VErlEDEn, HEDEn En toekomst Van DE VErplEEgkunDigE informatiekunde

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "VErlEDEn, HEDEn En toekomst Van DE VErplEEgkunDigE informatiekunde"

Transcriptie

1 epd special TijdschrifT voor ZorgadminisTraTie en informatie 144 jaargang 37 juni 2011 een kwartaaluitgave van de vereniging voor Zorgadministratie en informatie VErlEDEn, HEDEn En toekomst Van DE VErplEEgkunDigE informatiekunde Van EV- nee naar EVD E-oVErDracHt in DE care HEt netwerkziekenhuis

2 Zuinig met geld, doet u dat? Enkele jaren na de introductie van DBC s hebben de meeste zorginstellingen het goed onder de knie: registreren, valideren, declareren, etcetera. Al deze handelingen zijn een tijdrovende schakel in het declaratieproces. Schakels die immers leiden tot tussenvoorraden, wachttijden, buffers met fouten en uiteindelijk langere doorlooptijden. Voor dit declaratieproces is veel werkkapitaal nodig. Vaak zit vele weken aan omzet vast in dit proces. Werkkapitaal voorfinancieren kost veel geld. Wees dus zuinig in het gebruik ervan! Voor alle processen verdient het aanbeveling het verbruik van materialen en middelen regelmatig tegen het licht te houden. Dat geldt ook voor het werkkapitaal van het declaratieproces. Maar wat is nu een aanvaardbaar verbruik? Welke norm kunt u stellen? Welke gemiddelde doorlooptijd is acceptabel, zonder dat de betrouwbaarheid van het proces in gevaar wordt gebracht? Wij hebben uitgebreide ervaring met het doormeten van het werkkapitaal van het declaratieproces, evenals met het structureel terugdringen van de kapitaalbehoefte. Investeringen anders dan kennis en tijd zijn niet nodig om winst te kunnen boeken. Zonder in te leveren op betrouwbaarheid en kwaliteit, zijn er vaak grote bedragen aan rentekosten te besparen. Uit onze dagelijkse praktijk blijkt dat een potentiële besparing van 30-60% op werkkapitaal van het declaratieproces meer regel dan uitzondering is. Een planning kan er nog zo gestroomlijnd uitzien, de praktijk is vaak weerbarstig. Misschien is het tijd om een objectieve meting uit te laten voeren. Laat nu een quickscan uitvoeren door VossiusConsultancy, waaruit zal blijken of u bovengemiddeld presteert, of dat er veel te besparen is. U hoeft daar zelf niet veel voor te doen, en er is geen ingewikkelde lay-out met dataspecificaties. Het aanleveren van een reeks daadwerkelijk verzonden digitale nota s is voldoende. Geïnteresseerd? Bel Bas Vos , Hendrik Jan van Dijk of mail naar: Keizer Karelweg HZ Amstelveen kvk

3 tijdschrift voor ZorgAdministrAtie en informatie nr. 144 juni 2011 EEn kwartaaluitgave van de nvma vereniging voor ZorgadMinistratiE En informatie, jaargang 37 redactie NtMa Hoofdredactie Han Runnenberg redactie-secretariaat Anneke Bekker redactiemedewerkers Matthieu Dekker Erik Noordhuis Frans van Tilburg Aart van Winkoop ElEktronIschE toegang tot je IntEgralE PatIëntEnDossIEr of nog jaren langs DE kopieermachine redactie-adres Anneke Bekker Groene Hart Ziekenhuis Postbus 1098 / j BB Gouda telefoon: aan dit nummer werkte mee Herman Pieterse PAg. 7 copyright 2011 overname van artikelen is in alle gevallen mogelijk in overleg met de redactie abonnementen leden van de NVMA ontvangen NTMA gratis. Voor niet-leden bedraagt het abonnementsgeld 26, per jaar, los nummer 9,. Een abonnement kan op elk gewenst tijdstip ingaan. Abonnementen kunnen alleen schriftelijk tot uiterlijk 2 maanden voor het beëindigen van het lopende abonnement worden opgezegd. Bij niet tijdige opzegging wordt het abonnement automatisch voor een jaar verlengd. Lezersservice opgave abonnement en adreswijziging bij: T.G.R. Király Sint Lucas Andreas Ziekenhuis Medische Administratie Postbus AE Amsterdam vormgeving & productie DesignPeople, Amsterdam/Sittard uitgever NVMA, Hoorn, druk Marcelis van der Lee Adu BV, Heerhugowaard fotografie Richard Lotte, Zaandam Is uw EPD gevalideerd En Dus ook research Proof? Manipulatie en Misleiding in uw zorginstelling PAg. 16 advertentie-coördinatie telefoon telefax telefoon telefax distributie NIC.Oud Direct-mail, Heerhugowaard PAg. 42 ISSN

4 Bent u klaar voor DOT? Invoering DOT Het is vanuit het ministerie van VWS even stil geweest rondom DOT. Inmiddels hebben we in het regeerakkoord kunnen lezen dat men streeft naar invoering per 1 januari Veel ziekenhuizen zijn ondertussen druk bezig met DOT. Op 31 maart 2011 hield Q-Consult een intervisiebijeenkomst invoering DOT. De deelnemers hebben ervaringen uitgewisseld over het doorontwikkelen van de bronregistratie, het opstellen van DOT-zorgprofielen en gedegen kostprijzen en het aanpassen van de managementinformatie. Lees het verslag op onze website Op onze website vindt u het verslag van deze intervisiebijeenkomst met aanbevelingen over de implementatie van DOT. Meer weten? Q-Consult helpt u graag verder met de implementatie van DOT of bij het trainen van uw medewerkers. Geïnteresseerd in de mogelijkheden? Neem dan contact met ons op. Onderzoek bronregistratie GGZ Q-Consult heeft samen met de NVMA een onderzoek gedaan naar de registratie van DBC s en activiteiten in GGZinstellingen. Op 17 februari 2011 hebben we de resultaten gepresenteerd in de Themabijeenkomst bronregistratie GGZ. In deze NTMA leest u het artikel over de uitkomsten! Meer weten? Wilt u weten hoe uw instelling registreert ten opzichte van de onderzoeksgroep? Voor een persoonlijke terugkoppeling kunt u contact met ons opnemen

5 epd special inhoud ntma juni 2011 Het Netwerkziekenhuis 4 Wouter van der Kam Elektronische toegang tot je integrale patiëntendossier of nog jaren langs de kopieermachine 7 Marcel Bingley, Gert Jan Dijkmans van Gunst EPD en EVD in praktijk in het Groene Hart Ziekenhuis 10 Pieter Hooftman Is uw EPD gevalideerd en dus ook research proof? 16 Frans P.J.M. Leijse En dan nu doorpakken Edith! 20 Column Sam Sterk Verleden, heden en toekomst van de verpleegkundige informatiekunde 22 Ulco de Boer, William Goossen E-nursing en de toekomst 27 Judith Weijers-Verhaeg Van EV- Nee naar EVD. Implementatie van het EVD in het HAGA Ziekenhuis Den Haag 30 Gertrude van der Welle, Marco Bramsen Laten we die weg volgen voordat zich een ramp voltrekt 35 Column Pieter Vicary E-overdracht in de Care 36 Erna Vreeke Manipulatie en misleiding in uw zorginstelling 42 Corné de Keizer Social engineering, wat doe je ertegen? 48 Jaap van der Kamp Het ABC van de informatiebeveiliging. Vervolg 52 Hossein Nabavie Opleidingsnieuws, nieuwe eindtermen voor zorgadministratieve opleidingen 56 Gevoel voor mensen en communicatie 58 Column Christine Vermeulen SKZB informatie 59 AgendA Training: DBC DOT 9 Training: Zorgadministrateur van de toekomst in ziekenhuizen 47 Training: Zorgadministrateur van de toekomst in de GGZ 47 Training: werken als AO/IC medewerker 57 Training: DBC GGz registratie, validatie en facturatie 60 opleidingsnieuws Meer informatie op pagina 56 Adverteerders Vossius Consultancy, Q-Consult (2), CHS (14), Jalema (21), Studelta (21), Allgeier Scanfactory (34), Allgeier Medical Viewer (41), Convention Group (56) Marcelis van der Lee Adu (61) skzb De Stichting bevordert de kwaliteit van de beroepsuitoefening van zorgadministratieve functionarissen. Meer informatie op pagina 59. 3

6 Het netwerk- Ziekenhuis Het klassieke regionale ziekenhuis is niet meer. vanuit het nieuwe marktdenken, gezamenlijke regionale verantwoordelijkheid en het beheersbaar houden van de zorgvraagtoename zijn oude ziekenhuisconcepten achterhaald gebleken. Intramurale ziekenhuiszorg met de huisarts als verwijsrelatie maakt plaats voor het oppakken van een regionale verantwoordelijkheid die verder gaat dan zorg alleen. vanuit DE Praktijk heeft DE antonius zorggroep DE afgelopen jaren een rijke traditie aan senseoconcepten ontwikkeld zoals bijvoorbeeld polderziekenhuis, watersportziekenhuis en het thuiszorgziekenhuis. hierdoor kon een marktgroei van 30% en het daarbij behorende rendement worden gerealiseerd. het netwerkziekenhuis met als uitgangspunten meerwaarde voor de regio, wederzijdse onafhankelijkheid en gelijkwaardigheid, heeft een belangrijke gevolgen voor de elektronische gegevens uitwisseling in een regio met een sterk pleidooi voor een verregaand regionaal elektronisch patiënten dossier (REPD). 4

7 Dr. W(outer) J. van Der Kam, voorzitter raad van Bestuur antonius zorggroep sneek-emmeloord het KLAssieKe regionale ZieKenhuis is niet meer Het regionale ziekenhuis met circa 300 bedden, ongeveer 100 miljoen omzet en een korte lijnen strategie met verwijzers en financiers, is belangrijk aan het veranderen. In haar klassieke vorm bezat het ziekenhuis alle specialismen op een niet complex level en deed zij nauwelijks aan medische opleidingen en/of onderzoek. Duidelijk was ook de regionale oorspong, hetzij met een religieuze achtergrond, hetzij met een algemeen gemeentelijke statuur. Regionale ziekenhuizen hadden daarbij klassieke doelstellingen zoals kosten reductie, groei eigen vermogen, productiegroei om o.a. beschikbaarheidfuncties als intensive care, verloskunde en spoedeisende hulp naar de toekomst veilig te stellen. Later doken meer kwaliteitsgerichte zaken op in ziekenhuisdoelstellingen zoals wachtlijstreductie, NIAZ accreditatie en meer aandacht voor kwaliteits- en prestatieindicatoren. Belangrijke trends in de gezondheidszorg hebben echter een dominante invloed gehad op het regionale ziekenhuis zoals individualisering, waarbij de patiënt niet langer als een patiënt gezien wil worden maar als een klant die individuele behoeftes heeft en die daar een professioneel antwoord op wil hebben. Naast individualisering zijn de vergrijzing, toename van de technologie met steeds gerichter behandelen, steeds strakkere budgetten en steeds mobieler wordende patiënt trends die van toenemende invloed zijn op een regionaal ziekenhuis. Fundamenteel is ook de paradox waarvoor het ziekenhuis van vandaag zich gesteld ziet met enerzijds het ervaren van een, zij het gereguleerde, marktwerking met concurrentie en een marktmeester als de NMa en anderzijds de ervaring van de harde noodzaak van samenwerking in ketenzorg en portfoliokeuzes. De daarbij horende risico s zijn voor ziekenhuizen steeds groter aan het worden op financieel, concurrentie en publicitair gebied. Al deze trends leiden tot een moderne ziekenhuisorganisatie met meer samenhang en minder bureaucratie waarbij rendement, kostenreductie en ondernemerschap centraal staan en oude doelstellingen slechts deeloplossingen zijn. de doorbraak van de cliënt In een moderne ziekenhuisorganisatie moet steeds meer het begrip patiënt worden uitge- 5

