Handhygiëne medewerkers

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Handhygiëne medewerkers"

Transcriptie

1 Ziekenhuizen Handhygiëne medewerkers Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van dat u de meest recente versie van dit document hebt. Raadpleeg hiervoor De Werkgroep Infectiepreventie acht zich na het verschijnen van een nieuwe versie van een richtlijn niet meer verantwoordelijk voor verouderde versies. Werkgroep Infectiepreventie Oktober 1999

2 Inhoudsopgave Inleiding Reiniging of desinfectie Keuze handdesinfectans Techniek handreiniging Techniek niet-chirurgische handdesinfectie Indicaties handreiniging/-desinfectie Persoonlijke hygiëne Bij contact met patiënten met normale weerstand Bij contact met patiënten met verminderde afweer tegen infecties Wondjes Lotions en crèmes Zeepdispensers Handalcoholdispensers Bijlage A Literatuur Handhygiëne medewerkers

3 Inleiding De handen zijn een belangrijke potentiële besmettingsweg. De effectiviteit van een goede handhygiëne voor infectiepreventie is aangetoond [1, 2]. Handreiniging of -desinfectie wordt beschouwd als de belangrijkste maatregel om het risico van transmissie van micro-organismen van de ene persoon naar een andere of van het ene lichaamsdeel naar het andere te verminderen. Te onderscheiden zijn handreiniging en handdesinfectie [3]. Handreiniging is het verwijderen van vuil en transiënte flora op de handen. De handen worden gewassen met water en vloeibare zeep. Handdesinfectie betekent het reduceren van transiënte en residente flora die op de handen aanwezig is[1]. De handen worden ingewreven met handalcohol. De techniek voor handreiniging en -desinfectie is als volgt: 1 Reiniging of desinfectie Wanneer de handen zichtbaar verontreinigd zijn, worden ze altijd eerst gewassen met water en gewone (vloeibare) zeep. Vervolgens worden ze eventueel ook gedesinfecteerd. Om een adequaat effect van het desinfectans te bereiken moeten de handen eerst goed droog zijn [3]. Bij patiënten met normale weerstand kunnen handreiniging en handdesinfectie als gelijkwaardige methoden worden beschouwd. De keuze voor reiniging of desinfectie zal dan worden bepaald door de praktische uitvoerbaarheid (aanwezigheid wastafel etc) en de mate van bevuiling van de handen. Vóór contact met patiënten met verminderde afweer en ná contact met patienten met een infectie worden de handen gedesinfecteerd. Patiënten met verminderde afweer zijn onder anderen: intensive carepatienten, neonaten op de couveuse-afdeling, patiënten in beschermende isolatie, patiënten met granulocytopenie en patiënten met brandwonden. 2 Keuze handdesinfectans Handdesinfectie vindt plaats met handalcohol. Handalcohol is de verzamelnaam voor de alcoholpreparaten die gebruikt worden voor niet-preoperatieve handdesinfectie en kan zowel op basis van ethanol als op isopropanol zijn samengesteld. Toevoeging van chloorhexidine of een ander desinfectans levert geen bijdrage aan de onmiddellijk kiemdodende werking die alcoholen reeds uitoefenen [4], wel leidt dit tot een langer durend effect. Alcohol heeft geen reinigende werking. Uit het oogpunt van gebruiksgemak heeft handdesinfectie met handalcohol de voorkeur boven handdesinfectie met desinfecterende zeep [4] Handhygiëne medewerkers 3

4 3 Techniek handreiniging 1. Open de kraan*. De temperatuur moet behaaglijk zijn voor de handen en het water moet flink stromen. 2. Maak de handen goed nat en voorzie deze vervolgens van een laag vloeibare zeep uit een dispenser **. 3. Wrijf de handen nu vervolgens gedurende 10 seconden goed over elkaar, vingertoppen, duimen en gebieden tussen de vingers en de polsen moeten goed worden ingewreven. 4. Spoel de handen goed af. 5. Droog de handen goed af met een disposable handdoek, ook de polsen en de huid tussen de vingers goed drogen. 6. Sluit de kraan met de elleboog of met de disposable handdoek. 7. Werp de gebruikte handdoek in de daarvoor bestemde container. N.B. Belangrijk bij dikwijls handen wassen is het gebruik van een enigszins vette handcrème uit een tube, zodat de handen gaaf blijven ondanks het frequente wassen. Om de handen goed te kunnen wassen dienen geen belemmeringen zoals ringen, polshorloges, armbanden aanwezig te zijn. *Elleboogkranen moeten met de elleboog worden bediend. **Zeepdispensers mogen omwille van contaminatie vanuit het residu nimmer worden bijgevuld. De gehele voorraadfles dient te worden vervangen. Zeepdispensers met elleboog- of voetbediening genieten de voorkeur. 4 Techniek niet-chirurgische handdesinfectie 1. Breng minimaal 3 ml. handalcohol uit de dispenser op de droge handen aan. Het is belangrijk dat voldoende handalcohol wordt gebruikt [1]. 2. Wrijf de handen nu gedurende ongeveer 30 seconden zorgvuldig over elkaar tot de handen droog zijn. Ook de vingertoppen, duimen en gebieden tussen de vingers en de polsen moeten grondig met de alcoholische oplossing worden ingewreven. NB. Vaak worden bepaalde delen van de handen vergeten. Veel vergeten delen van de handen zijn de vingertoppen, tussen de vingers, en de duim. 5 Indicaties handreiniging/-desinfectie 5.1 Persoonlijke hygiëne Handreiniging of -desinfectie vindt altijd plaats: 4 Handhygiëne medewerkers

