Duurzaam Lingewaard Voortgangsbericht M. Hage 17 december 2014

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Duurzaam Lingewaard Voortgangsbericht 2014. M. Hage 17 december 2014"

Transcriptie

1 Duurzaam Lingewaard Voortgangsbericht 2014 M. Hage 17 december 2014

2 Naam opsteller M. Hage Datum vaststelling 13 januari 2015 Afdeling Beleids- en Vastgesteld door College Projectontwikkeling Team Ruimtelijk Beleid 14 INT Datum en versie 17 december INT02629

3 Inhoudsopgave Samenvatting... 4 Voortgangsbericht per thema in het uitvoeringsprogramma Duurzaam Leven Duurzame Organisatie Duurzame Mobiliteit Duurzame Economie Duurzaam Bouwen en inrichten Exploitatiebudget duurzaamheid

4 Samenvatting Inleiding Dit is het derde voortgangsbericht van het uitvoeringsprogramma duurzaamheid Het omvat de periode januari tot en met november 2014 en informeert u in het algemeen over de voortgang en geeft een doorkijk naar In het tweede gedeelte wordt uitgebreider ingegaan op de voortgang in de individuele projecten, geordend naar thema. Het 3 e jaar uitvoeringsprogramma duurzaamheid: uitvoering op stoom Het uitvoeringsprogramma duurzaamheid is in zijn derde jaar inmiddels goed verankerd in de organisatie was het jaar van uitvoeren. Het project Slim Lingewaard over collectieve inkoop woningisolatie en zonnepanelen is afgerond. Uiteindelijk hebben 54 gezinnen daadwerkelijk opdracht gegeven voor het plaatsen van zonnepanelen of woningisolatie. Dat is een mooi begin. In 2015 zal dit project worden voortgezet door Lingewaard Energie. Lingewaard Energie heeft ook een mooie start gemaakt met het wijkproject de knop om, waarin buren met elkaar energie besparen. In 2014 hebben veel vrijwilligers werk gemaakt van duurzaamheid. Zonder hen hadden wij deze twee projecten niet kunnen doen en ook geen duurzaamheidsmarkt kunnen organiseren. Bij het thema duurzame organisatie zijn ook vorderingen gemaakt, al is het soms lastig om de juiste verantwoordelijke te vinden, omdat de thema s dwars door de organisatie heen gaan. Voor 2015 is de uitdaging nog meer concrete dingen te doen. Zo kunnen medewerkers nu gebruik maken van elektrische voertuigen voor dienstreizen. Ook is er het project verduurzaming gemeentelijk vastgoed opgestart. Hier hebben wij kunnen profiteren van de deelname aan het Euregio-project Kliker, dat eind 2014 afloopt. Een vervolgproject is in voorbereiding. Wij zullen kijken hoe Lingewaard hier aan kan haken. In 2015 loopt het huidige duurzaamheidsbeleid af. Dit jaar zijn voorbereidingen getroffen voor de beleidsactualisatie. Zo heeft er een evaluatie van het duurzaamheidsprogramma plaatsgevonden door Royal Haskoning DHV. Belangrijkste aanbeveling hierin was om meer focus aan te brengen. De aanbevelingen zullen worden meegenomen in het nieuwe beleidsplan dat samen met het evaluatierapport in 2015 aan de raad zal worden voorgelegd. Om de duurzame mobiliteit te bevorderen zijn in 2014 openbare e-laadpalen bij het gemeentekantoor geplaatst. Ook konden wij via een co-financiering van de Stadsregio extra fietsenstallingen langs HOV lijn 300 plaatsen. Deze wordt nu al goed gefrequenteerd. De bussen in de Stadsregio rijden allemaal op groen gas en zijn hiermee de meest duurzame bussen van Nederland. Bij het thema duurzame economie hebben 30 MKB bedrijven gebruik gemaakt van een energiescan, aangeboden door de gemeente. Deze bedrijven waren over het algemeen zeer tevreden over het aangeboden advies. Verder konden ook dit jaar bedrijven weer gebruik maken van subsidie, zoals de subsidieregeling verduurzaming glastuinbouw. De eerste aanvraag is op dit moment in voorbereiding. Voor het thema duurzaam bouwen en duurzame energie is dit jaar gekeken naar de mogelijkheden en kansen die zich voor Lingewaard bieden om het energieverbruik lokaal te verduurzamen. Hierbij zijn voor Lingewaard veel kansen op Bergerden: de biovergistingsinstallatie Bio Energie Bergerden, de aansluiting bij het regionale warmtenet en het initiatief voor een drijvend zonnepark op het gietwaterbassin zijn de belangrijkste. Er bestaat ook een initiatief voor het bouwen van een windpark met vijf windturbines. De gemeenteraad heeft echter in december 2014 besloten om geen medewerking te verlenen aan initiatieven voor grote windturbines. 4

5 Uitgevoerde en lopende projecten/acties in Thema duurzaam Leven Subsidieverstrekking aan Stichting Ontwikkelingssamenwerking Lingewaard voor ontwikkelingsprojecten Project bewust verlichten Buitengebied Faciliteren van Lokale Energiecoöperatie Lingewaard Energie Organisatie duurzaamheidsmarkt Project Slim Lingewaard over collectieve inkoop zonnepanelen en woningisolatie Deelname Lingewaard aan de Energy Battle Start wijkproject de knop om over huishoudelijke energiebesparing Burgers informeren over energiebesparende maatregelen 2. Thema duurzame organisatie Beleidsontwikkeling duurzaamheid Duurzaam inkopen scan Monitoring milieuprestaties gemeentelijke organisatie Leasen elektrische dienstauto s, aanschaf e-scooters en e-bikes Energiezuinigere inrichting van de openbare verlichting Verduurzaming gemeentelijk vastgoed Deelname aan het Euregioproject Kliker over gemeentelijk klimaatbeleid 3. Thema duurzame mobiliteit Voorbereiding plaatsen extra fietsenstallingen langs lijn 300 Plaatsen e-laadpalen voor het gemeentekantoor Voorbereiding Laadpalenbeleid 4. Thema duurzame economie Bedrijven informeren over energiebesparende maatregelen in nieuwsbrief Ter Zake Subsidieverlening Oost-Betuwse Uitdaging Ontwikkelen duurzaamheidsplan door het projectbureau Huissen-Angeren Energiescans MKB 5. Thema duurzaam bouwen en inrichten, duurzame energie Project haalbaarheidsonderzoek groencompensatiefonds Meenemen afvalpreventie en stimulering afvalscheiding in afvalstoffenbeleidsplan Deelname provinciale subsidie woningisolatie Project drijvend zonnepark Bergerden 5

6 Voortgangsbericht per thema in het uitvoeringsprogramma 1. Duurzaam Leven In dit thema staan projecten voor en door burgers centraal die inspelen op duurzame gedragsverandering. Energy Battle In het stookseizoen 2013/2014 heeft de gemeente mee gedaan aan de Energy Battle. De Energy Battle is een energiebesparingswedstrijd tussen gemeenten. Daarbij gaan gemeenten met ieder 3 teams van ambtenaren, bewoners en politiek (raadsleden, partijleden, wethouders) de uitdaging aan om in drie rondes van 4 weken thuis zoveel mogelijk energie te besparen. De gemeente Lingewaard is als 4e geëindigd in de Energy Battle waar 10 gemeenten aan deelnamen. De 3 teams die namens de gemeente meededen, bespaarden gemiddeld 12 procent op gas en 17 procent op elektriciteit. De reacties van deelnemers waren positief. In het stookseizoen 2014/2015 is ervoor gekozen om de energiebesparingswedstrijd voort te zetten in het wijkproject de knop om. Wijkproject de knop om De Knop Om is een gedragsveranderingscampagne om energie te besparen in een wijk in Lingewaard. De wijk betreft Molenwijk-Dries te Gendt. Lingewaard Energie voert dit project uit voor de gemeente. Zij doen dat volgens de methode die Agentschap NL heeft uitgedacht. Die methode bewijst dat een gemiddeld huishouden zo n 200,- per jaar kan besparen met simpele besparingsacties in huis. In de gekozen wijk worden zowel particuliere huiseigenaren als huurders benaderd om mee te doen. Het project is gestart op zaterdag 27 september, tijdens Burendag. Uit zowel De Dries als uit Molenwijk zijn tien enthousiaste ambassadeurs als eerste van start gegaan met het besparen van energie. Hun hulpmiddel is een Wattcher en een online programma dat 6 weken duurt. De Wattcher is een apparaat dat het totale elektriciteitsverbruik in huis meet en weergeeft. Dit helpt de bewoners inzicht te krijgen, bewust te worden en uiteindelijk het energieverbruik te verminderen. Tijdens de eerste tussentijdse bijeenkomst hebben de enthousiaste ambassadeurs de eerste weken met elkaar geëvalueerd en voornamelijk het inzicht in eigen verbruik gaf voldoende stof tot gesprekken en tips. Het uitzetten van onder andere decoders, tv s en video s brengt het basisverbruik al naar beneden. Het gebruik van een thermoskan voor thee stelt het veelvuldig gebruik van de snelkoker uit en de frituurpan en oven zijn ook energievreters. Korter douchen, vooral in gezinnen, is ook een hot item. Er kwamen vragen over vloerverwarmingspompen, isolatie en zonnepanelen voorbij. Goed om te zien hoe iedereen bezig is met gedrag en maatregelen. De besparingsronde van de ambassadeurs is niet alleen bedoeld om zelf te besparen maar ook om ervaring op te doen om straks in de eigen straat vraagbaak te kunnen zijn. De ambassadeurs worden immers de trekkers van de drie besparingsrondes die later deze winter volgen in de genoemde wijken. Leuk om te vermelden is dat de gemiddelde besparing van de ambassadeurs varieert van -8,3% tot -26,7% In het project is het wijkplatform nauw betrokken. Hetzelfde geldt voor Woonstichting Gendt. Ook wordt basisschool de Tichelaar betrokken. 6