8 Anderhalve lijnszorg, gepositioneerd tussen huisartsenzorg en medisch specialistische zorg waarbij huisartsenzorg belangrijk ver-zwaard wordt en met als doel zorg in een regio zo dicht mogelijk bij de woonplaats van de patiënt/inwoners te geven. Concrete voorbeelden van anderhalve lijnszorg zijn teleradiologie, ketenzorg en medisch specialistische spreekuren samen met huisartsen in een huisartsenpraktijk. 6 werkt, waarbij in toenemende mate gesproken wordt over cliënt of zelfs klant. Deze klant, de patiënt, staat echter niet alleen. Het ziekenhuis kent namelijk meerdere klanten: de huisarts, de zorgverzekeraar en de familie c.q. de bezoeker van de patiënt. Het onderscheiden van deze vier klantencategorieën is van wezenlijk belang voor ziekenhuizen, om erna per categorie de afzonderlijke behoefte als ook de latente behoefte van klanten te kunnen identificeren. Het ziekenhuis van de toekomst moet uiteraard tegemoet komen aan deze behoeften vanuit ondernemend perspectief. Maar wat is nu die behoefte van de klant? En wat is de latente behoefte? Om die te achterhalen is een goede klantanalyse noodzakelijk, waarbij de input van advies- en overlegorganen als de cliëntenraad, de regionale huisartsenvereniging en het overleg met de verzekeraar(s) onontbeerlijk is. Ook individuele interviews, klachtanalyses en het hebben van een zintuig voor alle signalen rondom het ziekenhuis zijn wezenlijk om na te kunnen gaan waar (latente) behoeftes van klanten zitten. Het cliënt- of klantperspectief anno 2011 heeft in ieder geval de volgende kenmerken: - zelfbeschikking van de patiënt - de patiënt is meer dan een aandoening - individuele diversiteit - toegankelijke zorg en wachtlijstminimalisatie - veilige zorg - keuzevrijheid in zorgaanbod nieuwe doelstellingen Nieuwe doelstellingen van regionale ziekenhuizen kennen de volgende belangrijke, met elkaar samenhangende bewegingen: - Facilitering van de anderhalve lijn met substitutie van ziekenhuiszorg naar de zogenaamde anderhalvelijnse centra - Keuzes in front office waarbij regionale ziekenhuizen in toenemende mate profielen krijgen inzake beschikbaarheidsfuncties als verloskunde en acute zorg, maar ook nagedacht wordt over een verdeling in behandelingen die relatief weinig voorkomen en waarvoor door beroepsgroepen minimumaantallen op jaarbasis zijn vastgesteld. - Synergie in de back office met duidelijke voordelen op het terrein van efficiëntie en verminderen van kwetsbaarheid terreinen als inkoop, ICT, administratieve processen en P&O. - Portaal voor hooggekwalificeerde functies waarbij er satelietzorg ontstaat in regionale ziekenhuizen vanuit topklinische en universitaire instellingen. Bovenstaande nieuwe doelstellingen hebben niet alleen tot gevolg dat oude ziekenhuisdoelstellingen niet meer voldoen, maar vooral dat het oude ziekenhuis veranderd in een netwerkziekenhuis met eigen regels en een eigen dynamiek. het netwerkziekenhuis In het moderne netwerkziekenhuis van vandaag staat de cliënt centraal, los van structuur en worden nieuwe dienstcombinaties aangeboden rondom de cliënt waarbij het aanbieden van de juiste zorg op het juiste moment uitgangspunt is. Klassieke ziekenhuiszorg wordt vervangen door jointventures om de klant beter te bedienen, efficiëntie slagen te maken en talentvol personeel te behouden c.q. aan te trekken. Vanuit de praktijk heeft de Antonius Zorggroep in Sneek en Emmeloord de afgelopen jaren een rijke traditie aan senseoconcepten ontwikkeld zoals bijvoorbeeld polderziekenhuis, watersportziekenhuis en het thuiszorgziekenhuis. Hierdoor kon een marktgroei van 30% en het daarbij behorende rendement worden gerealiseerd. De kern van het netwerkziekenhuis is geen fusie of overname maar strategisch samenwerken in flexibele en soms tijdelijke netwerken juist met respect voor NMa en met meer keuze- mogelijkheden voor cliënten. Intramurale ziekenhuiszorg met de huisarts als verwijsrelatie maakt plaats voor het oppakken van een regionale verantwoordelijkheid die verder gaat dan zorg alleen. Zo ontwikkelde de Antonius Zorggroep zogenaamde servicepakketten voor huisartsen waarbij de definitie van een servicepakket: is het op verzoek leveren van een variabel pakket aan huisartsen om eerstelijnszorg in de eerste lijn de houden. Deze servicepakketten krijgen, mede door de ontwikkeling van anderhalvelijnscentra nu meer een facilitair ondersteunend karakter waarbij de zorg en veiligheid in de regio vanuit een gezamenlijk perspectief centraal staan. Gelijkwaardigheid en wederzijdse onafhankelijkheid zijn uitgangspunten en concreet kan gedacht worden aan zaken als managementondersteuning, kwaliteitsborging, scholing en stages Belangrijke ingrediënten voor een netwerkziekenhuis zijn randvoorwaarden zoals geografische en demografische ontwikkelingen, een (regio) budget, een regionetwerk en het onderscheiden en waarderen van cultuurverschillen. Het netwerk van het netwerkziekenhuis Belangrijk is te realiseren dat, analoog aan bovenstaande ontwikkelingen, klassieke intramurale en extramurale zorgnetwerken niet meer voldoen en dat het regionale netwerk met daarbinnen een eigenstandige klant met zijn of haar eigen communities, die twittert en een eigen zorgfaceboek bijhoudt het uitgangspunt is geworden. Ook hier geldt: het regionale ziekenhuisnetwerk bestaat niet meer, maar is een onderdeel geworden van een regionetwerk waarbij niet het instituut maar de nieuwe klant het uitgangspunt is waarbij wij niet meer gastheer zijn voor de klant maar gasten zijn geworden in het leven van onze klant. Dr. W. J. van der Kam, voorzitter Raad van Bestuur Antonius Zorggroep Sneek-Emmeloord

9 Marcel Bingley, Directeur sqwin Bureau voor WerKinnovatie, ameide gert Jan DiJkMans van gunst (foto), Directeur sqwin Bureau voor WerKinnovatie, ameide Met het wegstemmen van het epd-wetsvoorstel Door De eerste kamer is het tijdperk van het landelijk schakelpunt (lsp) voorbij. het epdwetsvoorstel was gebaseerd op een gegevensuitwisselingssyteem ( 3 keer woordwaarde) tussen Dokters, apothekers, laboratoria etc. later is Daar De toegang van De Patiënt tot het Dossier aan toegevoegd. heel veel gegevens worden echter helemaal niet uitgewisseld en waren Dus ook Met De nu gesneuvelde epd wet niet elektronisch inzichtelijk te Maken. De wet was gewoon ongeschikt voor Dit Doel. De vraag is echter wel hoe nu verder? ElEktronischE toegang tot je integrale patiëntendossier of nog jaren langs de kopieermachine? 7

10 8 De adviseurs Marcel Bingley en Gert-Jan Dijkmans van Gunst bepleiten nu een brede toegang van de patiënt tot de eigen medische gegevens, véél breder dan werd geregeld via de weggestemde wet in de Eerste Kamer. Zij dragen daarvoor de volgende vier mogelijkheden aan: 1 De huidige regionale systemen geschikt maken voor patiëntentoegang 2 De zorginstellingen en behandelaren regelen het 3 De overheid gaat het regelen 4 De patiënt gaat het zelf regelen de epd-wet is gesneuveld Met het wegstemmen van het EPD wetsvoorstel in de Eerste kamer blijft de discussie bestaan hoe de toegang door de patiënt tot het patiëntendossier moet worden geregeld. In meerdere moties vroeg een kamerbrede meerderheid recent in de Tweede Kamer om deze toegang voor alle patiëntengegevens. Dat is op dit moment en ook in de nabije toekomst niet goed mogelijk. Het landelijk EPD was namelijk gebaseerd op een landelijk schakelpunt (LSP) dat een Google achtige structuur kent middels een zogenaamde verwijsindex. De index wist door wie welke patiënteninformatie is uitgewisseld. Net als in Google toont het systeem vervolgens deze uitgewisselde medische gegevens. Het LSP slaat dus zelf niets op, maar het LSP weet waar de gekoppelde gegevens zijn opgeslagen. Probleem is echter, dat alleen uitgewisselde informatie inzichtelijk zou worden voor patiënt en behandelaar. In het landelijk EPD werd een start gemaakt met de medicatiegegevens. De uitwisseling van laboratoriumuitslagen, de overdracht van medische dossiers van huisartsen ( voor de waarneming in avond en weekend) en inzage in gegevens t.b.v. medicatiebewaking werd voorbereid voor het landelijk EPD via het LSP. Veel medische gegevens die juist voor patiënten interessant zijn worden echter niet uitgewisseld via het LSP en zouden dan dus straks ook niet beschikbaar geweest zijn. Het ziekenhuis EPD en het huisartsen dossier staan vol met dit soort gegevens, die net als nu met het papieren dossier - nooit buiten de instelling of huisartsenpraktijk zullen komen. Het gaat hier vooral om de kern van het dossier van onder andere de medisch specialist en de huisarts, waarin gespreksverslagen, de bevindingen, het verloop van de ziekte, de aantekeningen van de dokter en dergelijke staan. Voor de patiënt hele relevante informatie om in te zien en een beslissing te nemen over het vervolg van de behandeling. Daarmee ontstond een probleem, omdat volgens de Wet op de Geneeskundige Behandeling Overeenkomst (WGBO) de patiënt ondermeer inzage recht heeft (ook elektronisch) in alle gegevens die worden vastgelegd gedurende de behandeling. De patiënt kan deze gegevens nu alleen inzien middels een kopietje à 23 cent, waarop hij soms wel 4 weken moet wachten. Met het voorgestelde landelijke EPD volgens het gesneuvelde wetsvoorstel kon dit dus nooit elektronisch worden gerealiseerd! Met de recente motie Omtzigt in de Tweede Kamer was die toegang op basis van de WGBO wettelijk verankerd. Ook die motie is nu echter ook van tafel. Maar hoe kon deze chaos rondom de Patiënten toegang tot het dossier dan ontstaan? Het huidige landelijk EPD op basis van het LSP was helemaal niet ontworpen voor patiënten toegang. Het was een systeem voor en door medisch specialisten, huisartsen, apothekers, laboratoria, röntgenafdelingen etc. Pas later is hier de patiëntentoegang aan toegevoegd. Iets toevoegen aan een systeem dat er niet voor is ontworpen, is vragen om problemen. hoe KAn de PAtiënt dan (op BAsis van AL BestAAnde wetten) toegang Krijgen tot het eigen dossier, Zonder eerst LAngs de KoPieermAchine te moeten? Daarvoor zijn er diverse mogelijkheden. 1 We gaan de huidige regionale systemen van gegevensuitwisseling geschikt maken voor patiënten toegang Op dit moment worden veel gegevens via regionale netwerken uitgewisseld. Het is een veel gehoord idee om deze systemen aan te passen voor elektronische toegang van patiënten tot het eigen dossier. Maar dan trappen we waarschijnlijk in de dezelfde val van het nu weggestemde wetsvoorstel: We gaan een systeem dat er niet voor is ontworpen aanpassen voor een ander doel, namelijk de toegang van de patiënt tot het eigen dossier. Leren we het dan nooit? 2 Zorginstelling en behandelaren regelen het Een zorginstelling of zorgaanbieder kan de patiënt toegang geven via het eigen patiëntenportaal. Hiermee zijn alle gegevens van zorginstelling of zorgaanbieder eenvoudig te ontsluiten naar de patiënt. Eén nadeel van deze variant is dat gegevens van andere instellingen, apotheken en behandelaren gescheiden moeten worden benaderd. Als gevolg moet de patiënt goochelen met meerdere inlogcodes en systemen. Dat is niet echt handig. Een alternatief is een portaal van een serviceprovider. Dit is vooral interessant voor huisartsen, die zelf geen portaal voor elektronische patiënten toegang kunnen of willen regelen. 3 De overheid gaat het regelen Een derde oplossing kan zijn, dat op last van de overheid een centraal patiëntportaal (net als bij Mijnpensioenoverzicht.nl) wordt ingericht, met daarin zowel de gekoppelde gegevens uit het LSP als de brongegevens van de diverse zorgaanbieders. Dit eist echter een regierol van de overheid en die is in de afgelopen jaren weinig effectief gebleken. 4 De patiënt gaat het zelf regelen Elke zorgaanbieder wordt verplicht gesteld om alle gegevens (behalve persoonlijke werkaantekeningen) via het eigen zorgportaal aan te bieden voor upload naar het zgn. Persoonlijk Patiënten Dossier. De vraag: Dokter wilt u mijn dossier even uploa-

