Voorafgaande zorgplanning en wilsverklaringen. Christophe Lemmens Advocaat Dewallens & partners Gastprofessor UAntwerpen

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Voorafgaande zorgplanning en wilsverklaringen. Christophe Lemmens Advocaat Dewallens & partners Gastprofessor UAntwerpen"

Transcriptie

1 Voorafgaande zorgplanning en wilsverklaringen Christophe Lemmens Advocaat Dewallens & partners Gastprofessor UAntwerpen

2 1 Overzicht Begrippenkader Positieve wilsverklaring Euthanasieverklaring Negatieve wilsverklaring Machtiging van een vertegenwoordiger Casus van de demente patiënt

3 BEGRIPPENKADER 2

4 3 Voorafgaande zorgplanning Continu proces van overleg tussen zorgverleners, patiënt en naasten Toenemend belang Toekomstgericht Doel: gedeeld beslissingsproces + afstemmen (levenseinde)zorg op wensen en voorkeuren patiënt Mentaliteitswijziging Belang van schriftelijke rapportering

5 4 Wilsverklaringen? Onderdeel van advance care planning (ACP) Instrument ter planning van een latere wilsonbekwaamheid Doel: uitschakelen van de factor tijd + bewaren autonomie patiënt

6 Actuele v. voorafgaande wilsverklaringen 5 Actuele wilsverklaring - Gaat uit van wilsbekwame patiënt - Uitvoering hic et nunc - Vb. nu weigeren chemo na vastgestelde terugkeer kanker Voorafgaande wilsverklaring - Gaat uit van wilsbekwame patiënt - Uitvoering bij wilsonbekwaamheid - Vb. nu beslissen dat je geen chemo meer wil als kanker terugkomt en je dan niet meer kan beslissen

7 6 Negatieve v. positieve wilsverklaringen Negatieve wilsverklaring: - Voorafgaande behandelingsweigering - Bindend - Wet Patiëntenrechten = dus patiëntenrecht Positieve wilsverklaring: - Voorafgaande wens/toestemming - Niet bindend - Bv. voorafgaand euthanasieverzoek

8 Wilsverklaringen bij leven v. post mortem 7 Wilsverklaringen bij leven: - Uitvoering bij leven patiënt - Bv. voorafgaand euthanasieverzoek en voorafgaande behandelingsweigering Wilsverklaringen post mortem: - Uitvoering na overlijden patiënt - Bv. wil inzake orgaandonatie en lijkbezorging

9 8 Inhoud van een wilsverklaring Instructies of richtlijnen uitvaardigen (positief of negatief) Een vertegenwoordiger aanduiden Combinatie van beiden (aanbevolen)

10 9 POSITIEVE WILSVERKLARING

11 10 Voorbeelden Ik wens adequate pijnbestrijding. Indien ik mij op een gegeven moment in een uitzichtloze situatie zou bevinden, dan wens ik dat er alles aan gedaan wordt om mij in leven te houden.

12 11 Patiëntenrecht? Voorafgaande toestemming tot een (be)handeling of wensen van de patiënt Geen wettelijk kader (uitgezonderd euthanasieverklaring) Vgl. voorwaarden negatieve wilsverklaring

13 12 Juridische waarde? Niet bindend of afdwingbaar Volgens sommigen nutteloos Maar: - Gaat om wil/wensen patiënt - Uitdrukking zelfbepalingsrecht - Enige houvast want patiënt is wilsonbekwaam - Achterliggende waarden/doelstellingen afleiden - Betrokkenheid wilsonbekwame patiënt (WP) Dus: zeer ernstig rekening houden met

14 13 Medisch zinloos handelen Grondslag: - Geen wettelijke bepaling - Arts is nooit verplicht een medisch zinloze (be)handeling uit te voeren Conflict arts patiënt/vertegenwoordiger - trend in rechtspraak - Nuancering? Fysiologisch vs. kwalitatief zinloos Kwalitatief: niet spoedeisend vs. spoedeisend

15 EUTHANASIEVERKLARING 14

16 15 Euthanasie? Opzettelijk levensbeëindigend handelen door een ander dan de betrokkene, op diens verzoek!!! Geen recht op euthanasie!!! Gewetensclausule: - Arts is nooit verplicht om euthanasie toe te passen - Niemand is verplicht om zijn medewerking te verlenen

17 Actueel v. voorafgaand euthanasieverzoek Actueel euthanasieverzoek: - Gaat uit van een wilsbekwame patiënt (nooit familie!) - Patiënt vraagt het nu - Mondeling én schriftelijk verzoek om zeker te zijn Voorafgaand euthanasieverzoek: - Gaat uit van een wilsbekwame patiënt (nooit familie!) - Patiënt vroeg het in het verleden toen hij wilsbekwaam was - Enkel schriftelijk verzoek 16

18 17 Frequentie : aangiften actuele verzoeken (99,5 %) - 1 euthanasieverklaring (O,5 %) : aangiften actuele verzoeken (98 %) - 13 euthanasieverklaringen (2 %) : aangiften actuele verzoeken (97 %) - 26 euthanasieverklaringen (3%) aangiften actuele verzoeken (97 %) - 36 euthanasieverklaringen (3 %)

19 18 Frequentie (vervolg) aangiften actuele verzoeken (98 %) - 49 euthanasieverklaringen (2 %)

20 19 Euthanasieverklaring opstellen Handelingsbekwame meerderjarige of ontvoogde minderjarige Niet een minderjarige, Cfr. Wet 2014 Schriftelijke verklaring: - Op elk moment - Opgesteld door patiënt (evt. derde indien fysieke onmogelijkheid vb. verlamming) - T.o.v. twee meerderjarige getuigen (minstens 1 geen materieel belang bij overlijden) - Evt. aanstelling vertrouwensperso(o)n(en) - Gedateerd en ondertekend door patiënt, twee getuigen en evt. vertrouwensperso(o)n(en) - In patiëntendossier

21 20 Euthanasieverklaring opstellen KB 2 april Wettelijk model (verplichte en niet-verplichte vermeldingen) - Handgeschreven of getypt - Verklaring kan te allen tijde en vormvrij aangepast of ingetrokken worden - Herbevestiging: volledig nieuwe wilsverklaring KB 27 april Facultatief elektronisch registratiesysteem - Vanaf 1 september Succesvol systeem

22 21 Euthanasieverklaring uitvoeren Geldige euthanasieverklaring (voorwaarden opstellen en niet ingetrokken) Gezondheidstoestand patiënt: - Ernstige en ongeneeslijke, door ongeval of ziekte veroorzaakte aandoening - Toestand van onomkeerbaar buiten bewustzijn (onomkeerbaar coma en PVS Géén dementie) Maximum geldigheidsduur van 5 jaar - Te rekenen vanaf opstellen wilsverklaring tot ogenblik waarop patiënt wil niet meer kan uiten - Herbevestiging mogelijk Procedurevoorwaarden naleven

