Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een lichamelijke en verstandelijke handicap.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een lichamelijke en verstandelijke handicap."

Transcriptie

1 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een lichamelijke en verstandelijke handicap December 2010

2 Colofon De richtlijnen zijn in 2009 opgesteld en vastgesteld in 2010 in samenwerking met de WIP en met een bijdrage van onderstaande organisaties: ASVZ GGD Hart voor Brabant LCHV Polikliniek Esdégé-Reigersdaal RIVM / LCI Stichting Viataal Werkgroep Infectie Preventie (WIP) Deze uitgave is te downloaden via: Contact Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Postbus CE Amsterdam T F Web: Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar gemaakt worden door middel van druk, fotokopie of op welke andere wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 2 van 65

3 Inhoud Colofon 2 1 Inleiding Voor wie zijn deze richtlijnen bedoeld? Opbouw richtlijnen Waarom is een goede hygiëne belangrijk? Hoe verspreiden micro-organismen zich? Hoe kunnen infectierisico s worden beperkt? 8 DEEL 1: Algemene voorzorgsmaatregelen 9 2 Persoonlijke hygiëne medewerkers Handhygiëne Algemeen Wanneer is een goede handhygiëne van belang? Wondjes aan de handen Techniek handreiniging Techniek handdesinfectie Techniek gebruik van handcrème Persoonlijke verzorging Kleding Persoonlijke beschermingsmiddelen Handschoenen Beschermende kleding 14 3 Bouw en inrichting Algemeen Toiletruimte Doucheruimte Artsenkamer / Onderzoekskamer Groepsruimte met keuken Snoezelruimte 3.7 Schoonmaak en opslagruimte Binnenmilieu Ventilatie en vochtbalans Temperatuur 17 5 Omgang met cliënten Hulp bij de wasbeurt en de persoonlijke hygiëne van de cliënten Helpen bij tanden poetsen Hoortoestellen Voetverzorging door de medewerkers Handverzorging Toiletteren Hulp bij eten 19 6 Omgang en opslag van medicijnen en steriele materialen Opslag medicijnen Steriliseren Bewaren van gesteriliseerde instrumenten en materialen Verpakken en etiketteren van gesteriliseerde instrumenten en materialen 20 Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 3 van 65

4 7 Preventie van infectieziekten Accidenteel bloedcontact Melding infectieziekten Medewerkers met een infectie Zwangerschap bij medewerkers Seksueel contact Vaccineren MRSA Infectie- en/of hygiënecommissie 24 8 Voedselvoorziening 26 9 Legionellapreventie Risicofactoren Beheersmaatregelen Monstername Reiniging Algemeen Reinigingsmiddelen Schoonmaakschema Schoonmaakmateriaal Desinfectie Algemeen Desinfectiemiddelen Werkwijze desinfecteren Wanneer desinfecteren? Wasgoed Linnengoed Aanvoer wasgoed Afvoer wasgoed Dierplaagbeheersing Beheersplan Preventieve maatregelen Afval Huishoudelijk afval Scherp afval Huisdieren Algemeen Huisdieren op bezoek Huisdieren voor verblijf Reiniging Honden Katten Vogels Knaagdieren en overige dieren 38 Deel 2: Verpleegkundige handelingen Wondverzorging Hygiënische werkwijze Wondverzorgingsmiddelen Werken met verpleegkundige hulpmiddelen Blaaskatheters 41 Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 4 van 65

5 Absorptie incontinentiemateriaal Blaasspoelingen Maag- en PEG sonde Het inbrengen van de sonde Het toedienen van sondevoeding Gebruik van een thermometer Veilig omgaan met instrumenten Paramedische therapie Bewegingstherapie Fysische therapie Massage Hydrotherapie Pedicure 45 DEEL 3: Activiteiten en speciale voorzieningen Zwembaden Grote zwembaden Kleine baden Schoonmaak Materialen Zandbak Algemeen Maatregelen Wanneer moet het zand worden ververst? Zand- of watertafel Ballenbak Boerderijdieren Hygiënische bedrijfsvoering Hygiëneadviezen voor cliënten Handhygiëne voor het personeel Schoonmaken van dierverblijven Zieke dieren Attractie- en speeltoestellen Wetgeving Logboek Toezicht Begrippen Literatuur Bijlagen Schoonmaakschema s Werkinstructies verpleegkundige handelingen Werkinstructie: Katheteriseren door middel van een urethrakatheter Werkinstructie: Urineopvangzak met aftapkraan Werkinstructie: Urineopvangzak zonder aftapkraan Werkinstructie:Toedienen van sondevoeding Werkinstructie: Toediening van medicijnen via de neusmaagsonde Werkinstructie: Het reinigen van de tracheacanule Werkinstructie: Het gebruik van uitzuigapparatuur Adressen van de provincies 64 Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 5 van 65

6 Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 6 van 65

7 1 Inleiding 1.1 Voor wie zijn deze richtlijnen bedoeld? De richtlijnen zijn bedoeld voor de beleidsmedewerkers die werken in een voorziening die zorg verleent aan mensen met een handicap 1. De richtlijnen gelden voor zowel de intramurale als de extramurale zorg en zowel voor mensen met een lichamelijke als verstandelijke handicap. Voorbeelden van locaties in de extramurale zorg zijn: kinderdagcentrum, dagverblijf voor volwassenen, gezinsvervangend tehuis en begeleid wonen en/of wooncentra. 1.2 Opbouw richtlijnen De richtlijnen zijn opgebouwd uit drie delen met verschillende modules, te weten: Deel 1: Algemene maatregelen Persoonlijke hygiëne medewerkers Bouw en inrichting Binnenmilieu Omgang met cliënten Omgang en opslag van medicijnen en steriele materialen Preventie van infectieziekten Voedselvoorziening Legionellapreventie Reiniging Desinfectie Wasgoed Dierplaagbeheersing Afval Huisdieren Deel 2: Verpleegkundige handelingen Wondverzorging MRSA Werken met verpleegkundige hulpmiddelen Paramedici Pedicure en manicure Deel 3: Activiteiten en speciale voorzieningen Zwembadjes Zandbak Ballenbak Ieder voorschrift in deze richtlijn is aangegeven met een symbool met de volgende betekenis: wetboek = wettelijk verplicht voorschrift, bijvoorbeeld het opstellen van een risicoanalyse en beheersplan ten behoeve van legionellapreventie. Deze punten worden door de overheid of bijvoorbeeld de GGD getoetst. handje = landelijk vastgestelde norm. Deze punten worden bij het toezicht getoetst, bijvoorbeeld de aanwezigheid van een handenwasgelegenheid met alle benodigdheden om de handen op een hygiënische wijze te kunnen wassen. Cursief gedrukte teksten in een kader zijn bedoeld als tip! 1 In de richtlijn zal worden gesproken over mensen met een handicap. Hierbij wordt zowel een lichamelijke als verstandelijke handicap bedoeld. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 7 van 65

8 1.3 Waarom is een goede hygiëne belangrijk? Een goede hygiëne is van belang om de kans op overdracht van micro-organismen tijdens het verblijf in de (woon)voorziening te verminderen. Cliënten leven dicht op elkaar en hebben intensief contact en soms onzorgvuldige persoonlijke hygiëne. In de (woon)voorziening is geen sprake van een thuissituatie en dient er door de medewerkers en cliënten op een hygiënische wijze te worden gewerkt en gewoond. Door het ontbreken en/of niet naleven van de hygiëneregels, kunnen microorganismen zich snel verspreiden. Dit kan gevolgen hebben voor de gezondheid en veiligheid van de cliënten en medewerkers. De zorg voor mensen met een verstandelijke handicap verschilt sterk. Naar gelang de zorgbehoefte kan dit variëren van klinische zorg voor cliënten met een ernstige (vaak ook meervoudige) handicap tot hulp bieden, of alleen begeleiding geven op afstand, voor cliënten die begeleid zelfstandig wonen. In de praktijk betekent dit dat cliënten steeds vaker leven in een situatie die vergelijkbaar is met een gezin. Behalve de normale hygiëne zijn voor hen geen bijzondere infectiepreventieve maatregelen nodig. 1.4 Hoe verspreiden micro-organismen zich? Micro-organismen kunnen zich verspreiden via de handen, lucht (via druppels door aanhoesten, huidschilfers of stof), voedsel en water en besmette voorwerpen. Ook via lichaamsvloeistoffen (speeksel, braaksel, wondvocht, feces of bloed) kan overdracht van micro-organismen plaatsvinden. Overdracht van micro-organismen kan heel gemakkelijk plaatsvinden indien de basishygiëne niet wordt nageleefd. 1.5 Hoe kunnen infectierisico s worden beperkt? Om te voorkomen dat cliënten een infectie oplopen, is een schone leefomgeving en een hygiënische werkwijze van belang. Een goed beleid op het gebied van hygiëne en infectiepreventie is een voorwaarde. Aan de hand van de normen die in deze hygiënerichtlijn staan vermeld, kan het beleid worden opgesteld. Het instellen van een hygiënecommissie kan hierbij hulp bieden (zie ook paragraaf 7.8). Een hygiënecommissie bekijkt welke risico s er in de voorziening aanwezig zijn en zorgt ervoor dat deze risico s tot een minimum worden beperkt door onder andere het vastleggen van hygiënisch werken in protocollen. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 8 van 65