5 - na toiletgang; - na snuiten van de neus; - na hoesten en niezen. 5.2 Bij contact met patiënten met normale weerstand Handreiniging of -desinfectie is niet nodig: - voor of na vluchtig contact (zoals een hand geven, pols tellen, het recht leggen van kussen of deken); - voor lichamelijk onderzoek; - voor het wassen van de patiënt. Handreiniging of -desinfectie is wel nodig: - voor kleine ingrepen waarbij huid- en/of slijmvliesbarrière wordt doorbroken, zoals het inbrengen van een infuus, blaaskatheterisatie, nemen van een biopt of een punctie; - voor wondbehandeling of -verzorging; - na lichamelijk onderzoek; - na contact met lichaamsvochten, secreta, excreta, slijmvliezen of niet-intacte huid; - na verpleegtechnische handelingen, zoals het wassen van de patiënt, alsmede het afhalen en opnieuw opmaken van een bed. 5.3 Bij contact met patiënten met verminderde afweer tegen infecties Handdesinfectie is nodig: - voor vluchtige contacten zoals een hand geven, pols tellen, etc.; - voor lichamelijk onderzoek; - voor het wassen van de patiënt - voor kleine ingrepen; - voor wondbehandeling of -verzorging. Handreiniging of -desinfectie is nodig: - na ieder lichamelijk onderzoek; - na contact met lichaamsvochten, secreta, excreta, slijmvliezen of niet-intacte huid. - na verpleegtechnische handelingen Handhygiëne medewerkers 5

6 6 Wondjes Open wondjes aan de handen of huidbeschadigingen worden afgedekt met een niet vochtdoorlatende pleister. Eventueel worden handschoenen gedragen. 7 Lotions en crèmes Lotions en crèmes worden gebruikt in kleine tubes of in dispensers met disposable containers, die niet worden nagevuld. Het gebruik van een lotion of crème helpt om uitdrogen van de huid als gevolg van handreiniging of -desinfectie tegen te gaan en wellicht ook om dermatitis als gevolg van het dragen van handschoenen te voorkomen [1]. Handlotion of crème kan besmet raken en moet in het geval van een epidemie als mogelijke bron worden beschouwd[1, 5]. 8 Zeepdispensers Zeepdispensers moeten zo geconstrueerd zijn dat bij gebruik de handen de zeep in het reservoir niet kunnen besmetten. Ze hebben bij voorkeur een elleboog- of voetbediening. Zeepdispensers hebben een disposable reservoir dat niet nagevuld wordt en worden bij het vervangen van het reservoir gereinigd. 9 Handalcoholdispensers Handalcoholdispensers moeten zo geconstrueerd zijn dat bij gebruik de handen de handalcohol in het reservoir niet kunnen besmetten. Ze hebben bij voorkeur een elleboog- of voetbediening. Handalcoholdispensers hebben een disposable reservoir dat niet nagevuld wordt en worden bij het vervangen van het reservoir gereinigd. 6 Handhygiëne medewerkers

7 Bijlage A Literatuur 1. Larson, E.L., APIC Guideline for handwashing and hand antisepsis in health care settings. Am J Infect Control, : p Larson, E., A causal link between handwashing and risk of infection? Examination of the evidence. Inf Control Hosp Epidem, (1): p Daha, T., Handen wassen of desinfecteren? Tijdschr Hyg en Inf Prev, : p CBO, Consensus preventie ziekenhuisinfecties Becks, R.N. and R.N. Lorenzoni, Pseudomonas aeruginosa outbreak in a neonatal intensive care unit; a possible link to contaminated hand lotion. Am J Infect Control, : p Handhygiëne medewerkers 7

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Handhygiëne

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Handhygiëne Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Handhygiëne Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van dat u

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Handhygiëne medewerkers

Ziekenhuizen. Handhygiëne medewerkers Ziekenhuizen Handhygiëne medewerkers Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: oktober 2007 Revisie: oktober 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Handhygiëne Deze WIP richtlijn betreft de handhygiëne voor zover het niet gaat om operatieve ingrepen en voeding.

Nadere informatie

Inleiding. Algemeen. Blijvende bacteriën

Inleiding. Algemeen. Blijvende bacteriën Handhygiëne Inleiding Deze folder is bedoeld om u te informeren hoe u de overdracht van microorganismen, zoals bacteriën en virussen, kunt voorkomen. Uw handen wassen of desinfecteren zijn de belangrijkste

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Handhygiëne medewerkers

Ziekenhuizen. Handhygiëne medewerkers Ziekenhuizen Handhygiëne medewerkers Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: oktober 2007 Wijziging: september 2012 Revisie: oktober 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid

Nadere informatie

002936, te gebruiken tot 24 uur na 18-12-2013, 09:12.

