team van maximaal 4 leerlingen. DE UITDAGING Maak een waterklok die na één minuut een belsignaal geeft. Welke klok is het meest nauwkeurig?

Nadere informatie

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur

TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1. 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur TWEEDE RONDE NATUURKUNDE OLYMPIADE 2014 TOETS 1 23 APRIL 2014 10.30 12.30 uur 1 RONDDRAAIENDE MASSA 5pt Een massa zit aan een uiteinde van een touw. De massa ligt op een wrijvingloos oppervlak waar het

Nadere informatie