HANDLEIDING PROEFTUIN-BEA VOOR MELKVEEHOUDERS (versie 2015)

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "HANDLEIDING PROEFTUIN-BEA VOOR MELKVEEHOUDERS (versie 2015)"

Transcriptie

1 HANDLEIDING PROEFTUIN-BEA VOOR MELKVEEHOUDERS (versie 2015) Mei 2015 Proeftuin Natura 2000 Overijssel wordt mede mogelijk gemaakt door:

2 VOORWOORD De Proeftuin-BEA is een initiatief van Proeftuin Natura 2000 Overijssel en is ontwikkeld door Wageningen UR Livestock Research in samenwerking met Projecten LTO Noord, melkveehouders en diverse bedrijfsadviseurs uit het veld. Dit project heeft tot doel het behoud van agrarisch ontwikkelingsperspectief en de realisatie van Natura 2000 doelstellingen in de provincie Overijssel, met voor heel Nederland inspirerende innovaties. De Proeftuin-BEA is vanaf 2015 beschikbaar voor derden en gratis te downloaden vanaf de website van WUR Livestock Research: webapplicaties.wur.nl/software/proeftuinwijzer Deze handleiding is in eerste instantie bedoeld voor melkveehouders die de KringloopWijzer invullen. De handleiding helpt u als melkveehouder om de Proeftuin-BEA toe te passen op uw bedrijf. Dit rekenprogramma biedt een nieuwe kijk op hoe de ammoniakemissie te veranderen is door wijzigingen in uw bedrijfsvoering. Het is zinvol dat u als melkveehouder de ammoniakemissie op uw bedrijf kunt bepalen. Ten eerste om de stikstofverliezen naar de lucht te kennen en te verminderen, zodat de benutting van stikstof op het bedrijf stijgt. Maar zeker zo belangrijk zijn de grenzen aan ammoniakemissie die de overheid in het vooruitzicht stelt. Kennis van de emissie van het bedrijf (de kringloop) samen met de mogelijkheden om deze te sturen helpt om met toekomstige wetgeving om te gaan. Aan u de uitdaging om deze bundeling van kennis te benutten. Wij wensen u als gebruiker van de Proeftuin-BEA veel succes en werkplezier. Wij stellen het erg op prijs wanneer u opmerkingen of aanmerkingen over het programma of deze handleiding doorgeeft. Wij kunnen daar in de volgende versie van dit programma ons voordeel mee doen. Voor vragen of opmerkingen over het programma kunt u een mail sturen naar: Pagina 2 van 18

3 Inhoudsopgave Voorwoord 2 1. Inleiding Doel van de handleiding Opbouw van de handleiding 4 2. Installeren Proeftuin-BEA 5 3. Gegevens invoeren en opslaan Proeftuin-BEA opstarten Gegevens opslaan Opgeslagen gegevens openen Invoeren tabbladen Analyse resultaten Tabblad Resultaat BEX Tabblad Resultaat Proeftuin-BEA Tabblad Analyse Cijfers uit de praktijk 15 Bijlage 1. Veelgestelde vragen Proeftuin-BEA 16 Pagina 3 van 18

4 1. INLEIDING De Proeftuin-BEA is een computerprogramma, waarmee bedrijfsspecifiek te berekenen is hoeveel ammoniakemissie er in een bepaald kalenderjaar heeft plaatsgevonden. Het instrument rekent achteraf door wat de daadwerkelijke emissiereductie van maatregelen is. De uitkomsten van de Proeftuin-BEA zijn helemaal bedrijfsspecifiek, omdat er zoveel mogelijk beschikbare data van het bedrijf zelf wordt gebruikt. Het is mogelijk de al ingevoerde gegevens vanuit de KringloopWijzer hier in te voeren. Als u extra maatregelen op uw bedrijf heeft toegepast, die de ammoniakemissie verminderen is het zinnig om de Proeftuin-BEA in te vullen. In de KringloopWijzer is alleen de gewone BEA verwerkt. Het effect van aanvullende maatregelen kunt u alleen berekenen in de Proeftuin-BEA. De Proeftuin- BEA is dus een uitbreiding van de bestaande BEA en biedt ondernemers de mogelijkheid om meer maatregelen te kiezen dan bij de standaard-bea. Let op! Dit instrument werkt alleen correct wanneer de invoer bestaat uit gegevens die werkelijk op uw bedrijf zijn gerealiseerd. Het is een instrument om achteraf vast te stellen wat de ammoniakemissie op uw bedrijf is geweest. Het instrument is niet geschikt om vooraf in te schatten wat uw ammoniakemissie zal worden. Indien het instrument toch gebruikt wordt om een toekomstige situatie door te rekenen, dan geeft dat onbetrouwbare resultaten. 1.1 Doel van de handleiding Deze handleiding beschrijft de Proeftuin-BEA. Met deze handleiding willen wij u, als gebruiker, een duidelijk beeld geven van het programma Proeftuin-BEA. Het is de bedoeling dat u met Proeftuin- BEA bekend raakt en dat u ermee leert werken. Door het lezen van deze handleiding kunt u zelf de Proeftuin-BEA installeren en vullen, al dan niet met hulp van een adviseur of studieclub. Naderhand kan deze handleiding als naslagwerk dienen. In bijlage 1 is een lijst opgenomen van veelgestelde vragen over de Proeftuin-BEA. 1.2 Opbouw van de handleiding Hoofdstuk 1 geeft een inleiding betreffende deze handleiding met korte algemene informatie over de Proeftuin-BEA. In hoofdstuk 2 wordt de installatieprocedure stap voor stap beschreven. Hoofdstuk 3 laat de gebruiker zien welke bedrijfsspecifieke gegevens moeten worden ingevoerd en hoe ze in het programma kunnen worden opgeslagen. Hoofdstuk 4 maakt duidelijk hoe de resultaten van de berekeningen geïnterpreteerd moeten worden en op welke wijze geleerd kan worden van het resultaat. Pagina 4 van 18

5 2. INSTALLEREN PROEFTUIN-BEA Voor het installeren van de Proeftuin-BEA gaat u als volgt te werk: Stap 1. Stap 2. Ga naar de website: webapplicaties.wur.nl/software/proeftuinwijzer Er verschijnt een nieuw scherm. Welk scherm verschijnt is afhankelijk van het Windows-bestuurssysteem en de versie van uw PC. Kies voor Uitvoeren. Het kan zijn dat onderstaand scherm verschijnt op uw PC. Het is ook mogelijk dat onderstaande balk onderaan in uw scherm verschijnt: Stap 3. Klik in het welkomscherm op Volgende. Pagina 5 van 18

6 Stap 4. Klik op Ik ga akkoord met de disclaimer (staat standaard ingesteld op Ik ga niet akkoord met disclaimer) en klik op Volgende. Stap 5. Klik op Bladeren als u de Proeftuin-BEA in een andere directory wilt installeren. Klik vervolgens op Volgende. Pagina 6 van 18

7 Stap 6. Klik op Volgende waarmee u een snelkoppeling maakt naar het bureaublad van uw computer. Stap 7. Het programma vraagt in welke groep programma s u de Proeftuin-BEA wilt plaatsen. Kies de groep en klik op Volgende. Pagina 7 van 18

8 Stap 8. De keuzes die hiervoor zijn gemaakt worden samengevat. Klik op Volgende als u akkoord bent. Wilt u nog wat wijzigen, klik dan op Terug. Na dit scherm wordt het programma geïnstalleerd (u ziet de voortgang op uw scherm). Stap 9. Wanneer de installatie is afgerond, verschijnt onderstaande scherm. Nadat u op Klaar klikt, kunt u aan de slag door het programma te openen via het pictogram op het bureaublad of via een nieuw venster dat verschijnt. Pagina 8 van 18

