De verlichtingsbranche in de schijnwerpers. Structuuronderzoek naar de markt voor verlichtingsartikelen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De verlichtingsbranche in de schijnwerpers. Structuuronderzoek naar de markt voor verlichtingsartikelen"

Transcriptie

1 De verlichtingsbranche in de schijnwerpers Structuuronderzoek naar de markt voor verlichtingsartikelen

2

3 De verlichtingsbranche in de schijnwerpers Structuuronderzoek naar de markt voor verlichtingsartikelen Hoofdbedrijfschap Detailhandel, januari 2005

4 INHOUD

5 samenvatting inleiding Aanleiding Doel, vraagstelling en aanpak Onderzoekskader Leeswijzer 11 2 Van fabrikant tot klant: de distributiekolom Inleiding De distributiekolom - een schematische weergave Fabrikanten van verlichting Groothandel en importeurs Detailhandel in verlichting Highlights en conclusie Highlights Conclusie 18 3 De detailhandel in verlichting Inleiding Een korte typering van de bedrijfstypen De speciaalzaak in verlichting De doe-het-zelfzaak als aanbieder van verlichting De woninginrichtingszaak als aanbieder van verlichting De winkelkenmerken Bedrijfsvoering Exploitatie Knelpunten in de bedrijfsvoering Highlights en conclusie Highlights Conclusie 30 4 De consument Inleiding Koopgedrag Product Plaats Prijs Moment Zoekgedrag Trends in consumentengedrag Highlights en conclusie Highlights Conclusie 36 VERLICHTING

6 5 Perspectief Inleiding Kansen en bedreigingen Aanbevelingen voor individuele ondernemers 38 Bijlage I Onderzoeksverantwoording 41 Bijlage II Begrippenlijst 43 Bijlage III Gehanteerde vragenlijsten 47 4 VERLICHTING 2005

7 SAMENVATTING 1 DOEL EN OPZET VAN HET ONDERZOEK In opdracht van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel en de brancheverenigingen CBW en UNETO-VNI heeft EIM een onderzoek uitgevoerd naar de structuur, ontwikkelingen en uitdagingen van de markt voor huishoudelijke verlichting. Het onderzoek heeft zowel betrekking op armaturen als op lichtbronnen. De centrale onderzoeksvraag die in het onderzoek beantwoord zal worden, luidt: Hoe ziet de structuur van de markt voor verlichting eruit en wat zijn de kansen en bedreigingen voor detaillisten bij het opnemen van deze productgroep in het assortiment? Om de onderzoeksvragen te beantwoorden heeft een combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek plaatsgevonden, met als belangrijke onderdelen: - een schriftelijke enquête onder de belangrijkste aanbieders van verlichting op de consumentenmarkt, te weten: verlichtingsspeciaalzaken, doe-het-zelfzaken en woninginrichtingszaken. De enquête had tot doel inzicht te krijgen in kengetallen en exploitatiegegevens van deze aanbieders; - een internetenquête onder consumenten teneinde meer inzicht te krijgen in de aard en achtergronden van het koopgedrag van consumenten met betrekking tot verlichting. Centraal in het onderzoek staan de verlichtingsspeciaalzaken (speciaalzaken in verlichting met een algemeen verlichtingsassortiment alsmede de meer exclusieve designzaken), de woninginrichtingszaken (speciaalzaken in woninginrichting, woonwarenhuizen en discounters in woninginrichting) en de doe-hetzelfzaken (bouwmarkten en breedpakketzaken). Zij vormen de belangrijke verkoopkanalen voor verlichtingsartikelen. De overige verkoopkanalen zullen slechts zijdelings aan de orde komen. DE DISTRIBUTIEKOLOM De totale consumentenmarkt aan verlichtingsartikelen wordt voor 2003 geraamd op circa 505 miljoen (incl. BTW). Er zijn in Nederland 259 bedrijven als fabrikant van lichtbronnen en armaturen geregistreerd. Voor het overgrote deel betreft het hier producenten en ontwerpers van armaturen (voor zowel de zakelijke als de consumentenmarkt). Verder zijn er 310 bedrijven geregistreerd die als hoofdactiviteit de groothandel in verlichtingsartikelen hebben (voor zowel de consumenten- als de zakelijke markt). Het gaat hier om totaalleveranciers, gespecialiseerde en regionale leveranciers, alsmede om agenten (verkoopkantoren) van buitenlandse producenten. De verkoop van verlichtingsartikelen aan de consument vindt plaats via zeer veel verkoopkanalen. Het aantal verkooppunten dat armaturen aanbiedt wordt geschat op Het aantal verkooppunten van lichtbronnen bedraagt zeker De verschillende typen verkoopkanalen onderscheiden zich qua assortiment zeer duidelijk van elkaar. Nochtans is het niet zo dat gesproken kan worden van gescheiden markten die niet onderhevig zijn aan elkaars invloeden. Geconcludeerd kan worden dat de totale distributiekolom van verlichtingsartikelen zeer versnipperd is: zeer veel fabrikanten, groothandelaren en detaillisten die strijd leveren op een in feite beperkte consumentenmarkt. Het lijdt geen twijfel dat op den duur door schaalvergroting, uitschakeling, sanering en specialisatie de aanbodstructuur minder fijnmazig wordt en aan efficiency zal winnen. Hoogstwaarschijnlijk zal dit samengaan met een krachtiger onderscheid tussen de 'massaproductmarkt' en de 'exclusieve productmarkt'. 1 In deze managementsamenvatting zijn de aanbevelingen niet samengevat meegenomen. Wij achten het van belang dat deze in extenso worden gelezen en verwijzen dan ook graag naar paragraaf 5.3 voor de aanbevelingen aan de verlichtingsspeciaalzaken en de woninginrichtingszaken met betrekking tot het leiden van een verlichtingszaak dan wel het opnemen van het assortiment verlichtingsartikelen. VERLICHTING

8 DE DETAILHANDEL IN VERLICHTING De drie belangrijkste aanbieders van armaturen zijn de verlichtingsspeciaalzaken, de doe-het-zelfzaken en de woninginrichtingszaken. Gezamenlijk hebben zij een marktaandeel in de verkoop van verlichtingsartikelen van circa 75%. De verlichtingsspeciaalzaak heeft als hoofdactiviteit de verkoop van armaturen en lichtbronnen, met een zwaartepunt in het assortiment op de midden- en hogere prijsklassen. Voor de doe-het-zelfzaken is dit een van de vele assortimenten, waarbij het accent in het aanbod van armaturen ligt in de lagere tot middenprijsklassen. Voor de woninginrichtingszaken is de verkoop van armaturen en lichtbronnen een serviceactiviteit ter ondersteuning en completering van het aanbod woninginrichting. De verschillen in zwaartepunten tussen deze verkoopkanalen hebben duidelijk hun weerslag op enkele cruciale bedrijfskenmerken, verbonden met de verkoop van verlichting. Zo kenmerkt de verlichtingsspeciaalzaak zich in het bijzonder door relatief hoge voorraadposities en daarmee corresponderende lage omzetsnelheden. Ook de procentuele brutowinst beweegt zich op een hoger niveau. Voor de doe-het-zelfzaken geldt het tegenovergestelde (relatief lage voorraadposities, hoge omzetsnelheden en lagere brutowinstmarges op de verlichting). De verkoop van verlichting bij de woninginrichtingszaak gaat vooral samen met lage omzetsnelheden en wat minder hoge winstmarges dan normaal is bij de speciaalzaken. Tussen de bedrijfstypen zijn ook duidelijke verschillen wat betreft de ervaren knelpunten. Vooral de verlichtingsspeciaalzaken worden met veel problemen geconfronteerd, waarbij met name de conjunctuur, de omzetontwikkeling en de concurrentie van buiten de branche als grote problemen worden ervaren. Voor de doe-het-zelfzaken liggen de problemen relatief sterk op het bijhouden van modeontwikkelingen, de samenstelling van het verlichtingsassortiment en het realiseren van een onderscheidend winkelbeeld wat betreft verlichting. De algemene conclusie is dat de verlichtingsspeciaalzaak in een moeilijke positie verkeert wat betreft de keuzes die gemaakt moeten worden in de bedrijfsvoering. Enerzijds is er de commerciele hang of wellicht noodzaak om veel te presenteren, wil men geen nee moeten verkopen. Dit leidt echter veelal tot overvolle winkels en hoge voorraadkosten. Anderzijds is er de economische noodzaak tot inperking van voorraadkosten en realisatie van hoge vloer- en arbeidsproductiviteiten, maar dit kan weer leiden tot inperking van de service aan de klant die juist zo van belang is voor de verlichtingsspeciaalzaak. De woninginrichtingszaken met een verlichtingsassortiment lijken sterk te opteren voor een servicefunctie wat betreft verlichting. Deze servicefunctie wordt dan ingevuld met een beperkt assortiment armaturen dat in beginsel nauw moet aansluiten bij het gevoerde assortiment woninginrichting. De functie van serviceassortiment komt ook naar voren in de lagere margestelling van deze productgroep bij de woninginrichtingszaken dan bij de verlichtingsspeciaalzaak. Een dergelijke commerciële margestrategie werkt positief uit zolang er sprake is van een versterkend effect van verlichting voor de totale bedrijfsomzet en uitstraling en zolang de verlichtingsomzet zeer beperkt blijft. Indien evenwel de verlichting zich ontwikkelt tot een volwassen productgroep, zal toch ook voor het verlichtingsassortiment in de woninginrichtingszaken een volwaardige margecalculatie op zijn plaats zijn en kan niet volstaan worden met een lagere margestelling dan op bedrijfseconomische gronden noodzakelijk is. De bouwmarkten concentreren zich met name op de snellopers in de lagere prijsklassen. Een dergelijk beleid past goed binnen het imago dat de bouwmarkt nastreeft. Problemen kunnen zich wel voordoen ingeval bouwmarkten een beperkte upgrading van de assortimentsgroep verlichting willen doorvoeren. Enerzijds bestaat dan het risico dat de consument een dergelijke verbreding niet oppakt (men zoekt de upgrading niet direct bij de bouwmarkt), anderzijds kan de verkrijgbaarheid een probleem vormen (niet alle leveranciers zien de bouwmarkt als een logisch afzetkanaal). 6 VERLICHTING 2005

