Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Patiënteninformatie. Voorwand- en/of achterwandplastiek"

Transcriptie

1 Voorwand- en/of achterwandplastiek Patiënteninformatie Voorwand- en/of achterwandplastiek

2 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 De operatie 3 Na de operatie 4 Risico s van de operatie 5 Naar huis 6 Vragen 7 Telefoonnummers

3 1 Inleiding Uw gynaecoloog heeft een verzakking van de voorwand of achterwand van uw vagina bij u vastgesteld. Samen met uw gynaecoloog heeft u besloten om deze verzakking te laten herstellen door een voorwand- en/of achterwandplastiek. Soms is deze operatie ook nodig als u urineincontinentie heeft door een verzakking. In deze folder leest u meer informatie over de operatie. Voorwand- of achterwandplastiek Een verzakking van uw vagina, blaas en/of endeldarm ziet u soms als een bol in de opening van uw vagina uitpuilen. Bij een plastiek herstelt de gynaecoloog de vorm van de vagina en de blaas of endeldarm. De uitstulping verdwijnt zo. Er zijn twee mogelijkheden: De voorwand van uw vagina en uw blaas zijn verzakt. U krijgt dan een voorwandplastiek, ook wel blaasverzakkingsplastiek genoemd. Tijdens deze operatie brengt de gynaecoloog de uitgezakte vaginavoorwand en blaas op hun plaats terug. De achterwand van uw vagina en uw endeldarm zijn verzakt. U krijgt een achterwandplastiek, ook wel endeldarmverzakkingsplastiek genoemd. Tijdens deze operatie brengt de gynaecoloog de uitgezakte vagina-achterwand en endeldarm op hun plaats terug. 2 De operatie Voorbereidingen Als u medicijnen gebruikt die de bloedstolling beïnvloeden, zoals Ascal, Sintrom of Marcoumar, geef dit dan door aan uw gynaecoloog. Om bloedingen te voorkomen moet u op tijd met deze medicijnen stoppen. Stop nooit zelf met uw medicijnen. Als u overgevoelig bent voor bepaalde geneesmiddelen of jodium, geef dit dan door aan uw gynaecoloog. Voorafgaand aan uw opname heeft u een afspraak bij de Polikliniek Preoperatief Onderzoek (PPO). Hier heeft u een gesprek over de manier van verdoven en de gang van zaken rondom uw operatie. Voor de operatie Vaak krijgt u medicijnen om trombose te voorkomen. Deze injecties in buik of bovenbeen beginnen al voor

4 de operatie en gaan door tot u weer voldoende kunt lopen. Voor de operatie krijgt u een pijnstillend middel op de verpleegafdeling. U krijgt een volledige verdoving of een plaatselijke verdoving, zoals u heeft afgesproken op de Polikliniek Pre-operatief Onderzoek. Bij volledige verdoving krijgt u op de operatiekamer een infuus in uw arm. Via het infuus krijgt u een middel waardoor u in slaap valt. Bij plaatselijke verdoving krijgt u op de operatiekamer een ruggenprik. Het gebied onder de prik voelt u niet meer. De operatie Voorwandplastiek De gynaecoloog voert deze operatie uit via de vagina. Hij maakt de voorwand van de vagina los van de blaas en plasbuis. Daarna maakt de gynaecoloog het weefsel over de verzakte blaas kleiner, door een soort plooi te maken. Denk dan aan een plooi van een rok of een gordijn. De blaas wordt nu door deze plooi ondersteund. Soms is het nodig om een biologische matje(mesh) in te hechten ter extra ondersteuning. Indien een matje nodig is wordt het reeds vooraf door uw behandelende arts aangegeven De te wijde vaginawand neemt de gynaecoloog gedeeltelijk weg. De gynaecoloog hecht de vaginawand over de blaas. Zo komt de vaginavoorwand weer op de plaats waar hij hoort te zitten en is de uitstulping verdwenen. Ook de overgang tussen blaas en plasbuis is verstevigd door de operatie, waardoor er minder gemakkelijk urineverlies optreedt. Achterwandplastiek De gynaecoloog voert deze operatie uit via de vagina. Hij maakt de achterwand van de vagina in het midden los van het weefsel boven de darm. Daarna maakt de gynaecoloog het weefsel boven de darm kleiner, door een soort plooi te maken. Denk dan aan een plooi van een rok of een gordijn. De darm wordt nu door deze plooi ondersteund. Soms is het nodig om een biologische matje(mesh) in te hechten ter extra ondersteuning. Indien een matje nodig is wordt het

5 reeds vooraf door uw behandelende arts aangegeven. De te wijde vaginawand neemt de gynaecoloog gedeeltelijk weg. De gynaecoloog hecht de vaginawand over het weefsel. Zo komt de vaginaachterwand weer op de plaats waar hij hoort te zitten en is de uitstulping verdwenen. Tenslotte volgt eventueel een herstel van de bekkenbodem. Dit heet ook wel een bekkenbodemplastiek. De gynaecoloog trekt de bekkenbodemspieren aan de achterkant van de schede naar elkaar toe. Dit verstevigt de bekkenbodem en maakt de ingang van de schede nauwer. Duur van de operatie De voorwand- en achterwandoperatie duren beide ongeveer drie kwartier. Als u geopereerd wordt aan zowel de voorwand als de achterwand duurt de operatie ongeveer anderhalf uur. 3 Na de operatie Vaak brengt de gynaecoloog aan het einde van de operatie ook een tampon in de vagina. Dit is een lang gaas dat kleine bloedinkjes stopt. De verpleegkundige verwijdert dit gaas meestal op de dag na de operatie. U heeft een slangetje in uw blaas. Dit heet een katheter. De verpleegkundige verwijdert de katheter meestal na één dag. Met een bladderscan of met een katheter kijkt de verpleegkundige of u de blaas bij het plassen voldoende leeg kunt maken. Als dat niet lukt, krijgt u soms opnieuw een katheter voor enkele dagen. De eerste dagen na de operatie kunnen de onderbuik en vagina gevoelig zijn. Daarvoor kunt u pijnstillers krijgen. De ontlasting komt meestal een paar dagen na de operatie vanzelf weer op gang. U kunt medicijnen krijgen om de ontlasting te bevorderen. U heeft weinig last van de operatiewond bij de ontlasting. Het is wel beter om niet flink te persen. Na de genezingsperiode verloopt de ontlasting vaak gemakkelijker. U blijft na de operatie meestal enkele dagen in het ziekenhuis. De duur van de opname hangt af van uw herstel na de operatie.

