Spijsvertering. Voorwoord. Mijn spreekbeurt gaat over de reis van het voedsel. Met een moeilijk woord heet dat Spijsvertering.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Spijsvertering. Voorwoord. Mijn spreekbeurt gaat over de reis van het voedsel. Met een moeilijk woord heet dat Spijsvertering."

Transcriptie

1 Spijsvertering Voorwoord Mijn spreekbeurt gaat over de reis van het voedsel. Met een moeilijk woord heet dat Spijsvertering. Spijsvertering betekent: "Het verteren van het voedsel tot stoffen die door het bloed opgenomen kunnen worden". 1 / 5

2 Spijsverteringskanaal betekent: Het samenstel van buizen en lichaamsholten waarin de spijsvertering plaats vindt. Deze zorgt voor de opname en de vertering van het voedsel. Het spijsverteringsstelsel zorgt ervoor dat het eten wordt afgebroken, zodat het kan dienen als brandstof voor het lichaam. Ze zorgen ook voor de verwijdering van giffen en afvalproducten. Als het eten door het spijsverteringskanaal gaat wordt het verteerd. De taak van de spijsvertering is om de voedingsstoffen, waaruit energie kan worden gewonnen (zoals vitaminen en mineraalstoffen) uit het voedsel te halen en voor het lichaam nuttig te maken. Alleen wat het lichaam niet verder kan gebruiken, scheidt het uiteindelijk weer uit. Ons spijsverteringskanaal begint bij de lippen en eindigt bij de anus = poepgaatje. Ik wil in deze spreekbeurt vertellen wat voor weg het eten aflegt tussen de mond en de wc. De weg die het eten aflegt: 1. Eten 2. De mond 3. Slokdarm (lengte 25 cm) 4. Maag (Max. inhoud 4 liter) 5. Dunne darm (lengte 6,4 meter) 6. De Lever, de Alvleesklier en de Gal. 7. Dikke darm (lengte 1,5 meter) 8. Endeldarm (lengte 20 cm) Over elk orgaan zal ik in mijn spreekbeurt vertellen wat die met het eten doet. Hoofdstuk 1: Het eten Eten is heel erg belangrijk. Eten heb je nodig voor energie, mineralen en nog veel meer voedingsstoffen. Je hebt ook eten nodig voor de groei en om te kunnen leven. Voeding is pas bruikbaar als het door het spijsverteringskanaal is gegaan. Dus het eten moet eerst omgezet worden in voedingsstoffen. Je moet gezonde dingen eten anders word je erg ziek. 2 / 5

3 Hoofdstuk 2: De mond Als het eten in de mond gaat moet je goed kouwen omdat het eten dam makkelijker te verteren is. Als je eten in je mond gaat komt er speeksel bij. In het speeksel zitten stoffen die de vertering opstart en het speeksel maakt het voedsel in onze mond vochtig en breken stukken af. Als je slikt gaat je huigje omhoog want anders gaat je eten door je neus naar buiten. Dus nu weten jullie waarom het drinken soms uit je neus komt. Je keelamandel zorgt ervoor dat sommige bacteriën dood gaan. Dan slik je het eten door. Je tong duwt het eten door naar de slokdarm. Hoofdstuk 3: de slokdarm De slokdarm heeft eigenlijk geen rol in de spijsvertering want het vermaalt niets en doet geen dingen. De slokdarm zorgt er alleen voor dat het eten zich verplaatst naar de maag. Het eten glijd met het slijm en spiersamentrekkingen naar de maag. Dat duurt zo ongeveer 10 seconden. De slokdarm is dus 25 cm lang en brengt het voedsel van keel naar de maag. Nu laat ik even zien hoe het eten naar de Maag word verplaatst. Voorbeeld laten zien van open dicht (spieren trekken samen en dan gaan de spieren weer ontspannen en zo gaat het voedsel verder) Hoofdstuk 4: De maag Als het eten in de maag is dan gaan zich de maagwanden samentrekken. De maag blijft constant in beweging want het eten moet helemaal worden klein gemaakt. Dan komt er zoutzuur bij. Het zoutzuur is zo extreem zuur dat het zelfs kleren kan oplossen. Maar gelukkig is onze maagwand goed beschermd tegen het zoutzuur. De bedoeling van het zoutzuur is ongewenste bacteriën in de voedselbrij te doden. Het duurt zo ongeveer 1 tot 4 uur in de maag. Bij sommige soorten eten duurt dat langer omdat het dan moeilijker te verteren is. Als het dan klaar is word het eten in kleine porties naar de dunne darm geperst. Hoofdstuk 5: De dunne darm In de dunne darm zijn eigenlijk drie verschillende darmen. De eerste is de twaalfvingerige darm. De tweede de nuchtere darm en de derde de kronkeldarm. In de twaalfvingerige darm komt het half verteerd voedsel. Bij dit voedsel komen sappen van de gal, de lever en de alvleesklier. Daarover vertel ik dadelijk meer. In de nuchtere darm wordt voedsel nog meer verteerd. Dan 3 / 5