9 DE CONSUMENT Speciaalzaken hebben het grootste marktaandeel in zowel de markt voor armaturen als die voor lichtbronnen. Doe-het-zelfzaken, huishoudelijke-artikelenzaken, warenhuizen en tuincentra profiteren bij de verkoop van verlichting vooral van de traffic in hun winkel. Woonwarenhuizen verkopen vooral verlichting als supplement op het aangeschafte (basis)interieur. Prijs is belangrijk, maar meestal niet van doorslaggevend belang. Het inrichten van de woning is de belangrijkste aanleiding voor de aankoop van verlichting. De helft van de Nederlanders kan worden getypeerd als 'prijskoper'. Men zoekt, vergelijkt en kiest voor de laagste prijs. Over het consumentengedrag als geheel kan worden gezegd dat de aankoop van verlichting vooral plaatsvindt als het nodig is. De consument ziet verlichting niet als een modeartikel dat hij op regelmatige tijden vervangt. Hier ligt een uitdaging voor de branche als geheel. Consumenten zijn echter niet over één kam te scheren, zo blijkt uit het onderzoek. De bewuste koper weet wat hij wil en is bereid hiervoor te betalen maar verwacht uiteraard wel waar voor z'n geld. De aanbieders die georiënteerd zijn op deze doelgroep (veelal het hogere segment) zullen garant moeten staan voor een gedifferentieerd en verrassend aanbod, kwaliteit en service. De twijfelaars laten zich leiden door informatie van buiten (verkoper, media etc.) en zijn uiteindelijk ook bereid te betalen voor een goed product. Van alle consumenten (personen van 18 jaar of ouder) kan ruim een kwart worden aangemerkt als bewuste koper, eveneens een kwart als twijfelaar en de overige 50% als prijskoper. KANSEN EN BEDREIGINGEN De eerste kans voor de branche als geheel is gelegen in het verhogen van de aankoopfrequentie van verlichting. De consument zal verlichting meer als modeartikel moeten gaan zien. Vanuit dit perspectief is het een pre wanneer verlichting binnen een interieuropstelling gepresenteerd kan worden. In het verlengde hiervan ligt een wederzijdse kans voor verlichtingsspeciaalzaken en woninginrichtingszaken in samenwerking. Door elkaars krachten te combineren zouden zij een betere invulling kunnen geven aan de presentatie van verlichting als onderdeel van de woonomgeving. De consument heeft een groeiende behoefte aan kwaliteit, service, informatie en goede voorlichting. Dit biedt kansen voor de verlichtingsspeciaalzaak, door te concurreren op dienstverlening en service en niet alleen op prijs. De consument combineert graag het aangename met het noodzakelijke: funshoppen. Dit biedt kansen voor assortimentsverbreding in de verlichtingsspeciaalzaak (bijvoorbeeld meubelen, accessoires, kunst, etc.). De inefficiëntie in de verlichtingsbranche die voor een deel wordt veroorzaakt door het grote aantal toeleveranciers en handmatige bestellingen (veelal via fax en telefoon) kan worden verbeterd door automatisering van de (primaire) bedrijfsprocessen. Bovendien verschaft automatisering, van bijvoorbeeld voorraadbeheer en de bestellingen, inzicht in de eigen bedrijfsvoering, die hierdoor kan worden verbeterd. De huidige laagconjunctuur heeft ook zijn invloed op de aankopen van verlichting door de consument. Ook in de komende jaren zal de koopkracht eerder stagneren dan groeien. De consument lijkt sterker geneigd om goedkopere verlichting te kopen. De goedkopere aanbieders (doe-het-zelfzaken, discounters etc.) profiteren hiervan, terwijl de verlichtingsspeciaalzaken er onder lijden. De omzet van verlichtingsspeciaalzaken komt hierdoor verder onder druk te staan. Grootschaligheid en branchevervaging vormen dé overheersende trend in de markt voor verlichting. Doehet-zelfzaken en tuincentra zullen de markt steeds sterker gaan domineren. Met name doe-het-zelfzaken kunnen verlichting groot (veel producten per vierkante meter) en relatief goedkoop aanbieden. De sterke opkomst van deze verkoopkanalen zorgt daarmee voor een lager marktaandeel van de verlichtingsspeciaalzaak en de omzet(groei) komt in gevaar. Producten uit China zullen steeds sterker de markt gaan bepalen. Daarnaast neemt de rechtstreekse import toe. Sommige leveranciers zullen verdwijnen, een aantal groten zullen overleven en worden groter. Leveranciers gaan breder aanbieden. Terug naar inhoud VERLICHTING

10 8 VERLICHTING 2005

11 1 INLEIDING 1.1 AANLEIDING Bij zowel de CBW als UNETO-VNI bestaat behoefte aan meer inzicht in de markt voor verlichting. Structuurcijfers over de verlichtingsmarkt kunnen de CBW en UNETO-VNI ondersteunen in hun advisering aan (aspirant-) ondernemers, bijvoorbeeld over het starten van een speciaalzaak in verlichting of het al dan niet opnemen van deze productgroep in het assortiment. Om meer inzicht te krijgen in deze markt heeft het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD) EIM opdracht gegeven een structuuronderzoek naar de markt voor verlichtingsartikelen uit te voeren. De Centrale Branchevereniging Wonen (CBW) is de brancheorganisatie voor ondernemers in het groot-, middenen kleinbedrijf in de wonenbranche. De CBW heeft ruim leden met meer dan vestigingen. Deze leden, die allemaal CBW Erkend zijn, verkopen producten of diensten zoals meubelen, slaapkamers, keukens, badkamers, gordijnen, vloerbedekking, parket & kurk, verlichting en projectinrichting. Om haar leden te kunnen voorzien van informatie worden de ontwikkelingen in de wonenbranche door de CBW structureel gevolgd en in kaart gebracht. Een belangrijke speerpunt hierin is de Woonmonitor, die inzicht verschaft in de consumentenbestedingen in de markten: keukens, meubelen, vloerbedekking, raambekleding en bedtextiel. Een van de gebieden die niet door de Woonmonitor worden afgedekt maar wel tot de wonenbranche behoren, is de verlichting. Ook hierover wil de CBW informatie aan haar leden kunnen verstrekken. UNETO-VNI is de ondernemersorganisatie voor de installatiebranche en de technische detailhandel. De huidige vereniging heeft ruim leden die in hun bedrijven werk bieden aan zo'n werknemers. In het algemeen zijn er twee groepen bedrijven bij UNETO-VNI aangesloten. Dit zijn enerzijds de bedrijven die actief zijn in de installatiebranche (in de brede zin van het woord) en anderzijds de detailhandelsbedrijven die zich richten op het verkopen van technische producten en diensten aan consumenten (zoals verlichting). UNETO- VNI telt onder haar leden een aantal verlichtingsspeciaalzaken waaronder designwinkels, vakspecialisten en kleine en grote verlichtingsspeciaalzaken. UNETO-VNI stelt zich tot doel haar leden uitgebreid te informeren over de ontwikkelingen op de markt, het toekomstperspectief dat de markt biedt aan speciaalzaken en de uitdagingen die hiervan uitgaan voor de ondernemers. 1.2 DOEL, VRAAGSTELLING EN AANPAK Het doel van het onderzoek is tweeledig: 1 Het verkrijgen van inzicht in zowel de aanbodzijde als de vraagzijde van de markt van verlichting. Niet alleen wordt hiermee een verdieping gegeven aan reeds bekende algemene gegevens over de branche, maar ook over het aankoopgedrag van de Nederlandse consument. 2 Het verkrijgen van informatie waarmee ondernemingen geadviseerd kunnen worden over de kansen en knelpunten bij het al dan niet opnemen van deze productgroep in het eigen assortiment. De centrale onderzoeksvraag die in het onderzoek beantwoord zal worden, luidt als volgt: Hoe ziet de structuur van de markt voor verlichting er uit en wat zijn de kansen en bedreigingen voor detaillisten bij het opnemen van deze productgroep in het assortiment? De vier belangrijkste afgeleide onderzoeksvragen van deze centrale vraag zijn: 1 Welke producten worden tot de productgroep verlichting gerekend? En in welke subproductgroepen kan de productgroep verlichting worden ingedeeld? 2 Langs welke verkoopkanalen worden deze producten verkocht? 3 Wanneer en waar koopt de Nederlandse consument verlichting? 4 Welke kansen en belemmeringen komt een (aspirant-)ondernemer tegen bij het opnemen van verlichting in zijn assortiment? VERLICHTING

