Als de kerstborrel is afgelopen...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Als de kerstborrel is afgelopen..."

Transcriptie

1 EERST Een firewall van echte baksteen Het meer dan zware regime van Wiki-lek verdachte Bradley Manning. 4 ipers De Pers op de ipad Ga naar i-pers.nl, (nog) niet in de App Store. PUZZEL MEE EN WIN! Maak deze week kans op een overnachting hotel La Ville Blanche (Thorn) of één van de andere 43 Fletcher hotels in Nederland 3x t.w.v. 229,- All-in arrangement Meedoen en winnen? Op de puzzelpagina vindt u alle informatie. Dagelijks winnen Cryptogrammen Tips & Trucs boek 24 Vrijdag December GRATIS, MAAR NIET GOEDKOOP Als de kerstborrel is afgelopen Het was vast heel gezellig gisteravond. Nu wat minder. Wat helpt er écht tegen een kater? Lees meer op pagina 6 GETTY IMAGES/ BEELDBEWERKING DE PERS VERGETEN GELD Nog 2,2073 miljard gulden Er is negen jaar na de invoering van de euro nog altijd voor een bedrag van bijna 1 miljard euro aan guldens in omloop, zo laat De Nederlandsche Bank weten. Het gaat om bankbiljetten met een totale waarde van 495 miljoen euro en muntstukken met een waarde van 500 miljoen euro. Alleen papiergeld kan nog ingeleverd worden. Tot januari SPORT Het riet was beter dan het ijs bij het NK Natuurijs BAS BENTINGA 28 WETEN Vervloekt ben je, goddeloze idioot. Jezus was in zijn jonge jaren een beetje een etter. Pagina 8. COMMISSIE Zedenzaak onderzocht De commissie die een diepgaand onafhankelijk onderzoek doet naar de omvangrijke zedenzaak in Amsterdam, kan aan de slag. Burgemeester Eberhard van der Laan heeft de commissie, onder leiding van de voorzitter van de Gezondheidsraad Louise Gunning-Schepers, gisteren officieel ingesteld. Het onderzoek moet binnen drie maanden klaar zijn.

2 2 Eerst GroenLinks Geen hint in congrestoespraak Waarschuwde Femke Halsema haar kiezers? PINOKKIO De Pers heeft oog voor mooimakerij, fabeltjes, hele en halve waarheden. Reacties en suggesties graag naar Dirk Jacob Nieuwboer AMSTERDAM Wat is de bewering? Ik heb in mijn congrestoespraak bekendgemaakt dat ik ergens in deze termijn ruimte moest maken voor mijn opvolger. Wie zegt dat? Voormalig GroenLinks-fractievoorzitter Femke Halsema. Waar zei zij dat? Tijdens Pauw & Witteman op 17 december Hoe zat het ook alweer? Femke Halsema droeg vorige week als fractievoorzitter het stokje over aan Jolande Sap, een machtsoverdracht uit het boekje. Maar pleegt ze geen kiezersbedrog nu ze voortijdig de Tweede Kamer verlaat? Kijk, ik wist toen ik opnieuw verkiesbaar was en herkozen werd dat ik deze termijn niet af kon maken, zei ze in Pauw & Witteman. Het was mijn laatste termijn en ergens moest ik ruimte maken voor mijn opvolger en dat ik heb ik zelfs tijdens het congres tijdens mijn toespraak al bekendgemaakt. Wat is waar? De toespraak van Halsema tijdens het verkiezingscongres in Utrecht op 18 april 2010 staat op de GroenLinkssite. In één passage gaat ze in op haar keus om weer lijsttrekker te willen zijn. Twaalf jaar geleden had ik niet het flauwste vermoeden dat ik hier vandaag zou staan, zegt de politica. Dat ik om dispensatie zou vragen om nog eenmaal lijsttrekker te mogen worden. En ik denk eerlijk gezegd dat iedereen die mij dit toen voorspeld had, hartelijk door mij zou zijn uitgelachen. Nog eenmaal lijsttrekker dus. Dat was al bekend en Halsema herhaalt het in de toespraak. Maar ze zegt er niet bij dat ze ergens ruimte moet maken voor haar opvolger. Halsema liet tijdens de campagne wel vaak blijken te hebben geworsteld met haar besluit. En minstens één keer spreekt ze over haar opvolging. Mijn opvolger staat nu gewoon op onze lijst, daar heb ik geen enkele zorg meer over, zegt ze in een interview met schrijver Marcel Möring in Vrij Nederland. Maar ik doe nu die verkiezingen, ik leid die partij, en ik zou het ook heel erg leuk vinden om een keer die formatieonderhandelingen te mogen doen. Maar ook in dit interview heeft ze het niet expliciet over de mogelijkheid van een vroegtijdig vertrek. Ze had ook het stokje aan het eind kunnen overdragen. Of wel vertrekken als fractievoorzitter maar aanblijven als Kamerlid, zoals Jan Marijnissen eerder heeft gedaan. Bovendien liet Halsema op andere momenten juist doorschemeren de hele rit uit te zitten. Bijvoorbeeld toen ze op 2 februari in De Wereld Draait Door bekendmaakte dat ze weer lijsttrekker wilde zijn: Ik ben nu bereid en ik heb ook zin om er nog eens vier jaar hard tegenaan te gaan. Het eindoordeel De bewering is niet waar. Halsema heeft in de toespraak niet bekendgemaakt dat ze ergens ruimte moest maken voor haar opvolger. Ook uit andere optredens voor de verkiezingen konden kiezers niet opmaken dat ze voortijdig zou vertrekken. De reactie Anita de Horde, woordvoerder GroenLinks: Het congres op 18 april 2010 stond in het teken van de eenmalige herverkiezing van Femke Halsema. Er was discussie dat er voor haar een uitzondering werd gemaakt op de maximale 3 termijnen voor Kamerleden. Hierbij was duidelijk dat zij niet nog een keer lijsttrekker zou zijn. Ook niet bij tussentijdse verkiezingen. De GroenLinks-leden zijn onder die voorwaarden akkoord gegaan met de dispensatie. 1 Oproep GA WEG UIT IVOORKUST De Nederlandse ambassadeur in Ghana heeft gisteren 32 Nederlanders die nu nog in het onrustige Ivoorkust zijn, opnieuw dringend geadviseerd het land te verlaten. Dat kan nu nog per lijnvlucht. Na de oproep van vorige week vertrokken achttien van de vijftig Nederlanders van wie bekend is dat zij in het Afrikaanse land verblijven. Vijf tegen één MEISJE ZWAAR MISHANDELD Een 16-jarige scholiere van de vmboschool Het Gilde in Borne is gisteren op het schoolplein zwaar mishandeld door vijf leerlingen van dezelfde school. De meisjes, in de leeftijd van 14 tot 16 jaar, zijn aangehouden. Vier van hen worden voorgeleid, de vijfde mocht na te zijn verhoord naar huis. Het slachtoffer werd in het ziekenhuis onderzocht en bleek kneuzingen en een hersenschudding te hebben opgelopen. Ze is weer thuis. Geheime opnames OPHEF BRITSE MINISTERS Britse ministers zijn in moeilijkheden gekomen door opgenomen gesprekken. Minister Paul Burstow van Zorg zei over zijn premier: Je kunt David Cameron maar beter niet vertrouwen. De liberale minister Andrew Stunell van Lokaal Bestuur twijfelde aan de oprechtheid van de premier. Twee anderen bekritiseerden George Osborne van Financiën (foto). REUTERS Fusies en overnames Voorzichtig herstel Zakenbankiers hunkeren Echt druk hebben Nederlandse zakenbankiers het in 2010 niet gehad met overnames. Toch lijken ze de weg omhoog weer te vinden. Tjeerd Wiersma AMSTERDAM Vorig jaar stond de fusie- en overnamemarkt nog kurkdroog, maar in de tweede helft van dit jaar kwam er eindelijk weer wat beweging. Bedrijven hadden eindelijk weer wat meer lef en daardoor kregen zakenbankiers en advocaten aan de Amsterdamse Zuidas het weer ietsje drukker. Grootwinkelbedrijven V&D en De Bijenkorf, kinderopvangketen Catalpa en kabelfabrikant Draka. Allemaal wisselden ze in 2010 van eigenaar. Vraag is nu wat 2011 in petto heeft en of het herstel op de fusie- en overnamemarkt blijvend is. Bij adviesclub PwC denken ze van wel. Uit zeer recent onderzoek van PwC blijkt dat zakenbankiers, advocaten, adviseurs en andere mensen uit het bedrijfsleven verwachten dat de stijgende trend op de overnamemarkt ook in 2011 doorzet. Vooral oude industriële bedrijven en de technologiesector mogen op extra aandacht rekenen van potentiele overnemers, zo blijkt uit de jongste PwC fusie- en overnamebarometer onder 64 specialisten die een actieve rol spelen bij overnames van bedrijven. Recente overnames laten volgens hen zien dat kopers en verko- Terrorisme in Rome EXPLOSIES OP AMBASSADES Onbekenden hebben gisteren explosieven laten ontploffen in twee ambassades in de Italiaanse hoofdstad Rome. In de diplomatieke vertegenwoordiging van Zwitserland raakte rond het middaguur een 53-jarige Zwitserse medewerker van de postkamer zwaargewond toen een pakketje explodeerde. In de Chileense ambassade explodeerde korte tijd later eveneens een poststuk, waardoor een persoon lichtgewond raakte. Argus Strooizout op rantsoen Serieuzer geld 3FM heeft met Serious Request tot nu toe 3,1 miljoen euro opgehaald.

3 Eerst 3 NS Sneeuwproblemen En de oudjes doen t werk nog steeds naar nieuwe deals pers het weer makkelijker eens worden over de prijs van een overname. Er komt bij dat banken ook weer bereid zijn om bedrijven het benodigde geld te lenen. Al constateert PwC dat de prijzen die nu worden betaald bij overnames, nog lang niet terug zijn op het niveau van voor de crisis. De fusie- en overnamespecialisten verwachten de komende tijd toenemende interesse voor Nederlandse bedrijven uit Azië, maar ze constateren dat ook steeds meer Noord-Europese bedrijven weer op overnamepad zijn. Toch deelt niet iedereen dit optimisme. Zo houdt Maurits Duynstee, baas van de zakenbank van ING, nog een slag om de arm. Het herstel van de overnamemarkt is nog broos en het zal zich wel doorzetten, maar we Sluitend systeem VERANDERING ENERGIELABEL Het kabinet komt met een sluitend systeem waardoor huizenkopers en huurders ervan op aan kunnen dat hun nieuwe woning beschikt over het verplichte energielabel. Voor de koopmarkt geldt dat bij een woning zonder label geen eigendomsoverdracht kan plaatsvinden. Huurders zijn bij een nieuw huurcontract een deel van de huur niet verschuldigd zolang de verhuurder de woning niet heeft gelabeld. moeten nu ook niet gaan denken dat het op de fusie- en overnamemarkt ineens gaat gonzen van de activiteit. Een van de bedrijven die nog verkocht moeten worden, is Hema, dat door het Britse opkoopfonds Lion Capital in de etalage is gezet. Daarvoor zouden nog enkele gegadigden in de race zijn, waaronder Ahold (de moeder van Albert Heijn), maar Lion Capital zou nog te veel geld voor Hema vragen. Daardoor zou het opkoopfonds het nog niet eens zijn geworden met een potentiële koper. Een ander bedrijf dat volgend jaar gratis plaatsing Foto: Morad Bouchakour Zij mogen het nu al afsteken Leukste baan voor mannen die altijd jongetjes zijn gebleven: een betrekking bij de Vliegende Brigade Vuurwerk van de Inspectie van het ministerie van Vrom. Wist u niet toch, dat die bestond? Wel dus. Hier demonstreren de mannen uiterst professioneel hoe je illegaal en afgekeurd vuurwerk af moet steken. Opdat de rest van Nederland niet gaat hannesen met sigaretten, aanstekers en half lege champagneflessen bij het aansteken van z n illegale en afgekeurde vuurwerk. 1 FOTO: VALERIE KUYPERS/ANP waarschijnlijk verkocht wordt, is scheepsbouwer IHC Merwede uit Sliedrecht. Rabo Private Equity, de investeringstak van Rabobank en de eigenaar van IHC Merwede, wil er mogelijk van af en heeft zakenbank JP Morgan in de arm genomen om te kijken of er eventueel interesse is bij kopers voor het bedrijf. Voor zakenbankiers is het te hopen dat het daar niet bij blijft en dat er in de loop van 2011 meer deals worden aangekondigd. Anders zou het wel weer eens een rustig jaar voor ze kunnen worden. 1 JE OMGEVING ZIET JE NIET STAAN VANWEGE JE HANDICAP WAT KUN JE DOEN? Agrippa (7) uit Oeganda heeft vergroeide handen en een te kort been. Hij heeft geen ouders meer en niemand gelooft dat hij ooit nog zal lopen. Het Liliane Fonds biedt persoonsgerichte en directe hulp aan kinderen als Agrippa. Dat is wat WIJ doen. U kunt donateur worden van het Liliane Fonds. Ga naar meedoen.nl en laat een kind met een handicap weer MEEDOEN. De nieuwste treinen vol elektronica l aten het afweten met de sneeuw. Ze worden vervangen door de sneeuwbestendige oudjes. Remco Tomesen AMSTERDAM De komende week ook tijdens de Kerst repareren monteurs uit Duitsland dag en nacht de nieuwste Sprinters. Ondertussen mogen Neerlands oudste treinen de kapotte Sprinters vervangen. Deze oudjes onder meer een serie in de jaren zeventig gebouwde stoptreinen rijden vrijwel zonder problemen door de sneeuw. In tegenstelling dus tot de nieuwe treinen, waaronder de moderne Sprinter. Van die laatste zijn er veel pas dit jaar opgeleverd door het consortium Bombardier-Siemens. En juist die nieuwste Sprinters doen het slecht, zeggen de NS: zo n 70 van de in totaal 95 zijn kapot, bleek gisteren. Niet alleen de Sprinters geven problemen, ook een andere moderne trein hapert: de nieuwste serie dubbeldeks intercity s. Ruim de helft van de kapotte treinen is volgens de NS een nieuwe Sprinter en een kwart is zo n nieuwe dubbeldeks intercity. De oudere treinen, van stoptreinen tot locomotieftreinen, zijn ondanks hun leeftijd juist nog steeds winterbestendig, zegt Maikel Rörik van de NVBS, een vereniging voor het Spoor- en tramwegwezen. Elektronica Waarom de nieuwste treinen het slecht doen? Omdat die veel meer elektronica hebben, reageert Spoorbedrijf Strukton. Stuifsneeuw komt volgens het bedrijf door het koelsysteem van buiten de trein in, en wordt water. En dat water, daar heeft de elektronica last van. De besturing, de regelsystemen in de trein, eigenlijk alles, is afhankelijk van elektronica. Het is trouwens niet zo dat er niets te doen valt aan die ongelukkige combinatie van gesmolten sneeuw en elektronica. Dat blijkt onder meer uit een onderzoek voor het (voormalige) ministerie van Verkeer en Waterstaat over de problemen op het spoor vorige winter. Het is vooral een kwestie van geld, en van de juiste eisen stellen aan de treinenbouwers. Tot vorig jaren waren er volgens het onderzoek geen wintereisen waar treinenbouwers aan moesten voldoen. En dat maakt een groot verschil: in landen waar hoge wintereisen worden gesteld aan treinen, zoals Zwitserland, kunnen de nieuwe treinen veel beter tegen sneeuw. Een kwestie van anders ontwerpen, elektronica beter beschermen, koellucht anders de trein in leiden, en materialen gebruiken die goed tegen vocht kunnen. Consequentie, aldus het onderzoek: treinen die een kwart duurder In Zwitserland kunnen de duurdere treinen wel goed tegen de sneeuw. zijn in de aanschaf. En dat zou veel te duur en ingrijpend zijn voor Nederland, schrijven de onderzoekers. Niet dat de NS niets gedaan hebben; ze zeggen onder meer de winterproblemen van de iets oudere Sprinters, die vorig jaar veel kuren hadden, opgelost te hebben. Niet volgens de grondige Zwitserse manier trouwens, want daar zou een heel nieuw ontwerp voor nodig zijn. Toch zou de oplossing geholpen hebben, want de NS zeggen dat de problemen nu vooral in de splinternieuwe Sprinters zitten. En daaraan zouden, in tegenstelling tot oudere series, wel allerlei wintereisen zijn gesteld (geleerd van het onderzoek blijkbaar). De beschuldigende vinger van de NS wijst daarom naar de fabrikant. Maar de nieuwe Sprinters zijn de helft van de kapotte treinen. Over die andere helft blijft de NS stil. Misschien omdat er geen fabrikant is die daar fout zit? 1 DOE MEE! 2525 sms KANJER naar GRATIS* Euh ja graag! studenten hebben zich aangemeld voor een drankonderzoek. WORD NU DONATEUR ING Winnen doe je bij * DEELNAME VANAF 18 JAAR. DE ONTVANGEN SMS IS GRATIS. KIJK VOOR DE ALGEMENE VOORWAARDEN OP

