De Tuin. der Lusten. Het is een psychische werkelijkheid, wat je daar ziet gaat over jou

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Tuin. der Lusten. Het is een psychische werkelijkheid, wat je daar ziet gaat over jou"

Transcriptie

1 22 BOVENBOUW

2 De Tuin der Lusten TEKST EVELIEN NIJEBOER BEELD JEROEN BOSCH Uren kan je kijken naar dit schilderij van Jeroen Bosch. Niet alleen omdat er zoveel op staat, maar ook omdat al die taferelen op het tweede gezicht best ongewoon zijn. Mark Mastenbroek, leer kracht Geert Groote College te Amsterdam, behandelt dit schilderij in de tiende klas, in de periode kunst - geschiedenis over de Vlaamse primitieven en de Renaissance van het Noor - den. Mark: De Tuin der Lusten maakt deel uit van dit stukje kunstgeschiedenis, maar tegelijkertijd ook weer niet. Dit schilderij staat eigenlijk vrijwel los in de tijd. Het is een psychische werkelijkheid, wat je daar ziet gaat over jou Beeld: Jeroen Bosch ( ) details uit De Tuin der Lusten (ca 1480 ) Museo del Prado, Madrid Seizoener 23

3 24 BOVENBOUW

4 Hoe Bosch ons een spiegel voorhoudt, dat is eigenlijk twintigste-eeuws Oorsprong De geestelijke herkomst van Bosch werk, met name de Tuin der Lusten, is nog steeds in nevelen gehuld. Mark: Sommigen plaatsen de fantasiewezens van Bosch in de oude traditie van de Gotische kerkenbouw, waar het op de daken wemelt van de gebeeldhouwde demonen. Anderen zien de getoonde ondeugden in het licht van de burgerlijke traditie van die tijd, waarin het gebruikelijk was om neer te kijken op het klootjesvolk. Maar ik vind Bosch verrassend 20eeeuws. En er zijn sterke aanwijzingen dat Bosch lid is geweest van een ondergrondse Kathaarse groepering. De Katharen erkenden de kerk niet als plaatsvervanger van God op aarde en dat was toen heel gevaarlijk. Toch belandde Bosch niet op de brandstapel. Dat is wel vreemd. Mark: Bosch schilderde nonnen en priesters als behept met de meest uitzinnige verdorvenheden. Bijvoorbeeld een non in de gedaante van een varken of een priester met een blauw toverboek, wiens gedachten worden ingefluisterd door demonen. Maar de Tuin der Lusten werd nog tijdens Bosch leven gekocht door de Spaanse koning, die een zeer conservatieve katholiek was. Die had een hele batterij inquisiteurs in dienst. Het bestáát niet dat die de symbolische betekenis van het werk over het hoofd hebben gezien. Ik ben er nog niet uit hoe het zit. pas in de 20e eeuw herontdekt, door Salvador Dalí. Maar Bosch is geen surrealist Surrealisten spelen met de grenzen van het verstand, Dalí is wat dat betreft echt een jongleur. Maar Bosch houdt de mensen héél ernstig een spiegel voor. De beeldende zeggingskracht van zijn werk is enorm en spreekt mensen nú nog aan, bijna even direct als vijfhonderd jaar geleden. Hoe Bosch ons een spiegel voorhoudt, dat is eigenlijk twintigste-eeuws. Uitzinnige taferelen Mark: Bosch manier van schilderen is vrij plat, wat aangeeft dat hij meer met de innerlijke dan de materiële wereld bezig was. Hij gebruikte dingen uit de materiële wereld om zijn fantasieën, zijn visie gestalte te geven glazen buisjes, organische groeisels, uitzinnige taferelen. Maar het gaat wel om een soort innerlijke waarheid. Hier wordt een innerlijke werkelijkheid getoond. En het is véél; hoe langer je kijkt, hoe meer je ziet en allemaal dingen waarvan je denkt: dit is zó herkenbaar, maar wat zie ik nou eigenlijk? Wat er daar in dat water allemaalgebeurt, wat er Tijdgenoten Ook als kunstenaar staat Jeroen Bosch geheel op zichzelf. Mark: Ten tijde van Jeroen Bosch begon de Renaissance van het Noorden, tegelijk met die in Italië. In beide richtte men zich op het verbeelden van diepe, religieuze idealen, door dingen uit de buitenwereld te idealiseren. Maar Bosch was met iets heel anders bezig zet hem naast Van Eyck of Da Vinci, en je ziet een totaal andere wereld. De Noordse renaissance na Jeroen Bosch laat een lijn zien waarin het licht steeds meer op aarde komt. De religieuze taferelen worden steeds dagelijkser, de heiligen maken plaats voor gewone mensen, totdat de mens bij Rembrandt zelf tot lichtdrager wordt. Jeroen Bosch werd vrij snel na zijn dood vergeten en 25

