Egypte jaar voor Christus Gemaakt door Veerle, Eline en Sebastian. Inhoud Les 1. Les 2

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Egypte 5000-3000 jaar voor Christus Gemaakt door Veerle, Eline en Sebastian. Inhoud Les 1. Les 2"

Transcriptie

1 Egypte jaar voor Christus Gemaakt door Veerle, Eline en Sebastian Inhoud Les 1 Les 2 Water in de woestijn Woestijn Rivier Vruchtbaar Wonen De seizoenen in Egypte De Nijl overstroomd Zaaien en oogsten Een moeilijke tijd Het water de baas Dijken, kanalen en vijvers Samenwerken Slimme hulpmiddelen Voorspoed Meer eten Nieuwe beroepen Rijkdom Dit weet ik nu Overal goden Hapi Veel goden Tempels en priesters Tempels Kennis Offers Pech Na de dood Geschenken Speciale behandeling Op reis De kist van Seth Osiris en Isis Bedrog Verdriet Straf Dit weet ik nu

2 Les 3 Koningen van Egypte Koning Veroveraars God op aarde Opvolgers Een bijzondere farao Hatsjepsoet Succes Snel vergeten Graven voor de farao s Wereldwonder Rekenkunst Glimmend wit Kamers en gangen Het schrift Schrijven Beeldschrift Papier Vertaling Dit weet ik nu les 1 de Nijl Egypte ligt in het noorden van Afrika. Egypte is een droog en warm land. Dat is nu en dat was jaar geleden ook. Door Egypte stroomt de rivier de Nijl. Het water bracht meer leven in de woestijn. Na elke overstroming was de grond vruchtbaar. Veel boeren gingen er wonen. Ze leerden langzaam omgaan met het water. De woestijn. Egypte bestond voor het grootste deel uit een zandwoestijn. Planten maar ook dieren hadden het moeilijk in de woestijn. Veel dieren leefden dan ook niet in de woestijn. Door Egypte stroomde een grote rivier. Dat was de Nijl daar zag het leven er heel anders uit als hier. De Nijl begon als een klein stroompje in het zuiden van Zuid-Afrika. Vanaf daar stroomde het wat water over een lengte van zevenduizend kilometer richting de zee bij Egypte. Nu nog steeds! Maar als het in Zuid-Afrika regende, kwam veel tegenwater in de Nijl terecht. De Nijl werd dan breder en breder. Zo breed dat vroeger de oevers bijna elk jaar overstroomde. - de vlag van Egypte

3 Vruchtbaar Bij een overstroming stonden de oevers van de Nijl onder water en dat was goed. Want in het rivierwater zat vruchtbare modder, met voedsel voor de planten. Die vruchtbare modder zakte in de grond van de oevers. Als het water van de rivier weer weg was gestroomd, waren de oevers nat en ook vruchtbaar. Wonen De Nijl bracht leven in de woestijn. Langs de oevers leefden veel planten maar ook dieren. Maar ook mensen kwamen op het water af. Ze bouwden dorpjes met boerderijen langs de Nijl. Ze leefden op het land en verzorgden het vee. Leven op de boerderij was makkelijker dan rondtrekken en jagen in de woestijn. Weetje! De Nijl verzamelt het regenwater en brengt het naar Egypte. Dat is maar goed ook want in Egypte regent het bijna nooit. Er valt minder dan drie millimeter water per jaar! Dat is zelfs voor een woestijn erg weinig. De seizoenen in Egypte Voor de boeren in Egypte bestond het jaar uit drie seizoenen: het natte seizoen, het zaaiseizoen en het oogstseizoen. In juni en juli overstroomde de Nijl. De oevers van de Nijl bleven dan tot september of oktober onder water staan. Dit was het natte seizoen. De Egyptenaren konden in het natte seizoen niet op het land werken. Aan het einde van het natte seizoen niet op het land werken. Aan het einde van het natte seizoen stroomde het water langzaam weer weg. Zaaien en oogsten Vanaf oktober, na de overstroming, waren de oevers van de Nijl nat en vruchtbaar. De boeren in Egypte zaaiden dan tarwe, gerst en linzen. Maar ook planten ze knoflook. En ze zaaiden sla en verschillende soorten fruit. Voor de boeren was dit het zaaiseizoen. Na een paar maanden begon het oogstseizoen. De boeren oogstten dan wat ze eerder gezaaid hadden. De boeren werkten niet alleen op het land. Ze hielden ook schapen, geiten, kippen en runderen.

4 Een moeilijke tijd Er was ook wel eens een jaar dat de Nijl niet overstroomde. De oevers droogden uit. De boeren konden dan bijna niets zaaien en oogsten. Dat betekende honger voor de mensen. Maar in sommige jaren was er juist veel water. Boerderijen stonden onder water. De huizen en stallen gingen dan ook kapot. De mensen en het vee verdronken. Ook dan was er honger in de dorpen. Het water de baas Het water van de Nijl bracht geluk voor de mensen in Egypte, maar het water was ook gevaarlijk. Er was al snel te veel. Of juist te weinig. Daar bedachten de boeren iets op. Sommige boeren bouwden een dijk rond hun boerderij. Ze maakten een wal van de aarde die het water tegenhield. Dat maakte het leven langs de Nijl een stuk veiliger. Andere boeren groeven kanalen van de Nijl naar hun akkers. Via kanalen kon het water nu het hele jaar door de akkers komen. Ook waren er boeren die grote vijvers maakten. Bij overstromingen kwamen dan niet de akkers onder water te staan, maar liepen de vijver vol. De boeren goten dan zelf zakken vol met water over de akkers. Niet te veel en niet te weinig, precies zoals zij het wilden. Zo konden ze het water leiden naar plaatsen waar het niet vanzelf kwam. Dat heet irrigatie. Samenwerken Al dat graafwerk kostte veel tijd. Niet iedereen wist hoe het moest of had er de spierballen voor. De boeren gingen samen aan de slag, dat was slimmer en dan alleen zwoegen. In het dorp kwamen de boeren bij elkaar. Ze bedachten samen waar dijken en kanalen moesten komen en wat een goede plek was voor een dorpsvijver. Iedereen moest meewerken. Dat was verplicht. Daarvoor maakten ze wetten en regels. De boeren leerden steeds beter hoe ze met al dat water moesten omgaan. Ze vonden handige hulpmiddelen uit, zoals een hefboom. Een slimme Egyptenaar had ontdekt dat je met een lange stok, een gewicht en een waterzak makkelijk water uit de vijver kon scheppen. Hoe dat zie je hieronder.

