3 Gebruiken of verzuipen?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "3 Gebruiken of verzuipen?"

Transcriptie

1 ICT bibliotheek :24 Pagina 65 Selectieproces 3 Gebruiken of verzuipen? 65 [onderkop]het architectuurmodellenpalet van de enterprise architect [auteurs]louis Dietvorst en Roland Ettema U herkent zich vast wel in het volgende beeld: Het management verwacht op korte termijn een strategische visie over de IT. U wordt gevraagd en u zegt met gevoel voor ambitie: Ja! Eenmaal aan de slag lijkt het wel of er een zee bestaat aan literatuur, raamwerken en modellen over enterprise architectuur. Het ergste is dat alles relevant lijkt. Er zijn architecten die in dit aanbod verzuipen. Dat dat niet nodig is, blijkt uit dit ervaringsbericht van Essent en LogicaCMG. In dit artikel wordt de aanpak bij een enterprise architectuurstudie beschreven voor het productiedomein van Essent. Het motto daarbij is: Zie het aanbod aan architectuurmodellen als een palet en kies de mooist passende kleuren. Door modellen slim op elkaar te laten aansluiten, kom je op een praktische manier tot een gedegen architectuuradvies, zo blijkt. 3.1 Inleiding de probleemstelling Een asset management-systeem in een energieproductiebedrijf bewaakt de prestaties van de onderdelen van de productieketen, zoals gebouwen, pompen, generatoren, met als doel om tegen zo laag mogelijke kosten te produceren. De huidige marktomstandigheden, met mogelijke overnames en wijzigingen in wetgeving (splitsing van productie en transport), maken het des te noodzakelijker om efficiënt te opereren. Voor het productiebedrijf van Essent was de tijd rijp om te beoordelen in hoeverre zijn huidige asset management-systeem nog blijvend en zonder al te grote wijzigingen kon voldoen aan de gewijzigde omstandigheden in de sector. Een dergelijke beoordeling kun je alleen uitvoeren als je gezamenlijk met de business de strategische uitgangspunten voor het businessdomein gaat bepalen. Er bleek bereidheid tot samenwerking vanuit de business. We zouden dit aanvliegen als een enterprise architectuurstudie. Het idee was

2 ICT bibliotheek :24 Pagina 66 Architectuur voor samenwerking 66 dat de studie een adviesrapport en een asset management-referentiemodel zou opleveren. Daarin zouden de strategische uitgangspunten worden opgenomen. De business kon dan zelf aan de hand van dit model zijn eisen en wensen aan interne en externe IT-leveranciers duidelijk maken, zo luidde de gedachte. Omdat Essent geen ervaring had met het volledig zelf uitvoeren van dit soort studies werd de hulp van LogicaCMG ingeroepen. Dit heeft geleid tot een waardevolle cocreatie, waarbij interne domeinkennis en enterprise architectuurkennis op elkaar waren afgestemd. Centrale vraag: Welke eisen stellen wij aan een asset management-inrichting, gegeven de businessstrategie van Essent Productie? 3.2 Brainstormend naar een aanpak Over de aanpak van de studie waren wij het snel eens en we adopteerden de Gartner-kreet JEAJIT Just Enough Architecture, Just In Time als leidraad voor de afbakening. Gartners advies dat het vastleggen van een as-is -architectuur bij een strategiebepaling nauwelijks van toegevoegde waarde is, namen we serieus. Dus geen traditionele aanpak met vastlegging van de as-is en geen gap-analyse met de to-be. Dit had voor ons twee voordelen, namelijk: we werden niet onnodig gehinderd door eventuele beperkingen van de huidige inrichting en we waren niet afhankelijk van een ander traject dat bezig was met het vastleggen van de huidige businessprocessen. Door deze aanpak kon het beantwoorden van de onderzoeksvraag vanuit een greenfield-gedachte worden gerealiseerd. Met JEAJIT alleen was er echter nog geen visie over het eindproduct. We lieten ons hier inspireren door de ervaringen met het serviceconcept in het ArchiMate-programma van Essent. Dit concept blijkt namelijk uitstekend te werken om een gebruiker en een leverancier van een dienst van elkaar te ontkoppelen. Dit zagen we zitten, want het was juist de bedoeling om een referentiemodel te ontwikkelen waar implementaties die leveranciers zouden gaan aanbieden, aan konden worden getoetst. Dit werd de essentie van ons asset management-referentiemodel. Het model zou bestaan uit twee lagen; een businessreferentiemodel als weergave van de gewenste toekomst en een functioneel referentiemodel op basis van het serviceconcept (figuur 3.1). Het businessreferentiemodel bestaat uit drie componenten: een be-

3 ICT bibliotheek :24 Pagina 67 schrijving van de businessuitgangspunten in de vorm van een verzameling principes; een business performance model dat hierop aansluit en een model voor de business capabilities voor de toekomst. De grafische weergave vindt u in figuur 3.1. Management Referentie Model Business Ref er ent ie Model St r at egische Principes Performance Indicatoren Business Capabilities Functioneel Ref er ent ie Model Support Typen Ser vices Figuur 3.1: opbouw asset management-referentiemodel De ingrediënten van het model waren ons nu duidelijk. Maar hoe kom je tot de inhoud, dat is lastiger. Want wanneer heb je bijvoorbeeld goede services te pakken? Hier werd TOGAF ADM (The Open Group Architecture Framework Architecture Development Method) 4 als inspiratiebron gebruikt. TOGAF ADM is een zeer uitgebreid raamwerk dat in fasen beschrijft hoe een architectuuronderzoek verloopt. De complete TOGAF ADM was ons echter te uitgebreid. We besloten om daaruit alleen die fasen te selecteren die relevant waren voor de ontwikkeling van het referentiemodel. Echt cherry picking dus. We vonden in TOGAF ADM de fase prelim framework and principles een mooie start. Deze gaf ons richting bij het vaststellen van de businessprincipes en de bijbehorende managementindicatoren. Voor de onderzoeksvraag en het referentiemodel zou het verder voldoende moeten zijn om de TOGAF fasen A (vision), B (business architecture) en E (opportunities & solutions) mee te nemen, maar dan wel met beperkte diepgang. Een kanttekening hierbij is de volgende: De moderne opvatting van het serviceconcept 5 vindt men eigenlijk niet terug in TOGAF. TOGAF fase E

