Proeftentamen deel Wetenschapsfilosofie proef_deel_Wetenschapsfilosofie.pdf

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Proeftentamen 2010-2011 deel Wetenschapsfilosofie. 20102011proef_deel_Wetenschapsfilosofie.pdf"

Transcriptie

1 Proeftentamen deel Wetenschapsfilosofie proef_deel_Wetenschapsfilosofie.pdf Tilburg University Sociale Filosofie en Wetenschapsfilosofie

2 Proeftentamen Sociale Filosofie en wetenschapsfilosofie DEEL II: WETENSCHAPSFILOSOFIE (DR. HANS DOOREMALEN) Vijftien meerkeuzevragen (16 t/m 30) Vraag 16: Plato Plato s opvatting dat leren eigenlijk herinneren is, is een duidelijk voorbeeld van: 1. Empirisme, want leren doe je door middel van ervaring; 2. Empirisme, want herinneren doe je door middel van ervaring; 3. Rationalisme, want leren doe je door je ratio goed te gebruiken; 4. Rationalisme, want herinneren doe je door je ratio goed te gebruiken. Vraag 17: René Descartes René Descartes wilde ware kennis zien te verwerven. De manier om dat te doen was door aan alles te twijfelen. Hieruit blijkt Descartes opvatting over de bron van kennis. Waartoe behoorde Descartes en wat is het eerste stukje zekere kennis dat hij vond? 1. Rationalisme; God bestaat; 2. Empirisme; God bestaat; 3. Rationalisme; hij bestond zelf; 4. Empirisme; hij bestond zelf. Vraag 18: Beroemd citaat Van wie is het volgende citaat afkomstig? Whence has it all the materials of reason and knowledge? To this I answer, in one word, from experience. In that all our knowledge is founded, and from that it ultimately derives itself. 1. Popper; 2. Kuhn; 3. Plato; 4. Locke. Vraag 19: David Hume

3 David Hume was de eerste die duidelijk aangaf dat inductie een ongeldige redeneervorm was. Waarom is dat zo? En wat heeft dat voor gevolgen voor de wetenschap? 1. Als je niet alle gevallen gezien hebt, dan kan je enkel zeker zijn van inductieve conclusies als die rationeel te bewijzen zijn, en aangezien dat niet kan, is het gevolg dat de wetenschap niet van pseudo-wetenschap te onderscheiden valt; 2. Als je niet alle gevallen gezien hebt, kan je niet zeker zijn van je inductieve conclusies. Het gevolg is dat wetenschap irrationeel is; 3. Als je niet alle gevallen gezien hebt, kan je niet zeker zijn van je inductieve conclusies. Het gevolg is dat wetenschap geen inductie gebruikt; 4. Als je niet alle gevallen gezien hebt, dan kan je enkel zeker zijn van inductieve conclusies als je die rationeel kan bewijzen. Het gevolg is dat de wetenschap rationeel is. Vraag 20: Immanuel Kant Immanuel Kant deelde uitspraken in in [1a] analytische en [1b] synthetische oordelen, en in [2a] a priori en [2b] a posteriori oordelen. Welke oordelen bestaan volgens Kant wel die volgens Hume niet bestonden? 1. Anlytische oordelen a priori; 2. Analytische oordelen a posteriori; 3. Synthetische oordelen a priori; 4. Synthetische oordelen a posteriori. Vraag 21: Auguste Comte Hoe verloopt volgens Comte de ontwikkeling van elk kennisgebied? 1. Eerst het abstracte stadium, dan het positieve stadium, en tenslotte het wetenschappelijke stadium; 2. Eerst het positieve stadium, dan het abstracte stadium, en tenslotte het wetenschappelijke stadium; 3. Eerst het metafysische stadium, daarna het theologische stadium, en tenslotte het positieve stadium; 4. Eerst het theologische stadium, daarna het metafysische stadium, en tenslotte het

4 positieve stadium. Vraag 22: Ludwig Wittgenstein De vroege en de latere Wittgenstein door filosofen Wittgenstein 1 en Wittgenstein 2 genoemd hadden verschillende opvattingen over betekenisvolheid van zinnen. Bekijk de volgende twee uitspraken: [1] Er is een kracht geweest die de oerknal veroorzaakt heeft. [2] Er is een schilderij geroofd van Munch en de dieven staat op de video van de bewakingscamera. Hoe dacht Wittgenstein over de betekenisvolheid van deze zinnen? 1. Wittgenstein 1 meende dat alleen de eerste zin betekenisvol is, Wittgenstein 2 dat beide betekenisvol zijn; 2. Wittgenstein 1 meende dat alleen de tweede zin betekenisvol is, Wittgenstein 2 dat beide betekenisvol zijn; 3. Wittgensten 1 en Wittgenstein 2 meenden dat beide zinnen betekenisvol zijn; 4. Wittgensten 1 en Wittgenstein 2 meenden dat beide zinnen betekenisloos zijn. Vraag 23: Verificeerbaarheid Als verificeerbaarheid het demarcatiecriterium is, wat is dan het gevolg voor de [1] de natuurkunde, en [2] de astrologie? 1. Beide zijn wetenschappelijk; 2. Alleen natuurkunde is wetenschappelijk; 3. Alleen astrologie is wetenschappelijk; 4. Beide zijn onwetenschappelijk. Vraag 24: Logisch redeneren Bekijk de volgende redenering: - Alle koeien dragen schoenen; - Dit dier is een koe; - Dus draagt dit dier schoenen. Deze redeneervorm noemt men:

5 1. Inductie; 2. Inference to the best explanation; 3. Inference to the only explanation; 4. Deductie. Vraag 25: Logisch positivisten De briljante filosoof Martin Heidegger heeft ooit eens het volgende gezegd: Het niets gaat vooraf aan het niet en de negatie. Maar hoe zit het met het niets zelf? Het niets zelf nietst. In de wetenschapsfilosofie wil men een onderscheid maken tussen enerzijds wetenschap en anderzijds niet-wetenschap (waaronder de pseudo-wetenschap). Wat is het demarcatiecriterium dat de Logisch Positivisten in eerste instantie verdedigden? En als je dat toepast op de volgende zin, wat moet daar dan van geconcludeerd worden? 1. Falsificeerbaarheid. Heideggers uitspraak is niet falsificeerbaar en dus onwetenschappelijk; 2. Verifieerbaarheid. Heideggers uitspraak is niet verifieerbaar en dus onwetenschappelijk; 3. Confirmeerbaarheid. Heideggers uitspraak is niet confirmeerbaar en dus niet wetenschappelijk; 4. Betekenisvolheid. Heideggers uitspraak is betekenisloos en dus niet wetenschappelijk. Vraag 26: Karl Popper Welke van de volgende stellingen zou je toeschrijven aan Sir Karl Popper? 1. Er is een duidelijk methodologisch criterium om wetenschap af te bakenen van onwetenschappelijke theorieën, pseudo-wetenschap, metafysica etc.; 2. Enkel wetenschappelijke uitspraken die direct tot observaties te herleiden zijn, zijn aanvaardbaar; 3. De ontwikkeling van goede wetenschap is niet altijd rationeel te noemen en hoeft ook niet altijd rationeel te zijn; 4. Inductieve redeneringen leiden tot zekere wetenschappelijke kennis.