9 DEEL 1: Algemene voorzorgsmaatregelen Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 9 van 65

10 2 Persoonlijke hygiëne medewerkers Door het frequente en intensieve contact tussen medewerkers en cliënten, is er meer kans op besmetting. Het risico om zelf besmet te raken is groot en ook de kans om anderen zoals cliënten te besmetten, is aanwezig. Met name via de handen worden micro-organismen overgedragen. Een goede handhygiëne en persoonlijke hygiëne zijn zowel in het eigen belang, als voor de cliënten, dringend noodzakelijk. 2.1 Handhygiëne Algemeen Handhygiëne wordt beschouwd als de belangrijkste maatregel om risico op overdracht van micro-organismen te verminderen. In alle (woon)voorzieningen en voor alle medewerkers is een goede handhygiëne van groot belang. In het algemeen worden handreiniging met water en zeep of het inwrijven van de handen met handalcohol wat betreft de preventie van kruisinfecties als aan elkaar gelijkwaardig beschouwd. De keuze zal dan worden bepaald door de praktische uitvoerbaarheid (aanwezigheid wastafel etc.) en de mate van bevuiling van de handen. Wanneer de handen zichtbaar verontreinigd zijn, worden ze altijd gewassen met water en gewone, vloeibare zeep. In alle andere omstandigheden wordt, gezien het gebruiksgemak de voorkeur gegeven aan handalcohol. Om een adequaat effect van de handalcohol te bereiken moeten de handen goed droog zijn. Handreiniging houdt in het wassen van de handen met water en vloeibare zeep en het nadrogen van de handen met een schone doek of eenmalige handdoekjes. Handreiniging heeft als doel het verwijderen van vuil. Handreiniging wordt toegepast op visueel verontreinigde handen. Handdesinfectie vindt plaats door de visueel schone handen in te wrijven met handalcohol totdat de handen droog zijn. Dit leidt tot snelle vermindering van de aanwezige micro-organismen die op de handen aanwezig zijn. Bovendien heeft handalcohol het grote voordeel dat men de handalcohol bij zich kan dragen. Handalcohol 70-80% kan op de plek van de verzorging gebruikt worden en is onafhankelijk van de aanwezigheid van een wasbak. Bij deze vorm van zorg dient de handalcohol echter wel op een plek te worden bewaard waar de cliënt niet bij kan. In handalcohol zit een terugvettend bestanddeel dat het uitdrogen van de handen voorkomt. Handverzorging houdt in het zodanig verzorgen van de handen dat uitdrogen van de huid wordt voorkomen. Ook het verzorgen van de nagels valt onder handverzorging. Een intacte huid is de beste barrière tegen micro-organismen van buitenaf Wanneer is een goede handhygiëne van belang? Handhygiëne is van belang op het moment dat er contact is met de cliënt. Het toepassen van handhygiëne dient dan ook plaats te vinden indien er aansluitend medewerkers handelingen worden uitgevoerd. Pas handhygiëne toe op de volgende momenten: voor aanvang van de werkzaamheden en na pauzes; na hoesten, niezen en snuiten van de neus; Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 10 van 65

11 na toiletgebruik; na roken; voor en na contact met voedsel. Pas handhygiëne toe bij het uitvoeren van medewerkers handelingen bij cliënten. Doe dit in ieder geval op de volgende momenten: na lichamelijk onderzoek; vóór en na kleine ingrepen; vóór en na wondbehandeling; vóór en na het bereiden en toedienen van voedsel; na contact met lichaamsvloeistoffen of uitscheidingsproducten (feces, urine, bloed en wondvocht); na medewerkers handelingen. Pas handhygiëne toe voor het aantrekken en na het uittrekken van handschoenen. Motivatie: Bij het uittrekken van de handschoenen kunnen de handen worden besmet door de vuile buitenzijde van de handschoenen Wondjes aan de handen Indien er wondjes aan de handen zijn, moeten deze worden beschermd om besmetting te voorkomen. Dek wondjes aan de handen af met een vochtwerende pleister Techniek handreiniging Neem bij het reinigen van de handen de volgende instructie in acht: Maak de handen onder de kraan goed nat en voorzie ze vervolgens van een laagje vloeibare zeep uit de dispenser. Wrijf de handen gedurende 10 seconden goed over elkaar, waarbij de vingertoppen, duimen en gebieden tussen de vingers en de polsen goed moeten worden ingewreven. Spoel de handen goed af. Sluit de kraan met de elleboog of met een wegwerp handdoek. Droog de handen goed af met een wegwerp handdoek. Vergeet hierbij niet de polsen en de huid tussen de vingers te drogen. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 11 van 65

12 2.1.5 Techniek handdesinfectie Neem bij het desinfecteren van de handen met handalcohol de volgende instructie in acht: Neem uit de dispenser een hoeveelheid handalcohol passend in het kuiltje van de handpalm. Breng de handalcohol op de droge handen aan. Wrijf de handen zorgvuldig over elkaar totdat ze droog zijn. Ook de vingertoppen, duimen, gebieden tussen de vingers en de polsen moeten grondig met de handalcohol worden ingewreven Techniek gebruik van handcrème Indien de handen droog zijn, kan er een handcrème gebruikt worden. Neem de crème met een spatel uit de pot crème of gebruik een persoonsgebonden tube met crème. Motivatie: Bij gebruik van één gezamenlijke pot waarbij met de handen de crème wordt gepakt, bestaat het risico dat in de crème micro-organismen van de handen terechtkomen. 2.2 Persoonlijke verzorging Houd de nagels kort en gebruik geen nagellak of kunstnagels. Motivatie: Medewerkers die kunstnagels dragen, hebben vaker en grotere aantallen pathogene micro-organismen op de handen dan medewerkers zonder kunstnagels. Kunstnagels en lange nagels belemmeren een goede handhygiëne Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 12 van 65

13 waardoor na gebruik van handdesinfectans of wassen van de handen met water en zeep nog micro-organismen op de handen aanwezig kunnen zijn. Meerdere uitbraken van zorginfecties zijn toegeschreven aan medewerkers die kunstnagels droegen. Nagellak kan afbladderen waardoor er op de nagels nisjes kunnen ontstaan waar micro-organismen zich kunnen nestelen. Nagellak wordt aangetast door het gebruik van handalcohol. Draag geen hand- en polssieraden tijdens medewerkers handelingen. Ook gladde trouwringen en horloges zijn niet toegestaan. Het dragen van piercingsieraden is toegestaan, mits deze de hygiëne en veiligheid niet in de weg staan en/of in contact kunnen komen met de cliënten. Het dragen van piercingsieraden, m.u.v. oorknopjes wordt echter in verband met de veiligheid afgeraden. Zorg dat de haren kort zijn of bij lang haar bijeengebonden of opgestoken. Draag schone hoofddoekjes strak om het hoofd gebonden. 2.3 Kleding Zorg dat de kleding dagelijks schoon is en bij zichtbare verontreiniging wordt vervangen. Dit betekent dat er extra privékleding op de werkplek aanwezig moet zijn indien er geen dienstkleding wordt gedragen. Was de kleding volgens wasvoorschrift. Draag kleding korte mouwen. Motivatie: Door het dragen van kleding met lange mouwen is het toepassen van een goede handhygiëne niet mogelijk. Bij het wassen van de handen dienen immers ook de polsen te worden gewassen met water en zeep. Bij lange mouwen is dit niet mogelijk. 2.4 Persoonlijke beschermingsmiddelen Handschoenen Draag waar dat staat voorgeschreven schone nitril 2 wegwerphandschoenen die voldoen aan de volgende normeringen: NEN-EN 374 (beschermende handschoenen tegen chemicaliën en micro-organismen), NEN-EN 420 (beschermende handschoenen algemene eisen en beproevingsmethode) en NEN-EN 455 (medische handschoenen voor eenmalig gebruik). Overal waar in de rest van deze richtlijnen handschoenen staat, wordt bedoeld schone nitril wegwerphandschoenen. Motivatie: Nitril wegwerphandschoenen worden niet aangetast door alcohol, bieden een goede bescherming tegen micro-organismen en chemicaliën en pinholes (zeer kleine gaatjes) in de handschoen worden sneller gesignaleerd. Door het gebruik van nitril handschoenen in plaats van latex wordt voorkomen dat medewerkers een latexallergie opbouwen en worden problemen voorkomen bij cliënten met een latexallergie. 2 Nitril wegwerphandschoenen worden niet aangetast door alcohol, bieden goede bescherming tegen bacteriën, virussen en chemicaliën en pinholes in de handschoen worden sneller gesignaleerd. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 13 van 65