4 ICT bibliotheek :24 Pagina 68 Architectuur voor samenwerking 68 information architecture sluit hierop onvoldoende aan en hier zien we een mogelijke verbetering voor een volgende versie van TOGAF. Figuur 3.2 illustreert gedetailleerder de opbouw van het referentiemodel, met de aanpak en de op te leveren modellen gekoppeld aan viewpoints volgens DEMO. Modellen op basis van Viewpoints Business Referentie Model Viewpointop de constructie van de enterprise Architectuur Principes Bestuderen van de richting van de business Strategische Principes Koers van de business OpbouwReferentiemodel Enterprise Capabilities Performance Management Model Relatie metde performance indicatoren Performance indicatoren Performance Business Architectuur Model Vastleggen van de business in een capability architectuur Aanpak P A TOGAF ADM B TOGAF ADM Functioneel Referentie Model Viewpointop de functie van de ondersteuning Ondersteund Enterprise SupportTypen In portfolio van Services Levert Alignment Model Ontwikkelen van een visie over de belangrijkste typen ondersteuningen die de business gebruiktin hun capabilities. Service portfolio Model Definiëren van een services TOGAF ADM E C Einde scope onderzoek Implementatie Model Viewpointop de constructie van de ondersteuning Service Leveranciers Service Constructies Leveranciersmodel Geschikte providers voor de services benaderen High level design Model Leveranciers bieden een constructie aan die voldoetaan de requirements TOGAF C ADM D Figuur 3.2: overzicht van de aanpak van de architectuurstudie Aan de linkerkant van deze figuur worden viewpoints weergegeven volgens de DEMO-methode. 1,6 De basisgedachte hierbij is dat elk systeem kan worden beschouwd vanuit een functioneel en een constructief perspectief. De constructie van het ene systeem wordt ondersteund door de functies van het andere systeem. In ons geval betekent dit dat de constructie van de business bepalend is voor de functies (services) van het ITlandschap. 3.3 De strategische analyse en strategische setting De eerste hoofdactiviteit in de studie is een detailuitwerking geworden van TOGAF fase A (vision). Omdat TOGAF (overigens net als CobiT) alleen vertelt wat er moet gebeuren, maar niet ingaat op het hoe, besloten we om deze fase conform het door LogicaCMG ontwikkelde business benefits

5 ICT bibliotheek :24 Pagina 69 Beoordeling model 2 verder uit te werken. In dit model worden vier lagen onderkend die aansluiten bij ons businessreferentiemodel (figuur 3.3). 69 Workshop 1 De Richting - Top Down - Strategic Level Targets Measures Business Operations Targets Measures Process Capability Targets Measures Component Level Workshop 2 I-Radar - Bottum Up - Figuur 3.3: aanpak van de twee workshops volgens het business benefits model Onze aanpak bestond uit het houden van twee workshops. Eén vanuit een strategische, top-down, gedachte en één vanuit een IT-innovatie, bottomup, gedachte. In de eerste workshop werd een aantal uitdagende stellingen over potentiële businessstrategieën gepresenteerd waarvan de implicaties bediscussieerd werden om uiteindelijk te komen tot businessprincipes, performance-indicatoren en capabilities. Een tweede workshop werd in aanvulling hierop gebruikt om vanuit IT-innovaties bottom-up over businessmogelijkheden na te denken. Deze tweede workshop werd georganiseerd volgens LogicaCMG s I-Radar aanpak. 3 Hierin wordt gekeken naar de operationele gevolgen en de relatie met het bedrijfsresultaat van IT-innovaties. De tweede workshop heeft inderdaad geleid tot een uitbreiding van de strategische principes. Figuur 3.4 geeft een grafische weergave van dit proces volgens het business benefits V-model.

6 ICT bibliotheek :24 Pagina 70 Architectuur voor samenwerking 70 Workshop 1 De Richting TopDown benadering, vanuit eenstrategie de effectenop de enterprisebepalen Strategic Principles SMART doelen Gewenst resultaat Te bereiken Business Resultaat Bepaal Business KPI's Business Requirements Valideren Operationele Impact Workshop 2 I-Radar BottumUpbenadering, vanuit ITInnovatiesde effectenop de enterprisebepalen Management Innovaties Adresseren Management service Capability Wijziging Bepaal business Operationele wijzigingen Nieuwe wijze van service-ing Figuur 3.4: proces van de strategische analyse De totale verzameling aan principes en de effecten op de KPI s die uit beide workshops volgden, waren van goede kwaliteit. Het is uiteindelijk een belangrijk onderdeel van deze studie geworden. In een toekomstig implementatiescenario kan dit resultaat worden gebruikt in de context van de requirements engineering-processen van Essent. De geïdentificeerde effecten op de business-kpi s kunnen helpen bij het maken van de businesscase. Hiermee was het strategische kader van het businessreferentiemodel bepaald. 3.4 Enterprise capabilities, de sleutel tot een businessarchitectuur Het derde element van het businessreferentiemodel betreft de business capabilities, dus datgene waartoe de business feitelijk in staat moet zijn om aan te sluiten bij de strategische principes en de businessindicatoren (figuur 3.5). Om deze business capabilities te bepalen, hebben we gezocht naar bestaande modellen om hierbij te helpen. Helaas bleken er geen standaardmodellen te bestaan die op ons strategisch kader aansloten. We besloten daarom het model zelf te ontwikkelen. Het bestaande bedrijfsprocessenmodel van Essent Productie gaf houvast. Als je dit echter in het businessreferentiemodel zou opnemen, zou je met je stakeholders al snel in de procesdetails verzanden. We kozen ervoor om

7 ICT bibliotheek :24 Pagina 71 Beoordeling geen bedrijfsprocessen expliciet in ons referentiemodel op te nemen. Dit model moest immers een kader stellen en geen ontwerp zijn. Hierin werden we bevestigd door het rapport Enterprise architecture as business capabilities architecture 7 waarin we de onderbouwing vonden om de business in termen van capabilities uit te drukken. 71 People Knowledge, Skills, Culture) Technology Data, applications, infrastructure Performance Capability Process Activities, input, output, constraints s Facilities resources Figuur 3.5: definitie van capability volgens Bredemeyer Het capability-concept leverde ons de volgende voordelen: het is een holistische benadering die het samenspel tussen mensen, processen en technologie goed weergeeft; het sluit maximaal aan bij de taal van de business en men zal niet gauw verzanden in implementatiedetails; het concept is implementatieonafhankelijk en daarmee een prima kaderstelling voor de ontwikkeling van een business- en applicatieservicecatalogus. Door middel van een derde workshop waren we in staat om samen met de business een invulling te geven aan een capability model. Door strategische thema s hierop te projecteren konden de business en de IT de thema s op één gemeenschappelijk model plaatsen. Een door ons uitgewerkt voorbeeld was de weergave van specifieke mobiliteits- en informatiebeveiligingsaspecten op dit model. Figuur 3.6 geeft het business capability model vereenvoudigd weer. Een gedetailleerdere weergave is vanwege leesbaarheid achterwege gelaten.

