ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau Voert verpleegtechnische handelingen uit Antwoordmodellen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau 4. 1.4 Voert verpleegtechnische handelingen uit Antwoordmodellen"

Transcriptie

1 ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau Voert verpleegtechnische handelingen uit Antwoordmodellen

2

3 Inhoudsopgave 1 Voorbehouden handelingen Voorbehouden handelingen 7 Praktijk: Twijfel 7 Praktijk: Bevoegd en bekwaam 7 Praktijk: Er is toch een protocol beschikbaar? 7 Praktijk: Geen tijd 8 Kennisopdracht 8 2 Sondevoeding toedienen Het toedienen van sondevoeding 11 Praktijk: Begrijpt u me wel? 11 Praktijk: Moeilijk slikken 11 Praktijk: Wat een problemen 12 Kennisopdracht 12 3 Helpen bij de uitscheiding Een stoma verzorgen 15 Praktijk: Wat staat me allemaal te wachten? 15 Praktijk: Duizend-en-één vragen 15 Kennisopdracht Een suprapubische katheter verzorgen 18 Praktijk: Veel vragen 18 Kennisopdracht 18 4 Medicijnen toedienen Toedienen van medicijnen 21 Praktijk: Haastige spoed 21 Praktijk: Als het niet meer lukt 21 Kennisopdracht Medicijnen toedienen per injectie 23 Praktijk: Weg ermee! 23 Praktijk: Goed luisteren 23 Praktijk: Angst 23 Kennisopdracht Medicijnen toedienen per infuus 26 Praktijk: Nog een keer? 26

4 Praktijk: Ik voel me niet zo lekker! 26 Kennisopdracht 26 5 Wonden verzorgen Verzorgen van wonden 29 Praktijk: Verwaarloosde wond 29 Praktijk: Wondinfectie na operatie 30 Kennisopdracht Zwachteltechnieken toepassen 32 Praktijk: Het was maar een klein wondje! 32 Praktijk: Amputatie 32 Kennisopdracht Een zorgvrager met decubitus en/of smetten verzorgen 34 Praktijk: Ik heb er maar niks over gezegd 34 Praktijk: Het jeukt zo! 34 Kennisopdracht Wonden met hechtingen verzorgen 37 Praktijk: Rode en gezwollen wond 37 Kennisopdracht Wonden met drains verzorgen 39 Praktijk: Best wel stoer 39 Kennisopdracht Hechtingen en tampons verwijderen 40 Praktijk: Douchen met agrafen 40 Kennisopdracht 40 6 De ademhaling ondersteunen De verzorging van een tracheostoma/tracheacanule 41 Praktijk: Brommerongeluk 41 Praktijk: Ik wil wel wat zeggen, maar zou niet weten hoe 41 Kennisopdracht Zuurstof toedienen 43 Praktijk: Ervaring 43 Praktijk: Luid snurken 43 Praktijk: Föhn en borstel 43 Kennisopdracht Het uitzuigen van de mond- en keelholte 45 Praktijk: De juiste behandeling geeft weer lucht 45 Kennisopdracht 45

5 7 Vloeistoffen parenteraal toedienen Parenteraal toedienen van vloeistoffen 47 Praktijk: Uitgedroogd 47 Praktijk: Tijd voor vervanging 47 Praktijk: Zelfzorg? 47 Kennisopdracht Een transfusie uitvoeren 50 Praktijk: Hoofdpijn 50 Kennisopdracht 50 8 Zorgvragers met blaaskatheters en maagsondes verzorgen Het inbrengen van een blaaskatheter 53 Praktijk: Katheterisatie na operatie 53 Praktijk: Inbrengen van katheter na blaasoperatie 53 Kennisopdracht Een maagsonde inbrengen en verzorgen 55 Praktijk: 55 Kennisopdracht 55 9 De lichaamstemperatuur van een zorgvrager regelen Warmte- en koudebehandelingen 57 Praktijk: Het alternatief 57 Praktijk: Pijnstillers 57 Kennisopdracht Orgaanspoelingen uitvoeren Spoelen van de blaas 59 Praktijk: Continu spoelen graag 59 Praktijk: Incontinent 59 Kennisopdracht Spoelen van de maag 61 Praktijk: Het begint opnieuw 61 Kennisopdracht Irrigeren van een stoma 63 Praktijk: Krampen 63 Kennisopdracht Spoelen van de darm 64 Praktijk: Kiezen is moeilijk 64 Kennisopdracht 64

6 11 Puncties verrichten Venapunctie toepassen 65 Praktijk: Bang voor een prik 65 Kennisopdracht Hielprik toepassen 67 Praktijk: Mijn kind hoeft geen hielprik, want dat vind ik zielig! 67 Kennisopdracht Deelnemen aan onderzoek en behandeling door andere disciplines Steriele en niet-steriele monsters voor diagnostiek 69 Praktijk: Routine onderzoeken 69 Kennisopdracht Assisteren bij chirurgische behandelingen 70 Praktijk: De spoedopname 70 Kennisopdracht Assisteren bij intern/ neurologisch onderzoek 71 Praktijk: Problemen met de taal 71 Kennisopdracht Assisteren bij andere therapieën 72 Praktijk: Ook dat nog 72 Kennisopdracht 72

7 1 Voorbehouden handelingen Voorbehouden handelingen PRAKTIJK: TWIJFEL 1 Wat vind je van de handelwijze van je collega? Leg uit of dit een juiste of onjuiste handelwijze is. De arts is als enige bevoegd volgens de wet BIG om medicijnen voor te schrijven. Dat houdt ook in het voorschrijven van de dosis, ook als die aan de lage kant lijkt te zijn. Het veranderen van de voorgeschreven dosis mag nooit op initiatief van een verpleegkundige gebeuren. In dit geval neem je contact op met de voorschrijvende arts en maak je je twijfels kenbaar over de voorgeschreven dosis. Als de arts inderdaad te laag heeft voorgeschreven, moet hij een nieuwe medicatie-opdracht schrijven. PRAKTIJK: BEVOEGD EN BEKWAAM 1 Wie is aansprakelijk? Motiveer je antwoord. Het katheteriseren van een blaas is een voorbehouden handeling. De handeling moet in opdracht van een zelfstandig bevoegde beroepsbeoefenaar worden uitgevoerd. Dat betekent in dit geval dat een arts de opdracht moet geven. De opdrachtgever is in dit geval het verpleegkundige avondhoofd. Die is niet bevoegd tot het geven van deze opdracht. Let wel: in veel instellingen zijn de postoperatieve opdrachten verwerkt in protocollen. Eén van de afspraken daarin kan zijn: patiënten die acht uur postoperatief nog niet spontaan hebben geürineerd, worden éénmalig gekatheteriseerd. Als de handeling in het verlengde van dit protocol wordt uitgevoerd, mag de verpleegkundige veronderstellen dat ze de opdracht van de arts heeft ontvangen. Ten tweede moet de opdracht worden uitgevoerd volgens de aanwijzingen van de opdrachtgever. Malika voert de handeling uit en is daar verantwoordelijk voor. Ze volgt de aanwijzingen van de opdrachtgever. Deze aanwijzingen mogen als bekend worden verondersteld als het om katheteriseren gaat. Als een verpleegkundige die aanwijzingen niet volgt, kan ze aansprakelijk worden gesteld voor de gevolgen. Verantwoordelijk zijn voor een handeling is in dit opzicht anders dan aansprakelijk zijn voor de gevolgen van die handeling. Als Malika volgens de wet en afspraken binnen de instelling heeft gehandeld, kan ze in beginsel niet aansprakelijk worden gesteld. PRAKTIJK: ER IS TOCH EEN PROTOCOL BESCHIKBAAR? 1 Is Dirk bekwaam genoeg om de sonde in te brengen? Waarom wel of niet? Strikt genomen beschikt Dirk niet over de bekwaamheid om de maagsonde bij mevrouw De Kleine in te brengen, ook al is er een protocol beschikbaar. Dirk wordt voor de eerste keer geconfronteerd met een zorgvrager met een neusprothese. Hij heeft zich niet eerder kunnen bekwamen in het inbrengen van een maagsonde in dit specifieke geval. Ook al lijkt de handeling in de uitvoering weinig anders, toch kan hij beter een collega met ervaring in deze handeling vragen om de handeling over te nemen. Dirk kan dan meekijken. De volgende keer kan hij het dan (onder begeleiding) zelf doen. ThiemeMeulenhoff 7