6 Vraag 27: Immunisering Wat is immunisering? 1. Zoveel ad hoc falisficeerbare hulphypothesen aan je theorie toevoegen dat het een degeneratief onderzoeksprogramma wordt; 2. Je theorie zo herschrijven dat je deze niet meer kan verifiëren, bijvoorbeeld door deze te veralgemeniseren; 3. Een wetenschappelijke hypothese bevestigen door middel van corroborating evidence; 4. Delen aan je theorie toevoegen waardoor deze niet langer falsificeerbaar is. Vraag 28: Thomas Kuhn In de antropologie gold tot voorkort als geldend paradigma dat mensen voor het eerst omstreeks voor Christus in Amerika zijn gaan leven. Ze zouden op het einde van de ijstijd de Beringstraat overgestoken zijn en zich vervolgens verspreid hebben over het continent. In 1997 werd in Monte Verde in Brazilië een ontdekking gedaan van mensen die rond voor Christus geleefd moeten hebben. Mogelijk zijn sommige resten zelfs meer dan jaar oud. Bovendien gaat het hier niet om Aziatische types, waardoor dit niet goed in overeenstemming te brengen is met de oversteek van de Beringstraat. Het is niet duidelijk wat men hiervan moet denken. Sommigen bekritiseren de methodologie van de onderzoekers, anderen stellen dat de mensen als ze inderdaad al zo lang in Amerika leven per boot moeten zijn gekomen, anderen stellen dat men naast de ijskap is overgestoken en zich razendsnel verspreid heeft over het continent, en nog anderen weten hier helemaal geen raad mee. Hoe zou je de huidige fase in de wetenschappelijke ontwikkeling omschrijven in Kuhniaanse termen? 1. Voorwetenschappelijke fase; 2. Periode van normale wetenschap; 3. Crisis; 4. Revolutie. Vraag 29: Imre Lakatos

7 Als Lakatos visie op wetenschap de juiste is, wat is dan het gevolg voor de [1] de natuurkunde, en [2] de astrologie? 1. Beide zijn wetenschappelijk; 2. Alleen natuurkunde is wetenschappelijk; 3. Alleen astrologie is wetenschappelijk; 4. Beide zijn onwetenschappelijk. Vraag 30: Bas van Fraassen Wat is de positie van Bas van Fraassen het debat over de status van wetenschappelijke theorieën? 1. Hij is een constructivistisch rationalist; 2. Hij is een constructivistisch empirist; 3. Hij is een logisch positivist; 4. Hij is een neo-kantiaan. Een open vraag a. Wat is het demarcatiecriterium van Karl Popper? Leg uit wat daarmee bedoeld werd. [5 punten] b. Wat is de consequentie van dit demarcatiecriterium voor de economie? Maak bij het beantwoorden van deze vraag gebruik van een voorbeeld uit de economie. [5 punten]

20-2-2009. Debat: het realisme vs. anti-realisme debat

20-2-2009. Debat: het realisme vs. anti-realisme debat Grondslagen van de Psychologie college 7 wetenschapsfilosofie 26-02-2009 het debat recapitulatie Start kennisleer: rationalisme vs. empirisme; Vanaf log.pos.: wetenschapsfilosofie: wat is wetenschap; Poging

Nadere informatie

INLEIDING Over verwondering, contingentie en denken-als-ordenen 13

INLEIDING Over verwondering, contingentie en denken-als-ordenen 13 INHOUD VOORWOORD 11 INLEIDING Over verwondering, contingentie en denken-als-ordenen 13 HOOFDSTUK 1. Op zoek naar een stabiele werkelijkheid. De Oudheid (6 de eeuw v.c. 6 de eeuw n.c.) 25 1. Het ontstaan

Nadere informatie

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets

11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets 11 De ontdekking van de mens en de wereld - internet oefentoets Opdracht 1 Wat is de Sokratische methode? Opdracht 2 Waarom werd Sokrates gedwongen de gifbeker te drinken? Opdracht 3 Waarom zijn onze zintuigen

Nadere informatie

Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Violette van Zandbeek Social research Datum: 15 april 2011

Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Violette van Zandbeek Social research Datum: 15 april 2011 Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Naam: Violette van Zandbeek Vak: Social research Datum: 15 april 2011 1 Kennis, hoe te benaderen en hoe te funderen..? Als onderdeel van het vak social research

Nadere informatie

Filosofie van de Informatica

Filosofie van de Informatica Filosofie van de Informatica College 4, 5 en 6 Filosofie van de empirische wetenschappen 2006-2007 dr. R.J.C.M. Starmans Programma college 5 Inleiding en terugkoppeling college 4 Voortzetting historische

Nadere informatie

Leren Filosoferen. Tweede avond

Leren Filosoferen. Tweede avond Leren Filosoferen Tweede avond Website Alle presentaties zijn te vinden op mijn website: www.wijsgeer.nl Daar vind je ook mededelingen over de cursussen. Hou het in de gaten! Vragen n.a.v. vorige keer

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 3 Vreemder dan alles wat vreemd is 12 maximumscore 3 de twee manieren waarop je vanuit zingevingsvragen religies kunt analyseren: als waarden en als ervaring 2 een uitleg van de analyse van religie

Nadere informatie

11-10- 12. Don t be fooled by your own wisdom. (Witold Gombrowicz) Inhoud van deze presentatie

11-10- 12. Don t be fooled by your own wisdom. (Witold Gombrowicz) Inhoud van deze presentatie Inhoud van deze presentatie Don t be fooled by your own wisdom (Witold Gombrowicz) Aan wat voor soort onderzoek zijn we gewend geraakt? Wat voor soort onderzoek wordt van ons gevraagd? Wat is praktijkgericht

Nadere informatie

Overzicht. ! Wetenschapsfilosofie = kritische reflectie over wetenschap. ! Inzicht in welke soorten onderwerpen wetenschapsfilosofen behandelen.