7 Duurzaamheidsmarkt Wij kunnen terugblikken op een 2 e geslaagde duurzaamheidsmarkt op 7 september Lingewaard Energie heeft, in opdracht van de gemeente, dit jaar de markt georganiseerd samen met LingewaardUit! Door de gezamenlijke aantrekkingskracht was de markt goed bezocht (naar schatting 500 bezoekers). Er was een goede diversiteit aan kramen en de reacties van de standhouders waren positief. De inzet om vooral lokale ondernemers te trekken heeft goed uitgepakt. Daarom is Lingewaard Energie ook in 2015 weer gevraagd om de duurzaamheidsmarkt te organiseren. Project Slim Lingewaard Het samen inkopen van isolerende maatregelen of het plaatsen van zonnepanelen is goedkoper en werkt aanstekelijk. Gemeenten kunnen deze buurtinitiatieven stimuleren en ondersteunen. De regeling van de Stadsregio Buurten over Energie heeft Lingewaard in staat gesteld een aanjaagbureau in te schakelen om bewoners op het idee te brengen van en te helpen met een samen inkopen -buurtinitiatief. De gemeente Lingewaard is hiervoor de samenwerking aangegaan met bureau 5plus1. Van najaar 2013 tot en met najaar 2014 is het project actief geweest, met name in Bemmel Centrum. Gevolgde werkwijze Als medebewoners de moeite nemen om langs de deur te gaan en aan te bellen er is dus een echt moment van contact - wordt dat zeer gewaardeerd en is er echte aandacht voor de inkoopactie. Kern van de aanpak is dan ook dat 5plus1 op zoek is gegaan naar bewoners, uit een buurt, die bereid zijn een tijdelijk bewonersteam te vormen en hun mede buurtgenoten over het project willen vertellen (door langs de deur te gaan/ aan te bellen) en te inventariseren welke maatregelen men wel samen met de buurt wil gaan nemen. Na het, gezamenlijk met de gemeente, kiezen van een geschikte wijk (belangrijkste criteria: woningen gebouwd voor 1975 en voldoende koopwoningen) is 5plus1 opzoek gegaan naar enthousiaste bewoners. Die zijn gevonden, 4 in totaal. Dit bewonersteam is langs de deuren gegaan en heeft in totaal bij ongeveer 200 woningen aangebeld. Bij het aanbellen is de bewonersactie aangekondigd, zijn de bewoners uitgenodigd voor een informatieavond en is ter plekke een inventarisatieformulier ingevuld (zie hiernaast). 7

8 Vervolgens heeft het bewonersteam offertes opgevraagd bij bedrijven en heeft men hieruit met hulp van Lingewaard Energie een keuze gemaakt. Op een aparte bijeenkomst hebben de bedrijven, waaraan een offerte is gevraagd, te horen gekregen hoe het project in elkaar steekt, waarnaar gekeken zal worden en heeft men kennis kan maken met het bewonersteam en Lingewaard Energie. Bij het beoordelen van de offertes is naar kwaliteit, prijs en - waar mogelijk lokaliteit gekeken. (bij vergelijkbaar aanbod gaat lokaal voor). De gekozen bedrijven hebben tijdens een informatieavond de vragen over maatregelen beantwoord en hun producten gepresenteerd. Eén van de 3 bedrijven is zelf ook nog actief de wijk in geweest om de actieprijs (en het feit dat men door de bewoners is gekozen als partner) nogmaals onder de aandacht te brengen. Focus op 3 maatregelen Binnen het project heeft de focus sterk op 3 maatregelen gelegen: isolatie van de vloer, isolatie van de spouw en zonnepanelen. Hier was de meeste belangstelling voor. Dit zijn precies de 3 maatregelen waarvoor landelijk gezien ook de meeste belangstelling bestaat. In totaal heeft het project geresulteerd in 54 daadwerkelijke opdrachten. Het project zal in 2015 door burgerinitiatief Lingewaard Energie onder eigen regie worden voortgezet. Faciliteren lokale energiecoöperatie Lingewaard Energie Lingewaard kent een zeer actieve lokale energiecoöperatie, bestaande uit professionele vrijwilligers die zich inzetten voor energiebesparing en duurzame energie in Lingewaard. In 2014 heeft Lingewaard Energie een subsidie ter hoogte van ontvangen voor het opbouwen van de organisatie. Verbonden aan de subsidie is de vraag om het project Slim Lingewaard in eigen beheer voort te zetten. Ook hebben zij in 2014 een businessplan voor een drijvend zonnepark op het gietwaterbassin op Bergerden ontwikkeld. De gemeente heeft dit project ondersteund door bij te dragen aan de kosten voor het haalbaarheidsonderzoek. Subsidieregeling woningisolatie Lingewaard biedt via de provincie Gelderland subsidie voor woningisolatie aan bij inwoners. Doelstelling van de woningisolatie subsidieregeling was om 600 woningen te isoleren. Inmiddels zijn circa 525 aanvragen voor subsidie binnengekomen en afgehandeld. De verwachting is dat aan het einde van het jaar 600 aanvragen zijn afgehandeld. Er kunnen meer aanvragen worden afgehandeld dan 400 omdat inwoners bijna geen gebruik maken van de burenbonus. Na de genoemde 600 aanvragen is er nog ruimte in het subsidiebudget van euro om circa 80 aanvragen af te handelen. Dit kan in 2015 worden gedaan. Verder is een aanvullende subsidie van euro aangevraagd bij de provincie (voor de afhandeling van circa 400 aanvragen). 8

9 Project Lingewaard verlicht bewust Eind 2012 is het project bewust verlichten buitengebied van start gegaan. In dit project vermindert de gemeente, in overleg met burgers, verlichting die niet nodig is voor de verkeersveiligheid. Dit houdt in dat enkele masten tijdelijk worden uitgezet. Op enkele locaties gaan lantaarnpalen, bij wijze van proef, om en om uit en enkele masten worden vervangen door groen licht. In 2014 zijn er proeven gedraaid met 48 masten die tijdelijk zijn uitgezet. Op dit moment worden deze proeven geëvalueerd. Ook zijn er in het veld inmiddels ruim 275 masten c.q. armaturen vervangen door LED-verlichting. Overige communicatie over duurzaamheid en energiebesparing Ook dit jaar is er weer veel energie in het communiceren over woningisolatie en zonnepanelen gestoken. Op onze eigen webpagina, lingewaard.nl/duurzaamheid, en in het GemeenteNieuws zijn herhaaldelijk berichten geplaatst. Ook heeft de gemeente de zonatlas bijgehouden; een site waar inwoners kunnen zien of hun huis geschikt is voor zonnepanelen. Tevens heeft de gemeente deelgenomen aan de actie Earth Hour op 27 maart 2014, waar wereldwijd aandacht wordt gevraagd voor energiebesparing waarbij de lichten van de gemeentelijke gebouwen een uur zijn gedoofd. Vanwege de geringe respons en het hoge aantal ambtelijke uren wat hierin is gaan zitten is besloten om niet meer mee te doen aan de Earth Hour. Hetzelfde geldt voor de warme truiendag of andere duurzaamheidsdagen. Indien mogelijk wordt communicatie wel gecombineerd met deze dagen, zodat kan worden meegelift op landelijke media-aandacht, maar geen extra activiteiten worden ondernomen. 2. Duurzame organisatie Het thema duurzame organisatie richt zich op alles wat met de verduurzaming van de eigen gemeentelijke organisatie en bedrijfsvoering te maken heeft. Beleidsontwikkeling duurzaamheid In 2014 is ons duurzaamheidsbeleid nader onder de loep genomen. Dit heeft geresulteerd in twee rapporten: routekaart klimaatbeleid van TAUW en evaluatie duurzaamheidsbeleid van RoyalHaskoningDHV. De routekaart klimaatbeleid is ontstaan in het kader van het Euregio project Kliker en gebruikt voor de notitie duurzame energievisie Lingewaard. Op basis van deze notitie heeft het college aan de gemeenteraad voorgesteld om de energiedoelen bij te stellen tot een ambitieniveau in aansluiting aan het SER energieakkoord van het Rijk. In 2015 zal dan op basis van dit besluit de nieuwe beleidsnota duurzaamheid worden opgesteld, aangevuld met de nu nog witte vlekken op het gebied van duurzame organisatie, mobiliteit als ook biodiversiteit. De evaluatie van het duurzaamheidsbeleid van RoyalHaskoningDHV vormt de basis van de actualisatie van de beleidsnota duurzaamheid. De belangrijkste aanbeveling is om meer focus aan te brengen in het duurzaamheidsbeleid. Het evaluatierapport van RoyalHaskoningDHV zal samen met de nieuwe beleidsnota duurzaamheid in het voorjaar 2015 aan de raad worden aangeboden. Monitoring milieuprestaties gemeentelijke organisatie In 2014 is er een start gemaakt met de opzet van een monitoringsysteem om de gemeentelijke milieuprestaties te kunnen meten. Om deze volledig ingevuld te hebben vergt nog tijd. De verwachting is dat dit eind van het 1 e kwartaal 2015 is uitgevoerd. Vervolgens kan dan ook een start gemaakt worden met de monitoring. 9