4 4 Eerst Noord-Korea Kernwapens in de aanslag Communisten dreigen met heilige oorlog Noord-Korea dreigt met een heilige nucleaire oorlog tegen Zuid-Korea als het wordt aangevallen. WikiLeaks Verdacht van landverraad Eenzame opsluiting voor het echte lek Redactie buitenland De spanning tussen de Korea s steeg nadat Seoul bezig was geweest met het opzetten van militaire trainingen. Het heeft er alle schijn van dat Noord-Korea met kernwapens dreigt om het patriottische gevoel nieuw leven in te blazen aan de vooravond van de 19e verjaardag van Kim Jong Ils benoeming als opperbevelhebber van de militaire macht. Hoofd van Defensie Kim Yong Chun zei dat Noord-Korea volledig is voorbereid voor het lanceren van een heilige oorlog en bereid is zijn nucleaire arsenaal in te zetten als Zuid-Korea aanvalt of ook maar de kleinste stap zet op Noord-Koreaans grondgebied. De woede van Noord-Korea werd onlangs ontketend nadat Zuid-Korea bezig was geweest met oefeningen waarbij gebruik werd gemaakt van scherp geschut op het eiland Yeonpyeong. De Noord-Koreanen reageerden met beschietingen waarbij vier Zuid-Koreanen om het leven kwamen. Gisteren voerde Zuid-Korea op de landsgrens een grootscheepse training uit die de Noord-Koreaanse REUTERS staatsmedia afschilderde als provocatief en beledigend. Eerder bezwoer de president van Zuid-Korea, Lee Myung-bak, als Noord-Korea nog eens zou aanvallen sterk te reageren. Ik dacht dat we de vrede konden bewaren door geduld te hebben, maar dat was dus niet het geval. Ons leger moet hard terugslaan als het weer onder een verrassingsaanval komt te staan. China, Noord-Korea s enige grote bondgenoot, riep gisteren weer op tot rust. De situatie blijft erg gecompliceerd en gevoelig, zei een woordvoerster van Buitenlandse Zaken. 1 Fijne Kerst, Bradley Manning! De soldaat die verdacht wordt van het lekken naar WikiLeaks, zit al maanden vast. Hij mag een uur per dag zijn cel uit. Sanne Rooseboom AMSTERDAM Bradley Manning wordt vanmorgen, zoals elke morgen, door zijn bewakers wakker gemaakt om 5:00 uur. In zijn cel van 2 bij 3,5 meter staan een bed en een wc pot en er is een kraantje. Elke vijf minuten klopt een bewaker aan die vraagt of het goed gaat. Are you ok? Dat is om te voorkomen dat hij zelfmoord pleegt. s Nachts maken ze hem er wakker als ze zijn gezicht niet kunnen zien onder het laken. 23 van de 24 uur per dag is hij alleen opgesloten. Hij mag zijn cel uit om te douchen en alleen in het weekend krijgt hij bezoek. Vorige week vrijdag niet, ook al werd ie toen 23. De kranten staan elke dag vol van WikiLeaks en Julian Assange, maar de vermoedelijke bron van veel van het gelek zit in een nog veel lastiger parket. De jonge inlichtingenanalist van het Amerikaanse leger, die op zijn usb-stick tienduizenden geheime documenten laadde, hangt 52 jaar gevangenisstraf boven het hoofd voor het onthullen van staatsgeheimen. Hij had gewetensbezwaren, net als dienstweigeraars, hij hoort niet in eenzame opsluiting, vertelt Leonard Clark, aan de telefoon vanuit Arizona. Veteraan Clark (46) is de oprichter van het Bradley Manning Support Network dat in samenwerking met de vereniging voor dienstweigeraars Courage to Resist, de afgelopen weken meer dan dollar heeft opgehaald voor Mannings verdediging. Na een reeks militaire raadsheren die hem werden toegewezen, heeft Manning een civiele advocaat aangenomen, David E. Coombs, zelf ook een Irak-veteraan. WikiLeaks zou eigenlijk de kosten op zich nemen voor de rechtszaak, maar er is nog geen geld binnen. Clark: Ik twijfel er niet Sneeuwresten PROBLEMEN BIJ TUNNELS Bij een aantal tunnels in rijkswegen is de maximumsnelheid teruggebracht. Dat heeft te maken met sneeuw- en ijsresten die bij de ingangen van de tunnels op de weg en passerende voertuigen vallen. De Velsertunnel, die loopt onder het Noordzeekanaal, is om die reden in beide richtingen afgesloten, bij de Noordtunnel op de A15 zijn twee rijstroken dicht. Bij de Coentunnel en de Zeeburgertunnel gelden snelheidslimieten. aan dat ze hem willen helpen. Maar ze zijn nog niet over de brug gekomen. Filmmaker Michael Moore heeft al wel dollar overgemaakt en schrijver Noam Chomsky steunt de organisatie. Om extra geld en aandacht te genereren, heeft het Network een reeks Bradley Manning producten op de markt gebracht die van de soldaat een ware icoon proberen te maken. Je kunt T-shirts en stickers kopen met zijn afbeelding en zelfs een heel kerstpakket bestellen. Populair zijn ook de fluitjes (whistles; klokkenluiders zijn whistleblowers in het Engels). Leonard Clark is niet toevallig actief voor de Wiki-klokkenluider. Hij diende zelf in de eerste Golfoorlog en Het is doorgestuurd naar WikiLeaks en god weet wat er nu gaat gebeuren Bradley Manning voor zijn arrestatie in Irak en kreeg en paar jaar terug, tijdens de Irak-missie, wroeging. Ik weigerde om mee te doen met wat ik zag als een bezetting. Ik schreef er een blog over en daarvoor ben ik toen vervolgd. Hij werd gedegradeerd en kreeg bij terugkomst uit Irak eervol ontslag uit het leger. Nu is hij leraar op een kleuterschool en zet hij zich in voor dienstweigeraars. Of Manning echt de Wiki-bron is, is nog niet gezegd. Hij heeft niets bekend en is op dit moment alleen nog verdachte. Zijn advocaat mailt dat hij er niks over los kan laten. Op zijn website staat een dag uit het leven van zijn cliënt; de kale cel, het bed zonder kussen, de 23 uur alleen, zijn verslechterde gezondheid. Hij heeft oorlogsmisdaden geopenbaard, daarmee heeft hij hele GETTY IMAGES machtige vijanden gemaakt, zegt Clark. Zijn behandeling komt volgens mij neer op marteling. Gisteren werd bekend dat de Verenigde Naties de omstandigheden van zijn gevangenschap gaan onderzoeken. In een portret van Bradley Manning in de New York Times wordt een beeld geschetst van een licht ontvlambare, arrogante maar intelligente jongeman. De eeuwige buitenstaander; half Amerikaans, half Engels, uitgesproken homoseksueel in het leger, evolutieleeraanhanger op een christelijke school. Amerika s bekendste militaire klokkenluider Daniel Ellsberg, die in 1971 leugens openbaarde over de Vietnam-oorlog (de Pentagon Papers), vindt hem een held. Hij is bereid levenslang de cel in te gaan als prijs voor het naar buiten brengen van deze informatie, vertelde hij vorige week. Maar voor veel Amerikanen is hij een landverrader die levens in gevaar heeft gebracht. Manning werd eind mei opgepakt nadat hij vanuit Irak in chatgesprekken met hacker Adrian Lamo trots zijn daden had opgebiecht. Lamo stapte naar de FBI. Uit de sessie, gepubliceerd op de Amerikaanse site Wired, wordt duidelijk dat Manning idealistische motieven had: Lamo: Wat is je plan? Manning: Het is doorgestuurd naar WikiLeaks en god weet wat er nu gaat gebeuren hopelijk een wereldwijd debat ( ) ik wil dat mensen de waarheid zien, zonder informatie kun je geen goed geïnformeerde beslissingen nemen. Hij vertelt hoe hij niet meer gelooft in de missie in Irak en dat hij de documenten had kunnen verkopen. Lamo: Waarom heb je dat niet gedaan? Omdat het openbare informatie is, informatie hoort gratis te zijn () Een ander land had alleen aan het eigen belang gedacht. ( ) Dit is gemeengoed. Manning komt waarschijnlijk in de lente voor een krijgsraad. 1 Weinig voedsel JACHTVERBOD IN PROVINCIES Vanwege het winterweer hebben een aantal provincies gisteren een jachtverbod aangekondigd. De provincie Zuid-Holland legt de jacht op wilde eend, fazant, houtduif, konijn en haas vanaf vandaag stil. Volgens de provincie is de hoeveelheid open water sterk teruggelopen, is er weinig voedsel en nemen schuilmogelijkheden af. In de provincie mogen reeën en damherten nog wel worden geschoten. Boek op Bel Oh ja, vergeten! De eigenaar van de euro die zondag in een nachtkluis van een voormalig bankkantoor in Gent werd gevonden, is terecht. Door de bush van Bush Een Amerikaan is met zijn auto door de tuin van de Amerikaanse oud-president George W. Bush gereden. Hij werd aangehouden.

5 Eerst 5 WikiLeaks Angst voor digitale haat Bedrijven waken op internet voor reputatieschade Manning, een oorlogsvideo en WikiLeaks Soldaat Bradley Manning is in juli 2010 aangeklaagd voor het lekken van geheime documenten waaronder een video uit 2007 die 5 april verscheen op de site van WikiLeaks, Collateral Murder. Daarop is vanuit een helikopter een aanval in Irak te zien waarbij opstandelingen, burgers en twee journalisten van Reuters omkomen. Een van hen wordt doodgeschoten door Amerikaanse soldaten nadat hij zwaargewond op de grond ligt; een actie die tegen alle oorlogswetten ingaat. Medestanders van Manning doelen vaak op deze video als ze het hebben over blootgelegde oorlogsmisdaden. Het is niet duidelijk of Manning ook achter de WikiLeaksdossiers over Afghanistan en Irak zit. Wel wordt hij verdacht van het lekken van diplomatieke documenten, Cable Gate. Hij heeft (buiten de chat met Lamo) niks bekend en WikiLeaks beschermt zijn bronnen. Bradley Manning zit vast in de Quanticogevangenis in Virginia. 1 Volgend doelwit van WikiLeaks is Bank of America, dat mogelijke schade probeert te beperken door domeinnamen te kopen. Jan-Hein Strop AMSTERDAM Domeinnamen als IkHaatDirkScheringa.nl en RijkmanGroeninkiseenlul.nl zijn gewoon nog beschikbaar. Een kritische website over de voormalig topmannen van DSB respectievelijk ABN Amro is zo opgezet. Maar BrianMoynihanSucks.net is helaas al gekaapt, net als BrianMoynihanBlows.com. Brian Moynihan is de CEO van Bank of America, dat volgens WikiLeaks-baas Julian Assange het volgende doelwit is van de klokkenluiderssite. Als WikiLeaks inderdaad belastend materiaal heeft, dan dreigt een nieuwe pr-ramp voor de bank, die in de ogen van Amerikanen veel kwaad heeft gedaan in aanloop naar de kredietcrisis. Omdat het internet de favoriete uitlaatklep is voor volkswoede, heeft de bank vorige week maatregelen getroffen. Op zijn minst 439 domeinnamen zijn vastgelegd met daarin de namen van de top van de bank in combinatie met sucks en blows, berichten Amerikaanse media. Zo n strategie is niet ongebruikelijk. Wanneer een reputatie kan worden vernietigd met een paar muisklikken, is het niet onverstandig je als bedrijf te wapenen tegen potentieel schadelijke fora. Daarom is Xerox- Stinks.com in handen van het gelijknamige bedrijf, heeft de Wall Street Journal uitgezocht. Hoeveel zin heeft dat? Een totale verspilling van geld, noemt crisis-pr specialist Charles Huijskens het opkopen van de websites. Dit is een typische paniekreactie. Maar de man die DSB Bank begeleidt, vindt het wel terecht dat bedrijven zich door klokkenluiderswebsites meer bewust worden van risico s. WikiLeaks gaat door, bedrijven moeten daar enorm aan wennen. Zij moeten zich afvragen wat zij online hebben staan, welke informatie openbaar kan worden. Dat bewustzijn is nog lang niet overal doorgedrongen. Social media Wel nut hebben volgens Huijskens bijvoorbeeld web care-teams, die boze klanten opsporen en direct met hen in contact treden. ING heeft zo n team dat discussies oppikt en ingrijpt voordat het uit de hand loopt. Social media als Twitter en Facebook zijn ook belangrijk om in de gaten te houden. Een pr-bureau als Citigate First Financial heeft zelf een consultant in dienst die zich daar helemaal op richt. Maar hoe modern dat ook is, als de geest uit de fles is, helpt niet veel meer. Huijskens: Belangrijkste is om informatie beter te beschermen. 1 Geen voorselectie CDA wil open verkiezing partijvoorzitter Redactie binnenland Het CDA wil de leden in een open verkiezing een nieuwe partijvoorzitter laten kiezen. De partij wil de drempel zo laag mogelijk houden voor leden om zich kandidaat te stellen. Dat heeft een woordvoerder bekendgemaakt. Hij sprak van een forse stap in de ledendemocratie van het CDA. Begin januari moet duidelijk worden wat de precieze procedure wordt, zodat kandidaten zich vanaf dan kunnen melden. Het al geplande voorjaarscongres op 12 februari wordt verplaatst naar eind maart of begin april om de verkiezing mogelijk te maken. Bij het CDA was het de vorige keren altijd de gewoonte dat een selectiecommissie kandidaten leverde voor het partijvoorzitterschap, over wie de leden vervolgens hun stem mochten uitbrengen. 1 TOERISTEN NICO DIJKSHOORN I k las net een bericht op de website van De Pers. Russen zijn het meest irritant op vakantie. Ze gedragen zich als Russen. Ze spreken Russisch. Russen eten ook Russisch. Niet een bordje eten uit de aluminium bak scheppen, maar hopla, die Russische kop er in en kijken hoeveel vet je naar binnen kunt zuigen. Russen zeuren de hele dag om Bvlgrtjs, een hele dikke yoghurt die uit stokvis wordt getrokken. Ik hoor veel mensen klagen over Russen. Een beetje Rus heeft het bedrag dat hij voor de vakantie neertelde er binnen een kwartier uit. Nederlanders kunnen dat niet aanzien. Daar zitten ze, met hun uit oude stookolie gedestilleerde Bacardi, helemaal kapot gedronken door een Russisch kind van 4 jaar oud. Het werd wel tijd voor een nieuwe koploper. De laatste 39 jaar was De Amsterdammer het irritantst in het buitenland. De Amsterdammer ervaart alles als buitenland. Zelfs wijken in de stad waar hij niet woont. Amsterdam-Noord, voor iemand uit Amsterdam-Oost is dat een gebied waar men zich verplaatst met behulp van sledehonden. Ik heb ze vaak genoeg zien zitten. Amsterdammers leven in groepen. Ze warmen zich aan elkaar op dorpspleinen. Ook in Andalusië gedragen Amsterdammers zich alsof de lokale bevolking al eeuwen op hun Amsterdamse leut zit te wachten. Amsterdammers doen graag leuk tegen obers. In Amsterdam zelf tegen Chinese obers. Zeg, Ping, Pong, Ling, La of hoe heet je? Krijgen we nog vreten, Chinees, of zijn jullie eerst even een muur aan het bouwen? Je zegt het maar hoor. Wij wachten wel, Chinees. Ga nu maar weer loempia s maken. Netjes binnen de lijntjes vouwen hè. Wegwezen nou. Doeidoei!! Daarna trekken ze zogenaamd een servet door hun oren. In Spanje gaat dat niet anders. Amsterdammers zitten 9 van de 10 keer met hun hand vast in een kan sangria. Willen ze het sinaasappelschilletje omgekeerd in hun mond doen en dan net doen alsof ze witte tandjes hebben. Want dat is lachen. Achter iedere zin zeggen ze: Godverdomme, wat een leven evenzogoed. Genieten! Als je Amsterdammers in je hotel hebt, dan zie je ze s ochtends om half vijf langs het zwembad scharrelen. Leggen ze voor de hele groep alvast wat badlakens op de ligbedjes, zodat ze vanuit een strategische positie iedereen kunnen dollen. Dit is wat ik graag doe tijdens vakanties. Net iets later opstaan dan Amsterdammers, om een uur of zeven al hun handdoeken in het water flikkeren en dan het heerlijke wachten. Als ze aan komen lopen een handdoek uit het water halen en hem zogenaamd door je neusgaten trekken. Lachen! 1 Nico Dijkshoorn is dichter/schrijver/ muzikant. Het liefst alle drie tegelijk. Op een podium. Geen middelvinger a.u.b. Regisseur André van Duren is voor zijn nieuwe film op zoek naar een man zonder middelvinger. De figurant moet spelen in een film over de Bende van Oss. Humor Twee Groningers hebben als grap meerdere wegen en bruggen in de Groningse binnenstad afgezet met roodwitte waarschuwingslinten. Ha. Ha. Ha. Nederlandse taferelen Het nijpend tekort aan strooizout heeft zich uitgebreid naar de buurlanden. In Duitsland en België komt het eind van de zoutvoorraad ook in zicht.