14 Draag handschoenen in die gevallen waarbij de handen in contact kunnen komen met bloed, lichaamsvloeistoffen, slijmvliezen, uitscheidingsproducten (feces en urine), niet intacte huid of behandelmaterialen die (mogelijk) besmet zijn. Gebruik handschoenen eenmalig en bij een zelfde cliënt. Trek ze na gebruik direct uit en gooi ze direct in de afvalemmer. Vermijd tijdens het dragen van handschoenen contact met deurknoppen, telefoon, apparatuur, toetsenborden, et cetera. Was of desinfecteer de handen na het uittrekken van de handschoenen. Motivatie: Bij het uittrekken van de handschoenen kunnen de handen worden besmet door de vuile buitenzijde van de handschoenen Beschermende kleding Het dragen van beschermende kleding zorgt ervoor dat er geen overdracht van micro-organismen naar de kleding plaatsvindt. Draag tijdens het wassen van de cliënt een plastic schort. Dit om te voorkomen dat de eigen kleding tijdens het wassen nat wordt. Draag tijdens het douchen van een cliënt een plastic schort en douchesloffen. Wees alert bij het uittrekken van de douchesloffen op besmetting van de handen en pas handhygiëne na afloop toe. Motivatie: Douchesloffen voorkomen dat de schoenen nat worden tijdens het helpen met wassen van de cliënt. Ook wordt voorkomen dat vuil wordt overgedragen van schoenen naar de douchevloer. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 14 van 65

15 3 Bouw en inrichting Er zijn op de voorzieningen waarvoor deze richtlijnen zijn geschreven diverse vormen van huisvestings-, verblijfs- of gebruiksruimten, zoals recreatieruimten, slaapzalen of sanitaire ruimten. Elk van deze ruimten kent zijn eigen specifieke hygiëne-eisen. Het betreft ruimten voor collectief gebruik en het gaat niet om particuliere tijdelijke of vaste verblijven, zoals tenten of caravans. Zie hoofdstuk 10 voor diverse reinigingsmethoden. De hygiëne-eisen kunnen bij sommige voorzieningen via huisregels bekend gemaakt worden aan de gebruikers. 3.1 Algemeen Al het meubilair, ook dat van de cliënten zelf, moet goed gereinigd kunnen worden. Met stof beklede stoelen worden in algemene ruimten afgeraden, omdat bij incontinentie het materiaal verontreinigd kan worden. Meubilair van ongelakt hout en beschadigd meubilair is af te raden, omdat dit eveneens niet goed gereinigd kan worden. In onderstaande paragrafen zal per ruimte worden aangegeven wat de normen zijn. 3.2 Toiletruimte Toiletten en urinoirs kunnen een bron van micro-organismen vormen als ze slecht worden schoongemaakt of in slechte staat zijn. Voorzie de vloer van materiaal dat geen vocht doorlaat of opneemt en gemakkelijk schoon is te houden. Voorzie de wanden tot tenminste 1,50 meter vanaf de vloer van materiaal dat geen vocht absorbeert en gemakkelijk schoon te maken is. Vervaardig de overige delen van de wanden en het plafond van materiaal dat niet door water kan worden aangetast. Voorzie het toilet van één of meer ventilatieopeningen die rechtstreeks in verbinding staan met de buitenlucht of luchtkanalen. Voorzie de toiletten van een handenwasgelegenheid en plaats hierbij een zeepdispenser en papieren handdoekjes. Plaats een afvalemmer in de ruimte. Deze moet voorzien zijn van een plastic zak. Plaats een sanitaircontainer in het damestoilet. 3.3 Doucheruimte Een schone douche is niet alleen prettig om in te douchen, maar ook beperkt dit het risico van het oplopen van voetschimmel. Douches moeten voldoen aan de volgende eisen: Voorzie de vloer van materiaal dat geen vocht doorlaat of opneemt, gemakkelijk schoon is te houden en eventueel te desinfecteren. Voorzie de vloer van een afneembaar rooster en een stankafsluiter. Voorzie de wanden tot tenminste 1,70 meter vanaf de vloer van materiaal dat geen vocht absorbeert en gemakkelijk schoon te maken is. Voorzie de overige delen van de wanden en het plafond van materiaal dat niet door water en waterdamp kan worden aangetast. Ventileer de doucheruimten voldoende; zodanig dat er geen condens op de wanden en het plafond zichtbaar is en schimmelgroei wordt voorkomen. Plaats een afvalemmer in de ruimte. Deze moet voorzien zijn van een plastic zak. Plaats de vloer op afschot zodat (schrob)water vanzelf afvloeit richting de afvoer. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 15 van 65

16 3.4 Artsenkamer / Onderzoekskamer De artsenkamer of onderzoekskamer wordt gebruikt voor medisch onderzoek bij cliënten. Zorg dat de vloer goed reinigbaar, naadloos en stroef is. Voorzie de behandeltafel of -stoel van niet-absorberend en afwasbaar materiaal. Voorzie de ruimte van een handenwasgelegenheid met vloeibare zeep en handdesinfectans in niet navulbare flacons, papieren handdoekjes en een pedaalemmer met afvalzak en voetbediening. Zorg voor de aanwezigheid van een UN gekeurde naaldencontainer. Voorzie de onderzoeksbank van een papierrol. Het papier wordt vervangen na iedere cliënt die op de onderzoeksbank heeft gelegen. 3.5 Groepsruimte met keuken Veel woonvoorzieningen beschikken over groepsruimten. Soms betreft dit slechts een voorziening waar men iets te eten kan maken voor zichzelf (alleen koude bereiding) en is er een koelkast. In andere gevallen gaat het om een complete keuken met kookvoorziening waar men ook een warme bereiding kan uitvoeren. In hoofdstuk 8. Voedselvoorziening staat meer informatie over voedselveiligheid vermeld. Bouwtechnische eisen waaraan men in ieder geval dient te voldoen, staan hieronder vermeld. Zorg dat de vloer goed reinigbaar, splintervrij en stroef is. Voorzie de wand boven het aanrechtblad tot tenminste 60 cm van materiaal dat glad en gemakkelijk schoon te maken is. Bewaar gevaarlijke stoffen (zoals bepaalde schoonmaakmiddelen) gescheiden van voedingsmiddelen en in een gesloten kast die niet toegankelijk is voor de cliënten. Plaats in of in de onmiddellijke nabijheid van de keuken een voorziening om de handen te wassen. Voorzie deze handenwasgelegenheid van een zeepdispenser en handdoekjes voor éénmalig gebruik. Plaats een afvalemmer in de ruimte. Deze moet voorzien zijn van een plastic zak. 3.6 Snoezelruimte In een snoezelruimte verblijven cliënten om te ontspannen. Middels geluid, licht en verschillende materialen krijgen de cliënten signalen binnen. Voorzie de ruimte van materialen die goed reinigbaar zijn. Zorg dat er goede schoonmaakverlichting in de snoezelruimte aanwezig is, waardoor een goede schoonmaak mogelijk is. 3.7 Schoonmaak en opslagruimte Voorzie de ruimte waar de schoonmaakmaterialen worden bewaard van een ophangsysteem. Motivatie: Als de materialen zoals bezems, trekkers e.d. op de vloer staan, blijven de materialen vuil en langdurig vochtig. Voorzie de ruimte van een uitstortgootsteen met koud en warm stromend water. Hier kan het vuile water worden verwijderd en kunnen de materialen worden gereinigd. Zorg dat er ventilatie in deze ruimte aanwezig is. Plaats lekbakken voor het opslaan van de vloeibare schoonmaakmiddelen. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 16 van 65

17 4 Binnenmilieu 4.1 Ventilatie en vochtbalans Ventilatie is bedoeld om frisse lucht toe te voeren en vervuilde lucht en vocht af te voeren. Eén van de maatregelen die genomen kan worden, is zorgen voor frisse, goed geventileerde ruimten. Daarnaast is ventilatie ook belangrijk voor het afvoeren van hinderlijke geuren en schadelijke stoffen. Voor mensen met luchtwegproblemen (astma) is ventilatie extra belangrijk. Afspraken met betrekking tot ventileren en luchten: Open tijdens het gebruik van de gemeenschappelijke ruimten altijd de luchttoevoer (ramen en/of ventilatieroosters). Zorg ervoor dat de ventilatievoorzieningen optimaal werken. Zorg voor periodiek onderhoud van mechanische ventilatie en voor het reinigen van ventilatieroosters. Zonder onderhoud vermindert de capaciteit jaarlijks met 10%. Zet in sanitaire ruimten raampjes open (indien aanwezig) of plaats een ventilatiekanaal of mechanische ventilatie. Pas zo mogelijk dwarsventilatie toe. Dit is het openzetten van twee tegenover elkaar gelegen ventilatieopeningen. Openingen kunnen bijvoorbeeld ramen en roosters zijn. 4.2 Temperatuur De behaaglijkheid in een ruimte is onder andere afhankelijk van de temperatuur en vochtigheid van de lucht. Als mensen in een ruimte verblijven, komt veel vocht vrij, bijvoorbeeld door ademen en transpireren. In een vochtige omgeving kan condens optreden. Dit maakt groei van huisstofmijten, schimmels en bacteriën gemakkelijker. Gezondheidseffecten die kunnen optreden zijn ontsteking van het neusslijmvlies (hooikoortsachtige verschijnselen), luchtweginfecties, astma of eczeem. Afspraken voor temperatuur- en vochtbeheersing: Stel de temperatuur in op minimaal 20 C. Motivatie: Een te lage temperatuur, lager dan 15 C, bevordert schimmelgroei en een hoge relatieve luchtvochtigheid de aanwezigheid van huisstofmijt. Zorg voor de aanwezigheid van zonwering en gebruik deze tijdig. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 17 van 65