10 Duurzaam inkopen Een apart traject is ingezet voor duurzaam inkopen. De gemeente Lingewaard heeft de ambitie om in % duurzaam in te kopen volgens de criteria van Agentschap NL. Daarom heeft het adviesbureau Ernst & Young opdracht gekregen om onze inkoopstromen te analyseren. Deze analyse leverde scores per afdeling, productgroep, en productcategorie op. De adviezen en concrete handvatten uit de rapportage zijn in een sessie voorgelegd aan het management met het doel een gezamenlijke visie te ontwikkelen en het draagvlak en bewustzijn voor duurzaam inkopen in de organisatie te verankeren. De systematiek om duurzaam inkopen te monitoren wordt op dit moment door het Rijk verder ontwikkeld omdat zij tamelijk rigide is: pas als voor een productgroep aan alle minimumeisen voldaan is mag deze worden meegenomen in de score. Volgens de systematiek van Agentschap NL scoorde Lingewaard in ,6%, volgens de systematiek van Ernst & Young 65,6%. Naar verwachting zullen er in 2015 nieuwe criteria worden ontwikkeld. Daarom is nu als meetbaar resultaat in de programmabegroting gekozen voor het aantal inkooptrajecten met bijzondere aandacht voor duurzaamheid in plaats van een percentage. Het project gaat verder door in 2015 drie pilotprojecten voor duurzaam inkopen aan te wijzen. Stimuleren duurzaam vervoer voor medewerkers In 2014 zijn er een aantal acties genomen om zowel het woon-werkverkeer als de ambtelijke dienstreizen te verduurzamen. Voor de dienstreizen zijn er twee elektrische auto s geleaset. Ook zijn er elektrische scooters en fietsen aangeschaft. Van de auto s en de scooters wordt goed gebruik gemaakt, van de fietsen wat minder. Voor 2015 gaan we op dezelfde wijze verder. Samen met de 10 businesscards voor het OV bieden we voldoende alternatieven om het eigen gebruik van vervoersmiddelen en declareren van kosten te reduceren. Dit jaar heeft de ambtelijke organisatie ook deel genomen aan het project fluitend naar je werk. Dit was een project om medewerkers op de fiets naar hun werk te krijgen. Acties als laat je fiets fixen en proefweken elektrisch fietsen waren een succes en er werd veel gebruik van gemaakt. In 2015 zal het project worden voortgezet. Verduurzaming gemeentelijk vastgoed In 2014 heeft de afdeling OBR deelgenomen aan het deelproject verduurzaming gemeentelijk vastgoed van het Euregio project Kliker. Eerst is er onder alle gemeentelijke gebouwen een enquête uitgevoerd over energieverbruik en verduurzaming. Doormiddel van deze enquête zijn drie gemeentelijke gebouwen geselecteerd voor een pilotproject: Kulturhus Angeren, SCC De Brink Huissen en Gemeentewerf Lingewal Bemmel. Voor deze drie gebouwen is gekeken hoe deze kunnen worden verduurzaamd. De resultaten worden eind 2014 verwacht. Voor 2015 zullen de quick-wins van deze gebouwen worden uitgewerkt en waar mogelijk worden uitgevoerd. De resultaten uit het Kliker project zullen ook de basis vormen om voor de overige gebouwen van het Gemeentelijk Vastgoed een onderzoek te starten naar de mogelijkheden van verduurzaming. Dit zal in 2015 verder worden opgepakt door de projectgroep verduurzaming gemeentelijk vastgoed Vervangen oude openbare verlichting door LED In 2013 is de oude openbare verlichting in delen van Gendt (Vleumingen, Walburgen) en Huissen (Brouwersland) vervangen door LED. In totaal zijn 170 masten vervangen. Het oude vermogen was 60 watt per mast, met de nieuwe LED-lamp is dat maximaal 41 watt. In de nachtelijke uren wordt ook nog gedimd, wat een aanzienlijke energiebesparing oplevert. 10

11 Kennisdeling en aansluiting bij netwerken In 2014 is de gemeente Lingewaard zowel in de Stadsregio Arnhem Nijmegen als ook in de Euregio actief geweest. Lingewaard was ambtelijk vertegenwoordigd in het vakberaad klimaat van de Stadsregio. In het kader van het Euregio project KliKer heeft de duurzaamheidscoördinator diverse bijeenkomsten bezocht en heeft Lingewaard deelgenomen aan twee pilot projecten: buurtprojecten en verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Door de deelname aan deze pilots heeft Lingewaard een extra bijdrage van voor het project de knop om ontvangen en kon Lingewaard gebruik maken van extra advies-uren door adviesbureau TAUW. Deze zijn ingezet voor de routekaart klimaatbeleid en het project verduurzaming gemeentelijk vastgoed. Ook in 2015 zijn er ambtelijke uren gereserveerd om te verkennen of deelname aan een vervolgproject in het kader van het interregprogramma zinvol is. 3. Duurzame mobiliteit Duurzame Carport op het Kinkelplein De plannen voor een carport met zonnepanelen, gecombineerd met de jongerenontmoetingsplek (JOP) zijn door het college teruggebracht tot een sobere variant met twee publieke oplaadpalen op het Kinkelplein. Hiermee kunnen vier elektrische voertuigen tegelijk worden opgeladen. Deze is op 10 december 2014 feestelijk geopend door wethouder Theo Peren. Laadpalenbeleid In 2014 hebben wij onderzocht hoe wij burgers en bedrijven beter kunnen faciliteren bij het plaatsen van elektrische oplaadpalen. Meedoen aan een collectieve concessie vanuit de Stadsregio Arnhem Nijmegen was een mogelijkheid voor het uitbreiden van het openbare netwerk van e-laadpalen. Hier hebben wij echter vanaf gezien omdat de kosten voor de gemeente te hoog zouden zijn. In plaats hiervan zal er volgend jaar een plan voor een strategisch netwerk voor het plaatsen van openbare oplaadpalen worden opgesteld. Indien er vraag is vanuit inwoners zal de oplaadplaats door een marktpartij geplaatst worden. Extra fietsenstallingen langs lijn 300 In november 2014 heeft de Stadsregio een beschikking verleend over voor extra fietsenstallingen langs HOV lijn 300. Doel is het om te voldoen aan de stijgende vraag, zodat nog meer mensen gebruik kunnen maken van de combinatie fiets en bus. De resterende 10% als gemeentelijke bijdrage kan worden gefinancierd door het budget voor duurzaamheid. Volgend jaar kan dit project worden uitgevoerd. Als de besluitvorming soepel verloopt, kan de plaatsing van de fietsenstallingen vlot verlopen. 11

12 4. Duurzame economie Binnen het thema duurzame economie wil de gemeente Lingewaard bedrijven op het gebied van maatschappelijk verantwoord ondernemen stimuleren en ondersteunen. Subsidieverstrekking voor de Oost-Betuwse uitdaging In 2013 en 2014 heeft de gemeente subsidie verleend aan de Oost-Betuwse uitdaging. De Oost-Betuwse uitdaging is een bedrijvennetwerk dat zich richt op het tot stand brengen van verbindingen tussen het lokale bedrijfsleven, maatschappelijke, culturele, zorg- en onderwijsorganisaties. Hun doel is om de leefkwaliteit van de bewoners in de betreffende gemeente te verbeteren. Hiervoor worden bedrijven aan maatschappelijke initiatieven gekoppeld. Subsidieregeling verduurzaming glastuinbouw De glastuinbouwsector is een belangrijke economische factor in de stadsregio Arnhem Nijmegen. Om de concurrentiekracht van de glastuinbouw in deze regio te versterken is blijvende aandacht nodig voor innovatie en verduurzaming. Daarom heeft Lingewaard graag van de mogelijkheid gebruik gemaakt om via de Stadsregio een subsidie te kunnen uitkeren voor verduurzaming van de glastuinbouw. Hiervoor is in korte tijd een subsidieverordening opgesteld en in mei vastgesteld. De eerste aanvraag is in voorbereiding. Duurzaamheidsplan Herstructureringsgebied Huissen-Angeren Afgelopen zomer heeft de stuurgroep herstructurering glastuinbouw Huissen Angeren, bestaande uit bestuurders van gemeente en provincie, ingestemd met het duurzaamheidsplan en is akkoord gegaan met het opstarten en uitvoeren van de zeven projecten binnen een budget van Het benodigd budget komt uit het budget grondexploitatie herstructurering glastuinbouw Huissen Angeren. Drie projecten zijn al van start gegaan: Huissen Angeren in het groen, Local 4 local en ondernemingsplan energie. Het project Huissen Angeren in het groen houdt in dat grondeigenaren worden gestimuleerd om inheemse beplanting aan te planten passend in het landschap. Onder begeleiding van Stichting Landschapsbeheer Gelderland (SLG), Stichting Lingewaard Natuurlijk en een vrijwilligersgroep worden de deelnemers geholpen bij het bepalen van de geschikte beplanting en de aanplant ervan. Om het voor bewoners aantrekkelijk te maken om aan het project deel te nemen wordt de beplanting gesubsidieerd. De aanplant van groen is begin 2015 gepland. Het project verloopt zeer soepel en volgens planning. Belangstelling vanuit particulieren is zoals gewenst. Het project local 4 local voldoet aan de behoefte van een groeiende groep consumenten die voedsel wil uit de buurt (kwaliteit, milieu, educatie). Met twee grote steden in de buurt kan de lokale markt een belangrijk afzetkanaal voor Huissen Angeren zijn. Doel is het aanbod producten en afzetkanalen te benutten en verder te ontwikkelen die aansluiten bij de vraag in Arnhem en Nijmegen. Het project loopt door in Glastuinbouwondernemers in het gebied Huissen-Angeren die met hun bedrijf vooruit kijken zijn met het Projectbureau Herstructurering Glastuinbouw Huissen-Angeren van mening dat een duurzame en efficiënte energie-infrastructuur een impuls kan geven aan de revitalisering van het gebied. Daarom is het project ondernemingsplan energie in het leven geroepen. Het gebied heeft nog geen infrastructuur voor duurzame energie(-uitwisseling). De mogelijkheden hiervoor worden verkend en de vervolgstappen worden na uitkomst van de verkenning bepaald. 12