4 blijft er nog maar weinig over. In de kronkeldarm staan een soort vingerige obstakels. Op die vingerige obstakels stikt het van de enzymen. De enzymen breken het vloeibare voedsel tot eenvoudige voedingsstoffen. Die voedingsstoffen worden meteen afgevoerd door het bloed. Ik vond het wel grappig dat bij een kind de darmen ongeveer 4 meter zijn en bij een volwassenen 6,5 meter. Dat is een groot verschil. Hoofdstuk 6: De lever, de alvleesklier en de gal De lever regelt het aantal koolhydraten, hoeveelheid energie, vitaminen, mineralen enzovoort wat er moet komen in het lichaam. En de lever maakt ook galsap. Galsap is een stof wat de vetten goed kan verteren. Want in de dunne darm is het moeilijk te verteren vanwege de vetten. De lever regelt ook dat er extra galsap in de gal komt als je echt super vet hebt gegeten. Want dan heeft de lever te weinig sap om het vet te verteren. De lever zorgt er ook voor dat de giftige stoffen uit het lichaam worden verwijderd. In de alvleesklier zitten sappen die er voor zorgen dat het zoutzuur niet meer zuur is. Want als dat niet gebeurd maakt zoutzuur alles kapot in je lichaam. Als er per ongeluk nog voedsel bijzit dat niet verteerd is zorgt de alvleesklier er voor dat dat alsnog gebeurd. De gal heeft extra galsap. Als je heel vettig hebt gegeten is dat nodig want dan heeft de lever te weinig galsap om het vet af te breken. Hoofdstuk 7: De dikke darm De dikke darm kijkt wat voor voedsel er nog in zit dat gebruikt kan worden. Bijvoorbeeld water en energie. Als je ziek bent werken je darmen niet zo goed en dan haalt de dikke darm het water er niet zo goed uit. Dan krijg je diarree. Als je diarree hebt is je poep meer water dan afvalstoffen. De dikke darm is 1,5 meter lang. In het totaal is het eten nu ongeveer 17 tot 46 uur onderweg geweest. Dat is een erg groot verschil. Dat ligt eraan wat je hebt gegeten. Hoofdstuk 8: De endeldarm Vanuit de dikke darm komt de onverteerbare, ingedikte voedselresten en bacteriën in de endeldarm. Deze noemt men ontlasting oftewel poep en het verlaat via de anus je lichaam. In de endeldarm wacht de poep tot de sluitspier van de anus opengaat. Als je geen sluitspier zou hebben, zou al je poep er zo uitlopen. Vragen 4 / 5

5 Powered by TCPDF (www.tcpdf.org) Spreekbeurten.info 1. Legt het water dezelfde weg af als voedsel? 2. Tot hoever komt het eten in je lijf als je moet overgeven? 3. Wat is de lengte dat het voedsel ongeveer aflegt bij een volwassenen? 5 / 5

Mitochondriële ziekten

Mitochondriële ziekten Mitochondriële ziekten Spijsvertering NCMD Het Nijmeegs Centrum voor Mitochondriële Ziekten is een internationaal centrum voor patiëntenzorg, diagnostiek en onderzoek bij mensen met een stoornis in de

Nadere informatie

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk

Voedingsleer. Waar gaat deze kaart over? Wat wordt er van je verwacht? Voedingsleer en het plantenrijk Waar gaat deze kaart over? Deze kaart gaat over voedingsleer: over voedingsstoffen en de manier waarop ons lichaam met deze stoffen omgaat. Wat wordt er van je verwacht? Na het bestuderen van deze kaart

Nadere informatie

HOE WORDT JE VOEDSEL VERTEERD?

HOE WORDT JE VOEDSEL VERTEERD? HOE WORDT JE VOEDSEL VERTEERD? 1 Verteren is oplosbaar maken Voedingsstoffen moeten uiteindelijk in de cellen van je lichaam terechtkomen. Ze worden naar de cellen vervoerd via je bloed. Maar voordat het

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten Spijsvertering

Mitochondriële ziekten Spijsvertering Mitochondriële ziekten Spijsvertering Deze folder maakt deel uit van een serie over mitochondriële aandoeningen. In deze folder leest u meer over de spijsvertering en de spijsverteringsorganen. Inleiding

Nadere informatie

Aantekeningen B4T1 Voeding en vertering

Aantekeningen B4T1 Voeding en vertering Naam: klas: Aantekeningen B4T1 Voeding en vertering Basisstof 1 Natuur & Gezondheid Voedingsmiddel =. Voedingsstof =... Verzamelnaam voor alle onverteerbare stoffen in plantaardig voedsel =.. Functies

Nadere informatie

De hele familie wil een stuk van deze supergrote pizza, ook benito de hond, maar die moet hem delen met de kleine carlo. Verdeel met een viltstift de

De hele familie wil een stuk van deze supergrote pizza, ook benito de hond, maar die moet hem delen met de kleine carlo. Verdeel met een viltstift de 10 E Eerlijk delen! De hele familie wil een stuk van deze supergrote pizza, ook benito de hond, maar die moet hem delen met de kleine carlo. Verdeel met een viltstift de pizza in gelijke delen (Kijk voor

Nadere informatie

Spijsverteringsstelsel vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63342

Spijsverteringsstelsel vmbo-kgt34. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/63342 Auteur VO-content Laatst gewijzigd Licentie Webadres 23 december 2016 CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie https://maken.wikiwijs.nl/63342 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van

Nadere informatie

Ileostoma. Ileostoma

Ileostoma. Ileostoma Ileostoma Ileostoma Afdeling Afdeling algemene algemene chirurgie chirurgie Binnenkort wordt bij u (een gedeelte van) de dikke darm weggenomen. Dit kan het gevolg zijn van een chronische aandoening, een

Nadere informatie

Over ons lichaam & het opnemen van voedsel

Over ons lichaam & het opnemen van voedsel Over ons lichaam & het opnemen van voedsel Het kunnen opnemen van voedsel door ons lichaam en deze hierdoor voorzien van energie, wordt mogelijk gemaakt via onze stofwisseling in ons spijsverteringsstelsel.