11 den naar mijn Personal Health Record wordt dan de gewoonste vraag van de wereld. Over een paar jaar weten we niet beter. Naar onze mening is het laatste voorstel relatief eenvoudig uitvoerbaar en het beste. Het legt de verantwoordelijkheid daar waar die moet liggen: Bij de eigenaar van de gegevens, de patiënt. En zeg nou zelf: Wie past er beter op het dossier dan de patiënt zelf? De ziekte is niet van de dokter, de ziekte is van de patiënt! Dit is echte patiënt empowerment. Dit is de patiënt centraal stellen. Daar kan toch niemand tegen zijn? wat moet de wetgever nu gaan regelen? Geen ingewikkelde wetgeving, waarin de uitvoering duur, technocratisch en complex is geregeld. De voorgestelde EPD wet laat zien, wat er dan gebeurt. Geen langdurige wetsprocedure die lopende de behandeling moeten worden aangepast, omdat de doelstelling verschuift als gevolg van nieuwe technologische mogelijkheden en inzichten. Nee, de overheid moet bij wet afdwingen dat de patiënt elektronisch toegang krijgt tot het dossier. Eén en ander conform de motie Omtzigt Kamerstuk nr 67. Persoonsgegevens en de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst afdoende zijn voor elektronische toegang tot het dossier. Genoemde wetten zijn op het oude paradigma van papieren inzage en afschriften gebaseerd. Op het punt van elektronische inzage zullen deze wetten mogelijk moeten worden aangepast. Meer hoeft de wetgever niet te doen. De technische uitwerking van het Personal Health Record moet vervolgens aan de markt worden overgelaten, binnen de kaders van de nieuwe wetten. Zonder deze twee relatief eenvoudige wetsaanpassingen zal het nog jaren duren voordat alle gegevens van de patiënt elektronisch worden ontsloten voor de patiënt en regeert de kopieermachine. Naar de motie van Pieter Omtzigt? Marcel Bingley en Gert Jan Dijkmans van Gunst, SQwin, Aaksterveld 78, 4233 GD AMEIDE. Daarnaast moet bezien worden of de huidige wetgeving in o.a. de Wet Bescherming all-143-a5:dbctrainingprint-01.qxd :19 Pagina 2 9 TRAINING: DBC DOT NIEUWE DATA! 22 juni, 22 september, 13 oktober, 24 november 2011 Transparantie en medische herkenbaarheid zijn de uitgangspunten waarop DOT is gebaseerd en ook exact de redenen waarom is gekozen voor een nieuw systeem. Het gaat de oude systematiek met een groot aantal DBC s vervangen, echter is DOT geen volledig nieuwe systematiek. In de doelstellingen van DOT is opgenomen dat deze op de positieve aspecten van de DBC s moet voortgaan. De registratie van verrichtingen en de declaratiewijze blijven gehandhaafd. Maar wat verandert er dan wel? Als je naar de essentie van DOT kijkt zie direct dat deze veranderingen elk aspect van de organisatie raakt. Het afleiden aan de hand van verrichting zorgt dat registratieprocessen en de daadwerkelijke vastlegging van verrichtingen juist, tijdig en volledig moeten zijn. Een verkeerde registratie kan immers betekenen dat het verkeerde tarief wordt declareert. Het verdwijnen van de validatie zorgt dat de huidige controlemechanismen op verkeerde registratie voor een groot deel ophouden te bestaan. Deze twee aspecten gezamenlijk kunnen grote gevolgen hebben voor de financiering van het ziekenhuis en de medisch specialisten. Dan hebben we nog niet eens gesproken over de uitbreiding van de zorgactiviteitentabel en de veranderingen die DOT met zich meebrengt voor het B-segment, de aanspraak, het bepalen van het onderhanden werk, het bepalen van de kostprijs en de onderhandelingen voor 2011 nog niet eens gesproken. U ziet dat u goed voorbereid moet zijn op de introductie van DOT. De training DOT geeft u de inzichten en handvaten om dit in uw ziekenhuis op een juiste wijze vorm te geven. Doelgroep De training is gericht op medewerkers in de ziekenhuiszorg die in 2011 en 2012 te maken krijgen met de financieringssystematiek van DOT. Deze medewerkers hebben een functie die raakvlakken heeft met de AO/IC. Hierbij kunt u denken aan IC-functionarissen, medewerker AO/IC, DBC consulenten, DBC coördinatoren, DBC medewerkers, DBC-DOT projectleider, hoofden zorgadministratie, zorgadministrateurs en financiële beleidsmedewerkers. Doel - Kennis van de financieringssystematiek volgens DOT - Kennis van het RSAD-model van DOT - Kennis van de praktische consequenties van DOT - Kennisdeling onderling Onderwerpen - Inleiding DBC - De rol van de Grouper - De zorgproductstructuur - Het RSAD-model - Het registratieproces en de registratieregels - Consequenties van DOT voor de AO/IC - Financiële impact Duur en data van de training De training bestaat uit een dag en vindt plaats elke twee maanden: 22 juni, 22 september, 13 oktober, 24 november 2011 INSCHRIJVEN OP

12 EPD En E pieter Hooftman, EPD ProjEctlEiDEr GroEnE Hart ZiEkEnHuis GouDa 10

13 in de afgelopen 3 jaar is in het Groene Hart Ziekenhuis in Gouda op alle poliklinieken én verpleegafdelingen het Elektronisch Medisch Dossier ontworpen en in gebruik genomen. in het EMD kent ieder specialisme zijn eigen statusvoering, maar bestaat ook de mogelijkheid tot het delen van medische en verpleegkundige gegevens met n andere disciplines en afdelingen. EVD EVD in Praktijk in HEt GroEnE Hart ZiEkEnHuis De invoering van een EMD lijkt vooraf op een wel heel grote olifant die in stukjes gegeten moet worden. niet voor niets duurde het in het Groene Hart Ziekenhuis alles bij elkaar ruim vijf jaar om het EMD te selecteren, ontwerpen en invoeren. Dit artikel beschrijft de succesen risicofactoren zoals die in Gouda beleefd zijn. Die waren van te voren heus niet allemaal bekend en onderkend. als je voor een olifant staat zie je immers ook niet hoever zijn lijf zich uitstrekt. 11

14 12 stap 1: het juiste vertrekpunt Het geldt voor elk project, maar zeker in dit geval: maak vooraf een aantal duidelijke keuzes. Een eerste keuze waar het Groene Hart Ziekenhuis voor stond was: welke generatie EPD kiezen we? Het Groene Hart Ziekenhuis stond voor deze keuze in 2005, en werd daarin begeleid door de D&A Medical Group. U krijgt een aardig tijdsbeeld van de overwegingen in het artikel van A. Ouvry in NTMA nummer Uitkomst van deze overwegingen was dat het Groene Hart Ziekenhuis koos voor het destijds als 2e generatie betitelde Norma EMD/EPD van de firma MI Consultancy. In de huidige tijd zou een keuze voor een 2e generatie EPD wellicht als een weinig ambitieuze keuze gezien worden, maar u moet zich bedenken dat de markt er vijf a zes jaar geleden anders uit zag. Bovendien is de keuze voor een eenvoudig doch doeltreffend dossier zoals het projectplan van destijds het verwoord, een belangrijke factor in het slagen van het project geweest. Een fundamentele keuze, enigszins samenhangend met de generatievraag, is of er gedacht wordt aan een elektronisch patiënten dossier of een elektronisch specialisten dossier. Mede bepalend voor deze keuze is hoe de huidige papieren dossiers er uit zien. Is er sprake van een actieve statuscommissie waardoor de inhoud van dossiers redelijk uniform is? Is er of komt er de mogelijkheid en bereidheid om zich te conformeren aan een bepaalde standaard? Is er expertise en leiderschap in huis om dat te begeleiden? Is er tegelijkertijd voldoende afscherming aan te brengen zodat de elektronische gegevens alleen door de betrokken behandelaars geraadpleegd kunnen worden? Hoe meer vragen met ja beantwoord kunnen worden, des te meer komt een uniform, rond de patiënt ontworpen dossier binnen bereik. Des te moeilijker wordt trouwens ook het voorbereidingstraject. In Gouda heeft deze keuze geleid tot een kerndossier, met daarin een overzicht van de belangrijkste gegevens van alle specialismen (zoals alle brieven), inzage in de laboratorium- en radiologieresultaten, toegang tot met digitaal medisch archief, en inzage in vastgelegde medische beslissingen rond het levenseinde. Rond dit kerndossier werd per specialisme een specifiek medisch dossier ontwikkeld, waardoor ruimte ontstond om per specialisme maatwerk te ontwikkelen. Een volgend belangrijk aspect zijn keuzes rond de ICT infrastructuur in het ziekenhuis. Niet alleen de techniek (pc s, netwerk, servers, storage) moet up to date zijn, ook een goed functionerende ICT beheerorganisatie die het vertrouwen van de medische staf geniet voorkomt dat in het EPD project eerst door ander oud zeer heen gewerkt moet worden. Verder bepaalt de vigerende ICT strategie ( best of breed of best of suite ) of er veel inpassingsproblemen in het bestaande applicatielandschap te verwachten zijn. De keuze voor Norma EMD/EPD naast McKessons X/Care, MIPSs Glims en Carestreams RIS betekende dat er veel aandacht besteed moest worden aan met name de patiënt- en resultaatkoppelingen. Verder is er uit principe de keuze gemaakt om terughoudend te zijn met koppelingen met andere applicaties en meetapparatuur, in de veronderstelling dat koppelingstrajecten vaak onvoorspelbaar zijn in termen van inspanning en doorlooptijden. Het credo was: eerst iedereen op het basisniveau van het EPD brengen. Een heel concreet aspect is de huidige situatie in het (centraal) medisch archief. Is er sprake van ruimtegebrek (waarschijnlijk wel), raken er regelmatig dossiers zoek waardoor er nieuwe dossiers aangelegd worden (ongetwijfeld), en vinden we met zijn allen dat papieren dossiers eigenlijk niet meer van deze tijd zijn (de meningen zullen sterk verschillen)? Als er reeds een (vergevorderd) digitaliseringstraject loopt voor de papieren dossiers is dat bij de uitvoering van het EPD project een groot voordeel. Samenvattend heeft het ziekenhuis bewust gekozen voor een realistische scope, gericht op het creëren van een eenvoudig doch doeltreffend EPD binnen een afzienbare termijn, om daarna stappen te kunnen zetten naar de volgende generaties. stap 2: het draagvlak Een stap uit de projectschoolboeken: het creeren van draagvlak. Laten we meteen maar eerlijk zijn: het EPD zal niet iedereen bekoren, hoeveel tijd er ook geïnvesteerd wordt in overleg en overreding. We hebben het tenslotte over het fors ingrijpen in de werkwijze van specialisten die zij soms al tientallen jaren hanteren. En geen EPD kan op tegen de plichtsgetrouwe polikliniek secretaresse die na al die jaren het zesde zintuig van de specialist is geworden en zijn fluks genoteerde krabbels tot mooie brieven smeedt. Het is dus absoluut noodzakelijk om met diverse groepen indringende brainstormsessies te organiseren. Doe dit niet als verplicht nummer, maar uit de volle overtuiging dat de zorgverleners het beste hun registratieproces kennen (zij hebben het immers in de loop van de jaren vaak in redelijke vrijheid zelf kunnen vormgeven). Ook zal het de zorgverleners duidelijk moeten worden dat er nu eenmaal beperkingen zijn die het ideaalplaatje in de weg staan. Kortom, gebruik deze brainstormsessies om gezamenlijk tot reële uitgangspunten te komen zoals hierboven weergegeven. In het Groene Hart Ziekenhuis zijn er diverse brainstormsessies gehouden met medisch specialisten, verpleegkundigen, poliassistenten, management en ICT ers. Vanuit deze brainstormsessies is het de kunst om een gedragen rekenkundig model te bedenken om de verschillende constateringen en meningen ten opzichte van elkaar te wegen en af te zetten tegen de EPD oplossingen in de markt. Door vervolgens de keuze voor een EPD te baseren op deze weging ontstaat een oplossing die op de meeste medewerking kan rekenen. In het verdere verloop van het implementatieproject zal het nog regelmatig nodig zijn er op te wijzen dat de keuze voor het EPD op een breed gedragen manier tot stand is gekomen.