002936, te gebruiken tot 24 uur na 18-12-2013, 09:12. 002936, te gebruiken tot 24 uur na, 09:12. Page 1 of 7 Document ID 002936 Versie 7 Titel Handhygiëne, Uitvoeren en toepassen van Specialisme JBZ breed document Definitie Dit protocol beschrijft hoe handhygiëne

Nadere informatie

Veilig werken voor kappers in het verpleeghuis

Veilig werken voor kappers in het verpleeghuis Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Veilig werken voor kappers in het verpleeghuis Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt

Nadere informatie

Persoonlijke hygiëne medewerkers

Persoonlijke hygiëne medewerkers Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Persoonlijke hygiëne medewerkers Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis

Nadere informatie

Model Hygiëneprotocol voor de Arbocatalogus Vlees werkt

Model Hygiëneprotocol voor de Arbocatalogus Vlees werkt Model Hygiëneprotocol voor de Arbocatalogus Vlees werkt Dit hygiëneprotocol draagt bij aan een gemeenschappelijk beleid van hygiënemaatregelen binnen de vleessector en vleeswarensector. De huidige hygiëneprotocollen

Nadere informatie

Handhygiëne: Waarom, Wie en Wanneer?

Handhygiëne: Waarom, Wie en Wanneer? Handhygiëne: Waarom, Wie en Wanneer? WAAROM? Per dag overlijden wereldwijd duizenden mensen aan zorggerelateerde infecties Handen zijn een vervoersmiddel voor ziekteverwekkende bacteriën Handhygiëne is

Nadere informatie

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9

Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Protocollen Voorbehouden, Risicovolle en Overige handelingen Hygiene en infectiepreventie 9 Beschermende kleding Er wordt ingegaan op het gebruik van handschoenen; overschorten; mondneusmaskers; beschermende

Nadere informatie

Algemene voorzorgsmaatregelen

Algemene voorzorgsmaatregelen Algemene voorzorgsmaatregelen 1 Inleiding Deze richtlijn bestaat uit vier hoofdstukken, namelijk: 1. Persoonlijke hygiëne medewerker; 2. Handhygiëne medewerker; 3. Persoonlijke beschermingsmiddelen; 4.

Nadere informatie

Basishygiëne. Brochure medewerkers Westfriesgasthuis

Basishygiëne. Brochure medewerkers Westfriesgasthuis Basishygiëne Brochure medewerkers Westfriesgasthuis 1. Basishygiëne Waarom is basishygiëne belangrijk? Ziekenhuisinfecties zijn helaas een veel voorkomend en wereldwijd probleem. In de Nederlandse ziekenhuizen

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Strikte isolatie

Ziekenhuizen. Strikte isolatie Ziekenhuizen Strikte isolatie Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: november 2006 Revisie: november 2011 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie

Nadere informatie

Richtlijn voor het hygiënisch werken in het bekkenbodemgebied

Richtlijn voor het hygiënisch werken in het bekkenbodemgebied Richtlijn voor het hygiënisch werken in het bekkenbodemgebied Inhoudsopgave 1. Inleiding blz. 3 2. Personeel blz. 4 3. Eisen gesteld aan de ruimte waar handelingen plaatsvinden blz. 5 3.1. Onderzoeksbank

Nadere informatie

Veilig werken in de fysiotherapie en de ergotherapie

Veilig werken in de fysiotherapie en de ergotherapie Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Veilig werken in de fysiotherapie en de ergotherapie Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur

Nadere informatie

Toediening van medicijnen

Toediening van medicijnen Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Toediening van medicijnen Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u

Nadere informatie

Handen wassen; de puntjes op de i!

Handen wassen; de puntjes op de i! Handen wassen; de puntjes op de i! Observatie door de Undercover Nurse Hygiëne is sinds Florence Nightingale (1820-1910) een basisvaardigheid voor iedere verpleegkundige. Nightingale ontwikkelde een sterk

Nadere informatie

Het voorkomen van verspreiding van micro-organismen. donderdag 12 november 2015

Het voorkomen van verspreiding van micro-organismen. donderdag 12 november 2015 Het voorkomen van verspreiding van micro-organismen Leervragen Hoe vindt besmetting plaats en wat zijn de risico s? Hoe kan een besmettingscyclus doorbroken worden? Persoonlijke hygiëne Handhygiëne Persoonlijke

Nadere informatie

SAFE PLAY. Een handleiding voor veilige BDSM. Soapoli-online www.soapoli-online.nl info@soapoli-online.nl

SAFE PLAY. Een handleiding voor veilige BDSM. Soapoli-online www.soapoli-online.nl info@soapoli-online.nl SAFE PLAY Een handleiding voor veilige BDSM Soapoli-online www.soapoli-online.nl info@soapoli-online.nl Inhoudsopgave Inhoudsopgave Bladzijde 1 Inleiding Bladzijde 2 SOA Bladzijde 3-4 Needleplay/ naaldenspel

Nadere informatie

Veilig werken voor pedicures en podotherapeuten

Veilig werken voor pedicures en podotherapeuten Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Veilig werken voor pedicures en podotherapeuten Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt

Nadere informatie

2 Infectiepreventie: reinigen en desinfecteren van handen en materialen

2 Infectiepreventie: reinigen en desinfecteren van handen en materialen 2 Infectiepreventie: reinigen en desinfecteren van handen en materialen 2.1 Inleiding Handhygiëne is een van de belangrijkste middelen om te voorkomen dat er in zorginstellingen onnodige infecties (kruisinfecties)

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Bedden en toebehoren

Ziekenhuizen. Bedden en toebehoren Ziekenhuizen Bedden en toebehoren Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: oktober 2007 Revisie: oktober 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Babyvoeding

Ziekenhuizen. Babyvoeding Ziekenhuizen Babyvoeding Werkgroep Infectie Preventie Vastgesteld: december 2005 Wijziging: september 2007 Wijziging: januari 2008 Wijziging: december 2011 Revisie: december 2010 Dit document mag vrijelijk