18 5 Omgang met cliënten De cliënten worden gestimuleerd om zoveel mogelijk hun eigen lichaamsverzorging op zich te nemen. Indien een cliënt dit zelf niet meer kan, nemen de medewerkers dit van hem/haar over. 5.1 Hulp bij de wasbeurt en de persoonlijke hygiëne van de cliënten Iedere cliënt moet beschikken over zijn eigen wasbenodigdheden. Zorg dat iedere cliënt in het bezit is van: persoonlijke toiletartikelen zoals zeep, kam, tandenborstel, tandpasta en zo nodig scheerbenodigdheden en gebittenbakje; wasbenodigdheden zoals washandjes, handdoeken en waskommen van roestvrijstaal. Wanneer de zorgomstandigheden moeilijk zijn, kan er gebruik worden gemaakt van wegwerpwasdoekjes. Er zijn doekjes verkrijgbaar die voorzien zijn van zeep en opgewarmd kunnen worden in de magnetron. Bij het ontbreken van beheersmaatregelen: Houd als medewerkers je handen onder de kraan bij het wassen van de cliënt. Dit ter controle van de temperatuur en ter voorkoming van verbranding. Zorg dat alle benodigde materialen binnen handbereik staan en pas na het uitvoeren van de werkzaamheden handhygiëne toe. 5.2 Helpen bij tanden poetsen Dagelijkse verzorging van de mond is een onderdeel van de persoonlijke hygiëne. Attendeer de cliënt op het belang van een goede mondhygiëne. Draag handschoenen tijdens het helpen bij het poetsen van de tanden. Motivatie: Tijdens het helpen van cliënten bij het poetsen van de tanden kan er contact met bloed of andere lichaamsvloeistoffen optreden. Om besmetting te voorkomen moeten handschoenen worden gedragen. Reinig het kunstgebit dagelijks met een bij de drogist of apotheek verkrijgbaar reinigingsmiddel. 5.3 Hoortoestellen Reinig het oorstukje van een hoortoestel dagelijks volgens voorschrift van de fabrikant. Motivatie: Bij dove of slechthorende mensen wordt meer oorsmeer gevormd. Hierdoor raakt het oorstukje sneller verstopt en moet het oorstukje ook vaker worden gereinigd. Het advies is om het oorstukje van het hoortoestel s avonds door te spoelen en s nachts te laten drogen. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 18 van 65

19 5.4 Voetverzorging door de medewerkers Voetverzorging vindt plaats in de kamer van de cliënt of in een apart hiervoor ingerichte kamer. Deze kamer moet goed gereinigd kunnen worden. Zorg dat in de kamer een wastafel met zeepdispenser, een handdesinfectans, een medewerkers crème, een houder met wegwerphanddoeken, een UNnaaldencontainer, een stopcontact en een afvalemmer voorzien van een plastic zak, aanwezig zijn. Bewaar de naaldencontainer op een plek die niet toegankelijk is voor cliënten. Eet of drink niet in deze kamer tijdens de behandeling. Reinig de behandelkamer direct na gebruik. 5.5 Handverzorging Controleer bij de dagelijkse verzorging de handen op de aanwezigheid van wondjes, kloven, eeltplekken en dergelijke. Overleg met arts over verdere behandeling. Zorg dat de cliënt beschikt over een eigen nagelknippertje. Motivatie: Indien het nagelknippertje bij meerdere cliënten wordt gebruikt, kan het knippertje besmet raken en kunnen micro-organismen worden overgedragen. Door het gebruik van een persoonsgebonden knippertje wordt dit voorkomen. 5.6 Toiletteren Bij het helpen van cliënten op het toilet is er kans dat de handen van de medewerkers in contact komen met urine en/of feces. Dit geldt ook voor de kleding van de medewerker. Feces en urine worden beschouwd als besmet. Via de handen van de medewerkers kunnen de omgeving en andere cliënten besmet worden. Draag daarom handschoenen tijdens deze handeling. Neem de handhygiëne in acht tijdens het helpen van de cliënt bij het toiletteren. Attendeer de cliënt erop de handen te wassen na het toiletteren. Reinig bij incidenten (zoals het smeren met feces) direct het oppervlak. 5.7 Hulp bij eten Zorg dat de cliënten tijdens de maaltijd eten met het eetgerei die hen aangereikt wordt. Voorkom dat cliënten met elkaars eetgerei eten. Was de handen voor aanvang van het helpen met eten. Laat de cliënten die zelf eten de handen wassen voor het eten. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 19 van 65

20 6 Omgang en opslag van medicijnen en steriele materialen 6.1 Opslag medicijnen Werk volgens de Landelijke instructie Voor Toediening Gereedmaken (VTGM) van medicatie in verpleeg- en verzorgingshuizen van de V&VN (www.venvn.nl en zoek op VTGM met de zoekfunctie). Enkele belangrijke aandachtspunten waar aan voldaan dient te worden bij de opslag van medicijnen zijn: Controleer regelmatig en in ieder geval voor uitgifte de uiterste houdbaarheidsdatum van medicijnen. Medicijnen mogen niet gebruikt worden als de uiterste houdbaarheidsdatum is overschreden. Let op het hanteren van het first in, first out principe. Dit betekent dat medicijnen die het eerst geleverd zijn ook het eerste op moeten. De nieuwe voorraad moet in de medicijnkast dus altijd achteraan gezet worden en de oude voorraad naar voren geschoven. Zorg daarbij voor een overzichtelijke indeling. Bewaar medicijnen volgens voorschrift. Bij de vermelding bewaren tussen 15 en 25 C is dat bij kamertemperatuur en gekoeld bewaren betekent dat de medicijnen in de koelkast bewaard moeten worden bij een temperatuur tussen de 2 en 7 C. Controleer en registreer de temperatuur van de koelkast wekelijks. Reserveer een aparte koelkast voor medicijnen. Indien deze er niet is, moeten de medicijnen in een afgesloten bak in de levensmiddelen koelkast gezet worden. Bewaar medicijnen in een afgesloten (koel)kast die niet toegankelijk is voor cliënten. 6.2 Steriliseren Gebruik zoveel mogelijk wegwerpmaterialen zodat het steriliseren van instrumenten en materialen niet nodig is. Besteed het steriliseren van instrumenten en materialen uit aan bijvoorbeeld een ziekenhuis. 6.3 Bewaren van gesteriliseerde instrumenten en materialen In principe blijft de inhoud van de verpakking steriel zolang de verpakking droog en onbeschadigd is. Bewaar de steriele materialen nooit langer dan de uiterste houdbaarheidsdatum die op de verpakking van de laminaatzakken staat aangeduid. Houd een logboek bij waarin per sterilisatiedatum met behulp van een batchnummer 3 wordt bijgehouden welke materialen gesteriliseerd zijn. 6.4 Verpakken en etiketteren van gesteriliseerde instrumenten en materialen De verpakking van gesteriliseerde materialen is kwetsbaar. Door verkeerde behandeling gaat de steriliteit verloren. Neem daarbij de volgende regels in acht: Schrijf of stempel niet op de verpakking. Maak geen bundels van laminaatzakken. Gebruik geen nietjes, paperclips of elastiekjes. Prop laminaatzakjes niet in kastjes en laatjes. Bewaar laminaatzakjes niet op plaatsen waar ze nat kunnen worden. Gebruik het gesteriliseerde instrument niet als de verpakking: beschadigd of gescheurd is; (deels) geopend is; 3 Indien uit onderzoek blijkt dat materiaal niet goed gesteriliseerd is moeten alle materialen met hetzelfde batchnummer afgekeurd worden en opnieuw gesteriliseerd worden. Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een handicap Pagina 20 van 65

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een lichamelijke en verstandelijke handicap.

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een lichamelijke en verstandelijke handicap. Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de zorg van mensen met een lichamelijke en verstandelijke handicap December 2010 Colofon De richtlijnen zijn in 2009 opgesteld en vastgesteld

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Handhygiëne Deze WIP richtlijn betreft de handhygiëne voor zover het niet gaat om operatieve ingrepen en voeding.