15 Wat daarbij nodig is, is een Raad van Bestuur (RvB) die overtuigd is van nut en noodzaak van directe elektronische registratie, opdat de informatie snel en leesbaar beschikbaar is op alle noodzakelijke plekken, met een minimum aan ondersteunend personeel. Tijdens de uitvoering van het project zal het zeker een aantal keer voorkomen dat de projectorganisatie moet kunnen terugvallen op dit ferme standpunt van de RvB om weer vooruit te kunnen. De Raad van Bestuur zal het geheel ook doorgerekend willen zien in een business case, waarin op reële wijze besparingen op bijvoorbeeld typistes maar ook lastenverzwaringen zoals bijvoorbeeld licenties en applicatiebeheerders verwerkt zijn. stap 3: de AAnPAK De voorgaande twee stappen hebben in Gouda een goed jaar in beslag genomen. Wellicht dat in de huidige tijd de geesten al wat rijper zijn, maar onderschat de aanloopfase dus niet. Gedurende de implementatie van het EPD is er niet één vaste projectorganisatie geweest. Bij dergelijke langdurige projecten moet er een zekere soepelheid zijn om de projectorganisatie te kunnen aanpassen aan de omstandigheden. In eerste instantie is gestart met vrij uitgebreide projectstructuur. Figuur 1 Initiële projectstructuur De stuurgroep stond onder leiding van de Directeur F&I, en werd gevormd door twee medisch specialisten, twee bedrijfsleiders, hoofd ICT en de projectleider. De projectleider rapporteerde maandelijks aan de stuurgroep, en gaf leiding aan 3 werkgroepen met daaronder 5 subwerkgroepen. De gedachte achter deze structuur is geweest dat er één permanente werkgroep Uitrol & Nazorg en werkgroep Techniek zou bestaan, en dat er per specialisme telkens een werkgroep Dossier geformeerd zou worden. De keuze voor Norma EMD/EPD was namelijk mede gebaseerd op de wens om per specialisme maatwerk te kunnen bieden, vandaar dat voor elk specialisme in de speciaal samengestelde werkgroep het dossier ontworpen, gebouwd en geïmplementeerd zou worden. In de loop van het project is deze structuur sterk versimpeld. Uiteindelijk vormden telkens twee leden van het vaste Norma projectteam samen met vertegenwoordigers van het specialisme een werkgroep. In een tijdsbestek van gemiddeld drie maanden analyseerden de projectmedewerkers in deze werkgroep de werkprocessen en de gebruikte formulieren. Op basis daarvan richtten zij vervolgens het Norma dossier in, presenteerden dit aan de werkgroep en testten dit met hen, verzorgden de opleiding en waren de eerste weken na ingebruikname op de werkvloer aanwezig voor ondersteuning. Figuur 2 Operationele projectstructuur Op deze wijze waren de betreffende projectmedewerkers bij elk specialisme bij het gehele traject van begin tot eind betrokken. Het gaf de zorgverleners vertrouwen dat de projectmedewerkers met wie ze het dossier ontworpen hadden hen in de eerste weken op de werkvloer (soms tot in de spreekkamer) bij zouden staan bij het gebruik van het EPD. Op deze wijze ontstond ook maatwerk per specialisme, wat in theorie tot 22 separate EPD s zou leiden. De praktijk leert echter dat er tussen specialismen behoorlijke overeenkomsten zijn in de manier van dossiervoering, dit ondanks dat elke medisch specialist het eerste gesprek aanvangt met te benadrukken dat zijn specialisme héél anders is dan de andere specialismen. Bovendien was in elk EPD het kerndossier herkenbaar. De enige uitzondering hierop is de Werkgroep Verpleging geweest; in deze werkgroep is met een bredere vertegenwoordiging het ziekenhuisbrede elektronisch verpleegkundig dossier ontworpen en op elke afdeling in gebruik genomen. Deze aanpak was niet mogelijk geweest zonder keien van projectmedewerkers. De ideale projectmedewerker is een zeer ervaren vaste medewerker met een medische of verpleegkundige achtergrond, die gewend is om te werken met zorgprofessionals. Dergelijke mensen maken het mogelijk om met een sobere projectorganisatie te werken (er is 40% minder uren in projectmanagement gestoken dan begroot). Het beantwoord ook aan de gemiddelde werkwijze van een medisch specialist ( cut the crap, get to the point). De projectmedewerkers van het Groene Hart Ziekenhuis beantwoordden aan dit profiel. Het verloop van de kick-off bij een specialisme is een ander voorbeeld van deze sobere projectaanpak: vaak volstond een presentatie van 8 dia s in één uur om de bal aan het rollen te brengen en de bouw van weer een volgend EPD te starten. Gedurende de loop van het project is er nauw contact geweest met andere ziekenhuizen die het Norma EMD/EPD aan het implementeren 13

16 Beyond information Experts op gebied van analytische software CHS durft te ondernemen. CHS is jong, energiek en onafhankelijk. Met haar expertise op het gebied van analytische softwareheeft CHS de grondslag gelegd voor het standaard classificatiesysteem voor keuring van DBC s (Cope-controle ) in de gezondheidszorg. CHS voorziet ziekenhuizen en zorgverzekeraars van dezelfde slimme en betrouwbare DBC controle software en stemt daarmee de financiële administraties optimaal op elkaar af. Dit verlicht de administratieve werklast, bevordert de werkrelatie tussen ziekenhuis en zorgverzekeraar en garandeert een zorgvuldige bewaking van de kosten. Voor meer informatie neemt u contact op met een van onze medewerkers op telefoonnummer > CHS B.V. Regulierenring 2 E 3981 LB Bunnik T. +31 (0) F. +31 (0)

17 waren. Er vonden regelmatig werkbezoeken over en weer plaats om van elkaars ervaringen te leren, en medisch specialisten werden aangemoedigd om collega s in den lande te raadplegen over de do s en dont s. stap 4: de PLAnning Bij aanvang van het project begin 2008 stond alleen vast met welke specialismen begonnen zou worden (Neurologie en Chirurgie). Verder was de einddatum vastgesteld op eind Het af te leggen traject tussen die twee mijlpalen was nog niet ingevuld. Dat betekent dat gedurende het gehele traject het een kwestie is geweest van pragmatisch schaken tussen diverse specialismen om het EPD projectteam te kunnen laten doorwerken. Dit betekende dat er soms aan drie dossiers tegelijkertijd werd ontwikkeld. Dit is lange tijd vol te houden, totdat er aan het eind van het project geen uitstel meer mogelijk is voor de laatste specialismen en ook zij er wel aan zullen moeten geloven. Dit vraagt souplesse van de projectmedewerkers én natuurlijk van de zorgverleners. De cultuur van het Groene Hart Ziekenhuis is dat medisch specialisten en andere zorgverleners vrij makkelijk toegankelijk zijn, dat heeft er zeker toe bijgedragen dat deze werkwijze mogelijk was. resultaat: het Begin Het resultaat is dat de medisch specialisten, poliklinieken en verpleegafdelingen van het Groene Hart Ziekenhuis sinds begin 2011 werken met een EPD. Dat is een belangrijke mijlpaal. Het EPD project is daarmee afgerond, dus lang leve het EPD project. Het is namelijk zaak om direct door te gaan met de voorbereidingen voor de volgende generaties EPD. In 2006 werd immers bewust een enigszins beperkende keus gemaakt. Juist het hanteren van reële, haalbare uitgangspunten en het stellen van duidelijke grenzen hebben mijns inziens bijgedragen aan een succesvolle implementatie van het EPD. Zelfs met de gekozen grenzen en het forse implementatietempo was er namelijk nog het gevaar dat met het vorderen van de tijd de resterende specialismen van mening waren dat het beter was om te wachten op nieuwere generaties EPD. Het is mijn overtuiging dat nu alle medisch specialisten en zorgverleners het EPD gebruiken, zij in een veel betere uitgangspositie verkeren om de stap te nemen naar de volgende generatie. Als men die stap in 2006 had willen maken, dan was het combineren van de benodigde organisatorische veranderingen met de invoering van een EPD wellicht te hoog gegrepen geweest. Kerncijfers - Het Groene Hart Ziekenhuis heeft ca. 450 bedden. - Er werken 125 medisch specialisten. - In mei 2008 nam het eerste specialisme het EPD in gebruik. - Eind maart 2011 was het laatste EPD klaar. - Het project heeft manuur gekost. - Met de invoering van het EPD wordt een besparing van 46,8 fte aan administratief en ondersteunend personeel doorgevoerd, alsmede een besparing op fysieke archiefvoorzieningen. succesfactoren in het epd Project 1 Stel realistische doelen en grenzen. De keuze voor een eenvoudig doch doeltreffend dossier heeft in belangrijke mate bijgedragen aan een vlotte implementatie. 2 Zorg voor draagvlak en een ferme Raad van Bestuur. Laat de medische staf vertegenwoordigen in de stuurgroep. Het draagvlak zal tijdens de uitvoering van het project nog vaak getest worden 3 Stel zeer ervaren projectmedewerkers met een medische of verpleegkundige achtergrond aan. Dit komt de communicatie met de medici enorm ten goede. 4 Doe niet moeilijk over PC s en dergelijke en laat dit zien. De eerste stap in het draaiboek van een EPD implementatie was altijd het inventariseren en zo nodig bestellen van PC s. 5 Creëer een projectorganisatie die zich kan aanpassen naar de situatie en die op eigen initiatief kan handelen. Dit zorgt er voor dat het werk niet stil komt te liggen als iets anders gaat dan verwacht. 6 Bedenk dat dit project rechtstreeks ingrijpt in de persoonlijke werkwijze van de zorgverleners, en dat dit emoties kan oproepen. 7 Volhardt in de overtuiging dat een modern ziekenhuis niet zonder een EPD kan. Pieter Hooftman, Hooftman Consultancy Hofman 14, 2926 RC Krimpen aan den IJssel PAis en vree? Ging het dan echt zo gemakkelijk? Natuurlijk niet. Dokters wilden eerder met pensioen, het starten met het EPD werd onderdeel van een politiek spel, projectmedewerkers werden uitgekafferd, huilende medewerkers, bonje met de leverancier, alles is de revue gepasseerd. Een EPD project is vooral een kwestie van een lange adem en gestaag maar overtuigd doorgaan. 15