6 4 Risico s van de operatie De operatie veroorzaakt meestal geen complicaties. De meeste vrouwen zijn na de operatie heel tevreden en wensen achteraf dat deze eerder was gebeurd. Tijdens en na de operatie kunnen de volgende complicaties optreden. Beschadiging van de blaas of endeldarm. De blaas of endeldarm kunnen beschadigd raken. Dit herstelt de gynaecoloog tijdens de operatie. Uw opnameverblijf kan hierdoor langer zijn. Nabloeding. Een bloeding na de operatie komt bijna niet voor. Vaak is het voldoende om (opnieuw) een tampon in de vagina te brengen. Soms is een tweede operatie nodig. Blaasontsteking. Een blaasontsteking komt wel vaak voor na een operatie. We kunnen uw urine controleren om een infectie op tijd te ontdekken. Als het nodig is krijgt u antibiotica. Een blaasontsteking is daarmee goed te behandelen. Problemen met het op gang komen van het plassen. Na de operatie kunt u problemen hebben met het legen van uw blaas. Dit komt doordat de blaas en de plasbuis op een nieuwe plek liggen. Als u hiermee moeite heeft, krijgt u voor een wat langere tijd opnieuw een katheter of leert u zichzelf te katheteriseren. In een enkel geval gaat u met een katheter of met een instructie voor zelfkatheterisatie naar huis. Deze problemen met plassen zijn bijna altijd tijdelijk. Urine-incontinentie. U kunt na de operatie ook last hebben van urineverlies. Het is niet altijd duidelijk waardoor deze complicatie ontstaat. Om die reden is de complicatie ook niet altijd te voorkomen. Het urineverlies is meestal niet ernstig. Mocht u het urineverlies toch vervelend vinden, dan kunt u dit verhelpen door een bekkenbodemtraining of door een aanvullende kleine operatie. Seksuele problemen. Bij een achterwandplastiek wordt de ingang van de vagina wat nauwer. De gynaecoloog houdt de ingang van de schede ruim genoeg voor het hebben van gemeenschap. Door de operatie kunt u littekenweefsel krijgen dat vooral in de eerste periode na de operatie gevoelig kan zijn. Bij een voorwandplastiek zijn er

7 meestal geen seksuele problemen. Vaak is het zo dat gemeenschap juist weer prettiger verloopt na een voor- of achterwandplastiek. Aarzel niet om een afspraak met de gynaecoloog te maken als u toch seksuele problemen ervaart. Deze problemen kunnen vaak verholpen worden. 5 Naar huis Als u naar huis gaat krijgt u het volgende mee: Adviezen voor herstel. Een afspraak voor controlebezoek bij de gynaecoloog op de polikliniek. Deze afspraak is rond zes weken na de operatie. Een kaartje met informatie over het telefonisch verpleegkundig spreekuur van de afdeling Gynaecologie. Adviezen voor thuis Een operatie is altijd zwaar voor uw lichaam. Luister daarom in de herstelperiode goed naar signalen van uw lichaam en doe niet te snel te veel. Krijgt u koorts hoger dan 38 C of bloedingen, neem dan contact op met het ziekenhuis afdeling gynaecologie. Telefoonnummer (0320) Doe het rustig aan. U merkt dat u geleidelijk aan meer kunt. Drink anderhalf tot twee liter per dag. U kunt meestal na een week weer licht huishoudelijk werk doen, zoals koken en afwassen. Wacht met zwaar tillen en zwaardere huishoudelijke bezigheden tot zes weken na de operatie. Het is verstandig om voor deze periode hulp te vragen. Als u buitenshuis werkt, krijgt u het advies minstens vier weken niet te werken. Bij lichamelijk zwaar werk is het verstandig nog iets langer te wachten met weer aan het werk te gaan. U kunt dit al voor de operatie met uw gynaecoloog en uw bedrijfsarts bespreken. Het is niet verstandig om seksuele gemeenschap te hebben voordat u uw controleafspraak bij de gynaecoloog heeft gehad. Uw vaginawand kan namelijk beschadigd raken. Tijdens de controleafspraak kijkt de gynaecoloog of de vaginawand goed genezen is. Als dit het geval is, kunt u daarna weer gemeenschap hebben.

8 In de weken na de operatie lossen de hechtingen in de schede uit zichzelf op. De hechtingen kunnen tot ruim zes weken na de operatie naar buiten komen. Tot ongeveer zes weken na de operatie kan het voorkomen dat u bloed verliest. Dit is normaal. Het wordt langzaam minder en gaat vaak over in bruinige of gelige afscheiding. Het kan zijn dat er opnieuw klachten ontstaan. De oorzaak van de verzakking of van het urineverlies (beschadigd steunweefsel, veel hoesten, persen bij ontlasting) kan namelijk niet altijd worden verholpen. Er is geen behandeling die garandeert dat een verzakking definitief uitblijft. Aarzel niet om naar uw huisarts te gaan als u denkt dat u opnieuw een verzakking heeft uur Bron: NVOG 6 Vragen Hebt u na het lezen van deze folder nog vragen, neem dan contact op met uw behandelend arts. 7 Telefoonnummers Polikliniek Gynaecologie MC Emmeloord tel: MC Zuiderzee, Lelystad tel:

