De Drietand. Nederlandsche Vereeniging van Kustzeilers 2008/5

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "De Drietand. Nederlandsche Vereeniging van Kustzeilers 2008/5"

Transcriptie

1 De Drietand Nederlandsche Vereeniging van Kustzeilers 2008/5

2

3 De Drietand 36 e jaargang nummer 5, oktober 2008 De Drietand is het verenigingsblad van de Nederlandsche Vereeniging van Kustzeilers. Verschijnt 6 maal per jaar. In dit nummer Veiligheid Van de bestuurstafel / Joke In Memoriam Heerendag / Cursussen Motoronderhoud / Sterrenkunde Ankerbol 2008 Discussie over de toekomst NVvK werkt mee aan Hiswasymposium over AIS en Radar Aanvullingen Hiswa-symposium Man over boord Regelzucht KNRM. Nu weet ik het weer Koersvast. Bellefleur Sluitingstocht in Muiden Svenska Högarna in de Stockholm Skärgård Jaarboek 2009 Deltableau Uit de Buitenlandse Bladen Er is leven na het zeilen Verhuisd / Te koop gevraagd Het andere Zeilen Uit de Boekenkist Uit de Scheeps-Toko Nieuwe leden De Drietand en Colofon Evenementen a g e n d a bladz november 2008: Redders in nood in de Salentein door Sip Wiebenga 13 december 2008: Heerendag in Makkum. 11 januari 2009: Nieuwjaarsreceptie in Loosdrecht 24 januari 2009: Superzeiljachten in de Salentein door Thijs Nikkels 22 en 29 januari 2009: Cursus Introductie Sterrenkunde. 7 februari 2009: Cursus Motoronderhoud bij Volvodealer Bert Droog in Hoorn. 14 februari 2009: Cursus Motoronderhoud bij Volvo-dealer Hans van Dijke in Brouwershaven. Kopij voor het volgende nummer uiterlijk 21 november 2008 op het bureau te Zeist ISSN Niets uit deze Drietand mag worden gebruikt of gepubliceerd zonder schriftelijke toestemming van de redactie. Veiligheid De zee opgaan: het is en blijft, zowel voor de beroepsals de pleziervaart, een hachelijke onderneming. De aanwezigheid van reddingsmaatschappijen langs alle kusten van de wereld geeft aan, dat er juist op de grens van zee en land veel mis kan gaan. Het zeilgebied vóór onze kust, de Noordzee, is één van de drukst bevaren zeeën van de wereld. Met plezier daar varen begint met een goed en veilig schip. Je dient er heel goed uit te kijken en uitkijk te houden. Dat blijkt nog maar weer eens uit een onlangs gehouden Hiswa symposium waar het ging over AIS en radar en waar de vraag gesteld werd of het hedendaagse elektronische meten ook een zeker weten is. Het is toe te juichen dat daar symposia over gehouden worden, immers het houdt ons scherp om aan boord van eigen schip kritisch en zorgvuldig over veiligheid te blijven nadenken. In dit nummer van de Drietand leest u er over in een artikel van Egenolf van Stein Callenfels en van Frans Bertens. Dat veiligheid aan boord niet staat of valt met de aanwezigheid van alle te koop zijnde nieuwe elektronische apparatuur en snufjes weet niet alleen diegene wiens schip in een zware onweersbui getroffen werd door bliksem. Stroom aan boord kan ook door een andere oorzaak ineens verdwenen zijn. Nadenken over hoe weer aan boord te komen na het te water raken. Daartoe spoort het artikel van André Wijsenbeek ons aan. En hoe het is om bij harde wind en hoge golven zonder kleerscheuren en kneuzingen achter de kaartentafel of het fornuis te komen: u kunt het u ook met zonnig weer voor de geest halen. Blijven nadenken en zoeken naar wat er aan boord zoal mis kan gaan, doet je hoe langer hoe meer met plezier varen. Een motorcursus of op de sterren kijken, verslagen inzenden voor het Jaarboek 2009, de Boekenkist van Ad; al die bijdragen helpen mee het plezier in onze vaart er in te houden. Ook al staat uw boot op de wal deze winter. Hans Althuis 1 De Drietand - oktober 2008

4 Van de bestuurstafel Terwijl buiten de wind met 40 kn door het want giert, lig ik in Dover te wachten op een weergaatje om de boot terug te brengen naar Nederland. Einde seizoen, zoveel is duidelijk. Seizoen..? Was er eigenlijk wel een seizoen Of zijn we allemaal de hele zomer bezig geweest met slalommen tussen weergaatjes en Gribfiles? Toch zijn er voor zover mij bekend drie jachten naar Spitsbergen gevaren: Ben Hoekendijk, Ed Megens en Margot Gonggrijp. De Saraban'de heeft een rondje IJsland gemaakt, Peter Visser stuurde berichten vanuit een winters Patagonië en ook in Horta zagen we diverse Drietanden. Ongetwijfeld zijn er nog meer heroïsche tochten gemaakt deze zomer. We branden van verlangen om al uw ijzingwekkende belevenissen te vernemen op de komende winteravonden. Het bestuur heeft in september alweer vergaderd. Wat kwam daar aan de orde? Evaluatie van de afgelopen tochten en wedstrijden waaronder de Delta Lloyd 24 Uurs Zeilrace die dit jaar een weekend later gehouden werd. Het winterprogramma wordt de komende tijd ingevuld met een reeks boeiende lezingen en activiteiten. Verder de financiële situatie (gezond) en de invulling van de vacatures in bestuur en in de diverse commissies. In het bestuur zijn in 2009 Dick van Bommel, Egenolf van Stein Callenfels en onze voorzitter Frits van Berkel statutair aan de beurt om af te treden. Het plan is ook om de komende tijd het thema "Veiligheid" wat te verbreden en te verdiepen, en een nieuwe Veiligheidscommissie op te richten. U hoort daar binnenkort meer over. Verder, schroom niet om uw belevenissen samen te vatten in boeiende en bondige verhalen voor de Drietand of het Jaarboek. Vergeet niet het verst bereikte punt aan te geven, want je weet maar nooit. Laat u in een luie stoel naast de haard zakken terwijl de wind rond de schoorsteen giert en bezin u erop hoe wij met z'n allen onze vereniging nog boeiender kunnen maken. Alle initiatieven zijn welkom! Egenolf van Stein Callenfels stormvogeltjes de ochtend is nog nieuw en vroeg de grijze zee is leeg en vrij de zee is meer dan groot genoeg voor kleine vogeltjes als zij waar komen ze zo snel vandaan ook waar ze heen gaan geen idee we zien ze golvenscherend gaan hun woonplaats is de wijde zee joke 2 De Drietand - oktober 2008

5 In Memoriam Thijs Alle Zoethout Op 5 september 2008, een week voor het verschijnen van Drietand nummer 4 met het artikel van Ad Beringen over zijn opmerkelijke Folkeboot, is Thijs Alle Zoethout tijdens voorbereidingen voor de eerste tocht onder zeil in zijn thuishaven Harlingen door een hartaanval getroffen en aan boord overleden. Thijs werd in 1939 in Rotterdam geboren en ging werken bij het Kadaster toen zijn vader op 42-jarige leeftijd stierf. Landmeter zijn beviel hem niet en hij ging studeren: wiskunde, natuurkunde en sterrenkunde. Als wiskundige was hij mede debet aan de ontwikkeling van de computer. Zeilen was zijn grote hobby, eerst in huurboten, maar begin jaren '80 kocht hij zijn Marieholm 26 "Solvejg", die hij tot zijn dood heeft gehad. Met dit schip maakte Thijs vele lange reizen en won vier maal de Zeepaardbeker, twee maal de Voorzittersprijs en twee maal de Jubileumschaal van de NVvK. Hij was de initiator van de Ruslandreizen, die door de NVvK werden georganiseerd en legde contacten, die tot op de dag van vandaag nog waardevol zijn. In 2000 begon Thijs met de bouw van zijn nieuwe schip "Gungnir", een met 2,5 meter verlengde Marieholm 26, die hij schoenertuigage meegaf naar eigen ontwerp. Tijdens de bouw werd Thijs al 6 maal door een hartaanval getroffen en 2 maal had hij een lichte tia, maar hij liet zich niet ontmoedigen en bouwde ijverig door. Des te triester dus, dat hij de eerste trip onder zeil niet heeft mogen beleven. De vereniging verliest in hem een actief lid, dat van plan was met het nieuwe schip nog vele malen voor prijzen in aanmerking te komen. Karel Fros 3 De Drietand - oktober 2008

6 Heerendag 13 december: naar Bloemsma en De Vries Sails in Makkum. J-klassers en zeilen Tijdens de Heerendag brengen wij een bezoek aan de nieuwe vestiging van UK-Halsey-De Vries Sails en de aluminium cascobouwer F. Bloemsma. De ontwikkelingen bij De Vries Sails, zoals de toetreding tot de internationale groep UK-Halsey, maken dat zij voorop blijven lopen in zeilontwerp, uitvoering en doeksoorten. In Makkum staat één van de modernste lasersnijders, maar worden alle zeilen nog door mensenhanden in elkaar gezet. Het directe contact tussen opdrachtgever en uitvoerders zorgt voor vruchtbaar overleg. Dat zal ook tijdens de Heerendag blijken als de ervaren wedstrijdzeiler en directeur van De Vries Sails Harry Amsterdam ons gaat rondleiden door de zeilmakerij waar ook tenten en kappen worden gemaakt. In Nederland lijkt een strijd gevoerd te worden voor nieuwe opdrachten in de tot nieuw leven gekomen J-klasse. Zowel bij het ontwerpbureau van André Hoek als bij dat van Gerard Dijkstra zijn oude tekeningen van de composiet gebouwde J-klassers aangepast, doorgerekend en getest met simulatieprogramma's omdat het nu is toegestaan deze schoonheden in aluminium te bouwen. Al dat werk heeft daadwerkelijk geleid tot opdrachten in Nederland, Bij de werf van Bloemsma is de eerste J-klasser, de Lionhart van Hoek Naval Architects, gebaseerd op de oorspronkelijke tekeningen van de Ranger van 44 meter lengte, al gereed gekomen. Bij een nabij gelegen werf is het casco in de verf gezet en daarna getransporteerd naar Zaandam voor afbouw bij Claasen Jachtbouw. Ondertussen ligt er al weer een nieuw casco, eveneens van André Hoek, dat tijdens ons bezoek rechtop staat en door ons mag worden bezichtigd. Het is zelfs mogelijk dat de bouw van een derde casco net van start is gegaan. Tijdens ons bezoek zullen wij meer horen over de geschiedenis van de J-klasse. Een nacht op zee. Onbewolkte hemel. Geen opstralend licht om je heen. Je zit je wacht uit en ziet geen lichtjes van schepen. Dan kijk je eens omhoog. Onvoorstelbaar wat je dan ziet! Honderden, duizenden sterren en planeten. Maar welke? Wat zie je nu precies? Dan komt de wens dat je graag wat meer van die fascinerende sterrenhemel wilt weten. Programma Vanaf uur wordt u verwacht bij De Vries Sails uur gaat één groep voor een rondleiding door de zeilmakerij, de andere groep loopt 3 minuten naar Bloemsma om de J-klasse te bekijken uur stappen we in onze auto's voor een lunch bij Restaurant De Vigilante met uitzicht op het IJsselmeer. 's Middags wisselen de groepen uur wordt de dag besloten met een borrel bij De Vries Sails. Zo meldt u zich aan De kosten voor koffie, lunch en borrel bedragen 22,50 p.p. U maakt het bedrag vooraf over op nummer van het Bureau N.V.v.K. te Zeist. Aanmelden tot 8 december via of per telefoon De evenementencommissie Hans Hovius, docent aan het Ichthus College in Driehuis (bij IJmuiden) besteedt veel van zijn vrije tijd aan het geven van cursussen sterrenkunde. Zowel aan de Volkshogeschool als voor mensen zoals wij. Hij leidt ons in twee avonden door de wereld van sterrenkunde. Hij vertelt over planeten en hun loop, wat vallende sterren zijn en ook over de maan, die voor eb en vloed 4 De Drietand - oktober 2008