12 Om de onderzoeksvragen te beantwoorden heeft een combinatie van kwantitatief en kwalitatief onderzoek plaatsgevonden. De volgende kernelementen hebben als basis voor het onderzoek gediend: Deskresearch en interviews gericht op vergaring van direct beschikbare kwantitatieve en kwalitatieve informatie over de huidige omvang, structuur en ontwikkelingen op de markt voor consumentenverlichting. Een schriftelijke enquête onder de belangrijkste aanbieders van verlichting op de consumentenmarkt, te weten: verlichtingsspeciaalzaken, doe-het-zelfzaken en woninginrichtingszaken. De enquête had tot doel inzicht te krijgen in kengetallen en exploitatiegegevens van deze aanbieders. Een internetenquête onder consumenten teneinde meer inzicht te krijgen in de aard en achtergronden van het koopgedrag van consumenten met betrekking tot verlichting. De volledige onderzoeksverantwoording is opgenomen in bijlage I. 1.3 ONDERZOEKSKADER AFBAKENING PRODUCTEN Tot de markt voor verlichtingsartikelen kan een breed scala aan producten worden gerekend. In dit onderzoek wordt onderscheid gemaakt naar twee hoofdgroepen: lichtbronnen en armaturen (of onderdelen daarvan). Nevenartikelen zoals installatiematerialen e.d. zijn buiten beschouwing gelaten 2. In onderstaand overzicht staat weergegeven welke producten tot de twee hoofdgroepen worden gerekend. armaturen plafondlampen hanglampen tafel-/bureaulampen vloerlampen inbouwspots en spanningsrails buitenverlichting wandlampen lichtbronnen gloeilampen halogeenlampen tl-lampen spaarlampen AFBAKENING MARKT Verlichtingsartikelen en armaturen kunnen worden verkocht aan particulieren, bedrijven, institutionele instellingen en overheidsinstellingen. Het onderzoek richt zich uitsluitend op de verkoop van verlichting aan consumenten. De vraag naar verlichting vanuit de zakelijke markt valt buiten het met de opdrachtgever afgesproken kader voor het onderzoek. AFBAKENING VERKOOPKANALEN Voor de aankoop van verlichtingsartikelen kan de consument kiezen uit een groot aantal aanbieders. In de eerste plaats zijn er natuurlijk de verlichtingsspeciaalzaken, maar daarnaast voeren veel winkels verlichtingsartikelen als nevenassortiment. In het overzicht op pag. 11 staat welke typen verkoopkanalen zijn onderscheiden. 2 Wanneer in het rapport wordt gesproken over verlichting dan wel verlichtingsartikelen wordt altijd geduid op het geheel van armaturen en lichtbronnen, tenzij nadrukkelijk anders is aangegeven. 10 VERLICHTING 2005

13 verkoopkanalen verlichtingsspeciaalzaak warenhuis woninginrichtingszaak huishoudelijke-artikelenzaak doe-het-zelfzaak tuincentrum supermarkt elektrotechnische speciaalzaak cadeau- en giftshop warenmarkt Centraal in het onderzoek staan de verlichtingsspeciaalzaken (speciaalzaken in verlichting met een algemeen verlichtingsassortiment alsmede de meer exclusieve designzaken) 3, de woninginrichtingszaken (speciaalzaken in woninginrichting, woonwarenhuizen en discounters in woninginrichting) 4 en de doe-het-zelfzaken(bouwmarkten en breedpakketzaken) 5. Zij vormen de belangrijke verkoopkanalen voor verlichtingsartikelen. De overige verkoopkanalen zullen slechts zijdelings aan de orde komen. 1.4 LEESWIJZER Het onderzoek start in hoofdstuk 2 met een weergave van de distributiekolom voor verlichtingsartikelen. Hierin worden de schakels getypeerd die betrokken zijn bij de distributie van verlichting als eindproduct van producent tot consument. In hoofdstuk 3 wordt een beschrijving gegeven van de belangrijkste verkoopkanalen in de detailhandel van verlichtingsartikelen: de verlichtingsspeciaalzaak, de doe-het-zelfzaak en de woninginrichtingszaak. In hoofdstuk 4 komt de vraagzijde van de markt aan de orde. Ten slotte wordt in hoofdstuk 5 een overzicht gegeven van de succes- en faalfactoren van het voeren van een assortiment met verlichtingsartikelen. 3 BIK Detailhandel in verlichtingsartikelen. 4 BIK Detailhandel in meubels (algemeen assortiment) en BIK Detailhandel in woninginrichtingsartikelen (algemeen assortiment). 5 BIK Bouwmarkten en breedpakketzaken. Terug naar inhoud VERLICHTING

14 12 VERLICHTING 2005

15 2 VAN FABRIKANT TOT KLANT: DE DISTRIBUTIEKOLOM 2.1 INLEIDING Na de eindproductie bereiken de verlichtingsproducten via diverse schakels en kanalen uiteindelijk de consument. Het geheel van deze schakels wordt hierna aangeduid als de distributiekolom voor verlichting. Wat betreft de Nederlandse markt zijn de bedrijven in de distributiekolom van verlichting gericht op een consumentenmarkt met een totale omvang van circa 505 miljoen (incl. BTW, lichtbronnen en armaturen tezamen, 2003) 6. In het vervolg van dit hoofdstuk wordt een beschrijving gegeven van de verschillende schakels aan de aanbodzijde van de markt. Allereerst zal daarbij een schematische weergave worden geboden van de distributiekolom (2.2) waarna in 2.3 en volgende paragrafen achtereenvolgens de fabrikanten, de groothandel/importeurs en de detailhandel globaal worden besproken. De (gespecialiseerde) detailhandel komt uitgebreid aan bod in hoofdstuk 3 en de consument - als sluitstuk van de distributiekolom - wordt besproken in hoofdstuk DE DISTRIBUTIEKOLOM - EEN SCHEMATISCHE WEERGAVE De bedrijfskolom van de markt voor verlichting bestaat, zoals weergegeven in onderstaande figuur, uit vier schakels, namelijk: 1 Fabrikant 2 Importeur/groothandel 3 Detailhandel 4 Consument. figuur 1 De bedrijfskolom van de markt voor verlichting binnenlandse producent armaturen binnenlandse producent lichtbronnen buitenlandse producenten verlichtingsgroothandel/agenten verlichtingsspeciaalzaken grootaanbieders/ niet speciaalzaken* overige aanbieders consument * Warenhuizen, bouwmarkten, breedpakketzaken en woninginrichtingszaken met een grote verlichtingsafdeling. Bron: EIM, Bron: berekeningen van HBD op basis van gegevens CBS. VERLICHTING

16 Kanttekening bij figuur 1 In het schema wordt de consument geplaatst aan het eind van de distributiekolom. Dit wekt de indruk dat de markt voor verlichting een supply-push markt is en dat de invloed van de consument op het aanbod gering is. Met deze afbeelding is echter niet bedoeld om een weergave te geven van de marktaansturing maar wel van het verloop van de productstroom, startend bij de producent en eindigend bij de consument. Indien gekozen wordt voor het principe van marktaansturing, is volgens vele deskundigen ook voor de verlichting (in het bijzonder de armaturen) sprake van een demand-pull stroom, waarbij de behoeften van en de informatie over de consument als het ware het startpunt vormen voor de andere schakels in de keten om hun aanbod vorm te geven. 2.3 FABRIKANTEN VAN VERLICHTING De productie van armaturen vond voorheen vooral plaats in West-Europa (Italië, Spanje, Duitsland). Hoewel deze West-Europese landen nog steeds actief zijn op deze markt, is de productie vanwege de lagere kosten steeds meer naar Oost-Europa en later naar Zuidoost-Azië verschoven. Met name de producenten in China hebben een grote invloed op de markt. Het gaat hier vaak om kopieën van designontwerpen waar bijvoorbeeld de Italiaanse producenten sterk onder te lijden hebben. Voorheen was de kwaliteit van de Chinese producten matig. Deze is echter in de loop van de jaren verbeterd. In Nederland zijn in totaal 259 bedrijven in deze schakel actief 7. Voor het overgrote deel betreft het hier fabrikanten en ontwerpers van armaturen (voor zowel de consumenten- als de zakelijke markt). Veel Nederlandse producenten ontwerpen de producten zelf terwijl de feitelijk productie in het buitenland plaatsvindt. Het gaat hierbij om producten die in velerlei uitingen (gebruikte materialen, kleurstelling, design etc.) op de markt gezet kunnen worden en daarmee de mogelijkheid bieden tot kleinschalige productie-eenheden. Hiermee hebben de fabrikanten hun eigen specialisme dat kan worden aangemerkt als een Unique Selling Point (USP). Massive is de grootste producent van armaturen in Nederland en is marktleider in de decoratieve verlichting. Het concern is tevens de grootste verlichtingsfabrikant (armaturen) van Europa. Andere Nederlandse producenten/ontwerpers van armaturen zijn Dijkstra, Brand en Van Egmond, Hala, Harcoloor, Jacco Maris en Paulmann. Lichtbronnen worden in zeer grote hoeveelheden op basis van sterk gestandaardiseerde productieprocessen vervaardigd. Deze bedrijven produceren voor een zeer brede (inter)nationale markt voor lichtbronnen. Van deze bedrijven zijn er dan ook slechts enkele in Nederland gevestigd, waarvan Philips en Osram de belangrijkste zijn. Maar ook Vezalux en SLI (Sylvania en Brilliant) zijn belangrijke internationaal opererende fabrikanten van lichtbronnen. Daarnaast vindt een groot deel van de productie van lichtbronnen plaats in Oost-Europa. Vietnam is sterk in de productie van spaarlampen. 7 BIK Vervaardiging van elektrische lampen en buizen en van verlichtingsbenodigdheden. Bliss, VERLICHTING 2005