9 Ruimte voor vragen

10 Ruimte voor vragen Ruimte voor vragen

11

12 MC Zuiderzee Ziekenhuisweg AA Lelystad (0320) MC Emmeloord Urkerweg BX Emmeloord (0527) MC Dronten Het Zwarte Water PD Dronten (0320) Polikliniek Urk Gezondheidscentrum Het Dok Vlechttuinen BA Urk

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie

TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie TVT-O tegen inspannings(stress)incontinentie Patiënteninformatie TVT-O operatie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 TVT-O operatie 2.1 De operatie 3 Risico s van de operatie 4 Naar huis 5 Adviezen voor thuis 6

Nadere informatie

Voor- en achterwandplastiek

Voor- en achterwandplastiek 1/5 Gynaecologie Voor- en achterwandplastiek Inleiding Deze brochure is bestemd voor vrouwen die een blaas-of darmverzakking hebben. Samen met de gynaecoloog is besloten om een voor en/of achterwand plastiek

Nadere informatie

BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIE - OPERATIES

BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIE - OPERATIES BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIE - OPERATIES In deze folder geeft het Ruwaard van Putten Ziekenhuis u algemene informatie over bekkenbodem- en incontinentie-operaties. Hiervoor bestaan vele soorten operaties,

Nadere informatie

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen De sacrospinale fixatie en voor/achterwandplastiek Afdeling Gynaecologie Het besluit tot een operatie Of u besluit tot een operatie zal afhankelijk zijn van de ernst

Nadere informatie

Verzakking vaginawand

Verzakking vaginawand Verzakking vaginawand Voor- of achterwandplastiek mca.nl Inhoudsopgave Wat is een verzakking van de vaginawand? 3 Voorbereiding op de operatie 4 De operatie 6 Na de operatie 7 Leefregels voor thuis 10

Nadere informatie

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen

Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen Bekkenbodemoperaties bij verzakkingen waarbij een Mesh (implantaat) gebruikt wordt Afdeling Gynaecologie Het besluit tot een operatie Of u besluit tot een operatie zal afhankelijk zijn van de ernst van

Nadere informatie

Gynaecologische operatie

Gynaecologische operatie Gynaecologische operatie Adviezen en oefeningen Patiënteninformatie Gynaecologische operatie adviezen en oefeningen Inhoudsopgave: 1 Na de operatie 2 De volgende dagen 3 Toilethouding 4 Inleiding 5 Moe

Nadere informatie

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES

NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES NVOG Voorlichtingsbrochure BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIEOPERATIES 1. Inleiding 2. De voorbereiding op een operatie 3. Risico s 4. Operatie bij stressincontinentie

Nadere informatie

BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIE-OPERATIES

BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIE-OPERATIES Polikliniek gynaecologie/ Obstetrie BEKKENBODEM- EN INCONTINENTIE-OPERATIES INLEIDING Er bestaan veel soorten operaties voor urine-incontinentie en verzakkingen. Ze vinden plaats via de schede of de buikwand.

Nadere informatie

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentieoperaties

Gynaecologie. Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Inhoudsopgave 1. Inleiding...4 2. De voorbereiding op een operatie...5 3. Risico s...5 4. Operatie bij stressincontinentie...6 5. Operaties bij verzakkingen...7

Nadere informatie

Bekkenbodemen. incontinentieoperaties. Patiënteninformatie

Bekkenbodemen. incontinentieoperaties. Patiënteninformatie Patiënteninformatie Bekkenbodemen incontinentieoperaties U leest in deze brochure welke operaties er zijn voor uw klachten en wat u van een operatie kunt verwachten Inhoudsopgave Pagina De voorbereiding

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Verzakkingen

Patiënteninformatie. Verzakkingen Verzakkingen Patiënteninformatie Verzakkingen Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat is een verzakking 3 Het bekken 4 Verzakking van bekkenorganen 5 Soorten verzakkingen 6 Verschijnselen 7 Oorzaken 7.1 Bevalling

Nadere informatie

Gynaecologische operatie

Gynaecologische operatie Gynaecologische operatie Patiënteninformatie Gynaecologische operatie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Verschillende vormen van operaties 3 Voor de operatie 4 Openbuik-operatie 5 Kijkoperatie 6 Operatie via

Nadere informatie

Bloedverlies na de overgang

Bloedverlies na de overgang Bloedverlies na de overgang Patiënteninformatie Bloedverlies na de overgang Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Polikliniek 3 Oorzaken 4 Behandeling 5 Na de behandeling 6 Vragen 7 Telefoonnummers 1 Inleiding In

Nadere informatie

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties

Bekkenbodem- en incontinentie-operaties Bekkenbodem- en incontinentie-operaties Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Er zijn verschillende soorten urine-incontinentie en verschillende soorten verzakkingen. De eerste vorm van urine-incontinentie

Nadere informatie

Verzakkingsoperaties met vaginale matjes. Poli Gynaecologie

Verzakkingsoperaties met vaginale matjes. Poli Gynaecologie 00 Verzakkingsoperaties met vaginale matjes Poli Gynaecologie 1 De inhoud van deze voorlichtingsfolder is mede samengesteld door de Nederlandse Vereniging voor Obstetrie en Gynaecologie (NVOG). Uw gynaecoloog

Nadere informatie

Maatschap Urologie. TVT-O procedure (stressincontinentie behandeling)

Maatschap Urologie. TVT-O procedure (stressincontinentie behandeling) Maatschap Urologie (stressincontinentie behandeling) Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken tijd bij de receptie van de hoofdingang van het Diaconessenhuis.