8 ICT bibliotheek :24 Pagina 72 Architectuur voor samenwerking 72 Owner Manager Generation Management and Operations Plan and Manage Enterprise Operations Management SHEQ Management Compliance Manager Collaborations Developer Development Maintenance Contracting and Procurement Material and Supplier Manager Business Service Manager Commodity services Maintaner Figuur 3.6: vereenvoudigde weergave van het business capability model inclusief rollen 3.5 Van businessreferentiemodel naar functioneel referentiemodel Het tweede onderdeel van het asset management-referentiemodel is het functioneel referentiemodel. Dit bestaat zelf weer uit twee onderdelen, namelijk een alignment model en een serviceportfolio. Het alignment model is een denkraam om de business en de IT op elkaar af te stemmen door servicegebieden te definiëren die aansluiten bij zowel de businessstrategie als de IT-strategie. De servicegebieden werden op zich overigens eerst afgeleid van functionele en niet-functionele eisen die in een separaat traject werden verzameld. Deze servicegebieden worden daarna bevolkt met concrete services om zo tot een compleet serviceportfolio te komen. In de praktijk bleek dat operationele capabilities en bijbehorende IT-services als eerste naar boven kwamen. Dat was niet onverwacht, maar een

9 ICT bibliotheek :24 Pagina 73 Beoordeling beperking tot operationele aspecten zou tot een onvolledige en te weinig onderscheidende invulling van het referentiemodel hebben geleid. Het gebruik van het alignment model heeft ons geholpen om ook na te denken over andere typen van ondersteuning. Hierbij bleek de vertaling van de strategische principes uit de workshops in capabilities van de toekomst cruciaal om het referentiemodel op te waarderen naar een model voor de toekomst. Dit leverde een alignment model op dat naast operational support ook de gebieden collaboration support, information handling en knowledge support bevatte (figuur 3.7). Hiermee is het mogelijk om kandidaat-implementaties op alle strategische gebieden onderscheidend te vergelijken. 73 Operational Support KnowledgeManagementSupport Operati onel e servicesvoor Management Servicesvoor Kennismanagement Ser vicesvoor Con t en t Management Operati onele servicesvoor Maintenance &operation Ser vicesvoor Information verzamelen en analyseren Information Handling Support Services voor het samenwerken met Partners & medewerkers Partner Support Gr e n s van Applicatie landschap Cl uster Applicatieservices Figuur 3.7: het alignment model Het alignment model heeft ons geholpen om te komen tot een serviceportfolio. We lieten hier bewust nog de onderste laag in het ArchiMatemetamodel leeg (technologieservices) zodat deze nog in een latere fase ingevuld kan worden. Hiermee was een eerste concept van het serviceportfolio voor het Essent asset management -domein geboren (figuur 3.8).

10 ICT bibliotheek :24 Pagina 74 Architectuur voor samenwerking 74 Operational Support Inspection Services WorkMnmt Services MnmtServices Purchasing Mnmt Services Material Handling Services AdministrationServices Financial Services Project Mnmt Services Maintenance Services Information Handling Support Content MnmtServices Business Intelligence Services Information GatheringServices Knowledge Management Support BusinessProcessModeling Services QualityManagement Services Best PracticeManagement Services Partner Support Extranet Services Third Party Interface Services Relationship Services Figuur 3.8: serviceportfolio 3.6 Conclusie De hedendaagse uitdaging voor de enterprise architect is om snel en pragmatisch concreet toepasbare producten te leveren die niet pas over een aantal jaar hun vruchten afwerpen maar al op korte termijn toepasbaar zijn. De business verwacht tegenwoordig heel duidelijk boter bij de vis. Onze aanpak was er daarom op gericht om uit het virtuele pallet van de vele raamwerken, talen, methoden, technieken etc. die de architect ter beschikking staan, heel selectief die elementen te lichten die voor de onderzoeksvraag van belang waren. We hebben ons daarom bewust niet strak aan een specifiek raamwerk, taal of methode gehouden, maar geprobeerd om modellen en methoden op een pragmatische wijze te combineren. Opmerkelijke lessen die deze studie ons heeft geleerd, zijn de volgende: TOGAF dient te worden gemoderniseerd door het incorporeren van het serviceconcept. Workshops zijn bijzonder effectief om betrokkenheid te bewerkstelligen en enterprise architectuur zichtbaarheid te geven. Het gebruik van zowel een bottom-up als een top-down aanpak bevordert de compleetheid en kwaliteit van een businessreferentiemodel. Luisteren naar de business loont, maar luisteren naar IT loont ook, zo is gebleken!

11 ICT bibliotheek :24 Pagina 75 Beoordeling Het capability-concept is zeer geschikt als bouwsteen voor een businessreferentiemodel. Het onderkennen van categorieën van services zoals in het alignment model helpt sterk bij het definiëren van een complete serviceportfolio met een onderscheidend karakter. Het serviceconcept zoals je dat bijvoorbeeld terugvindt in ArchiMate is bijzonder krachtig als contract tussen een businessmodel en een implementatie. 75 Met dank aan Michiel Perdeck (LogicaCMG). Noten 1 Dietz, J., Enterprise Ontology, Springer Verlag. 2 LogicaCMG, Whitepaper business benefits management. 3 LogicaCMG, Whitepaper I-radar. 4 Essent Requirements Engineering files/presentations/enterprisearchitectureascapabilitiesarchslides.pdf. Over de auteurs: Louis Dietvorst is werkzaam bij Essent Roland Ettema is werkzaam bij LogicaCMG

12 ICT bibliotheek :24 Pagina 76

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans

Business Scenario. Voorbeeld Archimate Risico Extensie. versie 0.1. Bert Dingemans Business Scenario Voorbeeld Archimate Risico Extensie versie 0.1 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging Review historie Naam Afdeling Functie Datum