5 Voorspoed Slimme hulpmiddelen en samenwerking maakten het leven van de Egyptenaren makkelijker. De boeren waren niet meer bang voor het water van de Nijl. Elk jaar wachtten ze ongeduldig tot de overstroming de vijvers deed vollopen. Voortaan werkten de boeren in de zomer op het land. Er was nu bijna altijd genoeg water. Het hele jaar door groeiden de groenten en was het fruit rijp voor de oogst. Meteen daarna zaaiden de boeren opnieuw. Weer werd alles snel rijp. Weer konden ze oogsten. En nog een keer! In Egypte konden de boeren in een jaar drie keer oogsten. Nieuwe beroepen Er was zo veel eten dat niet iedereen meer op het land hoefde te werken. Als jij boer blijft, word ik dijk meester, zei iemand Dan word ik timmerman, zei een ander. De boer ruilde graan tegen meubels van de timmerman. En citroenen tegen de bescherming van de dijkmeester. Zo kwamen er veel nieuwe beroepen in Egypte. Boeren werden handelaren, juweliers, beeldbouwers, architecten, soldaten en geleerden. Egypte werd rijker en rijker. De bevolking groeide. Er kwamen mensen uit het Midden-Oosten en heel Afrika naar Egypte. Ze kwamen naar Egypte omdat er in hun eigen land niet genoeg werk en voedsel was. - Egypte bestaat voor het grootste deel uit een woestijn. Dwars door de woestijn loopt de rivier de Nijl. - De Nijl overstroomde elk jaar in de winter. In de lente bleef de grond vruchtbaar achter. In de zomer droogde de grond uit. Dat waren de seizoenen van Egypte. - Egypte kende maar drie seizoenen - De Egyptenaren gingen samenwerken. Ze maakten dijken, kanalen en vijvers om het water te beheersen. Zo konden ze het land irrigeren. - Er kwam meer voedsel in Egypte. Vee; boeren kozen voor een ander beroep. Er kwamen meer mensen naar Egypte. Het werd een rijk land.

6 dit is een oude kaart van Egypte De overstroming van de Nijl dit filmpje gaat over de overstroming van de Nijl. Les 2 Goden in Egypte Overal goden Het was heel belangrijk dat de Nijl soms overstroomde, want anders was er ook geen oogst en stierven er steeds meer mensen. Maar waarom overstroomde de Nijl steeds weer opnieuw en waarom sloeg de Nijl soms een jaartje over. Ze geloofde ook dat er goden waren die voor de overstromingen zorgde. Ze geloofde ook dat er heel veel goden waren die van alles deden.

7 Hapi De Egyptenaren geloofden dat de god van de Nijl Hapi heette. Ze maakten tempels voor Hapi en vroegen daar aan hem `Hapi, breng ons een goede overstroming. Niet te groot en niet te klein. Ze brachten offers, want als ze geen offers gaven dachten ze dat ze Hapi nooit meer de Nijl liet overstromen. Veel goden De Egyptenaren geloofden in heel veel goden zoals: De god van de zee, elke berg, een god van de hemel, van de zon en van de maan. Ze dachten zelfs dat er ook een god was die het liet bliksemen en een anderen het liet regenen. Je kon ook ziek of gezond worden door de goden zeiden de Egyptenaren. Ze brachten ook geluk of pech en als je een god boos maakte, dan zag het er slecht voor je uit. Want de goden waren machtiger dan de mensen. De Egyptenaren maakten beelden en schilderingen van hun goden. Goden werden gezien als: dieren, mensen of een combinatie van allebei. De macht of de geest van de goden waren zichtbaar in de dieren aan de Nijl. Het is niet het dier dat de goden bijzonder maakt, maar dat is de geest van de goden. Meestal zien ze in zo n dier een kenmerk dat hij een verband heeft met een van de goden. Tempels en priesters De mensen in Egypte letten de hele dag goed op hoe ze leefden. Ze wilden de goden niet boos maken, want wie weet wat er dan gebeurden? De Egyptenaren wilden de goeden blij en tevreden houden, maar wat moesten ze daarvoor doen? Dat wisten de priesters in de tempels die ze hadden gebouwd. Voor elke god werd een tempel gebouwd. Daar kon die god door de mensen worden vereerd. In de tempels waren de priesters de baas. De priesters vertelden de mensen dat ze precies wisten wat een god of godin wilde. De Egyptenaren geloofden de priesters. Die priesters werden daardoor bijna net zo belangrijk als de goden zelf. Kennis Priesters leerde dingen over de werelden om hen heen. Ze keken ook elke dag naar Hapi en naar de Nijl. Alles wat de priesters wisten en leerden, schreven ze op. Na een tijdje konden ze goed voorspellen wanneer de volgende overstroming kwam. Zo ging het ook met andere priesters. Door de plek van hun god te herkennen. Door de plek van hun god goed te herkennen leerden ze veel over de wereld. Offers en priesters De priesters vertelden de mensen dat de goden offers wilden. De goden wilden eten en geld. De Egyptenaren brachten dat naar de tempels, maar de priesters gaven die offers niet aan de goden. Ze namen het zelf. Daar leefden de priesters van. En daar konden ze de tempel van onderhouden. De mensen brachten geld en eten naar de tempels, ze baden veel en probeerden zich aan alle regels te houden. En toch was er soms droogte of brand of er gebeurden andere ongelukken. Vaak kregen de priesters daarvan de schuld. De mensen geloofden dat de priesters dan niet goed naar de goden hadden geluisterd.

8 Geschenken De Egyptenaren geloofden dat het leven na de dood niet zo anders was dan voor de dood. Een dode had nog steeds een lichaam nodig. Daarom werden de doden in Egypte heel goed verzorgd. Ze werden in mooie graven gelegd. Ze kregen eten en drinken mee. En geld, boeken, wapens, gereedschap, sieraden, opmaakspullen en hun lievelingskleren. Alles wat de Egyptenaren dachten nodig te hebben voor de reis naar het dodenrijk. Speciale behandeling De Egyptenaren ontdekten ook hoe je een lichaam goed kon houden na de dood. Ze bedachten een speciale behandeling. Alleen de allerrijksten konden zo n behandeling betalen. Zij werden na hun dood eerst goed gewassen en schoongemaakt. De Egyptenaren smeerden het lichaam van top tot teen in met speciale olie. Daarna wikkelde ze het hele lichaam in met linnen. Door deze behandeling kon er geen lucht meer bij de dode en bleef het lichaam goed. Soms zelfs eeuwenlang. Zo n lichaam heet een mummie. Op reis De Egyptenaren dachten dat een dode door poorten en doolhoven moest. En dat een dode spreuken en wachtwoorden moest opzeggen. Maar het werd pas echt spannend als een dode bij Osiris kwam. Dat was de god van het dodenrijk. Ze geloofden dat Anubis, de hond van Osiris, je hart woog. Het moest zo licht als een veertje zijn. Als het te zwaar was, at Anubis je hart op. Dan had de dode nooit rust. Was je hart licht, dan had je een goed leven geleid. De dode kreeg het eeuwige leven. Isis Osiris Seth