8 1.4 Voert verpleegtechnische handelingen uit PRAKTIJK: GEEN TIJD 1 Mag je deze taak van Lotte overnemen? Motiveer je antwoord. Het geven van een intramusculaire injectie is een voorbehouden handeling. De vraag is hier of de arts de specifieke opdracht geeft aan jouw collega-student, of dat het een algemene opdracht is: Meneer Rasmussen mag de pijnstillende injectie hebben volgens opdracht. In het eerste geval (de opdracht is persoonlijk bedoeld) mag jij de opdracht niet uitvoeren. Je zult de arts eerst moeten vragen of jij de opdracht ook mag uitvoeren. In het tweede geval gaat het om een handeling waarvan bekend mag zijn hoe die moet worden uitgevoerd (de vaak terugkerende voorbehouden handelingen). Als jij, net als je collega-student, bekwaam en bevoegd bent om de handeling uit te voeren, dan mag je de injectie aan meneer Rasmussen geven. Omdat je twijfelt aan je bekwaamheid, moet je het in dit geval niet doen. Als je er een protocol bijneemt, maakt dit je nog niet bekwaam voor de uitvoering van de handeling. KENNISOPDRACHT 1 Op oefensituaties in het praktijklokaal is de wet BIG niet van toepassing. Kun je aangeven waarom niet? In een praktijklokaal oefen je handelingen, zoals katheteriseren, infuus inbrengen en injecteren op fantomen en niet op zorgvragers. Dat betekent dat de handelingen in het oefenlokaal geen voorbehouden handelingen zijn. Strikt genomen is het inbrengen van een maagsonde bij collega-studenten in het oefenlokaal wél een voorbehouden handeling. De omschrijving van een voorbehouden handeling is namelijk: voorbehouden handelingen zijn handelingen die - als zij ondeskundig worden uitgevoerd - schade kunnen toebrengen. 2 Mag je als verpleegkundige-in-opleiding injecties geven? Verklaar je antwoord. Je mag als verpleegkundige-in-opleiding injecties geven als je daarvoor bekwaam bent, de opdracht daartoe door een zelfstandig bevoegde is verstrekt en als je de aanwijzingen van deze zelfstandig bevoegde volgt. 3 Kan een werkgever je ontslaan als je weigert om een voorbehouden handeling uit te voeren? Verklaar je antwoord. Het uitvoeren van voorbehouden handelingen maakt deel uit van je beroep. Je kunt daarom niet zonder meer weigeren om een voorbehouden handeling uit te voeren. Je mag wél weigeren als het gaat om het uitvoeren van een voorbehouden handeling waarbij je in gewetensnood komt. Je kunt hierbij denken aan handelingen bij abortus provocatus of euthanasie. Uiteraard kun je een voorbehouden handeling ook weigeren uit te voeren als je bekwaamheid onvoldoende is. Een herintredende verpleegkundige kan zichzelf niet bekwaam genoeg vinden om een zorgvrager met een vergrote prostaat te katheteriseren. In dit geval moet de verpleegkundige de opdracht zelfs weigeren. Het antwoord op deze vraag is dus niet eenduidig. Als een verpleegkundige bekwaam is, en de handeling valt binnen de dagelijkse verpleegkundige praktijk, dan moet hij de handeling uitvoeren. Als een verpleegkundige niet bekwaam is, of door het uitvoeren van de handeling in gewetensnood komt, mag hij weigeren. 4 Ben je bekwaam als je een bijscholing hebt gevolgd over een voorbehouden handeling? Motiveer je antwoord. 8 ThiemeMeulenhoff

9 Voorbehouden handelingen Voorbehouden handelingen Het volgen van bijscholing alleen is niet voldoende. Je zult ook in de praktijk moeten aantonen dat je over de bekwaamheid beschikt om de handeling uit te voeren.verder zul je de handeling regelmatig moeten uitvoeren om de bekwaamheid te behouden. 5 Je hebt enkele jaren als verzorgende gewerkt voordat je als verpleegkundige-in-opleiding in het ziekenhuis met je opleiding bent begonnen. Je bent nu in het derde jaar. Mag je de vaardigheden die je als verzorgende hebt geleerd, nu automatisch ook in het ziekenhuis uitvoeren? Motiveer je antwoord. Dat ligt aan de vaardigheden en de afspraken die er op instellingsniveau zijn gemaakt. De bekwaamheid om voorbehouden handelingen uit te voeren gaat niet automatisch van de ene instelling over naar de andere. Als je als verzorgende (in de wet BIG ziekenverzorgende genoemd) voorbehouden handelingen mocht uitvoeren, dan mag dat in een andere instelling niet automatisch. Je zult je daarvoor eerst opnieuw bekwaam moeten tonen. Daarnaast moet het uitvoeren van de voorbehouden handeling passen in je functie als student. Let wel: verzorgenden hebben ook met de bepalingen rond voorbehouden handelingen in de wet BIG te maken. De verzorgende behoort namelijk tot de categorie van de niet-zelfstandig bevoegden. Het feit dat verzorgende geen artikel 3-beroep is, en niet onder het tuchtrecht valt, doet daar niets aan af. Risicovolle handelingen mogen ook alleen door bekwame zorgverleners worden uitgevoerd. Die bekwaamheid heb je verkregen door de opleiding die je hebt gevolgd. Iedere instelling kan bepaalde handelingen als risicovol bestempelen. In de praktijk zijn deze handelingen in een protocol omschreven. Gewoonte daarbij is dat is aangegeven welke werknemer deze handelingen mag uitvoeren. Is de risicovolle handeling alleen voorbehouden aan verpleegkundigen, dan mag je deze niet uitvoeren. 6 Bekijk op school het protocol voor het toedienen van subcutane injecties. Voldoet dit protocol aan de wet BIG? Het geven van subcutane injecties is een voorbehouden handeling. Een protocol moet aan de volgende eisen voldoen: de handeling moet stapsgewijs zijn beschreven; er staat in vermeld welke materialen nodig zijn; complicaties en eventuele handelingen bij complicaties zijn beschreven; er is vermeld wie de handeling mag uitvoeren. ThiemeMeulenhoff 9

10

11 2 Sondevoeding toedienen Het toedienen van sondevoeding PRAKTIJK: BEGRIJPT U ME WEL? 1 Welke informatie over sondevoeding geef je aan meneer Hassini? De informatie die je geeft als meneer Hassini hoort dat hij sondevoeding krijgt, is: hoelang hij sondevoeding zal krijgen; wat sondevoeding is; hoe de sondevoeding toegediend gaat worden; dat er complicaties kunnen optreden; wat hij nog allemaal kan doen als sondevoeding krijgt. 2 Op welke manier kun je de informatie het beste geven, gezien het feit dat meneer Hassini bijna geen Nederlands spreekt? Omdat meneer Hassini weinig Nederlands spreekt en verstaat, is het moeilijk om hem goed van informatie te voorzien. Toch is het mogelijk om hem van de juiste informatie te voorzien door: gebruik te maken van de tolkentelefoon; informatiefolders in het Turks te geven; alle materialen te demonstreren, en door middel van gebaren en aanwijzingen voor te doen hoe de sonde wordt ingebracht en de voeding wordt gegeven. PRAKTIJK: MOEILIJK SLIKKEN 1 Wat kunnen de gevolgen zijn van een slechte voedingstoestand bij mevrouw Rijken? De gevolgen van een slechte voedingstoestand kunnen zijn: een verminderde weerstand; een slechte wondgenezing; een vergrote kans op decubitus; een verslechterde gezondheidstoestand, lusteloos voelen, een slechte huid, etc. 2 Welke concrete opdracht wil je van de arts hebben voordat je mevrouw Rijken sondevoeding gaat geven? Bij het geven van sondevoeding moet je als verpleegkundige altijd een opdracht van de arts hebben. In deze opdracht moet staan: welke voeding de zorgvrager moet krijgen; hoeveel voeding de zorgvrager moet krijgen; de manier van toedienen. ThiemeMeulenhoff 11