9 Stap 10. U kunt nu met de Proeftuin-BEA gaan werken. Er zijn verschillende mogelijkheden om voortaan de Proeftuin-BEA op te starten (zie 3.1) en uw eigen bedrijfsgegevens op te slaan in het programma (zie 3.2). 3. GEGEVENS INVOEREN EN OPSLAAN 3.1 Proeftuin-BEA opstarten Mogelijkheden voor het opstarten van Proeftuin-BEA 1. Start Proeftuin-BEA op via het menu Start van uw computer en klik op de icoon van het programma. 2. Start Proeftuin-BEA op via het bureaublad of werkblad van uw computer door dubbel te klikken op de icoon. Na het opstarten verschijnt het onderstaande scherm: Het kan zijn dat er een nieuwe versie beschikbaar is van het instrument. Het is sterk aanbevolen om met de nieuwste versie te werken. Klik daarom op de button Ja als er een waarschuwingsvenster in uw computer verschijnt met de vraag of u de nieuwe versie nu wilt downloaden naar uw PC. Via het startscherm kunt u meer informatie over de Proeftuin-BEA lezen. U kunt meer informatie over het programma vinden door onderaan in het scherm te klikken op Klik hier voor meer informatie over het programma. Druk vervolgens op de knop OK. Pagina 9 van 18

10 Vervolgens verschijnt onderstaand scherm waarin u nadere informatie over de Proeftuin-BEA aantreft. U kunt weer op OK drukken om bij de tabbladen van het rekenprogramma te komen, waarin u uw bedrijfsgegevens kunt invullen. 3.2 Gegevens opslaan Het is verstandig om de gegevens die u wilt invoeren op te slaan. Klik linksboven in uw scherm op Bestand en vervolgens op Opslaan als, kies een map waar u de Proeftuin- BEA wilt opslaan en vul een bestandsnaam in (bijvoorbeeld Proeftuin-BEA gevolgd door uw eigen achternaam) en klik op de knop Opslaan. Gedurende het invullen van uw gegevens kunt u drukken op de knop opslaan, bovenin uw scherm. Als u de Excretie Wijzer hebt ingevuld of ten dele hebt ingevuld en later meer gegevens wilt invullen of wijzigen, moet u de berekening opslaan. Dit kunt u doen door op het opslag icoontje te drukken, de berekening te voorzien van een naam en weg te schrijven in een map op uw computer. 3.3 Opgeslagen gegevens openen U kunt in een later stadium de resultaten weer in het programma inlezen, zodat u gegevens kunt wijzigen of aanvullen. Dit doet u door na het programma opgestart te hebben, in de bovenbalk op Bestand en vervolgens Openen te klikken, het betreffende bestand op te zoeken in de map waarin het is opgeslagen. Pagina 10 van 18

11 3.4 Invoeren tabbladen Het programma is opgebouwd uit een aantal tabbladen. Er wordt uitgegaan van de situatie dat u de KringloopWijzer al heeft ingevuld. In dat geval hoeft u alleen uw resultaten van de KringloopWijzer in te lezen en het tabblad Invoer Proeftuin-BEA in te vullen Inlezen resultaten KringloopWijzer Het is mogelijk de al ingevoerde gegevens vanuit de KringloopWijzer hier in te voeren. Klik in de bovenbalk op Bestand en vervolgens op Openen en selecteer het betreffende bestand. De benodigde gegevens worden ingelezen Invoer Proeftuin-BEA In dit tabblad wordt specifieke extra invoer gevraagd om de ammoniakemissie van uw melkveebedrijf te kunnen bepalen. U klikt aan welk code staltype u heeft uit de Rav-lijst. Vervolgens kunt u aanklikken of u extra emissiearme stalmaatregelen toepast. Een aantal maatregelen (rubber toplaag, water sproeien over loopvloer en mechanische ventilatie met luchtwassers) komt voor in bepaalde Rav-stallen. U kunt op informatie-button klikken om te kijken of dat het geval is in uw stal. Ook kunt u aanklikken of u bij de toediening van drijfmest gebruik maakt van bepaalde emissiearme maatregelen. Pagina 11 van 18

12 4. ANALYSE RESULTATEN De achterste bladen bevatten de resultaten van de berekeningen. Het laatste tabblad Analyse geeft informatie over de bedrijfsvoering en biedt de mogelijkheid om te leren van het resultaat. 4.1 Tabblad Resultaat BEX Op dit tabblad vindt u het resultaat van de berekening van de bedrijfsspecifieke excretie van stikstof en fosfaat van uw melkveestapel (inclusief jongvee). Het verschil tussen de berekende bedrijfsspecifieke excretie en de forfaitaire excretie van uw melkveestapel is ook weergegeven. De uitslagen zijn vermeld voor drijfmestsystemen en potstalsystemen. Pagina 12 van 18

13 4.2 Tabblad Resultaat Proeftuin-BEA Op dit tabblad vindt u het resultaat van de berekening van de bedrijfsspecifieke emissie van ammoniak door de melkveestapel (inclusief jongvee) op uw bedrijf. De emissie is weergegeven per ha, per ton melk, per GVE en voor het gehele bedrijf. Daarnaast is de emissie onderverdeeld in de posten Stal en mestopslag ; Drijfmest op bouwland ; Drijfmest op grasland ; Kunstmest op bouwland ; Kunstmest op grasland, Beweiding, Gewasrest weideverliezen en Gewasrest oogstverliezen. Pagina 13 van 18

14 4.3 Tabblad Analyse Op dit tabblad ziet u overzichtelijk de algemene bedrijfsgegevens, evenals de voervoorraden op het bedrijf en de geschatte voeding van de veestapel. Dit biedt mogelijkheden om te analyseren waarom de excretie van stikstof en fosfaat het betreffende niveau hebben. Ook geeft deze analyse aanknopingspunten om de bedrijfsvoering te veranderen richting lagere excreties. Melkveebedrijven laten behoorlijke verschillen zien in ammoniakemissie en stikstofexcretie via Bedrijfsspecifieke Excretie (BEX) en Bedrijfseigen Excretie Ammoniak (BEA). De verschillen worden bepaald door bijvoorbeeld de intensiteit van het bedrijf, het aandeel maïs in bouwplan, de aanvulling van het krachtvoer en andere keuzes van de veehouder bij voederwinning en rantsoen. De grote verschillen tussen de bedrijven laten zien dat er mogelijkheden zijn voor een hogere stikstofefficiëntie en verlaging van ammoniakemissie. Via managementmaatregelen kan de ammoniakemissie in veel gevallen nog lager. Met de resultaten van de Proeftuin-BEA kunt u met uw adviseur van gedachten wisselen over vragen als: Wanneer en hoe kun je het beste bemesten, en welk gehalte ruw eiwit in het rantsoen is optimaal om de emissie van ammoniak te verlagen en mineralen zo goed mogelijk te benutten? Pagina 14 van 18

15 4.4 Cijfers uit de praktijk Een veehouder kan voor zijn eigen bedrijf bepalen hoeveel ammoniak er vervluchtigt naar de lucht. Deze hoeveelheid is te relateren aan een referentiesituatie, zodat de gebruiker ook kan beoordelen of de emissie hoog dan wel laag is. Ook kunt u de resultaten van de berekeningen van uw eigen bedrijf in volgende jaren gaan vergelijken ten opzichte van voorgaande jaren. U zult zich waarschijnlijk afvragen hoe uw cijfers zich verhouden tot die van uw collega s. U kunt collega s die de Proeftuin-BEA hebben ingevuld vragen of zij hun gegevens met u willen delen. Ook kunt u besluiten om deel te nemen aan een studieclub over de Proeftuin-BEA. Vraag bijvoorbeeld uw adviseur of accountant eens of zij op de hoogte zijn van dergelijke initiatieven. Pagina 15 van 18

