Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk"

Transcriptie

1 Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet meer veilig. Als de dijk doorbreekt, dan stroomt Noord-Holland zo over. Daarom werken Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier, Rijkswaterstaat en de provincie Noord- Holland aan een plan om de Noord-Hollandse kust weer veilig te maken. De Hondsbossche en Pettemer Zeewering tussen Camperduin en Petten Hoog water aan de Noord-Hollandse kust Net als dat auto s een jaarlijkse APK-keuring krijgen, toetst Hoogheemraadschap Hollands Noorderkwartier samen met Rijkswaterstaat eens in de zes jaar haar dijken en duinen om te kijken of ze nog voldoen aan de veiligheidseisen. In 2004 is de dijk bij het dorpje Petten afgekeurd, de Hondsbossche en de Pettemer Zeewering. Ook een deel van de kust bij Callantsoog voldoet niet meer aan de veiligheidseisen. Daarom gaan we deze plekken versterken. Zo blijven de ruim 1,2 miljoen inwoners van Noord-Holland beschermd tegen overstromingen. 1

2 Welke plekken in de Noord-Hollandse kust zijn niet veilig? De onveilige plekken in de Noord-Hollandse kust liggen bij het dorp Petten en Callantsoog, zie het kaartje hieronder. Superstormen Ons klimaat verandert, het gaat harder regenen en stormen worden zwaarder. In onze eeuwigdurende strijd tegen de zee, moeten dijken en duinen voldoen aan steeds strengere regels. Ze moeten superstormen aankunnen, die op jaarbasis slechts eens in de keer kunnen voorkomen. Die kans is dus heel erg klein! De kans om de loterij te winnen is zelfs nog kleiner. Die kans is namelijk 1 op Je raadt het al, de dijk bij Petten kan zo n zware storm niet aan. Dan stroomt Noord- Holland over en komen de mensen en dieren in gevaar! Daarom werkt het hoogheemraadschap samen met Rijkswaterstaat en de provincie Noord-Holland aan een plan om de Noord-Hollandse kust weer zo sterk te maken dat hij voldoet aan de eisen. 2

3 Klimaatverandering leidt tot strenge veiligheidseisen van dijken en duinen Wist je dat? Nederland ligt laag. In Noord-Holland wonen zelfs alle 1,2 miljoen inwoners beneden zeeniveau. Zonder dijken en duinen krijgt iedereen natte voeten. De Hondsbossche en Pettemer Zeewering aan de kust van Petten zijn samen zo n 5,5 kilometer lang en zo n 12 meter hoog boven NAP. NAP is het gemiddelde zeeniveau tussen eb en vloed ten opzichte van Nederland. 3

4 De kust versterken: hoe doe je dat? Toen we wisten dat de Hondsbossche en Pettemer Zeewering versterkt moest worden, hebben we gekeken naar verschillende oplossingen. Er zijn heel veel mogelijkheden, we leggen we nu de meest voorkomende uit. Een hogere (en bredere) dijk Meestal wordt een dijk verhoogd, zoals we dat al eeuwen gewend zijn. Wist je dat? Als je dijk verhoogt, moet je voor elke meter die je omhoog gaat, zes meter aan de zijkant uitbreiden. Dat is een klein rekensommetje. De helling van de dijk is 1:3. Als je één meter omhoog gaat, moet je ook drie meter opzij. Moet de dijk één meter omhoog, dan krijg je aan twee kanten een extra helling (op en af). Dus drie meter + drie meter = zes meter breder. Dus hoe hoger de dijk, hoe meer ruimte hij inneemt. De mensen die in Petten wonen willen liever niet dat de dijk verhoogd wordt. Dit zou betekenen dat hun huizen achter de dijk gesloopt moeten worden. De landzijde van de Hondsbossche en Pettemer Zeewering Golven breken Een andere mogelijkheid is om de dijk aan de zeezijde te versterken zodat de golven niet meer over de dijk kunnen lopen. Dit heet een vooroeversuppletie. Dan wordt aan zeezijde de dijk aan de onderzijde verbreed. Hierdoor verliezen golven hun kracht op de nieuwe verbreding. Dit kan met zand en dan wordt het zo breed als een strand. Het kan ook met stenen en dan is het veel smaller. Het hangt van verschillende omstandigheden af of het beter met stenen of met zand versterkt kan worden. 4

5 De zeezijde van de dijk Dijkbekleding en damwand als noodoplossing Bij de Hondsbossche en Pettemer Zeewering zijn in 2004 maatregelen getroffen zodat de dijk in ieder geval minder onveilig is tot de echte versterking daar aangelegd wordt. Aan zeezijde zijn op de helling van de dijk betonblokken in een hoog-laag patroon gelegd om de golven van de zee af te remmen. Betonblokken aan de zeezijde van de dijk Een andere tijdelijke oplossing is een damwand in de kruin van de dijk. Ook dit is gebeurd in de dijk bij Petten. Dit helpt een beetje mee om de meeste golven tegen te houden. Een grotere versterking is noodzakelijk voor de veiligheid op lange termijn. 5

6 Damwand in de dijk Welke oplossing hebben we gekozen? Strand en duinen voor de dijk Alle manieren om de kust te versterken hebben voor- en nadelen. We vonden het belangrijk om de mening te weten van de mensen die in de omgeving van de dijk wonen. Zij hebben immers direct met de dijk te maken. De meeste mensen kozen voor een versterking met strand en duinen voor de dijk. Omdat dit ook een goed plan is en niet meer geld kost, zijn we hiermee verder aan de slag gegaan. 6

7 Zo zou de kust bij Petten er straks uit kunnen zien. Aanpassen aan klimaatverandering Versterken met zand is een veilige manier om de kust weer sterk te maken. Eigenlijk maken we het weer zoals het tot ongeveer 1880 was bij Petten, met strand en een duin. Het voordeel van zand is dat als de zeespiegel verder gaat stijgen vanwege het opwarmen van de aarde, we eenvoudig meer zand kunnen aanbrengen. Wel is het zo dat de zee elk jaar een beetje zand van de kust weg snoept. Bij een winter met weinig stormen weinig, en bij een winter met veel zware stormen meer. Daarom moet er altijd na een paar jaar weer wat zand worden teruggebracht. 7