7 Cursus Motoronderhoud 7 januari in Hoorn en 14 januari in Brouwershaven Volvo2 Een motor is aan boord een nuttig maar vaak storend instrument. Voor het onderhoud vragen we een betrouwbare monteur en verder moet het ding het altijd doen. Maar wat als zich in een vreemde haven een probleem met koelwater of brandstof voordoet, of de motor niet start? Het is toch fijn om een probleem zelf op te kunnen lossen en al helemaal als u op volle zee zit! Daarom is deze Cursus Motoronderhoud opgezet. Het doel is vertrouwd te raken met en preventief onderhoud uitvoeren aan uw eigen motor. De Volvo-dealers Hans van Dijke in Brouwershaven en Bert Droog in Hoorn (Aquasport) nemen u mee naar de heus niet zo ingewikkelde wereld van de scheepsdiesel. De cursus is merkonafhankelijk. Zij gaan in op elk merk motor, dat u van tevoren aangeeft. Gevraagd wordt om uw eigen multimeter mee te nemen. Zij leren u om daar meer mee te doen dan alleen stroom meten. Het programma tot uur Ontvangst met koffie tot uur Brandstof- en koelwatersystemen tot uur Eenvoudige broodmaaltijd tot uur Elektrisch systeem Hierna is nog tijd voor vragen. Het maximale aantal deelnemers per dag is 12. Is er echter meer belangstelling, dan staan extra cursussen gepland op 7 januari in Brouwershaven en op 14 januari in Hoorn. Zo doet u mee De kosten, inclusief koffie en lunch bedragen 25,- per persoon, over te maken op nummer van Bureau N.V.v.K te Zeist. Aanmelden via of telefoon Wilt u duidelijk aangeven of u voor Hoorn of Brouwershaven kiest. Adressen Aquasport: Vissereiland 24, 1621 AA Hoorn. Van Dijke: Jachthaven Den Ossen r. 3, 4218 NA Brouwershaven. De evenementencommissie Cursus Sterrenkunde 22 en 29 januari in Driehuis zorgt. Vervolgens gaan we terug in de tijd en laat hij ons zien hoe zeevaarders aan de hand van zon en sterren hun positie bepaalden. En hoe een sextant wordt gebruikt. In een van de klaslokalen van het College staan 20 computers opgesteld, waarop een programma draait waarmee we van iedere plek op aarde en op ieder willekeurig moment naar de sterren- hemel kunnen kijken. Hij vertelt ook hoe wij dit gratis programma op onze eigen computer kunnen installeren, om het later thuis als oefenstof te gebruiken. Zo kun je je aanmelden De twee avonden beginnen om uur en lopen ongeveer tot uur met een pauze voor koffie of thee. De kosten bedragen 12,50 p.p voor beide avonden. U moet die overmaken op nummer , t.n.v. Bureau N.V.v.K. te Zeist. Aanmelden: via of tel Adres Ichthus College, Wolff en Dekenlaan 1, 1985 HP Driehuis. De evenementencommissie 5 De Drietand - oktober 2008

8 Ankerbol 2008 In de voorafgaande week is het al duidelijk, we gaan met de windvooruitzichten weer niet in de prijzen vallen. Na een windstil palaver met duidelijke instructies hoe om te gaan met anker en startlijn, gaan we naar de startlijn. We merken dat de wedstrijdleiding dit jaar het reglement strenger hanteert dan voorgaande jaren: we moeten na een prachtige ankermanoeuvre weer ankerop om ons gezicht te laten zien bij het startschip. Gelukkig blijft onze plaats op de startlijn onbezet en kunnen we weer terug naar onze uitgangspositie. Helaas moeten we ons anker naar achteren halen door draaiende wind of was het waterstroming die dat veroorzaakte? Hierdoor kunnen we onze 10 ton niet op snelheid brengen om over de startlijn te stuiven en vallen we niet in de prijzen voor de beste start. Die eer gaat naar het Waarschip Magic Woman (waarom zijn Waarschepen toch altijd net iets sneller met licht weer?) Na de start liggen we toch weer snel (even) vooraan in het veld, dankzij ons nieuwe grootzeil en kotterfok, die we nu wel erg rustig in vorm kunnen zeilen. Dan gaat echter de snellere groep van start en hebben de toerschepen het nakijken wanneer de Xindi Aquatic en de J-action hun wedstrijdtuigen hijsen. Samen met routinier Sawadi III maken we het de J-action nog even moeilijk zodat, naar later blijkt, we onze voorzitter Frits in de gelegenheid stellen als enige toerkustzeiler bij de eerste drie te finishen. Saamhorigheid binnen de "Vereeniging" is wel nodig bij zo'n overweldigende overmacht van getrainde wedstrijdbemanningen en -schepen. Gelukkig wordt de baan verlegd en ingekort zodat we aan de wind richting finish kunnen koersen. Dik een uur later blijkt onze route de finish te kruisen van een aantal grote klassiekers. We liggen op ramkoers met een 100- tonner, die ons meldt in een wedstrijd te zijn. Evenzo melden wij hem in een wedstrijd te zijn en hebben wij daarvoor, in tegenstelling tot hem, onze driekleur ingeruild voor de gele vlag. Sportief slaat hij achteruit om ons voor zijn kluiverboom te laten drijven. Wij hebben tenslotte "bakboord" volgens de BPR-regels. De volgende hindernis duikt voor ons op met drie van zulke schepen en een finishschip. We zien de DROP en Sawadi sterk afvallen om onder het veld door te gaan en kiezen voor de directe route door de "dwarsliggers" om geen hoogte te verliezen. We drijven op afstand van slechts enkele meters achter, tussen en voor de grote jongens langs. Dat geeft leuke reacties zoals: "jullie hebben lef" en "hé jullie gaan wél vooruit". De manoeuvre slaagt en we koersen op de finish af, ondertussen voorbijgelopen door de Blueprint en de Touch of Wind. Dan ruimt de wind en kleven we in het zog van de Touch of Wind. Uiteindelijk de spi er nog op. De vorige week aangeschafte spischoten van 5 mm bewijzen hun diensten om de laatste knoopjes wind op te vangen. Uiteindelijk finishen we als vijfde; voorwaar geen slechte prestatie met dit lichte weer. Door op tijd te finishen hebben we dit jaar de ruimte voor een (paar) aankomstborrels voordat de prijsuitreiking begint en we weer van de jaarlijkse stamppotmaaltijd genieten. 's Avonds is het al vroeg rustig in de kustzeilershoek en duiken we met een tevreden gevoel vroeg te kooi. De volgende morgen ben ik jarig en zit de kuip vol met een 14 vrienden voor koffie, zodat we een prachtige groene algstreep op de spiegel hebben. Al met al een uiterst gezellig weekeinde en om een uur of twaalf vertrekken we naar Monnickendam om de spi weer te hijsen en de dode vliegen eruit te laten vallen. We hebben afgesproken dat er volgend jaar minimaal een 5Bf gaat staan, zodat we weer eens lekker kunnen zeilen. Namens de bemanning een pluim voor de organisatie! Ruud Wiskerke aan boord van Pride of Winches 6 De Drietand - oktober 2008

9 Discussie over de toekomst Nieuwe aspecten in het beleid van de Vereeniging In 2007 en 2008 heeft de Vereeniging aandacht gegeven aan de vraag: Hoe zien wij de toekomst? Wat willen we uitbreiden, anders doen? En vooral, wat willen we behouden? Deze discussie is gevoerd vanuit een ledenenquête door mevrouw Van der Toorn, een reactie van leden op de uitkomst ervan en een brainstormsessie van kaderleden in het voorjaar van De discussie is begeleid door het team Wout Meijer, Willem Melching en Ed Megens. Vervolgens zijn de aanbevelingen, de suggesties en de uitkomst door het bestuur gewogen en besproken. Deze notitie is de resultante van het bovenstaande. Het thema kan in tweeën worden gedeeld. 1. Gericht op niet-leden. Wat zijn de groeiambities van de vereniging en hoe zijn die te realiseren? 2. Gericht op leden. Welke verandering in activiteitenaanbod maakt de vereniging interessanter voor de leden? Acties gericht op niet-leden. Kernpunt is hier: Groei en ledenwerving. Wat betreft de groei heeft het bestuur als beleidslijn geformuleerd: De vereniging hoeft niet persé groter te worden, maar moet minstens in staat zijn het verloop te compenseren. M.a.w.: elk jaar 60 tot 80 nieuwe leden werven als vervangingsgroei. 1. Ons imago daarbij is: We zijn een vereniging van gepassioneerde zeezeilers met veel kennis en ervaring die we graag uitwisselen en overdragen. Dit willen we overbrengen in een handzame brochure of flyer, waarin ook een duidelijke passage staat over de eisen aan nieuwe leden en hoe lid te worden. Er blijkt nog wel eens onduidelijkheid over de criteria en de ballotage te bestaan. Die brochure kan bij alle evenementen en presentaties worden uitgedeeld. 2. Bij een aantal manifestaties zal "reclame" gemaakt worden voor de vereniging. Deze zijn: de Delta Lloyd 24-uurs, de Driehoek, de Ankerbol, de Hiswa. Middelen daarvoor: - Uitdelen van brochure of flyer; - Tekst van de brochure opnemen in boekje 24-uurs; - Katern in de Drietand vóór de zomer; - Advertentie in Zeilen; - Actualiseren van de website. 3. Het is belangrijk om goed zicht te hebben op de redenen waarom leden opzeggen. Daarom zal er altijd, behoudens duidelijke gevallen, een kort exitinterview gehouden worden. Uitvoering door bureau en bestuur. 4. Wat betreft de "Open activiteiten" van de vereniging kiest het bestuur er voorshands voor het aantal op drie te handhaven. Acties gericht op leden Een interessante uitbreiding is de organisatie van kleinschalige activiteiten, gekoppeld aan het aspect kennisoverdracht. Het gaat er hierbij niet om een regionale structuur in de vereniging aan te brengen. Wanneer er echter onderwerpen zijn waar veel belangstelling voor is, kan de vereniging meerdere bijeenkomsten organiseren, verspreid over het land. Te denken valt aan discussies, uitwisselingen van ervaring en kennisoverdracht, maar dan in kleine groepen. De essentie is dus niet zozeer de spreiding, maar de kleinschaligheid, waarin juist interactie en uitwisseling van belang zijn en niet een collegeachtige kennisoverdracht door één of twee personen. Denk hierbij aan: zeemanschap, veiligheidsaspecten, vaargebieden, technische onderwerpen, discussies over belangenbehartiging en gedrag. Deze aanpak is relatief bewerkelijk en tijdsintensief. Daarom beginnen we met één onderwerp, namelijk Veiligheid. Het vervolg laten we afhangen van het succes. Het bovenstaande moet dan gezien worden als aanvulling op de bestaande centrale activiteiten. Het bestuur heeft inmiddels besloten daarvoor een Commissie Veiligheidsbeleid in te stellen. Die Commissie zal in overleg met de Evenementencommissie deze decentrale bijeenkomsten gaan organiseren. En ten slotte onderschrijft het bestuur het kernachtige statement: "Kennisoverdracht is ons grootste kapitaal". Wij moeten zorgen dat we dat voldoende uitbuiten. Veel hiervan zit al in bestaande activiteiten, evenementen en producten, maar dat assortiment wordt uitgebreid met de voorstellen hierboven. En uiteraard blijven wij denken over en open staan voor vernieuwende ideeën. Nico Bernts, secretaris 7 De Drietand - oktober 2008