Nadere informatie

Hoofdstuk 2: Hygiëne, veiligheid en afvalregeling

Hoofdstuk 2: Hygiëne, veiligheid en afvalregeling 2 Hygiëne, veiligheid en afvalregeling 2.1 Persoonlijke hygiëne Tijdens de werkzaamheden van de medewerker bloedafname: is eten, drinken en roken niet toegestaan moet de bedrijfskleding gedragen worden:

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Huisdieren

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Huisdieren Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Huisdieren Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van dat u de

Nadere informatie

Intraveneuze toedieningen

Intraveneuze toedieningen Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Intraveneuze toedieningen Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u

Nadere informatie

ALGEMENE EN BIJKOMENDE VOORZORGSMAATREGELEN BIJ ISOLATIE. - Patiëntinformatie -

ALGEMENE EN BIJKOMENDE VOORZORGSMAATREGELEN BIJ ISOLATIE. - Patiëntinformatie - ALGEMENE EN BIJKOMENDE VOORZORGSMAATREGELEN BIJ ISOLATIE - Patiëntinformatie - Goede en slechte bacteriën Bacteriën leven overal: in onze omgeving, op onze huid en in ons lichaam, ze zijn microscopisch

Nadere informatie

Bewaren en transporteren van gebruikt instrumentarium

Bewaren en transporteren van gebruikt instrumentarium Ziekenhuizen Bewaren en transporteren van gebruikt instrumentarium Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis

Nadere informatie

MRSA in verpleeghuis en woonzorgcentrum

MRSA in verpleeghuis en woonzorgcentrum Verpleeghuis- woon- en thuiszorg MRSA in verpleeghuis en woonzorgcentrum Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld.

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Persoonlijke hygiëne patiënt en bezoeker

Ziekenhuizen. Persoonlijke hygiëne patiënt en bezoeker Ziekenhuizen Persoonlijke hygiëne patiënt en bezoeker Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: juli 2012 Revisiedatum: juli 2017 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds

Nadere informatie

Handen wassen met zeep

Handen wassen met zeep HANDLEIDING DIGIBORD PRESENTATIE Handen wassen met zeep Meer informatie op hygienewerkt.info Met deze handleiding geven wij u een toelichting op de Digibord presentatie Handen wassen met zeep. Per slide

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Het belang van een goede handhygiëne. Ook u kunt helpen bij het voorkomen van ziekenhuisinfecties!

Patiënteninformatie. Het belang van een goede handhygiëne. Ook u kunt helpen bij het voorkomen van ziekenhuisinfecties! Patiënteninformatie Het belang van een goede handhygiëne Ook u kunt helpen bij het voorkomen van ziekenhuisinfecties! Inleiding Deze brochure geeft u meer uitleg over het belang dat wij in AZ Turnhout

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Sondevoeding

Ziekenhuizen. Sondevoeding Ziekenhuizen Sondevoeding Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: september 2007 Revisie: september 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie

Nadere informatie

Huidtherapie. Infectiepreventie in de huidtherapie

Huidtherapie. Infectiepreventie in de huidtherapie Huidtherapie Infectiepreventie in de huidtherapie Werkgroep Infectie Preventie Vastgesteld: juli 2004 Wijziging: februari 2009 Revisie: juli 2009 Aan de samenstelling van deze richtlijn werd, behalve door

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Veilig werken op de longafdeling

Ziekenhuizen. Veilig werken op de longafdeling Ziekenhuizen Veilig werken op de longafdeling Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: november 2000 Gewijzigd: januari 2005 Gewijzigd: april 2009 Revisie: november 2005 Dit document mag vrijelijk worden

Nadere informatie

Onderzoek Handalcohol aan bed in het Spaarne Ziekenhuis Inleiding Richtlijn voor medewerkers

Onderzoek Handalcohol aan bed in het Spaarne Ziekenhuis Inleiding Richtlijn voor medewerkers Onderzoek Handalcohol aan bed in het Spaarne Ziekenhuis Mw H. Schijf, werkzaam als Deskundige Infectiepreventie in het Spaarne Ziekenhuis, hschijf@spaarneziekenhuis.nl Inleiding Ignaz Semmelweis, redder

Nadere informatie

Hygiëne en infectiepreventie in de huisartsenpraktijk. Leidraad

Hygiëne en infectiepreventie in de huisartsenpraktijk. Leidraad Hygiëne en infectiepreventie in de huisartsenpraktijk Leidraad Colofon Deze leidraad is geschreven door M. Klein Gunnewiek, hygiënist, wetenschappelijk medewerker NHG (sectie Toetsing en gegevensverzameling)

Nadere informatie

Bijzonder Resistente Micro-Organismen. Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO

Bijzonder Resistente Micro-Organismen. Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO Bijzonder Resistente Micro-Organismen Isolatiemaatregelen infectiepreventie bij BRMO In deze folder vindt u meer informatie over Bijzonder Resistente Micro Organismen (BRMO) en Extended Spectrum Beta-Lactamase

Nadere informatie

Reiniging, desinfectie en sterilisatie in de openbare gezondheidszorg - Standaardmethoden

Reiniging, desinfectie en sterilisatie in de openbare gezondheidszorg - Standaardmethoden Reiniging, desinfectie en sterilisatie in de openbare gezondheidszorg - Standaardmethoden 1. Reiniging Onder reinigen wordt verstaan het verwijderen van zichtbaar vuil en onzichtbaar organisch materiaal

Nadere informatie

Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk

Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk Huisartsgeneeskunde Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis

Nadere informatie

Huisartsenpraktijk. Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk

Huisartsenpraktijk. Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk Huisartsenpraktijk Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: januari 2004 Wijziging: februari 2009 Revisie: januari 2009 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Huisartsenpraktijk. Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk

Huisartsenpraktijk. Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk Huisartsenpraktijk Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk Werkgroep Infectie Preventie Vastgesteld: januari 2004 Wijziging: februari 2009 Revisie: januari 2009 Aan de samenstelling van deze richtlijn

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Dialyse (CAPD/CCPD)

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Dialyse (CAPD/CCPD) Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Dialyse (CAPD/CCPD) Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van

Nadere informatie

Opslag steriele materialen

Opslag steriele materialen Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Opslag steriele materialen Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis

Nadere informatie

Waarom Handhygiëne? Frans Loeffen Infectiepreventie adviseur UMC St Radboud

Waarom Handhygiëne? Frans Loeffen Infectiepreventie adviseur UMC St Radboud Waarom Handhygiëne? Frans Loeffen Infectiepreventie adviseur UMC St Radboud De meest gebruikte instrumenten!! Waarom handhygiene? Verspreiding van (resistente) ziekteverwekkers te voorkomen Onbeheersbare

Nadere informatie

1 Protocol gezondheid

1 Protocol gezondheid Protocol gezondheid 1 2 Inhoud 1. Inleiding 3 2. Handen wassen 3 3. Ziektes 4 4. Schoonmaken 5 5. Klimaat op de groep 5 6. Buitenspelen 5 7. Overig 6 Bijlage 7 3 1. Inleiding Omdat wij werken met een kwetsbare

Nadere informatie

Doel: Het benoemen van maatregelen om het risico van overdracht van micro-organismen van medewerkers van Hap t Hellegat naar patiënten te verminderen.

Doel: Het benoemen van maatregelen om het risico van overdracht van micro-organismen van medewerkers van Hap t Hellegat naar patiënten te verminderen. Toepassing richtlijn Doel: Het benoemen van maatregelen om het risico van overdracht van micro-organismen van medewerkers van Hap t Hellegat naar patiënten te verminderen. Kwaliteitseisen Infectiepreventie

Nadere informatie

Ziekenhuizen. Ultrasone reiniging

Ziekenhuizen. Ultrasone reiniging Ziekenhuizen Ultrasone reiniging Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: juli 2006 Revisie: juli 2011 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie

Nadere informatie

Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk

Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk Infectiepreventie in de huisartsenpraktijk Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van dat u de

Nadere informatie

PIERCING CURSUS FORMULE

PIERCING CURSUS FORMULE PIERCING CURSUS FORMULE PIERCING INSTITUUT ONIX PIERCINGS WORKS Samantha Keserovic PIERCING CURSUS FORMULE Tip: Print dit e book uit voor optimaal resultaat! Samantha Keserovic 2012 Samantha Keserovic

Nadere informatie

Isolatiemaatregelen. Infectiepreventie

Isolatiemaatregelen. Infectiepreventie Isolatiemaatregelen Infectiepreventie Inleiding Ieder mens draagt miljarden bacteriën met zich mee. Bacteriën worden ook wel micro-organismen genoemd omdat zij niet met het blote oog te zien zijn maar

Nadere informatie

Instructie Kennistraining Handhygiënerichtlijn

Instructie Kennistraining Handhygiënerichtlijn Instructie Kennistraining Handhygiënerichtlijn ichtlijn Kinderen op kinderdagverblijven hebben een grote kans op het krijgen van infectieziekten, zoals diarree en verkoudheid. Handen wassen is een simpele

Nadere informatie

Isolatieverpleging Op de algemene verpleegafdelingen

Isolatieverpleging Op de algemene verpleegafdelingen Isolatieverpleging Op de algemene verpleegafdelingen Albert Schweitzer ziekenhuis afdeling Infectiepreventie april 2014 pavo 0529 Inleiding U bent in het Albert Schweitzer ziekenhuis opgenomen. De arts

Nadere informatie

Deze informatie is bestemd voor patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting.

Deze informatie is bestemd voor patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting. Deze informatie is bestemd voor patiënten met een mogelijke of aangetoonde MRSA besmetting. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een bacterie die bij 20-60% van gezonde personen voorkomt op de huid.

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Sondevoeding

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Sondevoeding Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Sondevoeding Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis u er van dat u

Nadere informatie

Dit project werd mogelijk gemaakt door: Handhygiëne Programma Kinderdagverblijven

Dit project werd mogelijk gemaakt door: Handhygiëne Programma Kinderdagverblijven Dit project werd mogelijk gemaakt door: Handhygiëne Programma Kinderdagverblijven Kennistraining Handhygiëne Richtlijn Voor Pedagogisch Medewerkers in Kinderdagverblijven Inhoudsopgave 1 Waarom is handhygiëne

Nadere informatie

Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen

Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen BRMO en isolatie Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen Deze folder geeft u informatie over bijzonder resistente microorganismen (BRMO) en de extra maatregelen die binnen het Laurentius Ziekenhuis

Nadere informatie

Infectiepreventie binnen de huisartsenpraktijk

Infectiepreventie binnen de huisartsenpraktijk Infectiepreventie binnen de huisartsenpraktijk Onderzoek naar de infectiepreventie binnen de huisartsenpraktijken Marjon Klein Gunnewiek, Hygiënist Slingeland Ziekenhuis te Doetinchem foto GG&GD Utrecht

Nadere informatie

Richtlijn infectiepreventie in de huisartsenen verloskundigenpraktijk

Richtlijn infectiepreventie in de huisartsenen verloskundigenpraktijk Richtlijn infectiepreventie in de huisartsenen verloskundigenpraktijk Versie juli 2015 (commentaarronde) INF 15-30/uit/ML/mvdz Inhoud 1. Persoonlijke hygiëne... 6 2. Handhygiene... 8 3. Persoonlijke beschermingsmiddelen...