8 Dansen op het ritme van de zee Duinen zijn veilige plekken langs de kust. Ze blijven van nature veilig omdat ze meebewegen met golven en wind. Duinen groeien door wind en golven Wie wel eens met zijn voeten in de branding heeft gestaan, kent het gevoel dat de bodem onder je lijkt te bewegen. Door de zuigende werking van de zee, zakken je voeten steeds verder het zand in. Als je een stap verzet, is het gevormde kuiltje snel weer gevuld met nieuwe zandkorrels. Na een tijdje zijn je voetstappen niet meer zichtbaar. Het zand aan de kust is altijd in beweging. In samenwerking met het getij en wind spoelt zand weg of komt het terug op de kust. Als het zand bij eb opdroogt neemt de wind een deel van het zand mee en ontstaan er duinen. Door deze natuurlijke beweging van het zand blijft de kust veilig. Meebewegen met seizoenen Door de beweging van het zand is in de winter het strand zichtbaar smaller dan in de zomer. Door zware stormen in de winter, spoelt het zand sneller weg. Als de wind is gaan liggen in het voorjaar en zomer, komt het zand deels weer terug naar het strand. Het strand wordt weer breder en duinen steviger. Op deze manier ontwikkelen de duinen mee met de seizoenen en ontstaat er op een natuurlijke manier een sterke kust. 8

9 Zandrivier Het zand dat in de winter verdwijnt uit een stukje van de kust verspreidt zich via golven en wind in alle windrichtingen over de verdere kust. Van oost naar west, maar voornamelijk in noordelijke richting. Een groot deel van het verspreide zand blijft nog dicht genoeg bij de kust om te zorgen voor veiligheid. Omdat het meeste zand op lange termijn in noordelijke richting langs onze kust verplaatst, lijkt het wel op een rivier van zand, zoals je ziet op onderstaande plaatje. Zand verspreidt zich in de loop der jaren noordwaarts Altijd een oogje in het zeil Uiteraard houden we de hele kust altijd scherp in de gaten. Jaarlijks meten we de diepte van de zeebodem en hoogte van het strand om te bepalen hoeveel zand er van de kust is weggesleten. Als het nodig is leggen we er meer zand bij met een zandsuppletie. Zo blijven de 1,2 inwoners van Noord-Holland beschermd tegen het water van de Noordzee. Extra zand met een slijtlaag We zorgen dat de Hondsbossche en Pettemer veilig blijven door bovenop de versterking een extra dikke laag zand, een zogenaamde slijtlaag, voor de kust neer te leggen. Zo houden we op voorhand rekening met de natuurlijke afslijting door de zee. 9

10 Een strandsuppletie aan de kust Wist je dat? Voor 1880 bestond de dijk nog niet en lag er bij de kust bij Petten alleen maar zand, strand en duinen. De dijk is in 1880 gebouwd met hulp van de inwoners van Petten. Nu denken zij met om ons mee over de nieuwe kustversterking. Om de Hondbossche en Pettemer Zeewering veilig te maken, is ongeveer 30 miljoen kuub zand nodig. Dat zijn in totaal zo n 20 volle voetbalstadions. Deze grote hoeveelheden zorgen ervoor dat we in ieder geval de komende 50 jaar veilig zijn. Beleef de nieuwe kust! Straks droge voeten en plezier op het strand voor de dijk! Als de kust versterkt is vanaf eind 2015, kun je genieten van een gloednieuw strand voor de Hondsbossche en Pettemer Zeewering. De nieuwe kust bij Petten wordt een fijn strand waar je veilig kunt wandelen of je vlieger op kunt laten. Kom je ook kijken? 10

11 Heb je nog specifieke vragen of mis je nog bepaalde informatie? Neem dan contact met ons op via of kijk op Bezoek ook ons informatiecentrum Dijk te Kijk, Strandweg 4 in Petten. Hier vindt je alle informatie over onze strijd tegen de zee en ontdek je de kustversterking met eigen ogen. Heel veel succes met je spreekbeurt/werkstuk! 11

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Dijken. Kijken naar dijken. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Dijken Kijken naar dijken www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Kijken naar dijken Zonder de duinen en de dijken zou jij hier niet kunnen wonen: bijna de

Nadere informatie

Voorwoord. aanvulling voor de natuur- en recreatiemogelijkheden,

Voorwoord. aanvulling voor de natuur- en recreatiemogelijkheden, DE ZANDMOTOR van zand naar land De provincie Zuid-Holland is één van de dichtstbevolkte gebieden ter wereld. Het ligt grotendeels onder zeeniveau. Met het veranderende klimaat komt van verschillende kanten

Nadere informatie

Van Zwakke Schakels naar sterke kust

Van Zwakke Schakels naar sterke kust Van Zwakke Schakels naar sterke kust Informatiebijeenkomst 24 april 2013 Programma De opgave (Bert Kappe) Wat gaan we doen (Anita Willig-Kos) Aanbesteding en aanleg (Menno Steenman) Inspraak en Ruimtelijke

Nadere informatie

WERKBLAD - ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS DIJKEN

WERKBLAD - ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS DIJKEN WERKBLAD - ONDERBOUW VOORTGEZET ONDERWIJS DIJKEN Je woont veilig in Nederland. Dat lijkt heel normaal, maar zo gewoon is dat niet. Een groot deel van Nederland ligt namelijk onder zeeniveau. Dus het gevaar

Nadere informatie

WERKBLAD - GROEP 7/8 DIJKEN DIJKEN IN FRYSLÂN

WERKBLAD - GROEP 7/8 DIJKEN DIJKEN IN FRYSLÂN WERKBLAD - GROEP 7/8 DIJKEN Je woont veilig in Nederland. Dat lijkt heel normaal. Maar zo gewoon is dat niet. Een groot deel van Nederland ligt namelijk onder zeeniveau. Het gevaar van een overstroming

Nadere informatie

Bedreigingen. Broeikaseffect

Bedreigingen. Broeikaseffect Bedreigingen Vroeger gebeurde het nogal eens dat de zee een gat in de duinen sloeg en het land overspoelde. Tegenwoordig gebeurt dat niet meer. De mensen hebben de duinen met behulp van helm goed vastgelegd

Nadere informatie

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort. Gebruik bron 1. In deze bron worden de nieuwe stedelingen genoemd.

Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort. Gebruik bron 1. In deze bron worden de nieuwe stedelingen genoemd. Leefomgeving Opgave 7 Tweedeling in Amsterdam Bestudeer bron 1 uit het bronnenboekje die bij deze opgave hoort. Gebruik bron 1. In deze bron worden de nieuwe stedelingen genoemd. 2p 26 Geef een demografisch

Nadere informatie

De Noordzee HET ONTSTAAN

De Noordzee HET ONTSTAAN De Noordzee De Noordzee is de zee tussen Noorwegen, Groot-Brittannië, Frankrijk, België, Nederland, Duitsland en Denemarken. De Noordzee is een ondiepe (30-200 m) randzee van de Atlantische oceaan met

Nadere informatie

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen, zoals China.

Nadere informatie

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW

Lesbrief ZAND BOVEN WATER OPDRACHT 1 - NEDERLAND EN WATERBOUW Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW ZAND BOVEN WATER Rotterdam is de belangrijkste haven van Europa. Steeds meer spullen reizen via Rotterdam. Sinds 2008 wordt hard gewerkt om de haven uit te breiden.

Nadere informatie

HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING

HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING HANDLEIDING LESMATERIAAL KIJK OP DE DIJK INLEIDING Het Wetterskip Fryslân is gestart met versterkingen en verhogingen van verschillende dijken in het beheersgebied. De werkzaamheden maken deel uit van

Nadere informatie

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VMBO DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen,

Nadere informatie

Lesbrief. watersnoodramp. 1 februari 1953. www.wshd.nl/1953. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. watersnoodramp. 1 februari 1953. www.wshd.nl/1953. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief watersnoodramp 1 februari 1953 www.wshd.nl/1953 Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta 1 februari 1953 Op zaterdagmiddag 31 januari 1953 stak een hevige wind op. Die wind groeide s nachts

Nadere informatie

KNAG-excursie Aardkundige monumenten in Noord-Holland

KNAG-excursie Aardkundige monumenten in Noord-Holland KNAG-excursie Aardkundige monumenten in Noord-Holland 15 september 2012 i.s.m. Provincie Noord-Holland o.l.v. Pim Beukenkamp (KNAG) Rob Adriaens (KNAG) Eric Khodabux (Provincie Noord-Holland) Deon Slagter

Nadere informatie

2.2.1 Noordelijke kust

2.2.1 Noordelijke kust In opdracht van Rijkswaterstaat RIZA is onderzoek gedaan naar de ergst denkbare overstroming voor verschillende regio s. Dit onderzoek is uitgevoerd door adviesbureau HKV in juli en augustus 2007. Hierbij

Nadere informatie

Zoekopdrachten bij Het water komt. **

Zoekopdrachten bij Het water komt. ** Module 1 De geschiedenis van de Delta. 1 Strijd tussen land en water 2 Overstromingen door de eeuwen heen 3 Oorzaken van overstromingen: de mens zelf 4 Waterbeheer. Blz. 4 Achter de duinen had je veengronden

Nadere informatie

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Reflectie

Competentie: Leergebied: Zuid Nederland. Reflectie Techniekkit: Domein: Competentie: Leergebied: Zuid Nederland Constructies Reflectie Aardrijkskunde Een groot deel van Nederland ligt lager dan de zee. Daarom zijn er dijken. De dijken houden het water

Nadere informatie

o Heuvelachtig o Platteland o Boven zeeniveau o Plat o Stad o Onder zeeniveau

o Heuvelachtig o Platteland o Boven zeeniveau o Plat o Stad o Onder zeeniveau Vragenlijst overstromingen Deze vragen zijn niet bedoeld als een test. Je krijgt er geen cijfer voor. 0. Waar woon je?. In welke klas zit je?... 1. Hoe zou je het gebied waarin je woont omschrijven? (kies

Nadere informatie

Nederland Waterland Basisonderwijs

Nederland Waterland Basisonderwijs Nederland Waterland Basisonderwijs Introductie Nederland is een land vol met water. Water in rivieren en meren. De zee klotst tegen onze duinen. En de zachte bodem van Nederland zit ook vol met water.

Nadere informatie

Kustlijn van de Noordzee

Kustlijn van de Noordzee International Wadden Sea School www.iwss.org 150.000 jaar geleden - 150.000 jaar geleden was het hele Noordzeebekken bedekt met een dikke ijslaag: dit was de Saale ijstijd. - Alle zeewater was in gletsjers

Nadere informatie

Naam : Kirsten Huurman, Boyd van Kommer, Annebel Smit Vak : Aardrijkskunde Onderwerp : Hoe houden we Nederland veilig? Doel : Profielwerkstuk

Naam : Kirsten Huurman, Boyd van Kommer, Annebel Smit Vak : Aardrijkskunde Onderwerp : Hoe houden we Nederland veilig? Doel : Profielwerkstuk Naam : Kirsten Huurman, Boyd van Kommer, Annebel Smit Vak : Aardrijkskunde Onderwerp : Hoe houden we Nederland veilig? Doel : Profielwerkstuk Inhoudsopgave Inleiding blz. 3 Hoofdstuk 1 blz. 4 - inleiding

Nadere informatie

Geschiedenis van de duinen

Geschiedenis van de duinen Geschiedenis van de duinen Bijna de hele Nederlandse kust bestaat uit duinen. We weten hier niet beter, dan dat dat heel normaal is. Toch is dat niet zo. De kust van Frankrijk, Spanje en Portugal bijvoorbeeld

Nadere informatie

Les met werkblad - biologie

Les met werkblad - biologie Les met werkblad - biologie Doel: Leerlingen hebben na de deze les een idee hoe het is om te wadlopen. Ze weten wat ze onderweg tegen kunnen komen. Materialen: - Werkblad 5: Wadlopen - Platte bak (minimaal

