In deze brochure krijgt u uitleg over uw klachten en hoe u hiermee om kunt gaan.

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "In deze brochure krijgt u uitleg over uw klachten en hoe u hiermee om kunt gaan."

Transcriptie

1 1/6 Urologie De overactieve blaas Inleiding Een blaas die u op de meest onverwachte momenten in verlegenheid brengt, is een bijzonder vervelend ongemak dat uw zelfvertrouwen ernstig kan ondermijnen. Wanneer u geen baas meer bent over uw eigen blaas kunt u klachten hebben als: heftige aandrang om te plassen extreem vaak plassen ongewild urineverlies gepaard gaande met niet te onderdrukken plasdrang verkeerd plasgedrag een combinatie van deze klachten In deze brochure krijgt u uitleg over uw klachten en hoe u hiermee om kunt gaan. Wat is een overactieve blaas? Een overactieve blaas is naast inspannings- of stressincontinentie één van de meest voorkomende oorzaken van urine-incontinentie. De verschijnselen variëren van plotselinge sterke aandrang, vaak naar het toilet moeten, tot plotseling onvrijwillig urineverlies. Veel mensen praten liever niet over dit probleem, maar verstoppen hun klachten. Er zijn veel mensen met incontinentie die nauwelijks de deur uitgaan. Gelukkig zijn er tegenwoordig verschillende oplossingen mogelijk waarmee u het urineverlies kunt beperken of zelfs kunt voorkomen. Op de volgende pagina s wordt uitgelegd hoe de blaas werkt, wat een overactieve blaas is en wat er aan te doen is. Hoe werkt de blaas De blaas is een holle, gespierde, ballonachtige zak. Deze is van binnen bekleed met slijmvlies en van buiten beschermd door buikvlies en bindweefsel. De spieren van de blaas vormen een hecht en stevig vlechtwerk. In de blaas wordt de urine, die door de nieren is geproduceerd, verzameld en opgeslagen. Als de blaas vol is, kan de urine worden afgevoerd via de plasbuis. De sluitspier is dan aangespannen zodat de plasbuis is afgesloten. De blaas bevindt zich vlak boven een laag spieren, de bekkenbodemspieren. Vooral bij vrouwen spelen deze een belangrijke rol bij het afsluiten van de blaas. Als de blaas zich vult, rekt de wand van de blaas langzaam uit om de toenemende hoeveelheid urine te kunnen opslaan. Normaal gesproken krijgt u aandrang te gaan plassen als er een bepaalde capaciteit bereikt is.

2 2/6 Er gaat dan een seintje naar de hersenen. De normale capaciteit van de blaas ligt tussen de 300 en 500 ml. De blaas is een spier en leegt zich door samen te trekken. De bekkenbodemspieren ontspannen zich, en de urine loopt uit de blaas. Er zijn drie belangrijke voorwaarden waaraan een gezonde blaas moet voldoen: De blaas moet voldoende vocht kunnen opvangen. Er moet controle zijn over het legen van de blaas. Het afsluitmechanisme moet in orde zijn zodat u niet onverwacht urine verliest wanneer er plotseling druk wordt uitgeoefend op de blaas. Verschillende vormen van incontinentie Naast de overactieve blaas bestaan er ook andere vormen van incontinentie. Soms komen deze vormen in combinatie voor. Deze verschillende vormen hebben diverse oorzaken en hebben daarom een specifieke behandeling. Stress- of inspanningsincontinentie Met inspanningsincontinentie wordt tussentijds urineverlies bedoeld dat optreedt wanneer plotseling druk op de buik verhoogd wordt. Denkt u hierbij aan hoesten, tillen, plotseling opstaan, lachen of sporten. Het woord stress heeft niets te maken met psychische stress. Het verwijst naar lichamelijke stress ofwel inspanning. Een van de belangrijkste oorzaken voor dit type incontinentie is verzwakte bekkenbodemspieren. Vooral vrouwen in de leeftijd van 30 tot 50 jaar kunnen hier last van krijgen. In de meeste gevallen kunt u de klachten verhelpen met oefeningen die gericht zijn op het versterken van de bekkenbodemspieren. Daarnaast is er een oplossing mogelijk in de vorm van een operatie waarbij een bandje om de plasbuis aangebracht wordt. Uw arts of gespecialiseerd fysiotherapeut kan u hier meer over vertellen. Gemengde incontinentie Deze vorm van urine-incontinentie heeft zowel kenmerken van een overactieve blaas als van stressincontinentie. Belangrijk is uit te vinden welke van de twee vormen de meeste hinder veroorzaakt om zo tot een adequate oplossing te komen. Een juiste plashouding Een juiste plashouding is erg belangrijk ter voorkoming van blaasontsteking. Niet goed uitplassen betekent dat steeds urine in de blaas achterblijft, waardoor er snel een infectie kan optreden. Verder geeft het eerder een aandranggevoel en gaat iemand vaker plassen. Veel mensen proberen van alles om hun blaas leeg te krijgen. Vaak is hierdoor een verkeerde plastechniek aangeleerd. Mensen die regelmatig een blaasontsteking hebben leren zich vaak een verkeerde techniek aan. Hierdoor wordt het probleem in stand gehouden of wordt het erger. Tijdens het plassen is het belangrijk om volledig te ontspannen.