Nadere informatie

Hygiëne in onze keuken

Hygiëne in onze keuken 2014 Hygiëne in onze keuken Inleiding Het naleven van hygiëneregels is essentieel in een moderne grootkeuken. De maaltijden die bereid worden zijn voor mensen die al gevoelig zijn voor infecties, daar

Nadere informatie

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Geïsoleerd verplegen

Wilhelmina Ziekenhuis Assen. Vertrouwd en dichtbij. Informatie voor patiënten. Geïsoleerd verplegen Wilhelmina Ziekenhuis Assen Vertrouwd en dichtbij Informatie voor patiënten Geïsoleerd verplegen 1 Geïsoleerd verplegen U bent opgenomen in het Wilhelmina Ziekenhuis Assen (WZA) en wordt hier geïsoleerd

Nadere informatie

Waterpokken. Maatregelen om verspreiding van het virus te voorkomen

Waterpokken. Maatregelen om verspreiding van het virus te voorkomen Waterpokken Maatregelen om verspreiding van het virus te voorkomen Inleiding U heeft van uw arts gehoord dat bij u of uw kind (mogelijk) het waterpokkenvirus aanwezig is. Net als alle andere Nederlandse

Nadere informatie

Workshop infectiepreventie

Workshop infectiepreventie Workshop infectiepreventie Carolien Oldenkamp Berkelaar, deskundige infectiepreventie bestuurslid, trainer voorzitter a.i. Waar denk je aan bij infectiepreventie? Handhygiëne Bacteriën Schoonmaak Desinfectie

Nadere informatie

Protocol Hygiëne thuiszorg

Protocol Hygiëne thuiszorg Protocol Hygiëne thuiszorg Algemene hygiëne De woning van de cliënt mag niet zodanig vervuild zijn dat de zorgverlener of het zorgverleningsproces wordt geschaad. Als de algemene hygiënische omstandigheden

Nadere informatie

Tandheelkundige praktijk. Infectiepreventie in de tandheelkundige praktijk

Tandheelkundige praktijk. Infectiepreventie in de tandheelkundige praktijk Tandheelkundige praktijk Infectiepreventie in de tandheelkundige praktijk Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: oktober 2007 Revisie: oktober 2012 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en

Nadere informatie

HANDHYGIENE? HANDHYGIENE! Paul J Caesar Afd. Hygiëne en Infectiepreventie MCL

HANDHYGIENE? HANDHYGIENE! Paul J Caesar Afd. Hygiëne en Infectiepreventie MCL HANDHYGIENE? HANDHYGIENE! Paul J Caesar Afd. Hygiëne en Infectiepreventie MCL Workshops FRIESLAND COLLEGE, april 2006 ZHI NEDERLAND 5-10% OPGENOMEN PATIENTEN / JAAR (CA. 80.000 PAT.) MCL ca 27000 opn/jaar

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Accidenteel bloedcontact

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Accidenteel bloedcontact Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Accidenteel bloedcontact Werkgroep Infectie Preventie Vastgesteld: januari 2004 Gewijzigd: maart 2004 Gewijzigd: februari 2009 Revisie: januari 2009 Dit document mag vrijelijk

Nadere informatie

1 07 oktober 2011. Handhygiëne Toolkit

1 07 oktober 2011. Handhygiëne Toolkit 1 07 oktober 2011 Handhygiëne Toolkit Aanleiding 2 Handvaten Handhygiëne is de meest effectieve maatregel om (zorggerelateerde) infecties te voorkómen. Invloed op mortaliteit, morbiditeit en welzijn Moeilijk

Nadere informatie

Verzorging van de luchtwegen

Verzorging van de luchtwegen Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Verzorging van de luchtwegen Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld. Vergewis

Nadere informatie

Opdat wij onze patiënten gerust kunnen zeggen:

Opdat wij onze patiënten gerust kunnen zeggen: Opdat wij onze patiënten gerust kunnen zeggen: «U bent in goede handen» Preventie van nosocomiale infecties en beheersing van microbiële resistentie door de bevordering van handhygiëne. Een nationale campagne

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Sondevoeding

Verpleeghuis- woon- en thuiszorg. Sondevoeding Verpleeghuis- woon- en thuiszorg Sondevoeding Werkgroep Infectie Preventie Vastgesteld: september 2004 Revisie: september 2009 Aan de samenstelling van deze richtlijn werd, behalve door leden en medewerkers

Nadere informatie

Ambulancesector. Infectiepreventie ten behoeve van de ambulancesector

Ambulancesector. Infectiepreventie ten behoeve van de ambulancesector Ambulancesector Infectiepreventie ten behoeve van de ambulancesector Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: april 2004 Wijziging: februari 2009 Revisie: april 2009 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd

Nadere informatie

Inleiding : Inhoud: 1. Persoonlijke hygiëne 2. Voeding en hygiëne 3. Hygiëne in en om het gebouw