13 Duurzaam evenementenbeleid In december 2012 is in het evenementbeleid duurzaamheid als een speerpunt opgenomen. Hierbij is aandacht besteed aan duurzame mobiliteit, afvalmanagement, natuur- bodem- en energiebeheer, lokale economie en eerlijke handel. Het stimuleren van duurzaamheid bij evenementen zijn doorlopende actiepunten, maar niet de core business van de collega s de vergunningverlening begeleiden. Aandacht voor openbare veiligheid staat voorop. Begin 2015 zal er een flyer duurzame evenementen met lokale voorbeelden beschikbaar zijn die aan partijen, die een vergunning willen aanvragen, wordt uitgedeeld. Ook wordt in persoonlijke gesprekken met aanvragers aandacht besteed aan dit onderwerp. Stimulering energiebesparing ondernemers Hiervoor hebben wij het project Energiescans MKB opgezet. Doelstelling was het uitvoeren van energiescans bij 30 MKB bedrijven. In het project wordt getracht 10-15% energie te besparen middels het uitvoeren van eenvoudige energiebesparende maatregelen bij MKB bedrijven. De focus van het project lag op de horeca. Inmiddels hebben 29 bedrijven mee gedaan, waarvan negen horecabedrijven. Deze bedrijven zijn bezocht door adviseurs van Stichting Collusie / Stichting Energiespaarcentrum. Geen enkele ondernemer had groene stroom. Bijna alle ondernemers zaten onder het branchegemiddelde. Toch viel er voor elke ondernemer nog wat te besparen. De gemiddelde jaarlijkse besparing die per bedrijf kan worden bereikt is 10% elektriciteit en 6% gas als de energieadviezen worden uitgevoerd. Er volgt nog een telefonische nabelactie waarin nagegaan wordt in hoeverre de energieadviezen zijn opgevolgd of in de toekomst zullen worden uitgevoerd. Een aantal voorbeelden hoe deze besparing kan worden bereikt: Bij de horeca- bedrijven kon fors bespaard worden, met name op de verlichting, omdat deze bedrijven veel royalere openingstijden hadden. In de modezaken met een groot vloeroppervlak (4) konden forse besparingen worden gerealiseerd door de vele (accent)verlichting die aanwezig was. Er is aantal malen geconstateerd dat men een dubbeltariefaansluiting had terwijl dat ongunstig is. Dit is als het verbruik van het hoogtarief veel hoger is dan het laagtarief. Men kan dan het beste weer een enkeltariefaansluiting nemen. Koelapparatuur stond vaak kouder dan (wettelijk) nodig is. Apparatuur stond vaak de hele dag aan terwijl ze maar af en toe gebruikt werden. Er werden adviezen gegeven over het plaatsen van zonweringen en de juiste plaats van de thermostaat. Zeven bedrijven hadden interesse voor zonnepanelen. Bij bijna alle bedrijven zijn led-lampen geadviseerd. De evaluatie van dit project loopt nog. Naar verwachting zal het project in 2015, afhankelijk van de evaluatie, in deze of in andere vorm worden voortgezet. In de nieuwsbrief Ter Zake voor ondernemers is in elke editie aandacht besteed aan duurzaamheid en energiebesparing. Ook konden bedrijven in 2014 gebruik maken van de Milieubarometer. Aandacht voor duurzame bedrijvigheid Bedrijven worden bij contact met de bedrijfscontactfunctionaris geattendeerd op hun maatschappelijke verantwoordelijkheden en op duurzaamheid. Duurzaamheid is een integrale permanente missie. Bij ieder contact is hier aandacht voor. Bij aanbestedingen, bij bedrijfsbezoeken, bij bijeenkomsten, bij lunches, bij nieuwe vestiging en bij verhuizing is duurzaamheid een aandachtspunt. Zowel in milieukundig, financieel als relationeel opzicht. 13

14 Kleine windturbines op bedrijventerreinen Een conceptnotitie, waarin mogelijkheden worden aangegeven voor de bouw van kleine windturbines op bestaande bedrijventerreinen, zal in 2015 worden afgerond en na besluitvorming worden betrokken bij de actualisatie van het bestemmingsplan voor de bedrijventerreinen. 5. Duurzaam bouwen en inrichten Onder het thema duurzaam bouwen en inrichten vallen alle projecten die met duurzaamheid in de (openbare) ruimte te maken hebben, dus ook lokale duurzame energieproductie. Windenergie In mei 2014 heeft het college een raadsvoorstel om een draagvlakonderzoek naar windenergie uit te voeren, teruggenomen. Op 11 december 2014 heeft de gemeenteraad in het kader van de notitie Duurzame Energievisie Lingewaard, onder meer besloten geen medewerking te verlenen aan initiatieven voor grote windturbines. Wel komt er een door de gemeente georganiseerde informatieavond over windenergie. De initiatiefnemers Blue Bear Energie voor een windpark van vijf windturbines langs de A15 hebben aangegeven door te willen gaan met hun plannen en zullen waarschijnlijk in 2015 een verzoek om planologische medewerking gaan indienen. Warmtenet en overige projecten duurzame energie Op 28 oktober 2014 heeft het college, in het kader van de notitie Duurzame Energievisie Lingewaard, onder meer besloten de raad voor te stellen vol in te zetten op de aansluiting van Bergerden op het regionaal warmtenet. Er van uitgaande dat de raad dit voorstel overneemt zal de inspanning er de komende jaren op gericht zijn samen met de belanghebbende partners een projectvoorstel te maken en stappen te zetten om tot uitvoering te komen. In 2015 zullen er haalbaarheidsonderzoeken worden uitgevoerd over de aansluiting van een woonwijk op het regionale warmtenet en de mogelijkheden onderzocht om warmtevragers en warmteleveranciers bij elkaar te brengen. Verder zijn er zijn dit jaar bij ons verschillende initiatieven voor grondgebonden zonneparken binnengekomen. Voor alle initiatieven geldt dat de grondprijzen in Lingewaard, zelfs op Bergerden, te hoog zijn voor een business case. De terugverdientermijn en daarmee de huur of pachttermijn is te lang. Op dit moment wordt er gewerkt aan een beleidsdocument voor de vestiging voor zonneparken in Lingewaard. Feitelijk is dubbelgebruik van grond de meest reële (de enige) optie. Denk aan panelen op waterplassen, op daken en op / in kunstwerken. Mogelijk zijn planologisch verloren stroken (langs wegen en spoor) ook een optie. Drijvend zonnepark op Bergerden Lingewaard Energie is bezig met een initiatief voor een drijvend zonnepark op Bergerden. Als dit project slaagt, betekent dit het grootst drijvende zonnepark in Europa met een stroomproductie voor circa 500 huishoudens. In samenwerking met adviesbureau Greenspread en Gietwaterbedrijf Bergerden B.V is er een haalbaarheidsstudie uitgevoerd naar de mogelijkheden van een drijvende zonnepanelen-opstelling op het gietwaterbassin in Bergerden. De gemeente Lingewaard is samen met de provincie Gelderland medeopdrachtgever. Het haalbaarheidsonderzoek komt tot de voorlopige conclusie dat het project kansrijk is. Wel dienen de nodige inspanningen te worden verricht om de netto investering te verlagen door prijsonderhandeling en het aantrekken van subsidies en donaties. Op dit moment lopen de voorbereidingen op de vergunningsaanvraag voor de vereiste omgevingsvergunning. Ook gaat Lingewaard Energie op zoek naar subsidiemogelijkheden. 14

15 Duurzaam Bouwen Beleid In 2013 heeft de gemeente het groen akkoord over duurzaam bouwen ondertekend. Dit houdt in dat de gemeente gaat werken met het waarderingssysteem GPR voor duurzaam bouwen. Bij gebrek aan ambtelijke capaciteit zijn hier in 2014 nauwelijks werkzaamheden verricht. Ook in 2015 zijn voor de ontwikkeling van duurzaam bouwen beleid nog geen ambtelijke uren beschikbaar. Dit is een blijvend aandachtspunt. Afspraken met woningbouwcorporaties Corporaties zijn bezig met het verduurzamen van hun woningen. Dit doen zij om hun vastgoedvoorraad up to date te houden, maar ook voor het terugdringen van de woonlasten voor huurders. Zowel Waardwonen als ook woningstichting Gendt hebben de ambitie dat hun gehele woningvoorraad in 2020 minimaal energielabel B heeft. Ook wordt vanuit de gemeente gewerkt aan een project op het gebied van huishoudelijke energiebesparing (zie project De knop om bij thema duurzaam leven ), waarbij woningstichting Gendt een van de samenwerkingspartners is. Afvalbeleid De gemeenteraad heeft in december 2013 het nieuwe afvalbeleidsplan aangenomen. Het nieuwe afvalbeleid voor de periode (Beleidsplan afvalbeheer ), dat vastgesteld is door de Raad in december 2013 heeft als doel het vergroten van de hoeveelheid gescheiden ingezameld afval ten behoeve van hergebruik. Ter realisering hiervan is gekozen voor gescheiden inzameling van restafval en grondstoffen in containers aan huis. Daarbij wordt een tarief berekend voor het legen van de restafvalcontainer en kan de grondstoffencontainer (GFT-afval en plastic afval) kosteloos aan straat gezet worden. De gedachte hier achter is het beperken van restafval en het stimuleren van het gescheiden aanbieden van herbruikbaar afval. Immers, de restafvalcontainer aanbieden kost geld; het aanbieden van de grondstoffencontainer niet. Vanaf 1 januari 2015 is het nieuwe inzamelsysteem operationeel. 15