16 BIJLAGE 1. VEELGESTELDE VRAGEN PROEFTUIN-BEA 1. Wat is de Proeftuin-BEA? De Proeftuin-BEA is een computerprogramma dat van een bepaald kalenderjaar de ammoniakemissie op bedrijfsniveau berekent voor een melkveebedrijf. Dat gebeurt achteraf op basis van uw eigen bedrijfsspecifieke stikstofexcretie. U kunt de Proeftuin-BEA zelf invullen of het door uw adviseur laten doen. Het programma is gratis beschikbaar. 2. Wat is het verschil tussen de Proeftuin-BEA en de gewone BEA? De Proeftuin-BEA bestaat uit de gewone BEA, uitgebreid met een aantal aanvullende emissie reducerende maatregelen in zowel de stal als bij uitrijden van mest. 3. Wie heeft de Proeftuin-BEA ontwikkeld en waarom? De BEA is binnen het project Koeien en Kansen ontwikkeld door Wageningen UR. Het aanvullende deel van de Proeftuin-BEA is op initiatief van Proeftuin Natura 2000 Overijssel ontwikkeld door Wageningen UR Livestock Research in samenwerking met Projecten LTO Noord. De Proeftuin-BEA is ontwikkeld om rundveehouders te ondersteunen in het verminderen van ammoniakemissie op hun bedrijf. Daarbij biedt het rundveehouders de mogelijkheid om aan te tonen dat de ammoniakemissie op hun bedrijf is gedaald door het toepassen van één of meer maatregelen. 4. Wat is het verschil tussen de Ammoniakwijzer en de Proeftuin-BEA? De Ammoniakwijzer geeft globaal de effecten weer van maatregelen voor emissie en economie. Het instrument kan u ondersteunen in de management van uw melkveebedrijf: op welke manier kan ik ammoniakemissie verminderen, welke maatregelen passen bij mijn bedrijf en wat zijn de kosten en baten? De Proeftuin-BEA berekent voor een bestaand bedrijf de gerealiseerde ammoniakemissie van een afgesloten jaar en is bedoeld als onderbouwde verantwoording voor de ammoniakemissie op uw melkveebedrijf. Proeftuin- BEA is niet geschikt voor zogenaamde scenario-berekeningen. 5. Wanneer gebruik ik de Proeftuin-BEA? U gebruikt de Proeftuin-BEA achteraf, dus nadat u maatregelen hebt toegepast op uw bedrijf. De Proeftuin-BEA gaat uit van zoveel mogelijk beschikbare data van het bedrijf zelf. Het instrument werkt alleen correct wanneer de invoer bestaat uit gegevens die werkelijk op uw bedrijf zijn gerealiseerd. Het is een instrument om achteraf vast te stellen wat de ammoniakemissie op uw bedrijf is geweest. Het instrument is niet geschikt om vooraf in te schatten wat uw ammoniakemissie zal worden. Indien u het instrument toch gebruikt om een toekomstige situatie door te rekenen, dan geeft dat onbetrouwbare resultaten. 6. Waarom gebruik ik de Proeftuin-BEA U gebruikt de Proeftuin-BEA om het effect van één of meer maatregelen op de ammoniakemissie van uw eigen bedrijf te berekenen. Zo kunt u aantonen dat de ammoniakemissie op uw bedrijf is gedaald door het toepassen van één of meer maatregelen. Let op: niet alle maatregelen zijn te gebruiken bij de aanvraag van de NBwetvergunning. Pagina 16 van 18

17 7. Als ik de KringloopWijzer gebruik, heeft het dan nog nut om de Proeftuin-BEA te gebruiken? Alleen als u extra maatregelen op uw bedrijf hebt toegepast, die de ammoniakemissie verminderen. In de KringloopWijzer is alleen de gewone BEA verwerkt. Het effect van aanvullende maatregelen kunt u dus alleen berekenen in de Proeftuin-BEA. 8. Ik gebruik de KringloopWijzer niet, heeft het zin de Proeftuin-BEA in te vullen? Wanneer u geïnteresseerd bent in de ammoniakemissie specifiek voor uw bedrijf en in het effect van verschillende ammoniakreducerende maatregelen wel. Het is dan niet nodig om de KringloopWijzer in te vullen, het invullen van de Proeftuin-BEA volstaat. 9. Hoeveel tijd kost het invullen van de Proeftuin-BEA? Wanneer u de BEX of KringloopWijzer hebt ingevuld dan kunt u de gegevens daarvan inlezen in de Proeftuin-BEA en kost het niet meer dan enkele minuten. Bent u nog onbekend met het invullen van de BEX of KringloopWijzer dan kost het meer tijd (schatting: 2 tot 4 uur) 10. Wat kan ik met de uitkomsten van de Proeftuin-BEA? Met de uitkomsten kunt u aantonen wat de ammoniakemissie op uw bedrijf was het afgelopen (kalender)jaar. De Proeftuin-BEA geeft het gezamenlijke effect weer van alle maatregelen die op uw bedrijf zijn genomen onder specifieke bedrijfsomstandigheden. De Proeftuin-BEA is (nog) niet verzilverd en kan dus niet worden ingezet bij bijvoorbeeld een vergunningverleningstraject. 11. Kan ik de uitkomsten gebruiken bij een NB-wetvergunningaanvraag? Nee, op dit moment nog niet. De Proeftuin streeft ernaar om de Proeftuin-BEA wel verzilverd te krijgen, waardoor deze door u te gebruiken is bij een NBwetvergunningaanvraag. 12. Is het mogelijk om de uitkomsten te downloaden of printen? De uitkomsten kunnen worden opgeslagen en geprint. 13. Worden de gegevens van de ingevulde Proeftuin-BEA ergens opgeslagen? De gegevens worden opgeslagen in een bestand (*.exc) op uw computer. Dit exc-bestand kan u een volgende keer inladen in het programma om verder te gaan of om gegevens aan te passen. 14. Ik mis bepaalde maatregelen in de Proeftuin-BEA. Kunnen die toegevoegd worden? U kunt zelf geen maatregelen toevoegen. Wanneer u een maatregel mist, kunt u dat doorgeven door een mail te sturen naar: Het projectteam van de Proeftuin gaat vervolgens na of het mogelijk is de maatregel in de Proeftuin-BEA op te nemen. Dat hangt af van hoe groot het effect van de maatregel is en of de maatregel steeds hetzelfde effect heeft. 15. Welke gegevens heb ik nodig om de Proeftuin-BEA in te vullen? Gegevens over bedrijfsgrootte (oppervlakte en aantal dieren), melklevering, beweidingssysteem, begin- en eindvoorraden voer, eigen voeraanleg en voeraankoop, (kunst)mestvoorraden (begin en eind) en (kunst)mestaanwending. Pagina 17 van 18

18 16. Als ik meerdere maatregelen combineer, dan is de totale reductie minder dan verwacht. Hoe kan dat? Dat komt omdat reductiepercentages van maatregelen niet zomaar opgeteld kunnen worden. Wanneer verschillende maatregelen inwerken op dezelfde bron (bijvoorbeeld stalvloer) dan heeft dat meestal invloed op het effect van de afzonderlijke maatregelen. Voor dergelijke combinaties is daarom een aparte reductiefactor berekend. 17. Waarom maakt de Proeftuin-BEA geen economische effecten inzichtelijk? De Proeftuin-BEA is alleen bedoeld om effecten van daadwerkelijk gerealiseerde emissie reducerende maatregelen op de ammoniakemissie voor uw bedrijfsspecifieke situatie inzichtelijk te maken. Voor een inschatting van de economische effecten kunt u de Ammoniakwijzer van Proeftuin Natura 2000 Overijssel gebruiken. 18. Zijn er kosten verbonden aan het gebruik van de Proeftuin-BEA? Nee, het programma is gratis te downloaden vanaf internet. 19. Waar kan ik terecht met technische en inhoudelijke vragen over de Proeftuin-BEA? Voor vragen of opmerkingen over het programma kunt u een mail sturen naar: 20. Ik woon niet in Overijssel, maakt dat uit? De Proeftuin-BEA kan door alle veehouders in Nederland gebruikt worden. Mocht de Proeftuin-BEA het verzilvertraject van Proeftuin Natura 2000 Overijssel en de Provincie Overijssel succesvol doorlopen, dan kunnen alleen veehouders in Overijssel gebruik maken van de Proeftuin-BEA bij de aanvraag van de NB-wetvergunning. Dit is nu echter nog niet het geval. Pagina 18 van 18

HANDLEIDING AMMONIAKWIJZER VOOR MELKVEEHOUDERS (versie 2016)

HANDLEIDING AMMONIAKWIJZER VOOR MELKVEEHOUDERS (versie 2016) HANDLEIDING AMMONIAKWIJZER VOOR MELKVEEHOUDERS (versie 2016) Maart 2016 Proeftuin Natura 2000 Overijssel wordt mede mogelijk gemaakt door: VOORWOORD De AmmoniakWijzer is een initiatief van Proeftuin Natura

Nadere informatie

Stap 1. Ga naar www.koeienenkansen.nl en klik onder het kopje Producten en Tools op Kringloopwijzer.