18 FrA n S P.J.M. LeIJSe, SeCRetaR y Ga MP SteeRIn G CoMMIttee Benelux Met Good ICt GovernanCe voor ICt systemen kan patiëntveiligheid enorm worden verbeterd. daarnaast Is er het aspect van efficiëntie en effectiviteit bij het IMpleMenteren van automatiseringsprojecten. aangetoond 1 Is dat ruim 60% van alle automatiseringsprojecten niet succesvol Is. (24% van de projecten eindigt zelfs In een fiasco). er Is Geen reden om aan te nemen dat dit percentage In de zorgsector anders zou zijn. Met een GestruCtureerd kwaliteitssysteem voor de totale levenscyclus van een ICt systeem Is dus evident veel Geld te besparen. besproken wordt hoe de zorgsector kan kapitaliseren op kennis & kunde uit de farmaceutische IndustrIe. die kennis en kunde Is GeaGGreGeerd In GaMp5, een InternatIonaal GeaCCepteerd best practice framework voor borging van de kwaliteit van ICt systemen. GaMp5 werd binnen de farmaceutische IndustrIe ontwikkeld en Is Met zijn uitgangspunten en praktische voorbeelden ook toepasbaar voor de zorgsector. 16 Met enige regelmaat houdt Jan Vesseur (Hoofdinspecteur IGZ) een pleidooi voor het valideren van software en hardware. Hij refereert dan naar fouten die kunnen ontstaan door verkeerd gebruik van ICT systemen maar ook door structurele onvolkomenheden in de software. Achteraf blijkt dat incidenten met ICT systemen zeer vaak vermijdbaar zijn. wat is valideren van software en hardware? Hardware en software is bijna altijd samengevoegd (gebouwd) tot een computer systeem, een ICT systeem. Met valideren kan worden aangetoond dat een ICT systeem veilig doet wat het moet doen. Men spreekt dan over een gevalideerd computer systeem. Computer Systeem Validatie (CSV) is het algemene begrip. validatie definitie De Engelstalige definitie 2 van valideren is: Establishing documented evidence which provides a high degree of assurance that a specific process will consistently produce a product meeting its pre-determined specifications and quality attributes.

19 IS Uw EPD research PrOOf? Opvallend is dat de definitie focus legt op: specific process : het specifiek benoemde proces. Verder zijn de schuingedrukte elementen uit de definitie van belang: - establishing documented evidence: gedocumenteerd vastleggen - high degree of assurance: redelijke en billijke zekerheid (100% is nooit haalbaar) - consistently produce: bedrijfszekerheid (o.b.v. robuust ontworpen proces) - pre-determined specifications: functionaliteit vooraf gespecificeerd (door gebruikers) waarom valideren? In industriesectoren zoals bv. Chemie, Luchtvaart, Ruimtevaart, Farmacie, Banken/ Verzekeringen en Energie is het valideren van kritische (bedrijfs)processen en ICT systemen te doen gebruikelijk. Valideren hoort bij de bedrijfscultuur, het is onderdeel van het kwaliteitssysteem en dient om de bedrijfsbelangen te borgen. Farmaceutische bedrijven ontwikkelen en fabriceren medicijnen en moeten voldoen aan een paar belangrijke criteria: a Medicijnen moeten helpen tegen de beoogde kwaal (aantoonbare werkzaamheid). b Medicijnen mogen geen nieuwe kwalen introduceren (bijwerkingen en interacties met andere medicijnen moeten bekend zijn) en c De totstandkoming van elk medicijn is terug te voeren tot en met de bron van herkomst van grondstoffen. (traceerbaarheid) Farmaceutische bedrijven zijn wettelijk verplicht de goede (veilige) werking van medicijnen aan te tonen, inclusief het productieproces. Het gaat dus om elke vorm of type productieproces: handmatig, geautomatiseerd of een hybride vorm. Het bestaansrecht van farmaceutische bedrijven is het ontwikkelen en produceren van aantoonbaar veilige medicatie. Gelet op het voorgaande zijn hun productie processen 17

20 daarom gevalideerd, inclusief ondersteunende ICT processen. valideren van ict ondersteunde ZorgProcessen Het bestaansrecht van zorginstellingen is om aantoonbare patiëntveilige zorg 3 te leveren. Dit betekent dat alle zorg processen zoals onderzoek, analyse, diagnose, behandeling en nazorg, aantoonbaar veilig moeten zijn. Dat geldt ook voor zorgprocessen die worden ondersteund door ICT systemen. Veel toegepaste computer systemen zijn bovendien patiëntkritisch d.w.z. ze zijn cruciaal voor het leveren van veilige zorg. Het is dus van groot belang om de patiëntveiligheid van die computer systemen zeker te stellen. Dat laatste kan worden aangetoond door die systemen te valideren. PAtiëntKritische ict systemen ICT systemen maken integraal onderdeel uit van de zorg. Een aantal voorbeelden van veel toegepaste patiëntkritische ICT systemen: - Laboratorium Management (LIMS), - Radiologie (CT, X-Ray, PET, MRI, PACS), - Radiotherapie (IGRT, IMRT, behandel planning, lineaire versnellers) - Operatiekamer/Intensive Care: (beademing, ECG, EEG + managementsystemen), - Klinisch Onderzoek (CDMS/CTMS en Drug Accountability) - Ziekenhuis management (EPD/ZIS), - Medicatie management / elektronisch voorschrijven (EMMS / EVS) (kliniek en ziekenhuisapotheek) - Netwerk infrastructuur (Network S/W apps, bridges, switches, routers etc. etc.) KLinische onderzoeken In Universitaire Medische Centra (UMC s) en top-klinische ziekenhuizen worden veel klinische onderzoeken uitgevoerd. Klinische onderzoeken zijn onderzoeken die onder strikt toezicht worden uitgevoerd bij de mens voordat een geneesmiddel wordt vrijgegeven en beschikbaar komt voor de markt. Onderzoeken worden uitgevoerd in een ziekenhuis of kliniek waar artsen, ziekenhuisapothekers en andere professionele hulpverleners de patiënt zullen volgen. Een studie is het onderzoek naar de effecten van een geneesmiddel bij een groep patiënten. Klinisch onderzoek wordt nauwgezet gepland, gecontroleerd, opgevolgd en gedocumenteerd. Er zijn twee routes waarlangs klinisch onderzoek kan plaatsvinden: onderzoek voor internationale farmaceutische bedrijven (Sponsored Studies) en onderzoek door medisch specialisten (Investigator Initiated Studies). ict systemen in KLinisch onderzoek In klinisch onderzoek wordt veelvuldig gebruik gemaakt van ICT systemen om de vele onderzoekgegevens te verzamelen, statistische berekeningen uit te voeren en te rapporteren. ICT systemen die worden ingezet zijn o.a. Clinical Data Management Systems, Clinical Trial Management Systems (CDMS / CTMS) en Drug Accountability Systems. De eerste groep betreft systemen die per onderzoek, op basis van een vooraf goedgekeurd protocol, kunnen worden ingericht om de benodigde taken uit te voeren. Ze vallen in de categorie van configureerbare ICT systemen. Drug Accountability is kort gezegd het bijhouden (loggen met audit trail) van medicatie die in een onderzoek wordt gebruikt: Welke patiënt heeft wanneer, welke medicatie voorgeschreven gekregen, van wie, met welke dosering en gedurende welke periode. Vanzelfsprekend is het van belang dat de structurele integriteit van zowel patiëntgegevens als onderzoeksresultaten geborgd is. Om die reden is validatie van ICT systemen geregeld in internationale GxP wet & regelgeving. internationale wet- & regelgeving Het feit dat klinisch onderzoek patiëntgebonden is, maakt dat het ook patiëntkritisch is. Bovendien hebben Nederlandse zorginstellingen en haar onderzoekers te maken met internationaal opererende farmaceutische bedrijven. Farmaceutische bedrijven zijn wereldwijd GxP 4 plichtig. Dat laatste maakt dat zorginstellingen waar klinisch onderzoek plaatsvindt, te maken hebben met nationale en internationale wet & regelgeving. Dit komt omdat farmaceutische bedrijven (sponsoren) en de onderzoeksinstellingen (investigator sites) in dezelfde keten zitten. Dit betekent dat UMC s en top-klinische ziekenhuizen aan dezelfde GCP/GMP 5 wet & regelgeving moeten voldoen als de farmaceutische bedrijven. gevalideerde ict systemen Bieden AAntoonBAAr hogere PAtiëntveiLigheid GxP wet & regelgeving stelt dat structurele integriteit van bedrijfsprocessen moet kunnen worden aangetoond. Dat laatste geldt voor alle kritische bedrijfsprocessen, inclusief de door ICT systemen ondersteunde processen. Door bedrijfsprocessen inclusief de ICT systemen te valideren kan compliance worden aangetoond. Validatie is niet nieuw, de zorgsector kan wat dat betreft kapitaliseren op kennis & kunde uit een industrie in haar eigen keten: farmaceutische 18

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens

VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens VRAGEN EN ANTWOORDEN over de elektronische uitwisseling van medische gegevens Wat? In december 2011 zijn de organisaties van huisartsen(posten), apothekers en ziekenhuizen met de NPCF tot een akkoord gekomen

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! [titel folder] Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede medische zorg Ziekte, een blessure of ongeval komen vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen in de spreekkamer

Nadere informatie

uw medische gegevens elektronisch delen?

uw medische gegevens elektronisch delen? patiënteninformatie uw medische gegevens elektronisch delen? Dat kan via het LSP Ziekte, blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terecht komen bij een (onbekende) arts, een andere

Nadere informatie

Wie is leidend of lijdend?

Wie is leidend of lijdend? Organisatie Medische Technologie en ICT Wie is leidend of lijdend? Martijn Schasfoort Manager Zorg en Informatie Technologie Deze presentatie. Het betreft ervaringen uit Máxima Medisch Centrum Cultuur

Nadere informatie

Elektronisch Patiënten Dossier. 5 oktober 2005. A. Vos L.J. Arendshorst

Elektronisch Patiënten Dossier. 5 oktober 2005. A. Vos L.J. Arendshorst Elektronisch Patiënten Dossier 5 oktober 2005 A. Vos L.J. Arendshorst Inhoud De Gezondheidszorg Het Elektronisch Patiënten Dossier Stellingname Praktijkvoorbeeld Conclusies De gezondheidszorg Overheid

Nadere informatie

Grip op Zorgpaden. Best of both worlds!