Nadere informatie

Herhalingsles Het lichaam. Ademhaling. Benoem de aangeduide delen op onderstaande tekeningen aan.

Herhalingsles Het lichaam. Ademhaling. Benoem de aangeduide delen op onderstaande tekeningen aan. Herhalingsles Het lichaam Ademhaling Benoem de aangeduide delen op onderstaande tekeningen aan. Als we ademen, stroomt er lucht binnen in ons lichaam. Welke weg legt deze lucht af? Vul het schema aan.

Nadere informatie

mijn wetenschappelijke experimenten

mijn wetenschappelijke experimenten naam Datum werkblaadje 3 mijn wetenschappelijke experimenten het spijsverteringsstelsel werkblaadje 3 b experiment 1: het SpeekSel citroensap of azijn onderzoeksvraag: water in de mond krijgen, bestaat

Nadere informatie

Samenvatting Voeding en Vertering Biologie voor Jou VMBO 4. M.b.v. melkzuurbacteriën kun je melk omzetten in yoghurt Kaas en zuurkool

Samenvatting Voeding en Vertering Biologie voor Jou VMBO 4. M.b.v. melkzuurbacteriën kun je melk omzetten in yoghurt Kaas en zuurkool Samenvatting Voeding en Vertering Biologie voor Jou VMBO 4 5.1 Voedselproductie m.b.v. bacterie: M.b.v. melkzuurbacteriën kun je melk omzetten in yoghurt Kaas en zuurkool Voedselproductie m.b.v. schimmel:

Nadere informatie

Spreekbeurtpakket - organen

Spreekbeurtpakket - organen Spreekbeurtpakket - organen Inleiding spreekbeurt voor de leerling: de organen De voorbereiding van de spreekbeurt over organen: 10 tips 1. Start met het verzamelen van materiaal. Heel veel over de organen

Nadere informatie

Hoe snel werkt jouw maag? Maagontledingstest met 13C- octanoaat

Hoe snel werkt jouw maag? Maagontledingstest met 13C- octanoaat Hoe snel werkt jouw maag? Maagontledingstest met 13C- octanoaat Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Hoe snel werkt jouw

Nadere informatie

Voedingsadvies bij short bowel

Voedingsadvies bij short bowel Afdeling: Onderwerp: Diëtetiek De dunne darm is een belangrijk onderdeel van de spijsvertering. Na een maaltijd komt het voedsel via mond, slokdarm en maag in de dunne darm terecht. In de dunne darm wordt

Nadere informatie

Hoe snel werkt jouw maag? Maagontledigingstest

Hoe snel werkt jouw maag? Maagontledigingstest Hoe snel werkt jouw maag? Maagontledigingstest Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl

Nadere informatie

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE

Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Proefexamen ANATOMIE EN FYSIOLOGIE Deelexamen 1 In dit proefexamen worden over de volgende onderwerpen vragen gesteld: opbouw van het menselijk lichaam algemene fysiologie spijsverteringsstelsel ademhalingsstelsel

Nadere informatie

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek

Dieetadvies na een maagresectie. Diëtetiek Dieetadvies na een maagresectie Diëtetiek Inleiding U bent door de arts naar de diëtist doorverwezen, omdat u een maagoperatie hebt ondergaan. Afhankelijk van het type maagoperatie dat is verricht, kunnen

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Darmflora

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Darmflora Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Darmflora Deze brochure is ontwikkeld door de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van

Nadere informatie

Lespakket: De spijsvertering

Lespakket: De spijsvertering Lespakket: De spijsvertering Werkbundel Naam:... Klas:... 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 1 1. Over het lespakket... 2 1.1. Leerinhoud... 2 1.2. Werkvorm en werkwijze... 2 1.2.1. Werkvorm... 2 1.2.2.

Nadere informatie

spijsvertering.info Preventie van spijsverteringsaandoeningen

spijsvertering.info Preventie van spijsverteringsaandoeningen spijsvertering.info van spijsverteringsaandoeningen Inhoud 1 Wat is spijsvertering? 1.1 van spijsverteringsaandoeningen 4 4 3 Houd uw spijsvertering gezond! 3.1 Eet vezelrijk en gevarieerd 11 12 2 Hoe

Nadere informatie

Duplo-brokken. door de klassendarm

Duplo-brokken. door de klassendarm Duplo-brokken door de klassendarm Wie jarig is, trakteert. De Praktijk bestaat dit jaar tien jaar een mooie gelegenheid om u bij wijze van kadootje een complete handleiding aan te bieden voor drie van

Nadere informatie

Anatomie Lesmateriaal lesbijeenkomst 4 (les 2) Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie

Anatomie Lesmateriaal lesbijeenkomst 4 (les 2) Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Anatomie Lesmateriaal lesbijeenkomst 4 (les 2) Uit Wikipedia, de vrije encyclopedie Inhoudsopgave Spijsvertering 2 Maag-darmstelsel 3 Vertering 3 De maag 4 De darmen 4 De twaalfvingerige darm 5 De alvleesklier

Nadere informatie

Röntgenfoto s van je dikke darm Colon-inloop

Röntgenfoto s van je dikke darm Colon-inloop Röntgenfoto s van je dikke darm Colon-inloop Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per e-mail: patienteninformatiewkz@umcutrecht.nl