10 NVvK werkt mee aan Hiswa-sy Geeft elektronica vertrouwen als het gaat om veiligheid? Is AIS inderdaad volwassen geworden? Ben ik goed zichtbaar vanaf de brug van grote schepen. En op hun radar? Vragen waar wij als jachtzeilers graag wat meer van zouden willen weten. Dat was het thema van het Symposium op de natte Hiswa met als subtitel: Elektronisch meten... Zeker weten? Vijf sprekers hadden zich in deze materie verdiept: Hans van der Heide, stond bij TNO aan de wieg van AIS en zou graag zien dat alle jachten worden uitgerust met AIS-B. Ondergetekende vertelde over zijn ervaringen vanuit de kuip met AIS. Leon Bart, ex- Rotterdamse loods en Ostar zeiler, liet ons meekijken zowel vanaf de brug, als vanuit zijn trimaran "Houd van Hout". Kees Koning, vertegenwoordiger de Nederlandse Kustwacht, lichtte het gebruik van AIS vanaf de wal toe en Harry de Jong, zeezeiler en nestor van Correct, had een aantal illustratieve video,s. In de discussie kwam een aantal interessante punten naar voren. Ten eerste moet je er als jacht van uitgaan niet of nauwelijks visueel te worden opgemerkt vanaf de brug. Een aantal treffende foto's illustreerde dit. AIS kan dit sterk verbeteren, maar ook daar zijn kanttekeningen bij te plaatsen. AIS Een AIS-B transponder kost momenteel ca 800 en kan op vrijwel ieder jacht eenvoudig worden geplaatst. Echter, de weergave van AIS-B-data op de brug van grote schepen laat tot op heden nog veel te wensen over. Veel grote schepen varen nog met papieren kaarten. Positie, koers, snelheid en MMSI nummer zijn wel zichtbaar op een tekst display, maar slechts in uitzonderingsgevallen wordt deze informatie ook getoond op de radar of elektronische kaart. Verder wordt de scheepsnaam niet weergegeven op de display. Dit is een software / firmware probleem dat zich in de komende jaren geleidelijk zal oplossen, wanneer nieuwe apparatuur geïnstalleerd gaat worden. Wanneer alles echter gaat functioneren zoals het bedoeld is, dan zijn rond ieder schip in een straal van mijl alle andere AIS voerende schepen zichtbaar op de radar en de elektronische kaart. Veel jachten hebben dit nu al en in feite lopen jachten momenteel dus vóór als het gaat om deze navigatietechniek Dat dit in de praktijk zo functioneert, illustreerde ondergetekende met een groot aantal schermafbeeldingen van praktijksituaties. (De presentatie staat op de website van de NVvK). Ook het alleen al hébben van een AIS ontvanger (ca 300,- ) geeft al een enorme verbetering m.b.t. informatie van scheepvaart om je heen en is een stap in de goede richting. Radar en radar reflectoren De tekortkomingen van radar in een ruwe zee zijn bekend. Het jacht verdwijnt in de seaclutter, en kan bij moderne digitale radarsystemen zelfs onbedoeld worden weg gefilterd. Zelfs het hijsen van een passieve radar reflector geeft onvoldoende verbetering. Recente testen hebben uitgewezen dat de radarreflectie wel iets wordt verbeterd, maar dat GEEN van commercieel verkrijgbare radarreflectoren voldoet aan een reflecterend oppervlak van minimaal 10 m2. Een jacht zit voor de stuurman in de zee. Zeker als de zee een wat grimmig karakter gaat krijgen met grijze lucht en witte kammen, valt het nauwelijks meer op. Actieve Radar Target Enhancers zoals de SeaMe en de Rasmus kunnen een grote verbetering geven van de reflectie (zie eerdere Drietanden). Wij hebben op de Riddle de SeaMe geïnstalleerd. Groot was mijn verbazing dat de SeaMe niet reageerde, toen wij op open zee een aantal keren door schepen werden opgelopen, terwijl toch de radarantenne van de passanten zichtbaar ronddraaiden! Hier openbaarde zich het verschil tussen X band en S band radar. Even voor het begrip: X band is 3 cm golflengte (9,9 GHz) en S-Band is 10 cm golflengte. (2,7 GHz). Voor zover mij bekend is het bij hebben staan van radar voor SOLAS schepen nergens verplicht, maar onder verantwoording van de betreffende stuurman van de wacht. Wel is het verplicht om goed werkende radarapparaten aan boord te hebben. Voor SOLAS schepen > 3000 t zowel X-band als S-Band radar. De praktijk is dat de X-band door zijn hogere frequentie meer en scherpere details kan weergeven (een hoger oplossend vermogen, zeg maar). Het nadeel is dat je ook veel meer reflectie van golven krijgt (seaclutter) zeker bij ruwe zee. Ook regen en sneeuwbuien geven sterke verstorende reflecties. Zeilschepen met passieve reflectoren zijn voor de radar in zekere zin ook "clutter" en kunnen ook samen met de golfreflecties, al dan niet, automatisch worden weg gefilterd. Bij een X-band zal dat dus vrij snel gebeuren, maar als je dan een actieve target enhancer hebt is de echo sterk genoeg om niet te worden weggefilterd. Zolang alle schepen altijd de X-Band hebben bijstaan is er dus geen probleem, maar dat is dus niet altijd het geval! De S-band heeft door zijn lagere frequentie van deze "clutter" veel minder last. Om het oplossend vermogen goed te houden werkt 8 De Drietand - oktober 2008

11 mposium over AIS en Radar men dan ook met een veel grotere antenne. Doordat er bij de S-Band minder clutter is, hoeft er dus ook minder weg gefilterd te worden. Helaas geven zeilschepen zelfs met een passieve radarreflector op de S-Band veel slechtere echo's dan op de X-band. De passieve jachtreflectoren zijn ook eigenlijk veel te klein voor de S-Band, want om effectief te reflecteren moeten ze minimaal afmetingen hebben van 10 x de radargolflengte (dus ca 1 x 1 meter of meer). Stuurlieden op de brug hebben in drukke gebieden met veel kleine echo's meestal zowel X- als S- band bijstaan, maar het houdt in dat je dan toch op twee schermen moet kijken. Zodra men op de oceaan komt en buiten de gebruikelijke scheepvaartroutes vaart, geeft een aantal stuurlieden de voorkeur aan alleen de S-Band radar te gebruiken en wordt in enkele gevallen de X-band zelfs uitgeschakeld. S-Band is makkelijker te bekijken, geeft een rustig beeld, geen clutter. Alle grote stalen schepen inclusief vissers komen daarop goed in beeld, alleen plastic jachten niet maar die zijn er toch nauwelijks op de oceaan! De oplossing voor jachten zou moeten zijn: een radardetector die op beide banden werkt, of Radar Target Enhancers verbeteren zodat die ook op de S-Band reageren. Voor zover mij bekend bestaat dit momenteel nog niet. De antenne van een dergelijk apparaat zal ook ca. 3 x zo groot worden dus ca 1,2 meter lang. Het laatste woord is hier nog niet over gezegd lijkt mij. Conclusie Mijn conclusie van het bovenstaande is dat -ondanks de beperkingen- de besproken systemen erg nuttig zijn voor de zichtbaarheid van jachten, en dus voor de gemoedsrust van de bemanning. Op de drukke Noordzee met zijn vele scheepvaartroutes is m.i. AIS niet meer weg te denken. Met een Radar Ttarget Enhancer zijn we als jacht op de X-band radar van andere schepen goed zichtbaar. Op de grotere trajecten is vooral de radaralarmfunctie in combinatie met AIS erg nuttig. Die stelt je in staat, zeker op een onderbemand jacht, de zaak goed in de gaten te houden. Het is duidelijk dat deze elektronische hulpmiddelen de "marges" zowel in tijd als in afstand tot potentieel onveilige situaties vergroten. Wij zien een containerschip dat met 22 knoop aan komt raggen nu minimaal op mijl aankomen en dat geeft ons een half uur om actie te ondernemen. Elektronische kaarten helpen hierbij ontegenzeggelijk en zorgen voor een eveneens grotere "veiligheidsmarge" tot potentieel gevaarlijke situaties met andere schepen, lagerwal, ondieptes en andere hazards. Egenolf van Stein Callenfels. Mijn stelling is dan ook dat alle hierbij besproken elektronica een substantiële bijdrage aan de veiligheid van de jachtzeilerij kan leveren. Dat je hierbij het "Goed Zeemanschap"- en wat dat precies is, mag iedereen voor zichzelf invullen - te allen tijde moet blijven toepassen, spreekt uiteraard voor zichzelf. Voor mijzelf betekent het gebruik van moderne elektronica een zinvolle verbreding en verdieping van het begrip "Goed Zeemanschap". Blijft het feit dat te allen tijde een goede uitkijk houden nog steeds noodzakelijk is. Enkele aanvullingen op het verslag van het HISWAsymposium door Egenolf van Stein Callenfels In principe is AIS zeer nuttig bij de navigatie. De bekende oproep aan een schip dat zich niet dreigt te houden aan de uitwijkregels: "ship on my port side with black funnel: what are your intentions?" is niet meer nodig (als dat schip tenminste AIS heeft). Daarvoor in de plaats kan het schip direct worden aangesproken. Of er wordt geantwoord is een andere zaak. Naast de verbeterde aanspreekbaarheid is AIS nuttig bij het beheer van de vaarwateren. Maar de nuance in de waardering en het gebruik van AIS ligt in de plaats die AIS in het totale navigatiegebeuren inneemt. Er is daarbij naar mijn mening toch een onderscheid te maken tussen grote vaart en recreatievaart. Een stuurman op de brug vaart in de eerste plaats op zicht en radar. Ook bij goed zicht dus op radar. Bij slecht zicht praktisch alleen op radar. Alleen op de radar, en dus niet via AIS, kan worden vastgesteld of er gevaar voor aanvaring bestaat. AIS informatie komt dan op de tweede plaats, nl. in die gevallen dat hij een ander schip wil, respectievelijk moet, aanroepen. Het monitoren van de scheepvaart om hem heen en mogelijk uitwijken, gebeurt op basis van de bij iedere stuurman bekende internationale regels. Voor situaties onder slecht zicht is daar zelfs een apart Voorschrift in de Bepalingen ter Voorkoming van Aanvaringen (BAZ) voor. Ofschoon er wel over wordt gedacht bestaan er voor AIS geen 9 De Drietand - oktober 2008

12 Enkele aanvullingen op het verslag van het HISWA-symposiu voorschriften voor het gebruik bij de navigatie. Dat geeft al aan dat er niet direct een groot belang aan wordt gehecht. Ofschoon geen enkele stuurman een jacht wil overvaren is zijn eerste zorg de grote vaart en visserij. Hierbij speelt op de achtergrond mee dat een groot schip lang niet zo makkelijk kan uitwijken als een jacht. Ik heb zelf de machteloosheid ervaren als je omringd wordt door kleine bootjes waarvoor je formeel zou moeten uitwijken, maar niet in staat bent om dat te doen. Ik hoopte dan maar dat die bootjes door hun grotere wendbaarheid zelf zouden uitwijken. Aan de kant van de zeiler liggen de zaken anders. Zich bewust van het overwicht van de grote vaart is de zeiler er alles aan gelegen te zien wat er om hem heen gebeurt en om gezien te worden. Zijn navigatie verloopt anders, minder gericht op de voorschriften van de BAZ, maar meer gericht op het gewone zichtwerk. Ook het vakkundige gebruik van radar aan boord van jachten is zeldzaam. Het is, tussen twee haakjes, duidelijk dat twee culturen op één zee niet bevorderlijk zijn voor de veiligheid. Mijn opmerking op het symposium dat AIS niet moet worden gebruikt om met een ander schip eens te gaan overleggen wie zal uitwijken heeft Egenolf beant- Man over boord Veiligheid lijkt zo vaak af te hangen van extra spullen, liefst electronisch. Daarmee wordt nog wel eens uit het oog verloren dat het een essentieel onderdeel van goed zeemanschap is om de bemanning binnen boord te houden en mocht er toch één gaan, de noodzaak om die weer levend aan boord te krijgen. Afgelopen zomer vertelde Harry Brilman van de Annejan hoe hij in het voorjaar de schipper van een platbodem uit het IJsselmeer had opgepikt*. Hoe heroïsch, spannend of leerzaam zo'n verhaal ook mag zijn, bij mij roep het vooral een stel vragen (en boosheid) op. Zwemvest Waarom had die man geen zwemvest aan? Waarom wordt hoegenaamd in ons land zo weinig een zwemvest gedragen. Vooral als ik kinderen op en rond boten zonder zwemvest zie, moet ik mij inhouden om de ouders niet hierop aan te spreken. En kinderen in rubberboot (al dan niet met motor) zonder zwemvest wijs ik er direct op; om vervolgens voor oude gek te worden versleten. Wordt watersport zodanig met vrijheid in relatie gebracht dat we vrijelijk onszelf en anderen in gevaar mogen brengen? Naar mijn idee is alleen een solozeiler gerechtig om zonder zwemvest te varen. Althans zolang hij heel ver van de bewoonde wereld blijft, want op het IJsselmeer zal zijn verlaten bootje niet lang onopgemerkt blijven en alsnog een reddingsactie entameren. Veiligheidslijn Eén hand voor jezelf en één voor het schip is een eeuwenoude regel die altijd opgaat. Maar er komen nu eenmaal situaties voor dat beide handen nodig zijn voor het schip, en dan is een lijflijn maar wat "handig". Toch wordt jezelf vasthaken vaak als "niet stoer" ervaren. Dit is een misvatting. Degene die overboord gaat brengt niet alleen zichzelf, maar vooral alle anderen op het schip in de problemen. Primair is het dus de taak voor de schipper om er voor te waken dat ieder, wanneer nodig, is aangehaakt. Maar wanneer is het nodig? Als er duo wordt gevaren moet er volgens mij al gauw worden aangelijnd. Want de tweede opvarende is maar al te vaak (even) beneden, in die zin is duo varen te beschouwen als solo zeilen met een extra verantwoordelijkheid (voor de andere opvarende). Ben je met meer in de kuip of aan dek, dan kan vastlijnen worden uitgesteld tot de bewegingen van de boot heftig of onverwacht gaan worden. Alleen een solozeiler is naar mijn idee gerechtigd om zonder veiligheidslijn te varen. Althans zolang hij heel ver van de bewoonde wereld blijft, want op het IJsselmeer zal zijn verlaten bootje niet lang onopgemerkt blijven en alsnog een reddingsactie entameren. Reddingsmiddelen Mijn eerste vragen gingen over het oppikken van de drenkeling. De 10 De Drietand - oktober 2008