9 Osiris en Isis De god Osiris was ooit koning van Egypte. Hij was een goede koning en het volk was blij met hem. Osiris trouwde met Isis, de godin van de liefde en van kinderen. Isis en Osiris hielden van elkaar. Maar er kwam al snel een einde aan hun geluk. Bedrog Seth was de broer van Osiris. Hij was de god van de duisternis en het kwaad. Seth was erg jaloers op Osiris. Hij wilde de koning zijn, hij wilde met Isis trouwen. En dus bedacht Seth een list. Hij maakte een prachtige kist waar Osiris precies inpaste. Seth zei tegen iedereen die hem zag: als je in de kist past, mag je hem houden. Veel mensen probeerden het, maar niemand paste er in. Tot Osiris het probeerde. Hij paste er natuurlijk precies in. Snel sloot Seth de kist. Osiris kon geen kant op. Hij werd met kist en al in de Nijl gegooid. Langzaam zakte hij naar de bodem en verdronk. Verdriet Isis merkte al snel dat haar man was verdwenen. Bedroefd ging ze zoeken. En warempel, ze vond de kist maar Osiris was al dood. Toch was Seth niet tevreden. Hij stal het lichaam en sneed het in stukken. De stukken van Osiris verspreidde Seth over heel Egypte. Isis was ontroostbaar. Jarenlang zocht ze haar man. Eindelijk had ze alle stukken gevonden. Osiris kon nu eindelijk rust vinden in het dodenrijk. Daar werd hij god van de doden. Seths bedrog (filmpje) Straf En Seth? Werd hij nu koning van Egypte? Nee hoor. De andere goden straften Seth voor de moord. Voortaan moest hij de zon langs de hemel trekken. Elke dag opnieuw. Volgens de Egyptenaren komt daardoor de zon op en gaat hij s avonds weer onder. De Egyptenaren geloofden dat goden alles om hen heen bepaalden Priesters vertelden de mensen wat de goden wilden. De priesters werden erg belangrijk. Egyptenaren geloofden dat ze na hun dood op reis gingen. Daarom werd hun lichaam goed verzorgd en kregen ze geschenken mee in het graf. Belangrijke goden waren Isis en Osiris. Isis was de godin van de liefde. Osiris was de god van de doden.

10 Les:3 Farao s in Hun Graven In Egypte waren machtige koningen de baas. zij bouwde indrukwekkende tempels en de mooiste graven. Op alle muren stonden zinnen of letters wat ze allemaal gedaan hadden. Door wat de koning allemaal heeft geschreven weten we nog zoveel over het oude Egypte. Koningen van Egypte In Egypte werd de koning Farao genoemd. Hij was de baas van Egypte, en van leger, en van de geloven, De farao droeg een dubbele kroon: een rode van Noord Egypte en een van witte van Zuid Egypte. Wel heel apart. Aan zijn kin plakte hij een vals baartje. Op zijn voorhoofd droeg hij een slangenkop. Zo zag iedereen dat de farao machtig en rijk was. Veroveraars De farao was de baas van het leger. Sommige farao s gebruikten het leger om de landen rond het Egypte te veroveren. De farao reed dan op de strijdwagen tussen alle soldaten en boogschutters en speerwerpers. God op Aarde De Egyptenaren geloofden dat de farao s goden waren. Daarom was de farao ook de baas van alle priesters. De priesters moesten er voor zorgen dat de Egyptenaren de goden vereerden en gehoorzaam waren. Alle priesters in Egypte luisterden naar de Farao. Ze konden niks tegen de farao doen want dan werd je hard gestraft zoals de doodstraf. Opvolgers Een farao wilde altijd dat iemand van zijn eigen familie hem zou opvolgen. Hij benoemde zich daarom zijn lievelingszoon of zijn broer tot zijn opvolger. Zo bleef de macht in dezelfde familie. Een bijzondere farao Egypte is eeuwenlang geregeerd door de farao s. Er zijn er meer dan driehonderd geweest. Ze waren allemaal erg machtig. Sommige farao s waren ook bijzondere mensen zoals bijvoorbeeld Hatsjepsoet. Hatsjepsoet Meestal was de farao een man maar er was maar een paar keer een vrouw farao. Hatsjepsoet bijvoorbeeld. Zij was eerst getrouwd met farao. De man van Hatsjepsoet was ziek. Toen hij doodging zij Hatsjepsoet dat zij de nieuwe farao was. Dat was bijzonder. De farao s waren altijd mannen. Toch lukte het Hatsjepsoet om de Farao te worden. Ze was meer dan twintig jaar de farao van Egypte.

11 Succes Hatsjepsoet deed net of ze een man was. Ze ging mannenkleren dragen. In tekeningen en beelden liet ze zichzelf afbeelden als man, zelf met een vals baartje. Om te laten zien dat ze een goede farao was liet Hatsjepsoet veel mooie gebouwen en beelden maken. De Tempels van Hatsjepsoet zijn nu nog steeds een van de mooiste tempels van Egypte. Hatsjepsoet maakte Egypte ook rijker. Ze stuurde handelsboten naar andere landen. Hierdoor werd Hatsjepsoet erg beroemd. Snel vergeten Na haar dood werd Hatsjepsoet snel vergeten. Haar zoon was de nieuwe farao. Hij liet op veel plaatsen haar naam weghalen. Waarom hij dat deed, weten we niet. In tempels en op beelden werd haar naam overgeschilderd of weggebeiteld. Niemand mocht zich nog herinneren dat er ooit een farao was, die Hatsjepsoet heette. Gelukkig heeft hij niet overal de naam van zijn moeder weg laten halen. Daarom weten we nu nog toch veel over zijn moeder Hatsjepsoet. Graven voor de farao s Bij de hoofdstad van Egypte vind je midden in de droge woestijn iets heel bijzonder. Het zijn de graven van de farao s. De eerste werd bijna jaar geleden gebouwd. Wereldwonder Toen de jongen Cheops de nieuwe farao was van Egypte werd, deed hij wat alle nieuwe farao s deden. Hij liet meteen een graf maken voor zichzelf. Het werd een heel bijzonder gebouw. Het werd een piramide. Zoiets groots moois en knap had niemand ooit gezien. Meer farao s bouwden daarna piramides. Maar nooit meer zo groot als die van Cheops. Rekenkunst Een piramide heeft een bijzondere vorm. De bodem is vierkant. Bovenin komen vier driehoeken samen in een punt. Ook de driehoeken zijn precies even groot. Om zoiets te bouwen moet je heel goed kunnen rekenen. Hoe de Egyptenaren de piramides konden maken snappen we eigenlijk nog steeds niet goed. Glimmende wit Ooit was de buitenkant van een piramide bedekt met een dikke laag witte kalk. Een piramide had gladde, glimmende muren. Nergens zag je een deur of raam want de ingang werd dichtgemetseld na de begrafenis. Er lagen tempels en tuinen rondom de piramides. De mensen vonden het de mooiste plek op aarde.