5 aan scènes door de lucht zweeft, het houdt niet op. Bosch vraagt je om heel lang allerlei details te bekijken. Hier, die demon die iemand opvreet waarbij er rook uit z n achterwerk komt. Het is van een ongelooflijke veelzijdigheid en je kan eindeloos blijven doorkijken. Ook als je vergroot. Hier, de weg naar de hel, waar licht uit de poort komt en waar ook nog mensjes lopen, als een tunnel waar licht uit straalt... Het is waarschijnlijk zo sterk in zijn beeldkwaliteit omdat hier een geestelijke boodschap vertaald is. Ik denk dat je hier ziet wat je na de dood kan tegenkomen, in de astrale wereld. Steiner omschrijft hoe je dan eerst terecht komt in een wereld die eigenlijk een beetje dierlijk van aard is. Hoe je daar onmiddellijk beleeft wat je waarneemt en dat je je emoties te zien krijgt in de vorm van allerlei vreemde, zelfs schokkende taferelen. Zo zou je naar Bosch kunnen kijken. Maar iedereen is natuurlijk vrij om er zijn eigen interpretatie aan te geven. Volgens mij verdient deze kunstenaar als geen ander de titel van ingewijde of magiër. Naar jezelf kijken Mark: In de tiende klas zijn de leerlingen zover dat ze hun identiteit in het algemeen kunnen uitspreken en herkennen in idealen. Dus bied je dan kunst aan die ideaaltypisch is, bijvoorbeeld de gebroeders van Limburg, Jan van Eyck zo mooi en echt mogelijk tegelijkertijd. Daar zie je diepe vroomheid, diepe religieuze idealen. Maar wat Bosch laat zien is wáár. Het is een psychische werkelijkheid, wat je daar ziet gaat over jóu. Zelfs nu nog kan een puber zich herkennen in de dingen die Bosch geschilderd heeft. Eerst is het lachen, gieren, brullen als ik dit schilderij aan de klas laat zien, maar na een tijdje wordt het stil. Want dan gaan ze het herkennen, de verborgenheden van het menselijk bestaan. Die soms toch schaamtevol zijn om naar te kijken. Ik vind het een belangrijk pedagogisch middel om zo n schilderij te behandelen. Je krijgt in symbolische vorm je eigen duistere of egoïstische kanten in beeld; het is in die zin een spiegeling voor jezelf. In een vorm die je als tiendeklasser volgens mij heel goed onder ogen kunt zien. Vragen stellen Leerlingen zijn opvallend enthousiast en betrokken bij deze les. Dat komt enerzijds door de passie van Mark hij weet veel over kunst en schreef er boeken over. Maar, zegt hij, Ik beweer echt niet alles te begrijpen wat er op de Tuin der Lusten te zien is. Ik behandel niet al die afzonderlijke taferelen. Dat kan ik ze niet aandoen, dat zou echt teveel zijn. Ik laat leerlingen één tafereel uitzoeken om na te tekenen, dan zijn ze ermee bezig zonder dat ze het kapot analyseren. Door vragen te stellen nodig ik ze uit om dieper te kijken. Zoals: wat zie je daar nou eigenlijk, waar denk jij nou dat dat over gaat? Of: kun je een andere titel verzinnen die óók goed is voor dit werk? Pretpark, hoor je dan bijvoorbeeld. Als ik les geef, probeer ik voortdurend die diepere laag aan te boren. Met kunst heb je die mogelijkheid altijd. De bron van een goed kunstwerk is onuitputtelijk. Misschien is het geheim van deze les dat Mark zijn leerlingen daarin meeneemt met vragen die hij zelf nog niet opgelost heeft. Maar die hij, dankzij Jeroen Bosch, tóch kan laten zien. (uit het periodeschrift van Obilot Geuljans) 26 Seizoener

2 Vroege renaissance 2.1

2 Vroege renaissance 2.1 2 Vroege renaissance Giotto di Bondone, rond 1315 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de 14e eeuwse kunstenaar Giotto di Bondone, die in Italië een nieuwe kunststijl introduceerde. Voor het

Nadere informatie

2 Eeuw van het Verstand

2 Eeuw van het Verstand 2 Eeuw van het Verstand Caravaggio, 1600 Veranderingen Het vorige werkboek eindigde met de barok in Zuid-Europa en de Gouden Eeuw in Nederland. Zowel in de 16e als de 17e eeuw leefden een aantal van de

Nadere informatie

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te

WIJ zijn hier gekomen niet alleen om jullie en alle anderen hier te SAMENVATTING VAN DE REDEVOERINGEN GEHOUDEN VOOR DE JEUGD IN SURINAME EN DE NEDERLANDSE ANTILLEN Willemstad, 19 oktober 1955, Oranjestad, 22 oktober 1955. Paramaribo, 5 november t 955 WIJ zijn hier gekomen

Nadere informatie

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14

Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Zondag 22 mei 2011 - Kogerkerk - 5e zondag van Pasen - kleur: wit - preek Deuteronomium 6, 1-9 & 20-25 // Johannes 14, 1-14 Gemeente van onze Heer Jezus Christus, Twee prachtige lezingen vanochtend. Er

Nadere informatie

Doel van de les: Aan het eind van de les hebben de leerlingen met behulp van het werkblad mensvormen een lijntekening van een beweging getekend.

Doel van de les: Aan het eind van de les hebben de leerlingen met behulp van het werkblad mensvormen een lijntekening van een beweging getekend. Titel: het grote dansfeest (met dank aan Lizan Geurtsen) Bouw: groep 7 Tijdsindicatie totaal: 50 min. Doel van de les: Aan het eind van de les hebben de leerlingen met behulp van het werkblad mensvormen

Nadere informatie

Jan van den Berge. Een veelzijdig kunstenaar. Kunstenaar Jan van den Berge: Ik houd altijd het gevoel: het kan nog beter, nog mooier.

Jan van den Berge. Een veelzijdig kunstenaar. Kunstenaar Jan van den Berge: Ik houd altijd het gevoel: het kan nog beter, nog mooier. juni 2014 Volgens de Gestalltpsycholoog Kurt Koffka zien we de dingen niet zoals ze zijn, maar zoals wij zijn. En wij zijn niet alle dagen dezelfde. Belangrijk om hiervan alle dagen bewust te zijn. We

Nadere informatie

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil

pagina 2 van 5 Laten we maar weer eens een willekeurige groep voorwerpen nemen. Er bestaan bijvoorbeeld -- om maar iets te noemen -- allerlei verschil pagina 1 van 5 Home > Bronteksten > Plato, Over kunst Vert. Gerard Koolschijn. Plato, Constitutie (Politeia), Amsterdam: 1995. 245-249. (Socrates) Nu we [...] de verschillende elementen van de menselijke

Nadere informatie

Thinking of Art Naam : Lois Vehof Docent : Lacet Datum : 30 09 14

Thinking of Art Naam : Lois Vehof Docent : Lacet Datum : 30 09 14 Thinking of Art Naam : Lois Vehof Docent : Lacet Datum : 30 09 14 OPDRACHT 1 In de lessen Kunstgeschiedenis worden diverse voorbeelden getoond hoe kunstenaars zich in hun werk presenteren en afficheren.