3 3/6 Hoe moet u plassen? U gaat in de juiste houding op het toilet zitten. Voeten plat op de grond en knieën iets uit elkaar. U kantelt uw bekken door rechtop te zitten en uw billen naar achteren te duwen. U krijgt hierdoor een holle rug. Mannen die staande plassen gaan met iets geknikte knieën voor het toilet staan. Als dit geen ontspannende houding is dan kunt u beter zittend plassen. Neem de tijd om goed leeg te plassen Tijdens het plassen mag u niet stoppen, u spant dan de bekkenbodemspieren aan en deze moeten juist ontspannen zijn bij het uitplassen. U mag dus ook nooit stippeltjes plassen (plassen, even stoppen en weer plassen etc). Hierbij spant u steeds de bekkenbodem aan en dit moet juist niet. U kunt tijdens het plassen wel rustig zuchten, fluiten of puffen. Op deze manier ontspant u de bekkenbodem. U moet de schouders ontspannen. Pers nooit mee tijdens het plassen. De blaas is een spier die zelf voldoende kracht bezit om de blaas te ledigen. Daarnaast kunt u daardoor de plasbuis juist dicht drukken. Als u klaar bent met plassen dan moet u kort napersen en het bekken naar voren en achteren kantelen. Er kunnen dan altijd nog enkele druppels komen. Als er echter nog een hele scheut urine komt dan heeft u niet goed uitgeplast. Hierna moet u de bekkenbodemspieren weer aanspannen. De bekkenbodem De bekkenbodem bestaat uit verschillende spierlagen en ligt zoals het woord al doet vermoeden, onder in het bekken. De spieren zijn bevestigd aan een aantal bekkenbotten: de heupbeenderen, het heiligbeen, stuit en schaambeen. De bekkenbodem heeft drie functies, namelijk: sluiten, openen en dragen van de buikorganen De bekkenbodem kan te zwak of juist te gespannen zijn. Een veelvoorkomende oorzaak van verslapping van de bekkenbodem is een zwangerschap en bevalling. Verzakkingen kunnen een gevolg zijn van een te zwakke bekkenbodem. Veroudering kan ook een rol spelen. Hierdoor kunt u problemen ervaren als urineverlies, of het niet goed uit kunnen plassen, ontlastingsverlies of obstipatie. De bekkenbodem kan bewust aangespannen en ontspannen worden. Bekkenbodemspieroefeningen De spieren van de bekkenbodem zijn normaal gesproken aangespannen. Hierdoor is de plasbuis afgesloten. Bij het plassen, ontspannen de spieren van de bekkenbodem. Hierdoor gaat de plasbuis open. Het doel van de oefeningen is dat u de bekkenbodemspieren weer op een bewuste manier leert gebruiken. U leert ze aanspannen en ontspannen op momenten wanneer u dat wilt. Dit leert u bovendien doen in allerlei dagelijkse situaties, met name situaties waarin u last heeft van urineverlies. De fysiotherapie zal de oefeningen afstemmen op uw klachten.

4 4/6 Andere oefeningen Om goed uit te kunnen plassen is het belangrijk dat u de bekkenbodem niet aanspant. U moet helemaal kunnen ontspannen. Ademhalingsoefeningen Rustige buikademhaling Een rustige, diepe buikademhaling kan leiden tot totale ontspanning. Bij deze vorm van ademhalen beweegt het middenrif naar beneden. Je ziet de buik bewegen. Met de onderstaande aanwijzingen kunt u controleren of u de buikademhaling goed uitvoert. Uitgangspositie ga zo makkelijk mogelijk liggen sluit uw ogen leg de rechterhand op de borst en de linker op uw buik adem rustig in door de neus u ademt op de juiste manier als uw linkerhand wel beweegt en uw rechterhand stil blijft liggen adem via uw mond weer uit Ontspanningsoefeningen Om goed te kunnen ontspannen moet u ook weten wat aanspannen is. Dit kunt u vanuit dezelfde positie doen als de ademhalingsoefeningen. Als u denkt ontspannen te liggen probeer dan eens een vuist te maken. Houdt dit even vast voor u gaat ontspannen. Dit kunt u ook met de andere spieren doen zoals benen, schouders en bekkenbodem. U voelt dan het verschil tussen ontspannen en gespannen. Behandeling van de overactieve blaas De behandeling zal vaak bestaan uit medicijnen. U kunt zelf ook een bijdrage leveren aan het oplossen en verbeteren van uw klachten. Bijvoorbeeld door blaastraining. Zo leert u weer controle over uw blaas en uw leven te herwinnen. Een gecombineerde behandeling van medicijnen en blaastraining heeft over het algemeen het beste resultaat. Hoe een behandeling aanslaat verschilt van persoon tot persoon. Het is erg belangrijk dat u gemotiveerd bent en doorzettingsvermogen bezit. Blaastraining Met blaastraining kunt u leren om uw plas steeds een beetje langer op te houden. Hierdoor wordt de blaascapaciteit vergroot. Doordat de blaas groter wordt, hoeft u niet meer zo vaak te plassen. Hiervoor zijn twee methodes: Klokplassen Niet de blaas moet aangeven wanneer u naar het toilet gaat, maar uzelf. Als u bijvoorbeeld steeds om het uur naar het toilet moet, begin dan met het uzelf gemakkelijk te maken door om de 50 minuten te gaan. Gebruik hiervoor bijvoorbeeld een kookwekker zetten. Lukt dit een dag goed, ga dan de volgende dag om het uur. Als dit ook goed gaat verleng de tijd tussen het plassen opnieuw met 10 minuten. Na een paar keer uitstellen, zult u merken dat u steeds grotere sprongen in de tijd kunt nemen.

5 5/6 Uitstellen van het plassen Langzaam gaat u proberen het plassen uit te stellen. Als u plasdrang krijgt probeert u om te beginnen twee minuten uit te stellen, desnoods laat u de werkzaamheden waar u mee bezig bent vallen en gaat u er bij zitten. U gaat dan ademhalingsoefeningen doen. Als na twee minuten de plasdrang weg is hervat u uw activiteiten. Bij de volgende plasdrang gaat u wel gelijk naar het toilet. Als de plasdrang niet weg gaat dan gaat u naar het toilet. Pas als het uitstellen met twee minuten goed gaat mag u uitbreiden naar vijf minuten. Gun uzelf alle tijd. Het is belangrijk om niet te snel uit te breiden, om een terugval te voorkomen. Voor beide methodes geldt: zorg dat u goed uitplast. Ga in de juiste houding op het toilet zitten zorg voor de juiste ademhalingstechniek om uw aandranggevoel te onderdrukken moet u leren te ontspannen, dit doet u door de ademhalingsoefeningen toe te passen wanneer de blaastraining goed gaat kunt u het voor uzelf moeilijker maken door op het toilet het plassen te gaan uitstellen. U bepaalt heel bewust, wanneer u wilt gaan plassen door middel van ontspannen van uw bekkenbodemspieren. U begint met de plas drie tellen op te houden. Als dit lukt dan gaat u dit verder uitbreiden. Deze oefeningen vragen veel doorzettingsvermogen, maar als u positief blijft zult u merken dat u weer baas wordt over uw blaas! Incontinentiemateriaal Incontinentieverbanden worden gebruikt om urinelekkage te beheersen. Het probleem zelf wordt niet opgelost. Het kan een goede aanvulling zijn op de behandeling. Er is tegenwoordig kwalitatief hoogwaardig incontinentieverband in vele soorten en maten verkrijgbaar. De continentieverpleegkundige kan u hier meer over vertellen. Algemene adviezen Het is belangrijk om goed te blijven drinken, minstens twee liter per dag. Zeker op warme dagen en na veel inspanning. Dit kunt u het beste over de dag verdelen. Als u er s nachts vaak uit moet kunt u beter s avonds niet zoveel meer drinken. Een regelmatige stoelgang kan veel problemen voorkomen. Bij obstipatie drukken de darmen tegen de blaas, waardoor de blaas sneller een aandranggevoel kan geven. Als u last heeft van obstipatie kunt u uw eetpatroon aanpassen door vezelrijk te eten, voldoende te drinken en voldoende beweging te nemen. Praat erover. Rondom blaasklachten heerst nog steeds een groot taboe. Veel mensen hebben moeite om over dit probleem te praten. Toch blijkt dat erover praten vaak helpt. De ontdekking dat meer mensen degelijke klachten hebben, brengt een lotgenotengevoel teweeg.