13 m door Egenolf van Stein Callenfels woord met voorbeelden uit zijn eigen praktijk. Hij nam via VHF contact op met grote schepen en overlegde met de stuurman over wie zou uitwijken. Ik zou die praktijk in een ander licht willen bezien. Dat dat andere schip antwoord geeft op een oproep wil niet zeggen dat dat de gebruikelijke manier van uitwijken is. Zoals gezegd: de voorschriften van de BAZ bepalen het uitwijkgedrag. Daar is iedere professional in zijn opleiding van doordrongen. Alleen als het vermoeden bestaat dat een schip, volgens die regels, niet de juiste actie onderneemt, is AIS het aangewezen middel om hem te vragen wat zijn bedoelingen zijn. Dat een schip in andere gevallen antwoord geeft zie ik, en met mij, In de tijd dat VHF niet gebruikelijk was, werd op zee elk schip 's nachts met de Aldis lamp in Morse opgeroepen met de vraag: "what ship". Zo werden naam en bestemming uitgewisseld en was er weer een kwartier van de wacht voorbij. ook een aantal andere symposiumdeelnemers met een professionele achtergrond, als een verdrijving van de saaiheid van de wacht van die stuurman. Frans Bertens eerste pogingen om bij de man aan te komen mislukten, bij het langsvaren werd in de opwinding vergeten om boei en/of joon toe te werpen, waarmee hij zich alvast drijvend kon houden en beter zichtbaar werd. De ver uitgevaren lifesling bleek uiteindelijk de oplossing om contact te maken met de ongelukkige. Het aan boord komen ging via de zwemtrap en het zwemplateau, de golven vormden daarbij geen probleem. Hebben wij allemaal een lifesling of andere drijver met lijn op de achterpreekstoel paraat? Nemen we wel eens de nodige routinehandelingen door? Naar mijn mening zijn alleen solozeilers gerechtigd om zonder reddingsmiddelen op hun hek te varen; althans zolang zij ver van de bevaren wereld blijven, want ze zullen op het IJsselmeer maar eens een drenkeling tegenkomen. Oppikken De Annejan lag niet bij de eerste poging stil naast de drenkeling, het blijkt - zelfs op de motor - niet eenvoudig om bij een klein en wegdrijvend hoofdje aan te komen. Als de bevrouwing ondertussen bezig is met het marifoonverkeer, helpt dat ook niet erg. Wanneer hebben wij voor het laatst - hardop - de routine doorgesproken, wanneer echt geoefend? In de zeilen van augustus staat iets over oppikken van een drenkeling; een beetje beperkt en theoretisch, want bij rustig weer en water. Maar wanneer hebben wij voor het laatst in een reële situatie geoefend. Wordt het niet eens tijd? Wedstrijd manoeuvre man-over-boord??? Uitproberen verschillende standaardmanoeuvres (eerst afvallen, of halve wind heen en terug, of door de wind en bijliggen)? Iets voor de evenementen commissie, ipv vrouwenmanoeuvreerdag? Of moet er een commissie goed zeemanschap komen om dit soort zaken op te pakken? Platbodems Waarom wordt bij platbodems de veiligheid opgeofferd aan traditioneel voorkomen? Geen zeereling, geen veiligheidslijnen, slechts zelden zwemtreden en maar al te vaak reddingsmiddelen die eerder om nostalgisch voorkomen dan om effectiviteit zijn gekozen. Hoort een platbodem in nood alleen door een roeireddingboot met hulp(stoom)vermogen te worden geholpen? André Wijsenbeek * Ten tijde van ons openingsweekend op Texel voer de Annejan op de motor tegen een noordelijke wind in langs de Friese kust. Uit het niets hoorden ze een harde schreeuw over het water. Goed kijken bracht aanvankelijk geen duidelijkheid. Toen zagen ze wat verder weg een platbodem - voor de wind - waar volgens een slaand voorzeil wat aan de hand leek; die richting opvarend zag Harry ineens een hoofdje boven het water uitsteken. De schipper van de platbodem lag in het water. Oppikken kostte meer moeite dan verwacht, uiteindelijk kon hij met behulp van de ver uitgestroomde lifesling naar de zwemtrap worden gehaald en pas na veel gevloek kreeg Harry de drenkeling in de kuip. Anne had ondertussen de reddingsboot gewaarschuwd en die gingen eerst achter de platbodem aan, die naar het Vrouwenzand verdaagde, omdat het de achtergebleven vrouw niet lukte om de boot onder controle te krijgen. Drenkeling opgepikt en weer terug naar station (zoals altijd zo laconiek in het reddingsrapport wordt vermeld). 11 De Drietand - oktober 2008

14 Regelzucht haalt de wind uit onze zeilen Ik ben bezorgd. Bezorgd dat er een dag komt waarbij ik voor vertrek voor een zeiltocht moet aantonen wanneer ik precies waar aankom. Dat ik moet aantonen dat ik tenminste naast mij nog één gecertificeerde zeiler aan boord heb. Solozeilen wordt verboden. Ik moet een bemanningslijst overleggen met SOFI nummers, paspoortnummer en bewijs van goed gedrag. Verder moet ik kunnen aantonen dat ik een AIS transponder aan boord heb zodat mijn scheepsbewegingen elke minuut gevolgd kunnen worden. Elk bemanningslid moet een APK gekeurd PLB, zwemvest en overlevingspak hebben. Verder moet ik een routeplan overleggen waaraan ik me op straffe van een bekeuring moet houden. Mijn schip moet op mijn kosten voor elke zeereis gekeurd en gecontroleerd worden door een daartoe bevoegde organisatie. Prachtig voor de watersportindustrie, maar schiet ik er iets mee op? Misschien allemaal ver gezocht maar voor het organiseren van een zeilrally moeten we al aan een aantal van bovenstaande eisen voldoen. En wat wordt voorgeschreven voor georganiseerde tochten kan in de toekomst ook verplicht worden voor de individuele zeiler. Het einde is nog niet in zicht. Elk jaar komen er nieuwe eisen bij. Ik vind die regelgeving erg onterecht. Waar komt die drang tot steeds verdergaande regelgeving vandaan? Volgens mij is dat het gevolg van de steeds verdere commercialisering van zeilraces, waar je steeds vaker alléén aan mee kunt doen als je dik gesponsord bent. Die zeilraces moeten dan wel op vooraf vastgestelde tijdstippen gezeild worden, ongeacht de weersvoorspellingen. De publiciteitsploeg van de sponsor staat namelijk al klaar in de volgende haven. En wij krijgen dan de stoere verhalen te horen van deelnemers die door een zware golf met hun schip over de kop zijn gegaan omdat ze bij storm zijn uitgevaren. Jawel, zeggen ze dan, u moet echt die overlevingscursus doen. Ja, dat begrijp ik als je roekeloos uitvaart. De ongelukken die uit die zeilraces voortkomen moeten natuurlijk wel wat betreft aansprakelijkheid afgedekt worden. Wellicht dat daarom ISAF steeds verder uitgebreid wordt zodat er, ongeacht Op de eerstvolgende Algemene Ledenvergadering breng ik dit als voorstel in. Ik doe aan u als clubgenoten een oproep om te reageren op mijn zorg. Ik ben erg benieuwd hoe u aankijkt tegen deze problematiek. de omstandigheden, gevaren kan blijven worden. Wat is nu mijn punt? Mijn punt is dat ik als zeezeiler niet zit te wachten op deze verdergaande betutteling. Ik wil als zeezeiler zelf kunnen uitmaken met welke uitrusting ik het zeegat kies, welke route ik volg en waar ik naar toe vaar. Ik wil onderweg kunnen veranderen van bestemming als me dat beter uit komt. Ik wil als zeezeiler kunnen proeven van de vrijheid om zelf op eigen kiel ergens naar toe te kunnen varen. Ik wil dat op een verantwoorde wijze blijven doen. En wat daarin verantwoord is wil ik graag zelfstandig kunnen blij- ven toetsen met andere kustzeilers. Ik wil op de hoogte blijven van de laatste technologische ontwikkelingen en kunnen bepalen of ik daar gebruik van wil maken. Verder wil ik graag dat het organiseren van clubtochten en rallies leuk blijft. Niet dat we bij elke georganiseerde clubtocht met geknepen billen vrezen voor aansprakelijkheid en dat proberen af te wenden met steeds meer regeltjes. Natuurlijk zijn er wel eisen om zeewaardig te kunnen zijn. Daartoe hebben we ook veiligheidslijsten in onze vereniging die wij terecht voorschrijven bij de door ons georganiseerde races, tochten en rallies. En die lijsten moeten we goed blijven bijhouden, conform de laatste ontwikkelingen. Maar wel met het oog op de wijze waarop wij kustzeilers zeilen en niet op basis van de risico's die horen bij sommige commerciële zeilraces. Daarom vind ik ook dat onze vereniging een eigen kijk moet hebben op hoe die lijst er uit moet zien. Dat wij ons daarbij laten inspireren door internationale organisaties zoals ISAF is een goede zaak. Maar het klakkeloos overnemen van alle regeltjes zodat we tenminste niet aansprakelijk gesteld kunnen worden, is dat níet. Zo vind ik het ook geen goede zaak om met twee maten te meten. Ik vind dat ik als individuele kustzeiler, die zelfstandig het zeegat kiest, ook een eer op het gebied van zeewaardigheid heb op te houden. Daarop ben ik ook aanspreekbaar. Die veiligheidslijst voor een georganiseerde tocht zou ook de veiligheidslijst voor kustzeilers moeten zijn, zonder dat we die overigens verplicht stellen. Want bovenal vind ik dat iedere individuele kustzeiler het recht moet hebben om op eigen inzicht en op eigen verant- 12 De Drietand - oktober 2008

15 Nu weet ik het weer! Een weerbarstig zomertje hebben we dit jaar. En gelooft ú dat nou, dat de afgelopen 2 jaren de warmste waren sinds de tellingen begonnen? Er waait een frisse wind over Nederland en de regen valt per maandhoeveelheid in een uur. Trouw luisteren we naar de weerberichten. Op de radio, via de marifoon, naar de buurman in de haven. Dan hebben we nog de sms'jes op aanvraag, de navtex, het weerbericht bij het havenkantoor en sommigen zijn via de laptop aan boord ook nog voorzien van alles dat via internet binnen te halen valt. Kom daar maar eens uit! En dan gebeurt het: er barst midden in het weekend een stevig onweer los, de beloofde 50 knopen wind komen er echt en er blijken heel veel bootjes buiten te zijn. De redders van de KNRM hebben er hun handen vol aan. Zijn al die watersporters nou zo eigenwijs? Moet je dan bij een opmerking over onweer in het weerbericht maar niet gaan varen, ook al is het prachtig weer - geen wolkje aan de lucht! - en de hele warme dag in de haven blijven liggen? Op het water is tenminste nog wat verkoeling te vinden. Het zou zo handig zijn om naast al die informatie over het weer een verwachting te hebben voor de plek waar je zelf bent. In Nederland kan het weer plaatselijk nogal verschillen zoals u ook wel eens gemerkt zult hebben. En de redders van de Koninklijke Nederlandse Redding Maatschappij? Die houden het weer ook nauwgezet bij, via alle mogelijke systemen. Ze trekken daar alleen andere conclusies uit dan u en ik: het wordt Redding Maatschappij weer, we konden het wel eens druk krijgen. Of: het gaat 10 waaien, mooi om even een uurtje te oefenen. Er is hoop. Die hangt samen met uw klokje en uw thermometer aan het schot in uw kajuit mooi te glimmen. De hoop heet: barometer. Vergeet u even die fraaie termen als "bestendig", "regen", "veranderlijk" en "storm", want daar heb je eigenlijk niet zoveel aan. Zet u de keukenwekker er even bij, en noteert u dan ieder uur de barometerstand. De clou zit hem namelijk in de verandering, niet in de stand. Als u een daling of een stijging constateert, kunt u wind verwachten. Na drie uur hebt u vier standen genoteerd en kunt u een trend zien. Daalt nu de barometer met een punt per uur, dan komt er windkracht 6 aan. Is de daling twee punten per uur, reken dan op windkracht 7. Bij een daling van 3 punten hoeft u niet meer te denken aan uitvaren. Ruimt u dan liever uw dek op en leg nog een extra lijntje aan uw boot, want er wordt minstens windkracht 8 verwacht. Een snel stijgende barometer duidt op een weersverbetering, maar kan ook met veel wind gepaard gaan. Weet u het weer? Michelle Blaauw - KNRM woordelijkheid het zeegat te kiezen. Die vrijheid is voor vele kustzeilers fundamenteel voor de beleving een echte zeezeiler te zijn. De zee is nog één van de weinige plekken waar wij die beleving van vrijheid kunnen meemaken. Dat wil ik graag zo houden. Daarom pleit ik om de doelstelling van onze vereniging aan te vullen met het streven om het recht te behouden om op eigen inzicht en verantwoordelijkheid het zeegat te mogen kiezen. Daarin kan onze vereniging een tegengewicht vormen tegen de steeds verdergaande regelgeving. Ed Megens SAILS ~ MADE IN HOLLAND De Waarde van Zekerheid Onbezorgd zeilen en ge nieten, welke zeiler wil dit nu niet? Zo ook bij aanschaf van nieuwe zeilen. Een investering waar u graag lang plezier van wilt en ook moét hebben. Bij deze keuze is de juiste prijs vaak een zeer belangrijke factor. Nog belang rijker zijn een op maat gesneden advies, goede service en garantie. Vooraf én achteraf. Zonder rompslomp. Dat is maatwerk. Want wij zorgen ervoor dat u het zeil krijgt dat echt bij u past. Dat is zeker! Op zeker zeilen... Brieltjenspolder PJ Made - T by Van der Werf