Nadere informatie

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen,

Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Gemeente van onze Heer Jezus Christus, lieve mensen, Heeft u m al gezien? Misschien al een stukje in gelezen? Dit jaar is er een bijzonder boek uitgekomen, en het haalde gelijk grote verkoopcijfers. Ik

Nadere informatie

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2

Vraag aan de zee. Vraag aan de tijd. wk 3. wk 2 Bladzijde negen, Bladzijde tien, Krijg ik het wel ooit te zien? Ander hoofdstuk, Nieuw begin.. Maar niets, Weer dicht, Het heeft geen zin. Dan probeer ik achterin dat dikke boek. Dat ik daar niet vaker

Nadere informatie

Oefeningen voor inkeer en verstilling

Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling Oefeningen voor inkeer en verstilling In de christelijke traditie zijn veel voorbeelden te vinden van oefeningen die een hulp kunnen zijn voor het gebedsleven. Hieronder

Nadere informatie

De schatten van Caroline en Maurice Verbaet

De schatten van Caroline en Maurice Verbaet Dit boekje is van: De schatten van Caroline en Maurice Verbaet Ik heb het museum bezocht met: Een reis door de tijd Hallo! Wij zijn Caroline en Maurice en we hebben een passie voor Belgische moderne kunst.

Nadere informatie

5 lessen voor maar 5!!!

5 lessen voor maar 5!!! Aanbod naschoolse activiteiten Brede school Heemse 5 lessen voor maar 5!!! Toneelspelen Ontdek t! Lijkt het je leuk om op een podium te staan? Je in te leven in een ander? Een persoon of een typetje te

Nadere informatie

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein

Voorbereidend gesprek Vragen die de leerkracht kan stellen: Introductielessen Primair Onderwijs. 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein Introductielessen Primair Onderwijs 1.1- Introductieles 1: Schetsen voor het schoolplein - De leerlingen worden met kunst geconfronteerd - De leerlingen ontdekken dat kunst niet altijd in een museum staat

Nadere informatie

Waarom we een derde van ons leven missen 17. 2 Nieuwe wegen naar het innerlijke leven. Hoe de wetenschap dromen grijpbaar maakt 24

Waarom we een derde van ons leven missen 17. 2 Nieuwe wegen naar het innerlijke leven. Hoe de wetenschap dromen grijpbaar maakt 24 Inhoud inleiding Nieuw inzicht in onze dromen 11 i wat dromen zijn 1 Terugkeer naar een vergeten land Waarom we een derde van ons leven missen 17 2 Nieuwe wegen naar het innerlijke leven Hoe de wetenschap

Nadere informatie

noodzakelijk, dat wel, maar toch niet meer dan een fase, voorlopig. Bloemen behoren dood te gaan om ruimte te creëren voor vrucht en zaad.

noodzakelijk, dat wel, maar toch niet meer dan een fase, voorlopig. Bloemen behoren dood te gaan om ruimte te creëren voor vrucht en zaad. Meditatie 15-05-2011 Lieve mensen, wat me in bloemen zo aanspreekt is hun schoonheid, hun verrassende en eigenlijk overbodige schoonheid. Want het gaat niet om de bloem. Het gras verdort, de bloem valt

Nadere informatie

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 5 en 6 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

De hier getoonde tekeningen zijn allemaal afkomstig uit schetsboeken van Rustin. Ze zijn gemaakt in de periode 2001 2008.

De hier getoonde tekeningen zijn allemaal afkomstig uit schetsboeken van Rustin. Ze zijn gemaakt in de periode 2001 2008. Voor Rustin is schilderen de hoofdzaak van zijn kunstenaarspraktijk, maar tekenen heeft hij daarnaast ook altijd gedaan. Hij deed dat op de momenten dat hij niet kon schilderen, zoals s avonds als het

Nadere informatie

Henry Milner uitwerking in materialen van de verbeelding door El Lissitzky van de nieuwe mens

Henry Milner uitwerking in materialen van de verbeelding door El Lissitzky van de nieuwe mens Henry Milner uitwerking in materialen van de verbeelding door El Lissitzky van de nieuwe mens Het object staat in het van Abbemuseum op een sokkel aan een raam. Dit uitzicht achter het object versterkt

Nadere informatie

HIDDEN TREASURES. Patronen zichtbaar maken. Naam: Klas:

HIDDEN TREASURES. Patronen zichtbaar maken. Naam: Klas: Patronen zichtbaar maken Naam: Klas: Kunst en media: Zoek een verborgen patroon op het internet en maak hier een artistiek product van Consulate of Google Jeroen van Loon Kill Your Darlings In deze lessenserie

Nadere informatie

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel.

ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW. H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel. ART HISTORY DE TWINTIGSTE EEUW H4 algemeen deel Hoofdstuk 4 Expressionisme - Kunst en gevoel. Sigmund Freud (1856-1939) De ideeën van de psychoanalyticus Sigmund Freud hadden veel invloed op de kunstenaars

Nadere informatie

De leerlingen van Jezus zijn in afwachting. Ze voelen het.. er staat iets volkomen nieuws te gebeuren. Het is immers Jezus die spreekt over zijn vertrek bij hen. Voorgoed of is er nog wel een toekomst

Nadere informatie

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4).