23 22 Procedurevoorwaarden Andere arts raadplegen over onomkeerbaarheid (onafhankelijk, bevoegd, taken) Evt. bespreking met verplegend team Evt. bespreking met vertrouwensperso(o)n(en) Evt. bespreking met naasten Regelmatige rapportering in patiëntendossier Evt. bijkomende voorwaarden arts Invullen en opsturen registratiedocument

24 23 Vertrouwenspersoon Aanduiding facultatief Meerderjarig Onverenigbaarheden Taken: - Arts op de hoogte brengen van wil patiënt en euthanasieverklaring - Wilsverklaring ondertekenen - Euthanasieverzoek bespreken met arts - Evt. naasten aanduiden met zelfde doel - Rol bij afwijzing verzoek door arts -> bereidwillige arts zoeken

25 24 NEGATIEVE WILSVERKLARING

26 25 Wet Patiëntenrechten Recht op informed consent Logische keerzijde: recht om toestemming te weigeren of in te trekken Actuele v. voorafgaande weigering Bindend!!! - Recht op fysieke integriteit patiënt - Strafrechtelijke component - Verbintenisrechtelijke component

27 26 Negatieve wilsverklaring opstellen Wilsbekwame patiënt (ook rijpe minderjarige) Schriftelijk Welomschreven tussenkomst Dagtekening en ondertekening Mogelijkheid tot intrekking/wijziging Tussenkomst getuigen, arts of notaris niet verplicht Geen registratiemogelijkheid

28 Negatieve wilsverklaring uitvoeren Onbeperkt geldig in de tijd Veranderde omstandigheden? Nieuwe medische ontwikkelingen? Bv. ziekte die voorheen ongeneeslijk was, is nu behandelbaar Bv. voorheen risicovolle behandeling nu routinebehandeling Spoedgeval? Vage, algemene en onduidelijke termen vermijden -> welomschreven tussenkomst Bv. Indien ik terminaal ben, wens ik geen heroïsche (be)handelingen meer Vb. Indien ik mijn familie niet meer herken, wens ik geen (enkele soort) ziekenhuisopname meer 27

29 28 MACHTIGING VERTEGENWOORDIGER

30 29 Wet Patiëntenrechten Minderjarigen: ouders of voogd Meerderjarigen: - Bijzonder schriftelijk mandaat - Aanvullende wettelijke regeling

31 30 Zelf vertegenwoordiger aanduiden Bijzonder schriftelijk mandaat Gedagtekend Ondertekend door patiënt en aangeduide vertegenwoordiger -> Toestemming vertegenwoordiger Herroeping mandaat: - Door patiënt of vertegenwoordiger - Gedagtekend en ondertekend geschrift

32 31 Zelf vertegenwoordiger aanduiden Onbeperkte geldigheidsduur Bindende wilsverklaring Best combinatie met negatieve en/of positieve wilsverklaringen Tip: evt. standaard vragen bij opname in ziekenhuis/rusthuis? - Nu wordt enkel gevraagd en genoteerd wie we moeten bellen aanduiding vertegenwoordiger

33 32 Geen vertegenwoordiger aangeduid Aanvullende wettelijke cascaderegeling: - Persoonlijk gemachtigde - Bewindvoerder (Wet 17 maart 2013) - Samenwonende echtgenoot, wettelijk of feitelijk samenwonende partner - Meerderjarig kind - Ouder - Meerderjarige broer of zus - Betrokken beroepsbeoefenaar Opm.: één vertegenwoordiger is voldoende, bij conflict binnen zelfde rang beslist beroepsbeoefenaar

34 33 Taak vertegenwoordiger Uitoefenen rechten patiënt in diens plaats <-> Vertrouwenspersoon: bijstaan patiënt Gebonden bevoegdheid Welbepaalde beslissingsstandaarden (1) Wil patiënt (2) Objectief medisch belang patiënt -> Niet volgens eigen inzichten

35 34 Conflict arts- vertegenwoordiger Arts wijkt af van beslissing vertegenwoordiger - Bedreiging leven of ernstige aantasting gezondheid patiënt - Multidisciplinair overleg Enkele uitzondering: - Door patiënt benoemde vertegenwoordiger kan zich beroepen op wil patiënt

36 35 CASUS VAN DE DEMENTE PATIENT

37 Dementie en euthanasie 36 Bv. Als ik dement ben en mijn kinderen niet meer kan herkennen, wens ik dat euthanasie op mij wordt toegepast Niet obv voorafgaande euthanasieverklaring Actueel euthanasieverzoek in principe wel mogelijk indien wilsbekwaam (bv. Hugo Claus) Nog andere mogelijkheden?

38 37 Andere mogelijkheden? Weigeren van een behandeling: - Actueel indien wilsbekwaam - Voorafgaande weigering ook mogelijk Aanduiden van een vertegenwoordiger Belang van advance care planning

39 Voorafgaande zorgplanning en wilsverklaringen Christophe Lemmens Advocaat Dewallens & partners Gastprofessor UAntwerpen

VERDUIDELIJKING WETGEVING ROND HET LEVENSEINDE

VERDUIDELIJKING WETGEVING ROND HET LEVENSEINDE VERDUIDELIJKING WETGEVING ROND HET LEVENSEINDE Alle wetteksten en/of documenten, beschreven in dit document zijn te downloaden op www.palliatieve.org > professionele gebruiker > wetgeving en documenten

Nadere informatie

Wilsverklaring invullen. Juridische informatie. Manu Keirse Hoogleraar Faculteit der Geneeskunde, KULeuven

Wilsverklaring invullen. Juridische informatie. Manu Keirse Hoogleraar Faculteit der Geneeskunde, KULeuven Wilsverklaring invullen Juridische informatie Manu Keirse Hoogleraar Faculteit der Geneeskunde, KULeuven Meer dan levenseinde Mijn gezondheidszorg Levenseinde Regelingen nadien zoals: afstaan organen,

Nadere informatie

JURIDISCHE OMKADERING VAN MAATSCHAPPELIJKE EVOLUTIE NAAR MEER ZELFBESCHIKKING, VROEGTIJDIGE ZORGPLANNING EN ONDERSTEUNING BIJ WILSONBEKWAAMHEID

JURIDISCHE OMKADERING VAN MAATSCHAPPELIJKE EVOLUTIE NAAR MEER ZELFBESCHIKKING, VROEGTIJDIGE ZORGPLANNING EN ONDERSTEUNING BIJ WILSONBEKWAAMHEID JURIDISCHE OMKADERING VAN MAATSCHAPPELIJKE EVOLUTIE NAAR MEER ZELFBESCHIKKING, VROEGTIJDIGE ZORGPLANNING EN ONDERSTEUNING BIJ WILSONBEKWAAMHEID Luc Goutry Ere-Volksvertegenwoordiger HET MAATSCHAPPELIJK