6 6/6 Stichting Bekkenbodem Patiënten Er is ook een stichting die belangen behartigt van mensen met bekkenbodemproblemen, waaronder urine-incontinentie. Dit is de Stichting Bekkenbodem Patiënten, de SBP. De stichting werkt nauw samen met Pelvic Floor Netherlands, waarin behandelaars vertegenwoordigd zijn. Telefoonnummer Website Vragen Hebt u nog vragen, neemt u dan telefonisch contact met ons op. Wij zijn bereikbaar van maandag tot en met donderdag van tot uur op telefoonnummer (0543) Geheimhouding en recht op privacy Alle medewerkers van ons ziekenhuis, dus ook artsen en verpleegkundigen, hebben een geheimhoudingsplicht. Alleen als u schriftelijk toestemming geeft, mogen zij gegevens aan derden verstrekken. Degenen die bij uw behandeling betrokken zijn, mogen alleen onderling gegevens opvragen en uitwisselen als dat voor uw behandeling nodig is. Het recht op privacy houdt nog meer in. Alle (para)medische, verpleegkundige en verzorgende handelingen moeten worden uitgevoerd zonder dat anderen dat kunnen zien. Een vertrouwelijk gesprek met een zorgverlener dient in een aparte ruimte gevoerd te worden. Wij doen ons best om deze afspraken na te komen. Meer informatie staat in de folder De rechten en plichten van de patiënt, verkrijgbaar op de afdeling. Adresgegevens SKB Streekziekenhuis Koningin Beatrix Bezoekadres: Beatrixpark BN Winterswijk Postadres: Postbus GG Winterswijk T F Website foldernummer: uro 320 versie: mei 2014

Fysiotherapie na een prostaat operatie

Fysiotherapie na een prostaat operatie Fysiotherapie Fysiotherapie na een prostaat operatie Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Na een prostaatoperatie is het mogelijk dat de spieren van

Nadere informatie

Oefentherapie bij bekkenbodemproblemen

Oefentherapie bij bekkenbodemproblemen Fysiotherapie Oefentherapie bij bekkenbodemproblemen Het Antonius Ziekenhuis vormt samen met Thuiszorg Zuidwest Friesland de Antonius Zorggroep Algemeen Bekkenbodemspieren kunnen te zwak maar ook te gespannen

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten

Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Bekkenfysiotherapie bij bekkenbodemklachten Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum maart 2010 pavo 0682 Inleiding Problemen met de bekkenbodem beginnen vaak met kleine klachten. Licht

Nadere informatie

Adviezen voor een goede toilethouding

Adviezen voor een goede toilethouding Adviezen voor een goede toilethouding Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum maart 2010 pavo 0683 Inleiding In deze folder krijgt u informatie over het naar het toilet gaan, dus over

Nadere informatie

Oefeningen en houdingsadviezen voor na de bevalling

Oefeningen en houdingsadviezen voor na de bevalling Oefeningen en houdingsadviezen voor na de bevalling Inleiding Zwangerschap en bevalling zijn beide een natuurlijke gebeurtenis. Door de zwangerschap en bevalling verandert echter uw houding en verzwakken

Nadere informatie

urineverlies bij vrouwen incontinentie

urineverlies bij vrouwen incontinentie patiënteninformatie urineverlies bij vrouwen incontinentie Met incontinentie wordt bedoeld: ongewild urineverlies. Veel vrouwen verliezen ongewild urine bij inspanning of hebben te vaak en te snel aandrang

Nadere informatie

Urine-incontinentie bij vrouwen

Urine-incontinentie bij vrouwen Urine-incontinentie bij vrouwen Urine-incontinentie bij vrouwen Urine-incontinentie is het ongewild verlies van urine. Het is een veel voorkomend probleem. Een op de vier vrouwen jonger dan 65 lijdt aan

Nadere informatie

Vormen en oorzaken van urine-incontinentie Er zijn verschillende vormen van urine-incontinentie:

Vormen en oorzaken van urine-incontinentie Er zijn verschillende vormen van urine-incontinentie: INCONTINENTIE Inleiding Incontinentie (urine-incontinentie en/of ontlastingsincontinentie) is vooral bij ouderen een veelvoorkomend probleem. Toch zoekt maar een klein deel van de mensen hulp. Hierbij

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Urine-incontinentie

PATIËNTEN INFORMATIE. Urine-incontinentie PATIËNTEN INFORMATIE Urine-incontinentie Door middel van deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over urine-incontinentie. Wij adviseren u deze informatie zorgvuldig te lezen. Urine-incontinentie

Nadere informatie

Houd een oogje op de bodem!