1) De ongelovige is blind gemaakt door Satan (2 Korintiërs 4:4). BIJBELSTUDIES VOOR JONGE GELOVIGEN LES 4 Les 4 - Redding: Waarom is het voor ieder mens nodig om gered te worden? In deze bijbelstudies wordt gebruik gemaakt van de NBG-vertaling Dag 1 1) De ongelovige

Nadere informatie

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen

Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen Tentoonstelling Beeldende Kunst Middeleeuwen De Middeleeuwen kennen verschillende stijlen en uitingsvormen van religieuze thema s Om de leerlingen hier een goed inzicht in te geven en zelf mee aan te slag

Nadere informatie

De Eerste Communie. Eerste Communieproject 63. Jij bent er helemaal klaar voor

De Eerste Communie. Eerste Communieproject 63. Jij bent er helemaal klaar voor Eerste Communieproject 63 De Eerste Communie Jij bent er helemaal klaar voor We hebben nu 10 lessen gehad. Je hebt al een heleboel geleerd! Je weet dat God onze Vader is. Hij heeft alles gemaakt en wil

Nadere informatie

WERKBOEK REFLECTIE Middeleeuwen Gotiek-3 Powerpoint: KG03_2_GOTIEK_BOEK_3.ppt REFLECTIE_WB_KG03_2_GOTIEK_BOEK_3_ppt.doc; v1: 0307

WERKBOEK REFLECTIE Middeleeuwen Gotiek-3 Powerpoint: KG03_2_GOTIEK_BOEK_3.ppt REFLECTIE_WB_KG03_2_GOTIEK_BOEK_3_ppt.doc; v1: 0307 WERKBOEK REFLECTIE Middeleeuwen Gotiek-3 Powerpoint: KG03_2_GOTIEK_BOEK_3.ppt REFLECTIE_WB_KG03_2_GOTIEK_BOEK_3_ppt.doc; v1: 0307 Naam Klas Inleveren DOEN Lees in je (stencil)boek Reflectie de teksten

Nadere informatie

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++

DE OGEN VAN CHARLEY NIVEAU ++ NIVEAU ++ 1/5 Charley Toorop (1891-1955) kwam uit een echte kunstenaarsfamilie. Haar vader was de beroemde Jan Toorop en ook haar zonen bleken zeer creatief: één zoon werd documentairemaker, de andere

Nadere informatie

THEMA 3: EEN BIJBELSE MENSVISIE

THEMA 3: EEN BIJBELSE MENSVISIE THEMA 3: EEN BIJBELSE MENSVISIE TEKST 1 In een bijbels perspectief verschijnt de mens als faiblesse et promesse. Mensen zijn tezelfdertijd eindig onvolkomen en oneindig beloftevol. Beperkt, kwetsbaar,

Nadere informatie

Voorwoord. Bernt Schneiders Burgemeester van Heemskerk.

Voorwoord. Bernt Schneiders Burgemeester van Heemskerk. Voorwoord Heemskerk is een veelzijdige gemeente. Soms is het stedelijk, dan weer dorps. Er is veel natuur en anderzijds de staalindustrie. Ook op het gebied van cultuur is Heemskerk veelzijdig. In de openbare

Nadere informatie

030-8201. explore. studieintermezzo van de vrije hogeschool

030-8201. explore. studieintermezzo van de vrije hogeschool vrijehoge 030-8201 info@vrije explore studieintermezzo van de vrije hogeschool We leven in een bruisende, snelle tijd waarin veel van je wordt verwacht. Dit betekent onder andere dat je op basis van slechts

Nadere informatie

Nils Büttner. Jeroen Bosch. De schilder van visioenen en nachtmerries. Uit het Duits vertaald door Merel Leene

Nils Büttner. Jeroen Bosch. De schilder van visioenen en nachtmerries. Uit het Duits vertaald door Merel Leene Nils Büttner Jeroen Bosch De schilder van visioenen en nachtmerries * Uit het Duits vertaald door Merel Leene isbn 978-90-290-9136-7 isbn 978-94-023-0665-1 (e-boek) nur 640 Oorspronkelijke titel: Hieronymus

Nadere informatie

LESBRIEF HET PICASSO MYSTERIE

LESBRIEF HET PICASSO MYSTERIE LESBRIEF HET PICASSO MYSTERIE INTRODUCTIE Deze lesbrief hoort bij Blockbusters. Het Picasso Mysterie van Manon Berns. Je kunt dit boek zelf lezen of je juf of meester kan het voorlezen. In Het Picasso

Nadere informatie

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen

Preek 8 mei 2016 met Hemelvaart afbeeldingen Lieve gemeente, Afgelopen donderdag was het Hemelvaartsdag. Een feest waar we ons als vrijzinnigen niet zo heel veel bij voor kunnen stellen. Wat moeten we van dit verhaal nog geloven en wat heeft het

Nadere informatie

Verdieping 2012-2013 Fotobond afdeling Utrecht- t Gooi

Verdieping 2012-2013 Fotobond afdeling Utrecht- t Gooi De Verdieping 2012-2013 Fotobond afdeling Utrecht- t Gooi 1 Ter inspiratie Dit jaar was het de tweede keer dat ik de cursus De Verdieping van de Fotobond afdeling Utrecht t-gooi mocht begeleiden. Het was

Nadere informatie

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw

Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Latijn en Grieks in de 21ste eeuw Kiezen voor Latijn en/of Grieks? Als leerling in het laatste jaar van de basisschool sta jij voor een belangrijke keuze. Welke studierichting moet je gaan volgen in het

Nadere informatie

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek :

Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Roncalli mavo Tekenen/Kunstgeschiedenis. Klas 3 Reader/begrippenlijst periode 4 toetsweek : Hoe moet je leren??? De begrippen zijn bij deze toets gekoppeld aan de kunststromingen van de kunstpromotie.