12 1.4 Voert verpleegtechnische handelingen uit 3 Is het van belang om te weten hoelang de arts denkt dat mevrouw Rijken sondevoeding moet gaan krijgen? Motiveer je antwoord. Het is voor de verpleegkundige belangrijk om te weten hoelang de zorgvrager sondevoeding moet gaan krijgen. Hierop is namelijk de keuze van de sonde aangepast. Je kunt eventueel ook de mogelijkheid van een PEG-sonde met de arts bespreken. PRAKTIJK: WAT EEN PROBLEMEN 1 Welke oplossing kun je bedenken om ervoor te zorgen dat meneer Klaassen wat meer trek krijgt in eten, en toch ook zijn sondevoeding krijgt? Oplossingen voor het probleem van meneer Klaassen kunnen zijn: de sondevoeding alleen 's nachts laten lopen, met behulp van een voedingspomp. Dan heeft hij overdag misschien wat meer trek in eten; uitzoeken wat meneer Klaassen nog wel lekker vindt. Als hij dit mag hebben, kun je het hem aanbieden. 2 Hoe kun je meneer Klaassen geruststellen over het feit dat hij bang is om een infectie te krijgen van de sondevoeding? Wat vertel je hem? Je kunt meneer Klaassen geruststellen door te vertellen dat er een goede controle is op: de houdbaarheidsdatum van de sondevoeding; eventuele beschadigingen aan de verpakkingen van de sondevoeding; hygiëne van de verzorgende en de materialen die gebruikt worden; de mondverzorging. 3 Meneer Klaassen is al veel in het ziekenhuis geweest vanwege de chemotherapie. Hij voelt zich nu vrij goed en wil snel naar huis. Wat kun je doen zodat hij naar huis kan gaan met sondevoeding? Je kunt met behulp van de transferverpleegkundige de thuiszorg inschakelen en de benodigde materialen voor thuis bestellen. De verpleegkundige van de thuiszorg kan meneer Klaassen aansluiten op de voedingspomp, maar kan hem ook de handeling leren. KENNISOPDRACHT 1 Bij welke gezondheidsproblemen (ziektebeelden) komen zorgvragers in aanmerking voor sondevoeding? Geef drie voorbeelden. Bij de volgende gezondheidsproblemen komt de zorgvrager in aanmerking voor sondevoeding: meer dan 10 procent (ongewenst) gewichtsverlies binnen zes maanden; (kans op) tenminste zeven tot tien dagen geen of onvoldoende voedselopname door anorexia, slikproblemen, obstructies in het maagdarmkanaal, operaties aan het maagdarmkanaal of het hoofdhalsgebied, agressieve chemotherapie. Drie ziektebeelden zouden kunnen zijn: CVA, MS, colitis ulcerosa. 2 Welke zorgaspecten moet je bij een zorgvrager met een halfzijdige verlamming afwegen bij het besluit om medicijnen wel of niet via een sonde te geven? De zorgaspecten die je moet afwegen bij het toedienen van medicatie via de sonde bij een zorgvrager met een halfzijdige verlamming zijn: of het geneesmiddel oraal toegediend moet worden; 12 ThiemeMeulenhoff

13 Sondevoeding toedienen Het toedienen van sondevoeding of de zorgvrager nog zelf kan slikken; of er een andere toedieningsweg mogelijk is. 3 Op welke manier kun jij het sociale element van voeding integreren bij het geven van sondevoeding? Bij het krijgen van sondevoeding bestaat de kans dat het sociale element dat aan de maaltijd is gekoppeld, wegvalt. Als verpleegkundige heb je de taak om hier op te letten. Je kunt op de volgende manieren zorgdragen voor het sociale element: geef porties sondevoeding en plan de tijden zo dat het rond de maaltijden valt, zo is de zorgvrager tijdens etenstijden ook bezig met eten en kan hij eventueel meedoen aan tafelconversaties tijdens de maaltijd; bij het geven van porties voeding via een spuit, ben je geruime tijd bij de zorgvrager. Op deze momenten heb je als verpleegkundige de tijd om een praatje te maken, maak van deze tijd gebruik. Een eigen inbreng van de student kan ook goed zijn. 4 Vertel in je eigen woorden aan welke kwaliteitseisen sondevoeding moet voldoen als je het aan de zorgvrager geeft. Sondevoeding moet aan de volgende kwaliteitseisen voldoen: de sondevoeding geef je volgens richtlijnen van de arts; er mag geen verlopen houdbaarheidsdatum zijn; de sondevoeding moet de juiste temperatuur hebben; de verpakking van de materialen die je gebruikt bij het geven van sondevoeding mogen niet beschadigd zijn voordat je ze opent. Dit geldt zowel voor de sondevoeding zelf als voor de sondevoedingssystemen. 5 Hoe controleer je bij een zorgvrager met een dikke buik of de sonde op de juiste plaats ligt? De ligging van de sonde controleer je door: het inspuiten met behulp van een spuit en vervolgens te luisteren met een stethoscoop of je de buik van de zorgvrager hoort borrelen; het terugtrekken van de maaginhoud. Het maakt hierbij niet uit of de zorgvrager een dikke buik heeft. 6 Wat kan de oorzaak zijn als een zorgvrager tijdens het geven van sondevoeding ineens begint te braken? Wat doe je? En wat is het gevaar van deze situatie? De oorzaak van braken tijdens het geven van sondevoeding kan maagretentie zijn. De actie die je daarbij onderneemt, is het stopzetten van de voeding, en de arts op de hoogte brengen. Het gevaar bij braken tijdens het geven van sondevoeding is dat er een kans bestaat op aspiratie. 7 Een zorgvrager die sondevoeding krijgt, heeft diarree. Welke vragen stel je jezelf om te achterhalen wat de oorzaak is van de diarree? Als een zorgvrager die sondevoeding krijgt, aan de diarree raakt, vraag je jezelf als verpleegkundige het volgende af: Is er een te snelle inlooptijd van de sondevoeding? ThiemeMeulenhoff 13

14 1.4 Voert verpleegtechnische handelingen uit Is de voeding te koud gegeven? Wordt er hygiënisch gewerkt bij het geven van de sondevoeding? 8 Welke betekenis kan het krijgen van sondevoeding voor een zorgvrager met anorexia nervosa hebben? Een zorgvrager met anorexia nervosa geeft een andere betekenis aan het krijgen van sondevoeding dan een andere zorgvrager zou doen. Een zorgvrager met anorexia wil geen voeding tot zich nemen, het krijgen van sondevoeding zal als een straf ervaren worden. Ze kan heftig reageren als het toch echt moet. Er bestaat een kans dat de zorgvrager de sonde eruit trekt. 9 Stel een plan op om een zorgvrager te instrueren om zichzelf sondevoeding te geven. Bij het opstellen van een stappenplan voor het instrueren van een zorgvrager die zichzelf sondevoeding wil gaan geven moet het volgende aan de orde komen: Wat is het doel van de sondevoeding? Welke voorbereiding moet de zorgvrager treffen voordat hij kan overgaan op het toedienen van sondevoeding? En welke informatie heeft hij daarvoor nodig? Je kunt denken aan zaken als: alles eerst klaar leggen, handen wassen enzovoort. Op welke manier kan de zorgvrager zichzelf sondevoeding toedienen? Hoe kan de zorgvrager controleren of de sonde op de juiste plaats zit? Hoe moet de zorgvrager de voeding op een pomp aansluiten? 14 ThiemeMeulenhoff

15 3 Helpen bij de uitscheiding Een stoma verzorgen PRAKTIJK: WAT STAAT ME ALLEMAAL TE WACHTEN? 1 Bert is onzeker. Hij geeft aan dat hij steeds meer twijfels krijgt of hij de stoma nog wel wil laten aanleggen. Met welke informatie kun je ervoor zorgen dat Bert minder onzeker is? Het is belangrijk om Bert zijn verhaal te laten vertellen, zonder direct oplossingen aan te dragen, of het gedrag van meneer Vermeulen te veroordelen. Geef aan dat je merkt dat Bert het vervelend vindt. Vraag wat hem zo stoort, en wat hij er zelf mee doet. Ga vervolgens in op de twijfels die Bert heeft over de tijdelijke stoma. Vraag waar hij tegenop ziet. Informeer of hij alles heeft begrepen. Beaam dat het niet niks is wat hem te wachten staat. Luister naar wat hij te zeggen heeft, maar kijk ook naar de non-verbale boodschappen die hij geeft. Vraag hem of hij behoefte heeft aan een rustig gesprek met de stomaverpleegkundige, waarin alles nog eens op een rijtje wordt gezet. Zo ja, regel dit dan. Vraag of Bert er bezwaar tegen heeft dat je de inhoud van jullie gesprek kort rapporteert, zodat collega's ervan op de hoogte zijn. Als in het gesprek blijkt dat het voor Bert al een hele opluchting is als hij naar een andere kamer kan gaan, probeer dat dan te regelen. 2 Tijdens het gesprek met Bert realiseer jij je dat er ook nog een taak is weggelegd in de begeleiding van Gerard Vermeulen. Hoe kun je Gerard als verpleegkundige helpen? Vraag wat Gerard Vermeulen moeilijk vindt in de handelingen. Kijk of hij het juiste materiaal gebruikt, en of niet beter uit is met ander materiaal. Kies voor stapsgewijze, schriftelijke instructie. Benader zijn pogingen om de stoma te verzorgen positief: geef hem een compliment als hij het leert, en stimuleer hem daarin. Stel ook een dagprogramma op, waarin ruimte is ingebouwd voor het oefenen. 3 Na je gesprek met Bert heb je nog niet het gevoel dat hij goed geholpen is met jouw reactie. Welke disciplines kun je aan hem introduceren om hem verder te ondersteunen? Andere disciplines die hem kunnen ondersteunen: de stomaverpleegkundige of de maatschappelijk werker. PRAKTIJK: DUIZEND-EN-ÉÉN VRAGEN 1 Ik vind het een genante vraag maar ik zit er wel mee. Zullen anderen mijn stoma ruiken? Stel dat jij de verpleegkundige bent, hoe zal je antwoorden? Leg uit dat het gebruik van een koolstoffilter en de juiste voeding het niet aannemelijk is dat anderen de stoma kunnen ruiken. Je kunt mevrouw Van Damme adviseren over het gebruik van de juiste voeding. Breng haar eventueel in contact met de diëtist. Mocht er onverhoopt toch iets misgaan waardoor anderen de geur van de ontlasting kunnen ruiken, dan kan ze speciale druppels (Nidolor) gebruiken, of een druppeltje pepermuntolie. 2 Ondanks mijn drukke agenda zwem ik elke dag twintig baantjes, en dat wil ik graag blijven doen. Kan dat? Wat adviseer je haar? ThiemeMeulenhoff 15