Stap 1. Ga naar www.koeienenkansen.nl en klik onder het kopje Producten en Tools op Kringloopwijzer. De KringloopWijzer De KringloopWijzer brengt voor een specifiek bedrijf eenvoudig de mineralenkringlopen in beeld. Uit de kringlopen volgen dan weer kringloopscores als excreties van stikstof en fosfaat,

Nadere informatie

UNIFORM - Koppeling Kringloopwijzer. Handleiding om de Koppeling Kringloopwijzer te gebruiken

UNIFORM - Koppeling Kringloopwijzer. Handleiding om de Koppeling Kringloopwijzer te gebruiken UNIFORM - Koppeling Kringloopwijzer Handleiding om de Koppeling Kringloopwijzer te gebruiken Versie 1, Februari 2015 1. Percelen invoeren Om vlot alle percelen in het programma in te voeren kan de groepsinvoer

Nadere informatie

Handleiding FileZilla

Handleiding FileZilla Handleiding FileZilla Deze handleiding beschrijft de installatie en configuratie van FileZilla. Met dit programma is het mogelijk om bestanden van uw computer te verplaatsen naar een zogeheten (web)server.

Nadere informatie

Handleiding De Biedwedstrijd

Handleiding De Biedwedstrijd Handleiding De Biedwedstrijd Auteur: Marcel Hofstede Versie: 2.1 Handleiding Biedwedstrijd (V2.1) Blz. 1 van 11 INHOUDSOPGAVE Programma Biedwedstrijd...3 1. Installatie en opstarten van het programma...3

Nadere informatie

Compleet Boekhouden PRO

Compleet Boekhouden PRO Compleet Boekhouden PRO Overstappen van Compleet Boekhouden &Factureren naar Compleet Boekhouden PRO Osirius BV Inhoudsopgave 1 VOOR U BEGINT 3 1.1 MAAK EEN BACK-UP IN DE OUDE VERSIE 3 1.2 VERWIJDEREN

Nadere informatie

Kansen voor mestscheiding

Kansen voor mestscheiding Kansen voor mestscheiding Studiemiddag Inagro 29 maart 2012 Gerjan Hilhorst Livestock Research De Marke Koeien & Kansen is een samenwerkingsverband van 16 melkveehouders, proefbedrijf De Marke, Wageningen

Nadere informatie

Verlofregistratie. Installatie

Verlofregistratie. Installatie Easy Template Gulperberg 63 3453 RW De Meern Tel: 030-232 1092 Fax: 030-2321013 E-mail: info@easytemplate.nl Website: www.easytemplate.nl ABN-AMRO 55 70 72 441 IBAN: NL75ABNA0557072441 BIC: ABNANL2A KVK

Nadere informatie

Urenregistratie MKB. Installatiehandleiding

Urenregistratie MKB. Installatiehandleiding Urenregistratie MKB Installatiehandleiding Niets van deze uitgave mag worden verveelvoudigd en/of openbaar worden gemaakt, op welke wijze dan ook, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van Easy

Nadere informatie

Installatie. Klik vervolgens op OK om verder te gaan met de installatie. Om verder te gaan met de installatie kunt op op Volgende klikken.

Installatie. Klik vervolgens op OK om verder te gaan met de installatie. Om verder te gaan met de installatie kunt op op Volgende klikken. Installatie De client software van Backup+ kan worden gedownload op de Internet Limburg website. Kijk hiervoor op http://www.ilimburg.nl/downloads. Na het downloaden en openen van het backup+.exe bestand

Nadere informatie

De Liemers Helpt Partner Handleiding v1.1. De Liemers Helpt. Partner handleiding

De Liemers Helpt Partner Handleiding v1.1. De Liemers Helpt. Partner handleiding De Liemers Helpt Partner handleiding Je kunt de actuele versie van onze handleiding downloaden op: http://www.deliemershelpt.nl/partner-worden/partner-worden.html Registreren Om een account aan te maken

Nadere informatie

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS

Handleiding CMS Online Identity Webontwikkeling. Handleiding CMS Handleiding CMS 1 Inhoudsopgave 1. Inloggen... 3 2. Het CMS... 3 3. Websitecontent... 4 3.1 Een nieuwe pagina toevoegen... 4 3.2 Een pagina wijzigen... 4 3.3 Een pagina verwijderen... 5 4. De WYSIWYG editor...

Nadere informatie

De algemene procedure voor het downloaden van de specifieke vragenlijst is beschreven in hoofdstuk 3 en bestaat uit de volgende stappen:

De algemene procedure voor het downloaden van de specifieke vragenlijst is beschreven in hoofdstuk 3 en bestaat uit de volgende stappen: De elektronische vragenlijst downloaden Vooraf Om uw elektronische vragenlijst te kunnen invullen, heeft u zowel het programma CBSquest nodig als een bedrijfsspecifieke vragenlijst. In deze handleiding

Nadere informatie

Handleiding. van bestanden? Adres: www.adremftp.be Login: advertentie Paswoord: advertentie. tel. 014 44 34 31 info@adrem.be

Handleiding. van bestanden? Adres: www.adremftp.be Login: advertentie Paswoord: advertentie. tel. 014 44 34 31 info@adrem.be Handleiding tel. 014 44 34 31 info@adrem.be Adres: www.adremftp.be Login: advertentie Paswoord: advertentie Handleiding tel. 014 44 34 31 info@adrem.be Adres: www.adremftp.be Login: advertentie Paswoord:

Nadere informatie

Gebruikers Toevoegen. EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl Support.EasySecure.nl. v2.0.11 22-09-2014

Gebruikers Toevoegen. EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl Support.EasySecure.nl. v2.0.11 22-09-2014 Gebruikers Toevoegen EasySecure International B.V. +31(0)88 0000 083 Info@EasySecure.nl Support.EasySecure.nl v2.0.11 22-09-2014 In deze handleidingen worden de volgende functies binnen de IdentySoft software

Nadere informatie

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West.

Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Lessen en Uitdagingen uit Duurzaam Bodembeheer Utrecht West. Wim Honkoop Begeleiding 35 individuele melkveehouders. Al ruim 3 jaar actief in het opstellen en optimaliseren van Kringloopwijzer resultaten.

Nadere informatie

Handleiding verbinding maken met ioffice via Extern Bureaublad Deze handleiding beschrijft de stappen voor het verbinden met de ioffice omgeving met

Handleiding verbinding maken met ioffice via Extern Bureaublad Deze handleiding beschrijft de stappen voor het verbinden met de ioffice omgeving met Handleiding verbinding maken met ioffice via Extern Bureaublad Deze handleiding beschrijft de stappen voor het verbinden met de ioffice omgeving met behulp van Extern Bureaublad Inhoudsopgave 1 Inleiding...

Nadere informatie

Varianten binnen de wet Verantwoorde Groei Melkveehouderij

Varianten binnen de wet Verantwoorde Groei Melkveehouderij Varianten binnen de wet Verantwoorde Groei Melkveehouderij Carin Rougoor en Frits van der Schans CLM Onderzoek en Advies Achtergrond Begin juli 2014 heeft staatssecretaris Dijksma het voorstel voor de

Nadere informatie

fotofabriek.nl Handleiding software downloaden & installeren

fotofabriek.nl Handleiding software downloaden & installeren fotofabriek.nl Handleiding software downloaden & installeren DOWNLOADEN Kies je besturingsysteem (windows of mac) en klik op downloaden. Het downloaden start automatisch en het installatiebestand kun je

Nadere informatie

Handleiding voor het maken van XML-bestanden ten behoeve van DiginBFT (Excel 2007)

Handleiding voor het maken van XML-bestanden ten behoeve van DiginBFT (Excel 2007) Handleiding voor het maken van XML-bestanden ten behoeve van DiginBFT (Excel 2007) 1. Inleiding DiginBFT, de digitale indiening van financiële verantwoordingsdocumenten van notarissen en gerechtsdeurwaarders

Nadere informatie

Back-up Online van KPN Handleiding Mac OS X 10.6 en hoger. Mac OS X Client built 2013 13.0.0.13196

Back-up Online van KPN Handleiding Mac OS X 10.6 en hoger. Mac OS X Client built 2013 13.0.0.13196 Back-up Online van KPN Handleiding Mac OS X 10.6 en hoger Mac OS X Client built 2013 13.0.0.13196 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 3 1.1 Systeemeisen... 3 2 Installatie... 4 3 Back-up Online configureren...