Nadere informatie

Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie

Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie Implantaat voor een verzakking via een kijkoperatie U krijgt mogelijk een operatie voor uw verzakking met een implantaat. Uw gynaecoloog verwacht dat uw eigen weefsel niet sterk genoeg is om te gebruiken

Nadere informatie

Ontslagadviezen na een gynaecologische operatie herstel van een verzakking verwijdering van de baarmoeder

Ontslagadviezen na een gynaecologische operatie herstel van een verzakking verwijdering van de baarmoeder Ontslagadviezen na een gynaecologische operatie herstel van een verzakking verwijdering van de baarmoeder Afdeling gynaecologie en verloskunde Ontslagadviezen In overleg met uw gynaecoloog heeft u een

Nadere informatie

TVT/TVT-O procedure (stress-incontinentie behandeling) Maatschap Urologie

TVT/TVT-O procedure (stress-incontinentie behandeling) Maatschap Urologie (stress-incontinentie behandeling) Maatschap Urologie Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken tijd bij de receptie van de hoofdingang van het Diaconessenhuis.

Nadere informatie

Bekkenbodem- en incontinentieoperaties. Afdeling Gynaecologie

Bekkenbodem- en incontinentieoperaties. Afdeling Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Afdeling Gynaecologie Bekkenbodem- en incontinentieoperaties Er bestaan veel soorten operaties voor urine-incontinentie en verzakkingen. Ze vinden plaats via de schede

Nadere informatie

TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie. Gynaecologie

TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie. Gynaecologie TVT-O en TVT Operatieve ingreep bij stressincontinentie Gynaecologie Inleiding In overleg met uw arts is besloten bij u een operatie te verrichten voor de behandeling van uw stressincontinentie. Bij stressincontinentie

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Voor-/achterwand-plastiek Operatie bij verzakking van blaas en/of endeldarm

PATIËNTEN INFORMATIE. Voor-/achterwand-plastiek Operatie bij verzakking van blaas en/of endeldarm PATIËNTEN INFORMATIE Voor-/achterwand-plastiek Operatie bij verzakking van blaas en/of endeldarm 2 PATIËNTENINFORMATIE Met deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informatie geven over deze operatie.

Nadere informatie

Wat is een TVT-operatie? De kans dat de operatie uw klachten verhelpt Hoe verloopt een TVT-operatie?

Wat is een TVT-operatie? De kans dat de operatie uw klachten verhelpt Hoe verloopt een TVT-operatie? TVT folder 1 Wat is een TVT-operatie? De TVT-operatie is een operatie om inspanningsincontinentie te verhelpen. Evenals bij andere operaties voor deze klacht is het doel het afsluitmechanisme van de blaas

Nadere informatie

Incontinentie-operatie

Incontinentie-operatie Incontinentie-operatie De Tensie Vrije vaginale Tape (TVT) U wordt binnenkort in het Spaarne Ziekenhuis geopereerd aan uw incontinentie klachten (niet goed kunnen ophouden van urine). U heeft deze informatie

Nadere informatie

Thuis herstellen na een gynaecologische operatie. Verpleegafdeling Oost 43

Thuis herstellen na een gynaecologische operatie. Verpleegafdeling Oost 43 Thuis herstellen na een gynaecologische operatie Verpleegafdeling Oost 43 Binnenkort ondergaat u een gynaecologische operatie in Zuyderland Medisch Centrum. Deze folder informeert u over de herstelperiode.

Nadere informatie

Ballontherapie. Thermochoice. Patiënteninformatie ballontherapie

Ballontherapie. Thermochoice. Patiënteninformatie ballontherapie Ballontherapie Thermochoice Patiënteninformatie ballontherapie Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Wat kan met doen tegen overmatig bloedverlies? 3 Wie komt er in aanmerking voor ballontherapie? 4 Ballontherapie

Nadere informatie

TVTO-operatie voor urineverlies bij inspanning

TVTO-operatie voor urineverlies bij inspanning TVTO-operatie voor urineverlies bij inspanning Inleiding Deze folder geeft informatie over de TVTO-operatie. TVTO is een afkorting van Tension-free Vaginal Tape via het foramen obturatum. Bij de TVTO-operatie

Nadere informatie

Diagnostische hysteroscopie

Diagnostische hysteroscopie Diagnostische hysteroscopie Patiënteninformatie Diagnostische hysteroscopie Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Wat is een diagnostische hysteroscopie 1.2 Redenen voor een diagnostische hysteroscopie 1.3 Waar

Nadere informatie

Maatschap Urologie. Colposuspensie volgens Burch (operatieve behandeling bij stressincontinentie)

Maatschap Urologie. Colposuspensie volgens Burch (operatieve behandeling bij stressincontinentie) Maatschap Urologie (operatieve behandeling bij stressincontinentie) Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken tijd bij de receptie van de hoofdingang van

Nadere informatie

Behandeling van stressincontinentie TOT

Behandeling van stressincontinentie TOT Behandeling van stressincontinentie bij vrouwen TOT Tijdens uw bezoek aan de polikliniek urologie/gynaecologie heeft uw behandelend uroloog/gynaecoloog met u gesproken over de mogelijkheid van een operatie

Nadere informatie

Baarmoeder verwijderen per laparoscoop Totale laparoscopische hysterectomie (TLH)

Baarmoeder verwijderen per laparoscoop Totale laparoscopische hysterectomie (TLH) Baarmoeder verwijderen per laparoscoop Totale laparoscopische hysterectomie (TLH) Patiënteninformatie Totale laparoscopische hysterectomie 1 Inleiding 2 Methodes voor het verwijderen van de baarmoeder

Nadere informatie

Gynaecologie. Vaginaal implantaat voor een verzakking

Gynaecologie. Vaginaal implantaat voor een verzakking Gynaecologie Vaginaal implantaat voor een verzakking Inhoudsopgave Wat voor verzakking heeft u? 4 Waarom een operatie met een implantaat? 5 Hoe verloopt de operatie? 6 Wat mag ik van de operatie verwachten?