Nadere informatie

Eindexamen tehatex havo 2005-II

Eindexamen tehatex havo 2005-II Kathedralenbouwers Vragen bij afbeelding 1 en 2. Op afbeelding 1 zie je een Vlaamse miniatuur uit 1447. Het boek waarin deze miniatuur zich bevindt, beschrijft het leven van een vorst die verschillende

Nadere informatie

Luisteren naar de Heilige Geest

Luisteren naar de Heilige Geest Luisteren naar de Heilige Geest Johannes 14:16-17 En Ik zal de Vader bidden en Hij zal u een andere Trooster geven om tot in eeuwigheid bij u te zijn, de Geest der waarheid, die de wereld niet kan ontvangen,

Nadere informatie

Inleiding op het thema

Inleiding op het thema Inleiding op het thema In de bijbel en in het geloof zijn beelden en symbolen belangrijk. God is zo anders dan wij kunnen bedenken, dat je niet zomaar over Hem kunt spreken. Over die onbekende wereld van

Nadere informatie

[DE BASILIEK VAN KOEKELBERG]

[DE BASILIEK VAN KOEKELBERG] 1 e graad secundair onderwijs Naam:... NATIONALE BASILIEK VAN HET HEILIG HART KOEKELBERG [DE BASILIEK VAN KOEKELBERG] Met dit boekje kan je zelfstandig of in groep kennismaken met de basiliek. 2 Hoe ga

Nadere informatie

De manus branding stichting

De manus branding stichting De manus branding stichting ontwikkelt programma s, die door lessen relationele en musische vorming sociale vaardigheden aanleren, waardoor jongeren beter in staat zijn op een, zowel voor hen zelf als

Nadere informatie

Heb jij je dosis surrealisme al gehad?

Heb jij je dosis surrealisme al gehad? Heb jij je dosis surrealisme al gehad? DOCENTENHANDLEIDING INFORMATIE 1 Utrecht, 2014 Beste docent, Wij hopen u en uw groep binnenkort te mogen verwelkomen in het Centraal Museum, waar u met de groep deelneemt

Nadere informatie

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties

Deel het leven Johannes 4:1-30 & 39-42 7 december 2014 Thema 4: Gebroken relaties Preek Gemeente van Christus, Het staat er een beetje verdwaald in dit hoofdstuk De opmerking dat ook Jezus doopte en leerlingen maakte. Het is een soort zwerfkei, je leest er ook snel overheen. Want daarna

Nadere informatie

L E N N Y V A N G E N D E R E N

L E N N Y V A N G E N D E R E N L ENNY VAN G ENDEREN 2 Kinderen van het licht 3 4 Lenny van Genderen Kinderen van het licht Afbeelding 1. De Boodschapper (schilderij door Lenny van Genderen). 2015 Lenny van Genderen 2015 Quint Essence

Nadere informatie

Theodoor van Thulden ('s-hertogenbosch 1606 - 's-hertogenbosch 1669)

Theodoor van Thulden ('s-hertogenbosch 1606 - 's-hertogenbosch 1669) De barok (1600 1720) In de noordelijke Nederlanden vormde de rijke stedelijke burgerij de belangrijkste groep opdrachtgevers. Zij schilderden vooral onderwerpen uit het dagelijks leven en de natuur: landschappen,

Nadere informatie

Kunstproject Nederlands en plastische opvoeding voor het tweede leerjaar van de eerste graad, Leiepoort, campus Sint-Theresia 1

Kunstproject Nederlands en plastische opvoeding voor het tweede leerjaar van de eerste graad, Leiepoort, campus Sint-Theresia 1 Raoul De Keyser, 1930-2012 1 Wanneer je kijkt zie je nog niet Wanneer je ziet grijpt het je aan (Willem Hussem) 2 Oriënteren in de klas (spreekvaardigheid) Wie bezocht al eens een museum? Welk? Wat heb

Nadere informatie

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN

GELOOFSVRAGEN EN LEVENSVRAGEN WAAROM??? DAAROM!!! Soms sta je met je mond vol tanden, wanneer je kind je met een vraag overvalt. "Waarom zijn de bomen groen?", "Waarom regent het vandaag?" Waarom... waarom..., steeds weer waarom. De

Nadere informatie

AANKNOPINGSPUNTEN VOOR DE LEERKRACHT BIJ EEN BEZOEK AAN HET BEELDENBOS

AANKNOPINGSPUNTEN VOOR DE LEERKRACHT BIJ EEN BEZOEK AAN HET BEELDENBOS Welkom in Odapark Even de korte geschiedenis van het park. Het gebied waarin Odapark ligt, heette voorheen Reyndersbos en werd in de volksmond Notarisberg genoemd. Eind 19e eeuw werd het aangekocht door

Nadere informatie

Opening van zondag 19 april 2009. Gerda van Leeuwen Thea Peters Carla de Kievid

Opening van zondag 19 april 2009. Gerda van Leeuwen Thea Peters Carla de Kievid Opening van zondag 19 april 2009 Gerda van Leeuwen Thea Peters Carla de Kievid De opening Hans Siegmund oud-docent van de exposanten begon de openingstoespraak met te zeggen dat hij wel eerst wat glaasjes

Nadere informatie

Het beeld opent een toegang naar verborgen ervarings-lagen in het innerlijke van de mens.

Het beeld opent een toegang naar verborgen ervarings-lagen in het innerlijke van de mens. Zevende Vlaams geestelijke gezondheidscongres Wie ben ik voor u? Mensbeelden in de geestelijke gezondheidszorg 16 en 17 september 2014 Antwerpen, Wilrijk - Campus Drie Eiken Werkwinkel Wie ben ik voor

Nadere informatie

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen

Vandaag is rood. Pinksteren 2014. Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Vandaag is rood. Pinksteren 2014 Rood is al lang het rood niet meer Het rood van rode rozen De kleur van liefde van weleer Lijkt door de haat gekozen Dat mooie rood was ooit voor mij Een kleur van passie

Nadere informatie

De wandelaar boven de nevelen. olieverf op doek 74,8 bij 94,8 cm

De wandelaar boven de nevelen. olieverf op doek 74,8 bij 94,8 cm e l l a h t s n u K r ge r u b m a H n i n e Te bezichtig De wandelaar boven de nevelen 1818 h ic r d ie r F id v a D r a p Cas olieverf op doek 74,8 bij 94,8 cm 1 802 Greifswald (DL) 1774 Caspar David

Nadere informatie

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag

Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Tekst: Lucas 24: 46-53 Thema: Grote vreugde Hemelvaartsdag Liturgie: Welkom EL 142: Majesteit, groot is zijn majesteit Begroeting Psalm 47: 2,3 Gedicht Luisterlied Gebed Lezen: Lucas 24: 36-53 Psalm 93:

Nadere informatie

Ivo Manus maakt high art

Ivo Manus maakt high art Ivo Manus maakt high art Door Robbert Bloemendaal Kunsthistoricus Als kunsthistoricus en kunstverzamelaar heb ik er tientallen jaren van beeltenis- kijken op zitten. De verbeelding door mensen vanaf de

Nadere informatie

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt.