Nadere informatie

Het voorkomen van verspreiding van micro-organismen. donderdag 12 november 2015

Het voorkomen van verspreiding van micro-organismen. donderdag 12 november 2015 Het voorkomen van verspreiding van micro-organismen Leervragen Hoe vindt besmetting plaats en wat zijn de risico s? Hoe kan een besmettingscyclus doorbroken worden? Persoonlijke hygiëne Handhygiëne Persoonlijke

Nadere informatie

Inleiding. Algemeen. Blijvende bacteriën

Inleiding. Algemeen. Blijvende bacteriën Handhygiëne Inleiding Deze folder is bedoeld om u te informeren hoe u de overdracht van microorganismen, zoals bacteriën en virussen, kunt voorkomen. Uw handen wassen of desinfecteren zijn de belangrijkste

Nadere informatie

002936, te gebruiken tot 24 uur na 18-12-2013, 09:12.

002936, te gebruiken tot 24 uur na 18-12-2013, 09:12. 002936, te gebruiken tot 24 uur na, 09:12. Page 1 of 7 Document ID 002936 Versie 7 Titel Handhygiëne, Uitvoeren en toepassen van Specialisme JBZ breed document Definitie Dit protocol beschrijft hoe handhygiëne

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Handhygiëne

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Handhygiëne Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Handhygiëne Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van dat u

Nadere informatie

Workshop Hoera, wij worden getoetst, 09-02-2015

Workshop Hoera, wij worden getoetst, 09-02-2015 Workshop Hoera, wij worden getoetst, 09-02-2015 Persoonlijke hygiëne medewerkers 1 Op elke afdeling is een handhygiëneprotocol/werkinstructie aanwezig 2 Tenminste bij elke toilet of toiletgroep is een

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Beschermende kleding Er wordt ingegaan op het gebruik van handschoenen; overschorten; mondneusmaskers; beschermende

Nadere informatie

Model Hygiëneprotocol voor de Arbocatalogus Vlees werkt

Model Hygiëneprotocol voor de Arbocatalogus Vlees werkt Model Hygiëneprotocol voor de Arbocatalogus Vlees werkt Dit hygiëneprotocol draagt bij aan een gemeenschappelijk beleid van hygiënemaatregelen binnen de vleessector en vleeswarensector. De huidige hygiëneprotocollen

Nadere informatie

Dwarrelende stofdeeltjes kunnen ademhalingsmoeilijkheden opleveren bij astmapatiënten. Door goed schoonmaken wordt het aantal stofdeeltjes verlaagd.

Dwarrelende stofdeeltjes kunnen ademhalingsmoeilijkheden opleveren bij astmapatiënten. Door goed schoonmaken wordt het aantal stofdeeltjes verlaagd. Schoonmaakprotocol kinderdagverblijf De Speelhaven Schuitevoerderslaan 16 1671 JZ Medemblik Februari 2015 Inhoudsopgave Inleiding 1. Schoonmaakmethoden 2. Aandachtspunten reiniging 3. Desinfecteren van

Nadere informatie

Protocol Hygiëne thuiszorg

Protocol Hygiëne thuiszorg Protocol Hygiëne thuiszorg Algemene hygiëne De woning van de cliënt mag niet zodanig vervuild zijn dat de zorgverlener of het zorgverleningsproces wordt geschaad. Als de algemene hygiënische omstandigheden

Nadere informatie

Basishygiëne. Brochure medewerkers Westfriesgasthuis

Basishygiëne. Brochure medewerkers Westfriesgasthuis Basishygiëne Brochure medewerkers Westfriesgasthuis 1. Basishygiëne Waarom is basishygiëne belangrijk? Ziekenhuisinfecties zijn helaas een veel voorkomend en wereldwijd probleem. In de Nederlandse ziekenhuizen

Nadere informatie

PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN

PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN Als het kind geneesmiddelen nodig heeft gedurende het verblijf op de basisschool kunnen de ouders hun zeggenschap over de toediening van de medicamenten

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Hygiëne, veiligheid en afvalregeling

Hoofdstuk 2: Hygiëne, veiligheid en afvalregeling 2 Hygiëne, veiligheid en afvalregeling 2.1 Persoonlijke hygiëne Tijdens de werkzaamheden van de medewerker bloedafname: is eten, drinken en roken niet toegestaan moet de bedrijfskleding gedragen worden:

Nadere informatie

Handhygiëne: Waarom, Wie en Wanneer?

Handhygiëne: Waarom, Wie en Wanneer? Handhygiëne: Waarom, Wie en Wanneer? WAAROM? Per dag overlijden wereldwijd duizenden mensen aan zorggerelateerde infecties Handen zijn een vervoersmiddel voor ziekteverwekkende bacteriën Handhygiëne is

Nadere informatie

Doel: Het benoemen van maatregelen om het risico van overdracht van micro-organismen van medewerkers van Hap t Hellegat naar patiënten te verminderen.

Doel: Het benoemen van maatregelen om het risico van overdracht van micro-organismen van medewerkers van Hap t Hellegat naar patiënten te verminderen. Toepassing richtlijn Doel: Het benoemen van maatregelen om het risico van overdracht van micro-organismen van medewerkers van Hap t Hellegat naar patiënten te verminderen. Kwaliteitseisen Infectiepreventie

Nadere informatie

Rapport van het hertoetsbezoek op 5 augustus 2014 aan centrum voor Reuma en Revalidatie Rotterdam te Rotterdam. Den Haag, augustus 2014

Rapport van het hertoetsbezoek op 5 augustus 2014 aan centrum voor Reuma en Revalidatie Rotterdam te Rotterdam. Den Haag, augustus 2014 Rapport van het hertoetsbezoek op 5 augustus 0 aan centrum voor Reuma en Revalidatie Rotterdam te Rotterdam Den Haag, augustus 0 Rapport van het herinspectiebezoek aan Centrum voor Reuma en Revalidatielocatie

Nadere informatie

Inleiding : Inhoud: 1. Persoonlijke hygiëne 2. Voeding en hygiëne 3. Hygiëne in en om het gebouw

Inleiding : Inhoud: 1. Persoonlijke hygiëne 2. Voeding en hygiëne 3. Hygiëne in en om het gebouw Inleiding : In dit protocol staan alle afspraken die BSO Kids Pleasure hanteert omtrent hygiëne in de meest ruime zin van het woord. Het gaat om afspraken op vlak van persoonlijke hygiëne, voedselhygiëne

Nadere informatie

Hygiëne in onze keuken

Hygiëne in onze keuken 2014 Hygiëne in onze keuken Inleiding Het naleven van hygiëneregels is essentieel in een moderne grootkeuken. De maaltijden die bereid worden zijn voor mensen die al gevoelig zijn voor infecties, daar

Nadere informatie

Protocol 3: Geneesmiddelen en Medisch Handelen 1 (GMMH) KDV t Sprookjesland

Protocol 3: Geneesmiddelen en Medisch Handelen 1 (GMMH) KDV t Sprookjesland Protocol 3: Geneesmiddelen en Medisch Handelen 1 (GMMH) KDV t Sprookjesland 1 Laatste versie: 27 januari 2014 Inhoudsopgave Inleiding 3. Geneesmiddelen verstrekking op verzoek 3.1. Huid- en wondverzorging

Nadere informatie

Dit project werd mogelijk gemaakt door: Handhygiëne Programma Kinderdagverblijven

Dit project werd mogelijk gemaakt door: Handhygiëne Programma Kinderdagverblijven Dit project werd mogelijk gemaakt door: Handhygiëne Programma Kinderdagverblijven Kennistraining Handhygiëne Richtlijn Voor Pedagogisch Medewerkers in Kinderdagverblijven Inhoudsopgave 1 Waarom is handhygiëne

Nadere informatie

Handhygiëne medewerkers

Handhygiëne medewerkers Ziekenhuizen Handhygiëne medewerkers Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van dat u de meest

Nadere informatie

Checklist Hygiënebegeleiding Seksinrichtingen september 2013

Checklist Hygiënebegeleiding Seksinrichtingen september 2013 Checklist Hygiënebegeleiding Seksinrichtingen september 2013 Locatie Datum Inspecteur 1. Hygiënisch handelen en schoonmaken 1. 1. Schone handen De handen worden schoongemaakt: - na een toiletbezoek; -

Nadere informatie

H Y G I Ë N E R I C H T L I J N E N V O O R V E R P L E E G H U I Z E N E N W O O N Z O R G C E N T R A

H Y G I Ë N E R I C H T L I J N E N V O O R V E R P L E E G H U I Z E N E N W O O N Z O R G C E N T R A H Y G I Ë N E R I C H T L I J N E N V O O R V E R P L E E G H U I Z E N E N W O O N Z O R G C E N T R A J A N U A R I 2 0 0 9 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Postbus 2200 1000 CE Amsterdam tel:

Nadere informatie

1 Protocol gezondheid

1 Protocol gezondheid Protocol gezondheid 1 2 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Handen wassen 3 3. Ziektes 4 4. Schoonmaken 5 5. Klimaat op de groep 5 6. Buitenspelen 5 7. Overig 6 Bijlage 7 3 1. Inleiding Omdat wij werken met een kwetsbare