Nadere informatie

Ileostoma en Pouch. Nienke Ipenburg Verpleegkundig specialist IBD

Ileostoma en Pouch. Nienke Ipenburg Verpleegkundig specialist IBD Ileostoma en Pouch Nienke Ipenburg Verpleegkundig specialist IBD Agenda - Anatomy en fysiologie - Verteringstelsel - Ileostoma en pouch 2 Fabels - een goede stoelgang, betekent dat je iedere dag ontlasting

Nadere informatie

Thema 8. Opslag, uitscheiding en bescherming Basisstof 1,2,3

Thema 8. Opslag, uitscheiding en bescherming Basisstof 1,2,3 Thema 8 Opslag, uitscheiding en bescherming Basisstof 1,2,3 Het inwendig Milieu Bestaat uit je bloed en weefselvloeistof. Daarin zitten allerlei voedingsstoffen. Je lichaam wil altijd constant zijn. *

Nadere informatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie

Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Voedingsadviezen na een Whipple-operatie Albert Schweitzer ziekenhuis september 2014 pavo 1127 Inleiding U heeft een Whipple-operatie gehad waarbij (een deel van) uw alvleesklier is verwijderd. Na de operatie

Nadere informatie

Spijsverteringsstelsel. Anatomie. Mondholte Andere namen: Transportfunctie. Digestieapparaat Spijsverteringsapparaat

Spijsverteringsstelsel. Anatomie. Mondholte Andere namen: Transportfunctie. Digestieapparaat Spijsverteringsapparaat Spijsverteringsstelsel Andere namen: Digestieapparaat Spijsverteringsapparaat Transportfunctie Mond Keelholte Slokdarm Maag Darmen: dunne darm dikke darm Lever Alvleesklier Anatomie Mondholte 1 Tong Smaakpapillen

Nadere informatie

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken

Spreekbeurten.info Spreekbeurten en Werkstukken Galstenen Inleiding Hallo allemaal ik doe mijn spreekbeurt over galstenen. Ik heb het gekozen omdat ons mam galstenen heeft gehad. 1 op de 10 mensen hebben galstenen, dat zijn 1,6 miljoen mensen. De meeste

Nadere informatie

spijsvertering.info Preventie van spijsverteringsaandoeningen

spijsvertering.info Preventie van spijsverteringsaandoeningen spijsvertering.info Preventie van spijsverteringsaandoeningen Maag Lever Darm Stichting Postbus 430 3430 AK Nieuwegein telefoon 030-60 55 881 fax 030-60 49 871 internet www.mlds.nl e-mail info@mlds.nl

Nadere informatie

OBSTIPATIE FRANCISCUS VLIETLAND

OBSTIPATIE FRANCISCUS VLIETLAND OBSTIPATIE FRANCISCUS VLIETLAND Wat is obstipatie? Voedsel komt via de slokdarm en de maag in de darm terecht. Water en voedingsstoffen worden in de darm gedeeltelijk in de bloedbaan opgenomen. De stoffen

Nadere informatie

CLIËNTINFORMATIE OVER DE MAAGBAND & GASTRIC BYPASS

CLIËNTINFORMATIE OVER DE MAAGBAND & GASTRIC BYPASS CLIËNTINFORMATIE OVER DE MAAGBAND & GASTRIC BYPASS Voorlichting Chirurgie, die als doel heeft het gewicht te verminderen, heet bariatrische chirurgie. Het plaatsen van een SAGB maagband heet daarom dan

Nadere informatie

röntgenonderzoek van je slokdarm en maag Foto s van het slikken

röntgenonderzoek van je slokdarm en maag Foto s van het slikken röntgenonderzoek van je slokdarm en maag Foto s van het slikken Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door geven per

Nadere informatie

De stoma operatie stap voor stap

De stoma operatie stap voor stap Specialist in Stomazorg Dansac ontwikkelt voortdurend nieuwe oplossingen gebaseerd op de wensen en behoeften van stomapatiënten en stomaverpleegkundigen. Om een dialoog aan te moedigen en taboes te doorbreken,

Nadere informatie

Tips voor een goede spreekbeurt

Tips voor een goede spreekbeurt Diabetes?! Een spreekbeurt die je alles vertelt over diabetes: Wat is het? Hoe ontstaat het? En vooral ook: Wat betekent het voor jou, je broer, zus, vader of moeder. Tips voor een goede spreekbeurt Vertel

Nadere informatie

Het Bie- Bah -Buikdagboek

Het Bie- Bah -Buikdagboek Infobrochure Het Bie- Bah -Buikdagboek Omgaan met een kind met buikpijn. mensen zorgen voor mensen Hallo, De dokter heeft samen met jou en je ouders besloten dat jij een paar dagen bij ons in het ziekenhuis

Nadere informatie

DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM

DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM DE DIKKE DARM Om te begrijpen wat dikkedarmkanker is, wordt eerst het spijsverteringsstelsel en de werking van de spijsvertering uitgelegd. Om te begrijpen wat dikkedarmkanker is, wordt eerst

Nadere informatie

1. Overzicht maagdarmstelsel

1. Overzicht maagdarmstelsel 1. Overzicht maagdarmstelsel Het maagdarmstelsel moet het lichaam voorzien van voedingsstoffen, water, zouten en vitaminen. Om deze functie te kunnen uitvoeren, moet het maagdarmstelsel aan een aantal

Nadere informatie

Adviezen bij reflux. bij kinderen

Adviezen bij reflux. bij kinderen Adviezen bij reflux bij kinderen Inleiding Uw kind heeft waarschijnlijk last van reflux. In deze folder leest u meer over deze aandoening en wat u kunt doen zodat uw kind er zo min mogelijk last van heeft.