Nadere informatie

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog

TVT-behandeling bij stressincontinentie. Behandeling door de gynaecoloog TVT-behandeling bij stressincontinentie Behandeling door de gynaecoloog Inleiding Binnenkort wordt u opgenomen voor een operatie om stressincontinentie te behandelen. Stressincontinentie is ongewild urineverlies

Nadere informatie

Patiëntenvoorlichting Opheffen van een verzakking

Patiëntenvoorlichting Opheffen van een verzakking Patiëntenvoorlichting Opheffen van een verzakking Wat is een verzakking? Bij een verzakking hebben sommige delen van de vrouwelijke inwendige geslachtsorganen hun normale plaats verloren en zijn naar beneden

Nadere informatie

De TVT-O-operatie voor urineverlies bij inspanning

De TVT-O-operatie voor urineverlies bij inspanning De TVT-O-operatie voor urineverlies bij inspanning Inleiding Deze folder geeft informatie over de TVT-O-operatie. TVT-O is een afkorting van tension-free vaginal tape obturator. Bij de TVT-O-operatie wordt

Nadere informatie

Gynaecologie. Leefregels na een gynaecologische operatie

Gynaecologie. Leefregels na een gynaecologische operatie Gynaecologie Leefregels na een gynaecologische operatie 1 Weer thuis U bent weer thuis na de verwijdering van uw baarmoeder of een verzakkingoperatie. Deze brochure is bedoeld als aanvulling op de mondelinge

Nadere informatie

VERZAKKINGSOPERATIES MET VAGINALE MESH (MATJES)

VERZAKKINGSOPERATIES MET VAGINALE MESH (MATJES) VERZAKKINGSOPERATIES MET VAGINALE MESH (MATJES) 1. Waarom een verzakkingsoperatie met een implantaat (matje)? 2. Hoe wordt de ingreep uitgevoerd? 3. Complicaties specifiek gerelateerd aan de ingreep met

Nadere informatie

Sterilisatie van de vrouw

Sterilisatie van de vrouw Sterilisatie van de vrouw Patiënteninformatie Sterilisatie van de vrouw Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Sterilisatie 2.1 Sterilisatie is definitief 2.2 Spijt na een 3 Welke methoden bestaan er? 3.1 Een kijkoperatie

Nadere informatie

prostaatoperatie volgens Turp of Millin patiënteninformatie

prostaatoperatie volgens Turp of Millin patiënteninformatie patiënteninformatie prostaatoperatie volgens Turp of Millin U krijgt binnenkort een operatie aan uw prostaat, ook wel een prostatectomie genoemd. Deze operatie kan op 2 manieren gebeuren: volgens Turp

Nadere informatie

Baarmoederslijmvlieskanker

Baarmoederslijmvlieskanker Baarmoederslijmvlieskanker Baarmoederslijmvlieskanker (endometrium carcinoom) Deze folder geeft u informatie over het verwijderen van de baarmoeder, eventueel de eierstokken en het omliggend weefsel omdat

Nadere informatie

Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli

Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli Verzakking en incontinentieproblemen bij vrouwen VIP Poli H.313157.0610 Inleiding U bent via uw huisarts aangemeld voor de VIP poli. Om in korte tijd zonder herhaalbezoeken een beeld te kunnen krijgen

Nadere informatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie

Onderzoek Behandeling Fysiotherapie Operatie Stressincontinentie U bent patiënt bij de afdeling urologie van VU medisch centrum (VUmc). VU medisch centrum is een universitair medisch centrum waar medisch specialisten worden opgeleid. Zij doen zelfstandig

Nadere informatie

TVT operatie bij Stressincontinentie. Urologie

TVT operatie bij Stressincontinentie. Urologie TVT operatie bij Stressincontinentie Urologie 1. Wat is stress-incontinentie Stress incontinentie is een vorm van urineverlies welke optreedt bij lichamelijke inspanning. Met stress wordt hier bedoeld

Nadere informatie

Operatieve ingreep bij urineverlies bij vrouwen. Gynaecologie/Urologie

Operatieve ingreep bij urineverlies bij vrouwen. Gynaecologie/Urologie Operatieve ingreep bij urineverlies bij vrouwen Gynaecologie/Urologie Inleiding In overleg met uw arts is besloten bij u een operatie te verrichten ter behandeling van uw incontinentieklachten. Doel van

Nadere informatie

Vaginaal implantaat voor een verzakking

Vaginaal implantaat voor een verzakking informatie voor u Vaginaal implantaat voor een verzakking U krijgt mogelijk een operatie voor uw verzakking met een implantaat. Uw gynaecoloog verwacht dat uw eigen weefsel niet sterk genoeg is om te gebruiken

Nadere informatie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ventrale rectopexie

Refaja Ziekenhuis Stadskanaal. Ventrale rectopexie Ventrale rectopexie VENTRALE RECTOPEXIE INLEIDING Binnenkort zult u worden geopereerd aan een verzakking van het laatste stuk van de darm, de endeldarm. Dit zal gebeuren via een zogenaamde kijkoperatie,

Nadere informatie

Maatschap Urologie. Inbrengen van een dubbel J katheter

Maatschap Urologie. Inbrengen van een dubbel J katheter Maatschap Urologie Inbrengen van een dubbel J katheter Algemeen In overleg met uw arts zal bij u een dubbel-j katheter worden ingebracht. Dit is een inwendige katheter die in de urineleider gebracht wordt

Nadere informatie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie

De T0T- operatie bij urineverlies. Poli Urologie 00 De T0T- operatie bij urineverlies Poli Urologie 1 Deze folder geeft informatie over de TOT-operatie. TOT is een afkorting van Trans Obturatorius Tape. Bij de TOT-operatie krijgt de urinebuis een draagband

Nadere informatie

Baarmoederfoto HSG. Patiënteninformatie

Baarmoederfoto HSG. Patiënteninformatie Baarmoederfoto HSG Patiënteninformatie Baarmoederfoto Inhoudsopgave 1 Wat is een baarmoederfoto 2 Wie voert het onderzoek uit? 3 Wat zijn de risico s? 4 Voorafgaand aan het onderzoek 5 Waar vindt het onderzoek