Nadere informatie

Dr. Marc Desmet Palliatieve Dienst Virga Jesseziekenhuis Hasselt

Dr. Marc Desmet Palliatieve Dienst Virga Jesseziekenhuis Hasselt Dr. Marc Desmet Palliatieve Dienst Virga Jesseziekenhuis Hasselt Inhoud Codes Beperking Therapie Vroegtijdige zorgplanning (VZP) Wilsverklaringen Vertegenwoordiger / vertrouwenspersoon = middelen (geen

Nadere informatie

Wilsverklaring en levenseinde. Informatiebrochure Patiënten

Wilsverklaring en levenseinde. Informatiebrochure Patiënten Wilsverklaring en levenseinde Informatiebrochure Patiënten 1. Vroegtijdige zorgplanning...4 1.1 Nu denken aan later...4 1.2 Euthanasieverklaring...5 1.3 Wilsverklaring...5 2. Euthanasie...6 2.1 Wat is

Nadere informatie

Wilsverklaring-wilsbeschikkinglevenstestament. Juridische aspecten Herman NYS

Wilsverklaring-wilsbeschikkinglevenstestament. Juridische aspecten Herman NYS Wilsverklaring-wilsbeschikkinglevenstestament Juridische aspecten Herman NYS Plan uiteenzetting Het begrippenkader De juridische duiding Het Belgisch recht (Tussentijdse) Besluiten Het begrippenkader Complexe

Nadere informatie

Therapeutische hardnekkigheid en wilsverklaringen: Juridische omkadering

Therapeutische hardnekkigheid en wilsverklaringen: Juridische omkadering Therapeutische hardnekkigheid en wilsverklaringen: Juridische omkadering Lezing Geneeskundige Kring Oudenaarde 18 februari 2014 Sylvie Tack Doctor in de Rechten Praktijkassistent Universiteit Gent Advocaat

Nadere informatie

Nu denken aan dan Wegwijs in het web van wilsverklaringen rondom het levenseinde

Nu denken aan dan Wegwijs in het web van wilsverklaringen rondom het levenseinde Nu denken aan dan Wegwijs in het web van wilsverklaringen rondom het levenseinde Bekkevoort, 24 april 2015 Paul Schotsmans (i.s.m. Herman Nys, medisch recht KU Leuven) Wilsverklaring? Een wilsverklaring

Nadere informatie

Netwerk Palliatieve Zorg Zuid-Oost-Vlaanderen Zorgplanning, ook voor morgen

Netwerk Palliatieve Zorg Zuid-Oost-Vlaanderen Zorgplanning, ook voor morgen Het Leven Helpen VZW Netwerk Palliatieve Zorg Zuid-Oost-Vlaanderen Zorgplanning, ook voor morgen Waarover gaat het? De zekerheden van het leven: Geboorte Ziekte en gezondheid Sterven Plots overlijden,

Nadere informatie

Juridische mogelijkheden inzake patiëntenrechten 18 februari 2013. Sylvie Tack Doctor in de Rechten postdoctoraal medewerker UGent Advocaat

Juridische mogelijkheden inzake patiëntenrechten 18 februari 2013. Sylvie Tack Doctor in de Rechten postdoctoraal medewerker UGent Advocaat Juridische mogelijkheden inzake patiëntenrechten 18 februari 2013 Sylvie Tack Doctor in de Rechten postdoctoraal medewerker UGent Advocaat Overzicht Patiëntenrechten vandaag omvangrijk Vandaag beperken

Nadere informatie

Www.wilsverklaring.be

Www.wilsverklaring.be Www.wilsverklaring.be Wegwijs in het web van de wilsverklaringen Herman Nys * en Bart Hansen ** 1. Inleiding In de maatschappelijke discussie over het levenseinde speelt er één constante: patiënten hebben

Nadere informatie

Vaak gestelde vragen

Vaak gestelde vragen Vaak gestelde vragen 1. Wat is een voorafgaande wilsverklaring inzake euthanasie? Het is een schriftelijke wilsverklaring van een persoon die, ingeval hij wilsonbekwaam zou zijn, wenst dat een arts euthanasie

Nadere informatie

Richtlijnen Palliatieve en Supportieve zorg

Richtlijnen Palliatieve en Supportieve zorg Laarbeeklaan 101 1090 Brussel Oncologisch Handboek Euthanasie V1.2008 EUTHANASIE: TOELICHTING EN PRAKTISCHE RICHTLIJNEN 1 Inleiding In 2002 werden drie wetten met betrekking tot de zorg voor patiënten

Nadere informatie

exemplaar voor in medisch dossier 2 e exemplaar (voor aanvrager)

exemplaar voor in medisch dossier 2 e exemplaar (voor aanvrager) AANVRAAGFORMULIER TOT HET BEKOMEN VAN EEN AFSCHRIFT VAN GEGEVENS UIT EEN PATIENTENDOSSIER In uitvoering en volgens de modaliteiten van artikel 9 van de wet op de patiëntenrechten van 22 augustus 2002 IDENTITEIT

Nadere informatie

COMMUNICEREN OVER HET LEVENSEINDE : WAAROM???

COMMUNICEREN OVER HET LEVENSEINDE : WAAROM??? Ik wil niet leven zoals een plant Als ik mijn familie niet meer ken, wil ik liever dood Ik wil niet afzien! Mijn broer denkt zus, en ik zo, wat moeten we nu doen? Hebben wij nu wel de juiste keuzes gemaakt?

Nadere informatie

Beslissingen bij ernstige ziekte of levenseinde. i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n

Beslissingen bij ernstige ziekte of levenseinde. i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Beslissingen bij ernstige ziekte of levenseinde i n f o r m a t i e v o o r p a t i ë n t e n Beslissingen bij ernstige ziekte of levenseinde 2 Beslissingen bij ernstige ziekte of levenseinde 3 Inleiding

Nadere informatie

REGISTRATIEDOCUMENT EUTHANASIE

REGISTRATIEDOCUMENT EUTHANASIE REGISTRATIEDOCUMENT EUTHANASIE Formulier bij aangetekend schrijven met ontvangstbewijs te zenden naar de Federale Controle- en Evaluatiecommissie voor de toepassing van de wet betreffende de euthanasie,

Nadere informatie

Wilsverklaringen inzake mijn gezondheidszorg en mijn levenseinde

Wilsverklaringen inzake mijn gezondheidszorg en mijn levenseinde Wilsverklaringen inzake mijn gezondheidszorg en mijn levenseinde Mijn persoonlijke waarden en opvattingen Naast de uitdrukkelijke wilsverklaringen die volgen, wil ik dat altijd rekening wordt gehouden

Nadere informatie

VERZOEK TOT INZAGE/AFSCHRIFT VAN GEGEVENS UIT EEN PATIËNTENDOSSIER

VERZOEK TOT INZAGE/AFSCHRIFT VAN GEGEVENS UIT EEN PATIËNTENDOSSIER AZ Alma T.a.v. de hoofdgeneesheer Moeie 18 9900 Eeklo VERZOEK TOT INZAGE/AFSCHRIFT VAN GEGEVENS UIT EEN PATIËNTENDOSSIER IDENTITEIT VAN DE PATIËNT Naam en Voornaam... Adres Geboortedatum AANVRAGER Naam