Nadere informatie

HET GAAT OM INFORMATIE

HET GAAT OM INFORMATIE Aan leiding C OB IT HET GAAT OM INFORMATIE Informatie is belangrijk voor het functioneren van een organisatie Informatie wordt gegenereerd, gebruikt, bewaard, ontsloten, verwijderd Informatietechnologie

Nadere informatie

Enterprisearchitectuur

Enterprisearchitectuur Les 2 Enterprisearchitectuur Enterprisearchitectuur ITarchitectuur Servicegeoriënteerde architectuur Conceptuele basis Organisatiebrede scope Gericht op strategie en communicatie Individuele systeemscope

Nadere informatie

Copyright Stork N.V. 1

Copyright Stork N.V. 1 Management, een praktisch framework Taking up the challenge of optimizing your asset performance Stork Management Solutions Global Expertise Partner Complete, end-to-end solution Dedicated professionals

Nadere informatie

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen

Trefdag ZORG. Meer resultaten. door strategische inzet. van middelen Trefdag ZORG Meer resultaten door strategische inzet van middelen September 2013 Francis Manas fm@amelior.be Herkenbaar? Aantal projecten neemt toe Projecten zonder link met doelen organisatie: geen fit

Nadere informatie

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1

6-4-2015. Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info. Docent: Marcel Gelsing. Les 1 Les 1 Docent: Marcel Gelsing Je kunt de presentaties downloaden op: www.gelsing.info 1 Maak een (verbeter)voorstel voor Enterprise Architectuur, waarbij u zowel de mogelijkheden als de beperkingen van

Nadere informatie

Introductie ArchiMate

Introductie ArchiMate Introductie ArchiMate NAF Insight De Meern, 8 maart 2012 Egon Willemsz, enterprise architect UWV Programma Waarom ArchiMate? Praktijkvoorbeelden Samenvatting concepten Van start met ArchiMate Tot besluit

Nadere informatie

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com

Regie uit een andere Branche. Hoe om te gaan met de vraag en de levering. Facto Magazine Congres 12 mei 2009. www.quintgroup.com Regie uit een andere Branche Facto Magazine Congres 12 mei 2009 Hoe om te gaan met de vraag en de levering THIS DOCUMENT CONTAINS PROPRIETARY INFORMATION, WHICH IS PROTECTED BY COPYRIGHT. ALL RIGHTS RESERVED.

Nadere informatie

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9

Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Stakeholder behoeften beschrijven binnen Togaf 9 Inventarisatie van concerns, requirements, principes en patronen Bert Dingemans Togaf 9 kent verschillende entiteiten om de behoeften van stakeholders te

Nadere informatie

De kracht van BI & Architectuur

De kracht van BI & Architectuur Samen boeken we succes De kracht van BI & Architectuur in de praktijk Business Intelligence Symposium 2009 Emiel van Bockel BI Awards 2009 2 Voorstellen Emiel van Bockel - Manager Information Services

Nadere informatie

Waarde creatie door Contract Management

Waarde creatie door Contract Management Waarde creatie door Contract Management Value Next voor opdrachtgever en opdrachtnemer Herman van den Hoogen M: 06-53.96.36.14 www.hoogen- Procurement.com Nick Piscaer M: 06-37.60.03.12 nick.piscaer@ziggo.nl

Nadere informatie

De rol van Architectuur in de Agile omgeving van Rabobank Controle is een illusie

De rol van Architectuur in de Agile omgeving van Rabobank Controle is een illusie De rol van Architectuur in de Agile omgeving van Rabobank Controle is een illusie Bert van Vugt Business Architect Even Voorstellen Bert van Vugt Business Architect Service & Koop Rabobank Nederland Ton

Nadere informatie

Inrichten Architecture Governance Equens

Inrichten Architecture Governance Equens Inrichten Architecture Governance Equens Peter Droppert Equens SE Enterprise Architect 2011 Equens SE Peter.Droppert@nl.equens.com +31625199782 V4 20111110 Governance @ Equens 2 Agenda Architecture Governance

Nadere informatie

De beheerrisico s van architectuur

De beheerrisico s van architectuur De beheerrisico s van architectuur Een overzicht van de ArChimate Risico Extensie versie 0.2 Bert Dingemans Inleiding Het implementeren van een (enterprise) architectuur brengt altijd risico s met zich

Nadere informatie

Business & IT Alignment deel 1

Business & IT Alignment deel 1 Business & IT Alignment deel 1 Informatica & Economie Integratie 1 Recap Opdracht 1 Wat is integratie? Organisaties Strategie De omgeving van organisaties AH Bonuskaart AH Bonuskaart Economisch Geïntegreerd

Nadere informatie

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur

Dynamic infrastructure. Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur Expertvisie: In vijf stappen naar een dynamische it-infrastructuur We behandelen in dit document de 5 stappen naar een dynamische it-infrastructuur:

Nadere informatie

ArchiMate. en Configuration Management Databases (CMDB s)

ArchiMate. en Configuration Management Databases (CMDB s) ArchiMate en Configuration Management Databases (CMDB s) Wie ben ik. Hans van Drunen Hans.vanDrunen@atos.net +31 (0)6 224 889 05 Lid van de NAF werkgroep ArchiMate gebruikers en tools 2 Agenda Wat zijn

Nadere informatie

Business Process Management

Business Process Management Business Process Management Prof. dr. Manu De Backer Universiteit Antwerpen Katholieke Universiteit Leuven Hogeschool Gent Wat is een bedrijfsproces? Een verzameling van (logisch) gerelateerde taken die

Nadere informatie

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT

Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009. Cross reference ISM - COBIT Auteurs: Jan van Bon, Wim Hoving Datum: 9 maart 2009 Cross reference ISM - COBIT ME: Monitor & Evaluate Cross reference ISM - COBIT Management summary Organisaties gebruiken doorgaans twee soorten instrumenten

Nadere informatie

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V.

BISL Business Information Services Library. Een introductie. Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. BISL Business Information Services Library Een introductie Algemene informatie voor medewerkers van SYSQA B.V. Organisatie SYSQA B.V. Pagina 2 van 9 Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 1.1 ALGEMEEN... 3 1.2

Nadere informatie

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente?

Enterprise Architectuur. een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Enterprise Architectuur een duur begrip, maar wat kan het betekenen voor mijn gemeente? Wie zijn we? > Frederik Baert Director Professional Services ICT @frederikbaert feb@ferranti.be Werkt aan een Master

Nadere informatie

De kunst van het dicht timmeren. DEMO BPM Engine. 2012, Formetis

De kunst van het dicht timmeren. DEMO BPM Engine. 2012, Formetis De kunst van het dicht timmeren DEMO BPM Engine 2012, Formetis 1 Agenda Enterprise Engineering & Software Engineering Demonstratie DEMO BPM Engine Vragen Enterprise Engineering & Software Engineering 1.