Nadere informatie

Werkblad. LES 5: Spijsvertering (2) www.gavoorgezond.nl GROEP 3-4

Werkblad. LES 5: Spijsvertering (2) www.gavoorgezond.nl GROEP 3-4 LES 5: Spijsvertering (2) Quiz: gezond eten en drinken Vraag 1: wat zijn vezels? A: Kleine deeltjes van planten en vruchten die belangrijk zijn om je darmen te laten bewegen. B: Ongezond eten zoals snoep

Nadere informatie

SLOKDARMKANKER 25-10-2010

SLOKDARMKANKER 25-10-2010 SLOKDARMKANKER 25-10-2010 Bij slokdarmkanker is er sprake van een kwaadaardige tumor in de slokdarm. In de medische wereld worden vaak de namen slokdarmcarcinoom en oesofaguscarcinoom gebruikt. De medische

Nadere informatie

röntgenonderzoek van je slokdarm en maag Foto s van het slikken

röntgenonderzoek van je slokdarm en maag Foto s van het slikken Wilhelmina Kinderziekenhuis röntgenonderzoek van je slokdarm en maag Foto s van het slikken Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Röntgenonderzoek

Nadere informatie

Lezing Rijpaardenfokvereniging Limburg

Lezing Rijpaardenfokvereniging Limburg Lezing Rijpaardenfokvereniging Limburg Bijzonderheden spijsvertering paard Het paard: Produceert voortdurend maagzuur Is een lange duureter Heeft een zeer kleine maag Heeft relatief weinig zetmeelsplitsende

Nadere informatie

Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm

Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Oesofago-gastro-duodeno-scopie Endoscopie afdeling Uw behandelend arts heeft voorgesteld bij u een oesofago-gastroduodeno-scopie te doen. Bij dit

Nadere informatie

Het wonderlijke lichaam

Het wonderlijke lichaam Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Ferry Wubs 19 January 2016 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/70191 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs Maken van Kennisnet.

Nadere informatie

Chronische alvleesklierontsteking

Chronische alvleesklierontsteking Chronische alvleesklierontsteking U bent opgenomen in Maasziekenhuis Pantein in verband met een chronische alvleesklierontsteking (chronische pancreatitis). In deze folder vindt u informatie over de oorzaken

Nadere informatie

Hoe verteert jouw lichaam lactose? Lactose Tolerantie Test (LTT)

Hoe verteert jouw lichaam lactose? Lactose Tolerantie Test (LTT) Hoe verteert jouw lichaam lactose? Lactose Tolerantie Test (LTT) Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Hoe verteert jouw

Nadere informatie

Maagzweer. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Maagzweer. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Maagzweer U heeft een maagonderzoek (gastroscopie) gehad, waarbij de arts een maagzweer (ulcus) heeft vastgesteld. In deze folder leest u meer over de oorzaken en behandeling van een maagzweer. Neem altijd

Nadere informatie

Gezonde Leefstijl: Alcohol

Gezonde Leefstijl: Alcohol Gezonde Leefstijl: Alcohol 1 Onderwerpen Cijfers en feiten Alcohol in je lichaam Ziektes door Alcohol Alcohol in de praktijk Alcohol en overgewicht Tips Alcoholgebruik Vragen 2 Cijfers en feiten 1) Ruim

Nadere informatie

Het maag- en darmstelsel

Het maag- en darmstelsel Het maag- en darmstelsel Achtergrondinformatie Avond 1 Anatomie en Fysiologie 1. Mond en speekselklieren 2. Slokdarm en peristaltiek 3. Maag en vertering 4. Dunne darm 5. Lever en poortaderstelsel 6. Galblaas

Nadere informatie

Röntgenonderzoek van maag en darmen Maagdarmpassage

Röntgenonderzoek van maag en darmen Maagdarmpassage Wilhelmina Kinderziekenhuis Röntgenonderzoek van maag en darmen Maagdarmpassage Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Röntgenonderzoek maag en darmen

Nadere informatie

Röntgenfoto s van je dikke darm Colon-inloop

Röntgenfoto s van je dikke darm Colon-inloop Wilhelmina Kinderziekenhuis Röntgenfoto s van je dikke darm Colon-inloop Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Colon-inloop 6 Tips 17 Wil je meer

Nadere informatie

Inleiding Ligging en functie van de maag Diagnose en onderzoek De operatie

Inleiding Ligging en functie van de maag Diagnose en onderzoek De operatie Maagoperatie Inleiding Deze folder geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een maagoperatie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven.

Nadere informatie

Chronische ontsteking

Chronische ontsteking Chronische ontsteking van de alvleesklier - Chronische pancreatitis Chirurgie Beter voor elkaar Chronische ontsteking van de alvleesklier Chronische Pancreatitis Inleiding Deze folder geeft u informatie

Nadere informatie

Acute ontsteking van de alvleesklier. Acute pancreatitis

Acute ontsteking van de alvleesklier. Acute pancreatitis Acute ontsteking van de alvleesklier Acute pancreatitis Uw behandelend arts heeft met u besproken dat een u een acute otsteking van de alvleesklier (pancreatitis) hebt. Deze folder geeft u informatie over

Nadere informatie

Workshop Volwassen en energietekort. Heidi Zweers, diëtist Mirian Janssen, Internist Paul de Laat, onderzoeker