6 6 Perspectief Kater Krimpende hersenen Waar de wijn pijn doet Alcohol doet van alles in je lijf, op allerlei plaatsen. Met kerstborrel, kerstdiner, oudejaarsavond en nieuwjaarsreceptie op komst, zetten wij de stand van de katerwetenschap op een rijtje. In het kort: water en fruit helpen de schade beperken, de rest is bijgeloof. De hersenen worden kleiner en trekken daardoor aan de membranen waarmee ze vastzitten aan de schedel. Kate Hilpern Niemand wil graag naar Katerstad, maar uiteindelijk gaan velen van ons toch op weg. Zeker in deze tijd van het jaar. De signalen bij aankomst zijn niet mis te verstaan. Een klap van achteren is de letterlijke vertaling van het Zweedse woord voor kater. De Salvadoranen voelen zich bij het opstaan gemaakt van rubber, de Fransen hebben een houten bek of haarpijn, de Denen worden wakker met timmerlui in het voorhoofd. Vroeger dachten we dat de symptomen van een kater werden veroorzaakt door uitdroging, zegt Emma Derbyshire, onafhankelijk voedingsdeskundige en adviseur van de Britse National Hydration Council. Maar nu denken wetenschappers dat er meer meespeelt: ontwenning van alcohol, en chemicaliën die vrijkomen in het lichaam als onze lever de alcohol afbreekt. Elk gif in je lijf levert problemen op, dus alcohol ook, zegt Sneh Khemka, medisch directeur van de ziektekostenverzekeraar Bupa International. Het komt via de maag in het bloed en van daaruit in de rest van het lichaam, waar het cellen en celmembranen kan beschadigen. En alsof dat nog niet erg genoeg is, komt er in de lever ook nog acetaldehyde vrij. Dat is nog giftiger dan de alcohol zelf. Je krijgt dus eigenlijk een dubbele optater als je te veel drinkt. Het goede nieuws is dat acetaldehyde onmiddellijk wordt aangevallen door een ander enzym en door iets dat glutathione wordt genoemd. Dit werkt goed, want de acetaldehyde krijgt maar heel kort de tijd om zijn gang te gaan. Maar en dit is een heel belangrijke maar dit werkt alleen zo bij niet meer dan een paar drankjes. De glutathione in de lever raakt heel snel op als er grotere hoeveelheden alcohol in het systeem komen, zegt Khemka. De acetaldehyde hoopt zich op in het lichaam, met hoofdpijn en braken als gevolg. Waarom slaap je eigenlijk zo onrustig na een avondje stappen? Alcohol remt de productie van glutamine, een stof die ervoor zorgt dat je wakker blijft. Als je weer stopt met drinken, gaat je lichaam juist meer van die stof aanmaken. Dit zorgt er niet alleen voor dat je niet aan je diepe slaap toekomt, het veroorzaakt ook vermoeidheid, maagpijn en een algeheel gevoel van onbehagen. Alcohol stimuleert ook de afscheiding van zoutzuur in de maag, zegt Colin Wilson, onderzoeker van Water Wellpoint, dat gezondheidstests maakt voor kantoren. Hierdoor krijgen de hersenen het signaal dat de maaginhoud slecht is voor het lichaam. Overgeven, dus. Een glas wijn (of iets anders alcoholisch) van 250 ml zorgt ervoor dat het lichaam 800 tot ml water uitstoot. Vier keer zoveel dus. Daarom is het in cafés en restaurants altijd zo druk in de toiletten. Daarom ook heeft het lichaam de morning after zoveel behoefte aan water. En daarom voelt je mond s ochtends zo droog als een dot katoen. Ook hoofdpijn wordt veroorzaakt door uitdroging: de organen proberen hun eigen watertekort aan te vullen door water te onttrekken aan de hersenen, zegt Wilson. De hersenen worden kleiner en trekken daardoor aan de membranen waarmee ze vastzitten aan de schedel. Dat verklaart dus die timmerlui. Trillen en zweten Er is ook nog een derde effect van uitdroging. Door vaak te plassen, raak je zouten en kalium kwijt die nodig zijn voor het goed functioneren van zenuwen en spieren, legt Wilson uit. Een tekort kan leiden tot hoofdpijn, vermoeidheid en misselijkheid. Trillen en zweten, twee bekende symptomen van een kater, worden veroorzaakt door alcoholontwenning, zegt Jonathan Chick, professor in de gezondheidswetenschappen aan de Queen Margaret Universiteit in Edinburgh. Je hersenen zijn na één avondje drinken al gewend aan de alcohol. De dag erna zijn ze aan het afkicken. Vandaar dat zoveel mensen zweren bij een herstelbiertje tegen hun kater. Dit is echter alleen maar uitstellen van het onvermijdelijke, zegt hij. Te veel alcohol kan ook hypoglykemie veroorzaken (een te lage bloedsuikerspiegel). Hiervan word je licht in het hoofd en slap, zegt Chick. Een paar glazen te veel van wat je ook drinkt kan leiden tot een ontsteking. Die zorgt ervoor dat je witte bloedlichaampjes cytokinen loslaten in de bloedbaan dezelfde moleculen die vrijkomen bij griep. Gevolgen: hoofdpijn, misselijkheid en een lusteloosheid die je aan het bed kluistert (waardoor dan wel weer energie wordt opgebouwd voor het gevecht tegen de ontsteking). Zelfs het lawaai in de gelegenheid waar je gedronken hebt, kan volgens Chick je kater beïnvloeden. Als mensen drinken wordt hun gehoor ge- Beginner De alcohollimiet voor iemand die korter dan vijf jaar zijn of haar rijbewijs heeft, is 0,2. Dit komt overeen met één glas alcohol binnen een uur. Gevorderde Voor de rest geldt 0,5. Dat zijn twee glazen binnen een uur. En voor de mensen die denken dat ze slim zijn: dit geldt ook voor fietsers en scooteraars. Want anders.. neem je bochten te ruim, gaat je reactievermogen achteruit, zie je minder wat links en rechts van je gebeurt en denk je dat je alles onder controle hebt.

7 Perspectief 7 dempt. Daarom gaan ze steeds harder praten en gaat ook het volume van de muziek steeds omhoog. Dit draagt ook weer bij aan de hoofdpijn van de volgende dag. Alcohol maakt ook neerslachtig. Het draagt er in elk geval aan bij dat mensen met een kater angstig worden en aan zichzelf gaan twijfelen. Je MERIJN BEELDVERTELLER voelt je dan wel blij als je drinkt, maar alcohol werkt net als diazepam uiteindelijk is het een downer. Je dalende bloedsuikerspiegel helpt in dit geval ook niet mee. En dan is er natuurlijk nog het gegeven dat alcohol de glycogeenvoorraad (spiersuiker) in de lever afbreekt. Een tekort aan deze belangrijke energiebron is zeker gedeeltelijk verantwoordelijk voor de zwakheid, de vermoeidheid en het coördinatiegebrek van de volgende ochtend. In het algemeen bevatten donkere drankjes (zoals rode wijn en whisky) veel meer giftige congeners (bijproducten van fermentatie), dan witte wijn en heldere dranken als wodka, gin en rum. En duurdere merken bevatten doorgaans minder congeners, zegt Emma Derbyshire van de National Hydration Council. Doe rustig aan met de bubbels, omdat het gas hierin de sluitspier in werking stelt, met alle gevolgen van dien. Vette hap Geoefende zware drinkers hebben over het algemeen niet zo n grote kater. Vrouwen die net zo veel drinken als mannen hebben daarentegen meer te lijden. Dat heeft niet alleen te maken met de grootte van het lichaam, maar ook met een lager niveau van enzymen en glutathionen bij vrouwen. Het duurt bij hen langer voordat de alcohol in het lichaam is afgebroken. Hoe ouder je wordt, des te erger je kater, zegt Khemka van ziektekostenverzekeraar Bupa International. Je lichaam is kwetsbaarder voor gifstoffen en kan niet zoveel enzymen meer aanmaken om zich daartegen te beschermen. Genen spelen ook een rol, zegt hij. Zeker zeventig procent van de Aziaten heeft een andere, minder efficiënte versie van ethanol dehydrogenase, een enzym dat nodig is voor de verwerking van alcohol. Ze zijn daardoor heel snel dronken. Veel mensen denken dat een vette hap uitkomst biedt, zegt Colin Wilson van Water Wellpoint. Maar een tragere opname van alcohol, en dus een demping van de effecten ervan, kun je ook in de hand werken door te eten vóórdat je gaat drinken. Met name vet werkt hier zeer goed. Daarom lepelen sommige mensen uit het Middellandse-Zeegebied wat olijfolie naar binnen voor ze gaan stappen. Je kunt op zijn minst een glas melk drinken. Multivitamines helpen ook om het lichaam klaar te maken voor het vitaminetekort dat gaat optreden als je de hele avond staat te plassen. Zorg dat je overdag genoeg vocht binnenkrijgt, zodat je s avonds goed voorbereid op stap kunt, tipt Derbyshire. Een flesje water bij de hand doet wonderen. En drink ook een glas water bij elk drankje dat je bestelt, zegt ze. Maar doe rustig aan met bubbels, omdat het gas hierin de sluitspier in werking stelt, met alle gevolgen van dien. Neem ook geen zoutjes, want daar krijg je alleen nog maar meer dorst van. Eerst het slechte nieuws: er is geen wondermiddel tegen een kater. Onderzoek blijkt het grote struikelblok. Laboratoriumproeven met cellen of dieren zijn niet de moeilijkheid, maar tests met mensen wel. Die werpen allerlei praktische en ethische bezwaren op. Los daarvan is het ook lang niet zeker dat er middelen zijn die helpen, zegt Derbyshire, zeker niet tegen alle symptomen. Maar: het is gebleken dat sommige pijnstillers meer helpen tegen een kater dan andere. Zo is aspirine zowel een cafeïnevrije pijnstiller als een ontstekingsremmer met de naam prostaglandin inhibitor. Hoe hoger de concentratie prostaglandin, hoe vervelender de kater. Het is echter niet zo goed voor de maag, dus beter niet innemen als je hebt overgegeven of nog niet hebt gegeten. Kruidenmengsels zijn ook steeds populairder tegen katers. Denk bijvoorbeeld aan mariadistel, guaveblad en ginseng. Die zouden ervoor moeten zorgen dat het lichaam zich beter teweer kan stellen tegen gifstoffen. Maar ook hier is weinig bewijs voor, met uitzondering dan van de mariadistel, die cellen daadwerkelijk beschermt tegen alcohol. Water versnelt het genezingsproces. Als je er tegen kunt, meng er dan zout en suiker doorheen om zo het verlies van natrium en glycogeen te compenseren. Fruitsap is ook goed de suikers geven het lichaam weer energie, terwijl ook de vitaminen en voedingsstoffen die je de avond tevoren hebt uitgeplast weer worden aangevuld. Bananen en kiwi s brengen de kaliumvoorraad weer op peil (ook uitgeplast), net als energiedrankjes. En eieren bevatten veel cysteïne, dat de gifrestjes wegwerkt. Koffie? Niet doen. Daarvan droog je alleen maar verder uit. En denk eraan dat vet eten je maag alleen maar verder irriteert. 1 The Independent Binge drinken Ruim een op de drie (36%) scholieren heeft in de afgelopen vier weken wel eens vijf of meer glazen alcohol bij één gelegenheid gedronken. Oude klare In tien jaar tijd is het aantal ingeschreven 55-plussers met alcoholproblemen in de verslavingszorg meer dan verdubbeld: van naar (On)gezellig In Zweden (1%) en Finland (5%) drinken de minste mensen meer dan vijf glazen per week. In Oostenrijk (24%) en Spanje (28%) zijn ze veel gezelliger.

8 8 Weten Geschriften Babbelkous en dwingeland Jezus zoals u hem nog niet kende De Bijbel vertelt niks over Jezus jeugd. Gelukkig zijn er andere oude bronnen. Die onthullen dat Jezus een driftig en brutaal ettertje was. Marcel Hulspas AMSTERDAM Hoe was het kindeke Jezus? Was het een aardig ventje? Het Nieuwe Testament geeft hierop helaas geen antwoord. Dat vertelt ons uitsluitend iets over het baby tje Jezus in de kribbe, en over de volwassen Jezus. Daartussenin: niets. Het enige verhaal over zijn jeugdjaren is te vinden in het Evangelie van Lucas. Toen Jezus twaalf jaar oud was, zou hij in de tempel in Jeruzalem gediscussieerd hebben met de daar aanwezige leraren. Allen die hem hoorden, stonden versteld van zijn inzicht en zijn antwoorden, aldus Lucas. Dat zal wel. Gelukkig beschikken we over meer jeugdverhalen stuk voor stuk veel interessanter dan dit soort vrome praatjes. Verhalen over de jeugd van Jezus waren in de eeuwen na zijn dood erg populair. Dat de geschriften waarin deze zijn vermeld niet in het Nieuwe Testament zijn opgenomen, was een betreurenswaardig besluit van een aantal knorrige kerkvaders. Hadden ze dat maar gedaan. Dan was Jezus er zoveel interessanter op geworden. Gelukkig zijn die geschriften niet verloren gegaan. En zo weten we dat de kleine Jezus echt een babbelkous was. En een echte dwingeland. En dat al vanaf zijn geboorte. Toen Maria, met Jezus nog aan de borst, op een dag onder een palmboom wilde rusten, zo vertelt het Evangelie van pseudo-mattheus, begon de kleine spruit tegen de boom te praten: Toen zei het kind Jezus, dat glimlachend rustte aan zijn moeders borst, tegen de palm: Buig voorover, boom, en verkwik mijn moeder met je vruchten. En ogenblikkelijk, op zijn bevel, boog de palm zijn kroon tot de voeten van Maria, en ze plukten er vruchten van tot ze allemaal verkwikt waren. En omdat zijn moeder ook nog dorst had, zei Jezus tegen de boom: Open onder je wortels een waterstroom die verborgen in de grond is, en laat daar water uit stromen om ons te bevredigen. Eenmaal in korte broek ging Jezus gewoon door met het verrichten van wonderen. Zo boetseerde hij als kleine jongen een keertje uit klei twaalf mussen. Of ze ergens op leken, vertelt het verhaal (uit de Jeugdvertellingen van Thomas) ons niet, maar toen enkele joden begonnen te zeuren dat je op de sabbat (want het was sabbat) niet mocht kleien, had de kleine Jezus geen zin om ze plat te slaan: Jezus klapte in zijn handen en riep tegen de mussen: Verdwijn, vlieg weg! En vergeet mij niet, nu jullie leven! De mussen sloegen hun vleugels uit en vlogen met luid getjilp weg. Dit vogelverhaal was zó populair dat het uiteindelijk zelfs in de Koran is terechtgekomen. Daarin krijgen de vriendjes van de kleine Jezus, voordat hij vogeltjes gaat kleien, eerst een uiterst pedant preekje te horen: Ik ben tot jullie gekomen met een teken van jullie Heer: dat ik voor GETTY IMAGES jullie uit klei iets als de vorm van een vogel zal scheppen, er dan in zal blazen en dat het dan met Gods toestemming een vogel zal zijn. Alhoewel, had Jezus eigenlijk wel vriendjes? Hij was namelijk een behoorlijke driftkop en met zijn gaven zat een ongeluk in een klein hoekje. Thomas vermeldt dat een zoon van een schriftgeleerde (een joodje dus, dat detail maakte het voor de eerste christenen al veel minder erg) een keer een vijvertje liet leeglopen dat door Jezus met water was gevuld. Jezus riep: Vervloekt ben je, goddeloze idioot! Je zult als een Jezus vervloekte hem zodat de leraar onmiddellijk het bewustzijn verloor. Thomas boom verdorren! En, aldus Thomas, Op hetzelfde moment verschrompelde de jongen volledig. Dat was dus een speelkameraadje minder. Een andere keer rende een jongen tegen Jezus op. De driftige Jezus riep: Je gaat niet verder! Thomas vertelt: Op hetzelfde moment viel de jongen dood op de grond. Dat was nummer twee. Toen zijn vader Jozef hem daarna vroeg om het wat kalmer aan te doen, werd Jezus nog kwaad ook. Toegegeven, Thomas vertelt ook dat Jezus een paar kinderen uit de dood heeft doen opstaan. En hij kon ook houten planken uitrekken, zodat zijn vader, die timmerman was, eigenlijk geen zaag nodig had. Maar onderwijs was aan Jezus niet besteed. Toen een leraar hem het Griekse alfabet wilde leren, werkte de kleine Jezus zó op zijn zenuwen dat hij het rotjoch een draai om de oren gaf. In die tijd doodnormaal, maar Jezus vervloekte hem, zodat de leraar onmiddellijk het bewustzijn verloor en met zijn gezicht op de grond viel. Aan het slot van de verhalen van Thomas vinden we het verhaal van Jezusje in de tempel, die de joodse leraren versteld doet staan. En alleen dat ene brave verhaaltje vond Lucas geschikt om in zijn evangelie op te nemen. Jammer. Als hij wat minder pietluttig was geweest, hadden we nu een heel ander beeld van Jezus gehad. Een soort Palestijnse Pietje Bell. 1 KEN UW DNA MARCEL HULSPAS H et wordt weer tijd voor een Breed Maatschappelijk Debat. Dit keer niet over kernenergie. Dat leverde destijds een ongewenst antwoord op; toen heeft u uw best niet gedaan. Nee, over DNA. Uw eigen DNA. Binnenkort kunt u voor een paar honderd euro uw eigen genetische materiaal in kaart laten brengen. Dan weet u in één klap wat u zou kunnen gaan mankeren. Maar de Gezondheidsraad houdt het hart vast: straks komen we allemaal met grote pakken papier onder onze arm naar de huisarts gerend, omdat uit ons persoonlijk genoom blijkt dat we dit en dat risico lopen. Of de dokter snel wat receptjes wil uitschrijven! Dat mag niet gebeuren, vindt de Raad, en roept op tot een maatschappelijk debat. De Raad wil ons de vraag voorleggen onder welke voorwaarden het genoom mag worden geanalyseerd. Let op: mag. Soms mag het niet. Dan mag u daar persoonlijk wellicht zin in hebben, maar dan hebben we helaas met z n allen afgesproken: het mag niet. Het is voor ons eigen bestwil. Alsof de banken ons willen verbieden om in december het saldo op onze rekening te bekijken, want daar zouden we alleen maar zenuwachtig van worden, en dat is slecht voor de economie. Zo ziet de Gezondheidsraad het graag: dokters bepalen wat ongewenste ontwikkelingen zijn, dokters bepalen hoe de regels eruit gaan zien en dokters passen de regels toe. En ergens tussendoor mogen wij, patiënten, ons maatschappelijk debat hebben. Maar zo gaat het natuurlijk niet lopen. Ons DNA is van ons, en daar mogen we alles mee doen wat we willen, wanneer we dat willen. Maar wat gaan we er straks van vinden? De Maastrichtse hoogleraar Bert Smeets, die onlangs zijn inaugurele rede hield over dit onderwerp, treiterde zijn gehoor met een voorspelling waar de zaal ongetwijfeld niet op zat te wachten. Hij sprak de verwachting uit dat het persoonlijke genoom voor de komende generaties een vanzelfsprekend gegeven zal zijn dat zij gedurende hun leven zullen weten te hanteren, met alle mogelijkheden en onmogelijkheden, zekerheden en onzekerheden, die erbij horen. Dat gelooft natuurlijk geen hond, daar in Maastricht. Burgers die medische mogelijkheden en onzekerheden zullen weten te hanteren: in medische ogen bestaan die niet en zullen die ook nooit bestaan. Maar tegenhouden is onmogelijk. We zullen het persoonlijk genoom moeten omarmen. Het wordt een obsessie vergelijkbaar met de horoscoop eeuwen geleden. Ieder leeft straks op basis van zijn of haar persoonlijk genoom. Ouders die hun pasgeboren kind niet laten sequencen, zijn onverantwoordelijk. Kinderen die van hun ouders geen genoomrapport hebben gekregen, zijn verdacht en kunnen hun ouders naderhand aanklagen. Waar het op uitdraait is een wettelijke verplichting. En daar wordt niet over gediscussieerd. 1 Ook voor spruitjes? Neurologen ontdekten dat Nederlanders hersencellen hebben die alleen op één bepaalde Bekende Nederlander reageren. Bij Wendy en Ushi dezelfde. En het rendier dan? Volgens theoloog Wouter Slob heeft de Kerk nooit raad geweten met de goddelijke Jezus die op aarde komt. De Kerstman vult een theologisch vacuüm. Ook in rood? De Delftse onderzoeker Miguel Bruns Alsonso heeft een balpen ontwikkeld die stress bij de gebruiker aanvoelt en hem of haar dwingt rustig te schrijven.