Nadere informatie

Contract Management Dag 2015

Contract Management Dag 2015 Contract Management Dag 2015 De relatie maakt de prestatie DEEL 2; Contract Management bij industriële onderhouds contracten Opdrachtgever en Opdrachtnemer een betere nachtrust? Contract Management Herman

Nadere informatie

Architectuur principes binnen CP. Walter Huberts NAF Insight, 6 juli 2009 www.ing.com

Architectuur principes binnen CP. Walter Huberts NAF Insight, 6 juli 2009 www.ing.com Architectuur principes binnen CP Walter Huberts NAF Insight, 6 juli 2009 www.ing.com Agenda Context Organisatie Architectuur Architectuurproduct Het ontwikkelen van principes Principes in relatie tot architectuurproducten

Nadere informatie

Betekent SOA het einde van BI?

Betekent SOA het einde van BI? Betekent SOA het einde van BI? Martin.vanden.Berg@sogeti.nl 18 september 2007 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is de impact van SOA op BI? Sogeti Nederland B.V. 1 Agenda Wat is SOA? Wat is BI? Wat is

Nadere informatie

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013

ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters. Marc Lankhorst 16 oktober 2013 ArchiMate voor kennismodellen van NORA en haar dochters Marc Lankhorst 16 oktober 2013 Agenda 13:00 introductie ArchiMate-status en -ontwikkelingen en NORA-kennismodel 14:00 parallelle workshops rond de

Nadere informatie

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance

Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance Perceptie als gids en katalysator voor het verbeteren van ICT waarde en performance 2011 Perceptie Als Leidraad Voor Verbeteringen Perceptie is realiteit. Perceptie is persoonlijk. Perceptie is leidend

Nadere informatie

Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling

Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling Een platformaanpak voor moderne architectuurontwikkeling Eric Roovers Manager Architecture & Design Software AG Global Consulting Services Benelux Copyright 2011 Software AG. All rights reserved. Ongrijpbaarheid

Nadere informatie

Data Governance van visie naar implementatie

Data Governance van visie naar implementatie make connections share ideas be inspired Data Governance van visie naar implementatie Frank Dietvorst (PW Consulting) deelprogrammamanager Caesar - Vernieuwing Applicatie Landschap Leendert Paape (SAS

Nadere informatie

Seize the cloud?! Seminar Aviodrome, Lelystad 23 maart 2011

Seize the cloud?! Seminar Aviodrome, Lelystad 23 maart 2011 Seize the cloud?! Seminar Aviodrome, Lelystad 23 maart 2011 Cloud computing Waar begin je aan? Piloot Martin van den Berg, Sogeti NL 3 Agenda 4 Kijkje achter de wolken Yes, het werken in de cloud heeft

Nadere informatie

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven?

Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Heeft IM toegevoegde waarde en zal IM overleven? Begrippen ICT-strategie ICT-besturing Toekomst van IM NGI, 7 april 2014 Generiek model voor informatiemanagement Bedrijfs- Informatie- ICTdomein domein

Nadere informatie

HOOFDSTUK 5. De ITIL-servicelevenscyclus. 5.1 Introductie. MS Office. ITIL V3 een kennismaking ITIL =

HOOFDSTUK 5. De ITIL-servicelevenscyclus. 5.1 Introductie. MS Office. ITIL V3 een kennismaking ITIL = HOOFDSTUK 5 5.1 Introductie een kennismaking ITIL = Information Technology Aan het eind van de vorige eeuw groeide informatievoorziening snel. Het werd nodig dat die informatievoorziening goed beheerd

Nadere informatie

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007

Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden. Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Nog meer meerwaarde? Dan moet inkoop strategisch worden Prof. dr. J.H.A. (Jeroen) Harink jeroen.harink@significant.nl 06 513 510 89 Noord Nederlands Inkoop Congres 26 april 2007 Significant Agenda Strategische

Nadere informatie

Architectuur, Organisatie en Business Cases

Architectuur, Organisatie en Business Cases Architectuur, Organisatie en Business Cases Ervaringen uit de praktijk Jan de Baat CMG Trade, Transport & Industry B.V. Inleiding In de Dynamiek track van LAC 2000 is de problematiek omtrent de alignment

Nadere informatie

Kwaliteit van IT-Architectuur

Kwaliteit van IT-Architectuur Kwaliteit van IT-Architectuur Leo Pruijt Lectoraat ADIS Hogeschool Utrecht HU Ngi 29-09-2011 1 Architectuur en Kwaliteit Promotieonderzoek (vanaf 01-09-2011) Onderwerp: Architectuur en Kwaliteit Promotor:

Nadere informatie

Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden

Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden Duurzaam (kosten)effectief uitbesteden Agenda Kiezen voor uitbesteding Uitbestedingsfeiten Wenselijke situatie Eisen volgens ISO5500X Showstoppers Aandachtspunten Afsluiting Kiezen voor uitbesteding Ontbreken

Nadere informatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie

Advies. Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie DIENST Advies over en ondersteuning bij het (initieel) inrichten/optimaliseren van de structuur van de(it Service Management)organisatie Advies over en ondersteuning bij het initieel inrichten/optimaliseren

Nadere informatie

PQR Lifecycle Services. Het begint pas als het project klaar is

PQR Lifecycle Services. Het begint pas als het project klaar is PQR Lifecycle Services Het begint pas als het project klaar is IT wordt een steeds crucialer onderdeel van de dagelijkse bedrijfsvoering. Waar u ook bent, het moet altijd beschikbaar en binnen bereik zijn.