17 2.4 GROOTHANDEL EN IMPORTEURS In deze schakel zijn in totaal 310 Nederlandse bedrijven actief 8. Het betreft hier groothandels, importeurs en agenten (verkoopkantoren) van buitenlandse fabrikanten (voor zowel de consumenten- als de zakelijke markt). Binnen de groothandel en importeurs is Massive de belangrijkste speler op de Nederlandse markt. Onder de nietgespecialiseerde verlichtingsdetailhandel heeft Massive een marktaandeel van ca. 50 tot 60%. Belangrijke Nederlandse groothandels/importeurs van armaturen en lichtbronnen zijn: armaturen amedi eglo energie research gevé highlight licht 88 lucide luxform massive paulmann reesink smc spinlight steinhauer willemse lichtbronnen anker electro didden elar freeway technische unie zegveld international De meeste van deze leveranciers zijn gespecialiseerd in een bepaald type product. Totaalleveranciers zijn onder andere Massive en Eglo. Zij leveren alle typen producten aan met name de niet-gespecialiseerde verlichtingsdetailhandel. Steinhauer en Massive zijn de belangrijkste leveranciers voor de speciaalzaken. Naast Massive, zijn ook Steinhauer en Energie Research tevens producent van hun eigen verlichting. Daarnaast is een aantal kleinere leveranciers en regionale grossiers actief op de markt. Een belangrijke buitenlandse leverancier is Steinel uit Duitsland. Als het gaat om lichtbronnen zijn Didden en Freeway de belangrijkste Nederlandse leveranciers. Voorheen was de markt van leveranciers stabiel. De afgelopen drie jaar is echter een aantal leveranciers failliet gegaan. Dit heeft grotendeels te maken met het feit dat detaillisten steeds meer aanbod rechtstreeks uit het buitenland (o.a. China) importeren, waardoor de rol van de groothandel/importeur wegvalt. Bovendien heeft het wegvallen van deze partijen simpelweg te maken met het feit dat het geen makkelijke tijden zijn voor de verlichtingsbranche. Naast deze uitval van een aantal relatief grote leveranciers is er ook een aantal kleine leveranciers bijgekomen. Deze proberen het met name in de designverlichting. Ondanks deze sanering blijft er een groot aantal leveranciers actief op de markt voor verlichting. Gezien de omvang van de consumentenmarkt (2003 circa 505 miljoen) en het feit dat inmiddels steeds meer verlichting rechtstreeks bij de producent wordt gekocht, lijkt de markt voor de groothandel in verlichting steeds meer een verdringingsmarkt te worden wat betreft de 'bulkvraag' en een versnipperde markt wat betreft de nichevraag. Het lijkt niet onwaarschijnlijk dat veel van de leveranciers een soortgelijke meerwaarde hebben ten opzichte van elkaar en van hun klantengroep. Echt bijzondere - dus moeilijk kopieerbare - USP's zijn dan niet echt aan te geven. Zeker wanneer er een sterker streven ontstaat tot verdere rationalisering van en efficiencyverhoging binnen het distributieproces, moet rekening worden gehouden met verdere uitschakeling van de groothandel en - mede als gevolg daarvan - concentratie en sanering onder de leveranciers. 8 BIK Groothandel in verlichtingsartikelen. Bliss, VERLICHTING

18 2.5 DETAILHANDEL IN VERLICHTING TYPE VERKOOPKANALEN Verlichtingsartikelen worden via een zeer grote range van verkoopkanalen aangeboden aan de consument. Een deel daarvan verkoopt vrijwel alleen lichtbronnen en een deel verkoopt zowel lichtbronnen als armaturen. In tabel 1 zijn de verkoopkanalen op basis van dit onderscheid ingedeeld. tabel 1 Verkoopkanalen in verlichting armaturen en lichtbronnen verlichtingsspeciaalzaak warenhuis doe-het-zelfzaak algemene elektrozaak woonwarenhuis warenmarkt huishoudelijke-artikelenzaak primair armaturen tuincentrum cadeau- en giftshop speciaalzaak voor woninginrichting discounter in woninginrichting primair lichtbronnen winkel voor wit- en bruingoed supermarkt Bron: EIM. AANTAL VERKOOPPUNTEN Het aantal verkooppunten waar verlichting wordt aangeboden is zeer groot. Ruw geschat worden armaturen verkocht op zo'n verkooppunten, waaronder circa 460 verlichtingsspeciaalzaken 9, doe-het-zelfzaken 10, 530 warenhuizen 11 en een deel van de winkels binnen de detailhandel in meubels (algemeen assortiment) 12 en de winkels binnen de detailhandel in artikelen voor woninginrichting (algemeen assortiment) 13. Lichtbronnen worden naar schatting verkocht in ongeveer verkooppunten. Behalve bij de verlichtingsspeciaalzaken, doe-het-zelfzaken, warenhuizen en woninginrichtingszaken kan de consument terecht bij wit- en bruingoedzaken, elektrotechnische speciaalzaken en supermarkten. POSITIONERING De diverse verkoopkanalen van armaturen vertonen duidelijk verschillen als het gaat om de positionering op de consumentenmarkt. De sterk uiteenlopende mogelijkheden in invulling van het assortiment naar materiaal, ontwerp, kwaliteit, originaliteit en prijsklasse vormen, in combinatie met de uiteenlopende wensen van consumenten, de basis voor het onderscheid in positionering. Voor lichtbronnen is een dergelijk sterk onderscheid niet aan te geven. Deze verschillen tussen aanbieders op de consumentenmarkt kunnen tot uitdrukking worden gebracht in een matrix, de zogenaamde 'positioneringskaart', waarin op schematische wijze het verschil tussen aanbieders wat betreft assortimentsinvulling en prijs-/servicebeleid tot uitdrukking wordt gebracht. De relatieve positionering van de aanbieders van armaturen volgens de kwalificatie op de assen 'prijs/service' en 'assortimentsbreedte/diepte' is weergegeven in figuur 2. In dit schema is met de omvang van de cirkels/ovalen tevens schetsmatig de relatieve betekenis van de verschillende kanalen (in termen van marktaandeel) aangegeven. 9 Bron: Branche in Detail Verlichtingszaken, Bron: Inschatting op basis van Branche in Detail Doe-het-zelfzaken, Bron: Locatus, Bron: DMCD, Bron: DMCD, VERLICHTING 2005

19 figuur 2 Positioneringskaart verkoopkanalen armaturen ASSORTIMENT BREED grootschalige verlichtingsspeciaalzaak LAAG PRIJS- EN SERVICESEGMENT verlichtingszaak warenhuis HOOG PRIJS- EN SERVICESEGMENT DHZ-zaak woonwarenhuis algemene elektrozaak designshop huishoudelijkeartikelenzaak meubeldiscounter markt woninginrichtingsspeciaalzaak tuincentrum cadeau- en giftshop ASSORTIMENT SMAL Bron: EIM, 2004 KANTTEKENING BIJ FIGUUR 2 Uit de gegeven positioneringskaart komt een zekere driedeling van de markt naar voren. Rechtsboven is de keuze- en de servicemarkt aangegeven. Op deze markt heeft de verlichtingsspeciaalzaak de sterkste marktpositie. Linksonder is het segment van 'snellopers en lage prijzen' weergegeven. Op dit segment hebben de doe-het-zelfzaak, het woonwarenhuis en de discounter een sterke positie. Rechtsonder is het meer exclusieve servicesegment weergegeven. Dit marktsegment is sterk versnipperd. Hoewel markten schematisch kunnen worden gescheiden, is het geenszins zo dat de markten ook volledig onafhankelijk van elkaar bestaan en niet te maken hebben met wederzijdse concurrentie-invloeden. Integendeel zelfs. Zo biedt de verlichtingsspeciaalzaak zeker ook armaturen aan die verkrijgbaar zijn bij de doe-het-zelfzaak en breidt de doe-het-zelfzaak haar armaturenaanbod steeds verder uit. Bovendien is in de loop van de jaren de relatieve omvang van het keuze- en servicesegment afgenomen ten gunste van het 'prijssegment'. VERLICHTING