Nadere informatie

Euthanasie en wilsverklaringen

Euthanasie en wilsverklaringen Euthanasie en wilsverklaringen Wetenschappelijke vergadering AZ Damiaan Oostende Woensdag 6 mei 2015 Ann Vandenbroucke geriater Levenseinde Inhoud : LEIF Levenseinde beslissingen Euthanasiewet - voorwaarden

Nadere informatie

WILSVERKLARINGEN BETREFFENDE MIJN GEZONDHEIDSZORG EN MIJN LEVENSEINDE

WILSVERKLARINGEN BETREFFENDE MIJN GEZONDHEIDSZORG EN MIJN LEVENSEINDE WILSVERKLARINGEN BETREFFENDE MIJN GEZONDHEIDSZORG EN MIJN LEVENSEINDE Wilsverklaringen betreffende levenseinde 1/14 Toelichting bij het gebruik van de wilsverklaringen betreffende uw gezondheidszorg en

Nadere informatie

Wilsverklaringen inzake mijn gezondheidszorg en levenseinde

Wilsverklaringen inzake mijn gezondheidszorg en levenseinde Wilsverklaringen inzake mijn gezondheidszorg en levenseinde Rijksregisternummer: Mijn persoonlijke waarden en opvattingen Naast de uitdrukkelijke wilsverklaringen die volgen, wil ik dat altijd rekening

Nadere informatie

4. Toestemming in iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar

4. Toestemming in iedere tussenkomst van de beroepsbeoefenaar Welke zijn de rechten van de patiënt? De wet betreffende de rechten van de patiënt voorziet in: 1. Kwaliteitsvolle dienstverstrekking 2. De vrije keuze van een beroepsbeoefenaar 3. Informatie over de persoonlijke

Nadere informatie

Euthanasie: de wet en de praktijk

Euthanasie: de wet en de praktijk Euthanasie: de wet en de praktijk Informatiefolder voor patiënten en familieleden 90.007N-140401 Jan Yperman Ziekenhuis Briekestraat 12 8900 Ieper www.yperman.net Inleiding U leest deze infobrochure niet

Nadere informatie

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw

De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw De vertrouwenspersoon in de gezondheidszorg: visie Vlaams Patiëntenplatform vzw Els Meerbergen Projectverantwoordelijke patiëntenrechten en eerstelijnsgezondheidzorg VPP Studiedag Decreet rechtspositie

Nadere informatie

Euthanasie Informatiebrochure voor patiënten en hun naasten

Euthanasie Informatiebrochure voor patiënten en hun naasten Euthanasie Informatiebrochure voor patiënten en hun naasten Palliatief Support Team 03 650 50 57 Inleiding Als u vragen heeft over beslissingen rond het levenseinde en meer bepaald over euthanasie, dan

Nadere informatie

INFORMATIE BETREFFENDE EUTHANASIE, LEVENSTESTAMENT EN LEVENSEINDE.

INFORMATIE BETREFFENDE EUTHANASIE, LEVENSTESTAMENT EN LEVENSEINDE. INFORMATIE BETREFFENDE EUTHANASIE, LEVENSTESTAMENT EN LEVENSEINDE. Levenseinde. Levenstestament. Euthanasie. Wat als ik dement wordt? Wat als ik in een uitzichtloze toestand van lijden terechtkom? Wat

Nadere informatie

6. Palliatieve zorg, vroegtijdige zorgplanning en euthanasie

6. Palliatieve zorg, vroegtijdige zorgplanning en euthanasie 6. Palliatieve zorg, vroegtijdige zorgplanning en euthanasie 6.1 Palliatieve zorg Palliatieve zorg is de totaalzorg voor mensen met een levensbedreigende aandoening bij wie geen genezende behandeling meer

Nadere informatie

Wet betreffende de rechten van de patiënt van 22 augustus 2002 : art.9 Recht op inzage/afschrift van het patiëntendossier

Wet betreffende de rechten van de patiënt van 22 augustus 2002 : art.9 Recht op inzage/afschrift van het patiëntendossier Wet betreffende de rechten van de patiënt van 22 augustus 2002 : art.9 Recht op inzage/afschrift van het patiëntendossier Cathérine Beele Juridisch adviseur 7 februari 2009 1 Inhoud Inleiding Wat is inzage

Nadere informatie

Recht en Ouder worden

Recht en Ouder worden Recht en Ouder worden Juridische aspecten van ouder worden: vertegenwoordiging van de wilsonbekwame, schenkingen/testamenten, euthanasieverklaring, zorgcontracten Hendrik DEBUCQUOY notaris te Diksmuide

Nadere informatie

Woonzorgnetwerk Vincenthove vzw. WARME Zorg voor een menswaardig levenseinde (=vroegtijdige zorgplanning)

Woonzorgnetwerk Vincenthove vzw. WARME Zorg voor een menswaardig levenseinde (=vroegtijdige zorgplanning) Pagina 12 Woonzorgnetwerk Vincenthove vzw Inhoud brochure: WARME Zorg voor een menswaardig levenseinde (= vroegtijdige zorgplanning) Gedicht pag. 2 Warme Zorg voor een menswaardig levenseinde pag. 3 De

Nadere informatie

Rechten en plichten voor cliënten Cliëntinformatie over de WGBO

Rechten en plichten voor cliënten Cliëntinformatie over de WGBO Rechten en plichten voor cliënten Cliëntinformatie over de WGBO Groningen, mei 2014 Inleiding De WGBO is een afkorting van Wet op de Geneeskundige Behandelings Overeenkomst. In deze wet zijn zowel de rechten

Nadere informatie

TITEL I INLEIDENDE BEPALINGEN HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALING

TITEL I INLEIDENDE BEPALINGEN HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALING TITEL I INLEIDENDE BEPALINGEN HOOFDSTUK I ALGEMENE BEPALING Art. 1 Deze wet regelt een aangelegenheid als bedoeld in artikel 78 van de Grondwet. HOOFDSTUK II DEFINITIES EN TOEPASSINGSGEBIED Art. 2 Voor

Nadere informatie

DEFINITIES WELKE RECHTEN HEB JE ALS PATIËNT?