Inleiding : Inhoud: 1. Persoonlijke hygiëne 2. Voeding en hygiëne 3. Hygiëne in en om het gebouw Inleiding : In dit protocol staan alle afspraken die BSO Kids Pleasure hanteert omtrent hygiëne in de meest ruime zin van het woord. Het gaat om afspraken op vlak van persoonlijke hygiëne, voedselhygiëne

Nadere informatie

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de ambulancediensten. Januari 2012

Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de ambulancediensten. Januari 2012 Landelijk Centrum Hygiëne en Veiligheid Hygiënerichtlijnen voor de ambulancediensten Januari 2012 Colofon De Hygiënerichtlijnen voor de ambulancezorg is in 2011 opgesteld in samenwerking met de WIP en

Nadere informatie

Infectiepreventie ten behoeve van de ambulancesector

Infectiepreventie ten behoeve van de ambulancesector Ambulancesector Infectiepreventie ten behoeve van de ambulancesector Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid mits steeds de Werkgroep Infectiepreventie als auteur wordt vermeld.

Nadere informatie

Beleidsdocument. Handhygiëne

Beleidsdocument. Handhygiëne 1 Doelstelling Het vastleggen van de werkwijze voor een correcte handhygiëne in het ziekenhuis. Basisvoorwaarden voor het toepassen van een correcte handhygiëne; Toepassen van een correcte handhygiëne.

Nadere informatie

MRSA informatie voor de (poli)klinische patiënt

MRSA informatie voor de (poli)klinische patiënt MRSA informatie voor de (poli)klinische patiënt Volgens landelijk beleid controleert Gelre ziekenhuizen patiënten die mogelijk de MRSA bacterie bij zich dragen. Het gaat om patiënten die horen bij de volgende

Nadere informatie

Hoofdstuk 3 Persoonlijke hygiëne en beschermingsmiddelen 3.1 Welke persoonlijke hygiënemaatregelen zijn van toepassing in een praktijk voor mondzorg?

Hoofdstuk 3 Persoonlijke hygiëne en beschermingsmiddelen 3.1 Welke persoonlijke hygiënemaatregelen zijn van toepassing in een praktijk voor mondzorg? 109 110 111 112 113 114 SAMENVATTING Hoofdstuk 3 Persoonlijke hygiëne en beschermingsmiddelen 3.1 Welke persoonlijke hygiënemaatregelen zijn van toepassing in een praktijk voor mondzorg? Nagels: knip nagels

Nadere informatie

Opname: na een verblijf in een buitenlands ziekenhuis nadat u in contact bent geweest met varkens of vleeskalveren.

Opname: na een verblijf in een buitenlands ziekenhuis nadat u in contact bent geweest met varkens of vleeskalveren. Opname: na een verblijf in een buitenlands ziekenhuis nadat u in contact bent geweest met varkens of vleeskalveren (MRSA-bacterie) Als u in het buitenland in het ziekenhuis bent behandeld, bestaat de

Nadere informatie

Infectiepreventie bij voetzorg in de tweede lijn

Infectiepreventie bij voetzorg in de tweede lijn ë Ziekenhuizen Infectiepreventie bij voetzorg in de tweede lijn Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: november 2011 Revisie: november 2016 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid

Nadere informatie

RSR reinigingsprotocol

RSR reinigingsprotocol RSR reinigingsprotocol Dit stuk is een samenvatting van de hygiënevoorschriften zoals die zijn opgesteld door de Landelijke Vereniging van Thuiszorg (LVT).Tevens geldend voor verpleeghuis middelen. Het

Nadere informatie

Hygiëneprotocol longfunctieafdeling

Hygiëneprotocol longfunctieafdeling Hygiëneprotocol longfunctieafdeling Document ID NVLA 100215 prt Hyg lf Document titel Hygiëneprotocol: longfunctieafdeling Publicatiedatum Augustus 2010 Versie 1.1 Herzieningsdatum Februari 2015 Doel Het

Nadere informatie

Werkdocument 31-08-2009. Hygiëneprotocol Grieppandemie Zuidwester

Werkdocument 31-08-2009. Hygiëneprotocol Grieppandemie Zuidwester Werkdocument 31-08-2009 Hygiëneprotocol Grieppandemie Zuidwester Betreft : Opgesteld door: Hygiëneprotocol Grieppandemie Zuidwester Werkgroep Grieppandemie Datum: 31 augustus 2009 Hygiëneprotocol Nieuwe

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Dienst Ziekenhuishygiëne. Leven met CA-MRSA thuis. GezondheidsZorg met een Ziel

Patiënteninformatie. Dienst Ziekenhuishygiëne. Leven met CA-MRSA thuis. GezondheidsZorg met een Ziel i Patiënteninformatie Dienst Ziekenhuishygiëne Leven met CA-MRSA thuis GezondheidsZorg met een Ziel 1 Wat is CA-MRSA? Methicilline Resistente Staphylococcus aureus, ook wel MRSA genoemd, wordt in de eerste

Nadere informatie

Preventie infecties voor en door medewerkers. informatie voor medewerkers

Preventie infecties voor en door medewerkers. informatie voor medewerkers Preventie infecties voor en door medewerkers informatie voor medewerkers Preventie infecties voor en door medewerkers Werken in een ziekenhuis is als werken in een kleine samenleving op zich. Een samenleving

Nadere informatie

Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie MRSA

Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie MRSA Ziekenhuishygiëne en infectiepreventie MRSA Via deze folder geven wij u antwoorden op de enkele van de meest gestelde vragen over MRSA. Wat is MRSA? Staphylococcus aureus, is een bacterie die in veel gevallen