16 1.4 Voert verpleegtechnische handelingen uit Zwemmen is goed mogelijk. Je kunt mevrouw Van Damme adviseren om een eendelig badpak te dragen. Ze kan de stoma tijdelijk afsluiten met daarvoor bestemd materiaal, zoals een stomaplug. Ook kan ze mogelijk voor het zwemmen de colostoma spoelen. Je kunt kleine zakjes dragen onder het badpak, zodat de stoma minder opvalt. Angst dat het zakje er in het water afgaat, is niet nodig. Bij twijfel kun je mevrouw Van Damme adviseren om met het zakje tien minuten in bad te gaan zitten. Ze zal merken dat het zakje keurig blijft zitten. Als ze na het bad probeert de huidplaat te verwijderen, zal ze merken hoe vast de plaat op de huid zit. 3 Ik durf het de arts niet zo goed te vragen. Wij willen graag nog een kind, maar dat zal met de stoma zeker niet meer kunnen? Of zijn er mogelijkheden die wij niet kennen? Waar zou mevrouw Van Damme met deze vraag het beste terechtkunnen? Een zwangerschap is met een colostoma heel goed mogelijk. Ze kan deze vraag het beste aan de chirurg stellen. Die zal haar vertellen dat een zwangerschap geen probleem hoeft op te leveren. Wel kan de vorm van de stoma tijdens de zwangerschap veranderen. Tijdens de zwangerschap zal ze begeleiding krijgen van een gynaecoloog. Een bevalling kan op de natuurlijke manier gebeuren, tenzij tijdens het aanleggen van de colostoma ook het rectum is verwijderd. Dan is een keizersnede raadzaam. De stomaverpleegkundige kan mevrouw en meneer Van Damme adviseren welke maatregelen ze kunnen nemen om tijdens geslachtsgemeenschap geen hinder van de stoma te hebben. Tips daarvoor: draag een schoon (leeg) zakje. Gebruik een katoenen hoesje om de stomazak heen, omdat het plastic zakje tijdens de gemeenschap wondjes kan veroorzaken door het schuren. KENNISOPDRACHT 1 Geef het verschil aan tussen een colostomie en een ileostomie op het gebied van: mobiliteit; huidverzorging; te hanteren dieet. De verschillen tussen een colostomie en een ileostomie op het gebied van mobiliteit, huidverzorging en te hanteren dieet kun je aflezen uit de kenmerken van de verschillende stomata. Kenmerken van een colostomie: de mogelijkheid om gedurende langere tijd geen opvangsysteem te dragen; de ontlasting is brijachtig; het ontlastingspatroon is beter te regelen; de huid rondom de stoma is met water te reinigen; vermijd gekruid voedsel in verband met gasvorming; veel drinken. Kenmerken van een ileostomie: dragen van opvangsysteem is altijd nodig door de dunne ontlasting; het ontlastingspatroon is nauwelijks te regelen; de huid rondom de stoma heeft meer te lijden van contact met de ontlasting en is dus eerder geïrriteerd; vermijd gekruid voedsel en voedingsmiddelen die dunne ontlasting veroorzaken. 2 Wie zijn er allemaal betrokken bij de zorg rondom een zorgvrager met een stoma? De betrokkenen bij de zorg rondom een patiënt met een stoma: de chirurg, stomaverpleegkundige, verpleegkundige, huisarts, diëtist, partner, familie. 3 Wat zijn de specifieke taken van een stomaverpleegkundige? De stomaverpleegkundige heeft een consultfunctie voor de afdelingsverpleegkundigen. De stomaverpleegkundige houdt zich meer bezig met deskundigheidsbevordering, protocollering, advisering en coördinatie. 4 Welke huidverzorgingsproducten kun je gebruiken voor de huid rondom de stoma? Het liefst alleen water, maar als de huid bescherming nodig heeft barrièrecrème. 16 ThiemeMeulenhoff

17 Helpen bij de uitscheiding Een stoma verzorgen 5 Komt een 76-jarige vrouw met reuma in aanmerking voor een continente stoma? Motiveer je antwoord. Het hebben van een continente stoma vraagt een grote mate van zelfzorg van de stomadrager. Daarbij is het nodig om over een goede handfunctie te beschikken. Door de reuma van deze zorgvrager zou de handfunctie onvoldoende kunnen zijn. Toch zal dit per persoon bekeken moeten worden. 6 Waarom is het preoperatief bepalen van de stomaplaats zo belangrijk? De stoma moet de drager zo min mogelijk in de weg zitten tijdens de gewone dagelijkse activiteiten. De stomaplaats bij iemand met een druk, actief leven moet aan meer eisen voldoen in vergelijking tot een zorgvrager die rolstoelafhankelijk is. 7 Noem enkele oorzaken van obstipatie bij een colostoma. Oorzaken van obstipatie: gebruik van voedingsmiddelen die obstipatie veroorzaken, te lage vochtinname (minimaal twee liter per dag) en te weinig lichaamsbeweging. 8 Kun je een ileostomazakje gebruiken op een colostoma? Motiveer je antwoord. Als je gebruikmaakt van een tweedelig systeem kun je een ileostomazakje gebruiken op een colostoma. Meestal gebeurt dit als een zorgvrager diarree heeft, en het zakje meerdere malen per dag moet legen. 9 Is het nodig dat een drager van een urostoma minstens twee liter vocht drinkt? Motiveer je antwoord. Ja, het is voor iedere zorgvrager van belang dat hij minstens twee liter vocht per dag inneemt. Daarnaast heeft een urostomadrager eerder kans op urineweginfecties, dus is het voor hem nog meer van belang om veel te drinken. 10 Bedenk drie voorbeelden van een situatie waarin een drager van een colostoma profijt kan hebben van een darmspoeling. Allereerst kan een darmspoeling obstipatie verhelpen. Ook kan een darmspoeling plaatsvinden voor een medisch onderzoek, om zo de darm schoon te maken. Zorgvragers gebruiken de darmspoeling steeds meer als een mogelijkheid om daarna enkele uren geen opvangsysteem meer te hoeven dragen. Zo kunnen zij gaan zwemmen of sporten zonder zichtbaar opvangmateriaal te dragen. Zorgvragers kunnen na een darmspoeling een groot deel van de dag doorkomen zonder dat zij zich druk hoeven te maken om een toilet of een ruimte om het opvangmateriaal te legen en vervangen. ThiemeMeulenhoff 17