Nadere informatie

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management

Offshore Outsourcing van Infrastructure Management Offshore Outsourcing van Infrastructure Management an emerging opportunity dr. Erik Beulen Atos Origin/Tilburg University 1 Agenda Introductie Ontwikkelingen Risicovergelijking Best practices Conclusies

Nadere informatie

Curriculum Vitae Ishak Atak. www.ishakatak.nl. Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak. Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983

Curriculum Vitae Ishak Atak. www.ishakatak.nl. Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak. Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983 Naam : Ishak Atak Roepnaam : Ishak Woonplaats : Utrecht Geboorte datum : 13-05-1983 Tel. : +316-46 17 76 00 Beschikbaar : Full time December 2015 Email: : contact@ishakatak.nl Datum CV : November 2015

Nadere informatie

VORM GEVEN AAN VISIE

VORM GEVEN AAN VISIE VORM GEVEN AAN VISIE Hoe businessarchitectuur bijdraagt aan het bereiken van businessdoelen White paper Auteurs: Martin van den Berg, Aldert Boersma, Serge Bouwens, Erica Dane, Bonne van Dijk, Paul Dijkwel,Jan

Nadere informatie

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank

Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC Stichting NIOC en de NIOC kennisbank Stichting NIOC (www.nioc.nl) stelt zich conform zijn statuten tot doel: het realiseren van congressen over informatica onderwijs en voorts al hetgeen

Nadere informatie

Archimate risico extensies modelleren

Archimate risico extensies modelleren Archimate risico extensies modelleren Notatiewijzen van risico analyses op basis van checklists versie 0.2 Bert Dingemans 1 Inleiding Risico s zijn een extra dimensie bij het uitwerken van een architectuur.

Nadere informatie

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture

Denken in processen. Peter Matthijssen. Business Model Innovation. Business Process Management. Lean Management. Enterprise Architecture Denken in processen Peter Matthijssen Introductie BiZZdesign Consultancy Training Tools Best practices Business Model Innovation Business Process Management Lean Management Enterprise Architecture Wereldwijd

Nadere informatie

Hebt u ze op een rijtje?

Hebt u ze op een rijtje? 36 Informatiebeveiliging - nummer 4-2012 Hebt u ze op een rijtje? Ir. Rob van Gansewinkel CISSP is gecertificeerd TOGAF9 en werkt bij Capgemini op de vakgebieden infrastructuur en security. Hij is bereikbaar

Nadere informatie

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012

STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË. 13 November 2012 STAND VAN ZAKEN VAN DE DIGITALE VAARDIGHEDEN IN BELGIË 13 November 2012 De ICT-sector neemt een belangrijke plaats in de economie Toegevoegde waarde 14 miljard EUR Aandeel werkgelegenheid (in % van de

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever

EXIN WORKFORCE READINESS werkgever EXIN WORKFORCE READINESS werkgever DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst

Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie. Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Process management aan het werk Business discovery als motor achter waarde creatie Hans Somers Programmamanager B/CA Gegevens, Belastingdienst Procesmanagement aan het werk Business discovery als motor

Nadere informatie

Requirements Lifecycle Management

Requirements Lifecycle Management Lifecycle Management Wat is het? Waarom is het belangrijk? Presentatie: Marcel Overeem Groep: Berend van Huffelen, Renze Zijlstra, Martijn Ramaekers, Marcel Overeem Agenda Onderwerpen Aanleiding Lifecycle

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS professional

EXIN WORKFORCE READINESS professional EXIN WORKFORCE READINESS professional DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is

Nadere informatie

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem

Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA. 16 januari 2014 Doetinchem Het gevolg van transitie naar de cloud SaMBO-ICT & KZA 16 januari 2014 Doetinchem Agenda Introductie Aanleiding Samenvatting handreiking Uitkomsten workshop netwerkbijeenkomst Afsluiting 2 Introductie

Nadere informatie

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI

Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI getronicspinkroccade.nl Goed functioneel beheer noodzaak voor effectievere SPI Machteld Meijer Zeist, 3 oktober 2006 Inhoud Domeinen en modellen Functioneel beheer en BiSL Rol van BiSL in SPI 1 Goed functioneel

Nadere informatie

VOICE OF THE CUSTOMER

VOICE OF THE CUSTOMER 4/20/ E-BOOK VOICE OF THE CUSTOMER Gratis e-book leansixsigmatools.nl Introductie Bij Six Sigma staat het denken vanuit de behoeften van de klant centraal. Juist de vertaling van de stem(men) van de klant(en)

Nadere informatie

NAF Insight ArchiMate. 8 maart 2012

NAF Insight ArchiMate. 8 maart 2012 NAF Insight ArchiMate 8 maart 2012 Programma 14:00 14:30 Opening en introductie Marc Lankhorst, Novay en NAF-bestuur 14:30 16:45 Parallelsessies 1 & 2 16:45 18:00 Netwerken en eten 18:00 19:10 Open Space

Nadere informatie

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant

CMS Ronde Tafel. Cloud Continuity. Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant CMS Ronde Tafel Cloud Continuity Ir. Jurian Hermeler Principal Consultant Introductie Quint Wellington Redwood Onafhankelijk Management Adviesbureau Opgericht in 1992 in Nederland Ruim 20 jaar ervaring

Nadere informatie

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans

Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate. Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Canonieke Data Modellering op basis van ArchiMate Canonieke Data Modellering op basis van Archimate Bert Dingemans Abstract Modelleren op basis van de open standard ArchiMate is een goed uitgangspunt voor

Nadere informatie

Project Start Architectuur (PSA)

Project Start Architectuur (PSA) Project Start Architectuur (PSA) InterActory Architectuur Service Orientatie versie 0.2 Bert Dingemans Administratieve pagina Wijzigingshistorie Versie Datum Auteur Reden wijziging 0.1 Maart 2012 Bert

Nadere informatie

Ontdek de mogelijkheden

Ontdek de mogelijkheden Business Intelligence Ontdek de mogelijkheden Drs.Roel Haverland An apple a day.. Page 3 Hoe vertaalt dit zich naar u? Page 5 Hoe vertaalt dit zich naar u? Winst Page 6 Hoe de winst te verhogen? Winst

Nadere informatie

De juiste requirements juist

De juiste requirements juist De juiste requirements juist Een voorwaarde voor succesvolle applicatie ontwikkeling Arno van Herk Managing partner Synergio B.V. a.van.herk@synergio.nl 2011 Een brug naar onze presentatie Uniface is Compuware's

Nadere informatie

EXIN WORKFORCE READINESS opleider

EXIN WORKFORCE READINESS opleider EXIN WORKFORCE READINESS opleider DE ERVARING LEERT ICT is overal. Het is in het leven verweven geraakt. In een wereld waarin alles steeds sneller verandert, is het lastig te bepalen wat er nodig is om

Nadere informatie

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met

Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008. in samenwerking met Topmanagement en IT Ontwikkelingen en trends voor 2008 in samenwerking met Invloed op de IT-organisatie Welk van onderstaande ontwikkelingen zullen in de komende twee jaar grote invloed hebben op uw IT-organisatie?