Houd een oogje op de bodem! Houd een oogje op de bodem! Preventie van bekkenbodemgerelateerde klachten na de bevalling Informatie en oefenadviezen VSV: Verloskundige kringen van de Kempen-Eindhoven-Geldrop Máxima Medisch Centrum,

Nadere informatie

bekkenbodemklachten fysiotherapeutische behandeling

bekkenbodemklachten fysiotherapeutische behandeling patiënteninformatie bekkenbodemklachten fysiotherapeutische behandeling Uw specialist heeft u verwezen voor bekkenfysiotherapie. In deze folder geven wij u uitleg over: de bekkenbodem de functie van de

Nadere informatie

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen

Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen 00 Fysiotherapie bij bekkenbodemproblemen aanvullende informatie bij de folder 'Bekkenbodemproblemen bij vrouwen' Poli Gynaecologie De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse

Nadere informatie

Voorkom bekkenbodemklachten: bekkenbodemspiertraining tijdens en na je zwangerschap

Voorkom bekkenbodemklachten: bekkenbodemspiertraining tijdens en na je zwangerschap Voorkom bekkenbodemklachten: bekkenbodemspiertraining tijdens en na je zwangerschap Informatie en oefenadviezen voor een fitte bekkenbodem Door zwangerschap en bevalling kun je bekkenbodem klachten krijgen

Nadere informatie

Transmurale zorg Fysiotherapie. Patiënteninformatie. Uw blaas de baas. bij aandrangsincontinentie. Slingeland Ziekenhuis

Transmurale zorg Fysiotherapie. Patiënteninformatie. Uw blaas de baas. bij aandrangsincontinentie. Slingeland Ziekenhuis Transmurale zorg Fysiotherapie Uw blaas de baas i Patiënteninformatie bij aandrangsincontinentie Slingeland Ziekenhuis Algemeen In deze folder vindt u informatie over de 'techniek' van het plassen en tips

Nadere informatie

GYNAECOLOGIE. In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren.

GYNAECOLOGIE. In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren. GYNAECOLOGIE Oefenschema na gynaecologische operatie Het doel van de oefeningen In overleg met de gynaecologen hebben wij een oefenschema opgesteld om u zo snel mogelijk na de operatie te activeren. Bij

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie

Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie Na een prostaatoperatie is het mogelijk dat uw bekkenbodemspieren en de sluitspier nog onvoldoende in staat zijn om de plasbuis goed af te sluiten. Dit geeft

Nadere informatie

BZ-629.0608. Blaastraining. Na een gynaecologische operatie. Gynaecologie

BZ-629.0608. Blaastraining. Na een gynaecologische operatie. Gynaecologie BZ-629.0608 Blaastraining Na een gynaecologische operatie Gynaecologie Blaastraining Na een gynaecologische operatie Gynaecologie Inleiding U heeft een operatie ondergaan om bijvoorbeeld stressincontinentie

Nadere informatie

Urine-incontinentie bij vrouwen

Urine-incontinentie bij vrouwen Urine-incontinentie bij vrouwen Gynaecologie alle aandacht Urine-incontinentie bij vrouwen Urine-incontinentie is het ongewild verlies van urine. Het is een veel voorkomend probleem. Een op de vier vrouwen

Nadere informatie

Medewerkerinformatie. Bekkenfysiotherapie. Wat is bekkenfysiotherapie? terTER_

Medewerkerinformatie. Bekkenfysiotherapie. Wat is bekkenfysiotherapie? terTER_ Medewerkerinformatie Bekkenfysiotherapie Wat is bekkenfysiotherapie? 1234567890-terTER_ Bekkenfysiotherapie Wat is bekkenfysiotherapie? Bij bekkenfysiotherapie leert u om de spieren van de bekkenbodem

Nadere informatie

Goed plassen kinderen!

Goed plassen kinderen! Goed plassen kinderen! Zindelijk worden gaat bij de meeste kinderen vanzelf. De leeftijd waarop de meeste kinderen zindelijk worden varieert van 2,5 tot 3 jaar. Het is vrij normaal als kinderen tot het

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie

Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie Bekkenfysiotherapie rondom een prostaatoperatie Na een prostaatoperatie is het mogelijk dat uw bekkenbodemspieren en de sluitspier nog onvoldoende in staat zijn om de blaas goed af te sluiten. Dit geeft

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie rondom een radicale prostatectomie

Bekkenfysiotherapie rondom een radicale prostatectomie Bekkenfysiotherapie rondom een radicale prostatectomie Binnenkort wordt u geopereerd aan uw prostaat. Uw uroloog heeft u daarover al informatie gegeven. In deze folder geven wij u uitleg over de begeleiding

Nadere informatie

Weer plassen na een blaasvervangende operatie Hautmann-blaas

Weer plassen na een blaasvervangende operatie Hautmann-blaas U heeft onlangs een operatie gehad waarbij uw eigen blaas is vervangen door een nieuwe blaas gemaakt van dunne darm. Binnenkort kan de katheter eruit en gaat u proberen zelf weer te plassen. Dit gaat anders

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Incontinentie

Patiënteninformatie. Incontinentie Incontinentie Patiënteninformatie Incontinentie Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Inspanningsincontinentie 1.2 Aandrangincontinentie 1.3 Gemengde incontinentie 2 Eerste consult 3 Onderzoek 4 Behandelingen

Nadere informatie

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum

Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Gynaecologie/Bekkenbodemcentrum Bekkenbodemfysiotherapie Deze brochure wordt u aangeboden door de afdeling Gynaecologie/Verloskunde. Wij vinden het belangrijk dat patiënten goede voorlichting krijgen.