18 1.4 Voert verpleegtechnische handelingen uit Een suprapubische katheter verzorgen PRAKTIJK: VEEL VRAGEN 1 Geef in je eigen woorden het verschil aan tussen een suprapubische katheter en een blaaskatheter. In het antwoord moeten de volgende dingen ter sprake komen: het verschil in de plaats van de katheter; het verschil in verzorging tussen blaaskatheter en suprapubische katheter; de manier van inbrengen van de beide katheters. 2 Is de keuze voor een suprapubische katheter afhankelijk van de mobiliteit van de zorgvrager? Licht je antwoord toe. De keuze voor een suprapubische katheter is in principe niet afhankelijk van de mobiliteit van de zorgvrager. In de eerste plaats weeg je de voor- en nadelen tegen elkaar af, en kom je zo tot een keuze. 3 Benoem in je eigen woorden de voordelen van een suprapubische katheter voor deze zorgvrager. De voordelen zijn: de plaats van de katheter ontlast het wondgebied van de zorgvrager; de zorgvrager kan zich gemakkelijker verplaatsen; de kans op urineweginfecties is minder groot. KENNISOPDRACHT 1 Hoe voorkom je dat urine langs de suprapubische katheter lekt? Urine lekken langs de katheter kan verschillende oorzaken hebben. Om dit te voorkomen, moet je op deze punten letten: de slang is afgeknikt en de urine kan niet meer afvloeien in de opvangzak; de zak is vol, waardoor de urine niet meer kan worden opgevangen; de ballon aan het uiteinde van de katheter is niet meer voldoende opgeblazen, waardoor de fistel niet goed meer is afgesloten; de katheter zelf zit verstopt. 2 Noem enkele oorzaken van een urineweginfectie bij een suprapubische katheter. De belangrijkste oorzaak is onhygiënisch werken. Alle andere oorzaken staan hiermee in verband. 3 Op welke aspecten controleer je de urine die afloopt via de suprapubische katheter? Je controleert de aflopende urine op: kleur (helder, donker als verschijnsel van de concentratie van de urine); aanwezigheid van stolsels; aanwezigheid van vlokken (teken van mogelijke infectie); 18 ThiemeMeulenhoff

19 Helpen bij de uitscheiding Een suprapubische katheter verzorgen aanwezigheid van bloed of bloedstolsels, als teken van irritatie van de blaaswand of van een bloeding ergens in de urineweg; hoeveelheid. ThiemeMeulenhoff 19

20

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau b4. Verpleegtechnische handelingen Antwoordmodellen

ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau b4. Verpleegtechnische handelingen Antwoordmodellen ThiemeMeulenhoff Zorg Niveau b4 Verpleegtechnische handelingen Antwoordmodellen Inhoudsopgave 1 Voorbehouden handelingen 7 1.1 Voorbehouden handelingen 7 Praktijk: Twijfel 7 Praktijk: Bevoegd en bekwaam

Nadere informatie

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Beroepstaak D Verpleegtechnische vaardigheden en voorbehouden handelingen Crebo 95520 BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Bijlage 01 Overzicht verpleegtechnische en voorbehouden handelingen, die

Nadere informatie

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn. Beroepstaak D Startbekaam

OPLEIDING tot Verzorgende-IG. Ondersteuningsmagazijn. Beroepstaak D Startbekaam OPLEIDING tot Verzorgende-IG Ondersteuningsmagazijn Beroepstaak D Startbekaam Albeda college Branche gezondheidszorg Kwalificatieniveau 4 Cohort: 2010-2011 Fase: Startbekaam Naam student:. 1 D1.T1.KP.start.

Nadere informatie

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D

BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Beroepstaak D Verpleegtechnische vaardigheden en voorbehouden handelingen Crebo 95520 BIJLAGEN STARTBEKWAME FASE BEROEPSOPDRACHT D Bijlage 01 Overzicht verpleegtechnische en voorbehouden handelingen, die

Nadere informatie

Opleiding Verzorgende IG, vanaf cohort 2013

Opleiding Verzorgende IG, vanaf cohort 2013 Beoordelingslijst voorbehouden en risicovolle verpleegtechnische handelingen Onderdeel van kwalificerende beroepsprestatie 2.4: uitvoeren van verpleegtechnische vaardigheden Opleiding Verzorgende IG, vanaf

Nadere informatie

Overzicht vaardigheden

Overzicht vaardigheden Overzicht vaardigheden hbo Verpleegkunde Versie 1.1 Noordhoff Health Het Spoor 8-14 3994 AK HOUTEN 088-522 68 66 zorgpadhbo@noordhoff.nl Noordhoff Health, aantoonbaar beter. www.noordhoff-health.nl Inhoudsopgave

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Toedienen van medicijnen 6

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Toedienen van medicijnen 6 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Toedienen van medicijnen 6 Medicatieveiligheid Medicatieveiligheid verdient aandacht omdat er veel fouten gemaakt worden bij het gebruik van

Nadere informatie

1 injectieflacon Sandostatine 0,2 mg/ml bevat per 5 ml een hoeveelheid octreotide-acetaat, die overeenkomt met 1 mg octreotide.

1 injectieflacon Sandostatine 0,2 mg/ml bevat per 5 ml een hoeveelheid octreotide-acetaat, die overeenkomt met 1 mg octreotide. SANDOSTATINE Novartis Pharma B.V. Postbus 241 6800 LZ Arnhem Telefoon 026-37 82 111 INFORMATIE VOOR DE PATIENT Lees de bijsluiter regelmatig vóór gebruik, ook als u Sandostatine al eerder gebruikte. De

Nadere informatie

Het opheffen van een darmstoma

Het opheffen van een darmstoma Het opheffen van een darmstoma U wordt binnenkort opgenomen voor een operatie om de darmstoma op te heffen De totale zorg rondom de operatie is erop gericht dat u snel hiervan herstelt. Deze informatie

Nadere informatie

Informatie voor de patiënt

Informatie voor de patiënt J-C 2001 Ned. Informatie voor de patiënt Het is belangrijk dat u eerst deze gebruiksaanwijzing leest, ook als u Dipidolor al eerder toegediend heeft gekregen. Er kan nieuwe belangrijke informatie in staan.

Nadere informatie

Prostaatoperatie via de buik

Prostaatoperatie via de buik Prostaatoperatie via de buik Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0138 Inleiding Binnenkort wordt u aan uw prostaat geopereerd. In deze folder leest u meer over de voorbereidingen op de operatie,

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Sneller beter na een. dikkedarmoperatie. ERAS-programma

PATIËNTEN INFORMATIE. Sneller beter na een. dikkedarmoperatie. ERAS-programma PATIËNTEN INFORMATIE Sneller beter na een dikkedarmoperatie ERAS-programma 2 PATIËNTENINFORMATIE Introductie U wordt binnenkort opgenomen voor een dikkedarmoperatie. Het Maasstad Ziekenhuis past bij deze

Nadere informatie

Het plaatsen van een PEG-sonde krijgt u alleen wanneer u langer dan vier tot zes weken moet worden gevoed met sondevoeding.

Het plaatsen van een PEG-sonde krijgt u alleen wanneer u langer dan vier tot zes weken moet worden gevoed met sondevoeding. Patiënteninformatie MDL Voedingsproblemen Wanneer u voedingsproblemen heeft krijgt u een PEG-sonde. PEG staat voor Percutane Endoscopische Gastrostomie, dat is een verbinding met de maag door de buikwand

Nadere informatie

Behandeling van reumatische klachten met medicijnen

Behandeling van reumatische klachten met medicijnen Behandeling van reumatische klachten met medicijnen Metoject Behandeling met Metoject In overleg met uw reumatoloog wordt u binnenkort voor uw reumatische klachten behandeld met het geneesmiddel Metoject.

Nadere informatie

Suprapubische katheter

Suprapubische katheter Suprapubische katheter Inbrengen en verzorgen van de suprapubische katheter U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (Vumc). VUmc is een universitair medisch centrum waar medisch

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Pijnbehandeling bij de bevalling

Patiënteninformatie. Pijnbehandeling bij de bevalling Patiënteninformatie Pijnbehandeling bij de bevalling Pijnbehandeling bij de bevalling Polikliniek Verloskunde/ Gynaecologie, route 2.2 Telefoon (050) 524 5840 Inleiding Dit is de informatiefolder van de

Nadere informatie

Het verwijderen van een nier

Het verwijderen van een nier Het verwijderen van een nier Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2015 pavo 0127 Inleiding Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van een nier. In deze folder leest u over

Nadere informatie

Prostaatoperatie via de buik

Prostaatoperatie via de buik Prostaatoperatie via de buik Inleiding Binnenkort wordt u aan uw prostaat geopereerd. In deze folder leest u meer over de voorbereidingen op de operatie, de opname in het ziekenhuis en de periode na de

Nadere informatie

Blaasoperatie (Bricker-operatie)

Blaasoperatie (Bricker-operatie) Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Urologie Blaasoperatie (Bricker-operatie) 1 Blaasoperatie (Bricker-operatie) Binnenkort gaat u naar het ziekenhuis voor een blaasoperatie.

Nadere informatie

H.327280.0116. Inbrengen van een PEGsonde

H.327280.0116. Inbrengen van een PEGsonde H.327280.0116 Inbrengen van een PEGsonde 2 Inleiding Uw arts heeft met u besproken dat er binnenkort bij u (of uw familielid) een voedingssonde via de buikwand wordt geplaatst. Dit noemen we een PEG-sonde.