12 Kamers en gangen Ook binnenin waren de piramides erg bijzonder. Er was een grafkamer voor de farao. Deze lag onder de grond. En er waren schatkamers voor alle spullen van de farao. Ook waren er geheimen gangen en valkuilen om rovers buiten te houden. Schrijven De Egyptenaren schreven echt alles op. Ze schreven plechtige dingen om de goden te eren. Ze schreven verhalen over helden. Ze schreven wetten en regels op. Ze schreven op hoe alles werkte: hoe maak je brood en bier en een boot? enz. Papier De Egyptenaren gebruikten geen letters, ze gebruikten tekens. Elk teken is een woord. Heel veel tekens maken een zin, net als bij een rebus. Deze tekens van de Egyptenaren noemen we hiërogliefen. De Egyptenaren schreven de wanden van de piramides, paleizen en tempels vol. Vertaling Eeuwen lang hebben mensen gezocht naar de betekenis van al die Egyptische tekens. Niemand wist het. Tot 200 jaar geleden een steen werd gevonden met een tekst in drie verschillende talen. Een van die talen was Egyptisch. Die hiërogliefentekst is goed vergeleken met andere teksten. Toen lukte het om de hiërogliefen te lezen. De farao was de koning of koningin van het land dus Egypte de mensen geloofde in god. Farao s lieten speciale graven voor zichzelf bouwen Cheops bouwde de eerste piramide. De Egyptenaren schreven met hiërogliefen. Ze gebruikten geen letters maar tekens. En die tekens zij hiërogliefen.

13 Nijl Een rivier in Egypte. De Nijl loopt dwars door Egypte. Door de overstroming van de Nijl was de grond van de oevers erg vruchtbaar. De Seizoenen Delen van het jaar. In Egypte was het jaar opgedeeld in drie seizoen. In het natte seizoen stonden de oevers onder water. In het zaaiseizoen waren de oevers vruchtbaar. In het oogstseizoen konden de boeren alle gewassen oogsten. Irrigatie Een manier om de hele jaar voldoende water te hebben voor het land. In Egypte groeven de mensen dijken vijvers en kanalen. Zo konden ze het water naar de akkers laten stromen. Priesters Iemand die veel wist van de Egyptische goden. Een priester leerde veel mensen wat ze wel en niet moesten doen om de goden tevreden te houden.

14 Mummie Een dood lichaam dat niet vergaat omdat het een speciale manier behandeld word. Osiris De god va het dodenrijk. Hij werd afgebeeld als een mummie met een kroon. Isis De godin van de liefde en van kinderen. Zij werd afgebeeld met hoorns op haar hoofd. De hoorns Stonden voor de troon van Egypte farao De koning van Egypte. In Egypte geloofden de mensen dat de farao een god was. Piramide Het graf voor een farao. Een piramide heeft een bijzondere vorm. De bodem is precies vierkant. Bovenin komen vier driehoeken samen in een punt. De driehoeken zijn precies even groot.

15 Hiërogliefen Het schrift van de oude Egyptenaren. In plaats van letters gebruikten de Egyptenaren tekens. Daarmee schreven ze op stenen en op papier. Egyptische tempels & piramides filmpje Egyptische muziek

16 Einde We hebben veel van dit onderwerp geleerd zoals hoe hiërogliefen eruitzien, dat de Nijl vaak overstroomde en dat er dijken werden gebouwd en waarom goden altijd als dieren afgebeeld werden. Het was een leuk onderwerp en we hebben er veel van geleerd.

Les 1 de Nijl. De seizoenen in Egypte. De Nijl overstroomt. Zaaien en oogsten

Les 1 de Nijl. De seizoenen in Egypte. De Nijl overstroomt. Zaaien en oogsten Les 1 de Nijl Woestijn Egypte bestond voor het grootste deel uit een zandwoestijn. Planten en dieren hadden het daar moeilijk. Veel leefde er dan ook niet in de woestijn. Maar dwars door de woestijn van

Nadere informatie

Brandaan samenvatting groep 7

Brandaan samenvatting groep 7 Brandaan samenvatting groep 7 Mijn Malmberg Thema 1 Egypte Samenvatting De Nijl Egypte bestaat voor het grootste deel uit woestijn. Dwars door de woestijn stroomt de rivier de Nijl. Door de Nijl kende

Nadere informatie

Egypte. Amber Badal 1. Werkstuk: Amber Badal Groep 7 Prinses Beatrixschool. Dit is de nationale vlag van Egypte.

Egypte. Amber Badal 1. Werkstuk: Amber Badal Groep 7 Prinses Beatrixschool. Dit is de nationale vlag van Egypte. Egypte Werkstuk: Amber Badal Groep 7 Prinses Beatrixschool Dit is de nationale vlag van Egypte. Amber Badal 1 Voorwoord Ik heb dit onderwerp gekozen omdat het een leuk en erg interessant onderwerp lijkt.

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03

Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03. Verslag van het oude Egypte Ylaine en Ryanne Mulder 29-10- 03 Dit verslag is van Ylaine en Ryanne Mulder 29-10-'03 blz.0 Inhoudsopgave Inleiding blz. 2 De Egyptenaren jagen en oogsten blz. 3 De Farao blz. 4 Doden blz. 5 Arm of welvarend blz. 6 Ik ben de Farao blz.

Nadere informatie

Geschiedenis hoofdstuk 3

Geschiedenis hoofdstuk 3 Geschiedenis hoofdstuk 3 Romeinse rijk 500 v Christus 500 na Christus Rome de eeuwige stad : deze stad bestaat al eeuwenlang. De tijdlijn Het Romeinse rijk begint 500v Chr. En eindigt 500 na Christus.

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Project Prehistorie, Grieken en Romeinen ABC Week 1ABC: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

H ET O UDE T ESTAMENT

H ET O UDE T ESTAMENT H ET O UDE T ESTAMENT 13 DAG 1 De wereld is Gods schepping Genesis 1 2 L ang geleden heeft God de wereld gemaakt. De wereld was donker en leeg. Er was nog geen leven. Toen heeft God in zes dagen alles

Nadere informatie

Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika

Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika Geschiedenisproefwerk groep 7 Hoofdstuk 5 Een nieuwe wereld: Amerika In het vroegere Amerika woonden Indianenstammen. Columbus ontdekte dit land van de Indianen in 1492. Het waren de Azteken, de Inca s

Nadere informatie

In het oude Rome De stad Rome

In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome In het oude Rome De stad Rome is héél oud. De stad bestaat al meer dan tweeduizend jaar. Rome was de hoofdstad van het grote Romeinse rijk. De mensen die naar Rome kwamen,

Nadere informatie

Inhoud. Thema 5.1 Jagers en boeren 3. Thema 5.2 Grieken en Romeinen 6. Thema 5.3 Monniken en ridders 9. Thema 5.4 Steden en staten 12.

Inhoud. Thema 5.1 Jagers en boeren 3. Thema 5.2 Grieken en Romeinen 6. Thema 5.3 Monniken en ridders 9. Thema 5.4 Steden en staten 12. Inhoud Thema 5.1 Jagers en boeren 3 Thema 5.2 Grieken en Romeinen 6 Thema 5.3 Monniken en ridders 9 Thema 5.4 Steden en staten 12 Eigentijds Eigentijds Toets Thema 5.1 Jagers en boeren 1. Rondtrekken 3.

Nadere informatie

Welke les moesten de Egyptenaren leren?