Nadere informatie

Berry's Internet Club. Berry Westra en het Jack team stellen met gepaste trots Berry's Internet Club (BiC) aan u voor.

Berry's Internet Club. Berry Westra en het Jack team stellen met gepaste trots Berry's Internet Club (BiC) aan u voor. Inhoud 1 Voorwoord... 1 2 Aanvragen van een account... 2 3 BiC account informatie en downloaden... 3 4 BiC programma installeren... 6 5 BiC updaten en verbinding zoeken... 9 Berry's Internet Club 1 Voorwoord

Nadere informatie

Werkinstructie Verzoeken in Mijn Rechtspraak Toezicht

Werkinstructie Verzoeken in Mijn Rechtspraak Toezicht Werkinstructie Verzoeken in Mijn Rechtspraak Toezicht Deze werkinstructie beschrijft: het indienen van een verzoek, het markeren van het verzoek met een spoedindicatie, het toevoegen van PDF-documenten

Nadere informatie

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen.

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen. Handleiding Scan+ Introductie Met Scan+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers in vervulling: eenvoudig koppelen van documenten in relatiebeheer of documentmanagement

Nadere informatie

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows XP en eerdere versies van Windows

Downloaden beveiligingscertificaat BRON Voor Windows XP en eerdere versies van Windows BRON Voor Windows XP en eerdere versies van Windows DUO 137/Versie 1.7 26 juni 2014 Inhoud 1. INLEIDING 3 2. VOORBEREIDING 4 3. DOWNLOADEN VAN HET BEVEILIGINGSCERTIFICAAT 5 3.1 DOWNLOADEN MET INTERNET

Nadere informatie

UNIFORM-Pocket PC Handleiding

UNIFORM-Pocket PC Handleiding UNIFORM-Pocket PC Handleiding Inhoud 1. Installatie UNIFORM Pocket PC... 3 2. Handleiding UNIFORM Pocket PC... 5 2.1 Attentielijst... 5 2.2 Dierkaart... 7 2.3 Registraties... 10 2.4 Synchroniseren... 10

Nadere informatie

Handleiding Abakus. Incasso. Naam handleiding: Incasso Product: Abakus Compleet Datum publicatie: 31-12-2014 Versie: 1.0

Handleiding Abakus. Incasso. Naam handleiding: Incasso Product: Abakus Compleet Datum publicatie: 31-12-2014 Versie: 1.0 Handleiding Abakus Incasso 2014 Abakus Compleet Pagina 1 / 9 Inhoud Inhoud... 2 Inleiding... 3 Inrichting in Abakus Compleet... 4 Incasseren... 5 e-mail... 6 Onvolledige gegevens:... 7 Geen bankrekening...

Nadere informatie

Installatie- en gebruikshandleiding Risicoverevening. 11 april 2007 ZorgTTP

Installatie- en gebruikshandleiding Risicoverevening. 11 april 2007 ZorgTTP Installatie- en gebruikshandleiding Risicoverevening 11 april 2007 ZorgTTP Inleiding In het kader van Risicoverevening wordt gepseudonimiseerd informatie aangeleverd aan het College voor Zorgverzekeringen

Nadere informatie

Handleiding van de Bibliotheek: e-books lezen op je e-reader - versie voor OS X (Mac)

Handleiding van de Bibliotheek: e-books lezen op je e-reader - versie voor OS X (Mac) Handleiding van de Bibliotheek: e-books lezen op je e-reader - versie voor OS X (Mac) Stichting Bibliotheek.nl, versie 3.1 september 2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Het aanmaken van een webaccount 4

Nadere informatie

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen

OFFICE 365. Start Handleiding Leerlingen OFFICE 365 Start Handleiding Leerlingen Meer info: Naast deze handleiding is er zeer veel informatie reeds voorhanden op het internet of door op het vraagteken te klikken in de Office 365 omgeving. Ook

Nadere informatie

HANDLEIDING. RV SoftDev. RV Gastoudersysteem Dit document beschrijft de gebruikswijze van RV Gastoudersysteem. Roy Verdonk royverdonk@gmail.

HANDLEIDING. RV SoftDev. RV Gastoudersysteem Dit document beschrijft de gebruikswijze van RV Gastoudersysteem. Roy Verdonk royverdonk@gmail. HANDLEIDING RV SoftDev RV Gastoudersysteem Dit document beschrijft de gebruikswijze van RV Gastoudersysteem Roy Verdonk royverdonk@gmail.com Inhoud Installatie Microsoft Access Runtime... 2 Voorwoord...

Nadere informatie

Handleiding. SaldoMaster

Handleiding. SaldoMaster Handleiding SaldoMaster Inhoudsopgave 1. Saldomaster... 4 1.1 Gegevens uitwisselen... 5 1.1.1 Als u Agis Total Farm System heeft... 5 1.2 Synchroniseren... 7 1.3 Invoeren... 8 1.3.1 Periodegegevens...

Nadere informatie

TOOL MJOB HANDLEIDING

TOOL MJOB HANDLEIDING TOOL MJOB HANDLEIDING Tool MJOB Handleiding Tool MJOB Een uitgave van Sdu Uitgevers bv Uitgever Adres Abonnement Klantenservice Algemene voorwaarden René Tijssen Postbus 20014, 2500 EA Den Haag Abonnementen

Nadere informatie

Handleiding website SVNL voor evenementenverkeersregelaars

Handleiding website SVNL voor evenementenverkeersregelaars Handleiding website SVNL voor evenementenverkeersregelaars Met deze handleiding maken wij u graag wegwijs op de website van Stichting Verkeersregelaars Nederland (SVNL). U vindt hier stap voor stap uitleg

Nadere informatie

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik

Fuel. Handleiding voor installatie en gebruik Fuel Handleiding voor installatie en gebruik Inhoudsopgave 1. Installatie 2. Gebruik - Windows - Linux / Apple / andere systemen - Een nieuw voertuig aanmaken - Uitgaven 3. Onderhoud - Waarschuwingen -

Nadere informatie

Handleiding VO-MBO 2013. Handleiding Intergrip

Handleiding VO-MBO 2013. Handleiding Intergrip Handleiding VO-MBO 2013 Handleiding Intergrip Auteur: Helpdesk Intergrip Auteur: Helpdesk Intergrip Contact: 0318-86 00 52 / supervisor@intergrip.nl Contact: 0318-86 00 52 / supervisor@intergrip.nl Versiedatum:

Nadere informatie

Handleiding afdrukken rotariaat CAMPUS NOORD 01-10-2012. Informaticadienst Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. Kevin Baert Loes Casteleyn Michiel Seys

Handleiding afdrukken rotariaat CAMPUS NOORD 01-10-2012. Informaticadienst Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. Kevin Baert Loes Casteleyn Michiel Seys Handleiding afdrukken rotariaat CAMPUS NOORD 01-10-2012 Informaticadienst Scholengroep Sint-Rembert v.z.w. Kevin Baert Loes Casteleyn Michiel Seys 0. Inhoudsopgave 0. Inhoudsopgave... 3 1. Installatie

Nadere informatie

Handleiding voor enquêtes voor ProZo!

Handleiding voor enquêtes voor ProZo! Handleiding voor enquêtes voor ProZo! Versie 1.1, 1 mei 2012 1 Voorwoord Deze handleiding neemt u stap voor stap mee in de aanvraagprocedure en het beheren van uw ProZo! enquêtes. We raden u aan deze handleiding

Nadere informatie

Handleiding Migratietool Adresboek Crediteuren

Handleiding Migratietool Adresboek Crediteuren Met behulp van de Migratietool Adresboek Crediteuren kunt u de gegevens van uw Crediteuren in Money Manager for Windows converteren naar Internet Bankieren Zakelijk. Hieronder staat uitgelegd welke stappen

Nadere informatie

Hoe schermafdrukken op het forum plaatsen?