16 Exploitatiebudget duurzaamheid In 2014 bedroeg het duurzaamheidsbudget Hiervan is door de raad toegevoegd middels een bestemmingsreserve duurzaamheid, bestemd voor in 2013 niet uitgevoerde projecten. Ten tijde van het schrijven van dit voortgangsbericht zijn de exacte gegevens over de wijze van besteding van het budget nog niet bekend. Voor een verantwoording van het budget 2014 verwijzen wij naar de jaarrekening Al kan er op het moment van schrijven van worden uitgegaan dat een het reguliere budget in 2014 in zijn geheel zal worden uitgegeven en er niet, zoals in andere jaren, het merendeel zal overblijven. Dit is toe te schrijven aan het feit dat in 2013 en in 2014 veel projecten in gang zijn gezet respectievelijk doorlopen. Voor de bestemmingsreserve duurzaamheid ligt dit anders. Deze is gekoppeld aan specifieke projecten, en zal naar verwachting maar voor een deel worden uitgegeven. Dit heeft te maken met keuzes die het college gemaakt heeft ten opzichte van de geplande projecten. In plaats van een carport met zonnepanelen ( ) kiest het college voor een eenvoudige openbare oplaadpaal (kosten ca. 3500). Ook zal er geen draagvlakonderzoek naar windenergie worden uitgevoerd (gereserveerd budget ). Het budget gereserveerd voor verduurzaming gemeentelijk vastgoed (energiebespaarcursus, besparingscampagne) is via de programmabegroting 2015 toegevoegd aan het exploitatiebudget De reden hiervoor is dat het project verduurzaming gemeentelijk vastgoed in 2014 uit middelen van het Euregio -project KliKer kon worden gefinancierd en daarom de middelen in 2014 niet nodig waren. Er zal wel gebruik worden gemaakt van het gereserveerde budget voor extra fietsenstallingen langs lijn 300. Hiervoor is een subsidie van de Stadsregio beschikbaar en bedraagt onze eigen bijdrage

Uitvoeringsprogramma duurzaamheid gemeente Lingewaard 2014-2015

Uitvoeringsprogramma duurzaamheid gemeente Lingewaard 2014-2015 1 Uitvoeringsprogramma duurzaamheid gemeente Lingewaard 2014-2015 Geactualiseerde versie januari 2014 Thema's Projectnr. Interne Acties urenlast Kosten 2014 2014 2015 totaal Kosten 2015 Subsidie van derden

Nadere informatie

VOORSTEL akkoord gaan met het voorstel tot uitvoering van het amendement revolverend fonds en kennis te nemen van de roadmap. Aan de Gemeenteraad

VOORSTEL akkoord gaan met het voorstel tot uitvoering van het amendement revolverend fonds en kennis te nemen van de roadmap. Aan de Gemeenteraad VERGADERING GEMEENTERAAD d.d. 19 januari 2015 AGENDA NR. 4, Cie S&M 05-01-2015 VOORSTEL akkoord gaan met het voorstel tot uitvoering van het amendement revolverend fonds en kennis te nemen van de roadmap.

Nadere informatie

Notitie energiebesparing en duurzame energie

Notitie energiebesparing en duurzame energie Notitie energiebesparing en duurzame energie Zaltbommel, 5 juni 2012 Gemeente Zaltbommel Notitie energiebesparing en duurzame energie 1 1. Inleiding Gelet op de ambities in het milieuprogramma 2012-2015

Nadere informatie

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten

tot eind 2025 - LED verlichting bij vervanging - inzet slimme verlichtingsconcepten Doelstelling Actie Doorlooptijd Wat gaan we doen Eigenaarschap Eigen organisatie 20% energiebesparing t.o.v. 2015 Energiebesparing gemeentelijke gebouwen 20% transitie naar hernieuwbare energie t.o.v.

Nadere informatie

Doe mee aan de jubilieum editie van de Klimaatverbond Energy Battle!

Doe mee aan de jubilieum editie van de Klimaatverbond Energy Battle! Doe mee aan de jubilieum editie van de Klimaatverbond Energy Battle! Dit najaar start de 5 de editie van de Klimaatverbond Energy Battle. Nederlandse gemeenten gaan de uitdaging aan om met drie teams van

Nadere informatie

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede

Wijk bij Duurstede, 16 september 2013. Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo. Van: Wethouder Robbert Peek. Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede Wijk bij Duurstede, 16 september 2013 Betreft: Plan van aanpak duurzaamheid. Memo Van: Wethouder Robbert Peek Aan: Gemeenteraad Wijk bij Duurstede behandeld door Jelger Takken toestelnummer 609 bijlagen

Nadere informatie

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015

Almere. Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2015 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid

gemeente Eindhoven Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid gemeente Eindhoven Inboeknummer Beslisdatum B&W Dossiernummer Bijlage bij RIB Einddoelen programma Duurzaamheid Uitleg bij de indicatoren behorende bij de einddoelen van het programma Duurzaamheid Energie

Nadere informatie

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Het college besluit Gemeentesecretaris dubbelklik hier

ADVIES BURGEMEESTER EN WETHOUDERS. Het college besluit Gemeentesecretaris dubbelklik hier Onderwerp: Energiemarkt en wijkgerichte aanpak Vertrouwelijk: Nee Portefeuillehouder: J.J.N.J. Beemsterboer Opsteller: I. Zwart/C. Ekel Registratienr.: Dubbelklik hier Datum: 3 maart 2015 Afdeling/team:

Nadere informatie

2013, peiling 2 juli 2013

2013, peiling 2 juli 2013 resultaten 2013, peiling 2 juli 2013 Van 14 mei tot en met 26 mei 2013 is een peiling onder het HengeloPanel gehouden. Van de 2.715 panelleden die waren uitgenodigd, hebben 1.615 leden de vragenlijst ingevuld.

Nadere informatie

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren

Jaarverslag 2013. Van pionieren naar realiseren Jaarverslag 2013 Van pionieren naar realiseren 1 1.1 1.2 1.2.1 1.2.2 2 2.1 2.2 2.3 Inhoudsopgave 1. Bestuur ECD Het bestuur van de ECD, in 2013 bestaande uit dhr. D.A. van Steensel (HVC) en dhr. H.P.A.

Nadere informatie

Helmonds Energieconvenant

Helmonds Energieconvenant Helmonds Energieconvenant Helmondse bedrijven slaan de handen ineen voor een duurzame en betrouwbare energievoorziening. Waarom een energieconvenant? Energie is de drijvende kracht Energie is de drijvende

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 16218 Registratiedatum: 14-08-2014 Afdeling: LO Agendapunt: 34-03-WW Openbaar: Ja Nee Reden niet openbaar: Onderwerp: Amendement Revolverend fonds: resultaten uitgevoerde Quick scan uitvoering

Nadere informatie

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad

Gemeente Langedijk. Voorstel aan de raad Gemeente Langedijk Raadsvergadering : 22 januari 2013 Agendanummer : 15 Portefeuillehouder Afdeling Opsteller : H.J.M. Schrijver : Beleid en Projecten : Schutten Voorstel aan de raad Onderwerp : Nota Langedijk

Nadere informatie

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd

Uit ervaring blijkt ook dat met energieverbeterende maatregelen gemiddeld 30% energiebesparing gerealiseerd RAADSVOORSTEL Onderwerp : Pilot energieaanpak woningen Raadsvergadering : 2 december 2009 Politieke markt d.d.: - Agendapunt : 6 Portef.houder : wethouder Berkelder Voorstelnummer : 236649 BenW-besluit

Nadere informatie

ECO Oostermoer in oprichting

ECO Oostermoer in oprichting Samen sterk voor een leefbaar en duurzaam platteland ECO Oostermoer in oprichting Nieuwsbrief 18 juni 2012 Voor u ligt de eerste nieuwsbrief van ECO Oostermoer, waarin wij u nader informeren over de stand

Nadere informatie

Strategisch Thema. -Duurzame stad-

Strategisch Thema. -Duurzame stad- Strategisch Thema -Duurzame stad- Modules Samenvatting 1 Houding Nijmegenaren 2 Energieopwekking en -verbruik 3 Omgaan met grondstoffen 5 Duurzame mobiliteit 6 Milieukwaliteit en leefomgeving 7 Datum:

Nadere informatie

Kadernotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie, Een stap vooruit, 2014-2017

Kadernotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie, Een stap vooruit, 2014-2017 Kadernotitie Voor- en Vroegschoolse Educatie, Een stap vooruit, 2014-2017 1. Inleiding Op 15 december 2011 heeft de gemeenteraad besloten om de Beleidsnotitie Voorschoolse educatie, Bundelen van Krachten

Nadere informatie

BELEIDSREGEL SUBSIDIEVERSTREKKING DAK- EN VLOERISOLATIE PARTICULIERE WONINGEN HET COLLEGE VAN BURGEMEESTERS EN WETHOUDERS,

BELEIDSREGEL SUBSIDIEVERSTREKKING DAK- EN VLOERISOLATIE PARTICULIERE WONINGEN HET COLLEGE VAN BURGEMEESTERS EN WETHOUDERS, Gemeente Den Haag Ons kenmerk DSO/2010.1525 RIS 175436 BELEIDSREGEL SUBSIDIEVERSTREKKING DAK- EN VLOERISOLATIE PARTICULIERE WONINGEN HET COLLEGE VAN BURGEMEESTERS EN WETHOUDERS, overwegende dat: - krachtens

Nadere informatie

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over energie en energiebesparing Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van

Nadere informatie

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18

Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 1 Voorstel aan de raad Aan de gemeenteraad Gemeente Steenwijkerland Vendelweg 1 8331 XE Steenwijk Steenwijk, 5-3-2013 Nummer voorstel: 2013/18 Voor raadsvergadering d.d.: 19-03-2013 Agendapunt: 06 Onderwerp:

Nadere informatie

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis!

DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! DE OPGEWEKTE WONING CLUB Samen aan de slag, voor jouw duurzame huis! Wat is de Opgewekte Woning Club? De Opgewekte Woning Club is een slimme aanpak welke energiezuinig wonen en verbouwen bij woningeigenaren

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 31 maart 2016 Agendapuntnummer : III, punt 5 Besluitnummer : 2028 Portefeuillehouder : Wethouder Jan van 't Zand Aan de gemeenteraad Onderwerp: Rapportage

Nadere informatie

Onderwerp Collectieve inkoop zonnesystemen Stadsregio Arnhem-Nijmegen

Onderwerp Collectieve inkoop zonnesystemen Stadsregio Arnhem-Nijmegen Embargo (tot een week na besluitvorming) Onderwerp Collectieve inkoop zonnesystemen Stadsregio Arnhem-Nijmegen Programma / Programmanummer Klimaat & Energie / 1022 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der

Nadere informatie

Een overzicht 2015/2016

Een overzicht 2015/2016 Een overzicht 2015/2016 Wij zijn niet passief, wij besparen energie Ik ben niet lui, ik bespaar energie, een mooie Loesje, en helemaal waar. Energiebesparing is al decennialang een sleutelstrategie voor

Nadere informatie

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie!

Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! Meer voordeel uit uw huis halen? Bespaar op energie! voorbeeld van mogelijke besparingen Een huishouden is jaarlijks zo n q 2.000 kwijt aan gas en licht. En daar kunt u tot wel 30% op besparen. Dat begint

Nadere informatie

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma

Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Hoofdstuk 31. Klimaatprogramma Samenvatting Ruim zeven op de tien Leidenaren is van mening dat het klimaat de laatste tien jaar aan het veranderen is. Dit is iets minder dan vorig jaar. Qua belangrijkheid

Nadere informatie

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek

Stadjers over energie en energiebesparing. Een Stadspanelonderzoek B A S I S V O O R B E L E I D Stadjers over energie en energiebesparing Een Stadspanelonderzoek Onderzoek en Statistiek Groningen heeft als kernactiviteiten instrumentontwikkeling voor en uitvoering van

Nadere informatie

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. :

Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : INTERN MEMO Van : L. de Ridder DMS nr: 11.04347 Aan : Gemeenteraad Datum : 19 mei 2011 Onderwerp : Start duurzaamheidsbeleid c.c. : Aanleiding Duurzaamheid is een speerpunt in het coalitieakkoord en het

Nadere informatie

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid

Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid Wij gaan voor groen! Startnotitie samenwerking Land van Cuijk gemeenten op het gebied van energie, klimaat & duurzaamheid 1. Aanleiding Al vele jaren wordt in de regio Noordoost Brabant samengewerkt aan

Nadere informatie

Raadsmededeling. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: Globale evaluatie van het project De Achterhoek Bespaart 2009

Raadsmededeling. De volgende stukken zijn voor u bijgevoegd: Globale evaluatie van het project De Achterhoek Bespaart 2009 Raadsmededeling Nummer : 82/2009 Datum : 9 december 2009 B&W datum : - Portefeuillehouder : J. Teeuwsen Onderwerp : Tussentijdse evaluatie subsidieverordening 'Achterhoek Bespaart 2009' Aanleiding Brief

Nadere informatie

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden

Energie. 1 Conclusies. Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden Energie Energiebesparing en duurzame energie in de Drechtsteden De gemeenten in de regio Drechtsteden werken samen aan klimaat- en energiebeleid. Ingezet wordt op energiebesparing en toename van gebruik

Nadere informatie

Ondernemersfonds 2015 Subsidie Huis voor de Binnenstad

Ondernemersfonds 2015 Subsidie Huis voor de Binnenstad Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Ondernemersfonds 2015 Subsidie Huis voor de Binnenstad Programma Economie & Werk BW-nummer Portefeuillehouder T. Tankir Samenvatting Op 1 september 2015 sloot de indieningstermijn

Nadere informatie

Beleving van milieu 2012

Beleving van milieu 2012 Beleving van milieu 2012 Gemeente Amersfoort Zwaantina van der Veen Oktober 2012 Milieubewust handelen is gewoner geworden. Er zit groei in de mate waarin Amersfoorters een bijdrage leveren om de stad

Nadere informatie

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014

Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Uitkomsten van de zoektocht naar dé klimaatneutrale gemeente in Flevoland 2014 Natuur en Milieufederatie Flevoland heeft ook dit jaar weer een verkenning gedaan naar het klimaatneutrale gehalte van de

Nadere informatie

Jaarplan 2014 gemeente Velsen

Jaarplan 2014 gemeente Velsen Jaarplan 2014 gemeente Velsen HVC Arnoud Kik Adviseur Gemeenten Versie: 28 april 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Maatregelen afvalbeheerplan 6 3. Maatregelen 2014 9 4. Planning uitwerking resterende

Nadere informatie

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2014-41)

Mededeling van het college aan de gemeenteraad (2014-41) Onderwerp: Stand van zaken projecten Duurzaamheidagenda 2014 Portefeuillehouder: S. Kroon Datum: 15 april 2014 Aanleiding voor de mededeling In de beeldvormende raad van 13 maart jl., heeft u de raadsmededeling

Nadere informatie

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018

Riedsútstel. Underwerp Duurzaamheidsbeleid 2014-2018 Riedsútstel Ried : 22 januari 2015 Status : Opiniërend/Besluitvormend Eardere behandeling : Informerend d.d. 6 november 2014 Agindapunt : 10 Portefúljehâlder : M. van der Veen Amtner : mw. R.M.A. van Sonsbeek

Nadere informatie

Bedrijfsplan Coöperatie Lingewaard Energie U.A.

Bedrijfsplan Coöperatie Lingewaard Energie U.A. Bedrijfsplan Coöperatie Lingewaard Energie U.A. juni 2014 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Samenvatting... 2 1. Missie, visie, context en doelstellingen... 4 2. Activiteiten... 7 2.1. Energiebesparing

Nadere informatie

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen

Bestuurlijke programmaopdrachten 2009-2010 Regio Groningen-Assen Bestuurlijke programmaopdrachten - Regio Groningen-Assen stuurgroep 22 juni Bijlage 3 Bestuurlijke programmaopdrachten.doc Bestuurlijke programmaopdracht bereikbaarheid Verbetering en waarborging bereikbaarheid

Nadere informatie

Rapportage. Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike

Rapportage. Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike Rapportage Evaluatie onderzoek Het succes van de stimuleringsregeling E-bike In opdracht van: Stadsregio Arnhem Nijmegen Datum: 11 februari 2013 Projectnummer: 2012171 Auteurs: Ronald Steenhoek & Marieke

Nadere informatie

Heel Rhenen duurzaam!

Heel Rhenen duurzaam! Zaterdag 21 mei 2016 Heel Rhenen duurzaam! Op zaterdag 21 mei houden wij samen de tweede duurzame dag in de gemeente Rhenen. In en om het Huis van de gemeente is dan weer de duurzame markt. Hier vindt

Nadere informatie

Raadscommissievoorstel

Raadscommissievoorstel Raadscommissievoorstel Status: Voorbereidend besluitvormend Agendapunt: 7 Onderwerp: Meerjarenprogramma Duurzaamheid 2014-2015 Datum: 12 november 2013 Portefeuillehouder: dhr. N.L. Agricola Decosnummer:

Nadere informatie

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden

Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden College Onderwerp Experiment toepassen zonne-energie Castellum in Oudheusden OORJV004 Collegevoorstel Inleiding In Oudheusden ontwikkelt Woonveste samen met de gemeente Heusden het plan Castellum. Er worden

Nadere informatie

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF

PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF PROJECTPLAN METERS MAKEN IN DE ESHOF De Eshof op weg naar energie neutraal! = woningen Eshof naar nul op de meter = Inhoud 1. Ambitie: naar meest duurzame wijk van Elst? 2. Meten is weten: per wijk per

Nadere informatie

Stappenplan nieuwe Dorpsschool

Stappenplan nieuwe Dorpsschool Stappenplan nieuwe Dorpsschool 10 juni 2014 1 Inleiding Het college van burgemeester en wethouders heeft op 10 juni 2014 dit stappenplan vastgesteld waarin op hoofdlijnen is weergegeven op welke wijze

Nadere informatie

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen

Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Subsidieaanvraag in het kader van het leefbaarheidsbudget Gemeente Geldermalsen Meteren, 15 januari 2014 Inleiding Coöperatieve vereniging 11duurzaam heeft zich de afgelopen twee jaar ingezet voor duurzaamheid

Nadere informatie

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden

Iwan. Bisschopstraat. Leeuwarden. Arjen Goodijk. Bisschopstraat 24. 8921AZ Leeuwarden Iwan Arjen Goodijk Bisschopstraat Bisschopstraat 24 Leeuwarden 8921AZ Leeuwarden Inleiding Je hebt online de energiebespaarscan van jouw huis aangevraagd. Je wilt dus weten hoe jij kunt besparen op energiekosten.