Nadere informatie

Informatie suprapubische katheter

Informatie suprapubische katheter Informatie suprapubische katheter Informatie voor patiënten F0271-3415 januari 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Verwijderen van de galblaas. Polikliniek chirurgie

Verwijderen van de galblaas. Polikliniek chirurgie Verwijderen van de galblaas Polikliniek chirurgie Verwijderen van de galblaas Inleiding In overleg met uw behandelend arts heeft u besloten om uw galblaas te laten verwijderen. In deze brochure vindt u

Nadere informatie

Informatie over uw blaaskatheter

Informatie over uw blaaskatheter Informatie over uw blaaskatheter Als u niet meer goed kunt plassen, is soms een blaaskatheter nodig. De blaaskatheter helpt urine af te voeren uit uw blaas. De blaaskatheter wordt verwijderd als u weer

Nadere informatie

Angiografie. Röntgenonderzoek van de bloedvaten

Angiografie. Röntgenonderzoek van de bloedvaten Angiografie Röntgenonderzoek van de bloedvaten Inhoudsopgave 1 Inleiding... 1 2 Wat is een angiografie?... 1 3 Voorbereiding thuis... 2 4 Opname... 2 5 Voor het onderzoek... 3 6 Tijdens het onderzoek...

Nadere informatie

Centraal veneuze catheter

Centraal veneuze catheter Centraal veneuze catheter Albert Schweitzer ziekenhui december 2013 pavo 1109 Inleiding In overleg met uw arts is besloten om een centraal veneuze catheter (CVC) in te brengen. Dit wordt ook wel een centrale

Nadere informatie

Voorbehouden, risicovol en overig

Voorbehouden, risicovol en overig Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Wet BIG 10 Voorbehouden, risicovol en overig Er wordt een onderscheid gemaakt in voorbehouden handelingen, risicovolle handelingen en overige

Nadere informatie

Verwijderen van een nier via een kijkoperatie. Laparoscopische operatie

Verwijderen van een nier via een kijkoperatie. Laparoscopische operatie Verwijderen van een nier via een kijkoperatie Laparoscopische operatie Inleiding Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van één van uw nieren. De uroloog heeft met u besproken

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Uro-tainer chloorhexidinediacetaat 1:5000, spoelvloeistof voor blaas- en katheterspoeling Chloorhexidinediacetaat Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Dit project is gefinancierd door de steun van de Europese Commissie. Deze mededeling weerspiegelt alleen de mening van de auteur en de Europese

Dit project is gefinancierd door de steun van de Europese Commissie. Deze mededeling weerspiegelt alleen de mening van de auteur en de Europese Dit project is gefinancierd door de steun van de Europese Commissie. Deze mededeling weerspiegelt alleen de mening van de auteur en de Europese Commissie en de Europese Commissie kan niet aansprakelijk

Nadere informatie

Littekenbreukoperatie

Littekenbreukoperatie Littekenbreukoperatie Inleiding U wordt in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen voor een littekenbreukoperatie. In deze folder leest u meer over de opname in het ziekenhuis en de operatie. Een littekenbreuk

Nadere informatie

H.367425.0915. Inbrengen katheter via de buik (suprapubische katheter)

H.367425.0915. Inbrengen katheter via de buik (suprapubische katheter) H.367425.0915 Inbrengen katheter via de buik (suprapubische katheter) Inleiding In overleg met uw behandelend arts is besloten bij u een suprapubische blaaskatheter in te brengen. De reden hiervoor is

Nadere informatie

PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN

PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN PROTOCOL GENEESMIDDELENVERSTREKKING EN MEDISCH HANDELEN Als het kind geneesmiddelen nodig heeft gedurende het verblijf op de basisschool kunnen de ouders hun zeggenschap over de toediening van de medicamenten

Nadere informatie

Model raamovereenkomst voorbehouden handelingen

Model raamovereenkomst voorbehouden handelingen Model raamovereenkomst voorbehouden handelingen Zorginstelling (vertegenwoordiger van) artsen 1 (niet in dienst van de zorginstelling) 2 De ondergetekenden: 3 Organisatie 3 : Huisartsen Kring Haaglanden

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Suprapubische katheter

PATIËNTEN INFORMATIE. Suprapubische katheter PATIËNTEN INFORMATIE Suprapubische katheter 2 PATIËNTENINFORMATIE Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de suprapubische katheter. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig

Nadere informatie

Gedeeltelijke verwijdering van een nier

Gedeeltelijke verwijdering van een nier Gedeeltelijke verwijdering van een nier Open partiële nefrectomie Uw nier wordt gedeeltelijk verwijderd In overleg met uw uroloog wordt een gedeelte van uw nier verwijderd (open partiële nefrectomie).

Nadere informatie

Verblijfskatheter Inbrengen en verzorgen. Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis

Verblijfskatheter Inbrengen en verzorgen. Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis Verblijfskatheter Inbrengen en verzorgen Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis Inleiding In overleg met u is besloten om een katheter te plaatsen in uw blaas. In deze folder geven wij informatie over

Nadere informatie

Nefrostomiekatheter Radboud universitair medisch centrum

Nefrostomiekatheter Radboud universitair medisch centrum Nefrostomiekatheter In overleg met uw behandelend arts is er besloten om bij u een nefrostomie-katheter in te brengen. In deze folder staat de gang van zaken rondom het plaatsen, het verzorgen en complicaties

Nadere informatie

Littekenbreukoperatie

Littekenbreukoperatie Littekenbreukoperatie Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2014 pavo 0207 Inleiding U wordt in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen voor een littekenbreuk operatie. In deze folder leest u meer over

Nadere informatie

Operatie dikke darm kanker

Operatie dikke darm kanker Operatie dikke darm kanker Inleiding Deze folder geeft u algemene informatie over diverse soorten operaties aan de dikke darm. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan

Nadere informatie

M.S.L.T.-onderzoek. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2012 pavo 0947

M.S.L.T.-onderzoek. Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2012 pavo 0947 M.S.L.T.-onderzoek Albert Schweitzer ziekenhuis februari 2012 pavo 0947 Inleiding U heeft een operatie ondergaan in de buik en hierbij is helaas een complicatie opgetreden. Deze complicatie noemen we een

Nadere informatie

Trastuzumab (Herceptin )

Trastuzumab (Herceptin ) Trastuzumab (Herceptin ) Borstkanker (mammacarcinoom) De diagnose borstkanker is bij u vastgesteld. Dit wordt ook wel een mammacarcinoom genoemd. De behandeling van een mammacarcinoom bestaat uit een operatieve

Nadere informatie

STOMAZORG. Een stoma wat nu? BEHANDELING

STOMAZORG. Een stoma wat nu? BEHANDELING STOMAZORG Een stoma wat nu? BEHANDELING Een stoma wat nu? Van uw behandelend specialist hebt u te horen gekregen dat er bij u (misschien) een stoma moet worden aangelegd. Van tevoren is het niet altijd

Nadere informatie

Zelfinjectie bij erectiestoornissen. Poli Urologie

Zelfinjectie bij erectiestoornissen. Poli Urologie 00 Zelfinjectie bij erectiestoornissen Poli Urologie 1 In overleg met uw uroloog heeft u gekozen om zelf medicijnen te injecteren in het zwellichaam van de penis (auto-injectie therapie). Uw behandelend

Nadere informatie

Het geven van sondevoeding door middel van hevelen aan uw kind thuis

Het geven van sondevoeding door middel van hevelen aan uw kind thuis Het geven van sondevoeding door middel van hevelen aan uw kind thuis Inleiding Uw kind is opgenomen op de afdeling pasgeborenen van de ZGT. Het drinken aan de borst of uit de fles kost op dit moment nog

Nadere informatie

Longembolie. Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 1117

Longembolie. Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 1117 Longembolie Albert Schweitzer ziekenhuis december 2014 pavo 1117 Inleiding U bent in het ziekenhuis opgenomen met een longembolie. In deze folder leest u meer over wat een longembolie is en hoe uw behandeling

Nadere informatie

Aambeien. Albert Schweitzer ziekenhuis april 2015 pavo 0334

Aambeien. Albert Schweitzer ziekenhuis april 2015 pavo 0334 Aambeien Albert Schweitzer ziekenhuis april 2015 pavo 0334 Inleiding U heeft een afspraak op de polikliniek Chirurgie, omdat u klachten heeft die waarschijnlijk door aambeien worden veroorzaakt. In deze

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Duphalac, stroop 667 mg /ml

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER. Duphalac, stroop 667 mg /ml BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER Duphalac, stroop 667 mg /ml Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat u start met het gebruik van dit geneesmiddel. - Bewaar deze bijsluiter, het kan

Nadere informatie

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie Patiënteninformatie TVT-O operatie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 TVT-O operatie 2.1 De operatie 3 Risico s van de operatie 4 Naar huis 5 Adviezen voor thuis 6

Nadere informatie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie

TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie TVT-O operatie voor vrouwen met stress-incontinentie Urologie Stress-incontinentie is ongewenst urineverlies bij lichamelijke inspanning, zoals tillen, niezen, hoesten, lachen, sporten, springen of plotselinge

Nadere informatie

Versneld herstel na een dikke darmoperatie

Versneld herstel na een dikke darmoperatie Versneld herstel na een dikke darmoperatie Chirurgie Beter voor elkaar 2 Inhoudsopgave Inleiding 4 ERAS kwaliteitsprogramma 4 Eigen bijdrage aan herstel 4 Hoofdstuk 1 6 De periode voor de operatie 6 Intensive

Nadere informatie

U bent opgenomen in het ziekenhuis met een longembolie. In deze folder krijgt u meer informatie over een longembolie.