Welke les moesten de Egyptenaren leren? De eerste vier plagen. Welke les moesten de Egyptenaren leren? Exodus 7:2-5 2 U moet alles wat Ik u gebieden zal tegen Aäron zeggen, en Aäron, uw broer, moet tot de farao spreken, dat hij de Israëlieten

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

De Romeinen. Wie waren de Romeinen?

De Romeinen. Wie waren de Romeinen? De Romeinen Wie waren de Romeinen? Lang voor de Romeinen naar ons land kwamen, woonden ze in een kleine staat rond de stad Rome. Vanaf 500 voor Christus begonnen de Romeinen met gebiedsuitbreiding. Als

Nadere informatie

Narmer was de zoon van een boer. Dat

Narmer was de zoon van een boer. Dat 3000 jaar voor Christus De 1e Dynastie De tijd van farao Narmer Het palet Narmer was de zoon van een boer. Dat was niet heel bijzonder, want bijna alle mensen die vijfduizend jaar geleden aan de randen

Nadere informatie

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van

Maak hier de gaatjes voor in je multomap. Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN. Dit boekje is van Maak hier de gaatjes voor in je multomap Leerlingenboekje WELKOM BIJ DE ROMEINEN _ Dit boekje is van Welkom bij de Romeinen! In Welkom bij de Romeinen maak je kennis met het Romeinse leven. Je zult merken

Nadere informatie

Kastelen in Nederland

Kastelen in Nederland Kastelen in Nederland J In ons land staan veel kastelen. Meer dan honderd. De meeste van die kastelen staan in het water. Bijvoorbeeld midden in een meer of een heel grote vijver. Als er geen water was,

Nadere informatie

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje

Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Exodus 17,1-7 - Water uit de rots voor mensen met een kort lontje Aangepaste dienst Liturgie Voor de dienst speelt de band drie liederen Opwekking 11 Er is een Heer Opwekking 277 Machtig God, sterke Rots

Nadere informatie

Hoe de Egyptenaren dieren behandelden, verschilde per streek. Een dier kon vereerd worden in de ene plaats en gegeten worden in de volgende plaats.

Hoe de Egyptenaren dieren behandelden, verschilde per streek. Een dier kon vereerd worden in de ene plaats en gegeten worden in de volgende plaats. [TT tekst Fauna] Dieren in het oude Egypte Een Egyptenaar in de oudheid zag veel verschillende landschappen om zich heen, zoals woestijn, moeras en akkerland. Door het hele land stroomde de rivier de Nijl.

Nadere informatie

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus.

Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. Boek1. Les 1. Dit is het verhaal van Maria. Dit is het verhaal van de engel. Dit is het verhaal van Jezus. De engel zei: God zal jou een kind geven. God zal jou Zijn Kind geven. God zal jou Jezus geven.

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

De steentijd Jagers en verzamelaars

De steentijd Jagers en verzamelaars De steentijd Jagers en verzamelaars De prehistorie is de geschiedenis van de mensheid voordat mensen konden lezen en schrijven. We hebben uit de prehistorie daarom geen boeken, dagboeken of andere geschreven

Nadere informatie

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal

Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december Kerstverhaal Kinderkerstfeest van de Kindernevendienst 26 december 2016 Kerstverhaal Heel lang geleden was er een jonge vrouw, Maria. Zij woonde in het dorpje Nazareth. Maria was een heel gewone vrouw, net zo gewoon

Nadere informatie

God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6. De berg op Genesis 22:1-8. God heeft me heel gelukkig gemaakt! Ze noemden hun zoon Izak. Dat betekent: lachen.

God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6. De berg op Genesis 22:1-8. God heeft me heel gelukkig gemaakt! Ze noemden hun zoon Izak. Dat betekent: lachen. 35 God houdt zijn belofte Genesis 21:1-6 Abraham wist dat God zich met Sodom en Gomorra aan Zijn woord gehouden had. Hij vertrouwde erop dat God Zijn belofte aan hem en Sara ook zou houden. Ze zouden een

Nadere informatie

2 U geeft mij moed, God! Ik wil muziek maken en zingen, met heel mijn hart.

2 U geeft mij moed, God! Ik wil muziek maken en zingen, met heel mijn hart. 108 1 Een lied van David. God geeft mij moed 2 U geeft mij moed, God! Ik wil muziek maken en zingen, met heel mijn hart. 3 Ik wil mijn harp laten klinken, ik wil de zon wakker maken met mijn lied. 4 Heer,

Nadere informatie

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF

GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert GOD EERT JOZEF, DE SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

EEN PRINS WORDT EEN HERDER

EEN PRINS WORDT EEN HERDER Bijbel voor Kinderen presenteert EEN PRINS WORDT EEN HERDER Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Erna van Barneveld

Nadere informatie

Over land en over zee. Veroveraars

Over land en over zee. Veroveraars De Romeinen hadden een heel groot rijk van Azië, Noord- Afrika en ook nog Europa. Ze hadden sterke legers en hele slimme generaals met stevige wegen en snelle boten. Over land en over zee In Nederland

Nadere informatie

1 De tijd van jagers en boeren

1 De tijd van jagers en boeren 1 De tijd van jagers en boeren Planner Oriëntatie Te doen Datum klaar Score Oriëntatie op de tijd van jagers en boeren Kern 1 Jagers en verzamelaars 2 Een nieuwe manier van leven 3 Leven aan de oevers

Nadere informatie

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in

een zee Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Werkblad 9 Ω Grieken en Romeinen Ω Les : Grieken: goden en mensen Sparta Sparta is een stad in Griekenland. Rond 600 voor Christus waren de steden in Griekenland heel belangrijk. Ze werden stadstaten genoemd.

Nadere informatie

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

Antwoordkernen bij Eureka 1 Het oude Egypte H. 5 t/m 7

Antwoordkernen bij Eureka 1 Het oude Egypte H. 5 t/m 7 Antwoordkernen bij Eureka 1 Het oude Egypte H. 5 t/m 7 Antwoordkernen zijn vrijwel nooit volledige zinnen. Antwoordkernen geven alleen aan, wat er beslist in het antwoord moet staan. De bedoeling is, dat

Nadere informatie

De exodus. Foto s van het materiaal

De exodus. Foto s van het materiaal De exodus Focus van dit verhaal De focus van dit verhaal ligt bij de uittocht van het volk van God (Exodus 11:1 15:21). Het verhaal is één van de heilige verhalen en behoort tot de kernpresentatie. Lesdoelen

Nadere informatie

Jezus blijft altijd bij ons

Jezus blijft altijd bij ons Eerste Communieproject 46 Jezus blijft altijd bij ons Jezus staat op uit het graf Jezus is dood. In les 7 heb je gezien dat Jezus wordt vermoord. De vrienden van Jezus zijn bedroefd. Ze leggen Hem in een

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus!

Bijbellezing: Johannes 4 vers Zit je in de put? Praat es met Jezus! Bijbellezing: Johannes 4 vers 7-27 Zit je in de put? Praat es met Jezus! Wij hadden vroeger een waterput Vroeger is meer dan 55 jaar geleden Naast ons huis aan de Kerkstraat in Harkema Ik weet nog hij

Nadere informatie

Het is van belang dat de les wordt gelezen door het kind met hulp van een ouder.