Nadere informatie

Rapportage Energiezuinige Woningen

Rapportage Energiezuinige Woningen Rapportage Energiezuinige Woningen Start peiling : 21 mei 2013 Einde peiling : 3 juni 2013 Aantal uitnodigingen tot deelname : circa 150 Aantal deelnemers peiling : 58 Respons : circa 30% Amersfoort, juli

Nadere informatie

VOORSTEL AB AGENDAPUNT :

VOORSTEL AB AGENDAPUNT : VOORSTEL AB AGENDAPUNT : PORTEFEUILLEHOUDER : F.K.L. Spijkervet AB CATEGORIE : B-STUK (Beleidsstuk) VERGADERING D.D. : 26 november 2013 NUMMER : WM/MIW/RGo/7977 OPSTELLER : R. Gort, 0522-276805 FUNCTIE

Nadere informatie

Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke subsidieverordening stimulering aanschaf zonnepanelen bij particuliere woningen

Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke subsidieverordening stimulering aanschaf zonnepanelen bij particuliere woningen Voorbereidende raadsvergadering: 12 juni 2012 Besluitvormende raadsvergadering: 26 juni 2012 Portefeuillehouder: E. Damen AAN DE GEMEENTERAAD Nummer : 2012/36 Datum : 9 mei 2012 Onderwerp : Tijdelijke

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT PUBMCREüC RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad: 1121476 Datum: 6 mei 2014 Behandeld door: M.C. Deinum Afdeling / Team: RO/ROB Onderwerp: Project Solar Campus Purmerend, instemmen met

Nadere informatie

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt

Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Energieloket EBGV 20-11-2015 Hier Opgewekt Gerben van Lunteren, Feike van der Zandt, Aernoud Olde, Renske den Exter, Raoul Santibanez Gemeenten: Blaricum, Bussum, Hilversum, Huizen, Laren, Muiden, Naarden,

Nadere informatie

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente

Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Inspiratielijst voor het verduurzamen van festivals en evenementen in Twente Onderdeel 1. Gegevens en indicatoren van het evenement Gegevens Evenement Naam: Datum: Korte Omschrijving Bezoekers: Deelnemers:

Nadere informatie

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord.

1. Wethouder Tiemens te machtigen voor het ondertekenen van het Gelders Energie Akkoord. Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Deelname Gelders Energieakkoord Programma Duurzaamheid Portefeuillehouder H. Tiemens Samenvatting Het Klimaatverbond, Alliander en Gelderse Natuur en Milieufederatie

Nadere informatie

Gas geven voor duurzame energie

Gas geven voor duurzame energie Gas geven voor duurzame energie Programma Programma Thema Thema Workshops Workshops Lokatie Lokatie Gelders Gelders netwerk netwerk voor voor duurzame duurzame energie energie Uitnodiging Netwerkbijeenkomst

Nadere informatie

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen

Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Klimaat- en energiebeleid Gemeente Nijmegen Fons Claessen sr.adviseur klimaat, energie & duurzaamheid Gemeente Nijmegen Waarom moeten we iets doen?? 1: Klimaatverandering 2: Energie en grondstoffen 3.

Nadere informatie

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020

UITVOERINGSPROGRAMMA 2015-2020 UITVOERINGSPROGRAMMA Het Uitvoeringsprogramma van het Milieubeleidsplan omvat negentien projecten waarin de verschillende milieurelevante thema s en de vier benoemde doelgroepen (inwoners, bedrijven, samenkomen.

Nadere informatie

: Communicatie Subsidieverordening Maatregelenplan Duurzaamheid

: Communicatie Subsidieverordening Maatregelenplan Duurzaamheid Memo Aan : Van : Rienk Sijbrandij Bureau : Ruimtelijke Ordening, Wonen en Milieu Datum : 29 november 2011 Onderwerp : Communicatie Subsidieverordening Maatregelenplan Duurzaamheid De gemeenteraad van Strijen

Nadere informatie

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente

Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente Samen werken aan een klimaatbestendige en energieneutrale gemeente 3 Doel 1: Een klimaatbestendig en energieneutraal Sliedrecht 4 Mileubeleidsplan en uitvoeringsprogramma 2010-2011 De gemeente vindt duurzaamheid

Nadere informatie

gemeente Eindhoven RaadsvoorstelDuurzaamheid

gemeente Eindhoven RaadsvoorstelDuurzaamheid gemeente Eindhoven Raadsnummer 11R4268 Inboeknummer 11bst00285 Beslisdatum B&W 15 maart 2011 Dossiernummer 11.11.753 RaadsvoorstelDuurzaamheid Inleiding In de vorige collegeperiode is Duurzaamheid en Klimaatbeleid

Nadere informatie

s-gravenhage 27 November 2012 Activiteit: OPRICHTEN BUURTENERGIEBEDRIJF IN DE STATIONSBUURT Aanvraag subsidieverlening Planontwikkeling 1

s-gravenhage 27 November 2012 Activiteit: OPRICHTEN BUURTENERGIEBEDRIJF IN DE STATIONSBUURT Aanvraag subsidieverlening Planontwikkeling 1 Subsidieaanvraag : oprichten buurtenergiebedrijf in de schilderswijk 1 s-gravenhage 27 November 2012 Activiteit: OPRICHTEN BUURTENERGIEBEDRIJF IN DE STATIONSBUURT Aanvraag subsidieverlening Planontwikkeling

Nadere informatie

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH

HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH HHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHHH PS2009- INITIATIEFVOORSTEL Aan de leden van Provinciale Staten Initiatief voorstel Duurzaamheidsfonds Gelderland Beknopte samenvatting van inhoud voorstel: Bij de voorjaarsnota 2009 (PS2009-447) is ingestemd

Nadere informatie

Betrekken omgeving bij ruimtelijke initiatieven

Betrekken omgeving bij ruimtelijke initiatieven Betrekken omgeving bij ruimtelijke initiatieven Aanleiding Op 2 september heeft het college het volgende verzocht: Maak een voorstel betreffende de wijze waarop omwonenden worden geïnformeerd of betrokken

Nadere informatie

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans

Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans Partij voor de Dieren Gouda Tav Corina Kerkmans directie/afdeling RO/afdeling RBA contactpersoon E. ten Cate telefoon 0182-588976 uw kenmerk onderwerp reactie op uw vragen over klimaatdoelstellingen Gouda

Nadere informatie

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau.

Rapportage. Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008. Alphen-Chaam. Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau. 1 Rekenkamercommissie Alphen-Chaam / Baarle-Nassau Rapportage Effectmeting naar onderzoek Weten waarom uit 2008 Alphen-Chaam 7 juli 2011 W E T E N W A A R O M A L P H E N - C H A A M 2 1 Inleiding De Rekenkamercommissie

Nadere informatie

Advies Energiebesparing

Advies Energiebesparing Advies April 2015 2 1 Advies in hoofdlijnen Het advies 1. Waarom doen huurders wel of niet mee aan energiebesparende en -opwekkende maatregelen. 2. Hoe zijn huurders te verleiden tot energiebesparende

Nadere informatie

dhr. T. de Vries - Openbare werken 3. Beheer openbare ruimte

dhr. T. de Vries - Openbare werken 3. Beheer openbare ruimte Agendapunt: Onderwerp: Vaststellen beleidsplan openbare verlichting 2010-2013 Commissie:, nr. Raadsvoorstel: 13-10-2009, nr. 177 RAADSVOORSTEL status: commissiestuk Portefeuillehouder : Beleidsterrein:

Nadere informatie

Deventer Digipanel Energiebesparend gedrag Juni 2013

Deventer Digipanel Energiebesparend gedrag Juni 2013 Deventer Digipanel Energiebesparend gedrag Juni 2013 Uitgave : Team Kennis en Verkenning Naam : Jaap Barink Telefoonnummer : (0570) 693369 Mail : j.barink@deventer.nl 2 Introductie Team Kennis en Verkenning

Nadere informatie

Mening inwoners over energiebesparing en duurzame energie Omnibusonderzoek 2011. Gemeente s-hertogenbosch

Mening inwoners over energiebesparing en duurzame energie Omnibusonderzoek 2011. Gemeente s-hertogenbosch Mening inwoners over energiebesparing en duurzame energie Omnibusonderzoek 2011 Gemeente s-hertogenbosch Afdeling Onderzoek&Statistiek Januari 2012 Samenvatting In het Omnibusonderzoek van 2011 onder bewoners

Nadere informatie

Burgemeester en wethouders

Burgemeester en wethouders Memo Aan : de leden van de gemeenteraad Van : College Datum : 19 februari 2015 In afschrift aan : H. Campen, A. Los Zaaknummer : 26261 Bijlage(n) : - Onderwerp : Afvalinzamelingpilot buitengebied Ede Inleiding

Nadere informatie

GO 12. Bewonerscampagne vervolg Steek energie in je huis

GO 12. Bewonerscampagne vervolg Steek energie in je huis GO 12 Bewonerscampagne vervolg Steek energie in je huis Achtergrond Het doel van de campagne is om het voor bewoners - eigenaar/bewoners in dit geval, aantrekkelijk te maken om daadwerkelijk te investeren

Nadere informatie

Naar een klimaatneutrale sportvereniging

Naar een klimaatneutrale sportvereniging Naar een klimaatneutrale sportvereniging Leidraad voor het maken van een eigen projectplan of Plan van Aanpak Inleiding Steeds meer sportverenigingen met een eigen accommodatie komen in actie om energie