U bent opgenomen in het ziekenhuis met een longembolie. In deze folder krijgt u meer informatie over een longembolie. Longembolie U bent opgenomen in het ziekenhuis met een longembolie. In deze folder krijgt u meer informatie over een longembolie. Wat is een longembolie? Een longembolie is een afsluiting van een longslagader.

Nadere informatie

Hyperemesis gravidarum. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie

Hyperemesis gravidarum. Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Hyperemesis gravidarum Afdeling Verloskunde/Gynaecologie Inleiding U bent of wordt opgenomen in het Waterlandziekenhuis omdat u last heeft van overmatige misselijkheid en/of braken tijdens uw zwangerschap.

Nadere informatie

Ruggenprik tijdens de bevalling

Ruggenprik tijdens de bevalling H.291380.0215 Ruggenprik tijdens de bevalling (Epidurale pijnbestrijding) Wat is epidurale pijnbestrijding Bij deze ruggenprik spuit de anesthesioloog via een dun slangetje (katheter) verdovingsvloeistof

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Sondevoeding geven aan uw kind

Patiënteninformatie. Sondevoeding geven aan uw kind Patiënteninformatie Sondevoeding geven aan uw kind Inleiding Uw kind heeft een sonde en krijgt sondevoeding. U wilt leren hoe u sondevoeding aan uw kind moet geven, zodat u dit thuis zelfstandig kunt doen.

Nadere informatie

Opheffen van een stoma

Opheffen van een stoma Opheffen van een stoma Albert Schweitzer ziekenhuis maart 2015 pavo 0206 Inleiding U heeft bij een vorige operatie een darmstoma gekregen. In overleg met de chirurg is besloten dit stoma op te heffen.

Nadere informatie

Morfine Feiten en fabels. Apotheek

Morfine Feiten en fabels. Apotheek 00 Morfine Feiten en fabels Apotheek In overleg met uw arts gaat u morfine gebruiken. Morfine behoort tot een groep geneesmiddelen, die morfineachtige pijnstillers of opioïden worden genoemd. Inleiding

Nadere informatie

Opheffen van een darmstoma

Opheffen van een darmstoma Chirurgie Opheffen van een darmstoma www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud De behandeling... 3 Voorbereidingen... 3 Pre-operatieve screening en anesthesie... 3 Opnamedatum... 4 De opname... 4 Voorafgaande

Nadere informatie

Adviezen verzorging Ileostoma

Adviezen verzorging Ileostoma Adviezen verzorging Ileostoma De dagelijke verzorging van het ileostoma Hoe vaak u uw stoma moet verzorgen is onder andere afhankelijk van het systeem en wat u zelf prettig vindt. De stomaverpleegkundige

Nadere informatie

PICC Radboud universitair medisch centrum

PICC Radboud universitair medisch centrum PICC Inhoud De PICC 3 Waarom een PICC? 4 Inbrengen 4 Complicaties 5 Leefregels 6 Verzorging insteekplaats 6 Het heparineslot 7 Contact opnemen 7 Tot slot 7 In overleg met uw behandelend arts is besloten

Nadere informatie

Methotrexaat. (Ledertrexate, Emthexate )

Methotrexaat. (Ledertrexate, Emthexate ) Methotrexaat (Ledertrexate, Emthexate ) Inhoud Wat doet Methotrexaat bij reumatische aandoeningen? 3 Wat kunt u verwachten van Methotrexaat? 3 Gebruik 3 Bewaren van Methotrexaat 4 Bijverschijnselen 4 Bloedcontrole

Nadere informatie

Nefrostomie katheter. Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis

Nefrostomie katheter. Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis Nefrostomie katheter Maatschap Urologie IJsselland Ziekenhuis Inleiding In overleg met uw arts is besloten bij u een nefrostomie katheter in te brengen. Dit is een dun slangetje dat via de huid in uw

Nadere informatie

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson

Medicijnen bij de ziekte van Parkinson Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Medicijnen bij de ziekte van Parkinson z Medicijnen bij de ziekte van Parkinson 1 Als u de ziekte van Parkinson hebt, komt er

Nadere informatie

Sondevoeding thuis. Diëtetiek

Sondevoeding thuis. Diëtetiek Sondevoeding thuis Diëtetiek 1 U gaat met sondevoeding naar huis. Deze folder geeft informatie over het gebruik van sondevoeding en tips hoe u hiermee om kunt gaan. Afdeling Diëtetiek Telefoon: 0591-69

Nadere informatie

Centraal veneuze catheter Op de afdeling Hematologie

Centraal veneuze catheter Op de afdeling Hematologie Centraal veneuze catheter Op de afdeling Hematologie Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Hematologie mei 2013 pavo 0558 Inleiding In overleg met uw arts is besloten tot het plaatsen van een centraal

Nadere informatie

Herstel na een gynaecologische buikoperatie. (ERAS-programma)

Herstel na een gynaecologische buikoperatie. (ERAS-programma) Herstel na een gynaecologische buikoperatie. (ERAS-programma) Binnenkort krijgt u een gynaecologische buikoperatie. Hierbij wordt het versneld herstelprogramma toegepast. Dit zorgprogramma brengt alle

Nadere informatie

Verwijdering van een nier

Verwijdering van een nier Verwijdering van een nier Open nefrectomie Uw nier wordt verwijderd In overleg met uw uroloog wordt een van uw nieren verwijderd (open nefrectomie). U wordt voor deze operatie vijf tot zeven dagen opgenomen

Nadere informatie

Deze folder informeert u over de verzorging van de Broviaccatheter

Deze folder informeert u over de verzorging van de Broviaccatheter Verzorging van de Broviac-catheter in de thuissituatie Deze folder informeert u over de verzorging van de Broviaccatheter in de thuissituatie. Uw kind mag naar huis na de ziekenhuisopname, maar dient de

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Molaxole, poeder voor drank. Macrogol 3350 Natriumchloride Natriumwaterstofcarbonaat Kaliumchloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Molaxole, poeder voor drank. Macrogol 3350 Natriumchloride Natriumwaterstofcarbonaat Kaliumchloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Molaxole, poeder voor drank Macrogol 3350 Natriumchloride Natriumwaterstofcarbonaat Kaliumchloride Lees goed de hele bijsluiter, want deze bevat belangrijke informatie.

Nadere informatie

Toedienen van voeding en/of medicijnen via de sonde. Info voor ouders/verzorgers

Toedienen van voeding en/of medicijnen via de sonde. Info voor ouders/verzorgers Toedienen van voeding en/of medicijnen via de sonde Info voor ouders/verzorgers Inleiding Binnenkort gaat u als ouder of verzorger zelf voeding en/of medicijnen bij uw kind toedienen via de sonde. Het

Nadere informatie

Langdurig gebroken vliezen

Langdurig gebroken vliezen Langdurig gebroken vliezen Albert Schweitzer ziekenhuis november 2014 pavo 0591 Inleiding In deze folder geven we u informatie over langdurig gebroken vliezen. Het hangt van de duur van uw zwangerschap

Nadere informatie

PERMANENT KATHETER INBRENGEN EN VERZORGEN

PERMANENT KATHETER INBRENGEN EN VERZORGEN PERMANENT KATHETER INBRENGEN EN VERZORGEN 1150 Permanent katheter In overleg met uw uroloog is besloten bij u een permanente katheter in te brengen. Dit wordt een supra-pubische katheter genoemd. De reden

Nadere informatie

Hyperemesis gravidarum (overmatige misselijkheid en/of braken tijdens zwangerschap)