Nadere informatie

PROTOCOL TER PREVENTIE VAN BLOEDOVERDRAAGBARE AANDOENINGEN. Met instemming PGMR mei 2013 MET INSTEMMING

PROTOCOL TER PREVENTIE VAN BLOEDOVERDRAAGBARE AANDOENINGEN. Met instemming PGMR mei 2013 MET INSTEMMING PROTOCOL TER PREVENTIE VAN BLOEDOVERDRAAGBARE AANDOENINGEN Met instemming PGMR mei 2013 MET INSTEMMING INHOUDSOPGAVE INHOUDSOPGAVE... 1 1 INLEIDING... 2 2 VOORKOMEN VAN BLOEDBLOEDCONTACT... 2 2.1 Specifieke

Nadere informatie

Richtlijn voor het hygiënisch werken in het bekkenbodemgebied

Richtlijn voor het hygiënisch werken in het bekkenbodemgebied Richtlijn voor het hygiënisch werken in het bekkenbodemgebied Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 3 2. Personeel blz. 4 3. Eisen gesteld aan de ruimte waar handelingen plaatsvinden blz. 5 3.1. Onderzoeksbank

Nadere informatie

Zwolle, januari 2014. Rapport van het inspectiebezoek op 1 november 2013 aan verpleeghuis De Weemelanden te Vriezenveen

Zwolle, januari 2014. Rapport van het inspectiebezoek op 1 november 2013 aan verpleeghuis De Weemelanden te Vriezenveen Zwolle, januari 204 Rapport van het inspectiebezoek op november 203 aan verpleeghuis De Weemelanden te Vriezenveen Inhoud Inleiding 3. Aanleiding en belang 3.2 Doelstelling 3.3 Methode 3.4 Toetsingskader

Nadere informatie

Algemene voorzorgsmaatregelen

Algemene voorzorgsmaatregelen Algemene voorzorgsmaatregelen 1 Inleiding Deze richtlijn bestaat uit vier hoofdstukken, namelijk: 1. Persoonlijke hygiëne medewerker; 2. Handhygiëne medewerker; 3. Persoonlijke beschermingsmiddelen; 4.

Nadere informatie

Hoe krijg je hepatitis B?

Hoe krijg je hepatitis B? Hepatitis B Hepatitis B is een infectie van de lever, veroorzaakt door het hepatitis B-virus. In Nederland wordt dit virus vooral overgedragen door seksueel contact. Het dringt via de slijmvliezen van

Nadere informatie

Chemotherapie INTERNE GENEESKUNDE. Maatregelen thuis

Chemotherapie INTERNE GENEESKUNDE. Maatregelen thuis Chemotherapie Maatregelen thuis INTERNE GENEESKUNDE In deze folder leest u adviezen over beschermende maatregelen in de thuissituatie, nadat u een behandeling met cytostatica (chemotherapie) heeft gehad.

Nadere informatie

BELEID RIE GEZONDHEIDSRISICO 2015

BELEID RIE GEZONDHEIDSRISICO 2015 BELEID RIE GEZONDHEIDSRISICO 2015 Versie 1.10 Datum : 01-10-2014 Versie 1.00 Wijziging : 08-03-2015 Versie 1.10 1. Beleid t.a.v. gezondheidsrisico s door overdracht van ziektekiemen. 1. Leidsters wassen

Nadere informatie

6 Schoonmaakschema s en printklare instructies

6 Schoonmaakschema s en printklare instructies 6 Schoonmaakschema s en printklare instructies In dit hoofdstuk vindt u schoonmaakschema s en printklare werkinstructies voor het wassen en desinfecteren van de handen. Ook vindt u in dit hoofdstuk het

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Accidenteel bloedcontact

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Accidenteel bloedcontact Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Accidenteel bloedcontact Werkgroep Infectie Preventie Vastgesteld: januari 2004 Gewijzigd: maart 2004 Gewijzigd: februari 2009 Revisie: januari 2009 Dit document mag vrijelijk

Nadere informatie

Preventie infecties voor en door medewerkers. informatie voor medewerkers

Preventie infecties voor en door medewerkers. informatie voor medewerkers Preventie infecties voor en door medewerkers informatie voor medewerkers Preventie infecties voor en door medewerkers Werken in een ziekenhuis is als werken in een kleine samenleving op zich. Een samenleving

Nadere informatie

Deze informatie is bestemd voor patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting.

Deze informatie is bestemd voor patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting. Deze informatie is bestemd voor patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een bacterie die bij 20-60% van gezonde personen voorkomt op de huid.

Nadere informatie

Infectiepreventie en Vrijwilligers. Kim van den Berg Deskundige Infectiepreventie i.o.

Infectiepreventie en Vrijwilligers. Kim van den Berg Deskundige Infectiepreventie i.o. Infectiepreventie en Vrijwilligers Kim van den Berg Deskundige Infectiepreventie i.o. Inhoud Wat is infectiepreventie Taken deskundige infectiepreventie Isolatie Handhygiëne Handdesinfectie oefenen d.m.v.

Nadere informatie

Isolatiemaatregelen. Infectiepreventie

Isolatiemaatregelen. Infectiepreventie Isolatiemaatregelen Infectiepreventie Inleiding Ieder mens draagt miljarden bacteriën met zich mee. Bacteriën worden ook wel micro-organismen genoemd omdat zij niet met het blote oog te zien zijn maar

Nadere informatie

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor Zwemgelegenheden en sauna s. November 2010

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor Zwemgelegenheden en sauna s. November 2010 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor Zwemgelegenheden en sauna s November 2010 Colofon De Hygiënerichtlijnen voor Badinrichtingen en sauna s zijn in 2010 opgesteld, met medewerking

Nadere informatie

Het protocol Preventie handeczeem is bedoeld voor werkgevers en werknemers van schoonmaakbedrijven.

Het protocol Preventie handeczeem is bedoeld voor werkgevers en werknemers van schoonmaakbedrijven. Bijlage 14: Protocol Preventie handeczeem Inleiding Handeczeem is een van de meest voorkomende huidaandoeningen: naar schatting een op de tien mensen heeft er tenminste een keer per jaar last van. Het

Nadere informatie

Toediening van medicijnen

Toediening van medicijnen Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Toediening van medicijnen Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u

Nadere informatie

Beleid t.a.v. gezondheidsrisico s door overdracht van ziektekiemen

Beleid t.a.v. gezondheidsrisico s door overdracht van ziektekiemen Beleid t.a.v. gezondheidsrisico s door overdracht van Kind komt in contact met via ongewassen handen van 1. Handen worden gewassen voor het aanraken van voedsel 2. Handen worden gewassen voor het eten

Nadere informatie

Bijzonder Resistente Micro-Organismen. Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO

Bijzonder Resistente Micro-Organismen. Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO Bijzonder Resistente Micro-Organismen Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO In deze folder vindt u meer informatie over Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) en Extended Spectrum Beta-Lactamase

Nadere informatie

Bewaren en transporteren van gebruikt instrumentarium

Bewaren en transporteren van gebruikt instrumentarium Ziekenhuizen Bewaren en transporteren van gebruikt instrumentarium Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis

Nadere informatie

Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval

Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval in de St. Anna Zorggroep Voorlichtingsbrochure betreffende bloedoverdraagbare aandoeningen op en door het werk. Algemeen

Nadere informatie

Werkdocument 31-08-2009. Hygiëneprotocol Grieppandemie Zuidwester

Werkdocument 31-08-2009. Hygiëneprotocol Grieppandemie Zuidwester Werkdocument 31-08-2009 Hygiëneprotocol Grieppandemie Zuidwester Betreft : Opgesteld door: Hygiëneprotocol Grieppandemie Zuidwester Werkgroep Grieppandemie Datum: 31 augustus 2009 Hygiëneprotocol Nieuwe

Nadere informatie

ALGEMENE EN BIJKOMENDE VOORZORGSMAATREGELEN BIJ ISOLATIE. - Patiëntinformatie -

ALGEMENE EN BIJKOMENDE VOORZORGSMAATREGELEN BIJ ISOLATIE. - Patiëntinformatie - ALGEMENE EN BIJKOMENDE VOORZORGSMAATREGELEN BIJ ISOLATIE - Patiëntinformatie - Goede en slechte bacteriën Bacteriën leven overal: in onze omgeving, op onze huid en in ons lichaam, ze zijn microscopisch

Nadere informatie

Preventie infecties voor en door medewerkers. informatie voor medewerkers

Preventie infecties voor en door medewerkers. informatie voor medewerkers Preventie infecties voor en door medewerkers informatie voor medewerkers Preventie infecties voor en door medewerkers Werken in een ziekenhuis is als werken in een kleine samenleving op zich. Een samenleving

Nadere informatie

Na het plaatsen van de dispensers met handdesinfectans wordt voor de medewerkers een instructie georganiseerd.

Na het plaatsen van de dispensers met handdesinfectans wordt voor de medewerkers een instructie georganiseerd. Nr. Conclusie inspectie Acties Wanneer gereed 1.1 Op elke bezochte afdeling is een werkinstructie aanwezig voor handhygiëne. Binnen TMZ is gekozen voor Sterillium Med van Hartman als handendesinfectans.