DEFINITIES WELKE RECHTEN HEB JE ALS PATIËNT? Als patiënt heb je heel wat rechten. Een patiënt ben je, ook al ben je niet echt ziek, bijvoorbeeld bij een bezoek aan je tandarts, apotheker, kinesitherapeut, Op 22 augustus 2002 keurde het federaal parlement

Nadere informatie

Geestelijk gezondheidsrecht 2:

Geestelijk gezondheidsrecht 2: Geestelijk gezondheidsrecht 2: patientenrechten/mensenrechten / subjectieve rechten A. Patiëntenrechten Van object tot actor Historische achtergrond, bronnen Nürnburg: nazistische ontsporing geneeskunde

Nadere informatie

Medische Beslissingen rond het levenseinde

Medische Beslissingen rond het levenseinde Medische Beslissingen rond het levenseinde Jo Lisaerde Eric Triau Maartje Wils Bewonersadviesraad 7 december 2011 Definitie Palliatieve Zorg Palliatieve zorg is een totaalzorg voor mensen die aan een ziekte

Nadere informatie

Ethische en juridische aspecten bij sterilisatie

Ethische en juridische aspecten bij sterilisatie Ethische en juridische aspecten bij sterilisatie Mechelen 4 oktober 2012 Jan Vande Moortel Advocaat en lector www.advamo.com Ethische aspecten Verhouding recht en ethiek Is recht een belemmering bij zorgethiek?

Nadere informatie

Informatie over euthanasie

Informatie over euthanasie Informatie over euthanasie Inleiding Euthanasie is een onderwerp waar mensen heel verschillend over kunnen denken. Wat u van euthanasie vindt, hangt onder meer af van uw (religieuze) achtergrond, opvoeding,

Nadere informatie

VERZOEK INZAGE AFSCHRIFT PATIËNTENDOSSIER

VERZOEK INZAGE AFSCHRIFT PATIËNTENDOSSIER 1/7 VERZOEK INZAGE AFSCHRIFT PATIËNTENDOSSIER VERZOEK TOT inzage (voor gegevens overleden patiënt, enkel via beroepsbeoefenaar (zie bijlage 1)) afschrift (niet mogelijk voor gegevens overleden patiënt)

Nadere informatie

Het levenstestament. De regie zelf in handen houden. Wat is een levenstestament? Wat is het verschil met een gewoon testament?

Het levenstestament. De regie zelf in handen houden. Wat is een levenstestament? Wat is het verschil met een gewoon testament? Pagina 1 Het levenstestament De regie zelf in handen houden Wellicht heeft u wel eens nagedacht over wat er gebeurt wanneer u een zwaar ongeluk krijgt, ernstig ziek wordt of gaat dementeren? Wie kan dan

Nadere informatie

WILSVERKLARING TOT EUTHANASIE. V.O.C. Mechelen

WILSVERKLARING TOT EUTHANASIE. V.O.C. Mechelen WILSVERKLARING TOT EUTHANASIE V.O.C. Mechelen INLEIDING... 3 1. EUTHANASIE 1.1. Wat is euthanasie?...4 1.2. Is het stopzetten van een behandeling euthanasie?...4 1.3. Is het toedienen van hoge dosissen

Nadere informatie

De rechten en plichten van de patiënt

De rechten en plichten van de patiënt 1/6 Algemeen De rechten en plichten van de patiënt Inleiding Als patiënt hebt u een aantal rechten en plichten die zijn vastgelegd in de Wet Bescherming Persoonsgegevens, de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst

Nadere informatie

De nieuwe wet bestaat uit een gerechtelijk en een buitengerechtelijk luik.

De nieuwe wet bestaat uit een gerechtelijk en een buitengerechtelijk luik. Nieuwe wetgeving inzake bewindvoering is sinds 1/9/2014 van kracht. Deze wet vervangt de wet op de onbekwaamheid, de gerechtelijk raadsman, het voorlopig bewind en de verlengde minderjarigheid. Deze laatste

Nadere informatie

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen

Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen Niet reanimeren en andere behandelbeperkingen In deze folder leest u over de behandelbeperkingen die u kunt afspreken met uw arts. Bekende voorbeelden van een behandelbeperking zijn niet reanimeren en

Nadere informatie

INHOUD. Woord vooraf... v Dankwoord... vii INLEIDEND DEEL EN BEGRIPPENKADER. Hoofdstuk I. Inleiding... 3

INHOUD. Woord vooraf... v Dankwoord... vii INLEIDEND DEEL EN BEGRIPPENKADER. Hoofdstuk I. Inleiding... 3 INHOUD Woord vooraf................................................................. v Dankwoord.................................................................. vii INLEIDEND DEEL EN BEGRIPPENKADER Hoofdstuk

Nadere informatie

Vroegtijdige zorgplanning bij de geriatrische patiënt

Vroegtijdige zorgplanning bij de geriatrische patiënt Vroegtijdige zorgplanning bij de geriatrische patiënt Onderzoekers: Sigrid Van Camp a, Ineke van Eechoud a, Dr. Ruth Piers a Stuurgroep: Prof. Dr. Nele Van Den Noortgate a, Prof. Mieke Grypdonck b, Prof.

Nadere informatie

kikkerdirk - Fotolia.fr Federale Controle- en Evaluatie Commissie Euthanasie Informatiebrochure voor de artsen

kikkerdirk - Fotolia.fr Federale Controle- en Evaluatie Commissie Euthanasie Informatiebrochure voor de artsen kikkerdirk - Fotolia.fr Federale Controle- en Evaluatie Commissie Euthanasie (FCEE) Informatiebrochure voor de artsen Inhoudstafel 1. Aangifteverplichting. Minderjarige en meerderjarige patiënt...3 2.

Nadere informatie

INFORMATIEBUNDEL IN VERBAND

INFORMATIEBUNDEL IN VERBAND INFORMATIEBUNDEL IN VERBAND MET HET LEVENSEINDE 1/14 Colofon Samenstelling Inbreng gemeentelijke diensten T 016 85 30 20 Spoorwegstraat 6 3020 Herent www.herent.be Redactie Burgerzaken T 016 85 30 20 burgerzaken@herent.be

Nadere informatie

Jehova s Getuigen en het ontvangen van bloed(producten) in het Slingeland ziekenhuis

Jehova s Getuigen en het ontvangen van bloed(producten) in het Slingeland ziekenhuis 1 Jehova s Getuigen en het ontvangen van bloed(producten) in het Slingeland ziekenhuis Algemeen Op religieuze gronden verwerpen Jehova s Getuigen het toedienen van bloed(producten). In dit document wordt

Nadere informatie

Voorbereiding op het levenseinde

Voorbereiding op het levenseinde Voorbereiding op het levenseinde ANBO KBO PCOB donderdag 23 april 2015 Frits Ton, notaris te Culemborg Voorbereiding op het levenseinde Onderdeel hiervan is: Het vastleggen van uw wensen Aan welke onderwerpen

Nadere informatie

Wilsverklaring. Belangrijke documenten

Wilsverklaring. Belangrijke documenten Wilsverklaring Belangrijke documenten Bijlage 1: Voorbeeld wilsverklaring Behandelverbod Lees voordat u deze verklaring invult de toelichting bij het behandelverbod. Naam : Geboortedatum : Geboorteplaats:

Nadere informatie

Mr. Kees Blankman c.blankman@vu.nl

Mr. Kees Blankman c.blankman@vu.nl Mr. Kees Blankman c.blankman@vu.nl Zelf een wilsverklaring opstellen voor een latere situatie van wilsonbekwaamheid: bijv. een nietbehandelverklaring (non-reanimatie) of een euthanasieverklaring of orgaandonatie;

Nadere informatie

HET LEVENSTESTAMENT. Wat is een levenstestament?