Overzicht. ! Wetenschapsfilosofie = kritische reflectie over wetenschap. ! Inzicht in welke soorten onderwerpen wetenschapsfilosofen behandelen. 1 Overzicht! Wetenschapsfilosofie = kritische reflectie over wetenschap.! Inzicht in welke soorten onderwerpen wetenschapsfilosofen behandelen.! Tegelijkertijd: andere voordrachten in de reeks situeren

Nadere informatie

Ter inleiding (tot een inleiding)

Ter inleiding (tot een inleiding) Inhoud Voorwoord 3 Aanvullende lectuur 4 Ter inleiding (tot een inleiding) 1. Wijsbegeerte, haar begin(sel) en doelstelling 5 2. Waarom filosofie altijd een inleiding blijft 7 3. Waarom een historische

Nadere informatie

INLEIDING Plato's grot Filosofie en ideologie De hermeneutische cirkel DEEL 1. DE LOTGEVALLEN VAN DE FILOSOFISCHE RATIONALITEIT

INLEIDING Plato's grot Filosofie en ideologie De hermeneutische cirkel DEEL 1. DE LOTGEVALLEN VAN DE FILOSOFISCHE RATIONALITEIT INLEIDING Plato's grot Filosofie en ideologie De hermeneutische cirkel DEEL 1. DE LOTGEVALLEN VAN DE FILOSOFISCHE RATIONALITEIT HOOFDSTUK 1. Wijsbegeerte binnen de antieke bestaanshorizon: zijn en worden

Nadere informatie

Inhoud. Wanneer is wetenschap ontstaan?

Inhoud. Wanneer is wetenschap ontstaan? De wetenschappelijke wereld College Onderzoeksmethoden 21 september 2006 Wolter Pieters waar m oet je zelf op letten? waar moet je zelf op letten? Wat is wetenschap? Wanneer is wetenschap ontstaan? De

Nadere informatie

Methodologie voor de sociale wetenschappen. Voorwoord. Deel 1 Algemeen: basisbegrippen 1. H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek?

Methodologie voor de sociale wetenschappen. Voorwoord. Deel 1 Algemeen: basisbegrippen 1. H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek? Methodologie voor de sociale wetenschappen Voorwoord XI Deel 1 Algemeen: basisbegrippen 1 H1 Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek? 3 1.1. Inleiding 4 1.2. Enkele voorbeelden 6 1.2.1. De opwarming van

Nadere informatie

Woordenlijst Het oog in de storm. Hoofdstuk 3. a posteriori alle oordelen, kennis, enz. die gebaseerd is op ervaring noem je a posteriori.

Woordenlijst Het oog in de storm. Hoofdstuk 3. a posteriori alle oordelen, kennis, enz. die gebaseerd is op ervaring noem je a posteriori. Woordenlijst Het oog in de storm Hoofdstuk 3 a posteriori alle oordelen, kennis, enz. die gebaseerd is op ervaring noem je a posteriori. >> Hoofdstuk 2, a priori. a priori >> Hoofdstuk 2 aangeboren kennis

Nadere informatie

Hoorcollege 1: Onderzoeksmethoden 06-01-13!!

Hoorcollege 1: Onderzoeksmethoden 06-01-13!! Hoorcollege 1: Onderzoeksmethoden 06-01-13 Stof hoorcollege Hennie Boeije, Harm t Hart, Joop Hox (2009). Onderzoeksmethoden, Boom onderwijs, achtste geheel herziene druk, ISBN 978-90-473-0111-0. Hoofdstuk

Nadere informatie

Samenvatting hoorcolleges wetenschapsfilosofie. Samenvatting_hoorcolleges_Wetenschapsfilosofie.pdf

Samenvatting hoorcolleges wetenschapsfilosofie. Samenvatting_hoorcolleges_Wetenschapsfilosofie.pdf Samenvatting hoorcolleges wetenschapsfilosofie Samenvatting_hoorcolleges_Wetenschapsfilosofie.pdf Tilburg University Sociale Filosofie en Wetenschapsfilosofie Samenvatting hoorcolleges Wetenschapsfilosofie

Nadere informatie

Voor wat betreft het multiple choice gedeelte heeft elke vraag altijd 3 mogelijke antwoorden, waarvan er slechts één het juiste is!

Voor wat betreft het multiple choice gedeelte heeft elke vraag altijd 3 mogelijke antwoorden, waarvan er slechts één het juiste is! KLEIN PROEFTENTAMEN WETENSCHAPSLEER Let op: Het tentamen bestaat straks uit 20 multiple choice vragen en 2 open vragen. In totaal zijn dus 100 punten te verdienen (= cijfer: 10). In het multiple choice

Nadere informatie

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS?

TAALFILOSOFIE. Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? TAALFILOSOFIE Overkoepelende vraag: WAT IS BETEKENIS? GOTTLOB FREGE (1848 1925) Uitvinder moderne logica Vader van de taalfilosofie BEGRIFFSCHRIFT (1879) Bevat moderne propositie en predicaten-logica Syllogistiek

Nadere informatie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie

Geloven en redeneren. Religie en filosofie Geloven en redeneren Religie en filosofie Historisch overzicht Pantheïsme en polytheïsme De spiltijd Het oosten Boeddhisme Confucianisme Taoïsme Het westen Jodendom, christendom, islam Filosofie Het begin

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2009 - I

Eindexamen filosofie vwo 2009 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 Religieuze ervaring 1 maximumscore 5 een bruikbare definitie van religie 1 drie problemen die zich kunnen voordoen bij het definiëren van religie 3 meerdere religieuze tradities;

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II

Eindexamen filosofie vwo 2010 - II Opgave 2 Religie in een wetenschappelijk universum 6 maximumscore 4 twee redenen om gevoel niet te volgen met betrekking tot ethiek voor Kant: a) rationaliteit van de categorische imperatief en b) afzien