20 2.6 HIGHLIGHTS EN CONCLUSIE HIGHLIGHTS De totale consumentenmarkt aan verlichtingsartikelen bedroeg in 2003 circa 505 miljoen (incl. BTW). Er zijn in Nederland 259 bedrijven als fabrikant van lichtbronnen en armaturen geregistreerd. Voor het overgrote deel betreft het hier producenten en ontwerpers van armaturen (voor zowel de zakelijke als de consumentenmarkt). Verder zijn er 310 bedrijven geregistreerd die als hoofdactiviteit de groothandel in verlichtingsartikelen hebben (voor zowel de consumenten- als de zakelijke markt). Het gaat hier om totaalleveranciers, gespecialiseerde en regionale leveranciers, alsmede om agenten (verkoopkantoren) van buitenlandse producenten. De verkoop van verlichtingsartikelen aan de consument vindt plaats via zeer veel verkoopkanalen. Het aantal verkooppunten dat armaturen aanbiedt wordt geschat op Het aantal verkooppunten van lichtbronnen bedraagt zeker De verschillende typen verkoopkanalen onderscheiden zich qua assortiment zeer duidelijk van elkaar. Nochtans is het niet zo dat gesproken kan worden van gescheiden markten die niet onderhevig zijn aan elkaars invloeden CONCLUSIE De totale distributiekolom van verlichtingsartikelen is zeer versnipperd: op de keper beschouwd zijn er - met name op het gebied van de armaturen - zeer veel fabrikanten, groothandelaren en detaillisten die strijd leveren op een in feite beperkte consumentenmarkt. Het lijdt geen twijfel dat op den duur door schaalvergroting, uitschakeling, sanering en specialisatie de aanbodstructuur minder fijnmazig wordt en aan efficiency zal winnen. Hoogstwaarschijnlijk zal dit samengaan met een krachtiger onderscheid tussen de 'massaproductmarkt' en de 'exclusieve productmarkt'. Ook voor de verlichtingsdetailhandel kan dit ingrijpende gevolgen hebben. Er zullen duidelijk keuzes gemaakt moeten worden wat betreft de doelgroep en de daarop af te stemmen marktbenadering. Terug naar inhoud 18 VERLICHTING 2005

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Detailhandel in wonen De detailhandel in wonen bestaat uit de volgende branches: woninginrichting (onder te verdelen in meubelspeciaalzaken, woningtextielspeciaalzaken, slaapspeciaalzaken en gemengde zaken),

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Schoenendetailhandel De schoenendetailhandel verkoopt schoeisel en aanverwante accessoires. De schoenenwinkels zijn globaal onder te verdelen in: zelfstandige samenwerkende schoenenzaken, discountzaken,

Nadere informatie

Begeleidingscommissie

Begeleidingscommissie Bijlage 1 Begeleidingscommissie Bijlage 2 Begrippenlijst mevrouw D. Bogers mevrouw E. Lambooy mevrouw S.N. MinkemaWedzinga de heer J.S. Nota de heer A. van Wanroij Gemeente Soest KvK Gooi en Eemland Gemeente

Nadere informatie

Marketingbeleid AFDELING

Marketingbeleid AFDELING 2 Marketingbeleid AFDELING meerkeuzevragen juist-onjuistvragen opdrachten MARKETINGBELEID - Afdeling 2 27 21 marktgericht ondernemen meerkeuzevragen 2.1 1 Welke bewering over industriële marketing is juist?

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Schaalvergroting en samenwerking nemen toe, circa driekwart van de sportdetaillisten werkt samen;

Schaalvergroting en samenwerking nemen toe, circa driekwart van de sportdetaillisten werkt samen; Sportspeciaalzaken De sportspeciaalzaken zijn onder te verdelen in: Algemene sportzaken Modische sportzaken Gespecialiseerde sportzaken Megastores Outdoorzaken Trends Toenemende belangstelling voor gezondheid,

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Kappers In de kappersbranche kunnen de volgende bedrijfstypen worden onderscheiden: zelfstandigen zonder personeel, zzp ers (ondernemers die minder dan 32 uur per week in het kappersbedrijf werkzaam zijn)

Nadere informatie

Branche in beeld Modedetailhandel Eerste halfjaar 2005

Branche in beeld Modedetailhandel Eerste halfjaar 2005 Branche in beeld Modedetailhandel Eerste halfjaar 2005 Branche in beeld Modedetailhandel, eerste halfjaar 2005 Branche in beeld schetst de omzet-, markt- en prijsontwikkelingen in de modedetailhandel over

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Meubelindustrie De meubelindustrie in Nederland telt ruim 6.600 bedrijven. De helft hiervan is actief in de interieurbouw. Daarnaast wordt er onderscheid gemaakt tussen woonmeubelfabrikanten, de bedrijfsmeubelindustrie,

Nadere informatie

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren

Nieuwe retail business modellen. Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Nieuwe retail business modellen Partnervoorstel: ondersteunen en participeren Achtergrond Retail business modellen voor MKB ondernemers in de mode- en woonbranche Is het noodzakelijk? De combinatie voldoende

Nadere informatie

Rapportage Marktverkenning Klimaatbeheersing Mei 2015

Rapportage Marktverkenning Klimaatbeheersing Mei 2015 Rapportage Marktverkenning Klimaatbeheersing Mei 205 Inhoudsopgave Managementsamenvatting 3 Inleiding 4. Achtergrondkenmerken bedrijven 5. Organisatorische kenmerken 5.2 Activiteiten 7.3 Omzet 9 2. Marktomvang-

Nadere informatie

Retailscan. Pagina 1 van 5. Deelnemer: 1120533. Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport

Retailscan. Pagina 1 van 5. Deelnemer: 1120533. Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Retailscan Deelnemer: 1120533 Hoe staat u ervoor? Uw persoonlijke adviesrapport Detailhandel in beeld In januari 2015 was de omzet in de detailhandel 0,8 procent hoger dan in dezelfde maand vorig jaar.

Nadere informatie

Factsheets Leeswijzer

Factsheets Leeswijzer Factsheets Leeswijzer Voor het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 zijn naast een hoofdrapport en een internetapplicatie factsheets ontwikkeld om de onderzoeksresultaten overzichtelijk en helder te presenteren.

Nadere informatie

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1

Dit bestand niet correct? Meld misbruik op www.saxionstudent.nl. Saxionstudent.nl Blok1 Inleiding Dit verslag is geschreven in het kader voor het project Desk & Fieldresearch. Het project is voor het eerste studiejaar van de opleiding Commerciële Economie, aan Saxion Hogeschool te Enschede.

Nadere informatie

Reisafstanden voor woonproducten binnen Nederland. Juli 2013

Reisafstanden voor woonproducten binnen Nederland. Juli 2013 Reisafstanden voor woonproducten binnen Nederland Juli 13 Het rapport Reisafstanden voor Woonproducten verschaft inzicht in de reisafstanden met betrekking tot de oriëntatie en aanschaf van grotere woonproducten.

Nadere informatie

Internetwinkelen: bijna iedereen doet het Resultaten uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 (KSO2011)

Internetwinkelen: bijna iedereen doet het Resultaten uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 (KSO2011) Internetwinkelen: bijna iedereen doet het Resultaten uit het Koopstromenonderzoek Randstad 2011 (KSO2011) De detailhandel heeft het moeilijk. Daar waar voor veel sectoren geldt dat vooral de economische

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Sportspeciaalzaken De sportspeciaalzaken zijn onder te verdelen in: Algemene sportzaken Modische sportzaken Gespecialiseerde sportzaken Megastores Outdoorzaken Trends Toenemende belangstelling voor gezondheid,

Nadere informatie

Het transparanter en overzichtelijker maken van de markt van mobiele data oplossingen

Het transparanter en overzichtelijker maken van de markt van mobiele data oplossingen Het transparanter en overzichtelijker maken van de markt van mobiele data oplossingen Het transparanter en overzichtelijker maken van de markt van mobiele data oplossingen WishUmobile Wijnhaven 17 3011

Nadere informatie

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven

M200719. Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen. Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven M200719 Een 'directe buitenlandse investering' is méér dan investeren alleen Buitenlandse investeringen door MKB-bedrijven drs. R.M. Braaksma dr. J. Meijaard Zoetermeer, november 2007 Een 'directe buitenlandse

Nadere informatie

Aanleiding voor het onderzoek

Aanleiding voor het onderzoek Aanleiding voor het onderzoek Gemeente Heerlen, juni 2013, alle zondagen koopzondag; wekelijkse koopzondag Centrum gestart m.i.v. september 2013 Heroverweging wekelijkse koopzondag in 2015 Breed gedragen

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Groothandel in sport- en recreatieartikelen De groothandel in sport- en recreatieartikelen handelt in kleding, schoeisel en hardware voor sport en recreatie. Daarbij horen ook activiteiten als marketing,

Nadere informatie

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse

Internationale Marketing H4. Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Internationale Marketing H4 Week 1 1. Executive summary 2. Inhoudsopgave 3. Inleiding en achtergrond 4. Externe analyse Executive summary Een samenvatting voor het management 1 à 2 pagina s belangrijkste

Nadere informatie

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015

SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan Uitkomsten 2014 & verwachtingen 2015 SRA-Retailscan De Retailscan 2014 is 350 x ingevuld. 24% van de respondenten is werkzaam in de foodsector en 76% in de non food. Van de respondenten

Nadere informatie

Saxionstudent.nl Blok1

Saxionstudent.nl Blok1 Samenvatting eindopdracht Trends en ontwikkelingen op consumentenniveau Macro In dit eind rapport hebben we de navigatiesystemen markt in kaart gebracht. In de macro, meso en micro omgevingen hebben we

Nadere informatie

KOOPZONDAGEN De mening van burgers en ondernemers

KOOPZONDAGEN De mening van burgers en ondernemers KOOPZONDAGEN De mening van burgers en ondernemers Opdrachtnemer: Bureau O&S Heerlen Opdrachtgever: Bureau Economie Januari 2013 INHOUDSOPGAVE 1. Inleiding 3 2. Onderzoeksvragen 3 3. Onderzoeksopzet 3 4.