Nadere informatie

Workshop infectiepreventie

Workshop infectiepreventie Workshop infectiepreventie Carolien Oldenkamp Berkelaar, deskundige infectiepreventie bestuurslid, trainer voorzitter a.i. Waar denk je aan bij infectiepreventie? Handhygiëne Bacteriën Schoonmaak Desinfectie

Nadere informatie

HYGIËNEREGELS VOOR DE KEUKEN

HYGIËNEREGELS VOOR DE KEUKEN HYGIËNEREGELS VOOR DE KEUKEN Richtlijnen voor: Economen Koks Hulppersoneel keuken Hulppersoneel onderhoud door Luk Wullaert Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) - voor Roeland

Nadere informatie

H Y G I Ë N E R I C H T L I J N E N V O O R P U B L I E K S E V E N E M E N T E N

H Y G I Ë N E R I C H T L I J N E N V O O R P U B L I E K S E V E N E M E N T E N H Y G I Ë N E R I C H T L I J N E N V O O R P U B L I E K S E V E N E M E N T E N J A N U A R I 2 0 0 9 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Postbus 2200 1000 CE Amsterdam tel: 020 555 54 15 fax: 020

Nadere informatie

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen collectieve voorzieningen asielzoekers. Maart 2012 (DEFINITIEF)

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen collectieve voorzieningen asielzoekers. Maart 2012 (DEFINITIEF) Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen collectieve voorzieningen asielzoekers Maart 2012 (DEFINITIEF) Colofon De Hygiënerichtlijnen voor collectieve voorzieningen asielzoekers zijn

Nadere informatie

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor kleinschalige woonvormen voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen.

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor kleinschalige woonvormen voor alleenstaande minderjarige vreemdelingen. Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor kleinschalige woonvormen voor alleenstaande minderjarige Augustus 2012 Colofon De Hygiënerichtlijnen voor kleinschalige woonvormen voor alleenstaande

Nadere informatie

GEZONDHEIDSINFORMATIE

GEZONDHEIDSINFORMATIE GEZONDHEIDSINFORMATIE voor risicovolle beroepsgroepen vaccinatie DTP en Hepatitis A/B www.vggm.nl GEZONDHEIDSINFORMATIE VOOR RISICOVOLLE BEROEPSGROEPEN Als medewerker kunt u via uw werk risico lopen op

Nadere informatie

RI-26 Schoonmaak en onderhoud. woonlocaties van Cavent

RI-26 Schoonmaak en onderhoud. woonlocaties van Cavent RI-26 Schoonmaak en onderhoud woonlocaties van Cavent Datum vaststelling : 26-07-2010 Eigenaar : Beleidsmedewerker Datum aanpassingen aan : 20-01-2015 RI-26 Instructie schoonmaakcode 20-01-2015 Status

Nadere informatie

Protocol overdracht ziektekiemen

Protocol overdracht ziektekiemen Protocol overdracht ziektekiemen Aanleren hoest- en niesdiscipline Ziektekiemen uit de neus, mond en keel kunnen zich op verschillende manieren verspreiden. Om risico's te beperken zijn de volgende zaken

Nadere informatie

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor verpleeghuizen en woonzorgcentra. Augustus 2012

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor verpleeghuizen en woonzorgcentra. Augustus 2012 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor verpleeghuizen en woonzorgcentra Augustus 2012 Colofon De richtlijnen zijn in 2007 opgesteld, herzien in 2012 door: GGD Amsterdam GGD Gooi-

Nadere informatie

Beleid. Hygiëne en voeding. Datum: 14/11/2011 Versie: 003

Beleid. Hygiëne en voeding. Datum: 14/11/2011 Versie: 003 Beleid Hygiëne en voeding Datum: 14/11/2011 Versie: 003 Inhoud Inleiding 3 Hygiëne 4 Toilethygiëne en verschonen 4 Schoonmaken 5 Zandbakken 5 Huisdieren en ongedierte 5 Voeding en hygiëne 6 Bijbehorende

Nadere informatie

Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen

Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen BRMO en isolatie Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen Deze folder geeft u informatie over bijzonder resistente microorganismen (BRMO) en de extra maatregelen die binnen het Laurentius Ziekenhuis

Nadere informatie

Soort ongeval Urgentiecode Oplossingen Plan van aanpak Verantwoordelijk uitvoer of implementatie ZIEKTE KIEMEN. Is opgenomen in het protocol

Soort ongeval Urgentiecode Oplossingen Plan van aanpak Verantwoordelijk uitvoer of implementatie ZIEKTE KIEMEN. Is opgenomen in het protocol RIE en ACTIEPLAN VEILIGHEID 2012 Datum inventarisatie:april 2012 Datum goedgekeurd: sept. Definitieve datum actieplan gereed: juni 2012 Codes: U= uitgesloten A: kans is groot dat het kan gebeuren B: kans

Nadere informatie

Checklist hygiëneadvies voor een zorginstelling bij een uitbraak van gastro-enteritis

Checklist hygiëneadvies voor een zorginstelling bij een uitbraak van gastro-enteritis Checklist hygiëneadvies voor een zorginstelling bij een uitbraak van gastro-enteritis Naam locatie: Bezoekadres: Naam contactpersoon: Datum: Ingevuld door: Voorbereiding op hygiëne advies bezoek Soort

Nadere informatie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie MRSA Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus Afdeling Infectiepreventie Inleiding U bezoekt de polikliniek van het Amphia Ziekenhuis of u bent in ons ziekenhuis

Nadere informatie

Vocht, schimmels & gezondheid

Vocht, schimmels & gezondheid Vocht, schimmels & gezondheid Ongeveer 15 procent van de woningen in Nederland is vochtig. Te veel vocht vermindert de kwaliteit van de binnenlucht. Dit kan luchtweg- en andere gezondheidsklachten bij

Nadere informatie

Alternatieve Technieken Legionellapreventie

Alternatieve Technieken Legionellapreventie Alternatieve Technieken Legionellapreventie 1 Programma Dagdeel 1 Inleiding en mag ik me even voorstellen? Wanneer welke techniek toepassen? Algemene wetgeving Legionellapreventie Drinkwaterbesluit (nieuw)

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Dienst Ziekenhuishygiëne. Leven met CA-MRSA thuis. GezondheidsZorg met een Ziel

Patiënteninformatie. Dienst Ziekenhuishygiëne. Leven met CA-MRSA thuis. GezondheidsZorg met een Ziel i Patiënteninformatie Dienst Ziekenhuishygiëne Leven met CA-MRSA thuis GezondheidsZorg met een Ziel 1 Wat is CA-MRSA? Methicilline Resistente Staphylococcus aureus, ook wel MRSA genoemd, wordt in de eerste

Nadere informatie

Wat te doen na een prik of snij-ongeval

Wat te doen na een prik of snij-ongeval Wat te doen na een prik of snij-ongeval Wat te doen na een Prik of Snij-ongeval in de St. Anna Zorggroep Voorlichtingsfolder betreffende bloedoverdraagbare aandoeningen op en door het werk. Algemeen Deze

Nadere informatie

Dermatologie. Schurft

Dermatologie. Schurft Dermatologie Schurft Sinds de afgelopen zomer krijgt de GGD West-Brabant meldingen van schurft. Ook bereiken ons diverse vragen over deze infectieziekte en de behandeling daarvan. Om u zo volledig mogelijk

Nadere informatie

Bijsluiter Canesten foot 1 van 5 CANESTEN FOOT

Bijsluiter Canesten foot 1 van 5 CANESTEN FOOT Bijsluiter Canesten foot 1 van 5 CANESTEN FOOT Lees deze bijsluiter zorgvuldig door, want deze bevat belangrijke informatie voor u. Dit geneesmiddel is verkrijgbaar zonder doktersvoorschrift (recept),

Nadere informatie

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de ambulancediensten. Januari 2012

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de ambulancediensten. Januari 2012 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de ambulancediensten Januari 2012 Colofon De Hygiënerichtlijnen voor de ambulancezorg is in 2011 opgesteld in samenwerking met de WIP en

Nadere informatie

Wat is M RSA? Wat zijn de ziekteverschijnselen van M RSA? Hoe kun je M RSA krijgen en hoe kun je anderen besmetten?