9 Idee 5. Zorg dat iedereen mee kan blijven doen. De Rabobank ontwikkelt speciale voorzieningen voor ouderen en mindervaliden. Als er één ding belangrijk is voor de economie, is het wel dat iedereen mee kan blijven doen. De Rabobank draagt daaraan bij door ervoor te zorgen dat alle klanten zo zelfstandig mogelijk hun geldzaken kunnen regelen. Zo kan iedereen die moeite heeft om zijn pasje uit de automaat te halen (mensen met reuma bijvoorbeeld) een zogenaamde CardPuller bij ons afhalen. Dat is een handige knijper voor uw pas. Voor blinden en slechtzienden die moeite hebben met internetbankieren, is er een speciale versie van de Random Reader. Inclusief brailleregel, spraakfunctie en een cursus om er goed mee om te gaan. Om u maar een idee te geven. Werken aan de economie. Dat is het idee. Rabobank. Een bank met ideeën.

10 10 style Jaaroverzicht 2010 Filmpje Nog één keer: Koster & Jojanneke fittie MSM begon vier maanden geleden en sloeg meteen toe, bij vriend en vijand. Vanaf volgende week blikken we terug. Vandaag nog een keer met een oude vriendin. Redactie MSM AMSTERDAM Natuurlijk hadden ze moeten trouwen en twaalf kinderen moeten produceren, maar ja, het meisje wilde nog even buiten spelen. Drama van het jaar was de scheiding tussen Ko & Jo. Niettemin slikte de kleine kale grijsaard even en kreeg twee minstens even competente medewerkers bij zich gevoegd: dr. Maarten Bloem, een Mokumse straatintellectueel met een hoofd vol encyclopedische tv-kennis en mr. drs. P.L.V.D. Bekkering, maar die werd vooral aangenomen vanwege haar voornaam: Persis. Die scheiding sudderde in 2010 nog even na, beginnend met een bitter afscheid, waarbij we Jo iets te naakt de waarheid vertelden in een filmpje. Dat leidde tot verdere verwijdering, waarbij Jo al snel vergevingsgezind was, maar haar bazen, van wie we veronderstelden dat ze haar pronte presentatietalent ook inzagen, niet helemaal. Jo suggereerde (niet eens ellebogerig) dat ze misschien, ooit, in de toekomst, bij plotseling overlijden, ziekte of een vakantie, dan dus, wellicht de presentatie een keer (mogelijk dan hè) zou kunnen overnemen van Dominique Weesie, na Walter Cronkite de beste nieuwslezer aller tijden. Goed, die stomme affaire Strong woman Mary Borsato is blij met haar eerste prijs. VAN TELLINGEN Marks Soort Mensen; door Mark Koster, Maarten Bloem en Persis Bekkering ging voorbij, tot vorige week ineens Koster, tijdens het sportgala (hij hengelde net weer een scoop binnen bij Joop Alberda over de Rabo-wielerploeg) een taart in zijn gestrikte toet gedrukt kreeg. Een tegen een. En nu dus de laatste tik, de tegengoal in blessuretijd. MSM legde op video vast hoe Jo zonder Ko probeerde het privé-nummer te ontfutselen van Nick & Simon. Dat lukte dus niet. Wij hebben alle nummers en vanaf maandag de insideverhalen over (Filmpje: 1 Lifestyle van Nannic Award Maak niet de kachel met me aan Mary Borsato kreeg de Nannic Award. Ik houd ook zo van wit! Redactie MSM NOORDWIJK AAN ZEE Na een jaar waarin het aantal nieuw in het leven geroepen awards net zo hard groeide als het aantal H&M s in Amsterdam, is MSM bij de sympathieke prijsuitreiking van het beautymerk Nannic, honouring strong women, in het Grand Hotel Huis ter Duin om de stand op te nemen. Welke awards mogen blijven volgens de met lauwerkransen omhangen BN ers? Ik word een beetje moe van al die awards, van mij hoeft het niet, verzucht Rita Verdonk, die ook bij de met goodies overladen lunch aanwezig mag zijn. Het heeft geen effect meer. Ik heb er zeker twintig thuis staan, een kamer vol. Waaronder een oorkonde van een carnavalsvereniging in Nijmegen, maar ik ben ook twee keer tot politicus van het jaar verkozen. Daar ben ik het meest trots op, want die zijn door burgers uitgeloofd. De prijs van de parlementaire pers zegt me niet zoveel. Leontine Borsato (tweemaal winnares van een Beau Monde-award) vindt deze prijs niet te vergelijken met andere prijzen. Deze award is voor Mary alleen, legt ze uit nadat het enigszins pikante beeld is overhandigd aan haar schoonmoeder, de bruidscouturière Mary Borsato. Beau Monde wil ik niet teniet doen, maar de prijzen die ik bij hen won, waren eigenlijk niet voor mij. Een fotograaf en stylist hebben dat mogelijk gemaakt, zij maakten namelijk die winnende voorplaat. In mijn ogen is Mary een ongelooflijk sterke vrouw en de allerliefste, gekste oma die je je maar kan bedenken. Met glinsterende bruine ogen memoreert ze hoe Mimi, zoals de kinderen van Marco en Leontine hun grootmoeder noemen, haar kleinkinderen met de bolderkar van school komt halen. En ze mogen altijd logeren in de caravan in de tuin. Mariska van Kolck (twee awards voor beste vrouwelijke musicalhoofdrol en een societyprijs) is het Rita Verdonk: Ik heb zeker twintig awards thuis staan, een kamer vol. ook niet met de voormalig politica eens. Je gaat niet je hele vrije dag opgeven vandaag als je niet achter de award staat. Podium-collega Pia Douwes (elf musicalawards) ziet het nut van een beloning wel in. Dan krijg je mensen eens het huis uit, achter die computer vandaan. En de winnaar geeft het goede voorbeeld aan anderen, het is ook een stimulans tot goede prestaties. Mary is in ieder geval uitzinnig over haar eerste prijs, een witte sculptuur van Justus Dick Bakhuizen van den Brink. Ik hou ook zo van wit! roept de beroemdste ontwerper van bruidskleding ironisch. Ik zet m neer in mijn winkel, midden op tafel. De altijd vrolijke moeder-van heeft de eer te danken aan haar innemende persoonlijkheid en vechtersmentaliteit: als jonge moeder had ze geen cent. Maar je moet niet de kachel met me aanmaken, waarschuwt ze MSM. Want dan maak ik m uit. 1 Q&A Beddington bekeert dierenactivist Foie gras eten is een rechtse hobby, vindt de bij de katholieke omroep opgestapte Jort Kelder. Jean Beddington, van MSM s favoriete gelijknamige restaurant, reageert. AMSTERDAM Mevrouw Beddington, in het reclamespotje van Wakker Dier spreekt Jort Kelder van rechtse hobby foie gras eten. Serveert u deze scabreuze delicatesse? Nee, dat staat niet op onze kaart. Het is te kostbaar. Te kostbaar? Het is toch ook heel zielig voor ganzen? Tegenwoordig heb je ook namaak ganzenlever, die is biologisch gemest. Maar dat doen we ook niet. Wat is rechts eten eigenlijk? Wat bedoel je, rechts eten? Met de rechterhand eten? Nee, politiek gezien rechts eten. Als je alleen de ossehaas van een koe eet en dan de rest weggooit. Want als je van goed voedsel houdt, moet je de beesten ook goed behandelen. Wat vindt u ervan dat van eten tegenwoordig ook al een politieke zaak wordt gemaakt? Het is over de top. Ik vind het een ontzettend elitaire kwestie. Heeft u weleens een boze dierenactivist in uw fijne tent gehad? Niet in mijn huidige restaurant. Maar vijfentwintig jaar geleden wel, toen we ganzenlever nog op de kaart hadden. Ik zei tegen hem: Kun je je niet beter gaan inzetten voor Amnesty International? En jawel, toen hij vertrok is hij dat gaan doen! Dus u heeft hem bekeerd? Ja haha, is dat niet grappig? Maar ik moet gaan, er staan allemaal pannen op het vuur. 1

11 MsM 11 MSM keek een middagje rond bij Neerlands grootste schoenenmerk en praat over familie, schoenen en marketing met mededirecteur, eigenheimer en posterboy, Floris van Bommel. Zolenfetisjist Bedrijfje spelen Het beste uithangbord, zónder pak Maarten Bloem MOERGESTEL Het pittoreske Brabantse dorpje Moergestel is al decennialang de standplaats van het grootste schoenenmerk van Nederland, Van Bommel. De vlaggen van het familiebedrijf uit 1734 wapperen bij een nondescript pand midden in een woonwijk. MSM wordt onthaald door Floris van Bommel (35), die samen met zijn twee broers de scepter zwaait binnen het bedrijf. Hier wordt nog werk gedaan dat andere bedrijven allang uitbesteden aan lagelonenlanden. Deze fabriek hoort bij Van Bommel, daar is geen discussie over. De gelijknamige mansoir draagt vandaag sneakers van het sublabel dat zijn naam draagt, Floris. Naar het werk draag ik Van Bommels, in het weekend ook wel eens Adidas, bekent hij. Zijn merk Floris overvleugelt qua omzet inmiddels de klassiekere Van Bommel lijn. Het is niet de enige verandering sinds de Van Bommel broers acht jaar geleden de sleutels van de toko door papa in de schoot kregen geworpen. De bezem ging door de organisatie. En we zijn nu meer een handelsbedrijf dan alleen een fabriek, legt Floris uit. Grootste verandering is wellicht dat hij de creatieve man in het bedrijf werd, een reclamebureau wordt al tijden niet meer gebeld. Mijn broer Pepijn zei laatst nog: ons marketingbeleid is de binnenkant van jouw hoofd. Het liefst pielt Floris de hele dag creatief op zijn kantoor, waar tussen leesten, leer en de wintercollectie van 2011, poppetjes op het bureau staan en rockmuziek op beschaafde toonhoogte klinkt. Het is leuk, dat bedrijfje spelen, zoals Floris het noemt, maar als het aan mij lag zou ik zo weer directeur af zijn. Deze week heb ik alweer te veel vergaderd. Voor wat hij verzint geldt vooral anything goes. Wil Floris gekke teksten krassen in schoenzolen dan kan dat. Hij toont ons een gymp met een soort rebus op de onderkant. Is toch zonde om zo n vlak onbeschreven te laten? luidt de weinig filosofische verklaring voor de zolenfetisj. Nog zo n Florisgekkigheid: een folder staat vol foto s van aangeklede hondjes met hoedjes op. Waarom drukt hij dit af? Geen idee, ik zit dan als een soort dwangneurose naar plaatjes van aangeklede hondjes te zoeken. Dan moet er een folder komen, en gebruik ik die plaatjes. Zelf staat hij ook in de folder, gefotografeerd op zolder. Want, zo heeft Van Bommel tussen alle lolligheid zakelijk goed door, het beste uithangbord voor het merk Floris is Floris zelf. We laten zien dat ik echt besta, dat ik die schoenen ontwerp, niet zoveel merken hebben een echt levend figuur in de hoofdrol. Half robot Het hele pakketje van familiebedrijf met eigen fabriek, een rebelse directeur (rijdt Ford Mustang, heeft een tatoeage, is pakloos) als posterboy, wordt met een strik eromheen pr-matig kundig uitgevent. Vooral onze oosterburen vreten het als Berlinerbollen. Daar hadden we dit jaar 69 procent groei. De afgelopen weken maakte hij een zegetocht door de Germaanse tijdschriftschappen met Zonde om zo n vlak onbeschreven te laten, vindt Floris van Bommel. FOTO S: FRANK GROELIKEN grote verhalen in alle bladen, waarin hij samen met top-voetballer Phillip Lahm, voor wie Van Bommel een schoen maakte, op de foto staat. Zó hardcore rebels is Floris, die zich aan kantooruren houdt, hard werkt en op MSM vooral een nuchtere indruk maakt, toch ook weer niet? Ze zijn het in Duitsland gewoon niet gewend. Daar associëren ze bij een familiebedrijf met een vader met daarnaast een zoon, strak in pak met achterover geföhnd haar. En ondanks gekke teksten op zolen en op de website van Van Bommel waar Floris zich afficheert als half mens, half robot, half alien zit een strakke focus achter alles wat de drie Van Bommels doen. Een aanbod van een brillenfabrikant om Van Bommel brillen te maken, wordt beleefd terzijde geschoven. Uitnodigingen voor BN erfeestjes gaan in de prullenbak. Gefocuste groei is het belangrijkst voor nuchtere brabo s. Op het Duitse succes volgt geen mondiale expansiedrift. Ooit zaten we in twintig landen, dat schoot niet op. Het staat stoer dat je in Tokio en Toronto zit. Dat hoor je beginnende ontwerpers ook vaak zeggen We liggen in 15 landen. Stelletje sukkels, denk ik dan. Dat stelt geen reet voor, zorg eerst maar dat je het in minimaal drie markten goed doet. In 2011 schittert Floris weer in een reclame met een bekende Duitser (wie mag hij nog niet zeggen). Dat wordt mijn nieuwe hobby, op de foto gaan met bekende mensen. En er komt een winkel op het Amsterdamse Koningsplein. Het type schoen waar inkopers van denken: leuk, dat groen, maar doe mij toch maar weer cognac, ligt daar juist in de etalage. Dat wordt voor ons een uithangbord. Het Mokumse is Floris van Bommel niet vreemd. Hij studeerde er een blauwe maandag economie: na een weekje wist ik: dit is niets voor mij. Hij vindt het een mooie stad, maar zijn hart ligt in Tilburg. De vrijgezel ( ik heb even geen vriend ) is gehecht aan Brabant. Al voel ik mij er wel eens the only gay in the village. Hier liggen mijn wortels, ik snap de humor. Ik haat carnaval maar houd van Willem II. 1 Tatums titel Op de twittert heeft Tatum Dagelet de titel van haar (non-fictie) boek bekendgemaakt: Drinken, vloeken en hopen dat je bemind wordt. Ook al stemproblemen Golden Earring zegt tot mei alle concerten af wegens de stemproblemen van gitarist George Kooymans. Dertig concerten gaan niet door. Grammy Dolly Dolly Parton krijgt in februari een Grammy voor haar gehele oeuvre, zo maakte de organisatie alvast bekend.