Nadere informatie

1. Imre Lakatos. college 5 Wetenschapsfilosofie 19-02-2009. Onderzoeksprogramma s

1. Imre Lakatos. college 5 Wetenschapsfilosofie 19-02-2009. Onderzoeksprogramma s Grondslagen van de Psychologie college 5 Wetenschapsfilosofie 19-02-2009 Goedkope laptops! Aan het eind van dit college komt Joep Bastiaans van ISL automatisering; Dit is een initiatief van de faculteit

Nadere informatie

Over Plantinga s argument voor de existentie van een noodzakelijk bestaand individueel ding. G.J.E. Rutten

Over Plantinga s argument voor de existentie van een noodzakelijk bestaand individueel ding. G.J.E. Rutten 1 Over Plantinga s argument voor de existentie van een noodzakelijk bestaand individueel ding G.J.E. Rutten Introductie In dit artikel wil ik het argument van de Amerikaanse filosoof Alvin Plantinga voor

Nadere informatie

Eindexamen Filosofie vwo 2001 - I

Eindexamen Filosofie vwo 2001 - I Eindexamen Filosofie vwo 00 - I 3 Antwoordmodel Opgave Het ontstaan van leven Een juist antwoord bevat de volgende elementen: een goede uitleg van wat inductie is; een goede uitleg van het inductieprobleem

Nadere informatie

geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl

geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl geloof en wetenschap Prof.dr. Cees Dekker Kavli Institute of NanoScience Delft http://www.mb.tn.tudelft.nl Utrecht, 16-6-2006 1. Is het waar, dat recente vondsten in de wetenschap Godsgeloof verzwakken?

Nadere informatie

AFDELING FILOSOFIE CURSUSSEN ACADEMIEJAAR 2010 2011

AFDELING FILOSOFIE CURSUSSEN ACADEMIEJAAR 2010 2011 CURSUSSEN ACADEMIEJAAR 2010 2011 AFDELING FILOSOFIE METAFYSICA prof. Jean-Pierre De Rudder (code: F1-50,00) 1ste semester: maandag van 9.00 tot 10.50 uur De metafysica of zijnsleer beoogt de ultieme wijsgerige

Nadere informatie

Oosterse filosofie. Over de denktradities in India en China

Oosterse filosofie. Over de denktradities in India en China Oosterse filosofie Over de denktradities in India en China Inhoudsopgave Geschiedenis - Ontstaan van de filosofie India en het hindoeisme De leer van de Boeddha Mahayana, de leer van de leegte China en

Nadere informatie

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES Hoofdstuk 4 PARAGRAAF 4.1 Pruikentijd Standenmaatschappij De verlichting VERVAL EN RIJKDOM In de 17 e eeuw was Nederland het rijkste land ter wereld Van stilstand komt achteruitgang

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76

INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 INHOUDSOPGAVE 5 DEEL I KENNIS... 6 DEEL II WETENSCHAP... 76 Vergeten... 7 Filosofie... 9 Een goed begin... 11 Hoofdbreker... 13 Zintuigen... 15 De hersenen... 17 Zien... 19 Geloof... 21 Empirie... 23 Ervaring...

Nadere informatie

Economie, op zoek naar wetenschap. Wetenschapsfilosofische waarneming van economische wetenschap

Economie, op zoek naar wetenschap. Wetenschapsfilosofische waarneming van economische wetenschap Economie, op zoek naar wetenschap Wetenschapsfilosofische waarneming van economische wetenschap Teunis Brosens Universiteit van Tilburg Juni 2001 Economie, op zoek naar wetenschap Wetenschapsfilosofische

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 1 Het bestaan van God en het voortbestaan van religie Aan het begin van een uitzending van het televisieprogramma Pauw & Witteman (oktober 2009) wordt de aanwezigen aan tafel gevraagd of ze geloven

Nadere informatie

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 1

Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 1 Toelichting bij de Korte Verhandeling van Spinoza Nummer 1 Deel 1, Hoofdstuk 1 - Dat er iets buiten ons bestaat. Rikus Koops 8 juni 2012 Versie 1.1 In de inleidende toelichting nummer 0 heb ik gesproken

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Beoordelingsmodel Opgave 1 Het bestaan van God en het voortbestaan van religie 1 maximumscore 3 een uitleg hoe het volgens Anselmus mogelijk is dat Pauw en Witteman het bestaan van God ontkennen: het zijn

Nadere informatie

Examen VWO. Filosofie (nieuwe stijl)

Examen VWO. Filosofie (nieuwe stijl) Filosofie (nieuwe stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 28 mei 9.00 12.00 uur 20 02 Voor dit examen zijn maximaal 44 punten te behalen; het examen bestaat uit 13

Nadere informatie

In de voetsporen van Popper en Kuhn: Naar een gecontextualiseerd wetenschapsbeeld*

In de voetsporen van Popper en Kuhn: Naar een gecontextualiseerd wetenschapsbeeld* In de voetsporen van Popper en Kuhn: Naar een gecontextualiseerd wetenschapsbeeld* Bart Van Kerkhove Vrije Universiteit Brussel Centrum voor Logica en Wetenschapsfilosofie www.clwf.be bvk.clwf.be Samenvatting

Nadere informatie

Eindexamen Filosofie vwo 2001 - I

Eindexamen Filosofie vwo 2001 - I Opgave 1 Het ontstaan van leven Tot in de 19e eeuw geloofde men in spontane generatie, dat wil zeggen dat bepaalde, eenvoudige levende wezens uit dode materie kunnen ontstaan zonder dat daar voortplanting

Nadere informatie

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson

De Jefferson Bijbel. Thomas Jefferson De Jefferson Bijbel Thomas Jefferson Vertaald en ingeleid door: Sadije Bunjaku & Thomas Heij Inhoud Inleiding 1. De geheime Bijbel van Thomas Jefferson 2. De filosofische president Het leven van Thomas

Nadere informatie

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 13 25

Methoden van het Wetenschappelijk Onderzoek: Deel II Vertaling pagina 13 25 De beginselen van de moderne psychologie: de introspectiepsychologie 2 verschillende beginjaren van de psychologie Wundt (1876) Eerste psychologische laboratorium voor onderzoek William James (1879) Eerste

Nadere informatie

Het laboratorium in je hoofd. Pim Lemmens

Het laboratorium in je hoofd. Pim Lemmens Het laboratorium in je hoofd Pim Lemmens Oefening 1 Stel, het is mogelijk om mensen vrijwel instantaan te beamen van de ene plaats naar de andere (vgl. Star Trek) We vormen samen een ministerraad die wetgeving

Nadere informatie

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen

Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Politieke Filosofie Oudheid en Middeleeuwen Geschiedenis en politieke filosofie Geschiedenis Beschrijving feitelijke gebeurtenissen. Verklaring in termen van oorzaak en gevolg of van bedoelingen. Politieke

Nadere informatie

DE GROTE FILOSOFIEQUIZ

DE GROTE FILOSOFIEQUIZ DE GROTE FILOSOFIEQUIZ Opzet: 4 rondes. Leerlingen vormen groepjes, hoe veel leerlingen per groepje is afhankelijk van de grootte van de klas. Per ronde 10 vragen die beantwoord moeten worden op een antwoordvel.