Nadere informatie

Bekkenbodemcentrum. Bekkenfysiotherapie

Bekkenbodemcentrum. Bekkenfysiotherapie Bekkenbodemcentrum Bekkenfysiotherapie 2009 NVOG Het copyright en de verantwoordelijkheid voor deze folder berusten bij de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG) in Utrecht. Leden

Nadere informatie

Adviezen na een keizersnee

Adviezen na een keizersnee Adviezen na een keizersnee Informatie voor patiënten F0030-3415 juli 2013 Medisch Centrum Haaglanden www.mchaaglanden.nl MCH Antoniushove, Burgemeester Banninglaan 1 Postbus 411, 2260 AK Leidschendam 070

Nadere informatie

Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli

Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli H.313157.0610 Inleiding U bent via uw huisarts aangemeld voor de VIP poli. Om in korte tijd zonder herhaalbezoeken een beeld te kunnen krijgen

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp:

Gynaecologie. Bekkenbodemproblemen fysiotherapie. Afdeling: Onderwerp: Afdeling: Onderwerp: Gynaecologie 1 1. Wat is bekkenfysiotherapie? 2. Wat is het verschil met gewone fysiotherapie? 3. Wanneer is bekkenfysiotherapie zinvol? 4. Hoe werkt de bekkenfysiotherapeut? 5. Speciale

Nadere informatie

Goed plassen na de niertransplantatie

Goed plassen na de niertransplantatie Goed plassen na de niertransplantatie bij kinderen Na een niertransplantatie is het belangrijk dat de omstandigheden waaronder de nier moet werken zo gunstig mogelijk zijn. Daarom is het belangrijk dat

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné. op de kraamafdeling

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné. op de kraamafdeling PATIËNTEN INFORMATIE Kiné op de kraamafdeling 2 Beste mama Tijdens je verblijf op de kraamafdeling word je overstelpt met ervaringen, emoties en heel veel informatie. Daarom stelden de kinesisten van het

Nadere informatie

Oefeningen voor de bekkenbodemspieren bij urineverlies en verzakking

Oefeningen voor de bekkenbodemspieren bij urineverlies en verzakking Afdeling: Onderwerp: Fysiotherapie Oefeningen voor de bekkenbodemspieren bij urineverlies en verzakking 1 Oefeningen voor de bekkenbodemspieren bij urineverlies en verzakking Algemene opmerking De bekkenbodem

Nadere informatie

Oefenprogramma na een bevalling

Oefenprogramma na een bevalling Fysiotherapie Gynaecologie / Verloskunde Kraamafdeling Verpleegafdeling B2 Oefenprogramma na een bevalling i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Om na uw bevalling weer zo snel mogelijk

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie voor en na prostaatoperaties

Bekkenfysiotherapie voor en na prostaatoperaties Bekkenfysiotherapie voor en na prostaatoperaties Voordat u geopereerd wordt, krijgt u eenmalig een consult bij de bekkenfysiotherapeut. Deze folder is een korte samenvatting van wat de therapeut met u

Nadere informatie

Blaastraining Handleiding voor vrouwen

Blaastraining Handleiding voor vrouwen Blaastraining Handleiding voor vrouwen Afdeling gynaecologie en verloskunde Veel vrouwen krijgen in hun leven te maken met blaasproblemen. De drie meest voorkomende problemen zijn: frequent plassen, aandrang

Nadere informatie

Bekkenbodemproblemen bij mannen

Bekkenbodemproblemen bij mannen Fysiotherapie Bekkenbodemproblemen bij mannen i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Bekkenbodemproblemen komen niet alleen voor bij vrouwen, ook mannen kunnen er last van hebben. Veel mannen

Nadere informatie

Adviezen voor toiletgedrag

Adviezen voor toiletgedrag Adviezen voor toiletgedrag Het dagelijks toiletbezoek lijkt zo vanzelfsprekend. Toch gaat niet iedereen op de juiste manier naar het toilet. In deze folder vindt u adviezen voor goed toiletgedrag. Neem

Nadere informatie

H.303557.0215. Adviezen voor en na een verzakkingoperatie

H.303557.0215. Adviezen voor en na een verzakkingoperatie H.303557.0215 Adviezen voor en na een verzakkingoperatie 2 Inleiding U behandelend arts heeft u geadviseerd een verzakkingsoperatie te ondergaan om uw klachten te verhelpen. Tijdens de voorlichting heeft

Nadere informatie

TVT operatie bij Stressincontinentie. Urologie

TVT operatie bij Stressincontinentie. Urologie TVT operatie bij Stressincontinentie Urologie 1. Wat is stress-incontinentie Stress incontinentie is een vorm van urineverlies welke optreedt bij lichamelijke inspanning. Met stress wordt hier bedoeld

Nadere informatie

Op de juiste manier naar het toilet

Op de juiste manier naar het toilet Fysiotherapie Op de juiste manier naar het toilet i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Het dagelijkse toiletbezoek lijkt zo vanzelfsprekend. Toch gaat niet iedereen op de juiste manier

Nadere informatie

TVT operatie bij stressincontinentie. Urologie

TVT operatie bij stressincontinentie. Urologie TVT operatie bij stressincontinentie Urologie 1. Wat is stress-incontinentie Stress incontinentie is een vorm van urineverlies welke optreedt bij lichamelijke inspanning. Met stress wordt hier bedoeld

Nadere informatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie Stressincontinentie U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid. Zij doen zelfstandig

Nadere informatie

Toilethouding en adviezen voor het plassen en ontlasten

Toilethouding en adviezen voor het plassen en ontlasten Toilethouding en adviezen voor het plassen en ontlasten Inleiding In deze folder geven wij u adviezen over een goede toilethouding en toiletgedrag. Heel veel mensen die last hebben van urineverlies, plassen

Nadere informatie

Toilethouding en adviezen voor het plassen en ontlasten

Toilethouding en adviezen voor het plassen en ontlasten Toilethouding en adviezen voor het plassen en ontlasten 2 Inleiding In deze folder geven wij u adviezen over een goede toilethouding en toiletgedrag. Heel veel mensen die last hebben van urineverlies,

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij verstopping

Bekkenfysiotherapie bij verstopping Bekkenfysiotherapie bij verstopping Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenboden Centrum juni 2010 pavo 0681 Inleiding In deze folder leest u meer over verstopping (obstipatie) en wat de bekkenfysiotherapeut

Nadere informatie

Oefenen na de bevalling

Oefenen na de bevalling Oefenen na de bevalling Inleiding U bent kort geleden in het Albert Schweitzer ziekenhuis bevallen. Het is goed om naast de zorg voor uw kindje ook aandacht te schenken aan uw eigen lichaam. De zwangerschap

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie bij verwijdering van de prostaat

Bekkenfysiotherapie bij verwijdering van de prostaat FYSIOTHERAPIE Bekkenfysiotherapie bij verwijdering van de prostaat via een kijkoperatie ADVIES Bekkenfysiotherapie bij verwijdering van de prostaat U krijgt binnenkort een kijkoperatie aan uw prostaat