16 Koersvast Rubriek waarin we praten over bootjes Bellefleur, mooi strak van lijn Even voorstellen Willemien en Hans Wallinga, varen sinds 1996 in de Bellefleur, een Sentijn 37 Executive, van de hand van D.Koopmans jr. De Wallinga's lieten hun Bellefleur nieuw bouwen in Met bouwnummer 12 was het de eerste romp van dit type schip dat bij Holland Composites werd gebouwd van glasvezelepoxy, versterkt een twaronlaag, het nieuwste van het nieuwste indertijd. Aan het schip werd gebouwd door verschillende onderaannemers. Ook voor de interieurbouwer ( Ruiter yachting Monnickendam) was dit type schip ook nieuw. Een prachtig gelijnd snel zeilschip is het geworden. Alleen bleek dat, door gebrek aan goede begeleiding, het schip niet van die kwaliteit was die mocht worden verwacht. Die eerste jaren met Bellefleur werden de Wallinga's geconfronteerd met veel problemen. Met het credo "zachte heelmeesters maken stinkende wonden" besloten ze de zaak rigoureus aan te pakken. Het hele interieur werd uit het schip gesloopt om de beweging in het vlak te verhelpen met nieuwe spanten en wrangen. Een behoorlijke strop, maar met dat slappe vlak was zeilen met Bellefleur waardeloos. Na de grondige renovatie door Schaap Shipcare in Lelystad is het een robuust schip geworden. Van 22 tot 37 voet Pas in hun studententijd hebben de Wallinga's hun hart aan het zeilen verloren. Ze begonnen in open bootjes en tochtjes met vrienden, voordat ze samen en met hun kinderen in een Etap 22 gingen varen. Deze werd op zijn beurt vervangen door een Grinde. Een 28 voeter, met heel veel ruimte en goede zeileigenschappen. Bovendien een schip met een eigen gezicht! Toen ze daarna een nieuw schip wilden laten bouwen, namen ze dan ook een grote stap van 28 naar 37 voet, om er qua ruimte voldoende op vooruit te gaan. Omdat Bellefleur custom built is, was het mogelijk aan alle wensen van haar nieuwe eigenaren tegemoet te komen. Hans en Willemien kozen voor een licht, ruimtelijk en comfortabel interieur uitgevoerd in esdoornhout. De Bellefleur kreeg een voor- en een achterkajuit, een royale kombuis, een prettige natte cel en een leefruimte met langsbanken. Kortom een ruimtelijk, strak interieur, passend bij het uiterlijk van hun Sentijn 37. Dynamisch karakter Bellefleur is een schip met karakter! Ze wil aandacht van de stuurman tijdens haar dynamische gedrag op zee. Ze wordt dan ook maar zelden gestuurd door de automaat. Maar omdat Hans en Willemien hun zeilreizen eigenlijk altijd in dagtochten doen, is dat ook geen enkel punt. Het is ook een plezier om aan het roer te zitten en met aandacht het schip te sturen. De Bellefleur is een snelle, sportieve zeiler, die gemakkelijk te bedienen is door een kleine bemanning. Bij wind tot 4 BF, wordt ze voortgestuwd door de genua, staat er meer wind, dan kiezen de Wallinga's de high aspectfok als voorzeil. Ook voor het gebruik van de spinaker deinzen ze niet terug. Het Noorden trekt Bijna alle zeereizen van Bellefleur gaan noordwaarts. Zo waren ze veel in Zweden (u zag in Drietand 3/08 Hans zijn favoriete ankerplekjes aan de Zweedse 14 De Drietand - oktober 2008

17 en een snelle zeiler Westkust), maar ook de Baltische Staten en Finland werden bezeild, terwijl afgelopen zomer koers werd gezet naar Schotse kusten en de Orkneys. Daar beleefden ze de onvergetelijke ervaring van een school dolfijnen om hun boot. Het leek alsof de dieren elkaar riepen, want steeds opnieuw kwamen er rugvinnen aangezwommen, die dan ook weer deelnamen aan de show rondom de Bellefleur, terwijl bij Inverness twee volwassen dieren zich met hun kind presenteren! Dit soort ervaringen maakt dat een tocht naar Schotland naar meer smaakt! Hun laatste De Wallinga's zijn ondertussen helemaal verknocht aan hun schip. Ze dénken niet aan iets anders. Er staat wel een elektrische ankerlier op het verlanglijstje, want het water is diep in het Noorden! Immy Timmerman 15 De Drietand - oktober 2008

18 4 oktober 2008: Sluit Vrijdag 3 oktober, de weerberichten voor het komende weekend zijn niet best! Vooral zondag verwacht men storm en veel regen. Reden voor ons en velen met ons de trip naar Muiden als "kustrijders"te maken. Toch zijn er nog 10 schepen die wel in de jachthaven liggen, als wij om ongeveer uur arriveren. Hulde! De tocht naar Pampus is winderig, maar we laten ons hoofd nog even leegwaaien op het boven- 16 De Drietand - oktober 2008

19 ingstocht in Muiden en achterdek. Daarna worden we door het fort rondgeleid. Wat opvalt dat het koud, winderige en tochtig, hier en daar erg donker en wel heel groot is. Als we na twee uur verkleumd weer worden losgelaten, is er een run op de warme koffie, hete chocolademelk en soep in Hollands Licht. Terug is de kajuit van de Connexxionboot overvol. We gaan op naar de borrel en het buffet! Immy Timmerman 17 De Drietand - oktober 2008

20 Svenska Högarna in de Stockh Parel van Zweden - gemakkelijke aanvaart via Kustzeiler op uniek plekje in Ytre Hamnen Svenska Högarna, is het meest oostelijke van de scheren van de Stockholm Archipelago, heeft sinds 1855 een vuurtoren, heeft via een mast van provider Telia een goed GSM-bereik en wordt bewoond door 2 families in dienst van de Zweedse Archipelago Foundation. Zij houden eiland en vuurtoren op orde en doen waarnemingen voor het Zweedse Meteorologische en Hydrografische Instituut (SMHI). Het eiland is alleen te bereiken op eigen kiel of via de rangers, is boven de 59e breedtegraad gelegen midden in de Oostzee en is gevormd door het ijs uit de ijstijd, water, zilt en wind. Wanneer je op het hoofdeiland Storön rondstruint, over ruige rotsen en door moerassige dalen begroeid met hjortrun, hei, mos, berken en elzen ruist voortdurend de branding in je oren. Tegen die achtergrond klinken de geluiden van Noordse sterns in duikvlucht naar een vis en van een tureluur die voortdurend de aandacht van zijn jong probeert af te leiden. Rondom zijn natuurgebieden voor (trek)vogels. Tussen de kleinere scheren rond het eiland dobberen zwarte zeeeenden, een grote familie zaagbek-eenden is samen op jacht (voor kenners: de middelste) en wanneer je aan de zuidkant het schiereiland Kap Horn beklimt, scheren de alken met grote snelheid over je heen. De houten huisjes zijn in het bekende Zweedse rood uit de kopermijnen geschilderd en contrasteren tegen de rotsen in grijs en het groen van mossen en struweel. Op het kerkhofje en bij de expositie in de vuurtoren leer je over de geschiedenis van deze buitenpost, waar vroeger bij mist kanonschoten werden afgevuurd. Toen in 1979 een Russisch schip uit Finland hier een opper zocht, maar vanwege een zware storm zijn deklading hout overboord moest gooien, zagen de bewoners kans de 400 planken van 6 m lengte aan land te brengen, waaruit daarna hutten, steigers, vlonders en een 11m lange, 2- mast Colin Archer, de Radamsa werden vervaardigd. In het verdere verleden werden de scheren al bevaren door houten roei/zeilboten waarmee de postverbinding tussen Stockholm en Moskou werd onderhouden. Vanuit de Åland-archipel lopen we de Söderarm van de Stockholm Archipelago in, totdat we op onze nieuwe topografische, elektronische kaarten (1:10.000) en Seaclear met een zigzagje om een paar rotsen onder water, waarover net de hekgolf van een passerende veerboot breekt, de scheren invaren. Vanaf nu komen we vrijwel alleen nog Zweden en een enkele Fin tegen. Hier staan weinig of geen tonnen, maar regelmatig geeft een witgeschilderde 'klubb' aan, dat je elektronische koers klopt en dat je de juiste doorgangen tussen de scheren kiest. Even verder, in het baaitje van de Inre Hamnskär, liggen we met 8 boten, relatief beschut, ook al laat de van NO naar ZW 5-6 en terugdraaiende wind af en toe een lichte deining naar binnenlopen. Het hekanker houdt de neus gelukkig goed van de rotsen. Na een tussenstop in Norrpada, waar voor elke windrichting wel een beschutte ligplaats is te vinden -ditmaal langszij aan de 18 De Drietand - oktober 2008

Gedeelde passie voor zeezeilen

Gedeelde passie voor zeezeilen Word lid van de vereniging De NVvK verwelkomt zeezeilers graag als nieuw lid. De NVvK is een vereniging van en voor zeezeilers. Om dit uitgangspunt te handhaven, verwachten we van een nieuw lid ook enige

Nadere informatie

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer

Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT. Muitgeverij. marmer redders langs de kust Mariëtte Middelbeek REDDERS LANGS DE KUST VERHALEN UIT DE REDDINGBOOT Muitgeverij marmer Schoolreis Ed Koopman / KNRM Enkhuizen / Donderdagmiddag 15:34 uur DE DRIEËNDERTIG KINDEREN

Nadere informatie

WWS Dameszeilen! Kort lesschema! Benamingen en begrippen!

WWS Dameszeilen! Kort lesschema! Benamingen en begrippen! WWS Dameszeilen Kort lesschema Hieronder een zeer beknopte beschrijving van het basiszeilen. Wanneer je dit allemaal onder de knie hebt kun je gerust een bootje meenemen. Het is geschreven als korte leidraad

Nadere informatie

Genieten na een oversteek

Genieten na een oversteek Genieten na een Klaas Wiersma maakte een oversteek. Nee, niet op de Noordzee of de Atlantic. Het ging van Ameland naar Terschelling. Met de Cornish Crabber Urmiena. Geen sinecure met een dikke noordwester.