Nadere informatie

De naïeve betekenistheorie. De betekenis van een woord is het object waar dat woord voor staat.

De naïeve betekenistheorie. De betekenis van een woord is het object waar dat woord voor staat. De naïeve betekenistheorie De betekenis van een woord is het object waar dat woord voor staat. De naïeve betekenistheorie Kritiek: De informativiteit van identiteitsuitspraken a=a versus a=b Uitspraken

Nadere informatie

Examen VWO. filosofie. tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00-12.00 uur

Examen VWO. filosofie. tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00-12.00 uur Examen VWO 2016 tijdvak 1 woensdag 25 mei 9.00-12.00 uur filosofie Dit examen bestaat uit 15 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 45 punten te behalen. Voor elk vraagnummer staat hoeveel punten met een

Nadere informatie

Openingstoespraak Debat Godsargument VU Faculteit der Wijsbegeerte 11 April 2012. Emanuel Rutten

Openingstoespraak Debat Godsargument VU Faculteit der Wijsbegeerte 11 April 2012. Emanuel Rutten 1 Openingstoespraak Debat Godsargument VU Faculteit der Wijsbegeerte 11 April 2012 Emanuel Rutten Goedemiddag. Laat ik beginnen met studievereniging Icarus en mijn promotor Rene van Woudenberg te bedanken

Nadere informatie

Wijsgerige Antropologie

Wijsgerige Antropologie Wijsgerige Antropologie Er was een grote overlap tussen filosofie en theologie in de middeleeuwen. Wat de mens scheidt van een dier is het verstandelijke vermogen, het vermogen tot taalgebruik en het besef

Nadere informatie

Wentzel van Huyssteen

Wentzel van Huyssteen Wentzel van Huyssteen Zijn wetenschapsfilosofie en antropologie Aangeboden aan: Dr. H. van den Belt Departement Godgeleerdheid Faculteit Geesteswetenschappen Universiteit Utrecht Als onderdeel van de cursus:

Nadere informatie

a) (1p)Normale wetenschap, de activiteit waarmee de meeste wetenschappers onvermijdelijk hun meeste tijd aan besteden, is gebaseerd op de aanname dat

a) (1p)Normale wetenschap, de activiteit waarmee de meeste wetenschappers onvermijdelijk hun meeste tijd aan besteden, is gebaseerd op de aanname dat Proefwerk Wetenschapsfilosofie Duur 50 minuten Dit proefwerk telt zes opgaven. Je kunt 19 punten verdienen. Heel veel succes! Opgave 1 (dyslectici overslaan) Wie schreef? (filosofen kunnen meer dan eens

Nadere informatie

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel)

Wat is realiteit? (interactie: vraagstelling wie er niet gelooft en wie wel) Wat is realiteit? De realiteit is de wereld waarin we verblijven met alles wat er is. Deze realiteit is perfect. Iedere mogelijkheid die we als mens hebben wordt door de realiteit bepaald. Is het er, dan

Nadere informatie

Rob van Gerwen Waarneming en Becketts symbolen In: De Filosoof 66, Utrecht 2015, pp. 25-26

Rob van Gerwen Waarneming en Becketts symbolen In: De Filosoof 66, Utrecht 2015, pp. 25-26 Rob van Gerwen Waarneming en Becketts symbolen In: De Filosoof 66, Utrecht 2015, pp. 25-26 Faculteit Geesteswetenschappen Departement F & R, Wijsbegeerte Universiteit Utrecht rob.vangerwen@uu.nl www.phil.uu.nl/~rob

Nadere informatie

Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014

Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Minor Filosofie en Wetenschap Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 Vrije Universiteit Amsterdam - Onderwijscentrum VU - Minoren - 2013-2014 I Inhoudsopgave Vak: Filosofische

Nadere informatie

1. In welk domein van de filosofie wordt gereflecteerd over het probleem van identiteit en verandering?

1. In welk domein van de filosofie wordt gereflecteerd over het probleem van identiteit en verandering? Beste studenten, Wie al zijn/haar kennis wil testen, hierbij een voorbeeldexamen. Gelieve er rekening mee te houden dat je op het examen maximum drie uur tijd hebt. Succes! DEEL A. Meerkeuzevragen 1. In

Nadere informatie

DENKBEER, DE MENSELIJKE NATUUR, 2015 KRITIEK VAN DE ZUIVERE REDE KANT

DENKBEER, DE MENSELIJKE NATUUR, 2015 KRITIEK VAN DE ZUIVERE REDE KANT DENKBEER, DE MENSELIJKE NATUUR, 2015 KRITIEK VAN DE ZUIVERE REDE KANT TRANSCENDENTALE COGNITIEVE PSYCHOLOGIE Input - Via de zintuigen - Indruk van tafel De apperceptie Het zelfbewustzijn, het ik denk De

Nadere informatie

Wetenschappelijk Betoog: Coherente opvatting van de wetenschap. Door Bastiaan Grutterink

Wetenschappelijk Betoog: Coherente opvatting van de wetenschap. Door Bastiaan Grutterink Wetenschappelijk Betoog: Coherente opvatting van de wetenschap Door Bastiaan Grutterink Het filosofische idee of theorie die de coherentie theorie over waarheid heet zal het onderwerp van dit betoog zijn.