Grip op Zorgpaden. Best of both worlds! Grip op Zorgpaden Best of both worlds! Christiaan Hol Business Partner Zorglogistiek, Amphia Ziekenhuis Robert Klingens Senior Consultant, Process Express [1] Agenda 1. Het ziekenhuis: een complexe organisatie

Nadere informatie

e route naar een optimale bronregistratie in de ggz consultant, Q-conSult arnhem MyriaM Martens,

e route naar een optimale bronregistratie in de ggz consultant, Q-conSult arnhem MyriaM Martens, e route naar een optimale bronregistratie in de ggz MyriaM Martens, consultant, Q-conSult arnhem 8 onderzoek naar de BronregistrAtie in de ggz Eind 2010 heeft de NVMA in samenwerking met Q-Consult een

Nadere informatie

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward

De zorg is onze passie, verbeteren ons vak. Productive Ward Productive Ward Verbeter de kwaliteit, veiligheid en doelmatigheid van uw zorg door reductie van verspilling Brochure Productive Ward CBO 2012 CBO, Postbus 20064, 3502 LB UTRECHT Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Is uw instelling klaar voor de overgang. Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de

Is uw instelling klaar voor de overgang. Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de Is uw instelling klaar voor de overgang naar volledige prestatiebekostiging in 2015? Deze whitepaper biedt een samenvatting van de veranderingen die de afgelopen jaren hebben plaatsgevonden binnen de geneeskundige

Nadere informatie

Drie belangrijke ICT thema s in de langdurige zorg

Drie belangrijke ICT thema s in de langdurige zorg Drie belangrijke ICT thema s in de langdurige zorg In de langdurige zorg is van alles aan de hand en staan de ontwikkelingen, met name op het gebied van wetgeving en kostenbeheersing, niet stil. Dit heeft

Nadere informatie

Verificatie van Onderzoeksgegevens. Een internationaal perspectief. Jean-Paul Eycken. FormaliS. EPD-Dag Amsterdam, NL 12 juni 2008

Verificatie van Onderzoeksgegevens. Een internationaal perspectief. Jean-Paul Eycken. FormaliS. EPD-Dag Amsterdam, NL 12 juni 2008 Verificatie van Onderzoeksgegevens Een internationaal perspectief Jean-Paul Eycken -Dag Amsterdam, NL 12 juni 2008 Slide 1 Mag ik mij even voorstellen? Jean-Paul Eycken Bioingenieur, MBA 20 jaren ervaring

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

Informatiefolder gegevensuitwisseling patiënten

Informatiefolder gegevensuitwisseling patiënten Informatiefolder gegevensuitwisseling patiënten Uw medische gegevens elektronisch beschikbaar? Alleen met uw toestemming Goede medische zorg Ziekte, een blessure of ongeval komen vaak onverwacht. Daardoor

Nadere informatie

Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht

Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht Horizontaal toezicht of horizontale samenwerking? Workshop bij Landelijke Themadag Verminderen administratieve lasten en Horizontaal toezicht Inhoud Even voorstellen Handreiking control framework Enquête

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen?

Uw medische gegevens elektronisch delen? Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben

Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Tekst: Annemaret Bouwman Fotografie: Ingrid Alberti NPCF beschrijft visie op persoonlijk gezondheidsdossier Niet elke patiënt kan en wil de regie nemen, maar een patiënt moet wel de keuze hebben Patiëntenfederatie

Nadere informatie

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden

Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Kwaliteit meetbaar maken en verantwoorden Inspectie voor de Gezondheidszorg drs. Jenneke van Veen Algemene leden vergadering VGN 27 juni 2006 Hoofdinspecteur Verpleging en chronische zorg www.igz.nl WAT

Nadere informatie

Elektronisch patiëntendossier (EPD)

Elektronisch patiëntendossier (EPD) Elektronisch patiëntendossier (EPD) ELEKTRONISCH PATIËNTENDOSSIER Landelijk EPD Het ministerie van VWS werkt aan een landelijk EPD. Dat is een systeem waarlangs zorgverleners snel en betrouwbaar medische

Nadere informatie

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index

Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index 110309.08/03 Toezicht op de toegankelijkheid en kwaliteit van de veteranenzorg met behulp van de CQ-index Inleiding In oktober 2007 is het Landelijk Zorgsysteem Veteranen (LZV) van start gegaan. Het LZV

Nadere informatie

Ordening van processen in een ziekenhuis

Ordening van processen in een ziekenhuis 4 Ordening van processen in een ziekenhuis Inhoudsopgave Inhoud 4 1. Inleiding 6 2. Verantwoording 8 3. Ordening principes 10 3.0 Inleiding 10 3.1 Patiëntproces 11 3.2 Patiënt subproces 13 3.3 Orderproces

Nadere informatie

Samenwerkende ziekenhuizen West - NVMA: 28 mei 2009

Samenwerkende ziekenhuizen West - NVMA: 28 mei 2009 Samenwerkende ziekenhuizen West - Nederland d Coöperatief U.A. Aart Sliedrecht: projectdirecteur t NVMA: 28 mei 2009 Bronovo Groene Hart Medisch t Lange Land Centrum Haaglanden 4 ziekenhuizen slaan handen

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Betere zorg met de juiste informatie Artsen en apotheken kunnen uw medische gegevens delen via het LSP (Landelijk Schakelpunt). Zodat

Nadere informatie

Privacyreglement Huisartsenpraktijk Kloosterpad

Privacyreglement Huisartsenpraktijk Kloosterpad Privacyreglement Huisartsenpraktijk Kloosterpad Uw persoonsgegevens en privacy in onze huisartsenpraktijk. Algemeen De Wet Bescherming Persoonsgegevens (WBP) is door de Nederlandse wetgever opgesteld ter

Nadere informatie

Wat is een regionaal HIS?

Wat is een regionaal HIS? Wat is een regionaal HIS? Centrale HIS-ondersteuning- en beheerorganisatie voor HA-praktijken Huisartsenpost Huisartsenpraktijken Zorggroep / KIS Beveiligde verbindingen Beveiligde infrastructuur HIS +

Nadere informatie

LEIDRAAD. Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur

LEIDRAAD. Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur LEIDRAAD Verantwoordelijkheid medisch specialist bij aanschaf, ingebruikname en gebruik van medische apparatuur 1 Januari 2014 1 INLEIDING Medisch specialisten zijn voor een goede en veilige uitoefening

Nadere informatie

AP6 Delen om samen te werken

AP6 Delen om samen te werken AP6 Delen om samen te werken AP6 Partager afin de Collaborer Basisinformatie + hoe ze te bewaren/toegankelijk te maken 1. Een EPD voor alle zorgberoepen Om gegevens te kunnen delen dient elk zorgberoep

Nadere informatie

NHG/LHV-Standpunt. Het elektronisch huisartsendossier (H-EPD) Gelukkig staat alles in mijn dossier, dokter. standpunt

NHG/LHV-Standpunt. Het elektronisch huisartsendossier (H-EPD) Gelukkig staat alles in mijn dossier, dokter. standpunt NHG/LHV-Standpunt Het elektronisch huisartsendossier (H-EPD) Gelukkig staat alles in mijn dossier, dokter standpunt Continuïteit van zorg vergt continuïteit van gegevensbeheer Mevrouw De Waal, 60 jaar,

Nadere informatie

EPD Epic. (Inbare) Baten met het nieuwe EPD

EPD Epic. (Inbare) Baten met het nieuwe EPD EPD Epic (Inbare) Baten met het nieuwe EPD Agenda 1. De baten in de business Case 2. Voorbereiding realisatie gedurende implementatie Epic Business Case Epic MCL Opdracht: werk een business case integraal

Nadere informatie

Interview M. Tan 9 November 2007 By R.J.A. Ariëns

Interview M. Tan 9 November 2007 By R.J.A. Ariëns Interview M. Tan 9 November 2007 By R.J.A. Ariëns Mijn onderzoek gaat vooral over in hoeverre HL7 zijn doelstellingen heeft bereikt en wat de huidige problemen precies zijn. NICTIZ speelt natuurlijk een

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen?

Uw medische gegevens elektronisch delen? Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Goede zorg met goede informatie Ziekte, een blessure of een ongeval komt vaak onverwacht. Daardoor kunt u terechtkomen bij een onbekende

Nadere informatie

Privacyreglement (2015-2016) Huisartsenpraktijk Rozet

Privacyreglement (2015-2016) Huisartsenpraktijk Rozet Privacyreglement (20152016) Huisartsenpraktijk Rozet Verstrekking van uw persoonsgegevens aan derden De medewerkers van Huisartsenpraktijk Rozet hebben de verplichting vertrouwelijk met uw persoonsgegevens

Nadere informatie

Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis

Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis Functioneel applicatiebeheer in het ziekenhuis Auteur : Liesbeth van Erp Review : Hugo Roomans, Winnifred de Keizer Versie : 1.0 Datum : 1 oktober 2009 Bruggebouw Bos en Lommerplein 280 Postbus 9204 1006

Nadere informatie

High Risk Medicatie (een praktijkvoorbeeld)

High Risk Medicatie (een praktijkvoorbeeld) High Risk Medicatie (een praktijkvoorbeeld) Astrid Aben Knuist, leidinggevende Medische Oncologie Themaleider High Risk medicatie Remco de Jong, ziekenhuisapotheker Afdelingshoofd Apotheek, Proceseigenaar

Nadere informatie

Antonius in NOP en op Urk

Antonius in NOP en op Urk Antonius in NOP en op Urk Presentatie voor gemeenten Dr. W.J. van der Kam, voorzitter Raad van Bestuur Overzicht Historie Het ziekenhuis van de toekomst Wat gaan we concreet doen? Historie De pioniers

Nadere informatie

Bronregistratie op orde Verzeker uw ziekenhuis van optimale inkomsten door een tijdige en volledige registratie. De Zorgspecials van Cure4

Bronregistratie op orde Verzeker uw ziekenhuis van optimale inkomsten door een tijdige en volledige registratie. De Zorgspecials van Cure4 Bronregistratie op orde Verzeker uw ziekenhuis van optimale inkomsten door een tijdige en volledige registratie De Zorgspecials van Cure4 Is mijn bronregistratie op orde? Voor de financiële gezondheid

Nadere informatie

Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering

Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering Zorglandschap 2016 - De rol van IT bij gedwongen verandering Zorgorganisaties worden uitgedaagd tot het leveren van betere zorg voor minder geld. De vraag naar zorg neemt toe, als gevolg van de vergrijzing

Nadere informatie

Privacyreglement versie: 1 auteur: Wieneke Groot invoerdatum: maart 2014 vaststellingsdatum: herzieningsdatum: september 2015

Privacyreglement versie: 1 auteur: Wieneke Groot invoerdatum: maart 2014 vaststellingsdatum: herzieningsdatum: september 2015 Privacyreglement versie: 1 auteur: Wieneke Groot invoerdatum: maart 2014 vaststellingsdatum: herzieningsdatum: september 2015 beheerder (functie/naam): Wieneke Groot, POH management bestemd voor: patiënten,

Nadere informatie

Het Elektronisch Patiënten Dossier. Wordt dit het nieuwe toekomstbeeld?