Nadere informatie

FIJN BUITENSPELEN LEKKER AFZIEN,

FIJN BUITENSPELEN LEKKER AFZIEN, LEKKER AFZIEN, FIJN BUITENSPELEN Hoezo winterberging? Her en der in het land zeilen zeilers s winters door. In Scheveningen wordt traditiegetrouw om de IJspegel Trophy gestreden. Elke twee weken op zondag,

Nadere informatie

RS-Feva. Handleiding. RACING MANUAL (Part I)

RS-Feva. Handleiding. RACING MANUAL (Part I) RS-Feva Handleiding RACING MANUAL (Part I) Datum: 8 oktober 2009 Alle foto s (behalve foto s 4-8 en A en B) en tekst zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen NIET gebruikt of gepubliceerd worden zonder

Nadere informatie

Wéér een rondje Schiermonnikoog,

Wéér een rondje Schiermonnikoog, Wéér een rondje Schiermonnikoog, Op zondag 25 sept. jl., het vaarseizoen was bijna voorbij, de jachthaven van Schiermonnikoog lag nog in diepe rust, maakten we in alle vroegte onze boten klaar om te vertrekken

Nadere informatie

VOLVO Ocean Race 2009

VOLVO Ocean Race 2009 VOLVO Ocean Race 2009 Rotterdam - Stockholm Nadat we na binnenkomst Rotterdam een paar dagen rust hadden gehad waarbij er ook weer bemanning gewisseld is zijn we bij de race voor Hoek van Holland geweest,

Nadere informatie

Hybride voortstuwing sloep met ballen

Hybride voortstuwing sloep met ballen Hybride voortstuwing sloep met ballen Sloep met ballen is een overnaads geklonken aluminium reddingssloep van 8,25 m met een gewicht van circa 2500 kilo. Voor deze sloep ben ik op zoek naar een hybride

Nadere informatie

Rondje Eierlandse Gat

Rondje Eierlandse Gat Rondje Eierlandse Gat Het Eierlandse Gat stond al zo lang als ik op het Wad vaar op mijn verlanglijstje. Waarom eigenlijk? Misschien wel de belangrijkste reden is de waarschuwing op kaart 1811.7: Op mij

Nadere informatie

Verklaring zeewaardigheid schip /zeevaardigheid schipper

Verklaring zeewaardigheid schip /zeevaardigheid schipper Naam: Polisnummer: Verklaring zeewaardigheid schip /zeevaardigheid schipper OM TE BEPALEN OF UW VAARTUIG VOLDOENDE ZEEWAARDIG IS EN U VOLDOENDE ZEEVAARDIG, DIENT U DE ONDERSTAANDE CHECKLIST IN TE VULLEN.

Nadere informatie

Halzen. met. Clipper Stad Amsterdam

Halzen. met. Clipper Stad Amsterdam Halzen met Clipper Stad Amsterdam Hier weer een klein theorie lesje manoeuvreren onder zeil met Clipper Stad Amsterdam. Als je het vorige stukje dat ik had geschreven hebt gelezen, dan weet je dat we het

Nadere informatie

1. Hieronder is een verkeerssituatie afgebeeld. Geen van beide schepen volgt stuurboordwal. Geef aan welk vaartuig voorrang heeft.

1. Hieronder is een verkeerssituatie afgebeeld. Geen van beide schepen volgt stuurboordwal. Geef aan welk vaartuig voorrang heeft. 43 Examen maart 2013 ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 2 maart 2013 Opmerking: Tenzij anders vermeld hebben de vragen betrekking op het APSB. Verklaring van de gebruikte symbolen 1. Hieronder is een verkeerssituatie

Nadere informatie

Les 5: Voorrangsregels Watersportvereniging Monnickendam

Les 5: Voorrangsregels Watersportvereniging Monnickendam Les 5: Voorrangsregels Watersportvereniging Monnickendam Binnenvaartpolitieregelement (BPR) REGELEMENT TER VOORKOMING VAN AANVARING OF AANDRIJVING OP DE OPENBARE WATEREN Net als op straat zijn er ook op

Nadere informatie

VKZ Voor en Door 2013

VKZ Voor en Door 2013 VKZ Voor en Door 2013 Er is niets zo de moeite waard als rondklooien in een Kolibri Eemnes 23 februari 2013 Ruim 10 jaar ervaring met Torretje, Kolibri 560 Sinds 2007 ervaringen met TOR, Kolibri 660 Doel

Nadere informatie

RS-Feva. Handleiding. RACING MANUAL (Part 2)

RS-Feva. Handleiding. RACING MANUAL (Part 2) RS-Feva Handleiding RACING MANUAL (Part 2) Datum: 8 oktober 2009 Alle foto s (behalve foto s 4-8 en A en B) en tekst zijn auteursrechtelijk beschermd en mogen NIET gebruikt of gepubliceerd worden zonder

Nadere informatie

Het Wad en zeekanoën: Vereiste vaardigheden. wadkanovaren.nl

Het Wad en zeekanoën: Vereiste vaardigheden. wadkanovaren.nl pagina 1 van 5 Vereiste vaardigheden wadkanovaren.nl Het staat iedereen vrij om met een kano het Wad op te gaan, maar verstandiger is om dat alleen te doen als je over voldoende kennis en vaardigheden

Nadere informatie

ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 19 november 2011

ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 19 november 2011 ALGEMEEN EN BEPERKT STUURBREVET 19 november 2011 Hieronder staan de vragen van het Stuurbrevet-examen van 19 november 2011. Het gedeelte Beperkt en het gedeelte Algemeen bestaan ieder uit 20 vragen (60

Nadere informatie

In zee met de BlindDate

In zee met de BlindDate In zee met de BlindDate Wat doet Zeilen met Visie? De dag was zeker geslaagd! Sommigen hebben het er nóg over! Tijdens het aan boord klauteren werd al snel duidelijk wat het betekent om geen of nauwelijks

Nadere informatie

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk

Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk Informatie over de versterking van de Noord-Hollandse kust Voor je spreekbeurt of werkstuk De kust is (niet) veilig! De dijk aan de kust van Petten ziet er zo sterk en krachtig uit, maar toch is hij niet

Nadere informatie

Wedstrijdbepalingen en Veiligheidsreglement

Wedstrijdbepalingen en Veiligheidsreglement Inhoud Doelstelling... 2 Regels... 2 Verantwoordelijkheid... 2 Uitnodiging / Mededelingen aan deelnemers... 2 Inschrijving... 3 Wijziging in de wedstrijdbepalingen... 3 Seinen op de wal... 3 Start en Finish...

Nadere informatie

Veiligheidsreader 27 e studenteneditie van de Race of the Classics

Veiligheidsreader 27 e studenteneditie van de Race of the Classics Veiligheidsreader 27 e studenteneditie van de Race of the Classics Zondag 29 maart tot en met zondag 5 april 2014 Inhoud Inleiding Veiligheid aan boord en in de havens s Avonds en s nachts Tips voor veiligheid

Nadere informatie

Science Fiction. Laser vuurpijlen in de praktijk

Science Fiction. Laser vuurpijlen in de praktijk Science Fiction Laser vuurpijlen in de praktijk Van alle gevaren die een zeiler bedreigen, is over boord vallen waarschijnlijk het grootste en meest reële. Snel teruggevonden worden door de achtergebleven

Nadere informatie

REGLEMENT VAN DE MATTENSCHIPPERSRACE BLOKZIJL-ZWARTSLUIS-BLOKZIJL te houden op zaterdag 28 april 2012

REGLEMENT VAN DE MATTENSCHIPPERSRACE BLOKZIJL-ZWARTSLUIS-BLOKZIJL te houden op zaterdag 28 april 2012 REGLEMENT VAN DE MATTENSCHIPPERSRACE BLOKZIJL-ZWARTSLUIS-BLOKZIJL te houden op zaterdag 28 april 2012 ALGEMENE VOORWAARDEN VOOR DE DEELNAME De schipper van elk deelnemend schip zal zich onderwerpen aan

Nadere informatie

JEUGDZEILEN KZVW. Praktijk en theorie. Jeudzeilopleiding Kustzeilvereniging Wassenaar

JEUGDZEILEN KZVW. Praktijk en theorie. Jeudzeilopleiding Kustzeilvereniging Wassenaar JEUGDZEILEN KZVW Praktijk en theorie 1. Catamaran zeilklaar maken 2. Hijsen en strijken van de zeilen 3. Stand en bediening van de fok 4. Overstag gaan als fokkenist 1. Stand en bediening van het grootzeil

Nadere informatie

Mamma vliegt steeds hoger.

Mamma vliegt steeds hoger. MEEUWTJE Meeuwtje is het verhaal van een jonge meeuw die zijn leefwereld verkent. Zijn moeder helpt hem daarbij, vooral door aan het eind van de dag nog eens na te gaan wat er allemaal voor dieren, kleuren

Nadere informatie

Tuigages voor zeiljachten. art.nr. 6.51.0245. Amsterdamse vaargids. art.nr. 6.51.2132. Dieselmotoren voor jachten. Zelf wind voorspellen

Tuigages voor zeiljachten. art.nr. 6.51.0245. Amsterdamse vaargids. art.nr. 6.51.2132. Dieselmotoren voor jachten. Zelf wind voorspellen De overtocht naar Zuid-Engeland EHBO Tuigages voor zeiljachten Boeier Friso Noord van de Zee art.nr. 6.51.0160 art.nr. 6.51.0165 art.nr. 6.51.0245 art.nr. 6.51.0690 art.nr. 6.51.0745 Het weerboekje De

Nadere informatie

Lekker leren zeilen op de Braassem

Lekker leren zeilen op de Braassem Lekker leren zeilen op de Braassem Inleiding Je kinderen gaan leren zeilen op de Braassem. We hopen dat de kinderen het snel op het water naar hun zin hebben en ze lol krijgen in het zeilen. Alles is daarop

Nadere informatie

Eigenlijk best dicht. op-en-neer naar Londen in het najaar

Eigenlijk best dicht. op-en-neer naar Londen in het najaar Eigenlijk best dicht op-en-neer naar Londen in het najaar We hebben plotseling tijd over en willen we nog wat gaan zeilen. Er komt een lange stabiele periode aan; oostelijke winden aan het begin van de

Nadere informatie

Heer, U kent mij als geen ander U weet of ik zit of sta en U kent ook mijn gedachten voordat ik iets zeggen ga

Heer, U kent mij als geen ander U weet of ik zit of sta en U kent ook mijn gedachten voordat ik iets zeggen ga Hieronder staan de teksten van nieuwe liedjes, zodat jullie ze thuis ook kunnen oefenen: 'k Heb Jezus nodig heel mijn leven 'k Heb Jezus nodig, heel mijn leven. 'k Heb Jezus nodig, dag aan dag, in m'n

Nadere informatie

Hoe zichtbaar ben ik eigenlijk.

Hoe zichtbaar ben ik eigenlijk. Titel: Hoe zichtbaar ben ik eigenlijk. Titeldia sheet 1 en 2 Mij is gevraagd om ook eens iets te vertellen overe de ervaringen van een vrijetijdsschipper met zichtbaarheid en dan met name met betrekking

Nadere informatie

Veiligheidsuitrusting zeiljachten

Veiligheidsuitrusting zeiljachten = aanwezig aan boord (kolom afvinken met X) 1 Algemeen 1.1 Kenterproof 1.1.1 Zelflozende kuip A A V A O 1.1.2 Kooktoestel geborgd A O V O O 1.1.3 Accu s geborgd A O V O O 1.1.4 Ankerbakdeksel geborgd A

Nadere informatie

De regels van het Wedstrijdzeilen een korte uitleg

De regels van het Wedstrijdzeilen een korte uitleg De regels van het Wedstrijdzeilen een korte uitleg Stefan Kruijswijk Navigator/Tacticus van de Xavante Disclaimer: Ik ben sinds 2000 navigator/tacticus op de Xavante, maar heb geen speciale licentie. Ik

Nadere informatie

INTRODUCTIE KEUS 22 FRIESE SPORTBOOT VAN DE WERELD TIJD NIEUWS IETS VOOR

INTRODUCTIE KEUS 22 FRIESE SPORTBOOT VAN DE WERELD TIJD NIEUWS IETS VOOR TIJD NIEUWS Open kielboot voor Friesland, het Wad, IJsselmeer, Zeeland, de kust en de hele wereld Ontwerpopdracht Eindproduct Kwaliteit VOOR IETS Versies INTRODUCTIE FRIESE SPORTBOOT VAN DE WERELD KEUS

Nadere informatie

Studiereisverslag Star Clipper

Studiereisverslag Star Clipper Studiereisverslag Star Clipper 14 t/m 18 augustus 2005, aangeboden door VCK Zeereizen. 1 Een geweldig zeilavontuur! U hoeft niet zelf te helpen, maar het mag wel! Informele sfeer, geen formele avonden.

Nadere informatie

Bart van Hussen - Schipper/Eigenaar Merellaan 14 5613 AL Eindhoven (M) +31 (06) 50 278 774 (E) info@windindezeilen.com (W) www.windindezeilen.