Hoe schermafdrukken op het forum plaatsen? Hoe schermafdrukken op het forum plaatsen? Hiervoor moeten twee taken uitgevoerd worden. De schermafdruk maken De schermafdruk op het forum plaatsen. I. Een schermafdruk maken: Om een schermafdruk te maken

Nadere informatie

3) Koppeltabel voor importeren matrix maken. (grondstoffen en nutriënten)

3) Koppeltabel voor importeren matrix maken. (grondstoffen en nutriënten) Handleiding importeren matrix, formules en factoren van de Schothorst Feed Research (SFR) Versie 3.0 2014 Door Niek Aasman Koerhuis automatisering b.v. Wilt u gebruik maken van de formules van 2014 dan

Nadere informatie

Overige transacties 1 (Excel 2002 en 2003)

Overige transacties 1 (Excel 2002 en 2003) Handleiding Meldprogramma Ongebruikelijke Transactie Overige transacties 1 (Excel 2002 en 2003) 1 Transactiesoort is noch een Money Transfer, noch een girale overboeking Inleiding Vanaf mei 2011 werkt

Nadere informatie

Handleiding voor het installeren van en werken met Skype

Handleiding voor het installeren van en werken met Skype Handleiding voor het installeren van en werken met Skype 1 Inhoudsopgave: Wat is Skype?... 3 Systeem-eisen Skype... 3 Skype installeren... 4 Skype account aanmaken... 7 Werken met Skype... 10 Skype verwijderen...

Nadere informatie

HANDLEIDING PREMIE BEREKENING SOFTWARE. versie 4.0.2.0 januari 2009

HANDLEIDING PREMIE BEREKENING SOFTWARE. versie 4.0.2.0 januari 2009 HANDLEIDING PREMIE BEREKENING SOFTWARE versie 4.0.2.0 januari 2009 Inhoudsopgave Downloaden Premie Berekening Software 3 Installatie Premie Berekening Software 7 Gebruik Premie Berekening Software 13 Algemene

Nadere informatie

De gegevens kunt u vervolgens downloaden via de website van UPO. Daarna kunt u de gegevens importeren in Intramed.

De gegevens kunt u vervolgens downloaden via de website van UPO. Daarna kunt u de gegevens importeren in Intramed. Hoofdstuk 1 Uw Praktijk Online gebruiken De website "Uw Praktijk Online" is een initiatief van Pharmeon, internet provider in de gezondheidszorg en Intramed. Via de website van "Uw Praktijk Online" (UPO)

Nadere informatie

Handleiding. Agis TFS Analyse (STO)

Handleiding. Agis TFS Analyse (STO) Handleiding Agis TFS Analyse (STO) Inhoud 1. Sto s berekenen. 3 1.1 Gegevens doorsturen vanuit een taak. 4 2. Van start met Sto s.. 7 2.1 Streefwaarden 8 2.2 De kengetallen.. 9 2.3 Standaard Overzichten

Nadere informatie

Handleiding Migratietool Adresboek Crediteuren

Handleiding Migratietool Adresboek Crediteuren Met behulp van de Migratietool Adresboek Crediteuren kunt u de gegevens van uw Crediteuren in Money Manager for Windows converteren naar Access Online. Hieronder staat uitgelegd welke stappen u daarvoor

Nadere informatie

AdmInbox. Installatie Scan Plug-in

AdmInbox. Installatie Scan Plug-in AdmInbox Installatie Scan Plug-in Doel van deze handleiding De modules van Asperion kunnen op velerlei manieren ingesteld worden om daarmee optimaal aan te sluiten bij de specifieke bedrijfsomstandigheden

Nadere informatie

Handleiding WebHome Mediamanager Brochure module

Handleiding WebHome Mediamanager Brochure module Handleiding WebHome Mediamanager Brochure module U kunt alleen bestellingen doen, als u het object heeft vrijgegeven voor publicatie, in het tabblad Algemeen. Vrijgeven voor publicatie betekent dat u toestemming

Nadere informatie

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden.

Deel 1 Stap 1: Klik op de downloadlink om uw persoonlijke versie van de software te downloaden. GfK Internet Monitor installatie en inschakelen op Windows XP, Vista, 7 & 8 Voor deelname aan de GfK Internet Monitor is het volgende nodig: - Computer: Desktop (PC) of laptop - Besturingssysteem: Windows

Nadere informatie

SnelStart. Stappenplan. SBR btw-aangifte met SnelStart 12. Datum: 18-4-2014 Versie: 0.5 Status: Definitief Auteur: Selfservice

SnelStart. Stappenplan. SBR btw-aangifte met SnelStart 12. Datum: 18-4-2014 Versie: 0.5 Status: Definitief Auteur: Selfservice SnelStart Stappenplan SBR btw-aangifte met SnelStart 12 Datum: 18-4-2014 Versie: 0.5 Inleiding Vanaf 1 januari 2014 is het verplicht om de btw-aangifte te versturen volgens de Standard Business Reporting

Nadere informatie

Installatie PlanCare Dossier educatief

Installatie PlanCare Dossier educatief Installatie PlanCare Dossier educatief Verwijder eerst de voorgaande versie(s) van PlanCare educatief met behulp van het Windows Configuratiescherm. De nieuwe software wordt aan licentiehouders ter beschikking

Nadere informatie

Installatie procedure Wis@d

Installatie procedure Wis@d Installatie procedure Wis@d Voorbereiding: Om een nieuwe installatie van wisa uit te voeren moet u de bestaande versie verwijderen! Dat doet u door via het configuratie scherm het programma Cwisadmin te

Nadere informatie

Handleiding harde schijf wissen:

Handleiding harde schijf wissen: Tim de Hoog www.timdehoog.nl v1 Handleiding harde schijf wissen: Tijdens het gebruik van een pc worden er veel gegevens opgeslagen op de harde schijf. Te denken valt aan foto s, documenten, e-mails, films

Nadere informatie

Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm:

Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm: Je nieuwe e-mailadres gebruiken Om je mail te lezen ga je naar de site: https://login.microsoftonline.com Je ziet dan onderstaand inlogscherm: Log in met je e-mailadres en het wachtwoord dat je hebt gekregen.

Nadere informatie

Handleiding Sportlink Club

Handleiding Sportlink Club Handleiding Sportlink Club Dit document is automatisch gegenereerd. We raden u aan de handleiding online te raadplegen via www.sportlinkclub.nl/support. 1. Installatiehandleiding.........................................................................................

Nadere informatie

Bijlage 1: Aanvullende informatie over het gebruik van OSV ( Ondersteunende Software Verkiezingen )

Bijlage 1: Aanvullende informatie over het gebruik van OSV ( Ondersteunende Software Verkiezingen ) Bijlage 1: Aanvullende informatie over het gebruik van OSV ( Ondersteunende Software Verkiezingen ) 1. Inhoud cd-rom Op de cd-rom treft u het volgende aan: - Programma 4: Voor het invoeren van de gemeentelijke

Nadere informatie

GfK Internet Monitor installatie en inschakelen op Windows Vista, Windows 7 & Windows 8

GfK Internet Monitor installatie en inschakelen op Windows Vista, Windows 7 & Windows 8 GfK Internet Monitor installatie en inschakelen op Windows Vista, Windows 7 & Windows 8 Voor deelname aan de GfK Internet Monitor is het volgende nodig: - Computer: Desktop (PC) of laptop - Besturingssysteem:

Nadere informatie

Gebruikers- handleiding Porta

Gebruikers- handleiding Porta Gebruikers- handleiding Porta Inleiding Met de applicatie Porta op ons extranet kunnen gegevensbestanden tussen het CAK en ketenpartners uitgewisseld worden. In deze handleiding is beschreven hoe u dit

Nadere informatie

Cloud Backup Handleiding

Cloud Backup Handleiding Cloud Backup Handleiding 1 Cloud Backup handleiding In deze handleiding zullen we stap voor stap uitleggen hoe u Cloud Backup kunt installeren, backups kunt maken en terugzetten. Met het Backup programma

Nadere informatie

OneDrive instellen op je PC

OneDrive instellen op je PC OneDrive instellen op je PC Stap 1. Zorg dat je OneDrive hebt geactiveerd (zie handleiding Office 365 instellen voor leerlingen). Stap 2. Start Internet Explorer en ga naar http://bit.ly/onedrivevoorbedrijven

Nadere informatie

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven

Kringloopdenken. centraal. op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Kringloopdenken centraal op elk melkveebedrijf! ir. Frank Verhoeven Inhoud - Introductie - Duurzame melk en de kringloopwijzer - Wetgeving geeft weinig andere opties - Van kringloopwijzer naar kringloopboer!