12 28-30 december KNWU NK Baanwielrennen Omnisport - Apeldoorn Concept en ontwerp: Sponsors Organisatie Partners Ondersteuning

13 Uit & thuis 13 Reizen BAKOE Decadent genieten in Bakoe, met uitzicht op booreilanden. Pagina 16 Parelvissen in Bahrein Ga naar parelparadijs Bahrein, zoek de lelijkste oester die je kunt vinden en word rijk. HOLLANDSE HOOGTE Julia Stuart BAHREIN Om half negen s ochtends vertrekt onze boot van de kade; er schijnt een vriendelijk Bahreins winterzonnetje. Wij hopen op een goede vangst: een goede oestervangst welteverstaan. En dan liefst nog met parels erin. Parels uit Bahrein worden wereldwijd beschouwd als de beste die er zijn. Ze hebben een speciale glans die wordt toegeschreven aan de zoetwaterbronnen in de zee, waar het eiland zijn naam aan te danken heeft: Bahrein betekent twee zeeën in het Arabisch. Misschien spelen het ondiepe water en het zoutgehalte ook een rol. Er zijn nu negen oesterbedden, die samen bijna zo groot zijn als de provincie Utrecht, maar die al tientallen jaren niet meer gebruikt worden voor de pareloogst. De kans dat je er ook echt een parel van redelijk formaat vindt, is trouwens maar 5 procent. Theorieles We worden begeleid door de in Bahrein geboren Engelsman Rob Gregory en zijn Australische partner Robin Een toerist vond een grote parel die euro waard bleek te zijn. Bugeja, die twee duikprogramma s leiden: een voor beginners en een voor ervaren duikers. De beginners krijgen eerst een basistraining in een zwembad en dan een duiksessie in open zee. De gevorderden mogen twee keer in zee duiken. Voor ze de zee in gaan, moeten de leerlingen ook nog een theorieles volgen waarin het stel onder andere uitlegt hoe je een oester zoekt die een parel kan bevatten. Zoek de lelijkste oester die je kunt vinden, adviseert Robin. Als we haar raad opvolgen zou onze kans om een parel te vinden moeten stijgen van 5 naar 63 procent. Iedereen die met mij is gaan duiken heeft iets gevonden, beweert Robin. Een toerist had geluk en vond een grote parel die zo n euro waard bleek te zijn. Werelderfgoed We komen aan bij het oesterbed dat Umm al Layaal heet. Er zijn maar weinig mensen die de oesterbedden zo goed kennen als Rob. Hij treedt ook op als adviseur van de regering om de parelerfenis van Bahrein veilig te stellen en op de lijst van Unesco Werelderfgoed te krijgen. Dan zullen de bedden afdoende beschermd worden tegen olietankers, diepzeeboringen en sleepnetten, zegt Rob. Als ik eenmaal op de zeebodem ben, begin ik meteen de lelijkste oesters te verzamelen. Als ik weer naar de oppervlakte ga, heb ik 31 oesters in mijn net. Ik moet heel wat oesters open maken om zes minipareltjes te verzamelen, maat suikerkorrel. Ik ben allang blij en doe ze in mijn meegenomen jampotje. Kort daarna slaak ik een kreet van blijdschap, want daar ligt midden in een schelp een prachtig glanzende crèmekleurige parel te schitteren in de winterzon. Het is een geweldige verrassing. Ik stop hem veilig in mijn potje en vraag me af of Robins theorie klopte; ik bekijk de schelp en die is inderdaad uiterst lelijk 1 The Independent Bahrein Bahrein bestaat uit een groep van drieëndertig eilanden in de Perzische Golf, onderling verbonden door bruggen. Het Golfstaatje vervult een belangrijke positie binnen de oliewereld. De winter is een goed moment voor een vakantie in Bahrein. Het is er overdag aangenaam warm, maximaal 24 graden, en s nachts koelt het lekker af. De neerslag is gering, maar áls het regent is de periode december tot eind april. Bahrein heeft een moderne luchthaven bij Muharraq, die een centrumfunctie in het internationale luchtverkeer vervult. Er worden jaarlijks meer dan drie miljoen passagiers verwerkt. 1 Mooi was die tijd Totdat er in 1932 olie werd gevonden was de parelvisserij de belangrijkste economische activiteit in Bahrein. Ook de handel in dadels bracht veel geld op. Zwart goud Bahrein was een van de eerste landen in het Midden- Oosten waar aardolie werd gevonden. Het is inmiddels goed voor 60% van de overheidsinkomsten. Maar er is meer Omdat de olievoorraad beperkt is, was Bahrein genoodzaakt te verbreden. In de jaren zeventig en tachtig veroverde het de rol van bankier van de regio.

14

15 WEEKENDJE ARDENNEN **** in de Ardennen**** 5 DAGEN OOSTENDE BRUGGE/GENT/BRUSSEL v.a. 299,- (0318) lid ANVR/SGR 8 DAGEN NOORDELIJK CYPRUS v.a. 269,- (0318) lid ANVR/SGR DE CYPRUS SPECIALIST Naar Cyprus voor de beste prijs? Ga met Paradise op reis! Bel of decyprusspecialist.nl SGR ******** Cyprus ******** GEEN MASSA TOERISME Villa's, kleinschalige appart. en hotels. Incl. vlucht en huurauto. Tel.: SGR & CF WWW.AARO.NL Ardennen: mooi vrijstaande vak. huizen voor 2 tot 30 pers. Ardennen: A-bungalows, vrijst. Op park met indoor zwembad. Mooie natuur, sport, cultuur, rust tel De mooiste vakantiehuizen en prachtige vakantieparken met zwembad. Keuze uit meer dan 600 accommodaties. Tel /4/5d Berlijn va 79 4d Thüringen, Erfurt va 179 5d Berlijn en Polen va 199 5d Berlijn en Stendal va 199 5d Hamburg va 219 5d Harzgebergte va 239 5d Wismar, Rostock va 249 8d Allgäu va 439 Vraag snel de brochure aan! Tel ANVR / SGR SAUERLAND: 4* vak.-won. va 35 pd Bungalowpark Village Le Chat (Charente Dordogne) Rust, Ruimte en Recreatie Op 930 km van Utrecht in prachtig heuvelachtig natuurgebied ruim opgezet vakantiepark (33 ha) met 250 vrijstaande bungalows voor 2-8 personen. Vele mogelijkheden voor het hele gezin: o.a. groot speelmeer (3 ha), kinderstrandje, vissen, minigolf, verwarmde zwembaden, tennisbanen, bar-restaurant-terras. Animatieteam in hoogseizoen. Mooie 18-holes golfbaan naast park (ook golfarrangementen).omgeving biedt legio mogelijkheden, zoals mooie fiets/wandelroutes en culturele uitstapjes. Informatie en reserveringen via Nederlandstalige receptie tel: of via website: STACARAVANS EN BUNGALOWTENTEN op ****campings bij stranden CÔTE D'AZUR - LANGUEDOC - ATLANTISCHE KUST Carazur (SGR) Unieke vakantiehuizen Frankrijk, Italië of Spanje St. Tropez en Provence, luxe stacaravans SGR Prachtige huizen & villa's in héél Frankrijk Côte d'azur Mobilhomes v.a. 260,- p.w Boerderijtjes & Landhuizen ** FRANCE INDIVIDUELLE ** Vacansoleil.nl luxe stacarav. bung.tenten op 360 topcampings ANVR/SGR Provence en Côte d Azur Prachtige vakantievilla s met zwembad www. beausite.nl Uw droomvakantie in de altijd prachtige Charente. Domaine Brise Bois tel Vakantiehuizen voor levensgenieters. Bijna 3000 huizen te huur en te koop. Middellandse Zee, Gruissan, t.h. luxe appartementen, a.h. strand! Nederlands gezin /8 DAGEN NORMANDIË/ BRETAGNE/LOIRE DAL v.a. 299,- (0318) lid ANVR/SGR Provence, omg M-Ventoux, DE BROCHURES 2011 LIGGEN VOOR U KLAAR! Corfú, Lefkas, Kefalonía, Itháki, Épiros, Pílion Lesbos, Chios, Samos, Pelopónnesos Kýthira, West-Kreta, Zuid-Kreta Kleinschalige accommodaties, fly-drives, wandelen, trekkings, zeilen en reizen op maat. anvr/sgr Voor persoonlijk advies en de brochures Of bezoek onze stand op de Vakantiebeurs in Utrecht Vakantie naar écht Griekenland? Vraag onze brochure aan, o.a. rustig Kreta,Kos & Lesbos (ANVR) 15 DAGEN GRIEKENLAND v.a. 950,- (0318) lid ANVR/SGR 8d Kroatië-Speciale Actie va d Kroatië, Opatija va d Istrië va d Dalmatische kust va 529 Vraag snel de brochure aan! Tel ANVR/SGR 8d Rome, Florence va 399 8d Dolomieten va d Rimini, Bologna va d Umbrië va 449 8d Verona va d Sorrento va d Bloemenrivièra va d Toscane va d Sorrento va d Zuid-Italië va d Corsica, Elba va 809 Vraag snel de brochure aan! Tel ANVR/SGR Specialist voor Toscane! Vakantiehuizen GARDAMEER (Moniga): Zoek&boek: Italsol.com Tel Boerderijen & Landhuizen * * Fi VAKANTIEHUIZEN * * Driehoek Pisa-Florence-Siena Vakantiehuizen Vakantiehuizen en app. met zwembad in Toscane en Umbrië ** NIEUW ** Nederlands Hotel in de Dolomieten Wintersport en Zomervakantie Villa's, agriturismo, rondreizen. Bijzondere adresjes. Bel of ASKJA Reizen anvr-sgr Onze superjeeptocht ruig IJsland en onze comfortabele reis hebben nog plek op 6 mrt! Askja Reizen anvr-sgr De specialist met het meest complete aanbod. Bezoek onze info dag in A'dam op 8 jan! ASKJA REIZEN Reykjavik & New York; 8 dgn vanaf GEEN MASSATOERISME Sicilië Villa's, appartementen en hotels. Incl. vlucht en huurauto. Tel of SGR & CF. 12 DAGEN VENETIAANSE TOSCAANSE KUST v.a. 699,- (0318) lid ANVR/SGR 10 DAGEN DOLOMIETEN LEVICO THERME v.a. 499,- (0318) lid ANVR/SGR 12 DAGEN CORSICA/ SARDINIË/SICILIË v.a. 799,- (0318) lid ANVR/SGR Toscane schitterende 7-daagse reizen met excursies naar Pisa, Florence, Lucca en Siena 299 incl. vervoer, halfpension en excursies. Ook 7-daagse reizen naar de Veneto, Umbrië vanaf 319 en 10-daagse reizen klassiek Italië 599. Voor boeking en info Tel / DAGEN DALMATISCHE KUST v.a. 599,- (0318) lid ANVR/SGR ZON, WATER EN BERGEN U vindt het aan de meren in KARINTHIË (Oostenrijk) Te huur stacaravans op gezinscamping aan meer. Veel activiteiten. Leuk restaurant Nu jubileumkorting! ASKJA heeft unieke natuur reizen in Noorwegen anvr-sgr (0318) lid ANVR/SGR 10 DAGEN POLEN/ GDANSK/ MAZUREN / KRAKAU v.a. 399,- Algarve-bijzondere vakantiehuizen. (sgr) 12 dgn ROEMENIË v.a. 599,- (0318) Lid ANVR/SGR 10 DAGEN MEER VAN BLED v.a. 499,- (0318) lid ANVR/SGR Super Lastminutes 10 dgn ST. PETERSBURG v.a. 799,- (0318) lid ANVR/SGR Petersburg, Novgorod, Moskou Welkom in Rusland begint op de website Transsiberië-Express 24dgn v.a. 1649,- Ook losse tickets en Mongolië. Askja Reizen anvr-sgr De specialist met het meest complete aanbod. Bezoek onze info dag in A'dam op 8 jan! DAGEN CAPPADOCIË Turkije v.a. 175,- (0318) lid ANVR/SGR Unieke vakantieadresjes in het echte authentieke Spanje (SGR) Bijzondere vakantiehuizen in het echte Spanje. (sgr) ANDALUSIË Luxe Bed & Breakfast, golf, autohuur. Volop genieten! ZUID-SPANJE, 4-pers. bung., zee, terras, NL zenders, airco. Winter 295 p.w., zomer 495 p.w d Spaanse kust va d Andorra,Barcelona va d Mallorca va d Portugal, Spanje va d Andalusië va d Portugal,Spanje va 999 Vraag snel de brochure aan! Tel ANVR / SGR Spanje (Torremolinos) p. bung`s/ villa`s/ campings In heel Europa T Kerst Special No.1 IJMUIDEN - NEWCASTLE 3-DAAGSE MINICRUISE NEWCASTLE KINDEREN GRATIS V.A PER GEZIN No.2 3-DAAGSE SHOPPINGCRUISE GRATIS DINER EN SHOPVOUCHER V.A PER PERSOON No.3 6-DAAGSE RETOUROVERTOCHT 50% KORTING OP UW AUTO V.A PER PERSOON No.4 5-DAAGSE HOTELREIS MURRAY PARK 40 EURO KORTING V.A PER PERSOON No.5 FERRY GOOD FRIDAY DE SCHERPSTE AANBIEDINGEN UIT 2010 ALLEEN VAN 26 T/M 30 DECEMBER 2010 TE BOEKEN! 5-DAAGSE HOTELREIS WINDLESTRAE +1NACHT GRATIS V.A PER PERSOON DFDS.NL/2010