Bart van Hussen - Schipper/Eigenaar Merellaan 14 5613 AL Eindhoven (M) +31 (06) 50 278 774 (E) info@windindezeilen.com (W) www.windindezeilen. Bart van Hussen - Schipper/Eigenaar Merellaan 14 5613 AL Eindhoven (M) +31 (06) 50 278 774 (E) info@windindezeilen.com (W) www.windindezeilen.com #windindezeilen1 Wind in de Zeilen organiseert zeiltochten

Nadere informatie

Veilig varen doen we samen

Veilig varen doen we samen 10 gouden tips voor roeiers Veilig varen doen we samen Roeien op de Geldersche IJssel, Neder-Rijn, Lek, Pannerdensch Kanaal, Twentekanalen, Zwarte Water, Zwolle-IJsselkanaal en Meppelerdiep Veilig roeien

Nadere informatie

WELLNESS HARBOUR T LEUKEN. VEEL TE BIEDEN in het prachtige natuurgebied de Maasduinen.

WELLNESS HARBOUR T LEUKEN. VEEL TE BIEDEN in het prachtige natuurgebied de Maasduinen. WELLNESS HARBOUR T LEUKEN VEEL TE BIEDEN in het prachtige natuurgebied de Maasduinen. Wellness harbour t Leuken Jachthaven t Leuken is een naam die al tientallen jaren een begrip is in de watersport. Gastvrijheid

Nadere informatie

DRAAKZEILEN IN MUIDEN SEIZOEN 2014

DRAAKZEILEN IN MUIDEN SEIZOEN 2014 DRAAKZEILEN IN MUIDEN SEIZOEN 2014 Inleiding Zeilen met jachten van de al weer vijfentachtigjarige Internationale Drakenklasse op het IJsselmeer voor Muiden kent een lange historie over vele decennia met

Nadere informatie

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg.

Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Een week varen met de morgenster. Suzanne van Tilborg. Ik begon deze week met het gevoel ik heb er zin in en ik zie wel wat we allemaal gaat gebeuren, ik laat het wel op me afkomen. Na de eerste dag voor

Nadere informatie

Veiligheidsreader. 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014. Versie: 26-9-2014 Final

Veiligheidsreader. 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014. Versie: 26-9-2014 Final 9 e editie 14 oktober tot en met 19 oktober 2014 Versie: 26-9-2014 Final Inhoudsopgave 1. Inleiding p. 3 2. Veiligheid aan boord en in de havens p. 4 3. Veiligheid s avonds en s nachts p. 5 4. Tips voor

Nadere informatie

Seilmakeren Doublehanded 2012

Seilmakeren Doublehanded 2012 Seilmakeren Doublehanded 2012 JAGER doet al jaren mee aan de Coldhanded, 50 Mijl en 1000 Mijl Race. Allemaal tweemanswedstrijden die ik voornamelijk met Jaap Russchen zeilde. We kennen het vaargebied uit

Nadere informatie

Een dagje zeilen (groep 4)

Een dagje zeilen (groep 4) Een dagje zeilen (groep 4) Doelstelling: Tactiele stimulatie en samenwerking. Er wordt gewerkt in tweetallen. 1 kind zit op een stoel, met de leuning naar de zijkant, zodat de rug helemaal beschikbaar

Nadere informatie

Holland Marine Hardware Nieuwsbrief Juni 2011 I N H O U D. 1. Nieuwe demo RM-1060 afgeleverd. 1. RM-1060 afgeleverd

Holland Marine Hardware Nieuwsbrief Juni 2011 I N H O U D. 1. Nieuwe demo RM-1060 afgeleverd. 1. RM-1060 afgeleverd Holland Marine Hardware Nieuwsbrief Juni 2011 1. Nieuwe demo RM-1060 afgeleverd Vervolgens is alles op alles gezet om de TienZestig op tijd klaar te krijgen voor de ronde om Noord Holland welke op 17 juni

Nadere informatie

In 1618 vaart Jan Janse met zijn schip in de buurt van de Canarische Eilanden als het plotseling hard begint te waaien. Hij stuurt als de bliksem

In 1618 vaart Jan Janse met zijn schip in de buurt van de Canarische Eilanden als het plotseling hard begint te waaien. Hij stuurt als de bliksem Enteren De eerste maanden op het kaperschip zijn machtig mooi. Jan geniet van het leven op zee: dit is nog eens wat anders dan een boottochtje op het Spaarne. Iedere keer als ze een Spaans galjoen op volle

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF Oktober 2010

NIEUWSBRIEF Oktober 2010 NIEUWSBRIEF Oktober 2010 Beste Albin Motorboot Vaarders, Hierbij ontvangt u de nieuwe nieuwsbrief, editie najaar 2010. Veel leesplezier, en u weet het: elke reactie van u is welkom op ons e-mail adres

Nadere informatie

K.W.V. De Kaag 8 uur op de Kaag 4 oktober 2015 Versie 15.01

K.W.V. De Kaag 8 uur op de Kaag 4 oktober 2015 Versie 15.01 K.W.V. De Kaag 8 uur op de Kaag 4 oktober 2015 Versie 15.01 Programma Zaterdag 3 oktober Tussen 19.00 en 20.00 uur Laatste mogelijkheid tot inschrijven en ophalen programmaboekje Zondag 4 oktober 7:00:

Nadere informatie

FMCW radar Een radar revolutie?

FMCW radar Een radar revolutie? FMCW radar Een radar revolutie? Navigatie Symposium, 25 nov 2011 Egenolf van Stein Callenfels De Riddle Aluminium Atlantic 36 Dick Zaal Verlengd van 11.00 tot 13,60 m Uitgerust voor lange tochten Broadband

Nadere informatie

Robinson Crusoe. Daniel Defoe

Robinson Crusoe. Daniel Defoe Robinson Crusoe Robinson Crusoe maakt deel uit van de reeks Wereldverhalen van Uitgeverij Eenvoudig Communiceren. Wereldverhalen is een serie beroemde verhalen. Uitgeverij Eenvoudig Communiceren Postbus

Nadere informatie

Toelichting op de veiligheidslijst (versie 3.0)

Toelichting op de veiligheidslijst (versie 3.0) Toelichting op de veiligheidslijst (versie 3.0) Algemeen De categorie toertochten geldt voor alle door de NVvT georganiseerde tochten. De volgende categorieën toertochten worden onderscheiden: 1. >100

Nadere informatie

Een mysterieuze uitnodiging

Een mysterieuze uitnodiging Een mysterieuze uitnodiging Het begon allemaal op een avond in september. Ik had net een nieuw artikel ingeleverd bij De Wakkere Muis, de krant van mijn broer, Geronimo Stilton. Het was een nogal eenvoudig

Nadere informatie

Berichtjes uit de korpsen 1 e halfjaar 2014

Berichtjes uit de korpsen 1 e halfjaar 2014 Berichtjes uit de korpsen 1 e halfjaar 2014 Met hulp van de zeekadetten Op 14 juni 2014 schoven de Harlingers voor de vijfde keer aan bij het Parkontbijt in de Engelse tuin. Deze keer had het Parkontbijt

Nadere informatie

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet.

Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Bezoek op kantoor Papa en mama hebben ruzie. Ton en Toya vinden dat niet leuk. Papa wil graag dat Ton en Toya bij hem op bezoek komen, maar van mama mag dat niet. Ton en Toya hebben wat problemen thuis.

Nadere informatie

Op Pad Met de Norman

Op Pad Met de Norman Op Pad Met de Norman Een weekje Wad eind Oktober 2011 Sjoerd de Jong Voorbereiding In de laatste week van Oktober heeft ondergetekende samen met Eric Radstok een bootje gehuurd om het wad onveilig te gaan

Nadere informatie

AIS nader verklaard. Wat zijn de functies van AIS?

AIS nader verklaard. Wat zijn de functies van AIS? AIS nader verklaard AIS (Automatic Identification System) is de naam van een systeem waarmee het voor schepen mogelijk is om andere schepen te identificeren, en om de voortbeweging van deze schepen te

Nadere informatie

Waarom deze boot? Joop de Jong (47) Klasse IOM of 1-meterklasse Lengte 100 cm Nieuwprijs complete set vanaf 700 Website www.iomzeilen.nl.

Waarom deze boot? Joop de Jong (47) Klasse IOM of 1-meterklasse Lengte 100 cm Nieuwprijs complete set vanaf 700 Website www.iomzeilen.nl. Waterlanders Hoe klein de bootjes ook zijn, het fanatisme van modelzeilers is er niet minder om. En noem hen geen knutselaars, dit zijn stuk voor stuk echte wedstrijdzeilers, ieder in hun eigen klasse.

Nadere informatie

AANKONDIGING. Zeilrace & Rally. organiseert in samenwerking met Jachtclub Scheveningen de Wedstrijd en Rally. Scheveningen Cork

AANKONDIGING. Zeilrace & Rally. organiseert in samenwerking met Jachtclub Scheveningen de Wedstrijd en Rally. Scheveningen Cork AANKONDIGING Zeilrace & Rally organiseert in samenwerking met Jachtclub Scheveningen de Wedstrijd en Rally Scheveningen Cork Start: Zaterdag 13 juli 2013 om 18.00 uur UITNODIGING Het bestuur van Zeilrace

Nadere informatie

Watersport Vereniging Lelystad

Watersport Vereniging Lelystad Watersport Vereniging Lelystad NIEUWSBRIEF 55 van 28 februari 2014 VAN HET BESTUUR Even Bijpraten Stilte voor de storm kunnen we deze periode van het jaar wel noemen. In de haven is het nog een rustige

Nadere informatie

Ein besonderes Angebot für deutschen Gäste. Klicken Sie bitte hier.

Ein besonderes Angebot für deutschen Gäste. Klicken Sie bitte hier. http://www./ Stoer zeilen... of Page 1 of 15 Treb Charter 2011 Privacy Policy Terms of Use... relaxt al keuvelend en/of borrelend echt genieten :-) info: 06-538 535 15 Home Aanbieding Nieuws Contact A

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

S(~DI~PI~N. NIEUWSIJlUEf NUMMElt 11,.JULI 2015

S(~DI~PI~N. NIEUWSIJlUEf NUMMElt 11,.JULI 2015 S(~DI~PI~N IN}IOUD Het roer gaat om Oproep De Droom van de schepencarrousel Doelstellingen Markante schepen in beweging Professionaliseren Nieuwe schepen Schepen carrousel en social media Donateur worden

Nadere informatie

Zeil insigne kielboot 1. Termen... 2. Zeil standen... 3. Overstag... 4. Gijpen... 5. Stormrondje... 5 BPR... 6. Regels... 6. 1 Goed zeemanschap...

Zeil insigne kielboot 1. Termen... 2. Zeil standen... 3. Overstag... 4. Gijpen... 5. Stormrondje... 5 BPR... 6. Regels... 6. 1 Goed zeemanschap... Inhoud Termen... 2 Zeil standen... 3 Overstag... 4 Gijpen... 5 Stormrondje... 5 BPR... 6 Regels... 6 1 Goed zeemanschap... 6 2 Een klein schip wijkt voor een groot schip... 6 3 Kleine schepen onderling...

Nadere informatie

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters i VWJL1. 1 U J I YV/V/1 11VI VJW een genot om mee te varen ff. 50 2 De Saffier 6.50, een sensatie in open zeiljachten! Wie vandaag de dag een open zeiljacht wil aanschaffen heeft genoeg keuze. De juiste

Nadere informatie

Nieuwsbrief PhoeniX Sailing 3 juli 2007 4 e jaargang no. 3. Clubkampioenschap Zeilen K.A.R.&Z.V. De Hoop

Nieuwsbrief PhoeniX Sailing 3 juli 2007 4 e jaargang no. 3. Clubkampioenschap Zeilen K.A.R.&Z.V. De Hoop Nieuwsbrief PhoeniX Sailing 3 juli 2007 4 e jaargang no. 3 Clubkampioenschap Zeilen K.A.R.&Z.V. De Hoop Op zondag 10 juni 2007 is het Clubkampioenschap Zeilen van de Koninklijke Amsterdamsche Roei- en

Nadere informatie

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster

Liedjes Kerstmusical: Volg die ster 14-1: Waar ben je geboren Waar ben je geboren, waar kom je vandaan Waar is het begonnen, waar is het ontstaan Waar ken jij de weg zelfs met je ogen dicht Waar ben je geboren, waar zag jij het licht Iedereen

Nadere informatie

Wedstrijdbepalingen Teamwedstrijden Regenbogen

Wedstrijdbepalingen Teamwedstrijden Regenbogen Wedstrijdbepalingen Teamwedstrijden Regenbogen Artikel 1 1.1 De Wedstrijdserie is onderworpen aan de regels zoals gedefinieerd in de Regels voor Wedstrijdzeilen, inclusief Appendix D. 1.2 De bepalingen

Nadere informatie

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters

anwb.nl/watersport, de site voor watersporters VAARIMPRESSIE KoopMMS zx PM ui (er Eigenzinnig 42 2212010 IANWBWATERSPORT.li 2 Op de Hiswa te Water zagen we de Koopmans 28 Daysailer voor het eerst in levende lijve. We vonden hem eigenwijs genoeg om

Nadere informatie

Nieuwsbrief 12. Een spannend weekend met de toekomstige WoonMeerders bij het korps Commando s in Waspik

Nieuwsbrief 12. Een spannend weekend met de toekomstige WoonMeerders bij het korps Commando s in Waspik Stichting WoonMere Nieuwsbrief 12 Het weekendje met de Korps Commando s Wat ik in de vorige nieuwsbrief al vertelde, zijn alle toekomstige bewoners van WoonMere in het weekend van 15, 16 en 17 mei met

Nadere informatie

Watersportvereniging Brouwershaven

Watersportvereniging Brouwershaven Watersportvereniging Brouwershaven Notice of race 20 en 21 juni 2014 - Brouwse Classic s Regatta (BCR) 1. Reglementen. 1.1 Op wedstrijden zijn van toepassing de regels voor wedstrijdzeilen 2013-2016 (RvW),

Nadere informatie

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen

wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen Geloven, wat is dat eigenlijk? Denk mee over acht grote vragen pagina 10 Hoe is de wereld ontstaan? pagina 26 Waarom bestaat de mens? pagina 42 Wat is geloven? pagina 58 Wie is God? pagina 74 Waarom heeft

Nadere informatie

Man overboord! Voorkomen en handelswijze. Man overboord! Veilig schip

Man overboord! Voorkomen en handelswijze. Man overboord! Veilig schip Man overboord! Voorkomen en handelswijze Man overboord! Als iemand aan boord deze kreet slaakt, is een nachtmerrie begonnen. Lijkt de situatie eerst nog overzichtelijk en kan iedereen nog lachen, al snel

Nadere informatie

Willen de inschrijvers die automatische incasso hebben ingevuld alsnog zelf de betaling verrichten?