Nadere informatie

Gebruikershandleiding PictogendaPrinter. Bohn Stafleu van Loghum

Gebruikershandleiding PictogendaPrinter. Bohn Stafleu van Loghum Gebruikershandleiding PictogendaPrinter Bohn Stafleu van Loghum Inhoudsopgave 1. Opstarten cd rom na installatie 3 2. Werken met het programma 5 3. Menu Bestand 6 4. Menu Bibliotheken 8 5. Menu Opties

Nadere informatie

Aanmaken CLIEOP bestand:

Aanmaken CLIEOP bestand: Aanmaken CLIEOP bestand: Open KING Selecteer Crediteuren -> Betalingsopdrachten -> Aanmaken/wijzingen/inzien betalingsvoorstellen Klik op toevoegen Selecteer de vinkjes zoals in de afbeelding hierboven.

Nadere informatie

Handleiding ABZ Digitaal Paspoort

Handleiding ABZ Digitaal Paspoort Handleiding ABZ Digitaal Paspoort ABZ 2012 Op alle door ABZ Nederland bv verleende diensten en door ABZ Nederland bv geleverde producten zijn de algemene voorwaarden van ABZ van toepassing. U kunt deze

Nadere informatie

Met dit programma kunt u fotoalbums, collages, kalenders, posters en nog veel meer maken. Wij vertellen u graag hoe dat werkt.

Met dit programma kunt u fotoalbums, collages, kalenders, posters en nog veel meer maken. Wij vertellen u graag hoe dat werkt. Beste klant, Met dit programma kunt u fotoalbums, collages, kalenders, posters en nog veel meer maken. Wij vertellen u graag hoe dat werkt. Na de installatie ziet u dit icoon op uw bureaublad: staan. Ga

Nadere informatie

Installeren Adobe Flash Player

Installeren Adobe Flash Player Om uw afzetkeuze en celindeling online in te vullen, moet het programma Flash geïnstalleerd zijn op uw computer. Mocht dit nog niet op uw computer staan, dan krijgt u automatisch een foutmelding zodra

Nadere informatie

Live Mail Windows. Deel 1 Downloaden en installeren van Windows Live Mail

Live Mail Windows. Deel 1 Downloaden en installeren van Windows Live Mail Live Mail Windows Dit programma kan alleen onder MS Windows worden geïnstalleerd en is één van de betere programma's om mee te E-mailen op een Windows computer Windows Live Mail is een prima programma

Nadere informatie

OpenVPN Client Installatie

OpenVPN Client Installatie OpenVPN Client Installatie Windows Vista, Windows 7 Auteurs: Sven Dohmen Laatste wijziging: 23-09-2013 Laatst gewijzigd door: Sven Dohmen Versie: 2.4 Inhoud Ondersteuning... 3 Troubleshooting... 4 Windows

Nadere informatie

Kringloopmanagement KRINGLOOPMANAGEMENT. Waarom Kringloopmanagement Ontwikkelingsperspectief melkveehouders

Kringloopmanagement KRINGLOOPMANAGEMENT. Waarom Kringloopmanagement Ontwikkelingsperspectief melkveehouders Kringloopmanagement Waarom! KRINGLOOPMANAGEMENT VAB-expeditie: Aan de slag met de 16 oktober 2014 Jaap Gielen Management informatie - Benchmark Rekenmodel Balansen Achtergronden Kabinetsreactie op toekomstig

Nadere informatie

Handleiding Factureren 7x24

Handleiding Factureren 7x24 Handleiding Factureren 7x24 HOME Met Factureren 7x24 kunt u online u facturen samenstellen en inboeken. U kunt de facturen printen en per post versturen, maar u kunt ze ook automatisch e-mailen, of elektronisch

Nadere informatie

HANDLEIDING SELFSERVICE WERKGEVERS PORTAL

HANDLEIDING SELFSERVICE WERKGEVERS PORTAL premie- en inningssystematiek HANDLEIDING SELFSERVICE WERKGEVERS PORTAL Het controleren van uw gegevens in SWP U ontvangt deze handleiding namens bpfbouw en de bedrijfstakeigen regelingen in uw sector.

Nadere informatie

Handleiding meldprogramma. Ongebruikelijke Transactie. Money Transfer(Excel2007 en 2010)

Handleiding meldprogramma. Ongebruikelijke Transactie. Money Transfer(Excel2007 en 2010) Handleiding meldprogramma Ongebruikelijke Transactie Money Transfer(Excel2007 en 2010) Inleiding Vanaf april 2011 werkt de FIU-Nederland met een nieuw systeem voor het verzamelen, verwerken en analyseren

Nadere informatie

Legal Eagle Update Handleiding versie 2.14 juni 2008

Legal Eagle Update Handleiding versie 2.14 juni 2008 DIT DOCUMENT IS ALLEEN VAN TOEPASSING VANAF LEGAL EAGLE VERSIE 2.13. INDIEN DIT NIET HET GEVAL IS DIENT ER EERST EEN UPDATE UITGEVOERD TE WORDEN!!! Voordat u begint...2 Update downloaden...2 Update installeren...5

Nadere informatie

HANDLEIDING VOOR GEBRUIKERS

HANDLEIDING VOOR GEBRUIKERS HANDLEIDING VOOR GEBRUIKERS 1. Inloggen in de leraarskamer Om in te loggen in de leraarskamer ga je naar het inlogscherm. Dit kan op verschillende manieren: 1 ) Via de knoppen op de site (onderaan op portaal

Nadere informatie

Installatiehandleiding HDN Certificaat

Installatiehandleiding HDN Certificaat Installatiehandleiding HDN Certificaat HDN Helpdesk T: 0182 750 585 F: 0182 750 599 M: helpdesk@hdn.nl 1 Inhoudsopgave Installatiehandleiding Inleiding - Het HDN certificaat, uw digitale paspoort...3 Hoofdstuk

Nadere informatie

Verkorte handleiding. 1. Installeren van Readiris TM. 2. Opstarten van Readiris TM

Verkorte handleiding. 1. Installeren van Readiris TM. 2. Opstarten van Readiris TM Verkorte handleiding Deze Verkorte handleiding helpt u bij de installatie en het gebruik van Readiris TM 15. Voor gedetailleerde informatie over alle mogelijkheden van Readiris TM, raadpleeg het hulpbestand

Nadere informatie

Start de VPN client op. U kan het programma terugvinden vinden via Start Alle programma s Cisco Systems VPN Client (zie afbeelding hieronder)

Start de VPN client op. U kan het programma terugvinden vinden via Start Alle programma s Cisco Systems VPN Client (zie afbeelding hieronder) Inloggen op het bekabeld netwerk met een laptop Om in de PC-lokalen uw laptop via kabel op het bestaande netwerk aan te sluiten, moet u éénmalig een VPN client (software voor beveiligde communicatie) installeren

Nadere informatie

Handleiding Concours 3.5 voor breedtesport

Handleiding Concours 3.5 voor breedtesport Handleiding Concours 3.5 voor breedtesport Inhoud 1. Invoeren van de wedstrijdgegevens... 3 2. Het Hoofdscherm... 4 3. Aanmaken Roosters... 5 4. Deelnemers aanmelden... 6 5. Deelnemers in de roosters plaatsen...