Het is van belang dat de les wordt gelezen door het kind met hulp van een ouder. CW Het Lichaam van Christus Rubriek Kinderbijbelstudie vanaf 6 jaar Exodes 8 9 Les 26 Advies: Het is van belang dat de les wordt gelezen door het kind met hulp van een ouder. Dat maakt de lessen levendiger

Nadere informatie

Voorwoord. Rome en de Romeinen

Voorwoord. Rome en de Romeinen Voorwoord Rome en de Romeinen Dit verhaal speelt in Rome, ongeveer 2000 jaar geleden. Rome was toen een rijke stad, met prachtige gebouwen. Zoals paleizen voor de keizers, voor de Senaat en voor de grote

Nadere informatie

Ruth 1. Ruth en Noömi

Ruth 1. Ruth en Noömi Ruth 1 Ruth en Noömi Elimelech en zijn familie 1 Toen de rechters het land bestuurden, was er eens hongersnood in Juda. Daarom besloot een man uit Betlehem naar het land Moab te gaan. Zijn vrouw en zijn

Nadere informatie

100% Romeins. op zoek naar de Romein in jezelf

100% Romeins. op zoek naar de Romein in jezelf 100% Romeins op zoek naar de Romein in jezelf 1 Wist je dat alle voorwerpen op deze tentoonstel- hoi, dit is de route, begin bij leger, dan door naar haard en huis en zo verder. dit is de 2e verdieping

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

HET VERHAAL VAN CHANOEKA

HET VERHAAL VAN CHANOEKA HET VERHAAL VAN CHANOEKA Op de 25e dag van de joodse maand Kislew begint Chanoeka, een feest dat acht dagen duurt. Met Chanoeka denken we terug aan een belangrijke gebeurtenis uit de geschiedenis van het

Nadere informatie

2 Petrus 1. Begin van de brief

2 Petrus 1. Begin van de brief 2 Petrus 1 Begin van de brief Petrus groet alle christenen 1 Dit is een brief van Simon Petrus, een dienaar en apostel van Jezus Christus. Aan alle mensen die zijn gaan geloven. Jullie geloof is net zo

Nadere informatie

Op hun knieën blijven ze wachten op het antwoord van Maria. Maar het beeld zegt niets terug.

Op hun knieën blijven ze wachten op het antwoord van Maria. Maar het beeld zegt niets terug. 1950 Het huilende beeld De zon schijnt met hete stralen op het kleine dorpje. Niets beweegt in de hitte van de middag. De geiten en koeien slapen in de schaduw. De blaadjes hangen stil aan de bomen. Geen

Nadere informatie

DE ROMEINEN KOMEN!! Groep 5 en 6. Vragenlijst Museumzaal Thermenmuseum. 1. Namen leerlingen: Naam van de school: Te:

DE ROMEINEN KOMEN!! Groep 5 en 6. Vragenlijst Museumzaal Thermenmuseum. 1. Namen leerlingen: Naam van de school: Te: DE ROMEINEN KOMEN!! Groep 5 en 6 Vragenlijst Museumzaal Thermenmuseum 1. Namen leerlingen: Naam van de school: Te: 1 In de museumzaal hangen banieren met tekst. Een banier is een soort vlag. Er staan ook

Nadere informatie

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel

Over het toneelstuk Gijsbrecht van Amstel Voorwoord Gijsbrecht van Amstel leefde rond 1300. Hij was de belangrijkste man van de stad Amsterdam in die tijd. Gijsbrecht was geliefd bij de bevolking van Amsterdam, maar hij had ook veel vijanden.

Nadere informatie

Brandaan samenvatting groep 7

Brandaan samenvatting groep 7 Thema 1 Egypte Samenvatting De Nijl Egypte bestaat voor het grootste deel uit woestijn. Dwars door de woestijn stroomt de rivier de Nijl. Door de Nijl kende Egypte drie seizoenen: het natte seizoen, het

Nadere informatie

NOACH EN DE ZONDVLOED

NOACH EN DE ZONDVLOED Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Groep blauw doet verslag van het museumbezoek in Leiden

Groep blauw doet verslag van het museumbezoek in Leiden Groep blauw doet verslag van het museumbezoek in Leiden Het museum vond ik heel erg leuk, vooral met de speurtocht met meester Ronald. Alleen vond ik het auto rijden best heel erg lang duren. Het tempeltje

Nadere informatie

Hoe was te zien dat Jozef na farao de belangrijkste autoriteit in Egypte was?

Hoe was te zien dat Jozef na farao de belangrijkste autoriteit in Egypte was? Jozef wordt onderkoning van Egypte. Hoe was te zien dat Jozef na farao de belangrijkste autoriteit in Egypte was? Genesis 41:41-42 41 Verder zei de farao tegen Jozef: Zie, ik stel u hierbij aan over heel

Nadere informatie

Activiteitenschema Archeologie

Activiteitenschema Archeologie Activiteitenschema Archeologie Soort activiteit: Spullen opgraven uit de zandbak. Tijdsindeling: 5 Minuten de plaatjes in de zandbak verstoppen. 5 Minuten vertellen over hoe de mensen vroeger wat zochten

Nadere informatie

Maanden. groep 5/6. september oktober november. december januari februari. maart april mei. juni juli augustus

Maanden. groep 5/6. september oktober november. december januari februari. maart april mei. juni juli augustus Maanden maart april mei juni juli augustus september oktober november december januari februari groep 5/6 Inleiding Maanden Ben jij dol Ons op chocolade? jaar telt 12 maanden. Op een reep? Ze hebben allemaal

Nadere informatie

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen

kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen kids en de Bijbel voorlezen of zelf lezen, samen bidden, kleuren, puzzelen en knutselen Verhalen die de Here Jezus als kind hoorde: David, Saul en Jonatan Nadat hij Goliat had verslagen en de Filistijnen

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DANIËL DE GEVANGENE

Bijbel voor Kinderen. presenteert DANIËL DE GEVANGENE Bijbel voor Kinderen presenteert DANIËL DE GEVANGENE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Jonathan Hay Aangepast door: Mary-Anne S. Vertaald door: Erna van Barneveld Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

Karel de Grote Koning van het Frankische Rijk

Karel de Grote Koning van het Frankische Rijk Karel de Grote Koning van het Frankische Rijk Eén van de bekendste koningen uit de Middeleeuwen is Karel de Grote. Hij leeft zo'n 1300 jaar geleden, waar hij koning is van het Frankische rijk. Dat rijk

Nadere informatie

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen DEF

Project Prehistorie, Grieken en Romeinen DEF Project Prehistorie, Grieken en Romeinen DEF Week 1DEF: Algemeen Info: Prehistorie De geschiedenis in Nederland begint al heel lang geleden. Lang voordat de Romeinen in Nederland kwamen, waren er al mensen.