Wat is M RSA? Wat zijn de ziekteverschijnselen van M RSA? Hoe kun je M RSA krijgen en hoe kun je anderen besmetten? MRSA In deze folder leest u wat MRSA is, welke gevolgen dit kan hebben voor uw opname en behandeling en welke maatregelen er genomen worden om de verspreiding van MRSA te voorkomen. U wordt behandeld

Nadere informatie

1. Belang Hygiënecode

1. Belang Hygiënecode 1. Belang Hygiënecode 1. Waarom wordt er in de slagerij met een Hygiënecode gewerkt? Om op een structurele manier hygiënisch en veilig met voedsel te werken. Om mensen te leren om gezonder en gevarieerder

Nadere informatie

Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ. Marijke Bilkert Senior inspecteur

Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ. Marijke Bilkert Senior inspecteur Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ Marijke Bilkert Senior inspecteur Wat ziet de inspecteur: infectiepreventie vanuit het oogpunt van de IGZ De inhoud van deze presentatie

Nadere informatie

Goede hygiënische praktijken bij controles van bedrijven in de voedselketen. Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen

Goede hygiënische praktijken bij controles van bedrijven in de voedselketen. Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen Informatiebrochure van het FAVV voor andere inspectiediensten die controles uitvoeren in bedrijven waar levensmiddelen gemanipuleerd worden Goede

Nadere informatie

DIS 2289 Detailhandel ambulant in brood en patisserie: Infrastructuur, inrichting en hygiëne [2289] v7

DIS 2289 Detailhandel ambulant in brood en patisserie: Infrastructuur, inrichting en hygiëne [2289] v7 Provinciale dienst van:... Datum:... Verantwoordelijke Controleur:... Nr:... Operator :... N uniek... Adres :...... DIS 2289 Detailhandel ambulant in brood en patisserie: Infrastructuur, inrichting en

Nadere informatie

Niet altijd treden ziekteverschijnselen op. Als er ziekteverschijnselen optreden, gebeurt dat meestal 3-4 dagen na de besmetting.

Niet altijd treden ziekteverschijnselen op. Als er ziekteverschijnselen optreden, gebeurt dat meestal 3-4 dagen na de besmetting. E. coli infecties (EHEC = Enterohemorragische Escherichia coli ) 1 Wat is het De E-coli bacterie is meestal een onschuldige darmbewoner bij de mens. Er zijn echter ook E.coli bacteriën waarvan je ziek

Nadere informatie

SAFE PLAY. Een handleiding voor veilige BDSM. Soapoli-online www.soapoli-online.nl info@soapoli-online.nl

SAFE PLAY. Een handleiding voor veilige BDSM. Soapoli-online www.soapoli-online.nl info@soapoli-online.nl SAFE PLAY Een handleiding voor veilige BDSM Soapoli-online www.soapoli-online.nl info@soapoli-online.nl Inhoudsopgave Inhoudsopgave Bladzijde 1 Inleiding Bladzijde 2 SOA Bladzijde 3-4 Needleplay/ naaldenspel

Nadere informatie

Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP

Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Hoesten, niezen en neus snuiten in papieren zakdoekje. Zakdoekje direct weggooien. Handen wassen met water en zeep. ZO HOUDEN WE GRIP OP GRIEP Lees deze brochure aandachtig. In deze brochure staat praktische

Nadere informatie

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne

1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne VRAAG EN ANTWOORD Hepatitis B aandachtscampagne: Zeg Nee!...Tegen hepatitis B 1. Vragen over de hepatitis B aandachtscampagne Q. Wat is het doel van de campagne? A. We willen Chinezen woonachtig in Rotterdam

Nadere informatie

Handen wassen met zeep

Handen wassen met zeep HANDLEIDING DIGIBORD PRESENTATIE Handen wassen met zeep Meer informatie op hygienewerkt.info Met deze handleiding geven wij u een toelichting op de Digibord presentatie Handen wassen met zeep. Per slide

Nadere informatie

BSO Abeltje Protocol: Hygiëne en leefomgeving

BSO Abeltje Protocol: Hygiëne en leefomgeving BSO Abeltje Protocol: Hygiëne en leefomgeving Laatst gewijzigd: 22 augustus 2013 Auteur: Michèle Goeman Waarom dit protocol? Veel van de regels die gelden op onze BSO liggen schriftelijk eigenlijk niet

Nadere informatie

DIS 2251 Horeca ambulant: Infrastructuur, inrichting en hygiëne [2251] v7

DIS 2251 Horeca ambulant: Infrastructuur, inrichting en hygiëne [2251] v7 Provinciale dienst van:... Datum:... Verantwoordelijke Controleur:... Nr:... Operator :... N uniek... Adres :...... DIS 2251 Horeca ambulant: Infrastructuur, inrichting en hygiëne [2251] v7 C : conform

Nadere informatie

Veilig werken voor pedicures en podotherapeuten

Veilig werken voor pedicures en podotherapeuten Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Veilig werken voor pedicures en podotherapeuten Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt

Nadere informatie

Het is belangrijk om een goede categorie indeling te gaan volgen:

Het is belangrijk om een goede categorie indeling te gaan volgen: Bijlage F: Portioneren van producten Het uitgangspunt voor een voedselbank moet zijn dat het veruit de voorkeur verdient met de leverancier af te spreken dat de producten geleverd worden in portiegroottes

Nadere informatie

Hygiënebeleid. Hoofdstuk 1: Wat is hygiëne? 1.1 Inleiding

Hygiënebeleid. Hoofdstuk 1: Wat is hygiëne? 1.1 Inleiding Hygiënebeleid Hoofdstuk 1: Wat is hygiëne? 1.1 Inleiding Hygiëne is binnen de kinderderopvang belangrijk. Bij de SKOS hebben we dat vastgelegd in een hygiënebeleid. Jonge kinderen kunnen in aanraking komen

Nadere informatie

Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) KDV t Sprookjesland

Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) KDV t Sprookjesland Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) KDV t Sprookjesland 1 Laatste versie: 27 januari 2014 Inhoudsopgave Inleiding 4. 1. Aandachtspunten 4.2. Zuigelingenvoeding 4.3. Voedselallergie

Nadere informatie

Maatregelen thuis na behandeling met chemotherapie. Afdeling Dagbehandeling beschouwend

Maatregelen thuis na behandeling met chemotherapie. Afdeling Dagbehandeling beschouwend Maatregelen thuis na behandeling met chemotherapie Afdeling Dagbehandeling beschouwend Inleiding In deze folder leest u adviezen over beschermende maatregelen in de thuissituatie na behandeling met cytostatica

Nadere informatie

MRSA-positief, wat nu?

MRSA-positief, wat nu? Infectiepreventie MRSA-positief, wat nu? www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is MRSA?... 3 Wie loopt het meeste risico MRSA op te lopen?... 3 MRSA-dragerschap... 4 Verspreiding van MRSA voorkomen...

Nadere informatie

Hepatitis B vaccinatie

Hepatitis B vaccinatie Hepatitis B vaccinatie De lever speelt een centrale rol bij de stofwisseling van eiwitten, vetten en suikers en de zuivering van het bloed. Soms raakt de lever ontstoken. In zo n geval is er sprake van

Nadere informatie

Beschermende maatregelen na chemotherapie

Beschermende maatregelen na chemotherapie 00 Beschermende maatregelen na chemotherapie (voor thuis) Dagbehandeling Oncologie In deze folder staan adviezen over beschermende maatregelen voor thuis nadat u een behandeling met cytostatica (= chemotherapie)

Nadere informatie

dienstverlening/ protocollen Specifiek bijbehorende instrumenten opgeslagen in: niet van toepassing Eerstvolgende evaluatiedatum mei 2013

dienstverlening/ protocollen Specifiek bijbehorende instrumenten opgeslagen in: niet van toepassing Eerstvolgende evaluatiedatum mei 2013 Statusoverzicht. Consultatie unitmanagers/ locatiemanagers mei 2011 evaluatie Consultatie cliëntenraad sept. 2001 OR Instemming Advies Vastgesteld door Bestuursgroep sept. 2001 Borging. Proceseigenaar

Nadere informatie

Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC)

Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) Protocol 4: Voedselveiligheid in het Kindercentrum 1 (VVKC) KDV t Sprookjesland 1 Laatste versie: 17 november 2014 Inhoudsopgave Inleiding 4. 1. Aandachtspunten 4.2. Zuigelingenvoeding 4.3. Voedselallergie

Nadere informatie

MRSA Radboud universitair medisch centrum

MRSA Radboud universitair medisch centrum MRSA U wordt behandeld in het Radboudumc en bent mogelijk in contact gekomen met de MRSA bacterie (Meticilline Resistente Staphylococcus Aureus). Dit kan zijn doordat u Beroepsmatig in aanraking komt

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Handhygiëne medewerkers

Ziekenhuizen. Handhygiëne medewerkers Ziekenhuizen Handhygiëne medewerkers Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: oktober 2007 Revisie: oktober 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep

Nadere informatie

Veilig werken in de fysiotherapie en de ergotherapie

Veilig werken in de fysiotherapie en de ergotherapie Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Veilig werken in de fysiotherapie en de ergotherapie Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur

Nadere informatie

WAT ZIJN DE VERSCHIJNSELEN VAN HEPATITIS B?

WAT ZIJN DE VERSCHIJNSELEN VAN HEPATITIS B? WAT IS HEPATITIS Hepatitis is een ontsteking van de lever. Er zijn verschillende soorten leverontsteking. Ooit wereldwijd waargenomen zijn hepatitis A t/m H, waarvan hepatitis A, B en C de meest bekenden

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Handhygiëne medewerkers

Ziekenhuizen. Handhygiëne medewerkers Ziekenhuizen Handhygiëne medewerkers Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: oktober 2007 Wijziging: september 2012 Revisie: oktober 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid

Nadere informatie