16 16 Uit & thuis REIZEN Oliestad Cocktails slempen en smullen Overdaad in Bakoe Een decadent weekendje, met uitzicht op de booreilanden. De hoofdstad van Azerbeidzjan zit vol verrassingen. Ben Illis BAKOE Ik wist van tevoren dat mijn weekend in de hoofdstad van Azerbeidzjan laten we zeggen, er een vol verrassingen zou worden. In Bakoe is alles een avontuur en dat begint al bij het boeken van een hotel. Voelen we ons een beetje individualistisch en hebben we wat persoonlijke aandacht en kleinschaligheid nodig? Dan wordt het de Sultan Inn (sultaninn.com), met zijn elf intieme kamers. Hebben we net een Russisch popstermoment en willen we uitbundige luxe? Dan wordt het The Excelsior (excelsiorhotelbaku.az), waar echt op niets bezuinigd wordt. Als we ons voornaam voelen en we de beste service verwachten, nee nodig hebben, als elk detail ook echt moet kloppen, is er maar één hotel dat voldoet: de Grande Dame van de hotels in Bakoe: The Hyatt Regency (bakuregency.hyatt.com). Ik bedoel maar, daar hebben ze yogamatjes in de suites. Soms willen we net iets anders dan anders gecombineerd met een huislijke sfeer en een eerbewijs aan Frank Lloyd Wright mag je toch wel echt anders noemen: het Hale Kai (hotelhalekai.com) waar je viersterrenservice krijgt voor een driesterrenprijs. Voor Bakoe iets uitzonderlijks. Adembenemend uitzicht Op onze eerste avond beginnen we met een drankje in de Sky Bar op de 19e verdieping van The Landmark (thelandmarkhotel.az); hier heb je een adembenemend uitzicht op een van de mooiste steden ter wereld. Als we onze mojitos op hebben, voegen we ons bij de menigte op de kortgeleden gerestaureerde boulevard, die ooit werd aangelegd met oliegeld. De Kaspische Zee ligt aan mijn linkerkant te glinsteren en aan mijn rechterkant loopt de Neftchilar Prospekt, een straat waar alle modemerken van Europa voor verbijsterende prijzen te koop zijn. Maar ja, waar zijn creditcards anders voor? Met een nieuwe zonnebril op zak slenter ik naar het net geopende Chinar (chinar-dining.com) waar ik de ene na de andere cocktail op basis van groene thee naar binnen laat glijden. Het Aziatische fusion voedsel en het interieur van de zaak zijn allebei indrukwekkend. Dan dwing ik mezelf op te staan en de Face Club (face.az) te bezoeken; hier treedt Moskou s nummer 1 hip-hopact Basta op. Maar zo langzamerhand beginnen de cocktails hun werk te doen en het volgende wat ik weer weet is dat ik wakker word in het hotel, licht beschaamd omdat ik het ontbijt heb gemist. Maar goed, dan is er altijd nog het Al & Nino Café (alinino.az). Dan een korte tour door de SPOTLIGHT DIRK KOPPES Bonjour mon cher Edinborough Wat Café St Honoré Waar 34 North West Thistle Street Lane, Edinburgh Waarom Franser dan de Parijse bistro s met Schots supervoedsel e zwartwitte tegelvloer, de elegante stoeltjes, de belle Dépoque decoratie, de naam en zelfs het straatbordje buiten: als je in Café St Honoré binnenstapt heb je helemaal het gevoel een Parijse bistro te betreden. Aan de kleine tafeltjes fluisteren amants elkaar gepassioneerde geheimen in het oor, want discretie kun je in deze ambiance wel vergeten. Ondanks al deze Franse stijlkenmerken bevindt deze St Honoré zich niet in de lichtstad maar in de wijk New Town van het Schotse Edinburgh. Na tien jaar hoort het bij de local darlings voor iedereen die van simpel kwaliteitsvoedsel in de Franse stijl houdt. Toch serveren ze hier niet alleen de brasserieklassiekers als steak tartare of crème brûlée, chef Ben Radford legt vooral de nadruk op Schotse topingrediënten. Niet voor niets worden op de website de Carolls Heritage Potato, Grierson Organic Chicken en Damhead Organics bedankt. Radford doet duidelijk aan Slow Food en probeert zoveel mogelijk in de buurt in te kopen. Terug naar de zwartwitte tegelvloer. De obers hebben zich misschien een iets te nonchalante serveerstijl aangemeten, men wil nog wel eens met de Franse slag worden bediend. Maar als die kippenleverparfait of die heilbot met mosselen en bouillon arriveren, verdwijnen alle twijfels als sneeuw voor de zon. Natuurlijk staat er in deze weken een christmas pudding op het menu en eeuwig en altijd een fish pie, maar voordat het allemaal te Schots wordt revancheert chef Ben Radford zich met coq au vin en in cider gekookte tarbot. Bijzonder zijn het zelfgemaakte brood en de vele verschillende vergeten aardappelsoorten die op de kaart staan. 1 Oude beschaving Er is archeologisch bewijs dat er rond 6000 voor Christus al mensen rondliepen in Bakoe. Grottekeningen net buiten de stad gaan zelfs nog verder terug. Zijderoute Bakoe was eeuwenlang een van de belangrijke punten langs de zijderoute. De stad aan de Kaspische Zee ligt op een gunstige plek tussen Europa en Azië. Beroemdste Azerbeidzjaan Van de ruim 8 miljoen inwoners van Azerbeidzjan woont een groot aantal in Bakoe: 1,9 miljoen. Legendarische schaker Garri Kasparov werd er geboren.

17 Uit & thuis 17 REIZEN Eeuwige vlammen WAAR IS JOJANNEKE VAN DER RAAD oude stad en een kopje stroperige chocola dat op de tong smelt, bij het Chocolate Café. Op Shikhov Beach kun je de booreilanden aan de horizon zien. Het strand zelf kun je uniek noemen als je van booreilanden houdt. Ik ben nog wat wazig van alle avonturen van de vorige avond dus ik zal me vanavond een beetje rustig houden. Dat houdt in dat ik bier ga drinken met de gewone man in het apart gevormde Mirvari Café aan de boulevard dicht bij de pier en dan ga eten op het terras van Zeitun, wat olijf betekent. Zeitun Bakoe beschikt over een prachtig, historisch centrum, omgeven door een beschermende muur en al jaren op de werelderfgoedlijst. Maar even buiten de stadsgrenzen doemen booreilanden en fabrieken op. Die visuele lelijkheid maakt dat de Azerbeidzjaanse economie elk jaar als kool groeit. Om olie te vinden hoef je hier soms niet eens te graven. In het begin van de twintigste eeuw arriveerden massa s gelukszoekers op zoek naar olie. Daarom is Azerbeidzjan het land van de eeuwige vlammen. 1 is een restaurant waar je echt bijzonder goed kunt eten. Je kunt er smullen van gürza (pakketjes met gekruid lamsvlees, yoghurt en superverse kruiden) en daar ganja shiraz bij drinken, een ervaring die iedere lekkerbek zichzelf zou moeten gunnen. Ik drink mijn laatste slok wijn en haast me naar het Jazz Center (jazzcenter.jazz). De laatste maal dat ik hier was trad Al Jarreau op. Vanavond treden er geen bekenden op, maar ik zal me de avond nog lang herinneren. En dat in de Kaukasus, wie had dat gedacht? Daarna ga ik richting Filarmonia Park om een paar bolletjes heerlijk Italiaans ijs te eten bij Dondurma net wat ik nodig heb op zo n zwoele nacht in Bakoe. Ik hoor dat er een opwindende gast-dj moet zijn bij de net geopende Hezz Club. Massage Het lijkt me een goed plan en ik ben er nog nooit geweest, maar zou ik dan nog morgenochtend wel op tijd zijn voor mijn massage in de Sabun Nga Spa (sabunngaspa.com)? Het is het meest authentieke stukje Thailand Bakoe dankt zijn luxe aan de olie. GROTE FOTO: ERIC ENNO TAMM dat de Kaukasus had kunnen bedenken de hele staf, elk meubelstuk, maar ook de stijl, de techniek en het concept, alles is naar Bakoe gevlogen vanuit Chiang Mai. Als klap op de vuurpijl krijg je na je massage ook nog een lichte lunch aangeboden, klaargemaakt door een topkok en geserveerd in een privé eetkamer. Zoiets wil je toch niet mislopen? Maar wat kan het me ook schelen? Taxi! Naar de Hezz Club, alsjeblieft. 1 The Independent Naam: Jojanneke van der Raad Land/plaats: Israël Doel: Studie www. jojannekevdraad.waarbenjij.nu D it weekend ben ik voor het eerst naar de Westbank geweest, samen met Jason, Bart en Philip. Philip heeft niet alles mee kunnen reizen, omdat hij zijn paspoort was verloren. Niet de handigste plaats om je paspoort kwijt te raken. Maar na wat tips van een priester is hij weer in Israël terecht en kan hij zijn paspoort fixen. Maar nu over de Westbank. Dit was echt een supermooie ervaring. Het is zo n mooi stuk land, qua natuur maar ook de mensen. We zijn dit weekend van Ramallah naar Tybeh, Nablus, Jenin en Burqin gereden. Ramallah is echt een moderne stad. We zijn naar het graf van Yasser Arafat geweest en daarna doorgegaan naar Tybeh. Tybeh is een christelijk dorp en ze hebben een bierbrouwerij. Die hebben we dus bezocht, echt leuk om te zien hoe alles in z n werk gaat. In dat dorpje zijn we bij een familie op de koffie geweest. s Avonds zijn we weer in Ramallah aangekomen. Hier hebben we lekker koffie gedronken en Sheesha (Nargila, waterpijp) gerookt bij Stars en Bucks (inderdaad, kopie van Starbucks). De volgende dag zijn we vanuit Ramallah door gegaan naar Nablus. We zijn naar een refugeecamp geweest en een kerk. Je wordt als toerist en blanke veel aangesproken door de mensen, als je daar op ingaat zijn ze heel vriendelijk en krijg je vaak koffie aangeboden. Zo gebeurde dat dus ook weer hier. Verder zijn we nog naar de markt geweest. Die was zo groot, kwam geen einde aan. Vanuit Nablus door naar Jenin. Hier zijn we naar het Freedomtheater gegaan. Als laatste zijn we naar Burqin geweest, waar een kerk staat waar Jezus leprozen heeft genezen. Echt, onze ervaringen in de Westbank waren geweldig. En alles is daar ook zo goedkoop, dus dat was ook mooi meegenomen. 1 Op waarbenjij.nu staan bijna 1,5 miljoen reisverhalen en meer dan 5 miljoen foto s van reizigers uit de hele wereld. Winterweer HOME FOR CHRISTMAS? Het ziet er naar uit dat de meeste op London Heathrow gestrande reizigers nog voor de Kerst thuis zullen zijn. Duizenden mensen moesten de afgelopen week overnachten op het grootste vliegveld van Europa, onder wie veel Nederlanders. Op Schiphol staan inmiddels duizenden koffers in de aankomsthal op hun eigenaar te wachten. Zie voor meer info: Winterweer OKÉ, JE ZIT VAST, WAT NU? Stel, je ligt op een krakkemikkig veldbedje in de aankomsthal van een Londens vliegveld tussen duizenden vreemden. Het is koud, rumoerig en je buurman is misschien wel een moordende psychopaat. Lijkt een nachtmerrie. Maar gelukkig is er genoeg afleiding op een door winterweer geteisterd vliegveld: 1 Schiet een filmpje YouTube staat er vol mee, amateurfilmpjes van mensen die zich s nachts vermaken met camera of telefoon. 2 Zet het op een zuipen Je bent omgeven door horeca met ruime openingstijden en tax-free slijterijen, het paradijs voor drankorgels. 3 Doe de eettentjestest Eis voedselvouchers op bij de maatschappij en eet je buikje rond bij elke mogelijke eetgelegenheid. Tijd zat! 4 Ga speeddaten Single en moederziel alleen? Geen nood, je bent niet de enige. Niemand wil immers alleen zijn tijdens Kerst. Geld terug HET OVERMACHTSMOESJE Het zal deze week ongetwijfeld het meest gebruikte zinnetje zijn op de Europese luchthavens. Helaas, daar kunnen we niets aan doen. Het was overmacht. Hevige sneeuwval, het is inderdaad overmacht, dat klopt. Maar luchtvaartmaatschappijen gebruiken het wel erg vaak als excuus. Vooral om onder de serviceverplichting vandaan te komen. Toeristen zijn een makkelijk doelwit. Volgens Europese richtlijnen, sinds 2005 van kracht, hebben reizigers echter wel degelijk rechten. Zo zijn maatschappijen verplicht bij een geannuleerde vlucht wegens overmacht een andere vlucht en verzorging aan te bieden of het geld van het ticket terug te betalen. Wanneer je het geld van het ticket terugkrijgt, dien je de overige onkosten (vervoer, eten) wel zelf te betalen. Kortom, je hebt altijd recht op verzorging of geld. Zie voor meer info: Onafhankelijkheid Op 30 augustus 1990 riep Azerbeidzjan de onafhankelijkheid uit. Tegelijkertijd was het land tot 1994 in een oorlog met de Armenen verwikkeld. Seculier Het land heeft een seculiere overheid en dus geen staatsreligie. In Bakoe staat zelfs een standbeeld van de vrouw die als eerste haar hoofddoek afdeed. Azeri Het grootste gedeelte van de Azerbeidzjanen spreekt Azeri, dat veel op Turks lijkt. De tweede en derde taal zijn respectievelijk Russisch en Engels.

18 Luxe busreis 10 dgn Spanje 14x buffet Hotel Tahiti Playa*** Op strand, incentrumsantasusanna. Zwembad, kamermet bad/douche, tv, toilet, airco, balkon. 1e kind<8j 99 apr apr apr mei mei juni Gratis gids 2011 vroegboekkorting tot 25% RC boek online+bespaar 6 SOLMAR TOURS Onze zomerfolder 2011 is uit! Vroegboekkorting tot wel 18%! Nieuwe excursie- en pendel bestemmingen en Middellandse zee cruises! Vraag gratis de brochure aan. Wilt u nog van de winterzon genieten? Benidorm, Hotel Fiesta Park***VP, vertrek 21/01/11 10dgn. voor 209,- of liever iets meer zien van Spanje? 17-daagse Combinatiereis Benidorm- Costa Tropical met o.a. dagtocht naar Granada 04/02/11 569,- Bel snel: of Bijk kst.: Royal Class 25,- / First Class 60,- adm.kosten 6,-. Lid SGR GEMSBOK REIZEN Inspirerende maatwerkreizen en kleine groepsreizen door Zuidelijk Afrika. Vakantiebeurs, Hal 1 stand E080 (12-16 jan); Informatiemiddag in Efteling Hotel (13 feb). Info: /gemsbok.nl DJOSER rondreizen Zuid- Afrika dgn v.a. 2095,- Brochure? of Askja Reizen anvr-sgr De specialist met het meest complete aanbod. Bezoek onze info dag in A'dam op 8 jan! Op maat gemaakt: auto- en camperreizen Zuid-Afrika, Namibië en Botswana. www. suidafrikareise.nl SGR 11 t/m 16 januari, Vakantiebeurs Hal 1, F094. Marokko DJOSER rondreizen Marokko dgn v.a. 1295,- Brochure? of DJOSER rondreizen Egypte 8-25 dgn v.a. 995,- Brochure? of DJED REIZEN: Gevarieerde Egypte reizen. Individueel of met kleine groep. Ook reizen op maat vanaf 2 personen. Wekelijks vertrek. Brochure? Opreisnaarnamibie.nl Boek zelf prachtige bushlodges & tented camps. Kom voor advies naar Gemsbok Reizen op de Vakantiebeurs, Hal 1 stand E080 (12-16 jan). DJOSER rondreizen Namibië / Botswana/Zambia 24 dgn v.a. 2495,- Brochure? of DJOSER JUNIOR rondreizen voor ouders met kinderen: Japan 21 dgn v.a. 3895,- Brochure? of jan. -JAPAN-Reis-Info-Dag TAO Japan specialist. Indiv/gr DJOSER rondreizen Sri Lanka/ Malediven dgn v.a. 1795,- Brochure? www. djoser.nl of Fly drive highlights 8 dgn all-in va (SGR) (Auto)rondreizen ook met Syrië (Anvr/Sgr) CULTUUR & NATUUR IN NEPAL BIJ ARKE! Directe vlucht met ArkeFly, retourtickets v.a. 499,- p.p. 10-daagse reis v.a. 549,- p.p. (Incl. vlucht en verblijf) Adembenemende 17-daagse rondreis v.a. 1099,- p.p. Ga voor meer informatie en boekingen naar uw Arke winkel of naar Arke.nl. Vraag naar de voorwaarden. DJOSER rondreizen Oman & Dubai 12 dgn v.a. 1795,- Brochure? of Thailand met uw gezin? Experts in verre gezinsreizen (SGR) Askja Reizen anvr-sgr De specialist met het meest complete aanbod. Bezoek onze info dag in A'dam op 8 jan! Askja Reizen anvr-sgr De specialist met het meest complete aanbod. Bezoek onze info dag in A'dam op 8 jan! ANTARIN (SGR) ondersteunt uw eigen reis. Hotels, autohuur,cursussen,trein/vliegtick DJOSER rondreizen Indonesië dgn v.a. 1695,- Brochure? of Sri Lanka met uw gezin? Experts in verre gezinsreizen (SGR) Laat uw reis door ons op maat maken! (Anvr/ Sgr) DJOSER rondreizen Vietnam/ Cambodja dgn v.a. 1995,- Brochure? www. djoser.nl of GO USA & CANADA MET JAN DOETS GRATIS HELIKOPTER VLUCHT ** AutoTrips Ontdek de ongerepte natuur van West Canada incl. Banff & Jasper NP. Incl. 3 excursies. Oost Canada Van Toronto naar Montreal met verblijf in Le Windigo in de Quebec Laurentians. West USA Vanuit San Francisco de hoogtepunten van Zuid West USA ontdekken incl. o.a. 16 dgn. Vanaf Yosemite, Big Sur en Grand Canyon. Vanuit Boston, NewEngland, Quebec, Ontario, Niagara, Washington DC en New York City.Vertrek 1-17 april dgn. All In 17 dgn. 16 dgn. Vanaf Family VillaTrips Vanuit Las Vegas naar Scottsdale naar Palm Springs en tot slot LA in Huntingdon Beach of Newport Beach. CamperTrips Met 5 sterren Go West Camper Met 5 sterren Road Bear Camper 18 dgn. Vanaf 17 dgn. All in 17 dgn. Vanaf voor online inspiratie, prijsinfo en boekingen, bel of - Of bezoek ons ma t/m zat: Gerrit Rietveldweg 1, 1703 DD Heerhugowaard.