Nadere informatie

Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Dick de Wilde

Ministerie van Verkeer en Waterstaat. Dick de Wilde Memo Werkgroep Kennis Ministerie van Verkeer en Waterstaat Directoraat-Generaal Rijkswaterstaat Projectbureau Zeeweringen Betreft Stormschade kreukelberm Westkapelle Afschrift aan WG Kennis, pb-overleg,

Nadere informatie

Spelen met zand. Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar

Spelen met zand. Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar Spelen met zand Zoals je hebt kunnen zien is zand heel interessant, maar zand is ook heel erg leuk. Je kunt er namelijk onwijs goed mee spelen! Zandpaspoort voor kinderen van 7 tot en met 12 jaar Schrijf

Nadere informatie

2014 WATERMANAGEMENT IN NEDERLAND

2014 WATERMANAGEMENT IN NEDERLAND 2014 WATERMANAGEMENT IN NEDERLAND Ondersteuning profielwerkstuk 1 Onderwerp: Hoe bescherm je Nederland tegen het water? Trefwoorden: watermanagement, waterbeheer, overstromingen, waterveiligheid, waterkeringen

Nadere informatie

Examen VWO. aardrijkskunde. tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 53e druk.

Examen VWO. aardrijkskunde. tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30-16.30 uur. Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 53e druk. Examen VWO 2014 tijdvak 2 dinsdag 17 juni 13.30-16.30 uur aardrijkskunde Bij dit examen hoort een bijlage. Gebruik De Grote Bosatlas, 53e druk. Dit examen bestaat uit 33 vragen. Voor dit examen zijn maximaal

Nadere informatie

Het probleem is: 160 miljard. September2009 (niet ingewerkt in het Technisch rapport 2003) September2009

Het probleem is: 160 miljard. September2009 (niet ingewerkt in het Technisch rapport 2003) September2009 Het probleem is: De zeespiegel stijgt! De rivieren stijgen mee! De bodem daalt! Grondwaterdruk stijgt! Nederland verzilt! Door Deltacommissie geschatte kosten, deze eeuw 120-160 160 miljard 1 September2009

Nadere informatie

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water

Lesbrief DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS. Van ijs tot water Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VWO DIJKEN BOUWEN OPDRACHT 1 - EEN DIJK VAN EEN GESCHIEDENIS De haven van Rotterdam wordt te klein, omdat we steeds meer goederen bestellen uit verre landen, zoals

Nadere informatie

ZWAKKE SCHAKELS NOORD-HOLLAND PROJECTPLAN

ZWAKKE SCHAKELS NOORD-HOLLAND PROJECTPLAN ZWAKKE SCHAKELS NOORD-HOLLAND PROJECTPLAN HOOGHEEMRAADSCHAP HOLLANDS NOORDERKWARTIER VASTGESTELD DOOR HET COLLEGE VAN HOOFDINGELANDEN OP 18 SEPTEMBER 2013 30 augustus 2013 076650982:H - Definitief C03011.000176.4301

Nadere informatie

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma

Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veilig achter duin en dijk Hoogwaterbeschermingsprogramma Veiligheid van bewoners voorop Bescherming tegen overstromingen is voor Nederland van levensbelang. Een groot deel van de inwoners woont beneden

Nadere informatie

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta

Lesbrief. Watersysteem. Droge voeten en schoon water. www.wshd.nl/lerenoverwater. Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Lesbrief Watersysteem Droge voeten en schoon water www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta Droge voeten en schoon water Waterschappen zorgen ervoor dat jij en ik droge

Nadere informatie

4. Voordracht 25.2012 bijlage 1

4. Voordracht 25.2012 bijlage 1 4. Voordracht 25.2012 bijlage 1 1 2 3 4 De dekking is al volgt: de provincie 7.610123 en de andere partijen 2.726.384. 5 6 Projecten Petten P1. Aansluiting duin-dijk P2. Uitzichtpunt P3. Parkeervoorziening

Nadere informatie

Lesbrief Geogids september 2012 vmbo onderbouw Bewegende Wadden

Lesbrief Geogids september 2012 vmbo onderbouw Bewegende Wadden Lesbrief Geogids september 2012 vmbo onderbouw Bewegende Wadden Wegwijs [Bron foto: JH Bulthuis, copyright] Deze lesbrief gaat over de Wadden. Het waddengebied ligt tussen de Noordzee en het vasteland.

Nadere informatie

Zandmotor Delflandse Kust

Zandmotor Delflandse Kust Zandmotor Delflandse Kust Een blik op 2,5 jaar bouwen met de natuur Een blik op 2,5 jaar bouwen met de natuur 1 In 2011 is voor de kust van Zuid-Holland ten zuiden van Den Haag een schiereiland van 21,5

Nadere informatie

Het Zijper Landschap. Wat wil HZL?

Het Zijper Landschap. Wat wil HZL? Het Zijper Landschap Wat wil HZL? 1 Het Zijper Landschap Beschermen van de menselijke belevingswaarde van onze leefomgeving Postbus 8 Tel. 0226 381287 1755 ZG Petten www.hzl.nl Bankno. 7723817 Inleiding

Nadere informatie

Ontdek het verborgen verleden van Schokland

Ontdek het verborgen verleden van Schokland Ontdek het verborgen verleden van Schokland Methodelink bij het lespakket Archeoroute Schokland De culturen en landschappen op Schokland vormen een veelzijdig onderwerp voor uw les in de groepen 6, 7 en

Nadere informatie

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID?