Workshop Volwassen en energietekort. Heidi Zweers, diëtist Mirian Janssen, Internist Paul de Laat, onderzoeker Workshop Volwassen en energietekort Heidi Zweers, diëtist Mirian Janssen, Internist Paul de Laat, onderzoeker 3 Thema s: 1. Maag-darmklachten en voeding 3 Thema s: 2. Werken met een mitochondriële ziekte

Nadere informatie

Onderzoek naar het weefsel van je endeldarm Rectum zuigbiopsie

Onderzoek naar het weefsel van je endeldarm Rectum zuigbiopsie Onderzoek naar het weefsel van je endeldarm Rectum zuigbiopsie Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Onderzoek naar het

Nadere informatie

Wat is de functie van slokdarm, maag en twaalfvingerige

Wat is de functie van slokdarm, maag en twaalfvingerige Gastroscopie GASTROSCOPIE Uw behandelend arts heeft voorgesteld om bij u een gastroscopie te laten doen. Dit is een onderzoek waarbij met een kijkinstrument, de endoscoop, de binnenkant van uw slokdarm,

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten

Mitochondriële ziekten Mitochondriële ziekten Stofwisseling NCMD Het Nijmeegs Centrum voor Mitochondriële Ziekten is een internationaal centrum voor patiëntenzorg, diagnostiek en onderzoek bij mensen met een stoornis in de mitochondriële

Nadere informatie

chronische alvleesklierontsteking

chronische alvleesklierontsteking patiënteninformatie chronische alvleesklierontsteking U heeft last van een terugkerende ontsteking van de alvleesklier. We noemen dit een chronische alvleesklierontsteking. Wat is een chronische alvleesklierontsteking?

Nadere informatie

Divertikels en diverticulitis. Oorzaak en behandeling

Divertikels en diverticulitis. Oorzaak en behandeling Divertikels en diverticulitis Oorzaak en behandeling In deze folder krijgt u informatie over divertikels en diverticulitis. Deze folder geeft informatie over de oorzaak van divertikels en diverticulitis.

Nadere informatie

Chique woorden Weet jij wat deze woorden betekenen? Vraag om de beurt de betekenis van een chique woord aan elkaar.

Chique woorden Weet jij wat deze woorden betekenen? Vraag om de beurt de betekenis van een chique woord aan elkaar. LES 8: Spijsvertering (2) Chique woorden Weet jij wat deze woorden betekenen? Vraag om de beurt de betekenis van een chique woord aan elkaar. Defecatie - Poepen Borborygmus - Knorrende maag Monosodiumglutamaat

Nadere informatie

Fig. 0. 1 De Leefstijlacademie

Fig. 0. 1 De Leefstijlacademie Inleiding Wat goed dat je hebt doorgezet naar de volgende cursus! Je wilt dus nog meer te weten komen over hoe je lichaam precies in elkaar zit en hoe het werkt! En dat precies is wat je in deze cursus

Nadere informatie

Chirurgie. Acute Pancreatitis. Afdeling: Onderwerp:

Chirurgie. Acute Pancreatitis. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Chirurgie Acute Pancreatitis 1 Acute Pancreatitis Acute ontsteking van de alvleesklier Ligging en functie van de alvleesklier De alvleesklier (het pancreas) is een orgaan dat dwars

Nadere informatie

Operatie aan de amandelen bij kinderen

Operatie aan de amandelen bij kinderen Operatie aan de amandelen bij kinderen Informatie voor patiënten F0220-3415 juni 2014 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Functionele maagklachten De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid

Nadere informatie

Maagoperatie. Ligging en functie van de maag. Diagnose en onderzoek

Maagoperatie. Ligging en functie van de maag. Diagnose en onderzoek Maagoperatie Deze folder geeft u informatie over de gebruikelijke gang van zaken rond een maagoperatie. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven. Ligging

Nadere informatie

Gastroscopie informatie over maagonderzoek

Gastroscopie informatie over maagonderzoek Maag-, Darm-, Lever- en Interne Geneeskunde Gastroscopie informatie over maagonderzoek Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Datum: dag 20 tijd: uur

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Functionele maagklachten De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid

Nadere informatie

Lesbrief bij bezoek aan het POP-UP PoepPaleis. April Beste leerkracht,

Lesbrief bij bezoek aan het POP-UP PoepPaleis. April Beste leerkracht, Lesbrief bij bezoek aan het POP-UP PoepPaleis April 2017 Beste leerkracht, Binnenkort gaat u met uw klas op bezoek bij het POP-UP PoepPaleis. Wij zullen jullie graag verwelkomen. Deze brief geeft uitleg

Nadere informatie

Kijken in je slokdarm, je maag en je dunne darm Duodenoscopie onder narcose

Kijken in je slokdarm, je maag en je dunne darm Duodenoscopie onder narcose Kijken in je slokdarm, je maag en je dunne darm Duodenoscopie onder narcose Wilhelmina Kinderziekenhuis Wat staat er in deze folder Inleiding voor ouders 2 Informatie voor jongeren vanaf 12 jaar 4 Kijken

Nadere informatie

Energie-uitwisseling en stofomzetting in organismen. Plantyn Copyright

Energie-uitwisseling en stofomzetting in organismen. Plantyn Copyright 4 Energie-uitwisseling en stofomzetting in organismen In dit deel: leer je waar je lichaam zijn bouwstoffen en energie vandaan haalt. ontdek je waarom je ademt. onderzoek je hoe de bloedsomloop als een