19 Uit & thuis 19 REIZEN Glasgow Voetbaltour Tragedie en triomf in een voetbalstad Rangers-fan Iain McColl bedacht de Founders Trail, een tour door de historie van zijn club. Met succes. Simone Kane GLASGOW Toen de Schot Iain McColl samen met twee andere supporters van Glasgow Rangers de Founders Trail introduceerde, had hij niet kunnen bedenken dat zijn particuliere project zoveel succes zou hebben. Maar de tour die bezoekers een rondreis door de geschiedenis van Schotlands succesvolste voetbalclub ooit biedt, is opgepikt door de Schotse toerismebureaus. Er hangen promotieposters in het centrum van Glasgow en op internet zijn arrangementen te boeken. Vier mannen Dankzij de levensloop van Rangers, de intense rivaliteit met stadgenoten Celtic en de beleving van fans, is deze club de verpersoonlijking van het Britse voetbal. Voetbal is religie, in de straten van Glasgow is menig supportersstrijd uitgevochten. Volgens Mc- Coll gaat het bij de Founders Trail echter niet om die recente historie. Na uitgebreide research wist hij de ontstaansgeschiedenis van de Rangers te documenteren. Een interessante geschiedenis, die begon in mei 1872, toen vier jonge mannen, de broers Moses en Peter McNeil, Peter Campbell en William McBeath, boys club Rangers FC oprichtten. Zij noemden de club naar een rugbyteam. Alle plekken die aan het einde van de 19e eeuw een belangrijke rol speelden, van de pubs waar zij hun plannen bespraken tot de huizen waar ze woonden, zijn te zien tijdens een bustour. Stadion Ibrox is het eindstation. Wanneer mensen aan het Schotse voetbal denken, gaat het over The Old Firm, de traditionele strijd tussen katholieken en protestanten, tussen Celtic en Rangers. De Founders Trail richt zich echter op de periode voordat Celtic werd opgericht. Glasgow heeft een rijke historie en het verhaal van de Rangers is een integraal onderdeel ervan. Stad en club horen bij elkaar. Sinds afgelopen voorjaar, toen McColl begon met de rondleidingen, heeft hij al bijna duizend bezoekers in de bus mogen verwelkomen. Niet alleen lokale Rangers-fanaten, maar toeristen uit elke windstreek, van Australië tot Azerbeidzjan. 1 The Independent Meer dan voetbal Geen voetbalfan? Gelukkig is Glasgow ook geschikt voor fans van mooie bouwwerken en whisky: Mackintosh Trail Ticket 1Zonder architect Charles Rennie Mackintosh was er geen Glasgow. Met het Mackintosh Trail Ticket (17 euro) krijg je gratis toegang tot twaalf bezienswaardigheden. Whisky Tour 2Deze tour neemt je mee buiten de stadsgrenzen. Op zoek naar de roots van Schotlands bekendste exportproduct, Scotch Whisky. City Tour 3Weinig tijd? Vertrek op George Square, tegenover het Queen Street treinstation, binnen een uur ben je weer terug. Het standbeeld van oud-rangerscaptain John Greig bij Ibrox Park. GETTY IMAGES Gekkigheid KNUFFEL OP VAKANTIE Jij op reis, je knuffel op reis. Stuur Bruintje Beer of Woef de Hond op naar Denis Gerber en hij geeft je pluchen lieveling voor 50 euro een tour door lichtstad Parijs. Wil je alleen het beste? Ga dan voor de 7-daagse Paris Essentials Tour (100 euro), langs monumenten en een slaapplek op 200m van de Champs-Elysées! Uiteraard krijg je snapshots. furrytoystours.com Top-10 BESTE BUDGETBESTEMMINGEN Staat jouw vakantiebudget voor 2011 ook onder druk? Lonely Planet heeft een top-10 van reisbestemmingen samengesteld waar je gulden nog een daalder waard is. Laat staan je euro. 1 Bangladesh Het goedkopere alternatief voor India. Besteed wat je overhoudt aan tijgerspotten (kost zo n 150 dollar). 2 Nicaragua Chillen op de Corn Islands (foto), live muziek in Léon, dansen aan het water in Granada en vulkaanwandelen op Isla de Ometepe. 3 Washington D.C. Lincoln Memorial: gratis. National Air and Space Museum: gratis. Capitool: gratis. Library of Congress: gratis. Witte Huis: moeilijk maar gratis. 4 Parijs Niet moeilijk doen en picknicken aan de Seine met stokbrood en wijn. 5 Namibië Reis per minibusje of lift door verlaten vlakten en woestijnen. En dan volgen: 6. Filippijnen 7. Argentinië 8. Napels 9. Oekraïne 10. Syrië. Vakantie RUSSEN HET IRRITANTST Wij Nederlanders vinden Russen op vakantie het meest irritant van iedereen. Dat blijkt uit onderzoek van reiswebsite Zoover aan de hand van meer dan reisbeoordelingen. Volgens de deelnemers zijn Russen asociaal, dronken, agressief en onbeschoft. Eigenschappen die Nederlanders op vakantie gelukkig niet hebben. De Engelse toerist, jarenlang koploper, zakt naar de tweede plaats. Glaswegians Glasgow is de op twee na grootste stad van Groot- Brittannië. De Schotse hoofdstad telt bijna inwoners, oftewel Glaswegians. Muziekstad Amy MacDonald, Franz Ferdinand, Mogwai, Travis, Snow Patrol en Belle & Sebastian voeren de indrukwekkende lijst bands en artiesten uit Glasgow aan. Geboorteplaats Daarnaast zagen de scheldende kok Gordon Ramsay, Dire Straits-gitarist Mark Knopfler en tennisser Andy Murray het levenslicht in Glasgow.

20 U REIST COMFORTCLASS Bolderman Excursiereizen /5/8 DAGEN PRAAG slechts v.a. 99,- 8 DAGEN BERLIJN - DRESDEN - LEIPZIG - POTSDAM slechts v.a. 399,- 8/10 DGN WENEN / BERWANG / SALZBURG / KLOPEINERSEE / KIRCHBERG / NAUDERS slechts v.a. 399,- 10 DAGEN ISTRIË OPATJA / ROVINJ / VRSAR / PRIMOSTEN slechts v.a. 399,- 10 DAGEN SCHOTSE HOOGLANDEN / LOCH LOMOND EN EDINBURGH slechts 665,- BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 3/4/7 overnachtingen o.b.v. logies en ontbijt in 2-persoonskamers met faciliteiten Dagelijks ontbijtbuffet 3-gangendiner bij 8 dagen Excursies met bus (excl. entreegelden) Stadswandeling o.l.v. gids Luxe touringcar + chauffeur/reisleider Nederlandstalige gids in Praag Afscheidsbuffet (bij 5 en 8 dagen) BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 7 overnachtingen in het ***hotel Igel in Berlijn met comfortabel ingerichte kamers Goed verzorgd ontbijtbuffet en diner Excursies (exclusief entreegelden) Luxe comfortclass touringcar + chauffeur/ reisleider Voor de steden Berlijn, Dresden en Leipzig een stadsgids Goed verzorgd afscheidsbuffet BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2 nachten in Z-Duitsland o.b.v. halfpension 5 nachten in een goed middenklasse hotel, comfortabele kamer met bad/douche, toilet Dagelijks ontbijtbuffet en 3-gangendiner Genoemde excursies met de touringcar (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar + chauffeur/reisleider Goedverzorgd afscheidsbuffet BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2 nachten de omgeving van Zuid-Duitsland o.b.v. halfpension 7 nachten in een goed middenklasse hotel in een comfortabele kamer met bad/douche en toilet o.b.v. halfpension Dagelijks ontbijt en 3-gangendiner Excursies met bus (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar + chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet BIJ DE PRIJS INBEGREPEN Overnachtingen op heen- en terugreis op luxe cruiseferries in 2-persoonshut met douche, toilet, aan boord diner en ontbijt 7 nachten in diverse hotels in een comfortabele kamer met douche en toilet Ontbijt en diner Excursies met bus (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar + chauffeur/reisleider Diverse vertrekdata. Diverse vertrekdata. Diverse vertrekdata. Diverse vertrekdata. Diverse vertrekdata. 10 DAGEN RONDREIS IERLAND / ONGEREPT IERLAND slechts v.a. 699,- 10/15 DAGEN NOORWEGEN / NOORDKAAP slechts v.a. 699,- 10/12 DAGEN ITALIË / FLORENCE / ELBA UMBRIË / VENETIË / ROME / SORRENTO slechts v.a. 499,- 10 DAGEN SAAS GRUND / MEER VAN LUGANO / LAGO MAGGIORE slechts v.a. 499,- 15 DAGEN SPANJE - PORTUGAL/ COSTA S EN ANDALUSIË slechts v.a. 699,- BIJ DE PRIJS INBEGREPEN Overtocht Calais - Dover v.v., Holyhead - Dun Laoghaire en Rosslare - Fishguard 9 nachten in 3* hotels in een comfortabele kamer met douche en toilet Ontbijt en een 3-gangen diner Excursies met bus (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar + chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2x overtocht nachtboot van T.T. Line Trelleborg- Travemunde v.v. in een comfortabele hut incl. smörgasbord en ontbijtbuffet 7/11 nachten in 3* hotels in een 2-pers.kamer met douche en toilet 1x overtocht Stockholm-Turku (Noordkaapreis) Dagelijks ontbijtbuffet + 3-gangendiner/buffet Genoemde ferry s (boottochten) Excursies met de bus (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar + chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2 nachten in Z-Duitsland o.b.v. halfpension 7/9 nachten in een goed middenklasse hotel in een comfortabele kamer Dagelijks ontbijtbuffet en 3-gangendiner Excursies met touringcar (ex. entreegeld) Comfortclass touringcar + chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet BIJ DE PRIJS INBEGREPEN 2 nachten in Z-Duitsland o.b.v. halfpension 7 nachten in een middenklasse hotel in een comfortabele kamer Ontbijtbuffet en 3-gangen diner Excursies met bus (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar + chauffeur/reisleider Goed verzorgd afscheidsbuffet BIJ DE PRIJS INBEGREPEN Overnachting op heen en terugreis in midden- Frankrijk op basis van halfpension 12 nachten in goede middenklasse hotels, waarbij alle kamers met faciliteiten Verzorging o.b.v. halfpension Excursies met bus (excl. entreegelden) Comfortclass touringcar + chauffeur/reisleider Locale gidsen in Santander, Santiago de Compostela, Porto, Lissabon, Madrid Goed verzorgd afscheidsbuffet in Nederland Diverse vertrekdata. Diverse vertrekdata. Diverse vertrekdata. Diverse vertrekdata. Diverse vertrekdata. Aanbetalen niet verplicht! Voor brochure en boekingen (0318) KWALITEIT MET:

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL

speciaal onderwijs lesbrief alcohol UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (030) 637 31 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL speciaal onderwijs UITGAVE: STICHTING VOORKOM! T (00) 67 1 44 E-MAIL: STICHTING@VOORKOM.NL WWW.VOORKOM.NL inhoud LES 1: KENNISMAKING MET ALCOHOL SOORTEN DRANK DE WERKING VAN ALCOHOL 4 DE GEVOLGEN VOOR

Nadere informatie

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b

Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b Gemeenteviering rond Jesaja 9:5b 1 Verkondiging Enkele kinderen vragen in de kerk: waarom vieren we kerst? En wat betekent het voor u? Reactie op de antwoorden Ja, waarom vieren we kerst? En wat betekent

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid

Hoofdpijn Duizeligheid Vermoeidheid Concentratieproblemen Vergeetachtigheid Hersenschudding In deze folder vertellen we wat de gevolgen van een hersenschudding kunnen zijn en wat u kunt verwachten tijdens het herstel. Ook geven we adviezen over wat u het beste wel en niet kunt

Nadere informatie

sarie, mijn vriend kaspar en ik

sarie, mijn vriend kaspar en ik sarie, mijn vriend kaspar en ik Leen Verheyen sarie, mijn vriend kaspar en ik is een theatertekst voor kinderen vanaf 4 jaar en ging in première op 12 september 2009 bij HETPALEIS in Antwerpen 1 ik: het

Nadere informatie

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus.

Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 1 Beste vrienden, ik mag jullie vandaag vertellen over de laatste week van het leven van Jezus. 2 Het verhaal De Goede Week Trouw, Hoop en Spijt Ik wil jullie vandaag vertellen over de Goede Week. Dat

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Een stille date met alcohol

Een stille date met alcohol Een stille date met alcohol Verslaafd Je bent 19 jaar en je drinkt anderhalve fles wijn op een avond. Het verhaal van een meisje dat hulp zoekt. EEN NEGENTIENJARIGE ALCOHOLIST Er liggen zes opgerookte

Nadere informatie

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam?

wat doet alcohol eigenlijk met je lichaam? de kater komt later ziek door te veel alcohol Je hebt te veel alcohol gedronken. Dit heeft je zo ziek gemaakt dat we je met spoed moesten opnemen in ons ziekenhuis. Waarschijnlijk ben je - net als je ouders/verzorgers

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116

LES 4. Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 LES 4 Handelingen 12:1-19; Van Jeruzalem tot Rome: Verlost uit de gevangenis blz.109-116 De boodschap God hoort en verhoort onze gebeden voor elkaar. Leertekst: Terwijl Petrus onder zware bewaking zat

Nadere informatie

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40)

15 februari: Ik ben het brood dat leven geeft (Johannes 6:32-40) Liturgisch bloemstuk bij de 40 dagen tijd en Pasen 2015 Elke week wordt één kaars gedoofd, van de kandelaar met 8 kaarsen. Er is elke week een boog bekleed met klimop, als beeld van het verbond van God

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Op reis naar Bethlehem

Op reis naar Bethlehem Op reis naar Bethlehem Rollen: Verteller Jozef Maria Engel Twee omroepers Kind 1 Kind 2 Kind 3 Receptionist 1 Receptionist 2 Receptionist 3 Kind 4 Kind 5 Herder 1 Herder 2 Herder 3 Herder 4 Drie wijzen

Nadere informatie

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef

De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2. 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Thema 2 De Samenleving: samen of ieder voor zich? Oefening 2 1. b. Alle mensen zijn anders en dat moeten we respecteren. 2 Han van Eijk - Leef Niemand hoeft alleen maar goed of slecht te zijn. Niemand

Nadere informatie

Menze Fernandus van Houten

Menze Fernandus van Houten Liturgieboekje bij het afscheid van Menze Fernandus van Houten * Groningen, 10 februari 1931 Tolbert, 21 februari 2016 in een samenkomst op donderdag 25 februari 2016, om 11.00u in de Gereformeerde Kerk

Nadere informatie

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer

Jouw reis door de Bijbel. Uitgeverij Jes! Zoetermeer Nieske Selles-ten Brinke Jouw reis door de Bijbel Dagboek voor kinderen Uitgeverij Jes! Zoetermeer Onder de naam Jes! Junior verschijnen boeken voor kinderen tot twaalf jaar. Jes! Junior is een imprint

Nadere informatie

Hoe lang duurt geluk?

Hoe lang duurt geluk? Hoe lang duurt geluk? Op dit moment ben ik gelukkig. Na veel pech ben ik dan eindelijk een vrolijke schrijver. Mijn roman is goed gelukt. En ik verdien er veel geld mee. En ik heb ook nog eens een mooie,

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar

De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De PAAZ, wat is dat? Informatie voor kinderen van 8 tot 12 jaar De afgelopen weken was het niet zo leuk bij Pim thuis. Zijn moeder lag de hele dag in bed. Ze stond niet meer op, deed geen boodschappen

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Het zijn wonderlijke verhalen, de verhalen rond de geboorte van Jezus: Maria, die zwanger is door de heilige Geest, Jozef, die in een droom een engel

Nadere informatie

DE GEBOORTE VAN JEZUS

DE GEBOORTE VAN JEZUS Bijbel voor Kinderen presenteert DE GEBOORTE VAN JEZUS Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: M. Maillot Aangepast door: E. Frischbutter en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door:

Nadere informatie

6 Stefanus gevangengenomen

6 Stefanus gevangengenomen 6 Stefanus gevangengenomen 8. En Stefanus, vol geloof en kracht, deed wonderen en grote tekenen onder het volk. 9. En enigen van hen die behoorden tot de zogenoemde synagoge van de Libertijnen, van de

Nadere informatie

3e Statie: Jezus valt voor de 1e maal onder het kruis.

3e Statie: Jezus valt voor de 1e maal onder het kruis. 1e Statie: Jezus wordt ter dood veroordeeld. De eerste plaats waar Jezus stil stond op de kruisweg, was het paleis van de Romeinse landvoogd Pontius Pilatus. De joodse leiders wilden Jezus uit de weg ruimen.