Lesbrief DUURZAAM BOUWEN OPDRACHT 1 - WAT IS DAT, DUURZAAMHEID? Lesbrief Primair onderwijs - BOVENBOUW DUURZAAM BOUWEN De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Veel mensen werken in de haven. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip

Nadere informatie

Waterschapsbelasting 2015

Waterschapsbelasting 2015 Waterschapsbelasting 2015 uw bijdrage aan droge voeten en schoon water Het hoogheemraadschap van Rijnland zorgt voor droge voeten en schoon water, en dat kost geld. Om alles te kunnen bekostigen, zijn

Nadere informatie

Masterplan Beeldkwaliteit Afsluitdijk. Van Afsluitdijk naar Aansluitdijk

Masterplan Beeldkwaliteit Afsluitdijk. Van Afsluitdijk naar Aansluitdijk Masterplan Beeldkwaliteit Afsluitdijk Van Afsluitdijk naar Aansluitdijk Toekomstbestendige Afsluitdijk Breezanddijk Friese kust Kornwerderzand Monument Den Oever Om tot 2050 bestand te zijn tegen de stijging

Nadere informatie

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor?

introductie waterkwantiteit waterkwaliteit waterveiligheid virtuele tour Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? Waar zorgen de waterschappen in mijn omgeving voor? De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water, gezuiverd afvalwater en stevige dijken. De waterschappen zorgen voor voldoende en schoon water,

Nadere informatie

Startnotitie dijkversterking Zwakke schakel Hondsbossche en Pettemer Zeewering

Startnotitie dijkversterking Zwakke schakel Hondsbossche en Pettemer Zeewering Startnotitie dijkversterking Zwakke schakel Hondsbossche en Pettemer Zeewering Definitief Deze startnotitie is tot stand gekomen in samenwerking tussen de provincie Noord-Holland en Hoogheemraadschap Hollands

Nadere informatie

Eiland voor een seizoen

Eiland voor een seizoen Eiland voor een seizoen Symbool voor een nieuwe kust Claire van Oeveren Kustbescherming weer aan de orde van de dag Naar een nieuw perspectief voor de Nederlandse kust De Kust heeft primair de functie

Nadere informatie

Grenzeloze Schelde 25 november 2013. MDK-Afdeling Kust Kustbescherming- Masterplan Kustveiligheid. ir. Peter DeWolf

Grenzeloze Schelde 25 november 2013. MDK-Afdeling Kust Kustbescherming- Masterplan Kustveiligheid. ir. Peter DeWolf Grenzeloze Schelde 25 november 2013 MDK-Afdeling Kust Kustbescherming- Masterplan Kustveiligheid ir. Peter DeWolf Een kunstmatig versterkte kustlijn 38 km zeedijken (meer dan de helft van de kustlijn)

Nadere informatie

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat

GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Naam GROOT-BRITTANNIË en zeeklimaat Groot Brittannië Groot-Brittannië is Schotland, Engeland en Wales samen. Engeland is het grootst van Groot-Brittannië en Wales het kleinst. Engeland heeft meer dan 46

Nadere informatie

WERKBLAD BOVENBOUW HAVO/VWO DIJKEN

WERKBLAD BOVENBOUW HAVO/VWO DIJKEN WERKBLAD BOVENBOUW HAVO/VWO DIJKEN Een groot deel van Nederland ligt onder zeeniveau. Dus het gevaar van een overstroming ligt altijd op de loer. Toch zul je het gevoel hebben dat je in Nederland veilig

Nadere informatie

Een visie op landschapskunst bij de kustversterkingswerkzaamheden bij Cadzand STEENZOUT. www.pauldekort.nl info@pauldekort.nl 2014 PAUL DE KORT

Een visie op landschapskunst bij de kustversterkingswerkzaamheden bij Cadzand STEENZOUT. www.pauldekort.nl info@pauldekort.nl 2014 PAUL DE KORT www.pauldekort.nl info@pauldekort.nl 2014 Een visie op landschapskunst bij de kustversterkingswerkzaamheden bij Cadzand STEENZOUT PAUL DE KORT Cadzand, in het westelijke puntje van Zeeuws Vlaanderen, blijkt

Nadere informatie

column Wij houden u op de hoogte!

column Wij houden u op de hoogte! Nieuwsbrief over de kustversterking in Katwijk NR 1 DECEMBER 2008 door Johan Remijn Katwijk in beweging Met het project Kustversterking gaat er voor Katwijk de komende jaren veel veranderen. De kustverdediging

Nadere informatie

Mest Boeren gebruiken mest op weilanden en akkers. Ook via de koe zelf komt er mest in een weiland. Via de regen spoelt dit ook in het water van

Mest Boeren gebruiken mest op weilanden en akkers. Ook via de koe zelf komt er mest in een weiland. Via de regen spoelt dit ook in het water van Mest Boeren gebruiken mest op weilanden en akkers. Ook via de koe zelf komt er mest in een weiland. Via de regen spoelt dit ook in het water van sloten, beken en rivieren. Het waterschap meet hoeveel meststoffen

Nadere informatie

Handleiding niveau AA

Handleiding niveau AA Handleiding niveau AA De afgelopen weken stond het water in veel plaatsen in Nederland hoog. Verschillende scholen hebben aangegeven hierover een tekst te willen. Daarom besteedt Nieuwsbegrip er deze week

Nadere informatie

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken)

Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Water en drinkwater (waterhardheid en ontkalken) Ik vertel jullie in mijn spreekbeurt meer over water en drinkwater. Eerst vertel ik wat water is, waarom water het allerbelangrijkste is voor leven, en

Nadere informatie

1 Kun je aan planten zien wat je aan moet?

1 Kun je aan planten zien wat je aan moet? 1 Kun je aan planten zien wat je aan moet? Hoofdstuk 1 Les 1 Zoek het op Bij de evenaar staat de zon hoog. Het is er warm en daardoor verdampt het water. Die warme damp stijgt op en koelt af: dan gaat

Nadere informatie

Wat doet het waterschap voor de wegen?

Wat doet het waterschap voor de wegen? Lesbrief wegen Wat doet het waterschap voor de wegen? Veilige wegen www.wshd.nl/lerenoverwater Afdeling Communicatie waterschap Hollandse Delta 1 Veilige wegen Sommige waterschappen zoals waterschap Hollandse

Nadere informatie

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor

Meten om te weten: 2,5 jaar Zandmotor : 2,5 jaar Carola van Gelder-Maas Projectmanager WVL Rijkswaterstaat 31 maart 2014 Hoe zat het ook alweer? Eroderende kustlijn NL kust 12 Mm³ zandsuppleties per jaar Zeespiegelstijging Zwakke schakels

Nadere informatie

Bijlage 2: Onderbouwing concept suppletieprogramma 2016-2019

Bijlage 2: Onderbouwing concept suppletieprogramma 2016-2019 Bijlage 2: Onderbouwing concept suppletieprogramma 2016-2019 1 Concept suppletieprogramma 2016-2019 n.a.v. toetsing basiskustlijn Uit de toetsing van de kustlijn blijkt dat de basiskustlijn (BKL) tussen