Nadere informatie

- melkzuurbacteriën maken van melk yoghurt - melkzuurbacteriën worden gebruikt om zuurkool te maken

- melkzuurbacteriën maken van melk yoghurt - melkzuurbacteriën worden gebruikt om zuurkool te maken Samenvatting Thema 5: Voeding en vertering Basisstof 1 Voedsel wordt gemaakt met behulp van: Bacteriën: - melkzuurbacteriën maken van melk yoghurt - melkzuurbacteriën worden gebruikt om zuurkool te maken

Nadere informatie

B I S N E Z MANAGEMENT

B I S N E Z MANAGEMENT Bourgondisch Genieten of Niet-genieten Beste dames en heren, Het is voor mij een eer om een tafelrede voor u te houden op deze prachtige locatie. Het thema voor vanavond is de Bourgondiër. Een bourgondiër

Nadere informatie

Hoe werkt mijn darm. Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts

Hoe werkt mijn darm. Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts Hoe werkt mijn darm Stomavereniging 5 november 2011 Ivar Harkema, MDL arts Inleiding Hoe ziet een darm eruit Hoe werken de darmen (wat doen ze) Waarom een operatie? Soorten stoma Blijft de werking gelijk

Nadere informatie

Samenvatting Mensen ABC

Samenvatting Mensen ABC Samenvatting Mensen ABC Week 1ABC: Wie zijn wij? Info: Wie zijn wij mensen Mensen zijn verschillend. Iedereen is anders, niemand is hetzelfde. Dat noem je uniek. Een mens heeft een skelet van botten. Daarom

Nadere informatie

Duodenoscopie. Uw afspraak. U wordt verwacht op de Dagbehandeling A1, 1e etage, wachtruimte Endoscopie.

Duodenoscopie. Uw afspraak. U wordt verwacht op de Dagbehandeling A1, 1e etage, wachtruimte Endoscopie. Duodenoscopie Uw afspraak U wordt verwacht op de Dagbehandeling A1, 1e etage, wachtruimte Endoscopie. op: ------------------------------------------------------------------- -------------------------------------

Nadere informatie

HORECA KOK NAGERECHTEN II TENDENS HTRV WERKBOEK NAGERECHTEN II BASISBEROEPSGERICHTE LEERWEG KADERBEROEPSGERICHTE LEERWEG

HORECA KOK NAGERECHTEN II TENDENS HTRV WERKBOEK NAGERECHTEN II BASISBEROEPSGERICHTE LEERWEG KADERBEROEPSGERICHTE LEERWEG HORECA KOK NAGERECHTEN II TENDENS HTRV WERKBOEK NAGERECHTEN II BASISBEROEPSGERICHTE LEERWEG KADERBEROEPSGERICHTE LEERWEG Colofon Uitgeverij: Uitgeverij Edu Actief b.v. Meppel Auteur: Perry Bron, Uitgeverij

Nadere informatie

Dit zijn Sara en Sem, zij helpen jullie bij de lessen.

Dit zijn Sara en Sem, zij helpen jullie bij de lessen. Inhoud: Les 1: De plasfabriek en de poepfabriek Inleiding pag. 3 Instructie bij les 1 en achtergrond informatie pag. 4-8 Vragenlijst leerkrachten pag. 5 Klachten en kinderbekkenfysiotherapie pag. 6 De

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Functionele maagklachten Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Functionele maagklachten De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke zorgvuldigheid

Nadere informatie

Aambeien. Ziekenhuis Gelderse Vallei

Aambeien. Ziekenhuis Gelderse Vallei Aambeien Ziekenhuis Gelderse Vallei Deze folder geeft u informatie over de behandeling van aambeien. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk de situatie anders kan zijn dan beschreven. Wat zijn

Nadere informatie

Bijlage VMBO-GL en TL

Bijlage VMBO-GL en TL Bijlage VMBO-GL en TL 2008 tijdvak 1 biologie CSE GL en TL Deze bijlage bevat informatie. 800013-1-617b Schapen - Informatie Lees eerst informatie 1 tot en met 6 en beantwoord dan vraag 32 tot en met 48.

Nadere informatie

PATIËNTENINFORMATIE DIKKEDARMOPERATIE

PATIËNTENINFORMATIE DIKKEDARMOPERATIE PATIËNTENINFORMATIE DIKKEDARMOPERATIE 2 DIKKEDARMOPERATIE Inleiding Deze folder geeft u informatie over operaties aan de dikke darm. Uw persoonlijke situatie kan echter anders zijn dan beschreven. Informatie

Nadere informatie

P a n c r e a t i t i s

P a n c r e a t i t i s P a n c r e a t i t i s Deze folder geeft u informatie over een acute ontsteking van de alvleesklier (acute pancreatitis) en de behandelingsmogelijkheden. Het is goed u te realiseren dat voor u persoonlijk

Nadere informatie

Moeite met poepen. Voorkomen of verhelpen

Moeite met poepen. Voorkomen of verhelpen Moeite met poepen Voorkomen of verhelpen Inleiding U bent opgenomen in ons ziekenhuis en heeft een verhoogde kans op verstopping of hardlijvigheid. Dit wordt obstipatie genoemd. Het betekent dat u minder

Nadere informatie

Kijken in je slokdarm, je maag en je dunne darm Duodenoscopie onder narcose

Kijken in je slokdarm, je maag en je dunne darm Duodenoscopie onder narcose Kijken in je slokdarm, je maag en je dunne darm Duodenoscopie onder narcose Onder ouders verstaan wij ook verzorger(s), pleeg- of adoptieouder(s) U kunt wijzigingen of aanvullingen op deze informatie door