Nadere informatie

NOACH EN DE ZONDVLOED

NOACH EN DE ZONDVLOED Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED

Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Bijbel voor Kinderen presenteert NOACH EN DE ZONDVLOED Geschreven door: E. Duncan Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Tammy S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Genieten van het echte leven

Genieten van het echte leven Genesis 3: 19 Tot de dag van je dood zul je zwetend het land bewerken om te kunnen leven. 1 De Hamvraag Mag ik genieten en wat is dan eigenlijk genieten? Het leven is toch vooral lol maken! X Het moet

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Kleuren Inleiding Hallo allemaal. Ik hou mijn spreekbeurt over kleuren omdat ik het een leuk en interessant onderwerp vind en ook omdat kinderen er niet zo snel op komen denk ik. Ik heb mijn spreekbeurt

Nadere informatie

Doel: Na deze opdracht weet je meer over het leven en de gebruiken van de Vikingen

Doel: Na deze opdracht weet je meer over het leven en de gebruiken van de Vikingen Thema: Van A tot Z Geschiedenis Tijd van monniken en ridders Vikingen Moeilijkheid: *** Tijdsduur: *** Juf Nelly De Vikingen komen Doel: Na deze opdracht weet je meer over het leven en de gebruiken van

Nadere informatie

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus

Tijdwijzer. Het begin. Voor en na Christus 138 Tijdwijzer Het begin Op deze tijdbalk past niet de hele geschiedenis van de mens. Er lopen namelijk al zo n 100.000 jaar mensen rond op aarde. Eigenlijk zou er dus nog 95.000 jaar bij moeten op de

Nadere informatie

m.m.v. de Tornado s Leve de Koning! Voorganger: ds. Gert-Jan Codée Piano: Rina Kruis Orgel: Jan Bulk

m.m.v. de Tornado s Leve de Koning! Voorganger: ds. Gert-Jan Codée Piano: Rina Kruis Orgel: Jan Bulk Leve de Koning! m.m.v. de Tornado s Voorganger: ds. Gert-Jan Codée Piano: Rina Kruis Orgel: Jan Bulk Dienst op 21 april 2013 Dorpskerk De Bilt 19.00 uur 1 Wij zingen: Psalm 100: 1 Juicht Gode toe, bazuint

Nadere informatie

...een waargebeurd verhaal...

...een waargebeurd verhaal... ...een waargebeurd verhaal... In het begin was er een leeg papier. Dit behoorde toe aan de Goede Tekenaar, die zeer bekend was van het maken van volmaakte tekeningen. Op een dag begon de Tekenaar op het

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken http://spreekbeurten.info Kastelen De eerste kastelen De eerste kastelen werden tussen 800 en 1000 na Christus gebouwd. In die tijd maakten de Noormannen de kusten van Europa onveilig: ze plunderden dorpen en boerderijen. De mensen

Nadere informatie

De piramide van Cheops is s werelds grootste piramide en één van de 7 wereldwonderen uit de klassieke oudheid. Hij is 146 meter hoog en daarmee Drie

De piramide van Cheops is s werelds grootste piramide en één van de 7 wereldwonderen uit de klassieke oudheid. Hij is 146 meter hoog en daarmee Drie Nijl Egypte Wie heeft Egypte gesticht? Ongeveer 5000 jaar geleden waren er twee onafhankelijke koninkrijken: Opper- en Neder- Egypte. Na vele veldslagen zijn deze twee rijken met elkaar verenigd. De eerste

Nadere informatie

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat

Mieke Lansbergen. Op een dag leek het me een goed idee om een offer te maken voor God. Uit dankbaarheid voor alles wat groeit, en omdat Mieke Lansbergen Hallo? Ha! Zie je mij? Kijk! Kijk even naar mij. Ik ben Kaïn. Fijn dat ik even iemand tegenkom! Ik loop hier al een tijd te dwalen, en het is zo saai in je eentje. Ik kom daar vandaan.

Nadere informatie

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR

JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR JEZUS DE GEWELDIGE LERAAR Bijbel voor Kinderen presenteert Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK

Brandaan. Geschiedenis WERKBOEK 7 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK 7 Brandaan Geschiedenis WERKBOEK THEMA 4 Eindredactie: Monique Goris Leerlijnen: Hans Bulthuis Auteurs: Juul Lelieveld, Frederike Pals, Jacques van der Pijl Controle historische

Nadere informatie

De eerste boeren Het dorp

De eerste boeren Het dorp De eerste boeren Later gaan de mensen zelf eten verbouwen. Wortels en bonen, en graan om brood van te bakken. De mensen hebben ook schapen en koeien. De jagers zijn boeren geworden. Het dorp Boeren trekken

Nadere informatie

In het begin. Schepping versus Evolutie voor groep 7. Inhoud. 1. Wat is waar? 2. Het verschil tussen een feit en een gedachte

In het begin. Schepping versus Evolutie voor groep 7. Inhoud. 1. Wat is waar? 2. Het verschil tussen een feit en een gedachte In het begin Schepping versus Evolutie voor groep 7 Inhoud 1. Wat is waar? 2. Het verschil tussen een feit en een gedachte 3. Wat gebeurde er in het verleden? 4. Waar komt het leven vandaan? 5. Hoe oud?

Nadere informatie

Naam: KASTELEN. Vraag 1a. Waarvoor moeten we onze huizen tegenwoordig beschermen? ... pagina 1 van 6

Naam: KASTELEN. Vraag 1a. Waarvoor moeten we onze huizen tegenwoordig beschermen? ... pagina 1 van 6 Naam: KASTELEN Heb jij je wel eens afgevraagd hoe je jouw huis zou verdedigen als anderen het probeerden te veroveren? Nou, vroeger dachten de mensen daarr dus echt wel over na. Ze bouwden hun huis zelfs

Nadere informatie

Kinderliedboekje Inhoudsopgave

Kinderliedboekje Inhoudsopgave Kinderliedboekje Inhoudsopgave Jezus is de goede herder...2 Hoor de vogels zingen weer...2 Dank U voor deze nieuwe morgen...3 Jezus is geboren...4 Zit je deur nog op slot...4 Dank U voor uw liefde Heer...4

Nadere informatie

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn

Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Naam: DE BEELDENSTORM Ketters Luther en Calvijn Filips II In 1566, meer dan vierhonderd jaar geleden, zijn veel mensen boos. Er is onrust in de Nederlanden. Er zijn spanningen over het geloof, veel mensen

Nadere informatie

1 Vinden de andere flamingo s mij een vreemde vogel? Dat moeten ze dan maar zelf weten. Misschien hebben ze wel gelijk. Het is ook raar, een flamingo die jaloers is op een mens. En ook nog op een paard.

Nadere informatie

100% romeins. opdrachtenboekje

100% romeins. opdrachtenboekje opdrachtenboekje schoonheid en gezondheid goden handel huis en haard leger Dit is de route van jullie groepje: Jullie beginnen bij LEGER. Ben je klaar, dan loop je door naar HUS EN HAARD. En zo verder.