HOOFDSTUK 13. Naar het museum. Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste. 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 215 215 HOOFDSTUK 13 Naar het museum WOORDEN 1 Kies uit: saai knappe felle grappig bekendste 1 De Nachtwacht is het schilderij van Rembrandt. 2 De Nederlandse schilder Van Gogh schilderde vaak met kleuren.

Nadere informatie

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10

Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Preek over de opdracht: Laat de Geest u vervullen (Efeziërs 5:18b) Van drs Ton de Ruiter. Lees vooraf eerst: Efeziërs 5:1,2 en 5:15-33 en 6:1-10 Bedrinkt u niet (5:18a) is duidelijk een opdracht waar we

Nadere informatie

Ontmoetingskerk Laren NH - 24 november 2013 Psalm 103

Ontmoetingskerk Laren NH - 24 november 2013 Psalm 103 Ontmoetingskerk Laren NH - 24 november 2013 Psalm 103 Het is hard, maar waar: vroeg of laat word je vergeten. Het menselijk leven lijkt op een bloem op het veld, zegt de psalm die we lazen. Je komt op,

Nadere informatie

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten

De gelijkenis van de twee zonen. Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten De gelijkenis van de twee zonen Lees : Mattheüs 21:28-32 Eerst lezen Daarna volgen er vragen en opdrachten Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

Grappig - gek - onheilspellend - sexy - eng - mooi - science fiction - vervreemdend

Grappig - gek - onheilspellend - sexy - eng - mooi - science fiction - vervreemdend /\/\/\/\/\/\/\/\/\ Museumopdrachten bij de tentoonstelling MAPPA: Yael Davids 1994-2003 /\/\/\/\/ in Museum De Paviljoens (15 november 2003-29 februari 2004) \\/ In Museum De Paviljoens is op dit moment

Nadere informatie

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk

Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk Liederen solozang Prijs: 7,= euro per stuk GEWASSEN IN WATER Inhoud: Vanuit de dopeling gezien een statement dat hij in het watergraf alles wat oud is achter zich laat. Hij weet niet alles, kent nog niet

Nadere informatie

Ontmoetingskerk, Laren NH 8 november 2015 Preek over Job 3

Ontmoetingskerk, Laren NH 8 november 2015 Preek over Job 3 Ontmoetingskerk, Laren NH 8 november 2015 Preek over Job 3 Na 7 dagen en nachten gaat Job klagen. Hij en zijn vrienden hebben al die tijd stil bij elkaar gezeten op de ashoop. Verdoofd. Ze hebben geen

Nadere informatie

Museum voor Religieuze Kunst - Uden. Docentenhandleiding. Afbeeldingen van de vreemde wezens van Jeroen Bosch

Museum voor Religieuze Kunst - Uden. Docentenhandleiding. Afbeeldingen van de vreemde wezens van Jeroen Bosch Lesbrief Er was eens de vliegende vis van Jeroen Bosch Docentenhandleiding Doelgroep: Vakgebied: Deelgebied: Thema: Tijdsduur: Benodigdheden: Leerlingen uit de groepen 5-6, 8 tot 9 jaar Drama & kunstgeschiedenis

Nadere informatie

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool

Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool Handreiking bij 40 DAGEN GEBED voor groep 4-8 van de basisschool NAAM September 2009 In september en oktober 2009 was de Levend evangelie Gemeente bezig met het onderwerp 40 DAGEN GEBED. Om gemeente breed

Nadere informatie

meest geweldige beslissing de basis van je hele business speels avontuur

meest geweldige beslissing de basis van je hele business speels avontuur Proficiat! Dit is de meest geweldige beslissing die je kon nemen om jouw business te doen uitgroeien van een zaadje (lees: passie) naar een tuin vol bloemen (lees : fulltime inkomen). Echt waar. Dit wordt

Nadere informatie

Kijkwijzer VMBO (Foto s details: Piet Vos tenzij anders vermeld)

Kijkwijzer VMBO (Foto s details: Piet Vos tenzij anders vermeld) (Foto s details: Piet Vos tenzij anders vermeld) Deze kijkwijzer is in de vorm van een speurtocht: Vorm groepjes van drie en ga verschillende wegen uit op het beeldenpark. Zoek de beelden waarvan de details

Nadere informatie

Preek Psalm 78:1-8 20 september 2015 In het spoor van Opening winterwerk Spiegelbeeld I

Preek Psalm 78:1-8 20 september 2015 In het spoor van Opening winterwerk Spiegelbeeld I Preek Gemeente van Christus, De mooiste dingen in het leven kun je niet als erfernis wegschenken Let er maar eens op. De belangrijkste dingen zijn geen erfstuk. Zeker, je kunt mooie spulletjes erven. Of

Nadere informatie

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één

levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één levensbeschouwelijke identiteit van catent Scholen zijn als bomen Leven niet alleen Zonder grond en wortels Leeft geen school, niet één De scholen van Catent - afzonderlijk en gezamenlijk - zijn als een

Nadere informatie

STRIJD OM JE IDENTITEIT

STRIJD OM JE IDENTITEIT STRIJD OM JE IDENTITEIT BIJBELSTUDIE VGSU BLOK 4 2010-2011 INHOUD Inleiding... 5 Avond 1... 6 Avond 2... 8 Avond 3... 10 Avond 4... 11 3 4 INLEIDING We zijn snel geneigd om onze identiteit te halen uit

Nadere informatie

Running man 100x 150 cm. Acryl op doek. Met dit soort werken had ik mijn eerste tentoonstelling bij galerie Biervliet op de Prinsengracht.