Nadere informatie

slides2.pdf 2 nov 2001 1

slides2.pdf 2 nov 2001 1 Opbouw Inleiding Algemeen 2 Wetenschap Informatica Studeren Wetenschap en Techniek Informatica als wetenschap Informatica studie Wetenschappelijke aanpak Organisatie Universiteit Instituut Piet van Oostrum

Nadere informatie

PSEUDOWETENSCHAP 3 Een kwestie van orde

PSEUDOWETENSCHAP 3 Een kwestie van orde PSEUDOWETENSCHAP 3 Een kwestie van orde Ludo Noens Ik herinner mij het behoorlijk griezelige verhaal van Ramsey Campbell in één van de eerste nummers van het Nederlandse tijdschrift Bres: Hij die de sluiers

Nadere informatie

Er is geen grotere rijkdom dan wijsheid, geen grotere armoede dan onwetendheid [..]

Er is geen grotere rijkdom dan wijsheid, geen grotere armoede dan onwetendheid [..] Er is geen grotere rijkdom dan wijsheid, geen grotere armoede dan onwetendheid [..] ~Ali ibn Abi-Talib 2015 Paul L. Jansen Paul Jansen, PhD, MBA Cognitive Scientist Specialist in de relatie tussen Cognitie

Nadere informatie

Woordenlijst Het oog in de storm

Woordenlijst Het oog in de storm Woordenlijst Het oog in de storm Inleiding agora marktplaats in het centrum van de Griekse stadstaten (poleis). Hier werd gedebatteerd en werden ervaringen uitgewisseld. animal rationale Latijnse vertaling

Nadere informatie

Een niet-bovennatuurlijke, niet-almachtige, bovenmenselijke God

Een niet-bovennatuurlijke, niet-almachtige, bovenmenselijke God Een niet-bovennatuurlijke, niet-almachtige, bovenmenselijke God Een handboek ten dienste van Het Genootschap tot Convergentie van Wetenschap en Religie Inleiding bij David Ray Griffins boek "Reenchantment

Nadere informatie

Wetenschapstheoretische grondslagen van de pedagogiek

Wetenschapstheoretische grondslagen van de pedagogiek Wetenschapstheoretische grondslagen van de pedagogiek Bas Levering Inleiding (Les 1) Sinds het begin van de jaren zeventig is een inleiding in de pedagogiek altijd ook een inleiding in de wetenschapstheoretische

Nadere informatie

Overzicht Filosofen. Deze personenlijst is niet volledig ze bespreekt slechts de belangrijkste traditionele filosofen.

Overzicht Filosofen. Deze personenlijst is niet volledig ze bespreekt slechts de belangrijkste traditionele filosofen. Deze personenlijst is niet volledig ze bespreekt slechts de belangrijkste traditionele filosofen. Filosoof Periode / stroming Theorie Plato 428-348 v.c. Kennisleer volgens de denkwijze van de meetkunde

Nadere informatie

De vreemde lus. Een filosofisch-historische verkenning van het spanningsveld tussen determinisme en hermeneutiek

De vreemde lus. Een filosofisch-historische verkenning van het spanningsveld tussen determinisme en hermeneutiek De vreemde lus Een filosofisch-historische verkenning van het spanningsveld tussen determinisme en hermeneutiek Een boom die de een tot vreugdetranen roert, is voor de ander een groen ding dat in de weg

Nadere informatie

Wordt de filosofie in haar bestaan bedreigd? Voordracht Vlaams-Nederlandse Filosofiedag 2010

Wordt de filosofie in haar bestaan bedreigd? Voordracht Vlaams-Nederlandse Filosofiedag 2010 Wordt de filosofie in haar bestaan bedreigd? Voordracht Vlaams-Nederlandse Filosofiedag 2010 G.J.E. Rutten Wordt de filosofie in haar bestaan bedreigd? Dit is de kernvraag die ik hier aan de orde wil stellen.

Nadere informatie

[met eindtermen onderwerp Vrije Wil] FILOSOFIE VWO. Syllabus centraal examen 2015

[met eindtermen onderwerp Vrije Wil] FILOSOFIE VWO. Syllabus centraal examen 2015 [met eindtermen onderwerp Vrije Wil] FILOSOFIE VWO Syllabus centraal examen 2015 April 2013 Toelichting bij de titel van deze syllabus: Deze syllabus geldt voor het CE van het jaar 2015. Syllabi van de

Nadere informatie

KRITISCH DENKEN In het. vaardigheden die kinderen/jongeren moeten aangeleerd krijgen om constructieve & creatieve burgers te worden/zijn.

KRITISCH DENKEN In het. vaardigheden die kinderen/jongeren moeten aangeleerd krijgen om constructieve & creatieve burgers te worden/zijn. KRITISCH DENKEN In het Middelbaar Onderwijs vaardigheden die kinderen/jongeren moeten aangeleerd krijgen om constructieve & creatieve burgers te worden/zijn. Waarom is les in KD nodig? KD is onmisbaar

Nadere informatie

Evaluatie: voorbeelden Transparant 6

Evaluatie: voorbeelden Transparant 6 Transparant 6 / evaluatie voorbeelden/ 10-2004 / 1 Evaluatie: voorbeelden Transparant 6 De leerkracht vindt hier voorbeelden van evaluatie voor de inhoudelijke verwerking van besproken dossierdelen. Uit

Nadere informatie

13-2-2009. 1. Paul Feyerabend

13-2-2009. 1. Paul Feyerabend H1 recapitulatie Grondslagen van de Psychologie college 6 wetenschapsfilosofie 20-02-2009 Anything goes (?) College 1: Kennisleer College 2: Omslag naar wetenschapsfilosofie bij L.P. / geen demarcatiecriterium

Nadere informatie

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek

Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Recente ontwikkelingen in de ethische normen voor medisch-wetenschappelijk onderzoek Prof dr JJM van Delden Julius Centrum, UMC Utrecht j.j.m.vandelden@umcutrecht.nl Inleiding Medisch-wetenschappelijk

Nadere informatie

Premaster Philosophy of Management and Organizations Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Wijsbegeerte - P Philosophy of Management & Org.