Nadere informatie

Kerk- School- en Gezinsdienst op zondag 29 maart 2015 in de Martinikerk

Kerk- School- en Gezinsdienst op zondag 29 maart 2015 in de Martinikerk Kerk- School- en Gezinsdienst op zondag 29 maart 2015 in de Martinikerk Voorganger: Ds. M.N. Ariesen-Holwerda Organist: Kees Nottrot Pianist: Peter Wagenaar Afkondigingen Zingen van een psalm 122: 1 en

Nadere informatie

3 Jullie moeten jezelf niet beter vinden dan een ander, of opscheppen

3 Jullie moeten jezelf niet beter vinden dan een ander, of opscheppen 3 Jullie moeten jezelf niet beter vinden dan een ander, of opscheppen over jezelf. Nee, jullie moeten bescheiden zijn, en een ander belangrijker vinden dan jezelf. 4 Denk niet alleen aan jezelf, maar zorg

Nadere informatie

2

2 1 2 3 4 5 6 Mt 16,21 7 8 9 10 Ze spraken met elkaar over alles wat er gebeurd was. 15 Terwijl ze zo liepen te praten, kwam er iemand bij hen lopen. Het was Jezus, 16 maar de leerlingen herkenden hem niet.

Nadere informatie

EEN FAVORIETE ZOON WORDT EEN SLAAF

EEN FAVORIETE ZOON WORDT EEN SLAAF Bijbel voor Kinderen presenteert EEN FAVORIETE ZOON WORDT EEN SLAAF Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Byron Unger en Lazarus Aangepast door: M. Kerr en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul

Nadere informatie

Waar was Mozes mee bezig, welke berg naderde hij en tot welk inzicht kwam Mozes?

Waar was Mozes mee bezig, welke berg naderde hij en tot welk inzicht kwam Mozes? Waar was Mozes mee bezig, welke berg naderde hij en tot welk inzicht kwam Mozes? Exodus 3:1 1 En Mozes hoedde het kleinvee van zijn schoonvader Jethro, de priester van Midian. Hij dreef het kleinvee tot

Nadere informatie

Naam: ISRAEL IN HET Midden Oosten

Naam: ISRAEL IN HET Midden Oosten Naam: ISRAEL IN HET Midden Oosten Het land Israël is lang en smal. De lengte is 435 kilometer en de breedte is 110 kilometer. Israël grenst aan 4 landen: Libanon, Syrië, Jordanië en Egypte. Het land ligt

Nadere informatie

De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het

De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het De wereld op zijn kop! Kan de wereld op zijn kop staan? Met gym heb je het vast wel eens geprobeerd Op je kop staan, bedoel ik, soms lukt het Maar het duurt maar heel even dat op de kop staan De wereld

Nadere informatie

LES 11. Respect tonen of een lesje leren? Sabbat

LES 11. Respect tonen of een lesje leren? Sabbat LES Respect tonen of een lesje leren? Heb je ooit het gevoel dat je niet respectvol of eerlijk werd behandeld? Behandel jij anderen altijd op die manier? Omdat we allemaal Gods kinderen zijn, moeten we

Nadere informatie

1 Tessalonicenzen 1. Begin van de brief

1 Tessalonicenzen 1. Begin van de brief 1 Tessalonicenzen 1 Begin van de brief Paulus groet de christenen in Tessalonica 1 Dit is een brief van Paulus, Silvanus en Timoteüs, aan de christenen in de stad Tessalonica. Jullie horen bij God, de

Nadere informatie

Lesoverzicht. 1. Bidden p De Kerk p De priester p Vergeving p De Bijbel p Delen p Het offer p.

Lesoverzicht. 1. Bidden p De Kerk p De priester p Vergeving p De Bijbel p Delen p Het offer p. Lesoverzicht 1. Bidden p. 4 2. De Kerk p. 10 3. De priester p. 17 4. Vergeving p. 23 5. De Bijbel p. 28 6. Delen p. 35 7. Het offer p. 41 8. De H. Communie p. 48 9. Zingen voor God p. 55 10. Heilig worden

Nadere informatie

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg

Pasen met peuters en kleuters. Jojo is weg Pasen met peuters en kleuters Beertje Jojo is weg Thema Maria is verdrietig, haar beste Vriend is er niet meer. Wat is Maria blij als ze Jezus weer ziet. Hij is opgestaan uit de dood! Wat heb je nodig?

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE

Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

DaVinci: Wereldverkenning

DaVinci: Wereldverkenning DaVinci: Wereldverkenning samen met ouders Alles heeft te maken met al het andere, Leonardo Da Vinci Ik verwonder me over Ik verwonder me over Ik verwonder me over DaVinci Ieder kind is uniek en het is

Nadere informatie

DE UITTOCHT UIT EGYPTE

DE UITTOCHT UIT EGYPTE Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

DE PRINS VAN DE RIVIER

DE PRINS VAN DE RIVIER Bijbel voor Kinderen presenteert DE PRINS VAN DE RIVIER Geschreven door: E. Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot en Lazarus Aangepast door: M. Maillot en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd

Nadere informatie

Lees Zoek op Om over na te denken

Lees Zoek op Om over na te denken Welkom bij de Online Bijbelcursus van Praise De bijbelcursus is wat voor jou als je: 1. Als je wilt weten wat christenen geloven. 2. Als je meer wilt begrijpen van de bijbel. 3. Als je wilt groeien in

Nadere informatie

Feniks Geschiedenis voor de onderbouw 1 vmbo-t/havo Hoofdstuk 1 Leven van de natuur Open toetsvragen

Feniks Geschiedenis voor de onderbouw 1 vmbo-t/havo Hoofdstuk 1 Leven van de natuur Open toetsvragen Feniks Geschiedenis voor de onderbouw 1 vmbo-t/havo Hoofdstuk 1 Leven van de natuur Open toetsvragen Paragraaf 1 A. Jager-verzamelaars hadden waarschijnlijk een taakverdeling tussen mannen en vrouwen.

Nadere informatie

DE UITTOCHT UIT EGYPTE

DE UITTOCHT UIT EGYPTE Bijbel voor Kinderen presenteert DE UITTOCHT UIT EGYPTE Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Janie Forest Aangepast door: Lyn Doerksen Vertaald door: Importantia Publishing Geproduceerd door:

Nadere informatie

Spreekbeurt en werkstuk over. Ridders. Door: Oscar Zuethoff

Spreekbeurt en werkstuk over. Ridders. Door: Oscar Zuethoff Spreekbeurt en werkstuk over Ridders Door: Oscar Zuethoff Mei 2007 Inleiding Waarom houd ik een spreekbeurt over de ridders en de riddertijd? Toen ik klein was wilde ik altijd al een ridder zijn. Ik vind

Nadere informatie

Korte lesbrief Koningsbomen Ter gelegenheid van het planten van de Lindeboom voor Koning Willem Alexander Op 30 april 2013

Korte lesbrief Koningsbomen Ter gelegenheid van het planten van de Lindeboom voor Koning Willem Alexander Op 30 april 2013 Korte lesbrief Koningsbomen Ter gelegenheid van het planten van de Lindeboom voor Koning Willem Alexander Op 30 april 2013 Geschiedenis Op 30 april 2013 wordt de Prins van Oranje, beter bekend als Prins

Nadere informatie