Hyperemesis gravidarum (overmatige misselijkheid en/of braken tijdens zwangerschap) Hyperemesis gravidarum (overmatige misselijkheid en/of braken tijdens zwangerschap) 2 Inleiding U bent of wordt opgenomen bij de Ommelander Ziekenhuis Groep, omdat u last heeft van overmatige misselijkheid

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. NaCl 0,9% B. Braun, oplossing voor infusie Natriumchloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER. NaCl 0,9% B. Braun, oplossing voor infusie Natriumchloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER NaCl 0,9% B. Braun, oplossing voor infusie Natriumchloride Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken want er staat belangrijke informatie

Nadere informatie

Het geven van sondevoeding thuis

Het geven van sondevoeding thuis Het geven van sondevoeding thuis Inleiding Uw kind kan zijn fles (nog) niet leeg drinken. Daarom wordt de voeding geheel of gedeeltelijk per sonde gegeven. Dit hoeft geen gevolgen te hebben voor het moment

Nadere informatie

Een operatie voor het verwijderen van de blaas en het aanleggen van een Hautmannblaas

Een operatie voor het verwijderen van de blaas en het aanleggen van een Hautmannblaas Binnenkort wordt u opgenomen in het MCL voor het verwijderen van uw blaas en het aanleggen van een vervangende blaas. Dit wordt het aanleggen van de Hautmannblaas genoemd. In deze brochure kunt u lezen

Nadere informatie

Prednison (corticosteroïden)

Prednison (corticosteroïden) Prednison (corticosteroïden) Medicatie bij de ziekte van Crohn of colitis ulcerosa MDL-centrum IJsselland Ziekenhuis www.mdlcentrum.nl Uw MDL-arts (maag-, darm- en leverarts) heeft u Prednison voorgeschreven

Nadere informatie

Informatie urinekatheter

Informatie urinekatheter Informatie urinekatheter Informatie voor patiënten F0370-3415 januari 2011 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek

Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek Voorwand- en/of achterwandplastiek Patiënteninformatie Voorwand- en/of achterwandplastiek Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 De operatie 3 Na de operatie 4 Risico s van de operatie 5 Naar huis 6 Vragen 7 Telefoonnummers

Nadere informatie

H.263198.0915. Transurethrale resectie van de prostaat (TUR P)

H.263198.0915. Transurethrale resectie van de prostaat (TUR P) H.263198.0915 Transurethrale resectie van de prostaat (TUR P) 2 Inleiding U heeft samen met uw uroloog besloten tot deze operatie. Bij een TUR P wordt er via de plasbuis gedeelten van de prostaat verwijderd.

Nadere informatie

Diarree is een verstoring van het normale ontlastingpatroon. De ontlasting bevat meer water dan gewoonlijk en u moet vaker naar het toilet.

Diarree is een verstoring van het normale ontlastingpatroon. De ontlasting bevat meer water dan gewoonlijk en u moet vaker naar het toilet. DIARREE In het dagelijks leven noemen we het liever buikgriep of voedselvergiftiging. Voor het woord diarree schamen we ons een beetje. Toch heeft iedereen er wel eens last van. Op vakantie of gewoon thuis.

Nadere informatie

H.253100.0116. Galblaas verwijderen (conventioneel)

H.253100.0116. Galblaas verwijderen (conventioneel) H.253100.0116 Galblaas verwijderen (conventioneel) 2 Inleiding U heeft samen met uw arts besloten tot een operatie om de galblaas te verwijderen. Het is een operatie waarvoor u ongeveer één tot twee dagen

Nadere informatie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie

Ustekinumab. (Stelara) Dermatologie Ustekinumab (Stelara) Dermatologie Inhoudsopgave Inleiding 4 1. Hoe werkt Ustekinumab (Stelara) 4 2. Wat moet u weten voordat u Ustekinumab (Stelara) gebruikt 5 Gebruik Ustekinumab (Stelara) niet 5 Wees

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Livocab oogdruppels 0,5 mg/ml oogdruppels levocabastine

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS. Livocab oogdruppels 0,5 mg/ml oogdruppels levocabastine BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR GEBRUIKERS Livocab oogdruppels 0,5 mg/ml oogdruppels levocabastine Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel gaat gebruiken - Bewaar deze bijsluiter. Misschien

Nadere informatie

Opheffen van een stoma. Chirurgie

Opheffen van een stoma. Chirurgie Opheffen van een stoma Chirurgie Inleiding U heeft bij een vorige operatie een darmstoma gekregen. In overleg met de chirurg is besloten dit stoma op te heffen. In deze folder leest u meer over de gang

Nadere informatie

H.366333.1215. Laparoscopisch verwijderen van eileiders en/of eierstokken met cystes

H.366333.1215. Laparoscopisch verwijderen van eileiders en/of eierstokken met cystes H.366333.1215 Laparoscopisch verwijderen van eileiders en/of eierstokken met cystes 2 Inleiding Uw gynaecoloog heeft u een eierstok en eileiderverwijdering via een kijkoperatie geadviseerd. Op deze manier

Nadere informatie

(Gastro) enterostomie. Omleidingsoperatie van maag met dunne darm

(Gastro) enterostomie. Omleidingsoperatie van maag met dunne darm (Gastro) enterostomie Omleidingsoperatie van maag met dunne darm 1. Inleiding Binnenkort ondergaat u een omleidingsoperatie in het ETZ TweeSteden of het ETZ Waalwijk. In deze folder leest u informatie

Nadere informatie

zelfinjectie bij erectiestoornissen

zelfinjectie bij erectiestoornissen patiënteninformatie zelfinjectie bij erectiestoornissen U heeft met uw uroloog afgesproken dat u zelf een medicijn gaat spuiten in het zwellichaam van de penis. Dit heet ook wel een auto-injectie-therapie.

Nadere informatie

BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml

BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml BIJSLUITER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml 1 BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIKER Atosiban Devrimed 6,75 mg/0,9 ml oplossing voor injectie Atosiban Lees goed de hele bijsluiter voordat u dit geneesmiddel

Nadere informatie

Eprex oplossing voor injectie 40.000 IE/1,0 ml

Eprex oplossing voor injectie 40.000 IE/1,0 ml J-C 2006 Ned. Informatie voor de patiënt Het is belangrijk dat u eerst deze gebruiksaanwijzing leest, ook als u Eprex al vaker heeft gebruikt. Er kan nieuwe belangrijke informatie in staan. Uw arts of

Nadere informatie

Maatschap Chirurgie / Maatschap Interne Geneeskunde. Ileostoma

Maatschap Chirurgie / Maatschap Interne Geneeskunde. Ileostoma Maatschap Chirurgie / Maatschap Interne Geneeskunde Algemeen Deze folder geeft u informatie over de ileostoma en de dagelijkse verzorging hiervan. Dagelijkse verzorging Verzorg de stoma op een tijdstip

Nadere informatie

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog TVT-behandeling bij stressincontinentie Behandeling door de gynaecoloog Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen voor een operatie om stressincontinentie te behandelen. Stressincontinentie is ongewild urineverlies

Nadere informatie

Onderzoek en operatie van de schildwachtklier bij borstkanker

Onderzoek en operatie van de schildwachtklier bij borstkanker Onderzoek en operatie van de schildwachtklier bij borstkanker Uw chirurg heeft met u besproken dat vóór de verwijdering van de borstkanker eerst de schildwachtklier wordt onderzocht. Deze folder geeft

Nadere informatie

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER GlucaGen HypoKit 1 mg (1 IE), poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Glucagonhydrochloride

BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER GlucaGen HypoKit 1 mg (1 IE), poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Glucagonhydrochloride BIJSLUITER: INFORMATIE VOOR DE GEBRUIK(ST)ER GlucaGen HypoKit 1 mg (1 IE), poeder en oplosmiddel voor oplossing voor injectie Glucagonhydrochloride Lees de hele bijsluiter zorgvuldig door voordat deze

Nadere informatie

UROLOGIE. Nefrostomiekatheter BEHANDELING

UROLOGIE. Nefrostomiekatheter BEHANDELING UROLOGIE Nefrostomiekatheter BEHANDELING Nefrostomiekatheter Na overleg met uw uroloog hebt u tijdelijk of blijvend een nefrostomiekatheter gekregen. De verpleegkundige zal u uitleggen hoe u de katheter

Nadere informatie

Urineretentie Moeite hebben met plassen na de bevalling

Urineretentie Moeite hebben met plassen na de bevalling Urineretentie Moeite hebben met plassen na de bevalling U heeft bij uw bevalling of keizersnede urineretentie ontwikkeld. Daarom bent u opgenomen in Meander Medisch Centrum. Uw arts of specialist heeft

Nadere informatie