Nadere informatie

Alles blijft Anders. Het winkellandschap 2003-2011-2020. Gerard Zandbergen CEO Locatus

Alles blijft Anders. Het winkellandschap 2003-2011-2020. Gerard Zandbergen CEO Locatus Alles blijft Anders Het winkellandschap 2003-2011-2020 Gerard Zandbergen CEO Locatus Enkele begrippen Dagelijks aankopen Winkels / Detailhandel Mode & Luxe Wel oppervlak: Vrije Tijd WVO = In en om het

Nadere informatie

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen

Drenthe, Friesland en Groningen. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Brancheonderzoek kantoorvakhandel 2008

Brancheonderzoek kantoorvakhandel 2008 Brancheonderzoek kantoorvakhandel 2008 1 Het Brancheonderzoek kantoorvakhandel 2008 is een uitgave van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD) en Novaka Organisatie Kantoorbranche. Het onderzoek is verricht

Nadere informatie

5 Cluster 4: winkels in non-food, hoog transactiebedrag

5 Cluster 4: winkels in non-food, hoog transactiebedrag 5 Cluster 4: winkels in non-food, hoog transactiebedrag 5.1 Typering van het cluster Winkels in non-food met een hoog transactiebedrag zijn vooral te vinden in de modesector, in de bruin- en witgoedsector,

Nadere informatie

Omzetkengetallen 2015

Omzetkengetallen 2015 de detailhandel in feiten en cijfers Omzetkengetallen 2015 ten behoeve van ruimtelijk-economisch onderzoek Deze notitie bevat omzetkengetallen ten behoeve van ruimtelijk-economisch onderzoek. Met deze

Nadere informatie

Factsheets. Profielen gemeentes van Utrecht

Factsheets. Profielen gemeentes van Utrecht Factsheets Profielen gemeentes van Utrecht Leeswijzer Profielen gemeentes van Utrecht Per gemeente van de provincie Utrecht is een profiel gemaakt. Dit profiel is weergegeven op basis van vier pagina s.

Nadere informatie

Samenvatting mediapartners Shopping2020

Samenvatting mediapartners Shopping2020 Samenvatting eindrapport expertgroep Online Ondernemen Webwinkeliers te optimistisch over overlevingskansen. Op basis van data van de Kamer van Koophandel (N=26.250), een online enquête (N=500) en interviews

Nadere informatie

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst

MKB-ondernemers met oog voor de toekomst M200803 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Bedrijfsstrategieën in het MKB drs. M. Mooibroek Zoetermeer, juli 2008 MKB-ondernemers met oog voor de toekomst Ongeveer de helft van de MKB-ondernemers

Nadere informatie

Structuuronderzoek 22 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013

Structuuronderzoek 22 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013 Structuuronderzoek 22 Samenvatting De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2004 2013 1. Inleiding De Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen "NVLB"

Nadere informatie

De strijd om de harde A1

De strijd om de harde A1 De strijd om de harde A1 Ontwikkelingen in het A1-winkelgebied november 2014 www.dtz.nl Duidelijk. DTZ Zadelhoff De strijd om de harde A1 In de populairste winkelstraten in Nederland is een strijd gaande

Nadere informatie

Marktonderzoek Waterrijk

Marktonderzoek Waterrijk Marktonderzoek Waterrijk Almelo Amersfoort, 30 juli 2010 Inhoudsopgave 1 Inleiding 2 1.1 Aanleiding van het onderzoek 2 1.2 Onderzoeksvraag 2 1.3 Methode 2 2 Beoordeling plan Waterrijk 3 2.1 Waterrijk

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Detailhandel in bovenkleding Tot de detailhandel in bovenkleding behoren de dameskleding-, de herenkleding- en de gemengde kledingzaken, waaronder de jeanszaken. Het grootwinkelbedrijf bedient vooral het

Nadere informatie

Rabobank Cijfers & Trends

Rabobank Cijfers & Trends Cafetaria's en kleine eetwarenverstrekkers Cafetaria's en kleine eetwarenverstrekkers behoren tot de spijsverstrekkende bedrijven. Zij richten zich op de bereiding en verkoop van gemaksvoedsel vanuit een

Nadere informatie

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D.

M200802. Vrouwen aan de start. Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven. drs. A. Bruins drs. D. M200802 Vrouwen aan de start Een vergelijking tussen vrouwelijke en mannelijke starters en hun bedrijven drs. A. Bruins drs. D. Snel Zoetermeer, juni 2008 2 Vrouwen aan de start Vrouwen vinden het starten

Nadere informatie

handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden.

handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Examen VMBO-KB 2011 gedurende 350 minuten handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 29 opdrachten. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

Marktruimteberekening. Supermarkt Santpoort-Zuid

Marktruimteberekening. Supermarkt Santpoort-Zuid Marktruimteberekening Supermarkt Santpoort-Zuid Vergroting supermarkt Dekamarkt De Dekamarkt is gevestigd aan de Bloemendaalsestraatweg 167, te Santpoort Zuid. Er zijn plannen om de supermarkt te vergroten

Nadere informatie

3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet

3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet 3 Consumentenprijs, BTW en inkoopwaarde van de omzet 3.1 Inleiding De overheid profiteert mee van elke aankoop die wordt gedaan. Want iedere ondernemer is verplicht aan de fiscus omzetbelasting (btw) af

Nadere informatie

Bloemisten structuuronderzoek Oost Europa 2007 / 17. Hongarije, Polen, Tsjechië, Slowakije, Slovenië

Bloemisten structuuronderzoek Oost Europa 2007 / 17. Hongarije, Polen, Tsjechië, Slowakije, Slovenië Bloemisten structuuronderzoek Oost Europa Hongarije, Polen, Tsjechië, Slowakije, Slovenië 2007 / 17 februari 2007 - Josephine van Dijk Productschap Tuinbouw, Afdeling MIMO Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Extra rekenkatern aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel

Elobase Detailhandel Extra rekenkatern aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Elobase Detailhandel Extra rekenkatern aanvullend op het theoriehoofdstuk voorraadbeheer en bestellen kerntaak 2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek,

Nadere informatie

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen

Flevoland, Noord-Holland en Utrecht. Landelijke marktontwikkelingen Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

WHITEPAPER FASHION 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING

WHITEPAPER FASHION 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING WHITEPAPER FASHION 75% VAN NEDERLANDERS STAAT OPEN VOOR NIEUWE AANBIEDERS VAN KLEDING 22% VAN NEDERLANDERS IS VOORLOPER OP HET GEBIED VAN KLEDING Vooral vrouwen zijn geïnteresseerd in kleding. Zij zoeken

Nadere informatie

6 Cluster 5: detailhandel non-food ook op bestelling

6 Cluster 5: detailhandel non-food ook op bestelling 6 Cluster 5: detailhandel non-food ook op bestelling 6.1 Typering van het cluster Winkels in non-food met veel bestellingen die bij aflevering, direct daarna of direct daaraan voorafgaand worden betaald,

Nadere informatie

Fabrikant. Groothandel. Detailhandel. Consument

Fabrikant. Groothandel. Detailhandel. Consument U wilt klanten geen nee verkopen. Maar ook niet blijven zitten met voorraad. Een efficiënte goederen-, geld- en informatiestroom tussen fabrikant, groothandel, winkelier en klant voorkomt voorraadtekort

Nadere informatie

SCHATTING BBO OPBRENGSTEN

SCHATTING BBO OPBRENGSTEN SCHATTING BBO OPBRENGSTEN 1. Opbrengsten BBO aan overheidsinkomsten Voordat wordt ingegaan op de opbrengsten die de BBO aan Lands kas zal bijdragen, wordt stilgestaan bij het gegeven dat het BBO-stelsel