Premaster Philosophy of Management and Organizations Vrije Universiteit Amsterdam - Faculteit der Wijsbegeerte - P Philosophy of Management & Org. Premaster Philosophy of Management and Organizations Vrije Universiteit Amsterdam - - P Philosophy of Management & Org. - 2011-2012 Vrije Universiteit Amsterdam - - P Philosophy of Management & Org. -

Nadere informatie

Criminalistiek is terugredeneren

Criminalistiek is terugredeneren Criminalistiek is terugredeneren Logisch correct redeneren in forensische rapportages......en in de rechtszaal Charles Berger 1 De wetenschap speelt een toenemende rol in het strafrecht, en terecht worden

Nadere informatie

FILOSOFIE VWO SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2016 (MET EINDTERMEN ONDERWERP SCEPTICISME)

FILOSOFIE VWO SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2016 (MET EINDTERMEN ONDERWERP SCEPTICISME) FILOSOFIE VWO SYLLABUS CENTRAAL EXAMEN 2016 (MET EINDTERMEN ONDERWERP SCEPTICISME) Inhoud Voorwoord 6 1 Verdeling examinering CE/SE 7 2 Het centraal examen 8 2.1 Zittingen centraal examen 8 2.2 Vakspecifieke

Nadere informatie

( T H I J S P O L L M A N N : L E T T E R E N A L S W E T E N S C H A P P E N, 1 9 9 9 )

( T H I J S P O L L M A N N : L E T T E R E N A L S W E T E N S C H A P P E N, 1 9 9 9 ) Letteren als wetenschappen I. G E S C H I E D E N I S V A N D E W E T E N S C H A P P E N, G R O E I E N W A A R D E V A N K E N N I S. ( T H I J S P O L L M A N N : L E T T E R E N A L S W E T E N S C

Nadere informatie

Deel III B. Cursusaanbod Deeltijd

Deel III B. Cursusaanbod Deeltijd Deel III B Cursusaanbod Deeltijd 1. Verplichte vakken 05/06 2. Keuzevakken majortraject 05/06 3. Keuzevakken Academische context en Profileringsruimte 05/06 4. Verplichte vakken 06/07* 5. Keuzevakken majortraject

Nadere informatie

Bewijzen voor een atheïst dat Allah (God) bestaat

Bewijzen voor een atheïst dat Allah (God) bestaat Bewijzen voor een atheïst dat Allah (God) bestaat [لونلدية - dutch [nederlands - dr. Zakir Naik revisie: Yassien Abo Abdillah bron: www.uwkeuze.net, geprikt door broeder Hamid 2014-1435 إثبات وجود االله

Nadere informatie

Titel: Wittgenstein s Tractatus Logico Philosophicus Door: G.J.E. Rutten, Amsterdam 3 Augustus 2004. Inleiding

Titel: Wittgenstein s Tractatus Logico Philosophicus Door: G.J.E. Rutten, Amsterdam 3 Augustus 2004. Inleiding Titel: Wittgenstein s Tractatus Logico Philosophicus Door: G.J.E. Rutten, Amsterdam 3 Augustus 2004 Inleiding Waar je bij het bestuderen van Ludwig Wittgenstein tegenaanloopt is dat hij in zijn filosofie

Nadere informatie

Toetsvragen Geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 7 Toetsvragen

Toetsvragen Geschiedenis toelating Pabo. Tijdvak 7 Toetsvragen Tijdvak 7 Toetsvragen 1 In de Tijd van Pruiken en Revoluties hielden kooplieden uit de Republiek zich bezig met de zogenaamde driehoekshandel. Tussen welke gebieden vond deze driehoekshandel plaats? A

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Correctievoorschrift VWO

Correctievoorschrift VWO Correctievoorschrift VWO 2011 tijdvak 2 tevens oud programma filosofie filosofie Het correctievoorschrift bestaat uit: 1 Regels voor de beoordeling 2 Algemene regels 3 Vakspecifieke regels 4 Beoordelingsmodel

Nadere informatie

Voordracht voor Felix & Sofie. Is de metafysica dood? Emanuel Rutten. Is het inderdaad zo dat we binnen de filosofie zouden moeten ophouden met het

Voordracht voor Felix & Sofie. Is de metafysica dood? Emanuel Rutten. Is het inderdaad zo dat we binnen de filosofie zouden moeten ophouden met het 1 Voordracht voor Felix & Sofie Is de metafysica dood? Emanuel Rutten Allereerst wil ik Felix & Sofie hartelijk danken voor de uitnodiging om vanavond in te gaan op de vraag of de metafysica ten einde

Nadere informatie

2) Auguste Comte. a) Inleiding

2) Auguste Comte. a) Inleiding 2) Auguste Comte a) Inleiding Zoals wij bij Sören Kierkegaard spreken van de grondlegger van het existentialisme, zo is een andere naam uit de 19 e eeuw uitdrukkelijk verbonden met het begrip van het positivisme

Nadere informatie

Intelligent Design-theorieën zijn geen wetenschappelijke alternatieven voor de neodarwinistische evolutietheorie

Intelligent Design-theorieën zijn geen wetenschappelijke alternatieven voor de neodarwinistische evolutietheorie Intelligent Design-theorieën zijn geen wetenschappelijke alternatieven voor de neodarwinistische evolutietheorie Dr. Hans Dooremalen De Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap Maria van der Hoeven

Nadere informatie

WORKSHOP ARGUMENTEREN IN DE DAGELIJKSE LESPRAKTIJK EN EXAMINERING 3F

WORKSHOP ARGUMENTEREN IN DE DAGELIJKSE LESPRAKTIJK EN EXAMINERING 3F WORKSHOP ARGUMENTEREN IN DE DAGELIJKSE LESPRAKTIJK EN EXAMINERING 3F Taalcoachacademie 25-5-2012 Christianne Alberts Inhoudsopgave Taalniveau B2/3F voor studenten Werken volgens vaste structuren Communicatieschema

Nadere informatie

Theologie als verantwoord spreken over God

Theologie als verantwoord spreken over God Theologie als verantwoord spreken over God Rik Peels Inleiding In dit hoofdstuk betoog ik dat theologie in ieder geval deels tot taak heeft verantwoord te spreken over God. Men zou kunnen denken dat deze

Nadere informatie

Kritisch leren denken: Inspanningen om de automatische piloot te onderdrukken

Kritisch leren denken: Inspanningen om de automatische piloot te onderdrukken Kritisch leren denken: Inspanningen om de automatische piloot te onderdrukken Anita Heijltjes Leer- en Innovatiecentrum Durf te leren van de toekomst! Congres V&VN opleiders 27 jan 2011 Kritsich leren

Nadere informatie

Methoden en technieken van het sociaal-wetenschappelijk onderzoek

Methoden en technieken van het sociaal-wetenschappelijk onderzoek Methoden en technieken van het sociaal-wetenschappelijk onderzoek Deel 1 Basisbegrippen Hoofdstuk 1. Waarom sociaalwetenschappelijk onderzoek? 1. Inleiding Wetenschap bedrijven = toepassen v/e set rigoureuze

Nadere informatie

Onderzoek de spreekkamer!