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. (sub)totaalruptuur

Maatschap Gynaecologie. (sub)totaalruptuur Maatschap Gynaecologie (sub)totaalruptuur Algemeen Tijdens de bevalling is er een totaalruptuur of een subtotaal ruptuur ontstaan. Deze folder geeft u informatie over wat een (sub)totaalruptuur is en wat

Nadere informatie

KLACHTEN Klachten die goed behandeld kunnen worden door de bekkenfysiotherapeut:

KLACHTEN Klachten die goed behandeld kunnen worden door de bekkenfysiotherapeut: 1 KLACHTEN Mannen, vrouwen, kinderen en ouderen, iedereen kan problemen krijgen wanneer de bekkenbodem niet goed functioneert. Het niet goed functioneren kan ontstaan als men op een verkeerde manier plast

Nadere informatie

BLAASTRAINING. voor ouderen. ZorgSaam

BLAASTRAINING. voor ouderen. ZorgSaam BLAASTRAINING voor ouderen 1 ZorgSaam 2 Urineverlies leidt vaak tot een verstoord plaspatroon Bij mensen die last hebben van urineverlies is het plaspatroon vaak verstoord. Dit heeft verschillende oorzaken:

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Toiletadviezen ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Toiletadviezen ADVIES FYSIOTHERAPIE Toiletadviezen ADVIES Toiletadviezen Ons lichaam heeft dagelijks voedingsstoffen en vocht nodig. Ook moet ons lichaam dagelijks afvalstoffen kwijt via de ontlasting en de urine. We gaan daarom

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Urine-incontinentie

FYSIOTHERAPIE. Urine-incontinentie FYSIOTHERAPIE Urine-incontinentie Urine-incontinentie Urine-incontinentie is het ongewild verlies van urine. De hoeveelheid urineverlies kan verschillen: een druppeltje, een scheut, een straal of zelfs

Nadere informatie

De bekkenbodem. De bekkenbodem bij sport en bewegen; wie, wat, waarom?

De bekkenbodem. De bekkenbodem bij sport en bewegen; wie, wat, waarom? De bekkenbodem bij sport en bewegen; wie, wat, waarom? Voor je lichaam kan sporten een zware klus zijn. Zeker bij sporten waarbij je sprongvormen uitvoert is de belasting op je rug, bekken en bekkenbodemspieren

Nadere informatie

Oefenprogramma na een keizersnede

Oefenprogramma na een keizersnede Fysiotherapie Gynaecologie / Verloskunde Kraamafdeling Verpleegafdeling B2 Oefenprogramma na een keizersnede i Patiënteninformatie Slingeland Ziekenhuis Algemeen Om na uw keizersnede weer zo snel mogelijk

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. Blaastraining. Uw blaas de baas ADVIES

FYSIOTHERAPIE. Blaastraining. Uw blaas de baas ADVIES FYSIOTHERAPIE Blaastraining Uw blaas de baas ADVIES Blaastraining Bij urge-incontinentie (aandrangincontinentie) voelt u bijna voortdurend of vaak aandrang om te plassen. Daarom bouwt u onbewust de gewoonte

Nadere informatie

Oefeningen voor de bekkenbodem

Oefeningen voor de bekkenbodem FYSIOTHERAPIE Oefeningen voor de bekkenbodem ADVIES Oefeningen voor de bekkenbodem De bekkenbodem is een groep spieren die als een hangmatje onder in het bekken ligt, tussen het schaambeen, het heiligbeen

Nadere informatie

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Behandeling van stressincontinentie. rkz.nl

Rode Kruis ziekenhuis. Patiënteninformatie. Behandeling van stressincontinentie. rkz.nl Patiënteninformatie Behandeling van stressincontinentie (TVT) rkz.nl In overleg met uw arts is besloten bij u een operatie te verrichten ter behandeling van uw incontinentieklachten. Doel van deze operatie

Nadere informatie

Bekkenbodemoefeningen na een bevalling

Bekkenbodemoefeningen na een bevalling Bekkenbodemoefeningen na een bevalling Inleiding Tijdens de zwangerschap en de bevalling hebben de bekkenbodemspieren veel te verduren. Het is belangrijk na de bevalling deze spieren weer in goede conditie

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Gynaecologie. Bekkenfysiotherapie

Patiëntenvoorlichting Gynaecologie. Bekkenfysiotherapie Patiëntenvoorlichting Gynaecologie Bekkenfysiotherapie 1. Wat is bekkenfysiotherapie? 2. Wat is het verschil met gewone fysiotherapie? 3. Wanneer is bekkenfysiotherapie zinvol? 4. Hoe werkt de bekkenfysiotherapeut?

Nadere informatie

Oefeningen. Fysiotherapie. na de bevalling

Oefeningen. Fysiotherapie. na de bevalling Fysiotherapie Oefeningen na de bevalling Inleiding Om het herstel na de bevalling te bevorderen is het goed om oefeningen te doen. Voordat u hier aan begint willen we u op het volgende wijzen: Doe de oefeningen

Nadere informatie

Wat u eraan kunt doen...

Wat u eraan kunt doen... Stress-incontinentie bij vrouwen endog-05-0010-fb Voor meer informatie Surf naar: www.stressincontinentie.nl Praat erover met uw arts: Deze brochure werd gepubliceerd dankzij de medewerking van Wat u eraan

Nadere informatie

verzakkingen patiënteninformatie Wat is een verzakking

verzakkingen patiënteninformatie Wat is een verzakking patiënteninformatie verzakkingen Bij een verzakking krijgen bekkenorganen, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, onvoldoende steun van het omringende steunweefsel en bekkenbodem. Hierdoor zakken de

Nadere informatie

Incontinentiepoli voor Vrouwen. Algemene informatie

Incontinentiepoli voor Vrouwen. Algemene informatie Incontinentiepoli voor Vrouwen Algemene informatie 1 Incontinentie In deze folder geven wij u in het kort informatie over verschillende vormen van incontinentie. Incontinentie is ongewild urineverlies.