Nadere informatie

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Chronische alvleesklierontsteking

Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen. Chronische alvleesklierontsteking Informatie van de Maag Lever Darm Stichting en de Nederlandse Vereniging van Maag-Darm-Leverartsen Chronische alvleesklierontsteking De Maag Lever Darm Stichting heeft deze brochure met de grootst mogelijke

Nadere informatie

THEMA: VOEDING EN VERTERING VWO

THEMA: VOEDING EN VERTERING VWO THEMA: VOEDING EN VERTERING VWO H E N R Y N. H A S S A N K H A N S C H O L E N G E M E E N S C H A P L E L Y D O R P [ H H S - S G L ] A R T H U R A. H O O G E N D O O R N A T H E N E U M - V R I J E A

Nadere informatie

Omschakelen op natuurlijke voeding

Omschakelen op natuurlijke voeding Terug naar vorige hoofdstuk Terug naar Inhoudsopgave Verder naar volgende hoofdstuk Omschakelen op natuurlijke voeding De inhoudsopgave van dit hoofdstuk: Problemen die je kunt vermijden tijdens de omschakeling

Nadere informatie

Wat is de functie van de galwegen en de alvleesklier?

Wat is de functie van de galwegen en de alvleesklier? ERCP ERCP Uw behandelend arts heeft voorgesteld om bij u een ERCP te laten doen. Dit is een onderzoek waarbij met een kijkinstrument, de endoscoop, de galwegen en/of de afvoergang van de alvleesklier kunnen

Nadere informatie

Fysiologie Huid Spijsvertering

Fysiologie Huid Spijsvertering Bart van der Meer WM/SM theorie les 10 Amice Bewerkt door Reina Welling niow.nl Fysiologie Huid Spijsvertering http://www.youtube.com/watch?v=iud7uxaq hue De 3 hoofdlagen Meest oppervlakkig (perifeer)

Nadere informatie

Darmproblemen bij acute buikpijn

Darmproblemen bij acute buikpijn Darmproblemen bij acute buikpijn U bent voor onderzoek op de spoedeisende hulp geweest omdat u buikklachten heeft. De arts heet bij u geen acute oorzaak kunnen vaststellen. De klachten kunnen vele oorzaken

Nadere informatie

Examen Voorbereiding Voeding

Examen Voorbereiding Voeding Examen Voorbereiding Voeding Teylingen College Leeuwenhorst 2015/2016 Thema 4 Voeding Begrippenlijst: Begrip Essentiële aminozuren Voedingsvezels Verzadigd vetzuur Onverzadigde vetzuren Essentiële vetzuren

Nadere informatie

Voeding. Bevroren voedsel Pas op met wortelen en bieten. Bewaar ze vorstvrij want. Jonge paarden en krachtvoer

Voeding. Bevroren voedsel Pas op met wortelen en bieten. Bewaar ze vorstvrij want. Jonge paarden en krachtvoer Voeding 1. Schimmelvrij hooi Strooi bij het opslaan van het hooi telkens wat keukenzout tussen de balen, de paarden vinden dit lekker, het beschermt tegen schimmels en het haalt nog wat vocht uit het hooi.

Nadere informatie

Gastroscopie Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm

Gastroscopie Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Gastroscopie Onderzoek van de slokdarm, maag en twaalfvingerige darm Maag-, darm- en leverziekten De gastroscopie vindt plaats op: Op..dag..om.uur Wij verwachten u op: 0 Endoscopie behandelcentrum, route

Nadere informatie

Mitochondriële ziekten Stofwisseling

Mitochondriële ziekten Stofwisseling Mitochondriële ziekten Stofwisseling Deze folder maakt deel uit van een serie over mitochondriële aandoeningen. In deze folder leest u meer over de stofwisseling. De stofwisseling is niet eenvoudig daarom

Nadere informatie

Het menselijk lichaam voor in bed, op het toilet of in bad. Cees Mulder

Het menselijk lichaam voor in bed, op het toilet of in bad. Cees Mulder Het menselijk lichaam voor in bed, op het toilet of in bad Cees Mulder BBNC uitgevers Amersfoort, 2016 Copyright 2016 BBNC uitgevers bv, Amersfoort Ontwerp omslag: Linda van den Berg, BBNC uitgevers bv

Nadere informatie

LOGOPEDIE. Slikproblemen. Bij opgenomen patiënten

LOGOPEDIE. Slikproblemen. Bij opgenomen patiënten LOGOPEDIE Slikproblemen Bij opgenomen patiënten Slikproblemen Omdat u problemen hebt met slikken, krijgt u aangepast eten en/of drinken. Uw logopedist adviseert u daarover het volgende: Overleg altijd

Nadere informatie

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD

LESDOELEN LEERINHOUD WERKVORMEN/MEDIA/ORGANISATIE TIJD analogie bemerken tussen mens en plant, groeifactoren van een plant nagaan.. weten dat je met lugol zetmeel kan opsporen. 1. LESBEGIN : Probleemstelling. We hebben vorige les chemisch proces bestudeerd

Nadere informatie

Acute ontsteking van de alvleesklier

Acute ontsteking van de alvleesklier Acute ontsteking van de alvleesklier (acute pancreatitis) afdeling chirurgie Deze brochure geeft informatie over de acute ontsteking van de alvleesklier (pancreatitis) en de meest gebruikelijke behandelingsmogelijkheden.

Nadere informatie