HET LEVENSTESTAMENT. Wat is een levenstestament? HET LEVENSTESTAMENT U heeft er waarschijnlijk al over gehoord of iets over gelezen: het maken van een levenstestament. Maar wat is een levenstestament nu precies? En wanneer is het maken van een levenstestament

Nadere informatie

Samen kiezen voor een waardig levenseinde

Samen kiezen voor een waardig levenseinde Samen kiezen voor een waardig levenseinde VOORWOORD Kwaliteit geven aan je levenseinde is belangrijk. Via deze weg nodigen we je uit even stil te staan bij deze levensfase. Sterven maakt immers deel uit

Nadere informatie

Mter. Toon VANCOILLIE Mter. Karen VERHOLLEMAN

Mter. Toon VANCOILLIE Mter. Karen VERHOLLEMAN Mter. Toon VANCOILLIE Mter. Karen VERHOLLEMAN 3 beschermingsstatuten: Verlengde minderjarigheid ouderlijk gezag of voogdij Voorlopig bewindvoering Gerechtelijke onbekwaamverklaringen! Enkel vermogensbeheer

Nadere informatie

Palliatie of Euthanasie: De Twilight Zone. Prof. Dr. Paul Clement Universitaire Palliatieve Zorgeenheid Leuven

Palliatie of Euthanasie: De Twilight Zone. Prof. Dr. Paul Clement Universitaire Palliatieve Zorgeenheid Leuven Palliatie of Euthanasie: De Twilight Zone Prof. Dr. Paul Clement Universitaire Palliatieve Zorgeenheid Leuven Situering Beslissingen rond het levenseinde Zeer vaak: Niet meer starten van (al dan niet medisch

Nadere informatie

Zorg rond het levenseinde

Zorg rond het levenseinde Zorg rond het levenseinde informatiebrochure INHOUD Inleiding 4 De wet op de patiëntenrechten 5 Palliatieve zorg 7 Definitie van palliatieve zorgen 7 Palliatieve zorg in AZ Sint-Lucas Brugge 8 Medische

Nadere informatie

BESLISSEN RONDOM HET EINDE VAN HET LEVEN

BESLISSEN RONDOM HET EINDE VAN HET LEVEN BESLISSEN RONDOM HET EINDE VAN HET LEVEN Palliatieve sedatie, morfine en euthanasie in de praktijk; enkele juridische aspecten, waaronder de tuchtrechtelijke Begrippenkader palliatieve sedatie euthanasie

Nadere informatie

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer;

De Commissie voor de bescherming van de persoonlijke levenssfeer; 1/6 Advies nr 59/2013 van 27 november 2013 Betreft: Advies betreffende het ontwerp van koninklijk besluit tot wijziging van het koninklijk besluit van 27 april 2007 tot regeling van de wijze waarop de

Nadere informatie

Vroegtijdige Zorg Planning met betrekking tot het levenseinde bij personen met dementie

Vroegtijdige Zorg Planning met betrekking tot het levenseinde bij personen met dementie Vroegtijdige Zorg Planning met betrekking tot het levenseinde bij personen met dementie Prof Dr Nele Van Den Noortgate Dienst geriatrie UZ Gent Korte inhoud Vroegtijdige zorgplanning Wat is dit? Waarom

Nadere informatie

inhoudstafel Voorwoord...13 Hoofdstuk 1 (Gezondheids)zorgschulden: begrip en soorten schuldeisers...15

inhoudstafel Voorwoord...13 Hoofdstuk 1 (Gezondheids)zorgschulden: begrip en soorten schuldeisers...15 inhoudstafel Voorwoord...13 Hoofdstuk 1 (Gezondheids)zorgschulden: begrip en soorten schuldeisers...15 1. Het begrip zorgschuld...15 2. De verschillende schuldeisers van (gezondheids)zorgschulden...16

Nadere informatie

Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek. Publieksversie

Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek. Publieksversie Handreiking schriftelijk euthanasieverzoek Publieksversie Waarom nadenken en praten over uw levenseinde? Misschien denkt u wel eens na over uw levenseinde. In dat laatste deel van uw leven kan uw dokter

Nadere informatie

Checklist levenstestament

Checklist levenstestament Checklist levenstestament Welke keuzes kunt u nu maken voor straks? In een levenstestament legt u keuzes en wensen vast voor uw eigen toekomst. U legt vast wat er moet gebeuren als u zelf niet meer kunt

Nadere informatie

Wens. Wil. Wet. Over het levenseinde

Wens. Wil. Wet. Over het levenseinde Wens. Wil. Wet. Over het levenseinde Inhoud Recht op informatie 3 Wens. Wil. Wet. 5 Ik wil met mijn papieren in orde zijn 7 Ik ben bij mijn volle verstand en wil nù mee beslissen 8 Wat met behandelingen

Nadere informatie

EUTHANASIE. Euthanasiewet en wilsverklaring. inhoudjuiste versie+kaft.indd 1 2/04/2009 15:05:09

EUTHANASIE. Euthanasiewet en wilsverklaring. inhoudjuiste versie+kaft.indd 1 2/04/2009 15:05:09 EUTHANASIE Euthanasiewet en wilsverklaring inhoudjuiste versie+kaft.indd 1 2/04/2009 15:05:09 de nieuwe wetgeving Inhoud Voorwoord p. 1 De wet in vraag en antwoord p. 3 Enkele veel gestelde vragen p. 16

Nadere informatie

KNMG richtlijn Tijdig praten over het overlijden

KNMG richtlijn Tijdig praten over het overlijden KNMG richtlijn Tijdig praten over het overlijden L.Paulides, huisarts S.Vollenberg, maatschappelijk werk JBZ T.Smilde, Internist oncoloog Margot Verkuylen, specialist ouderengnk voorzitter 07 November

Nadere informatie

Samen kiezen voor een waardig levenseinde

Samen kiezen voor een waardig levenseinde Samen kiezen voor een waardig levenseinde Inhoud 1. Palliatieve zorg 4 2. Negatieve wilsverklaring 5 3. Voorafgaande wilsverklaring inzake euthanasie 5 4. Actueel verzoek om euthanasie 6 5. Verklaring

Nadere informatie

Palliatieve zorg: Ethiek

Palliatieve zorg: Ethiek Palliatieve zorg: Ethiek Hogeschool van Amsterdam Naam: Lauri Linn Konter Studentnr: 500642432 Klas: Lv12-2E2 Jaar: 2012-2013 Docent: P. Vleugels Inhoudsopgave Inleiding Blz: 3 Omschrijving praktijksituatie

Nadere informatie

GOED PATIENTSCHAP VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN DE PATIENT

GOED PATIENTSCHAP VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN DE PATIENT GOED PATIENTSCHAP VERANTWOORDELIJKHEDEN VAN DE PATIENT Thierry VANSWEEVELT Lid Koninklijke Academie voor Geneeskunde Gewoon hoogleraar Universiteit Antwerpen Advocaat Dewallens & partners Wet Patiëntenrechten

Nadere informatie

Ethische kwesties. bij de Zorgboog. Behandeling en zelfbeschikking. Wat betekent dit voor u?