Nadere informatie

HYGIËNEREGELS VOOR DE KEUKEN

HYGIËNEREGELS VOOR DE KEUKEN HYGIËNEREGELS VOOR DE KEUKEN Richtlijnen voor: Economen Koks Hulppersoneel keuken Hulppersoneel onderhoud door Luk Wullaert Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen (FAVV) - voor Roeland

Nadere informatie

1 Het uitvoeren van verpleegtechnische handelingen

1 Het uitvoeren van verpleegtechnische handelingen 1 Het uitvoeren van verpleegtechnische handelingen 1.1 Beroepshouding In dit boek worden veel verpleegtechnische handelingen aangeleerd. Het gevaar bestaat daarbij dat je je als beginnend beroepsbeoefenaar

Nadere informatie

Verpleeghuis- woon- en thuuiszorg. Lichaamsverzorging van de cliënt

Verpleeghuis- woon- en thuuiszorg. Lichaamsverzorging van de cliënt Verpleeghuis- woon- en thuuiszorg Lichaamsverzorging van de cliënt Werkgroep Infectiepreventie Vastgesteld: maart 2004 Revisie: maart 2009 Dit document mag vrijelijk worden vermenigvuldigd en verspreid

Nadere informatie

PRAKTIJKWIJZER KWALITEIT & VEILIGHEID

PRAKTIJKWIJZER KWALITEIT & VEILIGHEID PRAKTIJKWIJZER KWALITEIT & VEILIGHEID Hygiëne en Infectiepreventie in de praktijk Achtergrondinformatie Colofon Auteur: Stijn van den broek, wetenschappelijk medewerker NHG, sectie Ontwikkeling Kwaliteit

Nadere informatie

www.cws-boco.de www.cws-boco.be Handhygiëne Een efficiënte bescherming tegen besmettingen Hier vindt u meer informatie:

www.cws-boco.de www.cws-boco.be Handhygiëne Een efficiënte bescherming tegen besmettingen Hier vindt u meer informatie: Hier vindt u meer informatie: www.cws-boco.de Bezoek onze website en ontdek onze oplossingen voor een onberispelijke handhygiëne: Serviceablauf www.cws-boco.be Abholen Waschen/Trocknen Veredelungsprozess

Nadere informatie

De MRSA bacterie. Informatiebrochure patiënten

De MRSA bacterie. Informatiebrochure patiënten De MRSA bacterie Informatiebrochure patiënten 1. Wat is MRSA?...4 2. Wat zijn de verschijnselen?...4 3. Hoe gaan we de bacterie tegen?...4 4. Waaruit bestaat de behandeling?...4 4.1 In isolatie...5 4.2

Nadere informatie

H Y G I Ë N E R I C H T L I J N E N V O O R

H Y G I Ë N E R I C H T L I J N E N V O O R H Y G I Ë N E R I C H T L I J N E N V O O R P E R S O N E N D I E G A A T J E S P R I K K E N I N O O R L E L L E N, H E T V L A K K E G E D E E L T E V A N H E T K R A A K B E E N V A N H E T O O R E

Nadere informatie

MRSA-positief, wat nu?

MRSA-positief, wat nu? Infectiepreventie MRSA-positief, wat nu? www.catharinaziekenhuis.nl Inhoud Wat is MRSA?... 3 Wie loopt het meeste risico MRSA op te lopen?... 3 MRSA-dragerschap... 4 Verspreiding van MRSA voorkomen...

Nadere informatie

Protocol 3: Geneesmiddelen en Medisch Handelen 1 (GMMH) KDV t Sprookjesland

Protocol 3: Geneesmiddelen en Medisch Handelen 1 (GMMH) KDV t Sprookjesland Protocol 3: Geneesmiddelen en Medisch Handelen 1 (GMMH) KDV t Sprookjesland 1 Laatste versie: 27 januari 2014 Inhoudsopgave Inleiding 3. Geneesmiddelen verstrekking op verzoek 3.1. Huid- en wondverzorging

Nadere informatie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie

MRSA. Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus. Afdeling Infectiepreventie MRSA Maatregelen bij (mogelijke) dragers van Meticilline-resistente Staphylococcus aureus Afdeling Infectiepreventie Inleiding U bezoekt de polikliniek van het Amphia Ziekenhuis of u bent in ons ziekenhuis

Nadere informatie

BSO Abeltje Protocol: Hygiëne en leefomgeving

BSO Abeltje Protocol: Hygiëne en leefomgeving BSO Abeltje Protocol: Hygiëne en leefomgeving Laatst gewijzigd: 22 augustus 2013 Auteur: Michèle Goeman Waarom dit protocol? Veel van de regels die gelden op onze BSO liggen schriftelijk eigenlijk niet

Nadere informatie

Infectiepreventie tijdens intensieve chemotherapie

Infectiepreventie tijdens intensieve chemotherapie Oncologie Patiënteninformatie Infectiepreventie tijdens intensieve chemotherapie U ontvangt deze informatie, omdat u een intensieve behandeling met chemotherapie krijgt op de afdeling oncologie van ons

Nadere informatie

Handreiniging & Handverzorging

Handreiniging & Handverzorging Handreiniging & Handverzorging HANDBeschermING HAND PROTECT LOTION Productcode 871 Beschermt de handen tegen schadelijke stoffen Beschermende handencrème. Hand Protect Lotion beschermt de handen tegen

Nadere informatie