Nadere informatie

Advies over toilethouding en toiletgedrag

Advies over toilethouding en toiletgedrag Advies over toilethouding en toiletgedrag Urologie alle aandacht Advies over toilethouding en toiletgedrag Neem altijd de tijd om naar het toilet te gaan. Hoe rustiger, hoe effectiever! Hoe beter uw blaas

Nadere informatie

St. Antonius Bekkenbodemcentrum

St. Antonius Bekkenbodemcentrum St. Antonius Bekkenbodemcentrum Alle expertise onder één dak! St. Antonius Bekkenbodemcentrum Veel vrouwen hebben klachten die samenhangen met de conditie van de bekkenbodem. Weet u bijvoorbeeld dat de

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen na een (sub)totaalruptuur

Adviezen en oefeningen na een (sub)totaalruptuur FYSIOTHERAPIE Adviezen en oefeningen na een (sub)totaalruptuur ADVIES Adviezen en oefeningen na een (sub)totaalruptuur U bent bevallen in het ziekenhuis of thuis en u hebt daarbij een totaalruptuur of

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné na een hysterectomie

PATIËNTEN INFORMATIE. Kiné na een hysterectomie PATIËNTEN INFORMATIE Kiné na een hysterectomie 2 Mevrouw De revalidatie na de operatie is een belangrijk onderdeel van je genezing. Met deze folder willen we je alvast wat goede raad meegeven: Oefen je

Nadere informatie

5 Concept Patiëntenversie Urine-incontinentie bij vrouwen

5 Concept Patiëntenversie Urine-incontinentie bij vrouwen Concept Patiëntenversie Urine-incontinentie bij vrouwen Concept Patiëntenversie Urine-incontinentie bij vrouwen, 1 Informatie voor de patiënt 5 Deze informatiefolder bevat informatie over de zorg en behandeling

Nadere informatie

Allergiewijzer Allergovit

Allergiewijzer Allergovit 1/5 Keel-, neus- en oorheelkunde (KNO) Allergiewijzer Allergovit Allergiewijzer van Prikkuur met Inleiding U bent met uw arts overeengekomen dat een prikkuur voor u een oplossing kan zijn voor uw hooikoorts

Nadere informatie

Urologie. De TOT-operatie

Urologie. De TOT-operatie Urologie De TOT-operatie De uroloog heeft in overleg met u besloten een TOT-operatie uit te voeren, oftewel een Trans Obturatorius Tape te plaatsen. Bij deze operatie wordt een bandje geplaatst ter ondersteuning

Nadere informatie

ÉÉN OP DE DRIE VROUWEN DIE EEN KIND HEBBEN GEKREGEN LIJDT AAN URINEVERLIES

ÉÉN OP DE DRIE VROUWEN DIE EEN KIND HEBBEN GEKREGEN LIJDT AAN URINEVERLIES 08 ÉÉN op de drie vrouwen Zelfs vrouwen die nog maar één kind gekregen hebben, lopen drie keer zoveel de kans om urine te verliezen als vrouwen die nog geen kind gekregen hebben. Hoe meer kinderen u krijgt,

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Incontinentiepoli. Incontinentiepoli Incontinentiepoli.indd 1

Patiënteninformatie. Incontinentiepoli. Incontinentiepoli Incontinentiepoli.indd 1 Patiënteninformatie Incontinentiepoli Incontinentiepoli 1172109 Incontinentiepoli.indd 1 1 08-04-13 10:34 Incontinentiepoli Polikliniek Urologie, route 2.5 Telefoon (050) 524 5840 (Gynaecologie) Algemeen

Nadere informatie

Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust

Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust FYSIOTHERAPIE Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust ADVIES Adviezen en oefeningen voor zwangeren met bedrust U bent opgenomen in het ziekenhuis vanwege complicaties in de zwangerschap. De gynaecoloog

Nadere informatie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie 00 De T0T- operatie bij urineverlies Poli Urologie 1 Deze folder geeft informatie over de TOT-operatie. TOT is een afkorting van Trans Obturatorius Tape. Bij de TOT-operatie krijgt de urinebuis een draagband

Nadere informatie

Informatie. Algemene informatie over verzakkingen

Informatie. Algemene informatie over verzakkingen 1 Bij een verzakking krijgen bekken organen, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, onvoldoende steun van het omringende steunweefsel en bekkenbodem. Hierdoor zaken de organen geleidelijk naar beneden.

Nadere informatie

FYSIOTHERAPIE. De overactieve bekkenbodem

FYSIOTHERAPIE. De overactieve bekkenbodem FYSIOTHERAPIE De overactieve bekkenbodem De overactieve bekkenbodem De bekkenbodem is een groep spieren die samen de bodem van uw buik vormen. Bekkenbodemspieren kunnen te zwak maar ook te gespannen zijn

Nadere informatie

Behandeling van stressincontinentie (TVT) door de uroloog

Behandeling van stressincontinentie (TVT) door de uroloog Urologie Behandeling van stressincontinentie (TVT) door de uroloog www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is stressincontinentie?... 3 Stellen diagnose... 3 Behandeling... 4 Voorbereiding... 4 De operatie...

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Verzakkingen

Patiënteninformatie. Verzakkingen Verzakkingen Patiënteninformatie Verzakkingen Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat is een verzakking 3 Het bekken 4 Verzakking van bekkenorganen 5 Soorten verzakkingen 6 Verschijnselen 7 Oorzaken 7.1 Bevalling

Nadere informatie

Bekkenfysiotherapie. en een endeldarmverzakking. Bekkenbodemspieren en verzakkingsoperatie

Bekkenfysiotherapie. en een endeldarmverzakking. Bekkenbodemspieren en verzakkingsoperatie Bekkenfysiotherapie en een endeldarmverzakking Binnenkort wordt u geopereerd aan een darmverzakking. Uw behandelend arts heeft u daarover al informatie gegeven. In deze folder geven wij u uitleg over de

Nadere informatie

Totale prostatectomie

Totale prostatectomie 1/6 Urologie Totale prostatectomie (verwijderen van de prostaat) Inleiding In deze brochure vindt u meer informatie over een operatieve ingreep in verband met kanker aan de prostaat. Een totale prostatectomie.

Nadere informatie

Inscheuring tijdens de bevalling oftewel een (sub)totaalruptuur. Wat nu?