Het Elektronisch Patiënten Dossier. Wordt dit het nieuwe toekomstbeeld? Beroepsproduct 6 Beroepsontwikkeling 2 Het Elektronisch Patiënten Dossier. Wordt dit het nieuwe toekomstbeeld? Kim Nillesen Studentnummer 478177 KAG.Nillesen@student.han.nl Tutor: Dhr. H Masselink Klas:

Nadere informatie

SPECIFICATIE AAN TE LEVEREN VARIABELEN

SPECIFICATIE AAN TE LEVEREN VARIABELEN SPECIFICATIE AAN TE LEVEREN VARIABELEN T.B.V. VALIDATIE MODULE 2.1 CHS Solutions for Control Information B.V. Alle rechten voorbehouden. Niets van deze uitgave mag worden gekopieerd, vermenigvuldigd, opgeslagen

Nadere informatie

Global Project Performance

Global Project Performance Return on investment in project management PMO IMPLEMENTATIE PRINCE2 and The Swirl logo are trade marks of AXELOS Limited. PMO PROJECT MANAGEMENT OFFICE Een Project Management Office voorziet projecten,

Nadere informatie

Hoe artsen registreren en wat artsen ervoor terug willen. Stevie Tan, oogarts VUmc

Hoe artsen registreren en wat artsen ervoor terug willen. Stevie Tan, oogarts VUmc Hoe artsen registreren en wat artsen ervoor terug willen Stevie Tan, oogarts VUmc Hoe artsen registreren en wat artsen ervoor terug willen Registreren Statusvoering Gestructureerd of vrije tekst Terugwillen

Nadere informatie

CHECKLIST: IS UW ZORGADMINISTRATIE DOT-PROOF?

CHECKLIST: IS UW ZORGADMINISTRATIE DOT-PROOF? CHECKLIST: IS UW ZORGADMINISTRATIE DOT-PROOF? Na een druk en roerig jaar kijken veel ziekenhuizen terug op de overgang van DBC s naar DOT. Het is een flink project geweest. Maar wanneer is uw ziekenhuis

Nadere informatie

Kennismanagement meer doen met medische informatie

Kennismanagement meer doen met medische informatie Kennismanagement meer doen met medische informatie Bas Peters St Antonius Ziekenhuis Cornelis Smit St Antonius Ziekenhuis Mark Boon Business Unit Manager Erik Duin Product Manager Healthtivity, 25 september

Nadere informatie

Inzet ehealth in het UMC Utrecht. Jolanda van Blaaderen Consultant Zorgportalen UMC Utrecht

Inzet ehealth in het UMC Utrecht. Jolanda van Blaaderen Consultant Zorgportalen UMC Utrecht Inzet ehealth in het UMC Utrecht Jolanda van Blaaderen Consultant Zorgportalen UMC Utrecht Voorstellen Jolanda van Blaaderen 11 jaar werkzaam bij het UMC Utrecht Projectleider en Consultant zorgportalen

Nadere informatie

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE

ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE COÖRDINATIE KWALITEIT EN PATIËNTVEILIGHEID TWEEDE MEERJARENPLAN 2013-2017 Contract 2013 ZELFEVALUATIE VAN DE THEMA S HOOG RISICO MEDICATIE IDENTITOVIGILANTIE Sp-ziekenhuizen 1 1. Inleiding Hierna volgt

Nadere informatie

Allévo. Op weg naar de ultieme BYOD organisatie met informatie op maat!

Allévo. Op weg naar de ultieme BYOD organisatie met informatie op maat! Op weg naar de ultieme BYOD organisatie met informatie op maat! In 2012 heeft Allévo met behulp van Involvit haar twee websites én het intranet vervangen. Daarnaast heeft Allévo ook de eerste verkennende

Nadere informatie

Privacyreglement HAP S. Broens

Privacyreglement HAP S. Broens Privacyreglement HAP S. Broens Verstrekking van uw persoonsgegevens aan derden De medewerkers van HAP S. Broens hebben de verplichting vertrouwelijk met uw persoonsgegevens om te gaan. Dit houdt bijvoorbeeld

Nadere informatie

Elektronisch patiëntendossier Zoetermeer - Benthuizen

Elektronisch patiëntendossier Zoetermeer - Benthuizen Elektronisch patiëntendossier Zoetermeer - Benthuizen Informatiefolder voor patiënten Uitgave: Stichting Georganiseerde eerstelijnszorg Zoetermeer Versie: oktober 2012 Deze folder wordt u ter beschikking

Nadere informatie

Uitdagingen ziekenhuis-ict. Grotere rol bij faciliteren veranderingen

Uitdagingen ziekenhuis-ict. Grotere rol bij faciliteren veranderingen Uitdagingen ziekenhuis-ict Grotere rol bij faciliteren veranderingen Uitdagingen voor ziekenhuis-ict Hoe kan ICT ook in de toekomst de werkprocessen in het ziekenhuis optimaal ondersteunen? Om bij te dragen

Nadere informatie

Ziekenhuis ICT. Dr. Geert Smits CIO Universitair Ziekenhuis Antwerpen. 24April 2013

Ziekenhuis ICT. Dr. Geert Smits CIO Universitair Ziekenhuis Antwerpen. 24April 2013 Ziekenhuis ICT Dr. Geert Smits CIO Universitair Ziekenhuis Antwerpen 24April 2013 Inhoud UZA Stand van zaken van ziekenhuis ICT Trends in gezondheidszorg/ impact op ICT Trends ICT Eigen ontwikkeling/ aankopen

Nadere informatie

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence

Lean Six-Sigma. HealthRatio Operational Excellence Lean Six-Sigma HealthRatio Operational Excellence De zorg werkt in een roerige omgeving Veel veranderingen leggen extra druk op zorginstellingen om goedkoper, efficiënter en transparanter te kunnen werken.

Nadere informatie

Het EPD, hoe deal ik ermee? NVFG - Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde. CRA dag 25 april 2013

Het EPD, hoe deal ik ermee? NVFG - Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde. CRA dag 25 april 2013 0 Het EPD, hoe deal ik ermee? NVFG - Nederlandse Vereniging voor Farmaceutische Geneeskunde CRA dag 25 april 2013 Het EPD, hoe deal ik ermee? Moderators: Sharon Anderson Hans Martens Presentators: Robbert

Nadere informatie

Bekostiging & financiering in de cure

Bekostiging & financiering in de cure Alleen de hoofdzaken 2011 Bekostiging & financiering in de cure Inleiding 2001 2002 Afstudeeronderzoek DBC Ministerie VWS 2002 2004 Lid landelijk projectteam DBC s NVZ vereniging van Ziekenhuizen 2004

Nadere informatie

Methodiek en systematiek voor de verpleegkundige beroepsuitoefening

Methodiek en systematiek voor de verpleegkundige beroepsuitoefening Methodiek en systematiek voor de verpleegkundige beroepsuitoefening Helen I. de Graaf-Waar Herma T. Speksnijder Methodiek en systematiek voor de verpleegkundige beroepsuitoefening Houten 2014 Helen I.

Nadere informatie

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg

Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg Toegang tot weesgeneesmiddelen en zorg NFK Staat voor mensen geraakt door kanker Pauline Evers, beleidsmedewerker 15 november 2013 Nationaal plan En nu? DOEL-workshop Implementatie van het nationaal plan

Nadere informatie

WHITE PAPER. Business Solutions

WHITE PAPER. Business Solutions WHITE PAPER Business Solutions De keuze van de strategie/aanpak is be-palend voor de complexiteit en doorlooptijd van een implementatie. Introductie Uw organisatie staat op het punt om een standaard software

Nadere informatie

Themabijeenkomst SEH. Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld. Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp

Themabijeenkomst SEH. Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld. Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp Themabijeenkomst SEH Centrum voor acute zorg: integratie als toekomstbeeld Presentatie NVZ Utrecht, 9 februari 2007 Inleiding Harry Woldendorp De urgentie tot integratie Omgevingsanalyse Toekomst verwachtingen

Nadere informatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie

Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Regionale Samenwerking in de Zorg Van idee tot innovatie Voorwoord Meer dan tien jaar geleden is in Nederland de discussie over het opzetten van een landelijk elektronisch patiëntdossier gestart. Sindsdien

Nadere informatie

DOT, Basisregistratie en Prestatiebekostiging

DOT, Basisregistratie en Prestatiebekostiging DOT, Basisregistratie en Prestatiebekostiging Je gaat het pas zien als je het door hebt Adviesbureau voor organisatie, informatisering en automatisering in de zorg Brinklaan 34 1404 EW Bussum t (035) 692

Nadere informatie

Van Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk NZa, directie Regulering 088-7708770. Toelichting opties invoering DSM-5 16 februari 2016

Van Telefoonnummer E-mailadres Kenmerk NZa, directie Regulering 088-7708770. Toelichting opties invoering DSM-5 16 februari 2016 Memo Aan Ministerie van VWS Van Telefoonnummer E-mailadres NZa, directie Regulering 088-7708770 Onderwerp Datum Toelichting opties invoering 16 februari 2016 Eind 2014 heeft het Zorginstituut Nederland

Nadere informatie

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten

Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Meer waarde halen uit uw ICT en EPD ICT sturing richten op realiseren van baten Eric Polman HIMSS 2010, Atlanta 1 4 maart 2010 Agenda en doelstelling 1. Introductie 2. ICT in de zorg: kenmerken huidige

Nadere informatie

Innovatieve oplossingen in de zorg

Innovatieve oplossingen in de zorg Innovatieve oplossingen in de zorg Zoekt u E-Health oplossingen die op korte termijn inzetbaar zijn binnen het primaire zorgproces? Of die uw medewerkers ontlasten in de dagelijks registratieverplichtingen?

Nadere informatie

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming!

Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Uw medische gegevens elektronisch delen? Alleen met uw toestemming! Betere zorg met de juiste informatie Artsen en apotheken kunnen uw medische gegevens delen via het LSP (Landelijk Schakelpunt). Zodat

Nadere informatie

ICT in de zorg. Over de impact van wet- en regelgeving

ICT in de zorg. Over de impact van wet- en regelgeving ICT in de zorg Over de impact van wet- en regelgeving Impact van weten regelgeving op ICT in de zorg Voldoen aan wet- en regelgeving is voor ICT-afdelingen in de zorgsector een steeds vaker terugkerend

Nadere informatie

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017

Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Samenvatting Beleidsplan Kwaliteit 2015-2017 Inleiding De Nederlandse Vereniging voor Urologie (NVU) heeft als doel kwaliteitsverbetering te bewerkstelligen bij iedere uroloog ten gunste van iedere patiënt.