Onderzoek de spreekkamer! Onderzoek de spreekkamer! Lennard Voogt Inleiding Het wetenschappelijk fundament van de manuele therapie wordt sterker. Manueel therapeuten krijgen steeds meer inzicht in de effectiviteit van hun inspanningen

Nadere informatie

Kwaliteitskaarten vragenstructuren

Kwaliteitskaarten vragenstructuren 4 ì6cðt Kwaliteitskaarten vragenstructuren Het geheel is meer dan de som der delen. Van deel... Van bouten en moeren...via plaatmateriaal...naar constructie......naar geheel....en brug. Kind...kinderen...gezin......en

Nadere informatie

Beoordelingsmodellen PAT Profiel Academische Taalvaardigheid Voorbeeldexamen 2

Beoordelingsmodellen PAT Profiel Academische Taalvaardigheid Voorbeeldexamen 2 Beoordelingsmodellen PAT Profiel Academische Taalvaardigheid Voorbeeldexamen 2 PROFIEL ACADEMISCHE TAALVAARDIGHEID Beoordelingsmodellen Voorbeeldexamen 2 Deel A Taak TV en geweld PRECONDITIE De kandidaat

Nadere informatie

Bijbelstudies voor de Bruggroepen 2012-2013 Romeinen studie 2

Bijbelstudies voor de Bruggroepen 2012-2013 Romeinen studie 2 Bijbelstudies voor de Bruggroepen 2012-2013 Romeinen studie 2 Bijbelstudies voor de Bruggroepen van de protestantse gemeente De Brug in Amersfoort, seizoen 2012-2013 Schrijvers: Iwan Dekker, Leantine Dekker,

Nadere informatie

Wilhelm Dilthey. De onmogelijkheid van de metafysica. Vertaling en annotatie Gerrit Steunebrink - Koenraad Verrycken. damon

Wilhelm Dilthey. De onmogelijkheid van de metafysica. Vertaling en annotatie Gerrit Steunebrink - Koenraad Verrycken. damon Wilhelm Dilthey De onmogelijkheid van de metafysica Vertaling en annotatie Gerrit Steunebrink - Koenraad Verrycken damon Dilthey vs3.indd 3 12-4-10 14:53 Inhoud Woord vooraf 7 Diltheys metafysicakritiek

Nadere informatie

Verspreiden niet toegestaan Gedownload door: Tim Koops E-mail adres: mitspook@hotmail.com

Verspreiden niet toegestaan Gedownload door: Tim Koops E-mail adres: mitspook@hotmail.com Examen YRM10306 Beantwoord de meerkeuze vragen door het juiste antwoord te omcirkelen. Als je je hebt bedacht, zet dan een kruis door het aangegeven antwoord en omcirkel vervolgens het juiste antwoord.

Nadere informatie

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800 Onderzoeksvraag: Op welke gebieden wilden de Verlichtingsfilosofen de bestaande maatschappij veranderen? Rationalisme = het gebruiken van gezond verstand (rede/ratio) waarbij kennis gaat boven tradities

Nadere informatie

Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie. Inleidend College Niels Taatgen

Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie. Inleidend College Niels Taatgen Oriëntatie Kunstmatige Intelligentie Inleidend College Niels Taatgen Inhoud vandaag! Wat is kunstmatige intelligentie?! Vakgebieden die bijdragen aan de AI! Kunnen computers denken?! Hoe denken mensen

Nadere informatie

8*. Na de dood van Karel de Grote werd de eerste grondslag gelegd voor Grenzen in Europa. Leg uit.

8*. Na de dood van Karel de Grote werd de eerste grondslag gelegd voor Grenzen in Europa. Leg uit. Gebruik bron 1 en 2 In 1897 werd in de venen bij Yde het lijk van een ongeveer zestienjarig meisje gevonden. Deze vondst gaf aanleiding tot twee voorlopige conclusies over de leefwijze van het volk waartoe

Nadere informatie

Wetenschapsfilosofie voor geesteswetenschappen.

Wetenschapsfilosofie voor geesteswetenschappen. Wetenschapsfilosofie voor geesteswetenschappen. 1. Inleiding De taken van wetenschapsfilosofie Wetenschapsfilosofie heeft twee taken: een normatieve taak: vaststellen wat de maatstaven van goede wetenschap

Nadere informatie

Inleiding logica Inleveropgave 3

Inleiding logica Inleveropgave 3 Inleiding logica Inleveropgave 3 Lientje Maas 30 september 2013 Ik (Rijk) heb verbeteringen in rood vermeld. Deze verbeteringen meegenomen zijn dit correcte uitwerkingen van de derde inleveropgaven. 1

Nadere informatie

Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay

Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay Jan Bransen Het Schrijven van een Filosofisch Essay Onderstaande tekst schreef ik jaren geleden om studenten wat richtlijnen te geven bij het ontwikkelen van een voor filosofen cruciale vaardigheid: het

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2003-I

Eindexamen filosofie vwo 2003-I Opgave 1 Fantasie en wetenschap Tegen het einde van de 19e eeuw deed de jonge Nederlandse scheikundige J.. van t off een voorstel dat een grote verandering voor de toenmalige scheikunde zou betekenen.

Nadere informatie

Beoordeling van het PWS

Beoordeling van het PWS Weging tussen de drie fasen: 25% projectvoorstel, 50% eindverslag, 25% presentatie (indien de presentatie het belangrijkste onderdeel is (toneelstuk, balletuitvoering, muziekuitvoering), dan telt de presentatie

Nadere informatie

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 27 mei 9.00 12.00 uur

Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 27 mei 9.00 12.00 uur Filosofie (oude stijl) Examen VWO Voorbereidend Wetenschappelijk Onderwijs Tijdvak 1 Dinsdag 27 mei 9.00 12.00 uur 20 03 Voor dit examen zijn maximaal 41 punten te behalen; het examen bestaat uit 14 vragen.

Nadere informatie

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing

Tilburg University. Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Tilburg University Technieken van kwalitatief onderzoek 1 Verhallen, T.M.M.; Vogel, H. Published in: Tijdschrift voor Marketing Publication date: 1982 Link to publication Citation for published version

Nadere informatie