Nadere informatie

INSTALLATIE HANDLEIDING

INSTALLATIE HANDLEIDING INSTALLATIE HANDLEIDING REKENSOFTWARE MatrixFrame MatrixFrame Toolbox MatrixGeo 1 / 9 SYSTEEMEISEN Werkstation met minimaal Pentium 4 processor of gelijkwaardig Beeldschermresolutie 1024x768 (XGA) Windows

Nadere informatie

Groeimogelijkheden verkend bij AMvB grondgebonden melkveehouderij

Groeimogelijkheden verkend bij AMvB grondgebonden melkveehouderij Groeimogelijkheden verkend bij AMvB grondgebonden melkveehouderij Eventuele Aart Evers Michel de Haan subtitel Op 29 maart heeft staatsecretaris Sharon Dijksma voorstellen voor de Algemene Maatregel van

Nadere informatie

Mijn PGB handleiding

Mijn PGB handleiding Mijn PGB handleiding Maak uw keuze door middel van een muisklik op één van de onderstaande onderwerpen. U kunt na afloop van iedere uitleg terug naar deze pagina door te klikken op terug naar home pagina

Nadere informatie

CCV CARD ONLINE. Gebruikershandleiding v3.0. Computer Centrum C. van de Velden B.V.

CCV CARD ONLINE. Gebruikershandleiding v3.0. Computer Centrum C. van de Velden B.V. CCV CARD ONLINE Gebruikershandleiding v3.0 Computer Centrum C. van de Velden B.V. Inleiding CCV Card online stelt u in staat om m.b.v. uw PC mutaties te verzorgen op debiteuren, kaarthouders en/of kaarten.

Nadere informatie

Handleiding nieuwe werkomgeving SOML. Voor Apple MacOSX 10.9

Handleiding nieuwe werkomgeving SOML. Voor Apple MacOSX 10.9 Handleiding nieuwe werkomgeving SOML Voor Apple MacOSX 10.9 Inhoudsopgave 1 Belangrijke gegevens 3 1.1 Inloggegevens 3 1.2 DigiCampuz (digitale werkplek) 3 2 Aan de slag 4 2.1 Printer koppelen 4 2.2 RDP

Nadere informatie

Cursus W-Official. Pioen Partners. Bekijk ook onze website www.digitaalwedstrijdformulier.nl

Cursus W-Official. Pioen Partners. Bekijk ook onze website www.digitaalwedstrijdformulier.nl Pioen Partners Pioen Partners Tel: 0546 456223 E-mail: info@digitaalwedstrijdformulier.nl 1 Voorwoord In deze cursus voor de W-Official vindt u verschillende dingen terug. Zo beginnen we straks met de

Nadere informatie

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen.

Met deze module heeft u de mogelijkheid om gemakkelijk, snel en efficiënt uw documenten als naslag in Unit 4 Multivers te koppelen. Handleiding Office+ Introductie Met de module Office+ gaat een lang gekoesterde wens voor vele gebruikers van Unit 4 Multivers in vervulling: eenvoudig koppelen van documenten in relatiebeheer of documentmanagement

Nadere informatie

Een eenvoudig toernooi opzetten met Messerbridge. 3. Maak een keuze voor het aantal secties (=lijnen) en het aantal tafels

Een eenvoudig toernooi opzetten met Messerbridge. 3. Maak een keuze voor het aantal secties (=lijnen) en het aantal tafels Een eenvoudig toernooi opzetten met Messerbridge 1. Start Messerbridge Met een dubbelklik op de snelkoppeling Messerbridge op het bureaublad. 2. Kies de gewenste loopkaarten Klik op File, Nieuw uit loopkaart

Nadere informatie

OVEREENKOMST. Verbeteren mineralenefficiëntie van melkveebedrijven via KringloopWijzer

OVEREENKOMST. Verbeteren mineralenefficiëntie van melkveebedrijven via KringloopWijzer OVEREENKOMST Verbeteren mineralenefficiëntie van melkveebedrijven via KringloopWijzer Van 1 januari 2014 tot 1 januari 2016 zijn de volgende afspraken van kracht tussen: - De Nederlandse Zuivelorganisatie,

Nadere informatie

Handleiding UniDis Agendakoppeling

Handleiding UniDis Agendakoppeling Handleiding UniDis Agendakoppeling Handleiding versie 1.0 Gebaseerd op Agendakoppeling 1.1.2 1 Introductie De UniDis Agendakoppeling is ontwikkeld om een actieve koppeling te maken tussen uw Unit 4 Multivers

Nadere informatie

HANDLEIDING VERHUUR. Invoeren van toestel (menukeuze 6) Installatie

HANDLEIDING VERHUUR. Invoeren van toestel (menukeuze 6) Installatie HANDLEIDING VERHUUR Installatie Download het installatieprogramma van de volgende locatie: http://www.apoverheyen.be/plugins/gvverhuursetup.exe Klik op Uitvoeren ofwel eerst Opslaan en nadien Uitvoeren.

Nadere informatie

Heb je nog geen account maak dit dan aan en koppel je gps aan het account. Zie daarvoor de volgende handleiding.

Heb je nog geen account maak dit dan aan en koppel je gps aan het account. Zie daarvoor de volgende handleiding. Hoe installeer ik de Life-Time Update? Zie ook de handleiding van Garmin: http://www.garmin.nl/page/?id=83 In algemene zin: Op basis van onze eigen ervaring is de indruk dat de lifetime voor het gros van

Nadere informatie

Handleiding van de Bibliotheek: e-books lezen op je e-reader - versie voor Windows

Handleiding van de Bibliotheek: e-books lezen op je e-reader - versie voor Windows Handleiding van de Bibliotheek: e-books lezen op je e-reader - versie voor Windows Stichting Bibliotheek.nl, versie 3.1 september 2014 Inhoudsopgave Inleiding 3 1. Het aanmaken van een webaccount 4 2.

Nadere informatie

HANDLEIDING FRIREC. Versie 1.2.2

HANDLEIDING FRIREC. Versie 1.2.2 HANDLEIDING FRIREC Versie 1.2.2 Handleiding Frirec voor Windows receptuurprogramma Gefeliciteerd met de aanschaf van FRIREC. Het Programma FRIREC FRIREC is een programma dat speciaal is ontwikkeld voor

Nadere informatie

Handleiding: MRJ Online Back-up versie 1.0

Handleiding: MRJ Online Back-up versie 1.0 Handleiding: MRJ Online Back-up versie 1.0 Inhoudsopgave. Over deze handleiding.... 3 Inleiding... 4 1. Installatie Windows XP/Vista/7/2000/2003 of 2008... 5 2. Backupset maken... 11 3. Extra Backupset

Nadere informatie

Handleiding registratiesysteem Kleuterplein. versie 1.0

Handleiding registratiesysteem Kleuterplein. versie 1.0 Handleiding registratiesysteem Kleuterplein versie 1.0 september 2012 1 Inhoudhoudsopgave 1. Het belang van registreren Pagina 3 2. Systeeminstellingen Pagina 4 3. De leerdoelenregistratie Pagina 5 4.

Nadere informatie

Handleiding RemoteScan + VANAD Comvio SBC Windows

Handleiding RemoteScan + VANAD Comvio SBC Windows Handleiding RemoteScan + VANAD Comvio SBC Windows Toelichting In deze handleiding wordt beschreven hoe u de printer software moet installeren om te kunnen printen vanuit VANAD Comvio SBC. Bestemming Dit

Nadere informatie

Installatie- en gebruikshandleiding Privacy & Verzend Module ten behoeve van Risicoverevening (RVE) & Genees- en hulpmiddelen Informatie Project (GIP)

Installatie- en gebruikshandleiding Privacy & Verzend Module ten behoeve van Risicoverevening (RVE) & Genees- en hulpmiddelen Informatie Project (GIP) Installatie- en gebruikshandleiding Privacy & Verzend Module ten behoeve van Risicoverevening (RVE) & Genees- en hulpmiddelen Informatie Project (GIP) Mei 2009 ZorgTTP E-mail servicedesk@zorgttp.nl Tel.

Nadere informatie

Files\Content.Outlook\J0T7FZQ8\Handleiding extra beveiligen certificaat.docx

Files\Content.Outlook\J0T7FZQ8\Handleiding extra beveiligen certificaat.docx Back-up maken van uw certificaat Open Internet Explorer en kies rechts bovenin voor het menu Extra. Ga vervolgens naar Internetopties (onderste) en klik in het venster wat geopend wordt op het tabblad

Nadere informatie