Nadere informatie

Ketenzorg inleiding. Ph.E. de Roos

Ketenzorg inleiding. Ph.E. de Roos Ketenzorg inleiding Ph.E. de Roos Waarom ketenzorg Vormen van financiering KOP tarief, hoe en wat Aanpak ketenzorg CVRM en HF Spelers in CVRM en HF keten Workshop VRM en HF Discussie en vragen Agenda Waarom

Nadere informatie

Praktische toepassingen in het vergroten van medicatieveiligheid:

Praktische toepassingen in het vergroten van medicatieveiligheid: Praktische toepassingen in het vergroten van medicatieveiligheid: Medicatiemanagers als vaste waarde in het verpleegkundig team ter verbetering van de medicatieveiligheid. Rolf Toornvliet, ziekenhuisapotheker

Nadere informatie

Logopedie in de DBC systematiek

Logopedie in de DBC systematiek Logopedie in de DBC systematiek 28 november 2012 Ingeborg van Dijke/ Jolien Ewalds DBC-Onderhoud i.van.dijke@dbconderhoud.nl 2 Inhoud 1. Hoezo Diagnose Behandel Combinaties (DBC s)? 2. Hoe werkt het systeem

Nadere informatie

Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland. Drs Freek.L.A. Korver MBA

Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland. Drs Freek.L.A. Korver MBA Pilot Persoonsgebonden Dossier Friesland Drs Freek.L.A. Korver MBA In Friesland wordt gewerkt aan een duurzaam zorglandschap Friesland Voorop is een samenwerking tussen alle Friese zorgaanbieders, de Friesland

Nadere informatie

Visie op zorg: marktwerking anno nu

Visie op zorg: marktwerking anno nu Visie op zorg: marktwerking anno nu 5 juni 2014 Stelling: Zonder samenwerking geen verandering in de zorg Agenda Visie op ziekenhuiszorg Aanpak transitie Toekomst: innovatie en preventie 2 Visie op ziekenhuiszorg

Nadere informatie

Context Informatiestandaarden

Context Informatiestandaarden Context Informatiestandaarden Inleiding Om zorgverleners in staat te stellen om volgens een kwaliteitsstandaard te werken moeten proces, organisatie en ondersteunende middelen daarop aansluiten. Voor ICT-systemen

Nadere informatie

Bouwen voor Zorg. Meer tijd voor zorg door bedrijfsprocesgericht ontwerpen van zorgvastgoed

Bouwen voor Zorg. Meer tijd voor zorg door bedrijfsprocesgericht ontwerpen van zorgvastgoed Bouwen voor Zorg Meer tijd voor zorg door bedrijfsprocesgericht ontwerpen van zorgvastgoed Meer tijd voor Zorg Introductie De Nederlandse zorgmarkt verandert snel en drastisch. Door vergrijzing en een

Nadere informatie

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013

Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Jos Witteveen Wat komt er kijken bij Clouddiensten voor de Zorg? 29 oktober 2013 Wat en wie is Andarr? Wij zijn dé partner voor waardevaste ICT transities / migraties. Wij helpen organisaties om blijvend

Nadere informatie

Uw patiëntendossier. bescherming van uw persoonsgegevens

Uw patiëntendossier. bescherming van uw persoonsgegevens Uw patiëntendossier bescherming van uw persoonsgegevens Uw patiëntendossier Als u naar het ziekenhuis komt voor onderzoek of behandeling maken wij een patiëntendossier over u. In de wet is vastgelegd wat

Nadere informatie

bronregistratie op orde WAt levert een optimale BronregistrAtie op?

bronregistratie op orde WAt levert een optimale BronregistrAtie op? Anke Serrarens, Consultant bij Q-Consult te Arnhem Bronregistratie op orde Bronregistratie is een hot item in de ziekenhuiswereld. Ieder ziekenhuis werkt aan het op orde krijgen van de DBC- en zorgactiviteitenregistratie

Nadere informatie

De rechten en plichten van de patiënt

De rechten en plichten van de patiënt 1/6 Algemeen De rechten en plichten van de patiënt Inleiding Als patiënt hebt u een aantal rechten en plichten die zijn vastgelegd in de Wet Bescherming Persoonsgegevens, de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst

Nadere informatie

Zorgpaden: een oplossing voor het verbeteren van cliëntendoorstroom in de GGZ

Zorgpaden: een oplossing voor het verbeteren van cliëntendoorstroom in de GGZ Dag van de zorglogistiek Zorgpaden: een oplossing voor het verbeteren van cliëntendoorstroom in de GGZ Maarssen, 13 december 2012 René Voesenek en Harm Quax Inhoud Voorstellen Uitdagingen voor de GGZ Stip

Nadere informatie

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014

SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 SEMINAR 4 NOVEMBER 2014 Professioneel opzetten en uitvoeren van klinisch onderzoek www.deresearchmanager.nl Striksteeg 7 7411 KR Deventer 0570 594 789 info@deresearchmanager.nl Ontwikkeling Afdeling Innovatie

Nadere informatie

Mhealth-strategie. Bekijk het van de andere kant!

Mhealth-strategie. Bekijk het van de andere kant! Mhealth-strategie Bekijk het van de andere kant! Wie zijn wij? Marco Boonstra, Senior Communicatieadviseur Sjoerd van Dekken Communicatieadviseur Inhoud Wat is mhealth? Eerste ervaringen met mhealth Implementatierisico

Nadere informatie

Specialistische farmacie vanuit het ziekenhuis; richting 2020. Bart Benraad

Specialistische farmacie vanuit het ziekenhuis; richting 2020. Bart Benraad Specialistische farmacie vanuit het ziekenhuis; richting 2020 Bart Benraad Wat is mijn baan? Ziekenhuisapotheker, Manager afdeling Farmacie Sint Maartenskliniek, Gespecialiseerde kliniek in Orthopedie,

Nadere informatie

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport

Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport Inspectie voor de Gezondheidszorg Ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport > Retouradres Postbus 2680 3500 GR Utrecht OMS, NVZ St. Jacobsstraat 16 3511 OS Utrecht Postbus 2680 3500 GR Utrecht T

Nadere informatie

Brede samenwerking in de zorg, kan IT écht helpen?

Brede samenwerking in de zorg, kan IT écht helpen? Brede samenwerking in de zorg, kan IT écht helpen? Dr. M. Sprenger, Senior adviseur ICT en Innovatie, Nationaal ICT Instituut voor de zorg (Nictiz) Mentor van de opleiding Klinische Informatica Technische

Nadere informatie

TECSYS SMS - Supply Management System

TECSYS SMS - Supply Management System TECSYS SMS - Supply Management System Innovatie op de werkplek Curomed BV info@curomed.nl www.curomed.nl Uitdagingen in zorglogistiek op de werkplek Moderne ziekenhuizen hebben dagelijks te maken met verschillende

Nadere informatie

Conferentie Eenheid van Taal

Conferentie Eenheid van Taal Conferentie Eenheid van Taal Het belang van eenduidige terminologie voor elektronische informatie-uitwisseling in de zorg Programma 30 maart 2009 Als de taal niet zuiver is, dan is hetgeen gezegd wordt

Nadere informatie

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants

Steenwinkel Kruithof Associates Management en Informatica Consultants Praktijkcase: implementatie PSYGIS Quarant bij GGZ ingeest Hoe implementeer je succesvol PSYGIS Quarant, het EPD van PinkRoccade Healthcare, binnen een GGZ-organisatie? Steenwinkel Kruithof Associates

Nadere informatie

Handreiking Interoperabiliteit tussen XDS Affinity Domains. Vincent van Pelt

Handreiking Interoperabiliteit tussen XDS Affinity Domains. Vincent van Pelt Handreiking Interoperabiliteit tussen XDS Affinity Domains Vincent van Pelt Congres architectuur in de Zorg 18 juni 2015 Vincent van Pelt, MD Senior adviseur, Nictiz vvpelt@nictiz.nl IHE voorzitter werkgroep

Nadere informatie

Hans Jurgen Kroon Industrial HVAC Control Solutions hjkroon@ihcs033.nl

Hans Jurgen Kroon Industrial HVAC Control Solutions hjkroon@ihcs033.nl Hans Jurgen Kroon Industrial HVAC Control Solutions hjkroon@ihcs033.nl Introductie IHCS Introductie Industrial HVAC Control Solutions Commissioning in Farmacie Uitgangspunten van de Farmacie Commissioning

Nadere informatie

Rechten en plichten van de patiënt

Rechten en plichten van de patiënt Rechten en plichten van de patiënt Inleiding Als patiënt hebt u een aantal rechten en plichten die zijn vastgelegd in de Wet Bescherming Persoonsgegevens, de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst

Nadere informatie

Safe Harbor Statement

Safe Harbor Statement Safe Harbor Statement Onze discussie bevat onder meer voorspellingen, schattingen of andere informatie die kan worden beschouwd als toekomstgericht. Hoewel deze anticiperende statements een actueel oordeel

Nadere informatie

Efficiënt werken met DOT

Efficiënt werken met DOT Efficiënt werken met DOT Haal meer uit uw DOT-kwartaalrapportages De Zorgspecials van Cure4 Haal meer uit uw DOT-kwartaalrapportages Procesoptimalisatie met DOT-managementinformatie Voor u het weet staan

Nadere informatie

Sturen op menskracht. Kijkje in de keuken van het St. Antoniusziekenhuis. Annewil Lettink Teamhoofd Productadministratie&Advies November 2015

Sturen op menskracht. Kijkje in de keuken van het St. Antoniusziekenhuis. Annewil Lettink Teamhoofd Productadministratie&Advies November 2015 Sturen op menskracht Kijkje in de keuken van het St. Antoniusziekenhuis Annewil Lettink Teamhoofd Productadministratie&Advies November 2015 Menukaart van vanavond 1. Amuse: Wie is Annewil Lettink? 2. Voorgerecht:

Nadere informatie

Rechten en plichten. Als patiënt van MC Groep

Rechten en plichten. Als patiënt van MC Groep Rechten en plichten Als patiënt van MC Groep Patiënteninformatie Deze folder is een uitgave van de Klachtenbemiddeling_versie maart 2012 1172998PR/2-2012-Rechten en plichten patiënten MC Groep Uw rechten

Nadere informatie

Mijn MMC Portaal bestaat hoe nu verder? Thilo Mohns, kinderarts-neonatoloog Medisch Hoofd Zorg- en Informatietechnolgie MMC

Mijn MMC Portaal bestaat hoe nu verder? Thilo Mohns, kinderarts-neonatoloog Medisch Hoofd Zorg- en Informatietechnolgie MMC Mijn MMC Portaal bestaat hoe nu verder? Thilo Mohns, kinderarts-neonatoloog Medisch Hoofd Zorg- en Informatietechnolgie MMC 24.09.2015 Inhoud MijnMMC Implementatie Evaluatie portaal Nieuwe weg Achtergrond

Nadere informatie

Beleidsdocument 2012-2016

Beleidsdocument 2012-2016 Beleidsdocument 2012-2016 uw zorg, onze zorg Inhoudsopgave 1. Voorwoord...3 2. Zorggroep de Bevelanden...4 3. Waar staat Zorggroep de Bevelanden voor (Missie, Visie en Doelstellingen)...4 4. Uitwerking:

Nadere informatie

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien?

Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Hoe gaat dit er in de toekomst uitzien? Joep Dille, Manager afdeling Innovatie en Wetenschap, Isala Gebruiker IT IS ALL IN THE CLOUDS Programma Drie Vragen: Waarom heeft Isala gegevens nodig? (management

Nadere informatie

Rechten en plichten. Als patiënt van MC Groep. Patiënteninformatie 1172998PR/1-2011-Rechten en plichten patiënten MC Groep

Rechten en plichten. Als patiënt van MC Groep. Patiënteninformatie 1172998PR/1-2011-Rechten en plichten patiënten MC Groep Rechten en plichten Als patiënt van MC Groep Patiënteninformatie 1172998PR/1-2011-Rechten en plichten patiënten MC Groep Uw rechten en plichten U vertrouwt zich toe aan de zorg van een arts of een andere

Nadere informatie

Vragenlijst SAFE SURGERY voor het uitvoeren van een zelfevaluatie in contractjaar 2013

Vragenlijst SAFE SURGERY voor het uitvoeren van een zelfevaluatie in contractjaar 2013 Vragenlijst SAFE SURGERY voor het uitvoeren van een zelfevaluatie in contractjaar 2013 De vragen zijn opgedeeld in verschillende rubrieken en betreffen het thema safe surgery. Het is de bedoeling dat de

Nadere informatie

Medisch dossier. 2.2.2 Sociografisch gedeelte, identiteitsblad 20 2.2.3 Statisch medisch gedeelte 21 2.2.4 Behandelingsverslag of ziekteverloop 21

Medisch dossier. 2.2.2 Sociografisch gedeelte, identiteitsblad 20 2.2.3 Statisch medisch gedeelte 21 2.2.4 Behandelingsverslag of ziekteverloop 21 19 Medisch dossier.1 Inleiding 0. Status 0..1 Coderingsrand 0.. Sociografisch gedeelte, identiteitsblad 0..3 Statisch medisch gedeelte 1..4 Behandelingsverslag of ziekteverloop 1.3 Dossiervorming 1.3.1

Nadere informatie