Nadere informatie

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek

Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Raadsvergadering, 22 april 2008 Voorstel aan de Raad Nr: 228 Agendapunt: 6 Datum: 9 april 2008 Onderwerp: Onderzoek naar de overschrijding van de raming Brandweerkazerne Cothen-Langbroek Onderdeel raadsprogramma:

Nadere informatie

b Onvermijdelijk Ambtelijke huisvesting is onvermijdelijk onderdeel van het ambtelijke apparaat.

b Onvermijdelijk Ambtelijke huisvesting is onvermijdelijk onderdeel van het ambtelijke apparaat. gemeente Eindhoven Inboeknummer 14bst00096 Beslisdatum B&W 28 januari 2014 Dossiernummer 14.05.451 Raadsvoorstel Ambtelijke huisvesting lange termijn vanaf 2020 Inleiding In juni 2012 heeft de raad besloten

Nadere informatie

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL)

Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Gemeentelijk besluit Energiebesparing bij Openbare Verlichting (OVL) Inleiding De primaire functie van openbare verlichting is een bijdrage te leveren aan verkeersveiligheid en de sociale veiligheid op

Nadere informatie

Investering grootste drempel om energie te besparen

Investering grootste drempel om energie te besparen Digitale nieuwsbrief juni 2013 MKB Green Deals in trek bij ondernemers De MKB Green Deals blijken een succes. Er doen 625 mkb-bedrijven mee aan het project, samen goed voor een besparingspotentieel vergelijkbaar

Nadere informatie

Nummer 2013009302. Kansen voor zonneparken. Programmanummer 11. Voorstel aan de gemeenteraad:

Nummer 2013009302. Kansen voor zonneparken. Programmanummer 11. Voorstel aan de gemeenteraad: Nummer 2013009302 Onderwerp: Kansen voor zonneparken Programmanummer 11 Portefeuillehouder Behandeling in de raadscommissie: Voorstel aan de gemeenteraad: Wethouder H.J. Morssink Ja, ter kennisname aanbieden

Nadere informatie

Word Klimaatstraatfeest-corporatie en help bewoners de woonlasten te verlagen Editie 5, november 2012 - mei 2013

Word Klimaatstraatfeest-corporatie en help bewoners de woonlasten te verlagen Editie 5, november 2012 - mei 2013 INFORMATIEBLAD Word Klimaatstraatfeest-corporatie en help bewoners de woonlasten te verlagen Editie 5, november 2012 - mei 2013 Het HIER Klimaatstraatfeest is de grootste en leukste energiebesparingswedstrijd

Nadere informatie

Nieuws onder de zon. Onderwerpen. Handicom Solar. december 2013. Haal het zonnetje in huis

Nieuws onder de zon. Onderwerpen. Handicom Solar. december 2013. Haal het zonnetje in huis Contents 1 Chapter... 1.1 paragraph... 1.2 paragraph... 1.2.1 sub paragraph... 1.2.2 sub paragraph... 1.3 paragraph... Nieuws onder de zon Haal het zonnetje in huis december 2013 Onderwerpen 1. Energie

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2004

Stadsenquête Leiden 2004 Hoofdstuk 16. Milieu Samenvatting Leiden heeft een Milieustraat aan de J.C. Rijpstraat. Vergeleken met voorgaande jaren zijn zowel de bekendheid als het gebruik verder toegenomen. In de Stadsenquête van

Nadere informatie

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020

Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020. Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 Regionaal Uitvoeringsprogramma Energievisie 2016-2020 Samenwerkingsorgaan Hoeksche Waard Uitvoeringsprogramma 2016-2020 1 Inhoudsopgave 1. Inleiding 1.1 Inleidend 1.2 Energievisie Hoeksche Waard 2. Activiteiten

Nadere informatie

Jaarverslag Millenniumplatform

Jaarverslag Millenniumplatform Jaarverslag Millenniumplatform Jaarverslag Millenniumplatform 2013 In 2008 heeft de gemeenteraad unaniem besloten onze gemeente uit te roepen tot Millenniumgemeente. Dit betekent dat de gemeente zich conformeert

Nadere informatie

Directie Inwoners Ingekomen stuk D28 (PA 30 maart 2011) Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Datum uw brief

Directie Inwoners Ingekomen stuk D28 (PA 30 maart 2011) Maatschappelijke Ontwikkeling Beleidsontwikkeling. Datum uw brief Ingekomen stuk D28 (PA 30 maart 2011) Aan de gemeenteraad van Nijmegen Korte Nieuwstraat 6 6511 PP Nijmegen Telefoon 14024 Telefax (024) 329 29 81 E-mail gemeente@nijmegen.nl Postadres Postbus 9105 6500

Nadere informatie

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014

2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 2 e Monitor Energie Besparen Gooi en Vecht Resultaten op 31 december 2014 Inleiding Het doel van het project Energie Besparen Gooi en Vecht is om in drie jaar tijd 2.500 tot 4.000 woningen te verduurzamen.

Nadere informatie

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming

Sámen werken aan. Voor gemeenten en MKB. erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB erduurzaming Sámen werken aan verduurzaming Voor gemeenten en MKB Gemeenten hebben forse ambities op het gebied van duurzaamheid, innovatie en lokale

Nadere informatie

Vragenlijst met scores in procenten

Vragenlijst met scores in procenten Vragenlijst met scores in procenten Het percentage tussen haakjes is het aandeel respondenten dat de vraag heeft beantwoord. De gemeente Amersfoort wil als stad in 2030 CO2-neutraal te zijn. Dit betekent

Nadere informatie

Gemeenteraad. Dienst/afdeling: SLWE. Onderwerp Andere aanpak afvalinzameling vanaf 1 januari 2015. Voorstel

Gemeenteraad. Dienst/afdeling: SLWE. Onderwerp Andere aanpak afvalinzameling vanaf 1 januari 2015. Voorstel Aan de gemeenteraad Volgnummer: Dienst/afdeling: SLWE Onderwerp Andere aanpak afvalinzameling vanaf 1 januari 2015 Voorstel 1. Een systeem van driewekelijks inzamelen restafval en plastic afval per 1 januari

Nadere informatie

Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen

Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Beantwoording Raadsvragen Groen Links over energiebesparing sportverenigingen Programma Sport & Accommodaties, Duurzaamheid BW-nummer Portefeuillehouder R. Helmer-Englebert,

Nadere informatie

De items in deze Nieuwsbrief:

De items in deze Nieuwsbrief: Nieuwsbrief november 2013 View this email in your browser De items in deze Nieuwsbrief: Duurzaamheidsmarkt Alphen aan den Rijn goed bezocht Samenwerking Kringloopwinkel / Repaircafe / Rijndorp / ThermosPower

Nadere informatie

Duurzame ontwikkeling:

Duurzame ontwikkeling: Duurzaam Tynaarlo Duurzame ontwikkeling: Een ontwikkeling die kan voorzien in de behoeften van de huidige generaties zonder die van de toekomstige generaties in gevaar te brengen. (Our common future 1987)

Nadere informatie

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Windturbines De Grift

Alleen ter besluitvorming door het College Actief informeren van de Raad. Collegevoorstel Openbaar. Onderwerp Windturbines De Grift Collegevoorstel Openbaar Onderwerp Windturbines De Grift Programma / Programmanummer Grondbeleid / 1032 BW-nummer Portefeuillehouder J. van der Meer Samenvatting In dit voorjaar heeft de Raad van State

Nadere informatie

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013

FRYSLÂN FOAR DE WYN. Plan van aanpak. Finale versie, 14 november 2013 FRYSLÂN FOAR DE WYN Plan van aanpak Finale versie, 14 november 2013 Albert Koers, Comité Hou Friesland Mooi Hans van der Werf, Friese Milieu Federatie Johannes Houtsma, Platform Duurzaam Friesland FRYSLÂN

Nadere informatie

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID

uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 Milieu-uitvoeringsprogramma AANLEIDING MOTIE DUURZAAMHEID Milieu-uitvoeringsprogramma uitvoeringsprogramma ZONBOX 2014-2015 2015 AANLEIDING Door stijgen energieprijzen en aandacht voor klimaatveranring is energiebesparing en opwekken van duurzame energie een

Nadere informatie

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT

RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT RAADSVOORSTEL EN ONTWERPBESLUIT Registratienummer raad: 1194195 Datum: Behandeld door: 21 april 2015 H.G.M. Hermens Afdeling / Team: Uitvoering Onderwerp: Notitie Verbetering afvalscheidingsresultaten

Nadere informatie

Brielle. Aan burgemeester en wethouders. ingekomen: «^ / 2-2-0 \b reg.nr.: i^oof t ls"8s~ 27 januari 2014 Sector/stafafdeling: Datum:

Brielle. Aan burgemeester en wethouders. ingekomen: «^ / 2-2-0 \b reg.nr.: i^oof t ls8s~ 27 januari 2014 Sector/stafafdeling: Datum: G E M E E N T t. Brielle Aan burgemeester en wethouders atum: 27 januari 2014 Sector/stafafdeling: Grondgebied/VROM Portefeuillehouder: Wethouder Verbeek Ontworpen door: G.A. Roskam par. medeparaaf: ingekomen:

Nadere informatie

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug

Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug Notitie Duurzame energie per kern in de gemeente Utrechtse Heuvelrug CONCEPT Omgevingsdienst regio Utrecht Mei 2015 opgesteld door Erwin Mikkers Duurzame energie per Kern in gemeente Utrechtse Heuvelrug

Nadere informatie