Running man 100x 150 cm. Acryl op doek. Met dit soort werken had ik mijn eerste tentoonstelling bij galerie Biervliet op de Prinsengracht. In 1984 begon ik met schilderen. Daarvoor werkte ik voornamelijk als keramist en ik maakte beeldhouwwerken van Belgisch hardsteen en marmer. Ook maakte en legde ik terrazzo vloeren en aanrechten. Ik was

Nadere informatie

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool)

Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Een muziekles over Haydns Schöpfung (voorbeeldles basisschool) Paul Knöps Dit materiaal is onderdeel van het compendium christelijk leraarschap dat samengesteld is door het lectoraat Christelijk leraarschap

Nadere informatie

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand.

De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. De gelijkenis van het huis op de rots en op het zand. Eerst lezen. Daarna volgen er vragen en opdrachten. Gelijkenissen Toen de Heere Jezus op aarde was, heeft Hij gelijkenissen verteld om de mensen veel

Nadere informatie

beeldende vormgeving Naam:...Klas... Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details.

beeldende vormgeving Naam:...Klas... Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details. beeldende vormgeving Naam:...Klas... thema 6: De mens Deze periode gaan we ons bezig houden met het menselijk lichaam en met enkele details. Zolang de mens zich bezig gehouden heeft met kunst, heeft hij

Nadere informatie

Educatieve map JUUL HETGEVOLG JUUL HETGEVOLG

Educatieve map JUUL HETGEVOLG JUUL HETGEVOLG JUUL HETGEVOLG 1 Juul wordt gepest. Heel erg gepest. JUUL Zijn verhaal begint zo: Juul had krullen. Rosse krullen. Koperdraad! Dat riepen de anderen: Koperdraad! Je hebt stront in je haar! Rosse kak! Daarom

Nadere informatie

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst!

Gymnasium. Op het Hondsrug College. Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Op het Hondsrug College Het Hondsrug College, een slimme start voor je toekomst! Gymnasium Hondsrug Het Gymnasium Hondsrug is een afdeling van het Hondsrug College. Het is onderdeel van het vwo,

Nadere informatie

Relatie <> Religie. Beste Galsem,

Relatie <> Religie. Beste Galsem, RelatieReligie BesteGalsem, Hetfeitdatjouwpatientnuopeenchristelijkevenementisisnietongevaarlijk.Hetgeestelijke levenvanjouwpatientzalgrotesprongenmakennaarhetkampvandevijandtoe.watikjou aanraadisomditnietafteremmen,maaromdittebederven.brengjouwpatientincontactmet

Nadere informatie

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers

MEE. Ondersteuning bij leven met een beperking. Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking. Voor verwijzers MEE Ondersteuning bij leven met een beperking Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Voor verwijzers Omgaan met mensen met een licht verstandelijke beperking Veel mensen met een licht

Nadere informatie

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31

OOGGETUIGE. Johannes 20:30-31 1 januari OOGGETUIGE Johannes 20:30-31 Een nieuw jaar ligt voor ons. Wat er gaat komen, weten we niet. Al heb je waarschijnlijk mooie plannen gemaakt. Misschien heb je goede voornemens. Om elke dag uit

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006

LYRICS. 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 LYRICS 1. Dat is de toon van de waarheid Door: A.L. Snijders, 26 oktober 2006 omdat ik ontdekt heb dat er niets boven de waarheid gaat die hele toon die is zo bijzonder dat is de toon van de waarheid begrijp

Nadere informatie

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN

AMIGA4LIFE. Hooggevoelig, wat is dat? WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN AMIGA4LIFE Hooggevoelig, wat is dat? 7-10 jaar WWW.AMIGA4LIFE.NL T. 06-424 99985 @AMIGA4LIFECOACH VLAARDINGEN 1 voorlichtingsbrochure hooggevoeligheid - www.amiga4life.nl Ik heb een talent! Ik kan goed

Nadere informatie

Mens in actie. Zo groot ben jij!

Mens in actie. Zo groot ben jij! Handvaardigheid klas 2H/V februari 2015 Mens in actie Op de foto hiernaast is een bronzen beeld van een schaatser te zien, aangebracht aan de muur van het stadhuis van Haastrecht. Het beeld is gemaakt

Nadere informatie

Jacob van Ruisdael: Landschap met korenveld (1660-1665)

Jacob van Ruisdael: Landschap met korenveld (1660-1665) Jacob van Ruisdael: Landschap met korenveld (1660-1665) Een klassiek landschap Dit is wat we ons voorstellen bij het woord landschapsschilderkunst. We hebben alle elementen van een landschap: een blikvanger

Nadere informatie

Breien in de late middeleeuwen Een stukje geschiedenis over een geliefd tijdverdrijf

Breien in de late middeleeuwen Een stukje geschiedenis over een geliefd tijdverdrijf Breien in de late middeleeuwen Een stukje geschiedenis over een geliefd tijdverdrijf Madonna met breiwerk, 1400-1410. Geschilderd door Bertram von Minden (1340-1414), detail uit het Buxtehude Altaar Onderzoek

Nadere informatie

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan

Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004. Pasen is opstaan Gelezen: Genesis 1 en 2 enkele verzen Marcus 16: 1 8 11-04-2004 Pasen is opstaan Gemeente, Het woord, het werkwoord dat bij Pasen hoort is: opstaan. Daarbij horen de afgeleide zelfstandige naamwoorden:

Nadere informatie

Paulo op bezoek in de klas

Paulo op bezoek in de klas Kunst voor peuters en kleuters Dit materiaal is bestemd voor leerkrachten van groep 0, 1 en 2. Met de informatie en lessuggesties kunt in de klas aan de slag met beeldende kunst. Het kijken naar en praten

Nadere informatie

Kunst voor groep 3 en 4 Dit materiaal is bestemd voor leerkrachten van groep 3 en 4. Met de informatie en lessuggesties kunt u in de klas aan de slag