Nadere informatie

2 Bemesting 44 2.1 Meststoffen 44 2.2 Soorten meststoffen 46 2.3 Grondonderzoek 49 2.4 Mestwetgeving 49

2 Bemesting 44 2.1 Meststoffen 44 2.2 Soorten meststoffen 46 2.3 Grondonderzoek 49 2.4 Mestwetgeving 49 Inhoud Voorwoord 5 Inleiding 6 1 Bodem en grond 9 1.1 Grond, bodem en grondsoorten 9 1.2 Eigenschappen van grond 20 1.3 Problemen met de grond 23 1.4 Verbeteren van landbouwgronden 30 1.5 Transport van

Nadere informatie

Onderdeel 1, basale vragen

Onderdeel 1, basale vragen Introductietekst De risicokaart is een kaart op internet (www.risicokaart.nl) met informatie over risico s in uw omgeving. Denk bijvoorbeeld aan transporten met gevaarlijke stoffen, bedrijven die met gevaarlijke

Nadere informatie

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij?

Naam: Waar woon jij? Vraag 1b. Waarom wonen veel mensen in Kenia in een hut? Vraag 1a. In wat voor soort huis woon jij? Naam: Waar woon jij? Wonen over de hele wereld Heb jij wel eens in een tent gewoond? Waarschijnlijk niet. In de vakantie is het leuk. Maar voor altijd? Toch zijn er mensen op de wereld die altijd in een

Nadere informatie

Bijlage VWO. aardrijkskunde. tijdvak 2. Bronnenboekje

Bijlage VWO. aardrijkskunde. tijdvak 2. Bronnenboekje Bijlage VWO 2014 tijdvak 2 aardrijkskunde Bronnenboekje VW-0131-a-14-2-b Wereld Opgave 1 Globalisering van IKEA IKEA IKEA kan beschouwd worden als een supermarkt in woninginrichting. Door de stijl, het

Nadere informatie

Meer weten? www.rijkswaterstaat.nl/jaarbericht

Meer weten? www.rijkswaterstaat.nl/jaarbericht Meer weten? www.rijkswaterstaat.nl/jaarbericht 4 Bescherming tegen overstromingen We vinden het vanzelfsprekend om te wonen en te werken in een delta. Maar zonder duinen, dijken, dammen en stormvloedkeringen

Nadere informatie

Het strand, kwallen en krabben

Het strand, kwallen en krabben Het strand, kwallen en krabben Eb en vloed Door de getijden en de invloed van wind en zee is het strand nooit even breed. Soms gebeurt het dat als je terugkomt van het zwemmen, het water wel heel dicht

Nadere informatie

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden.

De ramp in 1953 waarbij grote stukken van Zeeland, Noord-Brabant en Zuid- Holland overstroomden. Thema 1 Water De watersnoodramp In 1953 braken tijdens een zware storm de dijken door in Zeeland en delen van Noord-Brabant en Zuid-Holland. Het land overstroomde. Bij deze watersnoodramp kwamen veel mensen

Nadere informatie

Masterplan Beeldkwaliteit Afsluitdijk. Architectenbureau Paul de Ruiter Feddes/Olthof Landschapsarchitecten

Masterplan Beeldkwaliteit Afsluitdijk. Architectenbureau Paul de Ruiter Feddes/Olthof Landschapsarchitecten Masterplan Beeldkwaliteit Afsluitdijk Architectenbureau Paul de Ruiter Feddes/Olthof Landschapsarchitecten Friese kust Kornwerderzand Breezanddijk Toekomstbestendige Afsluitdijk Den Oever Monument Het

Nadere informatie

Opdrachtkaarten Lente

Opdrachtkaarten Lente Zandspoor Opdrachtkaarten Lente Zandspoor Opdrachtkaarten Lente Je onderzoekt straks in het duingebied allerlei dingen die met zand te maken hebben. De materialen die daarvoor nodig zijn, zitten in de

Nadere informatie

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk)

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk) Voorwoord Voor u ligt de legger van de Primaire Waterkeringen van het hoogheemraadschap van Rijnland. De Primaire Waterkeringen van Rijnland bestaan uit dijken, zandige kust en verholen waterkeringen.

Nadere informatie

inhoudsopgave voorwoord Blz. 2 inleiding Blz. 3 hoofdstukken Blz. 4 nawoord Blz. 11 bibliografie Blz. 12

inhoudsopgave voorwoord Blz. 2 inleiding Blz. 3 hoofdstukken Blz. 4 nawoord Blz. 11 bibliografie Blz. 12 Het weer Ruben 6B inhoudsopgave voorwoord Blz. 2 inleiding Blz. 3 hoofdstukken Blz. 4 Temperatuur blz. 4 De seizoenen blz. 5 Wind + windkracht blz. 6 Wolken blz. 7 Neerslag blz. 9 nawoord Blz. 11 bibliografie

Nadere informatie

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk)

Leggerzones Zandige kust (duinen) Leggerzones Dijk in Duin (Noordwijk) Voorwoord Voor u ligt de legger van de Primaire Waterkeringen van het hoogheemraadschap van Rijnland. De Primaire Waterkeringen van Rijnland bestaan uit dijken, zandige kust en verholen waterkeringen.

Nadere informatie

Ecologische verbindingszone Omval - Kolhorn

Ecologische verbindingszone Omval - Kolhorn Ecologische verbindingszone Omval - Kolhorn Watertoets Definitief Provincie Noord Holland Grontmij Nederland B.V. Alkmaar, 11 december 2009 Inhoudsopgave 1 Inleiding... 4 2 Inrichting watersysteem...