Nadere informatie

Informatiemanagement Examennummer: 91227 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur

Informatiemanagement Examennummer: 91227 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Informatiemanagement Examennummer: 91227 Datum: 28 juni 2014 Tijd: 13:00 uur - 14:30 uur Dit examen bestaat uit 7 pagina s. De opbouw van het examen is als volgt: - 20 meerkeuzevragen (maximaal 40 punten)

Nadere informatie

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1

Socio-technisch systemen. Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Socio-technisch systemen Ian Sommerville 2004 Software Engineering, 7th edition. Chapter 2 Slide 1 Systeem categoriën Technische op computer gesteunde systemen Systemen die HW en SW bevatten, maar waar

Nadere informatie

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels.

In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens en Adri Cornelissen In een keten gaat het om de verbindingen, niet om de schakels. Verbindingsmodel IV Serviceketen Theo Thiadens Alleen een organisatie die

Nadere informatie

De Architect heeft veel te kiezen! EAM Congres 2014: The Voice of the Architect State of the Art volgens EAM Partners

De Architect heeft veel te kiezen! EAM Congres 2014: The Voice of the Architect State of the Art volgens EAM Partners De Architect heeft veel te kiezen! EAM Congres 2014: The Voice of the Architect Track: State of the Art volgens EAM Partners Rob Swinkels - 22 mei 2014 Quint Consulting & Learning Services Government &

Nadere informatie

Portal Planning Process

Portal Planning Process BROCHURE Portal Planning Process SAMENWERKEN AAN EEN WAARDEVOL PORTAAL BROCHURE PORTAL PLANNING PROCESS 2 Axians PORTAL PLANNING PROCESS BROCHURE Inhoud Introductie 4 3 Portal Planning Process 5 4 Uitdagingen

Nadere informatie

Business Architectuur vanuit de Business

Business Architectuur vanuit de Business Business Architectuur vanuit de Business CGI GROUP INC. All rights reserved Jaap Schekkerman _experience the commitment TM Organization Facilities Processes Business & Informatie Architectuur, kun je vanuit

Nadere informatie

TAM. Control Model for Effective Testing

TAM. Control Model for Effective Testing TAM Control Model for Effective Testing Test management group Missie Adapteren specifieke context klant Klanten helpen met testuitdaging Resultaatgericht testmanagement Standaardisatie en industrialisatie

Nadere informatie

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012

NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 NAF Insight: ArchiMate en domeintalen 1 November 2012 Harmen van den Berg, NAF-werkgroep ArchiMate-gebruik Een paar sfeerbeelden... Werkgroep ArchiMate-gebruik Kennis delen rond gebruik ArchiMate taal

Nadere informatie

begin presentatie welkom naam jan vegt functie business consultant bedrijf www.2en40.nl 2 specialismes + E A I Enterprise Application Integration EAI integratie-vraagstukken veel meer details bij Rita

Nadere informatie

Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den

Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den Hoe gebruiken professionele serviceproviders architectuur voor een optimale, toekomstvaste deal? Landelijk Architectuur Congres 2010 Martin van den Berg Agenda Inleiding Wat is de rol van de provider architect?

Nadere informatie

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

20 mei 2008. Management van IT 1. Management van IT. Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen Management van IT Han Verniers PrincipalConsultant Han.Verniers@Logica.com Logica 2008. All rights reserved Programma Management van IT Wat is dat eigenlijk? IT organisaties: overeenkomsten en verschillen

Nadere informatie

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol

Olde Bijvank Advies Organisatieontwikkeling & Managementcontrol SAMENVATTING ITIL ITIL is nog steeds dé standaard voor het inrichten van beheerspocessen binnen een IT-organisatie. En dekt zowel applicatie- als infrastructuur beheer af. Indien gewenst kan ITIL worden

Nadere informatie

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij

De essentie van de nieuwe ISO s. Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij De essentie van de nieuwe ISO s Dick Hortensius, NEN Milieu & Maatschappij 1 Waar ik het over ga hebben De uitdaging en de oplossing De HLS voor iedereen De HLS voor wie het wil Waar we staan en wat er

Nadere informatie

DYA DAG 2013. van samenhang naar verbinding

DYA DAG 2013. van samenhang naar verbinding DYA DAG 2013 van samenhang naar verbinding 1 Programma 09.45 Principle-based architectuur: van gelijk hebben naar gelijk krijgen Theo-Jan Renkema, Rabobank Nederland 10.20 Van Samenhang naar verbinding:

Nadere informatie

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014

To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 To e-cf or not to e-cf? Jose de Leeuwe-Wisniewski 6 maart 2014 Programma e-cf Korte introductie e-cf Nut en noodzaak Stand van zaken in Europa In Nederland e-cf in de praktijk Ronde tafel discussie Het

Nadere informatie

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise

BABOK en BiSL. Marcel Schaar Machteld Meijer. Valori Maise BABOK en BiSL Marcel Schaar Machteld Meijer Valori Maise Wat is BABOK BABOK. Ondersteuning voor het werk van de business analist Beschrijving van kennisgebieden (knowledge areas) en bijbehorende taken

Nadere informatie

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec

Balanced Scorecard. Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Balanced Scorecard fvv Francis Vander Voorde bec@online.be FVV Consulting bvba http://user.online.be/bec Het CAF Model FACTOREN RESULTATEN 1. Leiderschap 3. Human Resources Management 2. Strategie & Planning

Nadere informatie

Overleven in een digitale wereld

Overleven in een digitale wereld P a g i n a 1 Projecten in de spotlight Overleven in een digitale wereld Gemeente Venlo heeft zich een stevige ambitie opgelegd. Niet alleen moet het imago van Venlo verbeterd worden, met de Floriade 2012

Nadere informatie

Oktober 2013 Laat de frameworks los

Oktober 2013 Laat de frameworks los Outsourcing is out en Insourcing is in Ruim twee jaar geleden heb ik een artikel gepubliceerd, waarin ik constateerde dat de rol van Service Manager sterk veranderd was én zelfs nog veel meer moest veranderen.

Nadere informatie

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen

VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen VAN DUIZEND BLOEMEN NAAR EEN HORTUS BOTANICUS Het Portaal 21 januari 2010 sambo~ict Coen Free Faraday van der Linden Maarten van den Dungen Missie-Visie Het succes van de leerling is de reden van ons bestaan.