Nadere informatie

De TVT-operatie voor urineverlies bij inspanning

De TVT-operatie voor urineverlies bij inspanning De TVT-operatie voor urineverlies bij inspanning 2 Deze folder geeft informatie over de TVT-operatie. TVT is een afkorting van Tension-free Vaginal Tape. Bij de TVT-operatie krijgt de urinebuis een draagband

Nadere informatie

Maatschap Urologie. LKD (lymfeklier dissectie bij prostaatkanker)

Maatschap Urologie. LKD (lymfeklier dissectie bij prostaatkanker) Maatschap Urologie (lymfeklier dissectie bij prostaatkanker) Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken tijd bij de receptie van de hoofdingang van het

Nadere informatie

Miskraam. Diagnose en behandelmogelijkheden. Patiënteninformatie Miskraam

Miskraam. Diagnose en behandelmogelijkheden. Patiënteninformatie Miskraam Miskraam Diagnose en behandelmogelijkheden Patiënteninformatie Miskraam Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Wat is een miskraam 3 Oorzaken 4 Verschijnselen 5 Onderzoek 6 Mogelijkheden 7 Procedure curettage 8

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Vulvakanker

Patiënteninformatie. Vulvakanker Vulvakanker Patiënteninformatie Vulvakanker Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Wat is kanker van de vulva 1.2 Bij wie komt kanker van de vulva voor 2 Hoe ontstaat kanker van de vulva 3 Uitzaaiingen 4 Wat zijn

Nadere informatie

Mesh Kunststof implantaat voor verzakking

Mesh Kunststof implantaat voor verzakking Mesh Kunststof implantaat voor verzakking Afdeling gynaecologie en verloskunde U wordt binnenkort in ons ziekenhuis opgenomen omdat u een verzakking heeft waarvoor een operatie nodig is. Deze folder geeft

Nadere informatie

Myosure behandeling. Patiënteninformatie Myosure behandeling

Myosure behandeling. Patiënteninformatie Myosure behandeling Myosure behandeling Patiënteninformatie Myosure behandeling 1 inleiding 2 Voorbereiding 3 De Myosure behandeling 4 Na de Myosure Behandeling 5 Risico's van de Myosure behandeling 6 Belangrijk 7 Complicaties

Nadere informatie

Opheffen van een vernauwing in de plasbuis

Opheffen van een vernauwing in de plasbuis Urologie Opheffen van een vernauwing in de plasbuis www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Aandoening... 3 Hoe stel je een vernauwing van de plasbuis vast?... 4 Voorbereidingen... 4 Pre-operatieve screening

Nadere informatie

Prostaatoperatie (TURP)

Prostaatoperatie (TURP) Prostaatoperatie (TURP) Er is een afspraak voor u gemaakt om een prostaatoperatie via de plasbuis te verrichten. De uroloog heeft u daar over ingelicht. TURP is de afkorting van de woorden Trans Urethrale

Nadere informatie

Urineverlies bij drukverhogende momenten

Urineverlies bij drukverhogende momenten Urineverlies bij drukverhogende momenten Albert Schweitzer ziekenhuis Regionaal Bekkenbodem Centrum Maart 2008 Pavo 0614 Inleiding U bent bij het Regionaal Bekkenbodem Centrum geweest omdat u last hebt

Nadere informatie

De prostaatoperatie (TURP)

De prostaatoperatie (TURP) Binnenkort komt u naar het MCL voor een prostaatoperatie (TUR prostaat). Uw uroloog heeft met u besproken waarom deze operatie nodig is. In deze brochure wordt beschreven hoe de gang van zaken rondom de

Nadere informatie

Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit? Hoe kunnen de organen verzakken?

Hoe ziet het vrouwelijke bekken er van binnen uit? Hoe kunnen de organen verzakken? Verzakkingen 1 Tijdens het onderzoek is vast komen te staan dat u een zogenaamde prolaps heeft. Uw arts zal u natuurlijk het nodige vertellen over wat dat precies is en wat de gevolgen ervan zijn. In deze

Nadere informatie

De verzakking (prolaps)

De verzakking (prolaps) De verzakking (prolaps) Tijdens het onderzoek door de gynaecoloog is vast komen te staan dat u een zogenaamde prolaps (verzakking) heeft. Uw arts zal u natuurlijk vertellen wat dit precies is en wat de

Nadere informatie

percutane niersteenoperatie (PNL)

percutane niersteenoperatie (PNL) percutane niersteenoperatie (PNL) In overleg met uw arts heeft u besloten een niersteenoperatie te laten uitvoeren door middel van percutane nefrolithotripsie (PNL). Wat is een percutane nefrolithotripsie

Nadere informatie

Verwijderen van de baarmoeder

Verwijderen van de baarmoeder Verwijderen van de baarmoeder Samen met uw gynaecoloog heeft u besloten om de baarmoeder te laten verwijderen. De reden van de operatie is met u besproken. Een eventuele verwijdering van de eierstokken

Nadere informatie

Prostaatoperatie (TURP)

Prostaatoperatie (TURP) Binnenkort komt u naar het MCL voor een prostaatoperatie (TUR prostaat). Uw uroloog heeft met u besproken waarom deze operatie nodig is. In deze brochure wordt beschreven hoe de gang van zaken rondom de

Nadere informatie

Verwijderen van een blaassteen

Verwijderen van een blaassteen Urologie Verwijderen van een blaassteen www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is een blaassteen?... 3 Pre-operatieve screening... 3 Voorbereiding op de operatie... 3 De opname in ons ziekenhuis... 4 De

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. De TVT-operatie. voor urineverlies bij inspanning

PATIËNTEN INFORMATIE. De TVT-operatie. voor urineverlies bij inspanning PATIËNTEN INFORMATIE De TVT-operatie voor urineverlies bij inspanning Inhoud Inspanningsincontinentie: wat is het, hoe wordt het onderzocht en welke behandelingsmogelijkheden zijn er... 4 Wat is inspanningsincontinentie...