Kunst voor groep 3 en 4 Dit materiaal is bestemd voor leerkrachten van groep 3 en 4. Met de informatie en lessuggesties kunt u in de klas aan de slag Kunst voor groep 3 en 4 Dit materiaal is bestemd voor leerkrachten van groep 3 en 4. Met de informatie en lessuggesties kunt u in de klas aan de slag met beeldende kunst. Het kijken naar en praten over

Nadere informatie

bw Prima Filosofie 2005 09-08-2005 13:47 Pagina 1 Ton Vink Prima Filosofie Een eerste kennismaking met de filosofie

bw Prima Filosofie 2005 09-08-2005 13:47 Pagina 1 Ton Vink Prima Filosofie Een eerste kennismaking met de filosofie bw Prima Filosofie 2005 09-08-2005 13:47 Pagina 1 Ton Vink Prima Filosofie Een eerste kennismaking met de filosofie bw Prima Filosofie 2005 09-08-2005 13:47 Pagina 3 Inhoud HOOFDSTUK 1 5 Filosofie is:

Nadere informatie

3-5 uur Mozaïek. Beeldende aspect Voorkennis

3-5 uur Mozaïek. Beeldende aspect Voorkennis Onderwerp 1 / 2 Deze les wordt u aangeboden door www.pro-kunst.nl Een lessendatabase voor en door kunstdocenten uit het Speciaal- en Praktijk Onderwijs. Dit is een initiatief van: Linda Batenburg, Nita

Nadere informatie

Ontmoetingskerk, Laren NH 6 december 2015 Lucas 1, 26-38

Ontmoetingskerk, Laren NH 6 december 2015 Lucas 1, 26-38 Ontmoetingskerk, Laren NH 6 december 2015 Lucas 1, 26-38 Als je de Bijbel goed leest merk je dat elk verhaal over jou en mij gaat. Over onze werkelijkheid, over wat wij dagelijks zien en meemaken. De theoloog

Nadere informatie

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15

Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 Het huis van de angst en het huis van de liefde Preek van Jos Douma over Romeinen 8:15 U hebt de Geest niet ontvangen om opnieuw als slaven in angst te leven, u hebt de Geest ontvangen om Gods kinderen

Nadere informatie

Taak Wie ben ik? Groep Zwaarte Vakgebied Voorbereiding Rol leerkracht Kerndoelen Code ariq,

Taak Wie ben ik? Groep Zwaarte Vakgebied Voorbereiding Rol leerkracht Kerndoelen Code ariq, Taak Wie ben ik? Groep 7 Zwaarte Vakgebied - Sociaal emotionele ontwikkeling - Creatieve ontwikkeling - Taalvaardigheid Voorbereiding - Computer met internet - Papier, verf en kwasten Rol leerkracht -

Nadere informatie

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst

Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Museum De Buitenplaats Kijken is een kunst Groep 5 Les 1 Ik en mijn selfie Les 1 Ik en mijn selfie Samenvatting van de les De kinderen kijken naar een selectie portretten waaronder selfies. Ze analyseren

Nadere informatie

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij?

Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode. Kernles 1: Kunstenaar, wat vertel je mij? Tuin van Heden 3 en 4 Werken met kunst in de paasperiode Opmerking vooraf: Voor de uitwerking van deze lessen hebben we doelen gehaald uit verschillende thema s van de betreffende graad. Na elk doel verwijzen

Nadere informatie

Vorige week bekeken we hoe je naar jezelf kijkt. Hoe zie jij jezelf in het licht van God? We hebben het toen van drie kanten benaderd.

Vorige week bekeken we hoe je naar jezelf kijkt. Hoe zie jij jezelf in het licht van God? We hebben het toen van drie kanten benaderd. UITGENODIGD EN UITGEDAAGD (2 VAN 2) Lezen tijdens de preek: Jakobus 1:22-24 Preek begint met een filmpje van de VEZ: https://www.youtube.com/watch?v=sewweny1ahc Uitgenodigd en uitgedaagd (2) Vorige week

Nadere informatie

#GOUDENEEUW Chatten met Hollanders uit de 17e eeuw

#GOUDENEEUW Chatten met Hollanders uit de 17e eeuw ONDERZOEKSBLAD KUNST ALGEMEEN De Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden maakt in de 17e eeuw een gigantische bloeiperiode door. Holland heeft als rijkste gewest de meeste invloed in de Republiek. Meer

Nadere informatie

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet?

Is het moeilijk voor de mensen om de opdrachten van Jezus uit te voeren? Zo ja, waarom, zo nee waarom niet? Bidden, praten met God LES 5 DEEL 5 DISCIPLE OPDRACHT: Lees de vier tekstgedeelten en beantwoord de 4 bijbehorende vragen. Hand 1:12-14, Hand 2:42, Hand 4:23-31 Hand 6:3-6 Hand 8:17, Hand 16:18, Hand 28:8

Nadere informatie

Kunstlessen over Hundertwasser

Kunstlessen over Hundertwasser Kunstlessen over Hundertwasser Bovenbouw primair onderwijs en vmbo - een tekst met vragen en opdrachten voor een les op school - opdrachten in de tentoonstelling in het Cobra Museum Colofon 2013 Uitgave

Nadere informatie

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113

Inhoud. Woord vooraf 7. Het allereerste begin 9. Oervaders 19. Israël als moeder 57. Wijsheid voor ouders en kinderen 83. Koninklijke vaders 113 Inhoud Woord vooraf 7 Het allereerste begin 9 Oervaders 19 Israël als moeder 57 Wijsheid voor ouders en kinderen 83 Koninklijke vaders 113 Profetische opvoedkunde 145 Kinderen in zijn koninkrijk 177 Leerling

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

In de loop van de vele jaren dat ik in mijn bediening sta, constateerde

In de loop van de vele jaren dat ik in mijn bediening sta, constateerde INHOUDSOPGAVE Inleiding................................................... 5 1. Jezus en de doop........................................ 7 2. Het werk van de Heilige Geest.......................... 11

Nadere informatie