Nadere informatie

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas

Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas Factsheet bedrijventerrein Mijlpolder, Gemeente Binnenmaas A. Inleiding Deze factsheet geeft een bondig overzicht van de maatschappelijke en economische

Nadere informatie

Rendement van artikelpresentaties berekenen

Rendement van artikelpresentaties berekenen Extra oefenopgaven VS KT5 OD en MAN KT1 en KT2 Rendement van artikelpresentaties berekenen Rendement van artikelpresentaties berekenen Opgave 1 Vul de volgende zin in. Bij een positieve schapruimte-elasticiteit

Nadere informatie

Amersfoort. Euterpeplein. ruimtelijk-economisch onderzoek 04-07-2013 081530.17896.00

Amersfoort. Euterpeplein. ruimtelijk-economisch onderzoek 04-07-2013 081530.17896.00 Amersfoort Euterpeplein ruimtelijk-economisch onderzoek identificatie planstatus projectnummer: datum: 081530.17896.00 04-07-2013 projectleider: opdrachtgever: drs. G. Welten Hoorne Vastgoed R.008/04 gecertificeerd

Nadere informatie

THUISWINKEL MARKT MONITOR BRANCHERAPPORTEN

THUISWINKEL MARKT MONITOR BRANCHERAPPORTEN THUISWINKEL MARKT MONITOR BRANCHERAPPORTEN De TMM Brancherapporten geven antwoord op de vragen: Wie zijn de online kopers in mijn branche? Wie zijn de belangrijkste spelers in mijn branche? Wat zijn de

Nadere informatie

Brancherapport Kleding en textiel. Markt, trends, ontwikkelingen en risico s

Brancherapport Kleding en textiel. Markt, trends, ontwikkelingen en risico s Brancherapport Kleding en textiel Markt, trends, ontwikkelingen en risico s Kleding en textiel De markt s in kleding, mode en textiel vormen een onderdeel van de groothandel. Deze bedrijven verkopen in

Nadere informatie

Trends in directe verkoop Biologisch 2012

Trends in directe verkoop Biologisch 2012 Trends in directe verkoop Biologisch 2012 Inleiding De Monitor Duurzaam Voedsel van het ministerie van Economische Zaken over 2012 geeft inzicht in de consumentenbestedingen aan biologische voeding in

Nadere informatie

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland

winkelruimte oost-nederland Overijssel en Gelderland Landelijke marktontwikkelingen Veel consumenten nemen een afwachtende houding aan. De economische vooruitzichten zijn immers niet goed en de dalende koopkracht zorgt ervoor dat klanten alleen maar langer

Nadere informatie

Geldermalsen. Visievorming op het winkellandschap. Gerard Zandbergen Locatus

Geldermalsen. Visievorming op het winkellandschap. Gerard Zandbergen Locatus Geldermalsen Visievorming op het winkellandschap Gerard Zandbergen Locatus Locatus Congres 2011 6 BIG RETAIL TRENDS Schaalvergroting en Ketenvorming Clustering Internet Vergrijzing Crisis Leegstand? Winkels

Nadere informatie

Zaak Nr IV/M.1262 - CEBECO / PLUKON. VERORDENING (EEG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE. Artikel 6, lid 1, sub b : GEEN BEZWAAR datum : 24/09/1998

Zaak Nr IV/M.1262 - CEBECO / PLUKON. VERORDENING (EEG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE. Artikel 6, lid 1, sub b : GEEN BEZWAAR datum : 24/09/1998 NL Zaak Nr IV/M.1262 - CEBECO / PLUKON Alleen de Nederlandse tekst is beschikbaar en authentiek. VERORDENING (EEG) nr. 4064/89 CONCENTRATIEPROCEDURE Artikel 6, lid 1, sub b : GEEN BEZWAAR datum : 24/09/1998

Nadere informatie

Het Vijfkrachtenmodel van Porter

Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het Vijfkrachtenmodel van Porter (een concurrentieanalyse en de mate van concurrentie binnen een bedrijfstak) 1 Het Vijfkrachtenmodel van Porter Het vijfkrachtenmodel is een strategisch model wat de aantrekkelijkheid

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE SPANJE

LANDEN ANALYSE SPANJE LANDEN ANALYSE SPANJE Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee6 de sector (cijferma?g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms?ge (2018) waarde van de consump?e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Hoofdstuk 19 Distributiebeleid

Hoofdstuk 19 Distributiebeleid Hoofdstuk 19 Distributiebeleid Leerdoelen Uitleggen waarom bedrijven distributiekanalen gebruiken en de functies van deze kanalen beschrijven. De wisselwerking tussen tussenschakels in het distributiekanaal

Nadere informatie

Consumentenmarkt & verhuurdersmarkt

Consumentenmarkt & verhuurdersmarkt Consumentenmarkt & verhuurdersmarkt INretail GfK Keukenmonitor 1 Inzicht in de bestedingen en het orientatie- en aankoopgedrag Op basis van een landelijk representatief panel Complete keuken & deelvervanging

Nadere informatie

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid

Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid M201207 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid 1987-2010 drs. K.L. Bangma drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Bedrijvendynamiek en werkgelegenheid In de periode 1987-2010 is het aantal bedrijven per saldo

Nadere informatie

Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2

Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2 Elobase Detailhandel Rekenopgaven Derving aanvullend op het theorieboek KT2 Ondernemer / Manager handel Dit rekenwerkboek is van: Telefoonnummer: Klas: 1 Rekenwerkboek, aanvullend op het theorieboek. Kerntaak

Nadere informatie

Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015

Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015 Leegstand detailhandel: oorzaken en wat doen we ermee? Peter ter Hark Lectoraat Fontys Hogescholen Vastgoed en Makelaardij 22 april 2015 Onderwerpen: Wat is er gebeurd de afgelopen jaren? Wat gaat er gebeuren

Nadere informatie

Buren, Effecten vestiging bloemenwinkel op bedrijventerrein. Gemeente Buren

Buren, Effecten vestiging bloemenwinkel op bedrijventerrein. Gemeente Buren Buren, Effecten vestiging bloemenwinkel op bedrijventerrein Gemeente Buren Buren, Effecten vestiging bloemenwinkel op bedrijventerrein Gemeente Buren Rapportnummer: 203X01109.079482_2 Datum: 13 maart

Nadere informatie

De computerwinkel centraal. Structuuronderzoek naar de markt voor computerartikelen

De computerwinkel centraal. Structuuronderzoek naar de markt voor computerartikelen De computerwinkel centraal Structuuronderzoek naar de markt voor computerartikelen Colofon De computerwinkel centraal is een uitgave van het Hoofdbedrijfschap Detailhandel (HBD). Redactie: R. de Vree (EIM)

Nadere informatie

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl)

Examen HAVO. Management & Organisatie (nieuwe stijl) Management & Organisatie (nieuwe stijl) Examen HAVO Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Tijdvak 2 Woensdag 20 juni 9.00 12.00 uur 20 01 Voor dit examen zijn maximaal 63 punten te behalen; het examen bestaat

Nadere informatie

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0

CRM. in Nederland. a teasing summary. CRM in Nederland. augustus 2009. Augustus 2009 pagina 0 Augustus 2009 pagina 0 CRM in Nederland augustus 2009 a teasing summary Augustus 2009 pagina 1 Introductie Onlangs hebben ruim 1.000 managers meegewerkt aan een grootschalig onderzoek uitgevoerd door MarketCap

Nadere informatie

DE AUTOKOPER 2008-2013 Studie naar trends onder autokopers. AutoTrack.nl - Afdeling marketing E: marketing@autotrack.

DE AUTOKOPER 2008-2013 Studie naar trends onder autokopers. AutoTrack.nl - Afdeling marketing E: marketing@autotrack. DE AUTOKOPER 2008-2013 Studie naar trends onder autokopers AutoTrack.nl - Afdeling marketing E: marketing@autotrack.nl T: 020-5175175 Inhoud De achtergrond Resultaten autokoper Conclusies onderzoek Discussie

Nadere informatie

Hoofdstuk 1 Voorraad. Hoofdstuk 2 Wat is logistiek?