Ethische kwesties. bij de Zorgboog. Behandeling en zelfbeschikking. Wat betekent dit voor u? Ethische kwesties bij de Zorgboog In deze folder leest u over een aantal levensaspecten die een rol kunnen spelen bij uw behandeling, verzorging en verpleging binnen de Zorgboog. Het gaat hierbij om vragen

Nadere informatie

Het nieuwe beschermstatuut

Het nieuwe beschermstatuut Het nieuwe beschermstatuut gebaseerd op Studienamiddag (On)bekwaamheid, Een eerste doorlichting van de nieuwe wet 30/01/2014 Vormingscentrum Guislain Oude bestaande wetgeving Statuut Persoon Goederen Flexibel

Nadere informatie

Achtergrondinformatie

Achtergrondinformatie Onderdeel van de patiëntenbrochure Spreek tijdig over het levenseinde. - www.knmg.nl/spreken-over-levenseinde Achtergrondinformatie Hieronder leest u achtergrondinformatie die u kan helpen om het gesprek

Nadere informatie

Informatie & Beroepsgeheim

Informatie & Beroepsgeheim Informatie & Beroepsgeheim Duffel 1 december 2009 Axel Liégeois, Waarden in dialoog, hoofdstuk 7, p. 147-181. Inleiding Afbakening onderwerp Alle gegevens over zorgvrager in zijn of haar leefwereld Mondeling

Nadere informatie

uw RECHTEN en PLICHTEN als PATIËNT

uw RECHTEN en PLICHTEN als PATIËNT uw RECHTEN en PLICHTEN als PATIËNT Kroonveldlaan 50, 9200 Dendermonde Koevliet 5-6, 9240 Zele az Sint-Blasius geaccrediteerd 25.04.2015-24.04.2018 info@azsintblasius.be www.azsintblasius.be 1 Beste patiënt

Nadere informatie

Hoe omgaan met zorgkundigen en vertegenwoordigers op ok. Een standpunt

Hoe omgaan met zorgkundigen en vertegenwoordigers op ok. Een standpunt Hoe omgaan met zorgkundigen en vertegenwoordigers op ok. Een standpunt Blankenberge 27 maart 2009 Jan Vande Moortel Lector en advocaat AXIOMA S 1. We leven in een rechtsstaat 2. De wet is niet altijd zoals

Nadere informatie

Levenstestament. Voor wie de regie in eigen hand wil houden

Levenstestament. Voor wie de regie in eigen hand wil houden Voor wie de regie in eigen hand wil houden 1 Voor wie de regie in eigen hand wil houden Inleiding Ongeval Ziekte Ouderdom Het in niet in alle gevallen te voorzien of u wilsonbekwaam wordt als gevolg van

Nadere informatie

Voorbeeld voorpagina wilsverklaringen

Voorbeeld voorpagina wilsverklaringen Voorbeeld voorpagina wilsverklaringen Met deze set wilsverklaringen en formulieren geef ik... aan dat ik mij verdiept heb in situaties die zich kunnen voordoen omtrent mijn levenseinde en/of in situaties

Nadere informatie

over de rechten van oudere personen met dementie Willeke Dijkhoffz Juridisch Adviseur GZA Lector Plantijn Hogeschool Vrijw.

over de rechten van oudere personen met dementie Willeke Dijkhoffz Juridisch Adviseur GZA Lector Plantijn Hogeschool Vrijw. Een juridischethische reflectie over de rechten van oudere personen met dementie Willeke Dijkhoffz Juridisch Adviseur GZA Lector Plantijn Hogeschool Vrijw.Navorser UA Menu 1. Oudere personen 2. Oudere

Nadere informatie

Uw rechten en plichten als patiënt. Afdeling Patiënteninformatie

Uw rechten en plichten als patiënt. Afdeling Patiënteninformatie 00 Uw rechten en plichten als patiënt Afdeling Patiënteninformatie U als patiënt, of als hulpverlener heeft rechten en plichten. Deze rechten en plichten zijn vastgelegd in de Wet op de Geneeskundige Behandelingsovereenkomst,

Nadere informatie

Informatie over uw medische gegevens

Informatie over uw medische gegevens Informatie over uw medische gegevens Patiënten hebben het recht om hun persoonlijke medische gegevens in te zien of hier een kopie van op te vragen. Ook kunnen zij hun medische gegevens laten aanvullen,

Nadere informatie

13 november 2009. palliatieve geneeskunde VUB

13 november 2009. palliatieve geneeskunde VUB 13 november 2009 Het wettelijk kader van de levenseindebeslissingen Wim Distelmans MD MPH PhD palliatieve geneeskunde VUB zorg rond het levenseinde hele evolutie halve eeuw medische spitstechnologie veel

Nadere informatie

FEDERALE CONTROLE- EN EVALUATIECOMMISSIE EUTHANASIE DERDE VERSLAG AAN DE WETGEVENDE KAMERS (2006-2007)

FEDERALE CONTROLE- EN EVALUATIECOMMISSIE EUTHANASIE DERDE VERSLAG AAN DE WETGEVENDE KAMERS (2006-2007) FEDERALE CONTROLE- EN EVALUATIECOMMISSIE EUTHANASIE DERDE VERSLAG AAN DE WETGEVENDE KAMERS (2006-2007) INLEIDING Dit verslag heeft betrekking op de door de commissie onderzochte registratiedocumenten

Nadere informatie

Aansprakelijkheid en bevoegdheid van de vroedvrouw. Bornem 18 oktober 2012 20 oktober 2012. Jan Vande Moortel Lector en advocaat

Aansprakelijkheid en bevoegdheid van de vroedvrouw. Bornem 18 oktober 2012 20 oktober 2012. Jan Vande Moortel Lector en advocaat Aansprakelijkheid en bevoegdheid van de vroedvrouw Bornem 18 oktober 2012 20 oktober 2012 Jan Vande Moortel Lector en advocaat 1. We leven in een rechtsstaat 2. De wet is niet altijd zoals ze zou moeten

Nadere informatie

Factsheet De rechten van de Nederlandse patiënt in België

Factsheet De rechten van de Nederlandse patiënt in België Factsheet De rechten van de Nederlandse patiënt in België Op 22 augustus 2002 keurde het federaal parlement van België de wet op de patiëntenrechten goed. De wet is helder en overzichtelijk geformuleerd.