Nadere informatie

Verwijderen van de baarmoeder

Verwijderen van de baarmoeder Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Verwijderen van de baarmoeder z 1 Bij bepaalde gynaecologische klachten kan het nodig zijn om de baarmoeder te verwijderen. Dit

Nadere informatie

Urodynamisch onderzoek urologie

Urodynamisch onderzoek urologie Urodynamisch onderzoek urologie 2 Binnenkort krijgt u een urodynamisch onderzoek (blaasdruk meting) op de polikliniek urologie. Met dit onderzoek wil de arts inzicht krijgen in uw plasklachten. Urodynamisch

Nadere informatie

Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine bekken

Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine bekken Patiënteninformatie Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine bekken (Pelviene lymfeklierdissectie) Verwijderen van de lymfeklieren van de prostaat 1 Verwijderen van de lymfeklieren in het kleine

Nadere informatie

Hyperemesis gravidarum Overmatige misselijkheid en/of braken tijdens de zwangerschap

Hyperemesis gravidarum Overmatige misselijkheid en/of braken tijdens de zwangerschap Hyperemesis gravidarum Overmatige misselijkheid en/of braken tijdens de zwangerschap Patiënteninformatie Hyperemesis gravidarum 1 Inleiding 2 Wat is hyperemesis gravidarum 3 Oorzaken 3-1 Bang zijn, moeite

Nadere informatie

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012

Stressincontinentie. Behandelmethoden. Bekkenbodemcentrum/Urologie. 5918i URO.036/1012 Stressincontinentie Behandelmethoden Bekkenbodemcentrum/Urologie Inleiding Deze folder geeft u informatie over mogelijke oplossingen voor ongewild urineverlies tijdens inspanning, bij vrouwen. Stressincontinentie

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Bloedverlies tijdens de eerste maanden van de zwangerschap

Patiënteninformatie. Bloedverlies tijdens de eerste maanden van de zwangerschap Bloedverlies tijdens de eerste maanden van de zwangerschap Patiënteninformatie Bloedverlies tijdens de eerste maanden van de zwangerschap Inhoudsopgave 1 Inleiding 1.1 Oorzaken van vaginaal bloedverlies

Nadere informatie

Gynaecologische operaties curettage laparoscopie verwijderen van de baarmoeder verwijderen van de eierstokken verzakking

Gynaecologische operaties curettage laparoscopie verwijderen van de baarmoeder verwijderen van de eierstokken verzakking Gynaecologische operaties curettage laparoscopie verwijderen van de baarmoeder verwijderen van de eierstokken verzakking Afdelingen gynaecologie en verloskunde Gynaecologische operaties Binnenkort komt

Nadere informatie

Verzakkingsoperaties

Verzakkingsoperaties Verzakkingsoperaties U wordt binnenkort in het Spaarne Ziekenhuis geopereerd aan een vaginale verzakking. Deze folder geeft u informatie hierover. U heeft deze informatie nodig vóór en ná de operatie.

Nadere informatie

De TVT-opname. Behandeling van inspanningsincontinentie

De TVT-opname. Behandeling van inspanningsincontinentie De TVT-opname Behandeling van inspanningsincontinentie Inhoud 1 Inleiding 5 2 Inspanningsincontinentie: wat is het, hoe wordt het onderzocht 6 en welke behandelingsmogelijkheden zijn er? 2.1 Wat is inspanningsincontinentie?

Nadere informatie

Stressincontinentie Behandeling met TVT, TVT/O of TVT/Abbrevo

Stressincontinentie Behandeling met TVT, TVT/O of TVT/Abbrevo Stressincontinentie Behandeling met TVT, TVT/O of TVT/Abbrevo Inleiding Deze folder geeft u informatie over stressincontinentie, de behandeling ervan en wat u van de operatie (TVT, TVT/O of TVT/abbrevo)

Nadere informatie

Prostaatoperatie-TURP

Prostaatoperatie-TURP Prostaatoperatie-TURP (TURP=Transurethrale Resectie van de Prostaat) Algemeen Onderzoek heeft aangetoond dat u een vergrote prostaat heeft. In overleg met uw uroloog heeft u besloten dat u een operatie

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Buitenbaarmoederlijke zwangerschap

Patiënteninformatie. Buitenbaarmoederlijke zwangerschap Buitenbaarmoederlijke zwangerschap Patiënteninformatie Buitenbaarmoederlijke zwangerschap Inhoudsopgave 1 In het kort 2 Wat is een buitenbaarmoederlijke zwangerschap (EUG) 3 Bij wie komt een EUG voor 4

Nadere informatie

Een operatie bij eierstokkanker

Een operatie bij eierstokkanker Een operatie bij eierstokkanker Deze folder geeft u informatie over een grote gynaecologische operatie bij een ovariumcarcinoom (eierstokkanker). In deze folder leest u meer over deze ingreep, die in medische

Nadere informatie

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning

TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Urologie TVT en TVT-O operatie voor urineverlies bij inspanning Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 Inspanningsincontinentie: wat is het, hoe wordt het onderzocht en welke behandelingsmogelijkheden zijn er 2.1

Nadere informatie

TVT-operatie of TOT-operatie voor urineverlies bij inspanning

TVT-operatie of TOT-operatie voor urineverlies bij inspanning Infobrochure TVT-operatie of TOT-operatie voor urineverlies bij inspanning mensen zorgen voor mensen Inleiding Binnenkort wordt u in het Mariaziekenhuis opgenomen voor een TVT- of TOT-operatie omdat u

Nadere informatie

Invance mannenbandje. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee!