Willen de inschrijvers die automatische incasso hebben ingevuld alsnog zelf de betaling verrichten? Belangrijk: Willen de inschrijvers die automatische incasso hebben ingevuld alsnog zelf de betaling verrichten? We beginnen natuurlijk met de sponsors: dringend advies: kijk er even goed naar want áls

Nadere informatie

Ik vind zelf dat ik best veel geleerd heb vooral over het touwwerk, had de week alleen iets anders willen beginnen.

Ik vind zelf dat ik best veel geleerd heb vooral over het touwwerk, had de week alleen iets anders willen beginnen. De week op de morgenster, Maurits cleijne. Ik begon de week met een heel goed gevoel over deze tocht naar engeland, had er zeer veel zin in, en ging er voor. Toen ik de eerste dag op de morgenster kwam

Nadere informatie

SPLASH SNEL EN SPECTACULAIR. www.splashboats.com

SPLASH SNEL EN SPECTACULAIR. www.splashboats.com SPLASH SNEL EN SPECTACULAIR www.splashboats.com SPLASH GREEN SPLASH BLUE SPLASH RED SNEL EN SPECTACULAIR De Splash is speciaal ontworpen voor jonge zeilers van 13 t/m 19 jaar. De Splash is niet alleen

Nadere informatie

'De een spaart postzegels, ik zeil wedstrijden...'

'De een spaart postzegels, ik zeil wedstrijden...' foto team happy Tekst Laurens van Zijp 'De een spaart postzegels, ik zeil wedstrijden...' Hij zit dit jaar op de kop af 50 jaar in 'het vak'. Fred Imhoff zeilde in 1957 voor het eerst wedstrijd. In de

Nadere informatie

Mededelingen aan deelnemers zullen worden vermeld op het officiële mededelingenbord dat is geplaatst in het clubhuis t Boordlicht van WSV de Spiegel

Mededelingen aan deelnemers zullen worden vermeld op het officiële mededelingenbord dat is geplaatst in het clubhuis t Boordlicht van WSV de Spiegel Wedstrijdbepalingen voor het Sharpie klasseevenement georganiseerd door WSV de Spiegel in samenwerking met het Watersportverbond van 29-08 tot 30-08-2015 op de Spiegelplas 1 REGELS 1.1 De wedstrijdserie

Nadere informatie

KINDEREN VAN HET LICHT

KINDEREN VAN HET LICHT KINDEREN VAN HET LICHT Verteller: Het gebeurde in een donkere nacht, heel lang geleden, dat er herders in het veld waren, die de wacht hielden over hun schapen. Zij stonden net wat met elkaar te praten,

Nadere informatie

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden.

Wat het effect van een vraag is, hangt sterk af van het soort vraag. Hieronder volgen enkele soorten vragen, geïllustreerd met voorbeelden. Actief luisteren Om effectief te kunnen communiceren en de boodschap van een ander goed te begrijpen, is het belangrijk om de essentie te achterhalen. Je bent geneigd te denken dat je een ander wel begrijpt,

Nadere informatie

Reisvoorbereiding. Ivar ONRUST

Reisvoorbereiding. Ivar ONRUST Reisvoorbereiding Ivar ONRUST Op ruim water is een andere voorbereiding nodig dan voor het varen op plassen en rivieren. Men heeft hier dan ook een andere uitrusting nodig van schip en bemanning Sinds

Nadere informatie

AANKONDIGING. te houden op. donderdag 28 en vrijdag 29 mei 2015

AANKONDIGING. te houden op. donderdag 28 en vrijdag 29 mei 2015 AANKONDIGING voor de 69 e HARLINGEN - TERSCHELLING - RACE te houden op donderdag 28 en vrijdag 29 mei 2015 Beste zeiler/zeilster, Hierbij nodigen wij u uit om deel te nemen aan de HT-Race. Uiteraard gaan

Nadere informatie

IT SAILS 2016: Network to the Extreme

IT SAILS 2016: Network to the Extreme IT SAILS 2016: Network to the Extreme De sportieve krachtmeting tussen IT-bedrijven op het water Deelnemersinformatie & prijzen voor IT-bedrijven IT SAILS 2016 Dé terugkerende zeilregatta voor de Nederlandse

Nadere informatie

Meezeilen vanuit Kos. Actief zeezeilen

Meezeilen vanuit Kos. Actief zeezeilen Meezeilen vanuit Kos Actief zeezeilen Van mei tot en met oktober varen we elke week vanuit Kos langs de twaalf eilanden van de Dodekanesos. Een zeezeiltocht vanaf Kos verzekert je van een vakantie volop

Nadere informatie

Oude Glorie. Evenementen. Nieuwsbrief jaargang 1, nummer 7. Onregelmatig (als er iets te melden valt) 10 september 2015. Website Oude Glorie

Oude Glorie. Evenementen. Nieuwsbrief jaargang 1, nummer 7. Onregelmatig (als er iets te melden valt) 10 september 2015. Website Oude Glorie Oude Glorie Nieuwsbrief jaargang 1, nummer 7 Onregelmatig (als er iets te melden valt) 10 september 2015 Website Oude Glorie De een is op weg naar het volgende evenement, de ander ligt al weer in de thuishaven.

Nadere informatie

Verslag Single handed 2014

Verslag Single handed 2014 Verslag Single handed 2014 Gert Jan Koele Swinde Dehler39 oktober 2014 1 Herfst 2014 De Swinde heeft een vaste ligplaats in de Flevo Marina en was dus reeds in de starthaven. Vrijdagmiddag; na eerst een

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF DARES R09-UTRECHT SPECIALE DDW UITGAVE

NIEUWSBRIEF DARES R09-UTRECHT SPECIALE DDW UITGAVE NIEUWSBRIEF DARES R09-UTRECHT SPECIALE DDW UITGAVE Inhoud Voorwoord Uitgebreid verslag met veel foto s van het DARES Deelnemers Weekend Voorwoord Deze extra nieuwsbrief is een uitgave van DARES R09-Utrecht

Nadere informatie

Regioteam Rivierengebied Watersportverbond. Nieuwsbrief 1. April 2016

Regioteam Rivierengebied Watersportverbond. Nieuwsbrief 1. April 2016 Nieuwsbrief 1 April 2016 ----------------------------------------------------------------------------------- In deze Nieuwsbrief: v Voorwoord van onze voorzitter. v Uitbreiding Beatrixsluis te Vreeswijk

Nadere informatie

zie voor alle foto's ons Foto Album)

zie voor alle foto's ons Foto Album) zie voor alle foto's ons Foto Album) Zaterdag 12 september 07.00 uur begonnen 14 enthousiaste vissers aan de tweede karperwedstrijd uitgeschreven door Hengelsportvereniging Velsen. Deze locatie was op

Nadere informatie

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT

HANDIG ALS EEN HOND DREIGT l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n HANDIG ALS EEN HOND DREIGT OVER HOUDEN VAN HUISDIEREN HIER LEES JE HANDIGE INFORMATIE OVER HONDEN DIE DREIGEN. JE KUNT

Nadere informatie

Aankondiging. Schuttevaerrace

Aankondiging. Schuttevaerrace Aankondiging voor de Schuttevaerrace Van vrijdag 5 tot en met zondag 7 juni 2015 op het IJsselmeer en de Waddenzee. Georganiseerd door de Koninklijke Watersportvereniging Sneek in samenwerking met de stichting

Nadere informatie

Yvonne van Daal 67, opgegroeid in Sint Anthonis en getrouwd met Koen Geurts 62, geboren en getogen in Cuijk.

Yvonne van Daal 67, opgegroeid in Sint Anthonis en getrouwd met Koen Geurts 62, geboren en getogen in Cuijk. Hoe het begon. Even voorstellen. Wij zijn Yvonne en Koen. Yvonne van Daal 67, opgegroeid in Sint Anthonis en getrouwd met Koen Geurts 62, geboren en getogen in Cuijk. Ik (Koen) zeil al sinds mijn 12 e

Nadere informatie

6.4. 12.4.2015 Lemmer (NL) Kiel (D) 6 zeildagen + voorovernachting De overtocht onze klassiker

6.4. 12.4.2015 Lemmer (NL) Kiel (D) 6 zeildagen + voorovernachting De overtocht onze klassiker 6.4. 12.4.2015 Lemmer (NL) Kiel (D) 6 zeildagen + voorovernachting De overtocht onze klassiker Met seizoenbegin in april ontwaakt de Banjaard uit de winterslaap: op naar de Oostzee! IJsselmeer, Noordzee

Nadere informatie

SAIL 2015 Zaandam-Amsterdam

SAIL 2015 Zaandam-Amsterdam SAIL 2015 Zaandam-Amsterdam Eens in de vijf jaar is het tijd voor Sail Amsterdam. Tientallen tallships en honderden andere zeilschepen zijn dan in Amsterdam te gast voor een van de grootste nautische zeilspektakels.

Nadere informatie

Basis gedragsregels & veiligheid sloeproeien

Basis gedragsregels & veiligheid sloeproeien Basis gedragsregels & veiligheid sloeproeien Indeling presentatie Basis verkeersregels (herhaling voor mensen met eerdere opleiding) Suggesties tav gedrag en veiligheid - Varen doe je samen Tips van de

Nadere informatie

Opvallend genoeg? AIS!

Opvallend genoeg? AIS! NAV Recreatievaart 2008 Veiligheid door Communicatie Nederlands Instituut voor Navigatie HISWA te Water IJmuiden 5 september 2008 Wim van der Heijden Ship Monitoring Consultancy Radar reflectors Gezien

Nadere informatie

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3:

lesbrieven geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het leerkrachtenbestand Lesbrief 3: lesbrieven leerkrachtenbestand Lesbrief 3: geluidsgolven avonturenpakket de uitvinders en het VERBORGEN OOG Copyright De Uitvinders Uitgave 2014 Versie 3.0 KAPITEINS LOGBOEK derde Logboekbericht De kok

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

Elk vaartuig dat geschikt is als vervoersmiddel op het water. Een boot die door spierkracht wordt voortbewogen.

Elk vaartuig dat geschikt is als vervoersmiddel op het water. Een boot die door spierkracht wordt voortbewogen. H3 PR 3.1 Het innenvaartpolitiereglement Voordat we het water op kunnen moeten we goed weten wanneer je wel of geen voorrang hebt. Daarvoor bestaat het innenvaartpolitiereglement. Wanneer je de regels

Nadere informatie

LOKALE WEDSTRIJDBEPALINGEN

LOKALE WEDSTRIJDBEPALINGEN LOKALE WEDSTRIJDBEPALINGEN (versie 1.4) OLDENSAIL op zaterdag 28 juni 2014 Georganiseerd door OLDENSAIL in samenwerking met de WaterSportvereniging Heeg 1. De van toepassing zijnde bepalingen. Op de wedstrijdserie

Nadere informatie