Inscheuring tijdens de bevalling oftewel een (sub)totaalruptuur. Wat nu? Inscheuring tijdens de bevalling oftewel een (sub)totaalruptuur Wat nu? Als tijdens de bevalling scheurtjes ontstaan in de huid, het weefsel tussen de vagina en de anus (het perineum) en in de kringspier

Nadere informatie

Verloskunde. Oefeningen en houdingsadviezen voor na de bevalling

Verloskunde. Oefeningen en houdingsadviezen voor na de bevalling Verloskunde Oefeningen en houdingsadviezen voor na de bevalling Belangrijke telefoonnummers Algemeen nummer umcg (050) 361 61 61 U kunt hier ook terecht met algemene vragen over het UMCG. Bijvoorbeeld

Nadere informatie

Overloopincontinentie Overloopincontinentie. Ongewild druppelsgewijs urineverlies dat veroorzaakt wordt door een overvolle blaas.

Overloopincontinentie Overloopincontinentie. Ongewild druppelsgewijs urineverlies dat veroorzaakt wordt door een overvolle blaas. Urologie Algemeen: In grote lijnen onderscheiden we drie soorten incontinentie: Stressincontinentie Bij stressincontinentie of inspanningsincontinentie treedt er ongewenst urineverlies op bij bepaalde

Nadere informatie

Ongewild urineverlies en obstipatie tijdens en na de zwangerschap

Ongewild urineverlies en obstipatie tijdens en na de zwangerschap Ongewild urineverlies en obstipatie tijdens en na de zwangerschap DE SPIEREN De onderkant van ons bekken wordt afgesloten door de bekkenbodemspieren. Deze spieren vormen een soort hangmat waarop een aantal

Nadere informatie

Staaroperatie (Cataract)

Staaroperatie (Cataract) Oogheelkunde Staaroperatie (Cataract) Inleiding In overleg met uw behandelend oogarts ondergaat u binnenkort een staaroperatie. In deze brochure vindt u uitleg over staar en de gang van zaken voor, tijdens

Nadere informatie

A12 KANKERCENTRUM Adviezen na operatie bij blaaskanker met aanleggen vervangblaas

A12 KANKERCENTRUM Adviezen na operatie bij blaaskanker met aanleggen vervangblaas A12 KANKERCENTRUM Adviezen na operatie bij blaaskanker met aanleggen vervangblaas Informatie voor patiënten Inleiding U heeft een vervangblaas gekregen. In het A12 Kankercentrum bent u zo goed mogelijk

Nadere informatie

Patiëntenversie behorend bij de conceptrichtlijn Urine-incontinentie bij vrouwen

Patiëntenversie behorend bij de conceptrichtlijn Urine-incontinentie bij vrouwen Patiëntenversie behorend bij de conceptrichtlijn Urine-incontinentie bij vrouwen INITIATIEF: Nederlandse Vereniging voor Obstetrie & Gynaecologie (NVOG) ORGANISATIE: Kwaliteitsinstituut voor de gezondheidszorg

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek urologie

Urodynamisch onderzoek urologie Urodynamisch onderzoek urologie 2 Binnenkort krijgt u een urodynamisch onderzoek (blaasdruk meting) op de polikliniek urologie. Met dit onderzoek wil de arts inzicht krijgen in uw plasklachten. Urodynamisch

Nadere informatie

Oefenen na een keizersnede

Oefenen na een keizersnede Oefenen na een keizersnede Inleiding U bent in het Albert Schweitzer Ziekenhuis op genomen omdat u een keizersnede heeft ondergaan. Hierdoor moet u nog een paar dagen in het ziekenhuis blijven. Een keizersnede

Nadere informatie

Patiënteninformatie. De bekkenbodem

Patiënteninformatie. De bekkenbodem Patiënteninformatie De bekkenbodem De bekkenbodem Informatie over de functie en training van de bekkenbodemspieren. U heeft een afspraak in Tergooi voor een bekkenbodemtraining. Onze artsen en medewerkers

Nadere informatie

TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie. Gynaecologie

TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie. Gynaecologie TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie Gynaecologie Inleiding In overleg met uw arts is besloten bij u een operatie te verrichten voor de behandeling van uw stressincontinentie. Bij stressincontinentie

Nadere informatie

TVT-O OPERATIE VOOR URINEVERLIES

TVT-O OPERATIE VOOR URINEVERLIES TVT-O OPERATIE VOOR URINEVERLIES BEHANDELING VOOR INSPANNINGSINCONTINENTIE - Patiëntinformatie - Deze tekst geeft informatie over de behandeling van stressincontinentie door het aanbrengen van een bandje

Nadere informatie

Zelfkatheterisatie / zelfdilatatie

Zelfkatheterisatie / zelfdilatatie Zelfkatheterisatie / zelfdilatatie Deze folder is bestemd voor mensen die zichzelf gaan katheteriseren. teriseren. In deze folder wordt beschreven wat zelfkatheterisatie is en wat het voor u in de dagelijkse

Nadere informatie

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Urologie TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Inspanningsincontinentie: wat is het, hoe wordt het onderzocht en welke behandelingsmogelijkheden zijn er 2.1

Nadere informatie

Kinderen met blaasproblemen

Kinderen met blaasproblemen Kinderen met blaasproblemen Inleiding Zindelijk worden is een leerproces dat normaal gesproken grotendeels vanzelf gaat. Als een kind van vijf jaar of ouder nog regelmatig nat is, vaak blaasontstekingen

Nadere informatie

verzakkingen patiënteninformatie

verzakkingen patiënteninformatie patiënteninformatie verzakkingen Bij een verzakking krijgen bekkenorganen, zoals de blaas, baarmoeder of endeldarm, onvoldoende steun van het omringende steunweefsel en bekkenbodem. Hierdoor zakken de

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen

Urodynamisch onderzoek. Cystometrie-Drukmetingen Urodynamisch onderzoek Cystometrie-Drukmetingen Inleiding Binnenkort wordt er bij u een urodynamisch onderzoek verricht. Voor dit onderzoek worden ook de termen 'cystometrie' of 'drukmetingen' gebruikt.

Nadere informatie

Kinderen met blaasproblemen

Kinderen met blaasproblemen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Kinderen met blaasproblemen z Kinderen met blaasproblemen 1 Zindelijk worden is een leerproces dat normaal gesproken grotendeels

Nadere informatie