Nadere informatie

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940)

Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Naam: NEDERLAND IN OORLOG Begin WO2 (1932 tot 1940) Adolf Hitler In 1933 kwam Adolf Hitler in Duitsland aan de macht. Hij was de leider van de nazi-partij. Hij zei tegen de mensen: `Ik maak van Duitsland

Nadere informatie

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW

Nieuwe geboorte in het koninkrijk. les 1 FOLLOW Nieuwe geboorte in het koninkrijk les 1 DEEL 3 FOLLOW DE GEBOORTE Leven begint met een man en vrouw die elkaar liefhebben. Diep in het binnenste van de buik van de moeder ontstaat nieuw leven. Het duurt

Nadere informatie

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN

DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN DE WEEK VOOR WE HET AV0NDMAAL VIEREN AVONDMAAL VIEREN Het Avondmaal is meer dan zomaar een maaltijd. Om dat te begrijpen, is dit boekje gemaakt. Vooral is daarbij gedacht aan de kinderen, omdat zij met

Nadere informatie

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal

Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Iiturgie voor de -12 jeugddienst van zondagmorgen 28 Juni in de Westerkerk te Veenendaal Op Toon Hoogte 182 Door Uw genade Vader Door Uw genade, Vader, mogen wij hier binnengaan. Niet door rechtvaardige

Nadere informatie

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij

De beslissing. Aan mij zal het niet liggen, antwoordde Jens. Maar jij De beslissing De winter daarvoor was de beslissing gevallen. We zaten met een glas wijn bij mijn ouders in de woonkamer en vertelden over Kreta, en ook dat we van plan waren naar Zuid- Duitsland te verhuizen.

Nadere informatie

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Vandaag is rood. Pinksteren 2014 Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Dat mooie rood was ooit voor mij Een kleur van passie

Nadere informatie

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau

Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen. En zei: vandaag word mevr. Catharina. 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Een buik van wol. Tom! Tom! Cato kwam hard aan rennen En zei: vandaag word mevr. Catharina 90 jaar en ik wil haar een heel mooi cadeau Geven. Ja maar wat zei Tom. Umm wacht ik Weet het zei Cato een herinnering.

Nadere informatie

De Bijbel open 2013 34 (31-08)

De Bijbel open 2013 34 (31-08) 1 De Bijbel open 2013 34 (31-08) Onlangs kreeg ik voor ons programma de Bijbel open een vraag over de onvruchtbare vijgenboom in Mattheus 21. Je kunt deze geschiedenis ook in andere evangeliën lezen. We

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Liturgie voor de scholendienst 2015

Liturgie voor de scholendienst 2015 Liturgie voor de scholendienst 2015 Kerk van de Nazarener & Christelijke Basisschool De Vliet Klaaswaal Zondag 1 februari Thema: Bestaat God (eigenlijk wel)? Welkomstwoord Uitleg over de kerk Kinderopwekking

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven.

Water Egypte. In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Water Egypte In elk land hebben mensen hun eigen gewoontes. Dat merk je als je veel reist. Ik zal een voorbeeld geven. Ik ga naar een restaurant in Nederland. Daar bestel ik een glas water. De ober vraagt

Nadere informatie

Heer, U kent mij als geen ander U weet of ik zit of sta en U kent ook mijn gedachten voordat ik iets zeggen ga

Heer, U kent mij als geen ander U weet of ik zit of sta en U kent ook mijn gedachten voordat ik iets zeggen ga Hieronder staan de teksten van nieuwe liedjes, zodat jullie ze thuis ook kunnen oefenen: 'k Heb Jezus nodig heel mijn leven 'k Heb Jezus nodig, heel mijn leven. 'k Heb Jezus nodig, dag aan dag, in m'n

Nadere informatie

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht.

1. Joris. Voor haar huis remt Roos. Ik ben er. De gordijnen beneden zijn weer dicht. 1. Joris Hé Roos, fiets eens niet zo hard. Roos schrikt op en kijkt naast zich. Recht in het vrolijke gezicht van Joris. Joris zit in haar klas. Ben je voor mij op de vlucht?, vraagt hij. Wat een onzin.

Nadere informatie

De vorm van het verhaal

De vorm van het verhaal Over dit boek Het verhaal van Reinaart de vos is een van de oudste verhalen in het Nederlands. Het is geschreven in de 13 de eeuw door Willem. Wie die Willem precies was, weten we niet. Willem heeft het

Nadere informatie

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig?

Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Prediker 2:24-25 - Hoe word ik gelukkig? Voor preeklezers: ik hoor graag als mijn preek ergens gelezen wordt. Neem dan even contact met mij op: hmveurink@gmail.com. Dan stuur ik ook de bijbehorende powerpoint

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

Tekst liederen 31-10. Machtig God, sterke Rots (het geheel 2x zingen)

Tekst liederen 31-10. Machtig God, sterke Rots (het geheel 2x zingen) Tekst liederen 31-10 Machtig God, sterke Rots (het geheel 2x zingen) Machtig God, sterke Rots, U alleen bent waardig. Aard' en hemel prijzen U. Glorie voor uw naam. Lam van God, hoogste Heer, heilig en

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL.

Er is toch niemand die jou aardig vindt. SUKKEL. Liefde Ik laat je nooit in de steek. Ik zal je helpen. Jij bent mijn beste vriendin. Het mooiste wat ik heb, geef ik aan jou. Ik ben verliefd... Ik heb alles voor je over. IK HOU VAN JOU! Ik bid voor je.

Nadere informatie

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen

Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen www.edusom.nl Opstartles 10. EXTRA Oefenen met woorden bij de lessen Het is belangrijk om veel woorden te leren. In deze extra les vindt u extra woorden bij de Opstartlessen 1 t/m 5. Kijk ook eens naar

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Van verslaving naar herstel!

Van verslaving naar herstel! Van verslaving naar herstel! Eerste druk, 2013 2013 Anita Van Besauw isbn: 9789048429356 nur: 340 Uitgever: Free Musketeers, Zoetermeer www.freemusketeers.nl Hoewel aan de totstandkoming van deze uitgave

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg

2 maart 1945. 2 maart 2016. Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg 2 maart 1945 2 maart 2016 Leerlingen groep 7 en 8 De Meeander Heelweg Er kwamen 4 Duitsers bij de Bark. Ze slaan piketten, voor het plaatsen van batterijen veldartillerie. Maar op die dag gingen de verzetsgroepen

Nadere informatie

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te

Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te Hij had dezelfde soort helm op als in het beeld vooraf...2 Mijn vader was verbaasd dat ik alles wist...3 Ik zat recht overeind in mijn bed te kijken...4 De mensenmenigte opende zich in het midden...5 Toen

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

Je krijgt er ook wat van, futures ietjes minder en ze dumpen met zweet op de knie gelijk...de engelen...

Je krijgt er ook wat van, futures ietjes minder en ze dumpen met zweet op de knie gelijk...de engelen... 19 mei 10 Eurowin 17 nov 09 Dollarwin 12 nov 09 Eurowin 21 okt 09 Cintwin 9 okt 09 Bugsy Eurowin - 21 mei 10, 10:16 noobienoob schreef: eurowin zo naar de 4,72 wat ga je doen? Gewoon houden noobie, ik

Nadere informatie

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur.

Tornado. Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Tornado Maartje gaat voor het eerst logeren. s Nachts belandt ze met haar vriendinnetje Eva in een tornado en beleven ze een heel spannend avontuur. Geschreven in januari 2012 (Geïllustreerd t.b.v. het

Nadere informatie

Alcoholintoxicatie 1

Alcoholintoxicatie 1 Alcoholintoxicatie 1 Je hebt teveel alcohol gedronken en dit heeft dusdanige effecten op je lichaam gehad dat een opname in het ziekenhuis noodzakelijk was. Doordat je teveel gedronken hebt kan er van

Nadere informatie

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt.

Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij bent nog onbeschreven en nog geen groot verhaal jij blaakt alleen van leven dat in jou ademhaalt. Jij kunt geen mensen haten en doet geen ander zeer misschien ben jij het wapen waarmee ik liefde leer.

Nadere informatie

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk GEWASSEN IN WATER Inhoud: Vanuit de dopeling gezien een statement dat hij in het watergraf alles wat oud is achter zich laat. Hij weet niet alles, kent nog niet

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10.

Antwoorden Thema 5 woonomgeving. Oefening 3. 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. Antwoorden Thema 5 woonomgeving Oefening 3 A 1. mag 2. moest 3. Mag 4. moeten 5. Mag 6. moeten 7. moet 8. mogen 9. mocht 10. moesten B 1. Kon 2. Willen 3. Kan 4. kunnen 5. mocht 6. Kan - kan 7. wilde 8.

Nadere informatie

Les 33. Zwangerschap

Les 33. Zwangerschap http://www.edusom.nl Thema Gezondheid Les 33. Zwangerschap Wat leert u in deze les? Informatie begrijpen over zwanger zijn. Zeggen dat u zwanger bent of dat u zich niet lekker voelt. Woorden die hetzelfde

Nadere informatie

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel

Veertien leesteksten. Leesvaardigheid A1. Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek. Ad Appel Veertien leesteksten Leesvaardigheid A1 Te gebruiken bij : Basisexamen Inburgering Studieboek Ad Appel Uitgave: Appel, Aerdenhout 2011-2016 Verkoopprijs: 1,95 Ad Appel Te bestellen via www.adappelshop.nl

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015

Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71. dinsdag 2 juni 2015 Jezus volgen! Echt? Het evangelie naar Johannes 6:22-71 dinsdag 2 juni 2015 1 ev. Johannes tot nu toe 1:1-18 Jezus is het Woord: bij God en zelf God 1:19-52 Jezus is het Lam van God discipelen volgen Hem

Nadere informatie

Wie maalt om de molens?

Wie maalt om de molens? deel 1 Dag 1 Er is een ongeluk gebeurd vandaag, met meneer Swarteschaep. Eind van de middag was ik zakken graan naar binnen aan het sjouwen. De baas was op de stelling aan het werk. Ineens hoorde ik een

Nadere informatie

van carnaval tot kerst

van carnaval tot kerst vier kant reeks van carnaval tot kerst 20 feesten & dagen om te onthouden Driekoningen Driekoningen is elk jaar op 6 januari. Op deze dag wordt het bezoek van drie wijze mannen aan het pasgeboren kindje

Nadere informatie

4e zondag van Pasen - De Goede Herder.

4e zondag van Pasen - De Goede Herder. 4e zondag van Pasen - De Goede Herder. Het is één van de oerbeelden geworden van Jezus in de christelijke geloofstraditie. Elk jaar wordt deze derde zondag na Pasen er naar genoemd: zondag van de Goede

Nadere informatie

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur.

14 God ging steeds voor hen uit, overdag in een wolk, s nachts in licht en vuur. Psalmen Psalm 78 1 Een lied van Asaf. De lessen van het verleden Luister allemaal naar mijn woorden. Luister goed, want ik wil jullie iets leren. 2 Wijze woorden wil ik spreken, wijze woorden over het

Nadere informatie

Een sterke vrouw (bewerking uit het boek Spreuken)

Een sterke vrouw (bewerking uit het boek Spreuken) Een sterke vrouw (bewerking uit het boek Spreuken) Dag en nacht waakt ze. Haar handen kennen geen rust. Haar ogen gaan rond en zien wat gezien moet worden. Haar oren zijn gespitst en horen wat gehoord

Nadere informatie

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005

rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 rijm By fightgirl91 Submitted: October 17, 2005 Updated: October 17, 2005 Provided by Fanart Central. http://www.fanart-central.net/stories/user/fightgirl91/21803/rijm Chapter 1 - rijm 2 1 - rijm Gepaard

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Cambriana online hulpprogramma

Cambriana online hulpprogramma Dit is deel 1 van het online hulpprogramma van Cambriana. Verwerking van een scheiding 'Breaking up is hard to do' Neil Sedaka Een scheiding is een van de pijnlijkste ervaringen die je kunt meemaken in

Nadere informatie

De gelijkenis van de verloren zoon.

De gelijkenis van de verloren zoon. De gelijkenis van de verloren zoon. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel dingen te leren.

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

Deze handreiking is van:

Deze handreiking is van: 9 lessen over het volgen van Jezus Deze handreiking is van: Deze cursus is geschreven Beryl Voorhoeve en opgemaakt door Judith Maarsen. Ten behoeve van de kinderstudiegroepen voor de bovenbouw Gebruikte

Nadere informatie

De Bijbel open 2012 49 ( 15-12)

De Bijbel open 2012 49 ( 15-12) 1 De Bijbel open 2012 49 ( 15-12) Vandaag valt het licht op Abraham. Hij is de derde persoon bij wie we in deze adventstijd stilstaan. We zagen al hoe Henoch en Noach mensen van advent waren. Mensen van

Nadere informatie

Kijk op YouTube spreekvaardigheid A1

Kijk op YouTube spreekvaardigheid A1 Kijk op YouTube spreekvaardigheid A1 Oefenexamen Ad Appel Spreekvaardigheid A1 10 vragen serie A 1. Hoe vaak doet u boodschappen? 2. Wanneer bent u geboren? 3. Wat drinkt u het liefst? 4. Wat vindt u van

Nadere informatie

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7)

Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Liturgie aangepaste dienst Baflo, 28-09-14 om 14.30 uur Thema: In kruiken en kannen (2 Koningen 4:1-7) Welkom en mededelingen a. Opw. 334 Heer, uw licht en uw liefde schijnen b. Opw. 88 Een rivier vol

Nadere informatie

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon

Op weg met Jezus. eerste communieproject. Hoofdstuk 5 Bidden. H. Theobaldusparochie, Overloon Op weg met Jezus eerste communieproject H. Theobaldusparochie, Overloon Hoofdstuk 5 Bidden Eerste communieproject "Op weg met Jezus" hoofdstuk 5 blz. 1 Joris is vader aan het helpen in de tuin. Ze zijn

Nadere informatie

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling

BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1. Les 1 - De oorsprong van de Bijbel. In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 1 Les 1 - De oorsprong van de Bijbel In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Deze bijbelstudies zijn vooral bedoeld voor jongeren van 11

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo?

U schrijft ook dat wij Belgen bang zijn voor elkaar. Hoezo? Wablieft praat met Paul Verhaeghe De maatschappij maakt mensen ziek Materieel hebben we het nog nooit zo goed gehad. De meesten van ons hebben een inkomen, een dak boven ons hoofd Toch voelen veel mensen

Nadere informatie

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar

zondagmorgen 14 november 2010 Welkomkerk ds. W.H. Hendriks-Vogelaar Gemeente van de Heer Jezus Christus, Jongeren, ouderen, kinderen van God, Zoals ik voor de lezing al gezegd heb; het gaat vanmorgen niet over trouwen of getrouwd zijn, dat is alleen een voorbeeld verhaal.

Nadere informatie

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen

Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen De ezel van Bethlehem Naar een verhaal van Jacques Elan Bewerkt door Koos Stenger Ik ben maar een eenvoudige ezel, maar ik wil je graag een mooi verhaal vertellen over iets wat er met me gebeurd is. Het

Nadere informatie

plastraining voor kinderen adviezen voor ouders

plastraining voor kinderen adviezen voor ouders plastraining voor kinderen adviezen voor ouders Uw kind start met een plastraining op de polikliniek Kindergeneeskunde van het OLVG. Uw kind volgt de training omdat hij problemen heeft met zijn blaas.

Nadere informatie

Take a look at my life 30

Take a look at my life 30 Take a look at my life 30 Er is weer een week om gevlogen, en jullie moeten er echt aan gaan geloven maar het is voornamelijk Daan spam op me blog hihi. Ik kan het niet laten om dat heerlijke snoetje op

Nadere informatie

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden

Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Zondag 11 januari - een verhaal om moed te houden Bij Marcus 1 - de doop van Jezus Ik weet niet hoe goed u al de zondagsbrief hebt gelezen. Maar wellicht is u opgevallen dat er helemaal bovenin staat dat

Nadere informatie

Introductie. Dansvoorstelling

Introductie. Dansvoorstelling Door: John van Sambeek Introductie Ja, je ziet het goed. Daar is alweer een nieuwe schoolkrant! De schoolkrantredactie bestaande uit allemaal leerlingen heeft in een paar weken tijd veel leuke en interessante

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop.

de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. Woordenlijst bij hoofdstuk 4 de aanbieding reclame, korting De appels zijn in de a Ze zijn vandaag extra goedkoop. alleen zonder andere mensen Hij is niet getrouwd. Hij woont helemaal a, zonder familie.

Nadere informatie

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END

IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END IN TOPVORM TIJDENS YEAR_END 4 TIPS voor een TOP jaarafsluiting 2014 Anja Lefeber Vit4Life 2 Dank je voor je interesse in dit e-book! Hartelijk bedankt voor het downloaden van mijn e-book In topvorm tijdens

Nadere informatie

Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds.

Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds. Sterdienst 8 februari 2015 Oosterkerk: Thema: Mag ik mij even voorstellen, n.a.v. Lukas 19, 1 10 Jezus en Zacheus. Ds. Evert Jan Hefting Mag ik me even voorstellen? Mijn naam is Zacheüs, oppertollenaar

Nadere informatie

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela

Orde van dienst voor de gemeentezondag. Thema: (Toekomst)-dromen. zondag 3 april 2016 om 9.30 uur. Gereformeerde Kerk Nieuwe Pekela Orde van dienst voor de gemeentezondag Thema: (Toekomst)-dromen -2- welkom en mededelingen intocht: lied 81 : 1, 2 en 4 zondag 3 april 2016 om 9.30 uur Laat de harpen slaan, klinken de trompetten. Vier

Nadere informatie