Nadere informatie

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can

Canon s visie op digitale transformatie van organisaties. you can Canon s visie op digitale transformatie van organisaties you can Digitale transformatie van organisaties Als we kijken naar de belangrijkste ontwikkelingen op het gebied van communicatie in de afgelopen

Nadere informatie

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen

Last but not least. Hoofdstuk 35. Bijlagen Last but not least Hoofdstuk 35 Bijlagen V1.2 / 01 februari 2016 Geen copyright! MCTL is in licentie gegeven volgens een Creative Commons Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. Gebaseerd op een werk van

Nadere informatie

Bouwblokken Kantoor. Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen

Bouwblokken Kantoor. Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen Bouwblokken Kantoor Bouwblokken voor de versnelling van ontwikkeling van IV-ondersteuning voor kantoorprocessen NORA Gebruikersraad 3 februari 2015 Victor Akkersdijk Vraag van B/CAO: Welke bouwblokken?

Nadere informatie

NAF Insight. Pieter Buitenhuis Danny Greefhorst Erik Proper

NAF Insight. Pieter Buitenhuis Danny Greefhorst Erik Proper NAF Insight Architectuurprincipes Pieter Buitenhuis Danny Greefhorst Erik Proper 1 Agenda 09.00-09.15 Welkomstwoord door Erik Proper 09.15-09.45 Introductie principes en boek door Danny Greefhorst 09.45-10.15

Nadere informatie

Incore Solutions Learning By Doing

Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Learning By Doing Incore Solutions Gestart in November 2007 Consultants zijn ervaren met bedrijfsprocessen en met Business Intelligence Alle expertise onder 1 dak voor een succesvolle

Nadere informatie

IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO

IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO IT voor Controllers Mark Vermeer, CIO 1 Rotterdam getallen Rotterdam: 620.000 inwoners, 50% autochtoon 173 nationaliteiten 3,4 miljard 11.000 fte IT 100 mln 400+ IT staf 5 clusters, SSC en bestuursstaf

Nadere informatie

Handleiding voor de checklist Overdracht project/change naar beheer. Handleiding : Frédéric van der Vaeren

Handleiding voor de checklist Overdracht project/change naar beheer. Handleiding : Frédéric van der Vaeren Auteur(s) Datum Versie Frédéric van der Vaeren 11/03/2013 2.0 Eigenaar Doelpubliek Bert van Hemelen Gebruikers checklist overdracht project/change naar beheer Handleiding : Handleiding voor de checklist

Nadere informatie

Management. Analyse Sourcing Management

Management. Analyse Sourcing Management Management Analyse Sourcing Management Management Business Driven Management Informatie- en communicatietoepassingen zijn onmisbaar geworden in de dagelijkse praktijk van uw organisatie. Steeds meer

Nadere informatie

Een framework voor applicatiebeheer

Een framework voor applicatiebeheer Een framework voor applicatie Mark Smalley ASL-Foundation www.aslfoundation.org SPIder, Utrecht, 10 juni 2003 Agenda Positionering applicatie Wat is ASL Waarom ASL Hoe ziet ASL eruit Samenwerking domeinen

Nadere informatie

Als Leidse Informaticus in actie. College studievaardigheden Rokesh Jankie (https://plus.google.com/+rokeshjankie/)

Als Leidse Informaticus in actie. College studievaardigheden Rokesh Jankie (https://plus.google.com/+rokeshjankie/) Als Leidse Informaticus in actie College studievaardigheden Rokesh Jankie (https://plus.google.com/+rokeshjankie/) Rokesh Jankie 1993-1998 Rokesh Jankie Rokesh Jankie 1993-1998 Wist niks van computers,

Nadere informatie

BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI

BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI BIM + DCIM = optimaal ontwerpen, bouwen en beheren (+ een gunstige TCO) Leo van Ruijven Principal Systems Engineer Croon Elektrotechniek BV TBI TBI is een groep van ondernemingen die onze leefomgeving

Nadere informatie

bedrijfsprocessen en vormt daarmee de kapstok voor de producten van andere disciplines. Het PAM is geen RUP concept.

bedrijfsprocessen en vormt daarmee de kapstok voor de producten van andere disciplines. Het PAM is geen RUP concept. 1. 1.1. Inleiding Doel De Requirementdiscipline richt zich op het vaststellen en vastleggen van de eisen en wensen die aan een oplossing worden gesteld: de requirements. Rollen De keyrol binnen deze discipline

Nadere informatie

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen.

Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. Doe eens gek! Houd rekening met de mensen in uw organisatie bij het implementeren van ICT oplossingen. ERP, CRM, workflowmanagement en documentmanagement systemen, ze hebben één ding gemeen: Veel van de

Nadere informatie

Applicatie outsourcing

Applicatie outsourcing Applicatie outsourcing Architectuur van en in de samenwerking dr. Jan Campschroer Management Consultant Ordina 13 oktober 2011 m.m.v.: Martin van den Berg Deze presentatie is gebaseerd op interviews met

Nadere informatie

Maturity van security architectuur

Maturity van security architectuur Renato Kuiper Principal Consultant LogicaCMG renato.kuiper@logicacmg.com LogicaCMG 2006. All rights reserved Over de spreker Renato Kuiper Principal consultant Information Security bij LogicaCMG Hoofdredacteur

Nadere informatie

InforValue. Laat de waarde van Informatie uw bedrijfsdoelstellingen versterken. Informatie Management

InforValue. Laat de waarde van Informatie uw bedrijfsdoelstellingen versterken. Informatie Management Laat de waarde van Informatie uw bedrijfsdoelstellingen versterken Informatie Informatie on Demand Referentie Architectuur Informatie Technologie is belangrijk voor Informatie. Uw organisatie heeft stabiele

Nadere informatie

DE CIO VAN DE TOEKOMST

DE CIO VAN DE TOEKOMST MIC 2015 DE CIO VAN DE TOEKOMST 30 oktober 2015 Mark van der Velden principal adviseur, interim manager EVEN VOORSTELLEN ONDERWERPEN De complexiteit van ICT in de zorg ICT ontwikkeling in drie stappen

Nadere informatie

Dynamisch risicomanagement eenvoudig met behulp van GRCcontrol

Dynamisch risicomanagement eenvoudig met behulp van GRCcontrol Dynamisch risicomanagement eenvoudig met behulp van GRCcontrol Mike de Bruijn roduct Owner Agenda Inleiding Over CompLions GRCcontrol management software Risicomanagement Uitdagingen Dynamisch risicomanagement

Nadere informatie