Nadere informatie

kennis. kunde. kwaliteit. Privacy reglement

kennis. kunde. kwaliteit. Privacy reglement kennis. kunde. kwaliteit. Privacy reglement Januari 2013 Reglement opvragen patiëntengegevens Kader Dit reglement is opgesteld binnen de kaders van de Wet op de Geneeskundige Behandelings Overeenkomst

Nadere informatie

De WGBO is een dwingend recht. Dit betekent dat cliënten en zorgverleners onderling geen afspraken kunnen maken die van deze wet afwijken.

De WGBO is een dwingend recht. Dit betekent dat cliënten en zorgverleners onderling geen afspraken kunnen maken die van deze wet afwijken. Cliëntenrechten Als cliënt van De Zorggroep vraagt u zich misschien af wat uw rechten en plichten zijn. Uw rechten zijn vastgelegd in een wet. Dit is de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO).

Nadere informatie

Zorg en behandeling rondom het levenseinde. Het beleid van de Frankelandgroep inzake reanimatie, palliatieve sedatie, versterving en euthanasie

Zorg en behandeling rondom het levenseinde. Het beleid van de Frankelandgroep inzake reanimatie, palliatieve sedatie, versterving en euthanasie Zorg en behandeling rondom het levenseinde Het beleid van de Frankelandgroep inzake reanimatie, palliatieve sedatie, versterving en euthanasie Inleiding In deze folder kunt u het beleid van de Frankelandgroep

Nadere informatie

Zorg rond het levenseinde

Zorg rond het levenseinde Groeningelaan 7 8500 Kortrijk Tel.nr. 056/24 52 71 Faxnr. 056/24.52.64 Zorg rond het levenseinde Zorg rond het levenseinde 12 Voor meer informatie over voorgaande onderwerpen, kan u contact opnemen met

Nadere informatie

DEMENTIE & RECHT. www.levenstestamentmaken.nl

DEMENTIE & RECHT. www.levenstestamentmaken.nl DEMENTIE & RECHT Voordat ik het vergeet, of ik het niet meer kan regelen Gelegenheid maakt de dief PRESENTATIE Erwin Kienhuis App Store: http://bit.ly/1btu9al Play Store: http://bit.ly/1btu6vf HTML5: http://bit.ly/1btu9qs

Nadere informatie

INHOUDSTAFEL. Voorwoord 5 Inhoudstafel 7 Korte inleiding 12

INHOUDSTAFEL. Voorwoord 5 Inhoudstafel 7 Korte inleiding 12 INHOUDSTAFEL Voorwoord 5 Inhoudstafel 7 Korte inleiding 12 1. Waarom een wet voor meerderjarige onbekwamen? 15 2. Wat verstaat men onder onbekwamen? 20 2.1. Enkel voor meerderjarigen 21 2.2. De meerderjarige

Nadere informatie

Rechten en plichten. Als patiënt van MC Groep. Patiënteninformatie 1172998PR/1-2011-Rechten en plichten patiënten MC Groep

Rechten en plichten. Als patiënt van MC Groep. Patiënteninformatie 1172998PR/1-2011-Rechten en plichten patiënten MC Groep Rechten en plichten Als patiënt van MC Groep Patiënteninformatie 1172998PR/1-2011-Rechten en plichten patiënten MC Groep Uw rechten en plichten U vertrouwt zich toe aan de zorg van een arts of een andere

Nadere informatie

IUS COMMUNE CONFERENCE 2015 LEUVEN, 26-11-2015

IUS COMMUNE CONFERENCE 2015 LEUVEN, 26-11-2015 IUS COMMUNE CONFERENCE 2015 LEUVEN, 26-11-2015 RECHTSBESCHERMING VAN OUDEREN: TOETSING VAN WILSBEKWAAMHEID BIJ DEMENTERENDEN ESTHER PANS OPBOUW PRESENTATIE 1. De term wilsbekwaamheid 2. Casus: de Zeeuwse

Nadere informatie

Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Geheimhouding. Informatie Inzage Toestemming

Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Patiëntenrecht. Geheimhouding. Informatie Inzage Toestemming Patiëntenrecht Geen enkele medische behandelaar mag anderen vertellen wat jouw ziekte is. Dat geldt ook voor artsen en verpleegsters. Geheimhouding. Patiëntenrecht Een arts moet de patiënt vertellen: *

Nadere informatie

Oefenvragen onderdeel Kennis van opdrachtgeverschap

Oefenvragen onderdeel Kennis van opdrachtgeverschap Oefenvragen onderdeel Kennis van opdrachtgeverschap Opgave 1: Juist of onjuist. U leest hieronder 3 stellingen. Stelling 1: Om direct een antwoord te krijgen op de vraag of er een testament aanwezig is,

Nadere informatie

Wilsverklaring. Grenzen, wensen en verwachtingen rond uw levenseinde

Wilsverklaring. Grenzen, wensen en verwachtingen rond uw levenseinde 00 Wilsverklaring Grenzen, wensen en verwachtingen rond uw levenseinde 1 Hoe maak ik mijn wensen duidelijk in mijn laatste levensfase? In de laatste levensfase van zieke mensen moeten er moeilijke beslissingen

Nadere informatie

Patiëntenrechten (WGBO)

Patiëntenrechten (WGBO) Patiëntenrechten (WGBO) Inleiding In de Wet Geneeskundige Behandelingsovereenkomst (WGBO) is de relatie tussen u en uw hulpverlener (uw specialist, maar ook uw huisarts, tandarts en apotheker) geregeld.

Nadere informatie

Uw rechten en plichten als patiënt

Uw rechten en plichten als patiënt Uw rechten en plichten als patiënt Inhoud 1 Rechten: wat kan u van ons verwachten?...5 1.1 De zorgverlener biedt u kwalitatieve zorg...5 1.2 De zorgverlener geeft u duidelijke en volledige informatie..5

Nadere informatie

Privacy. Informatie. www.arienszorgpalet.nl

Privacy. Informatie. www.arienszorgpalet.nl Privacy Informatie www.arienszorgpalet.nl Inleiding Over ons Over AriënsZorgpalet AriënsZorgpalet is een toonaangevende zorginstelling in Enschede. Met 900 medewerkers en 350 vrijwilligers bieden we onze

Nadere informatie

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen

Ongeneeslijk ziek. Samen uw zorg tijdig plannen Ongeneeslijk ziek Samen uw zorg tijdig plannen Inhoudsopgave 1. Inleiding...3 1.1 Een naaste die met u meedenkt...3 1.2 Gespreksonderwerpen...3 2. Belangrijke vragen...3 2.1 Lichamelijke veranderingen...3

Nadere informatie

Advance care planning bij dementie. Drs. Marike de Boer

Advance care planning bij dementie. Drs. Marike de Boer Advance care planning bij dementie Research Programme > Quality of Care, EMGO Institute Drs. Marike de Boer Achtergrond Patiënten steeds mondiger Recht op zelfbeschikking ACP het plannen van toekomstige

Nadere informatie