Hoofdstuk 1 Voorraad. Hoofdstuk 2 Wat is logistiek? Hoofdstuk 1 Voorraad 1.1 Over het algemeen is er een grote voorraad in de apotheek aanwezig met veel verschillende geneesmiddelen in verschillende aantallen per geneesmiddel. Door welke twee factoren wordt

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

LEDERWARENZAKEN BRANCHES IN DETAIL

LEDERWARENZAKEN BRANCHES IN DETAIL LEDERWARENZAKEN BRANCHES IN DETAIL 2005 INHOUD BIJLAGEHEADER PB 1 1 Inleiding 3 2 Bestedingen en marktaandelen en marktaandelen 4 3 Ondernemingen en vestigingen en vestigingen 6 4 Samenwerking en ketens

Nadere informatie

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Inkoopbehoefte 9. Onderwijseenheid 2 Kwaliteit 45

Inhoud. Onderwijseenheid 1 Inkoopbehoefte 9. Onderwijseenheid 2 Kwaliteit 45 Inhoud Onderwijseenheid 1 Inkoopbehoefte 9 1 Onderzoek inkoopmarkt 9 1.1 Opzet van het marktonderzoek 10 1.2 Desk research 12 1.3 Field research 12 2 Inkoop en leverancierskeuze 15 2.1 Doelstellingen van

Nadere informatie

Marktpositie en klantpositie. België Duitsland Frankrijk Nederland Noorwegen Verenigd Zwitserland. Koninkrijk. Marktpenetratie. (aantal bezoekers/

Marktpositie en klantpositie. België Duitsland Frankrijk Nederland Noorwegen Verenigd Zwitserland. Koninkrijk. Marktpenetratie. (aantal bezoekers/ Klantrelaties in distributie Het landschap van de handel is ingrijpend veranderd. De branche heeft zich ontwikkeld. Van enigszins suffe, statische, aanbodgedreven bedrijven, met relatief weinig economische

Nadere informatie

Standaarden voor gegevensuitwisseling

Standaarden voor gegevensuitwisseling Standaarden voor gegevensuitwisseling Afspraken over informatie-uitwisseling Wereldwijde afspraken binnen de ict om hard- en software met elkaar te kunnen laten communiceren noemen we standaarden voor

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DUITSLAND

LANDEN ANALYSE DUITSLAND LANDEN ANALYSE DUITSLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE FRANKRIJK

LANDEN ANALYSE FRANKRIJK LANDEN ANALYSE FRANKRIJK Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee9 de sector (cijfermabg) inzicht in de huidige (2013) en toekomsbge (2018) waarde van de consumpbe van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014

Structuuronderzoek 23 Samenvatting. De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 Structuuronderzoek 23 Samenvatting De handel in grind, industriezand en aanverwante materialen in Nederland 2005 2014 1. Inleiding De Nederlandse Vereniging van Leveranciers van Bouwgrondstoffen "NVLB"

Nadere informatie

3 Cluster 2: Lage bedragen, beperkt aantal transacties

3 Cluster 2: Lage bedragen, beperkt aantal transacties 3 Cluster 2: Lage bedragen, beperkt aantal transacties 3.1 Typering van het cluster Winkels in food met een laag transactiebedrag zijn vooral de versspeciaalzaken. Als uitgegaan wordt van de standaardindeling

Nadere informatie

De veranderende markt

De veranderende markt De veranderende markt 1 De veranderende markt Vanaf 2000 is de detailhandel sterk veranderd door de opkomst van de computer. Als verkoper kun je de kennis over de geschiedenis en de toekomst van de detailhandel

Nadere informatie

Aantal vestigingen: 3.364. Aantal werkzame personen: 21.003. 28% van de bedrijven verwacht personeel aan te nemen

Aantal vestigingen: 3.364. Aantal werkzame personen: 21.003. 28% van de bedrijven verwacht personeel aan te nemen Groene detailhandel Brancheontwikkelingen 2013 Deze factsheet bevat arbeidsmarktinformatie over de groene detailhandel. Onderwerpen die aan bod komen zijn: werkgelegenheid, trends en ontwikkelingen, vacatures

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE ITALIË

LANDEN ANALYSE ITALIË LANDEN ANALYSE ITALIË Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee7 de sector (cijferma@g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms@ge (2018) waarde van de consump@e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Starters zien door de wolken toch de zon

Starters zien door de wolken toch de zon M201206 Starters zien door de wolken toch de zon drs. A. Bruins Zoetermeer, mei 2012 Starters zien door de wolken toch de zon Enkele jaren nadat zij met een bedrijf zijn begonnen, en met enkele jaren financieel-economische

Nadere informatie

DPO BRANCHES "DOE-HET-ZELF" EN "WONEN" IN AMERSFOORT

DPO BRANCHES DOE-HET-ZELF EN WONEN IN AMERSFOORT DPO BRANCHES "DOE-HET-ZELF" EN "WONEN" IN AMERSFOORT KWADRAAT INVEST B.V. 12 januari 2011 B01034.307000 Inhoud 1 Inleiding 3 1.1 Algemeen 3 2 Algemene trends en ontwikkelingen 5 2.1 Veranderend consumentengedrag

Nadere informatie

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen

Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Koopstromen geven een onthutsend beeld van de toekomst Winkels verdwijnen uit kleine en middelgrote kernen Op 24 september werden de koopstromen 2015 van Oost- Nederland gepresenteerd door het onderzoeksbureau

Nadere informatie

63% getrouwd of samenwonend 60% rijtjeshuis of 2- kapswoning

63% getrouwd of samenwonend 60% rijtjeshuis of 2- kapswoning Samenvatting onderzoeksresultaten Consument & Tuinmarkt (c) 2012 Roy Noordhoek Wie is zij? Het eerste deel van de kwantitatieve enquête is er, in lijn met de WIE vraag uit het Strategic Consumer Insights

Nadere informatie

handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden.

handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Examen VMBO-KB 2010 gedurende 355 minuten handel en verkoop CSPE KB Bij dit examen horen een bijlage, een uitwerkbijlage en digitale bestanden. Dit examen bestaat uit 24 opdrachten. Voor dit examen zijn

Nadere informatie

BESLUIT. file://e:\archief1998\besluiten\bcm\bcm1064-9810.htm

BESLUIT. file://e:\archief1998\besluiten\bcm\bcm1064-9810.htm pagina 1 van 6 BESLUIT Besluit van de directeur-generaal van de Nederlandse mededingingsautoriteit als bedoeld in artikel 37, eerste lid, van de Mededingingswet. Zaaknummer: 1064/Friesland Coberco DF -

Nadere informatie

Individueel sterk. Samen onverslaanbaar! super. 10 goede redenen om EK-lid te worden! www.ek-servicegroup.de

Individueel sterk. Samen onverslaanbaar! super. 10 goede redenen om EK-lid te worden! www.ek-servicegroup.de living comfort family fashion Individueel sterk. Samen onverslaanbaar! super 10 goede redenen om EK-lid te worden! www.ek-servicegroup.de Stel u voor wat meer dan 4000 mensen samen dan kunnen bereiken...

Nadere informatie

KARPI Karpi Group home fashion is het label dat een groep van ondernemingen vertegenwoordigt actief op het gebied van de productie en verkoop van karpetten, kamerbreed/natuur -en fusion bonded tapijt

Nadere informatie

SUCCES IN DE PRAKTIJK

SUCCES IN DE PRAKTIJK SUCCES IN DE PRAKTIJK Wat u kunt leren van uw klant en concullega s Jonneke Heins - GfK GfK 2013 Succes in de praktijk Textilia Mode Experience 2013 1 Inhoud Markt Koper Toekomst Kansen Jonneke Heins Consultant

Nadere informatie

Vakantiewerk in het mkb 2004

Vakantiewerk in het mkb 2004 Vakantiewerk in het mkb 2004 Koninklijke Vereniging MKB-Nederland Delft, 3 augustus 2004 Contactpersoon: dhr. drs. A. van Delft : 015 21 91 255, e-mail: delft@mkb.nl Copyright Koninklijke Vereniging MKB-Nederland,

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE NEDERLAND

LANDEN ANALYSE NEDERLAND LANDEN ANALYSE NEDERLAND Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee5 de sector (cijferma>g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms>ge (2018) waarde van de consump>e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

LANDEN ANALYSE DENEMARKEN

LANDEN ANALYSE DENEMARKEN LANDEN ANALYSE DENEMARKEN Algemeen LANDEN ANALYSE ALGEMEEN De Landen Analyse gee6 de sector (cijferma?g) inzicht in de huidige (2013) en toekoms?ge (2018) waarde van de consump?e van snijbloemen en potplanten

Nadere informatie

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo

Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Nipo Internationaal succesvol, ook voor u dichtbij!? TNS Growth Map Achtergrond De Kamer van Koophandel Amsterdam heeft zich tot doel gesteld bedrijven in de regio internationaal meer actief te krijgen om zo

Nadere informatie

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod

Oost-Nederland REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT. Marktstructuur. Vraag. Aanbod REGIONALE MARKTONTWIKKELINGEN KANTORENMARKT Oost-Nederland Marktstructuur Voorraad kantoorruimte in Oost-Nederland (*1. m²) 43.8 4.136 2.481 Overig Nederland In de oostelijke provincies is ruim 13% van

Nadere informatie

Samenwerken voor een rendabele keten. Verhoudingen importeurs en dealers drastisch gewijzigd. HISWA Vereniging Hilversum, 17 februari 2011.

Samenwerken voor een rendabele keten. Verhoudingen importeurs en dealers drastisch gewijzigd. HISWA Vereniging Hilversum, 17 februari 2011. Samenwerken voor een rendabele keten Verhoudingen importeurs en dealers drastisch gewijzigd Even voorstellen Curriculum Vitae strategie en structuur PricewaterhouseCoopers PWC Consulting IBM Business Consulting

Nadere informatie

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V.

Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Medewerkerstevredenheidsonderzoek Fictivia 2008.V. Opdrachtgever: Uitvoerder: Plaats: Versie: Fictivia B.V. Junior Consult Groningen Fictief 1 Inhoudsopgave Inleiding 3 Directieoverzicht 4 Leiderschap.7

Nadere informatie