Nadere informatie

INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland

INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland INFOBROCHURE Schouwen-Duiveland SCHOUWEN-DUIVELAND KLIMAATBESTENDIG Het klimaat verandert, de zeespiegel stijgt en de neerslag neemt toe. Studies brachten de huidige en toekomstige uitdagingen in kaart,

Nadere informatie

molenaarsles Opdracht 1 Welkom in één van de Schatkamers van de wereld. In deze lessen leer je meer over de molens van Kinderdijk. Wat gebeurt daar?

molenaarsles Opdracht 1 Welkom in één van de Schatkamers van de wereld. In deze lessen leer je meer over de molens van Kinderdijk. Wat gebeurt daar? Naam: Klas: Datum: Welkom in één van de Schatkamers van de wereld. In deze lessen leer je meer over de molens van Kinderdijk. Wat gebeurt daar? Rik is 16 jaar en woont in een van de molens van Kinderdijk.

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

Lieve klasgenootjes, ik ga mijn spreekbeurt houden over wind. Maar wel de wind buiten.

Lieve klasgenootjes, ik ga mijn spreekbeurt houden over wind. Maar wel de wind buiten. Spreekbeurt over wind van Mees Lieve klasgenootjes, ik ga mijn spreekbeurt houden over wind. Maar wel de wind buiten. Wat ga ik doen? - Ik wil in mijn spreekbeurt eerst iets vertellen over wat wind is.

Nadere informatie

Help, een overstroming!

Help, een overstroming! Help, een overstroming! Lees het krantenartikel over tante Sil. Bewoners vluchten voor hoog water Crisiscentrum Rosmalen, 31 jan. 1995 Het is de tweede dag van de evacuatie. Duizenden inwoners uit Lith

Nadere informatie

Wonen onder zeeniveau is minder logisch dan je denkt Klas 3 NAAM...

Wonen onder zeeniveau is minder logisch dan je denkt Klas 3 NAAM... Wonen onder zeeniveau is minder logisch dan je denkt Klas 3 NAAM... Adwin Bosschaart Dit lesmateriaal maakt deel uit van het promotieonderzoek van Adwin Bosschaart (a.bosschaart@hva.nl). Dit onderzoek

Nadere informatie

Aardrijkskunde Toets. Leontine Helmer. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/67408

Aardrijkskunde Toets. Leontine Helmer. CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie. http://maken.wikiwijs.nl/67408 Auteur Laatst gewijzigd Licentie Webadres Leontine Helmer 15 October 2015 CC Naamsvermelding 3.0 Nederland licentie http://maken.wikiwijs.nl/67408 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijsleermiddelenplein.

Nadere informatie

Leven onder water Pompen of verzuipen Project voor MBO

Leven onder water Pompen of verzuipen Project voor MBO Voor: Studenten van de MBO opleidingen op het gebied van: watermanagement, landbouw, veeteelt, tuinbouw, groene ruimte, loonwerk en verwante opleidingen. Door: Wetterskip Fryslân, Stichting Ir. D.F. Woudagemaal

Nadere informatie

oktober 2007 - nr 11 Prioriteit Zuid-Holland is de eerste provincie waar de uitvoeringswerkzaamheden langs de kust starten.

oktober 2007 - nr 11 Prioriteit Zuid-Holland is de eerste provincie waar de uitvoeringswerkzaamheden langs de kust starten. schakelen ROL VAN DE PROVINCIE IS NIET VOORBIJ oktober 2007 - nr 11 Op 5 september werd de starthandeling van de zwakke schakels Noordwijk en Flaauwe Werk feestelijk gevierd. Staatssecretaris mevrouw Tineke

Nadere informatie

KUSTVERDEDIGING KATWIJK

KUSTVERDEDIGING KATWIJK KUSTVERDEDIGING KATWIJK "Pootje Baden" Goke Leverand (1942) Boulevard te Katwijk Hilde Pracht Adelbert College Klas 6V4 AkK Voorwoord Nederland wordt continu bedreigd. Niet door vijandige buurlanden, meteorieten

Nadere informatie

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014

Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek West-en Oost-Vlaanderen NATHALIE ERBOUT ZWEVEGEM, 5 DECEMBER 2014 Klimaateffectschetsboek Scheldemondraad: Actieplan Grensoverschrijdende klimaatbeleid, 11 september 2009 Interregproject

Nadere informatie

Vroeger, toen hier ijs lag...

Vroeger, toen hier ijs lag... Vroeger, toen hier ijs lag... Opdrachtenboekje bij het geologisch leerpad Datum Naam Boekje Geo-pad 1 Inleiding Vroeger, toen hier ijs lag De titel van dit opdrachtenboekje is niet voor niets gekozen.

Nadere informatie

WIE EET WAT OP HET WAD

WIE EET WAT OP HET WAD Waddenzee De prachtige kleuren, de zilte geuren en de geluiden van de vele vogels, maken de Waddenzee voor veel mensen tot een geliefd gebied. Maar niet alleen mensen vinden het fijn om daar te zijn, voor

Nadere informatie

Het gebied Begrenzing

Het gebied Begrenzing Cursus Reitdiep Het gebied Begrenzing -In het Oosten: de lijn Westerdijkshorn Wolddijk - Noorderhogebrug -In het Westen: de lijn Zuurdijk Lammerburen - Balmahuizen -In het Noorden: de lijn Onderwierum

Nadere informatie

Mens, natuur & milieu

Mens, natuur & milieu Mens, natuur & milieu Lesbrief Biologie. In dit thema ga je aan de gang met opdrachten die gaan over de ontwikkelingen in het havengebied en de gevolgen voor natuur en milieu. Deze opdracht is een lesbrief

Nadere informatie

Uitsterven of wegwezen

Uitsterven of wegwezen Klimaatverandering 7 en 8 5 Uitsterven of wegwezen Voedselwebspel Doelen Begrippen Materialen Duur De leerlingen: kennen een aantal oorzaken waardoor dieren uitsterven of verdwijnen, waaronder de klimaatverandering.