Invance mannenbandje. Neem altijd uw verzekeringsgegevens en identiteitsbewijs mee! Invance mannenbandje In overleg met uw uroloog heeft u besloten een Invance mannenbandje te laten plaatsen in verband met urineverlies als gevolg van stressincontinentie. Neem altijd uw verzekeringsgegevens

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Intra-uteriene inseminatie (IUI)

Patiënteninformatie. Intra-uteriene inseminatie (IUI) Intra-uteriene (IUI) Patiënteninformatie Intra-uteriene (IUI) Inhoudsopgave 1 Wat is intra-uteriene 2 Hormoongebruik bij intra-uteriene 3 De sperma bewerking 4 Wat is de kans op zwangerschap? 5 Hoe verloopt

Nadere informatie

Informatie en leefregels na een gynaecologische operatie

Informatie en leefregels na een gynaecologische operatie Informatie en leefregels na een gynaecologische operatie 2 Inleiding U heeft recent een gynaecologische operatie ondergaan waarbij: uw baarmoeder is verwijderd en/of één of beide eierstokken zijn verwijderd

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen

Patiënteninformatie. Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Patiënteninformatie Echoscopie in de gynaecologie en bij vruchtbaarheidsproblemen Inhoudsopgave 1 Wat is echoscopie 2 Waarom een echo 2.1 Echoscopie

Nadere informatie

gynaecologische operatie

gynaecologische operatie patiënteninformatie gynaecologische operatie 1 Inleiding... 2 2 Verschillende vormen van operaties... 2 3 Voor de operatie... 2 4 Openbuik-operatie... 3 5 Kijkoperatie... 4 5.1 Kijkoperatie: laparoscopie...

Nadere informatie

Als u weer thuis bent na een gynaecologische operatie

Als u weer thuis bent na een gynaecologische operatie Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Gynaecologie Als u weer thuis bent na een gynaecologische operatie 1 Als u weer thuis bent na een gynaecologische operatie U

Nadere informatie

Urethrotomie volgens Sachse Urethrotomie volgens Otis Meatotomie (het verwijden van de urinebuis) Maatschap Urologie

Urethrotomie volgens Sachse Urethrotomie volgens Otis Meatotomie (het verwijden van de urinebuis) Maatschap Urologie Urethrotomie volgens Sachse Urethrotomie volgens Otis Meatotomie (het verwijden van de urinebuis) Maatschap Urologie Datum en tijd U wordt (dag), (datum) om uur verwacht. Plaats U meldt zich op de afgesproken

Nadere informatie

Verzakkingen. gynaecologie

Verzakkingen. gynaecologie Verzakkingen Inleiding Tijdens het onderzoek is vast komen te staan dat u een zogenaamde prolaps ofwel verzakking heeft. Uw arts zal u natuurlijk het nodige vertellen over wat dat precies is en wat de

Nadere informatie

Stressincontinentie. (ongewild urineverlies) Operatie door de uroloog. Albert Schweitzer ziekenhuis Urologie oktober 2013 pavo 0225

Stressincontinentie. (ongewild urineverlies) Operatie door de uroloog. Albert Schweitzer ziekenhuis Urologie oktober 2013 pavo 0225 Stressincontinentie (ongewild urineverlies) Operatie door de uroloog Albert Schweitzer ziekenhuis Urologie oktober 2013 pavo 0225 1 van 8 Inleiding Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor een

Nadere informatie

cervixcerclage Voorkomen van een vroeggeboorte Wat is een cervixcerclage?

cervixcerclage Voorkomen van een vroeggeboorte Wat is een cervixcerclage? cervixcerclage Voorkomen van een vroeggeboorte In overleg met uw gynaecoloog krijgt u een cervixcerclage. U wordt hiervoor opgenomen in het ziekenhuis. Een cerclage is een draad die door de baarmoederhals

Nadere informatie

Verwijderen van een nier via een kijkoperatie. Laparoscopische operatie

Verwijderen van een nier via een kijkoperatie. Laparoscopische operatie Verwijderen van een nier via een kijkoperatie Laparoscopische operatie Inleiding Binnenkort wordt u in het ziekenhuis opgenomen voor het verwijderen van één van uw nieren. De uroloog heeft met u besproken

Nadere informatie

urineverlies bij vrouwen incontinentie

urineverlies bij vrouwen incontinentie patiënteninformatie urineverlies bij vrouwen incontinentie Met incontinentie wordt bedoeld: ongewild urineverlies. Veel vrouwen verliezen ongewild urine bij inspanning of hebben te vaak en te snel aandrang

Nadere informatie

Maatschap Gynaecologie. Informatie over de laparoscopie

Maatschap Gynaecologie. Informatie over de laparoscopie Maatschap Gynaecologie Informatie over de laparoscopie Wat houdt een laparoscopie in? De gynaecoloog heeft voorgesteld een laparoscopie bij u te verrichten. Dit is een ingreep waarbij de arts met een speciaal

Nadere informatie

Urologie Het verwijderen van een tumor uit de blaas

Urologie Het verwijderen van een tumor uit de blaas Urologie Het verwijderen van een tumor uit de blaas Transurethrale resectie van een tumor (TURT) Urologie Inleiding Onderzoek heeft aangetoond dat u tumorweefsel in uw blaas heeft. De uroloog heeft u

Nadere informatie

Littekenbreukoperatie

Littekenbreukoperatie Littekenbreukoperatie Albert Schweitzer ziekenhuis januari 2014 pavo 0207 Inleiding U wordt in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen voor een littekenbreuk operatie. In deze folder leest u meer over

Nadere informatie

Vruchtbaarheidsonderzoek

Vruchtbaarheidsonderzoek Vruchtbaarheidsonderzoek Patiënteninformatie Vruchtbaarheidsonderzoek Inhoudsopgave: 1 Inleiding 2 Algemene informatie 2.1 Verminderde vruchtbaarheid 2.2 Het ontstaan van een zwangerschap 2.3 De vruchtbare

Nadere informatie