Nadere informatie

Surfrider Foundation Holland Tweede Helmersstraat 87-3 1054 CE Amsterdam

Surfrider Foundation Holland Tweede Helmersstraat 87-3 1054 CE Amsterdam Gedeputeerde Staten van Noord-Holland Directie Beleid- Sector Water T.a.v. de heer J.H. Eikelenboom, Zwakke Schakels, zaaknummer 162293/162301 Postbus 3007 2001 DA Haarlem inspraakzwakkeschakels@noord-holland.nl

Nadere informatie

MASTERPLAN KUSTVEILIGHEID. Dr. ir. Nathalie Balcaen

MASTERPLAN KUSTVEILIGHEID. Dr. ir. Nathalie Balcaen MASTERPLAN KUSTVEILIGHEID Dr. ir. Nathalie Balcaen Agenda promofilm Kustveiligheid korte historiek toelichting van de werken in de verschillende kustgemeentes communicatie Kustveiligheid Korte historiek

Nadere informatie

Naar minder harde grenzen. Luc Kohsiek Dijkgraaf

Naar minder harde grenzen. Luc Kohsiek Dijkgraaf Naar minder harde grenzen Luc Kohsiek Dijkgraaf Inhoud Het klimaat verandert De samenleving verandert Van scherpe scheiding tussen overheid en burgers naar participerende samenwerking Van scherpe scheiding

Nadere informatie

Opdrachtkaarten Herfst

Opdrachtkaarten Herfst Zandspoor Opdrachtkaarten Herfst Zandspoor Opdrachtkaarten Herfst Je gaat in het duingebied onderzoek doen naar allerlei dingen die met zand te maken hebben. De materialen die daarvoor nodig zijn, zitten

Nadere informatie

Woordenschat groep 4 les 1. 1. Remco gaf een optreden. Hij zong het lied: Hier is mijn huis Hij is een. a. Zeeman b. Artiest c. Meester d.

Woordenschat groep 4 les 1. 1. Remco gaf een optreden. Hij zong het lied: Hier is mijn huis Hij is een. a. Zeeman b. Artiest c. Meester d. Woordenschat groep 4 les 1 1. Remco gaf een optreden. Hij zong het lied: Hier is mijn huis Hij is een. a. Zeeman b. Artiest c. Meester d. Schilder Remco zingt over Vroeger was hier de zee Bij Lelystad

Nadere informatie

Veranderend weer en klimaatverandering

Veranderend weer en klimaatverandering Veranderend weer en klimaatverandering Mensen reageren op het weer. Trek je een T-shirt aan of wordt het een trui? Ga je met de tram omdat het regent, of neem je de fiets omdat het toch droog blijft? Is

Nadere informatie

De Ouderenpartij NH maakt zich ernstig zorgen over de hoogwaterveiligheid Den Oever/Afsluitdijk/Kornwerderzand

De Ouderenpartij NH maakt zich ernstig zorgen over de hoogwaterveiligheid Den Oever/Afsluitdijk/Kornwerderzand Vragen nr. 25 Aan de leden van Provinciale Staten van Noord-Holland Haarlem, 26 juni 2012 Onderwerp: vragen van de heer J.H. Leever (ONH). De voorzitter van Provinciale Staten van Noord-Holland deelt u

Nadere informatie

Beleidsregels watervergunningen Strandbebouwing

Beleidsregels watervergunningen Strandbebouwing Auteur E. Velema Registratienummer 13.52560 Versie 2.0 Status Definitief Afdeling Waterkeringen & wegen Inhoudsopgave 1 Verklaring van afkortingen begrippen en terminologie 3 2 Inleiding 4 2.1 Keur 4 3

Nadere informatie

VERSLAG VAN DE VERGADERING VAN 3 SEPTEMBER 2009.

VERSLAG VAN DE VERGADERING VAN 3 SEPTEMBER 2009. Stichting Dorpsraad Callantsoog & Groote Keeten Website: www. dorpsraadcallantsoog.tk Email: dorpsraadcgk@quicknet.nl secretariaat: Jewelweg 1 1759 HA Callantsoog Girorekening: P 606575 VERSLAG VAN DE

Nadere informatie

Hoog water op het schoolplein? Kustzone van Noord Holland Tekstboek

Hoog water op het schoolplein? Kustzone van Noord Holland Tekstboek Hoog water op het schoolplein? Kustzone van Noord Holland Tekstboek Naam : Klas:...... Inhoud Inhoud... 2 1 Introductie... 4 1.1 Overstromingen... 4 1.2 Wateroverlast... 6 2. Een overstroming in mijn omgeving,

Nadere informatie

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2010 - I

Eindexamen aardrijkskunde vwo 2010 - I Leefomgeving Opgave 8 Het Oosterdokseiland Bestudeer de bronnen 1 en 2 die bij deze opgave horen. Amsterdam doet momenteel grote investeringen in de ontwikkeling van de zuidoever van het IJ. Het project

Nadere informatie

Een handboek voor het helpen van haaien

Een handboek voor het helpen van haaien Een handboek voor het helpen van haaien Eerst roofdier nu prooi Wist jij dat... Oost west, thuis best! In de Noordzee en de andere zeeën van Europa wonen wel 130 verschillende soorten haaien en hun neefjes,

Nadere informatie

VAKANTIE VOORBIJ: SCHOP IN DE GROND!

VAKANTIE VOORBIJ: SCHOP IN DE GROND! Nieuwsbrief augustus 2015 Verbreding N279 s-hertogenbosch-veghel VAKANTIE VOORBIJ: SCHOP IN DE GROND! Tot nu toe waren er nog weinig werkzaamheden te zien voor de ver bre - ding van de N279 tussen s-hertogenbosch

Nadere informatie

Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto.

Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto. Schaapje Schaap en de Wolkjes Schaapje Schaap woont op de weide samen met Nina en Osto. De schaapjes hebben een mooie stal, met zacht stro om in te slapen. Kom, zegt Nina, we gaan slapen, ik ben moe. Maar

Nadere informatie

Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2

Lesbrief. biologie NATUUR EN MILIEU OPDRACHT 1 - MAASVLAKTE 2 Lesbrief Onderbouw voortgezet onderwijs - VWO NATUUR EN MILIEU De haven van Rotterdam is de grootste haven van Europa. Steeds meer spullen die je in de winkel koopt, komen per schip in Rotterdam binnen.

Nadere informatie

Inleiding Waarom dit onderwerp?

Inleiding Waarom dit onderwerp? Inleiding Ik zou graag willen weten hoe vulkanen ontstaan. En wat de oorzaak kan zijn dat vulkanen uitbarsten. Waarom dit onderwerp? Ik heb dit onderwerp gekozen omdat ik laatst heel vaak de Etna op tv

Nadere informatie