Samenvatting. Hoofdstuk 1. Verwijderen van bronchiaal mucus na uitgebreide chirurgie

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Samenvatting. Hoofdstuk 1. Verwijderen van bronchiaal mucus na uitgebreide chirurgie"

Transcriptie

1 Verwijderen van bronchiaal mucus na uitgebreide chirurgie Hoofdstuk 1 Postoperatieve pulmonale complicaties werden voor het eerst geïdentificeerd in Postoperatieve longcollaps werd toegedicht aan occlusie van de luchtwegen door mucus. Aanvullend onderzoek rapporteerde postoperatieve hypoxemie en longcollaps door oppervlakkig ademen na laparotomie. Ondanks de verbeteringen in operatietechnieken en ondersteunende medicatie bleef de morbiditeit als gevolg van de postoperatieve pulmonale pathologie een groot probleem. De veronderstelde mechanismen, de pathogenese van postoperatieve abnormaliteiten zijn weinig veranderd sinds het begin van de 20 ste eeuw. Twee basistheorieën zijn nog steeds van kracht, regionale hypoventilatie en retentie van mucus. Pathologische veranderingen in adempatroon en onvermogen om mucus te mobiliseren worden beschreven in dit hoofdstuk. Belangrijke elementen, die preoperatief bijdragen aan hypoventilatie zijn; hogere leeftijd, overgewicht en ondervoeding, roken en Chronische Aspecifieke Respiratoire Aandoeningen (CARA). Tijdens de operatie zijn algehele anesthesie en de incisieplaats factoren die tot luchtwegproblemen kunnen leiden. De ernst van de postoperatieve pijn kan afhankelijk zijn van het type chirurgie, plaats van incisie, leeftijd van de patiënt, de individuele respons op stress van de operatie, de persoonlijkheid van de patiënt, eerdere pijnervaringen, culturele achtergrond en conditionering. Een van de eerste publicaties over het te verhogen inspiratoire volume door ademhalingsoefeningen en manuele ondersteuning tijdens expiratoire manoeuvres zoals hoesten, werd beschreven door MacMahon in Tegenwoordig zijn er publicaties aanwezig, die de herkenbare fysiologische veranderingen tijdens de postoperatieve periode goed beschrijven. Deze 113

2 publicaties staven empirisch de rol van de fysiotherapeutische behandelingen om hypoventilatie en mucusretentie te voorkomen of te minimaliseren. Tijdens de intubatiefase wordt een endotracheaal bronchiaal toilet gedaan om mucusplugging in de grote luchtwegen te voorkomen. De American Association for Respiratory Care beschreef in 1993 een consensus richtlijn over endotracheaal bronchiaal toilet. Veel indicaties worden hierin genoemd, zoals rhonchi of luidruchtige ademhaling, verhoogde piek inspiratoire drukken of verlaagde teugvolumes, zichtbaar secreet in de luchtwegen, veranderingen in flow en drukken, vermoedelijke aspiratie, klinisch verhoogde ademarbeid, verslechtering van arteriële bloedgaswaarden, radiologische veranderingen consistent met mucusretentie, noodzaak om sputumspecimen te verkrijgen, doorgankelijkheid en integriteit van de kunstmatige luchtweg waarborgen, afwezigheid van een hoestprikkel en de aanwezigheid van atelectase of consolidatie. Deze klinische data omvatten observatie elementen zoals auscultatie, interpretatie van vitale tekenen o.a. hartfrequentie, bloeddruk, ademhalingsfrequentie en patroon, hoest mogelijkheid, sputum karakteristieken en mechanische beademingsparameters. Deze klinische blik moet voorafgaand, tijdens en na het endotracheaal bronchiaal toilet beoordeeld worden, om tot een overwogen indicatie en evaluatie van de procedure te komen. Endotracheaal bronchiaal toilet kan ongewenste bijwerkingen veroorzaken; enkele studies beschrijven cardiale ritmestoornissen en zuurstof desaturatie tijdens zuigen. Om deze bijwerkingen te behandelen wordt geadviseerd om de long manueel te hyperinfleren met het balloneren. Deze techniek beschrijft het met een ballon longweefsel voorzien van zuurstof door de ademfrequentie en/of het teugvolume te vergroten. Na de intubatiefase dienen patiënten voldoende longvolume te behouden om pulmonale complicaties te voorkomen. Om voldoende longvolume te behouden zijn ademhalingsoefeningen belangrijk om het ademniveau boven closing capacity te houden, een niveau waarop luchtwegen collaberen. Incentive spirometry werd bedacht om de patiënt te stimuleren om zelfstandig en onder supervisie ademhalingsoefeningen uit te voeren. De cardiovasculaire en respiratoire effecten van immobiliteit of bedrust zijn goed gedocumenteerd. Deze omvatten reductie in statische en dynamische 114

3 longvolumina, in het bijzonder functionele residuaal capaciteit, reductie in P a 0,2, vermindering van V0 2 max, cardiale output en slagvolume, verhoogde hartfrequentie en orthostatische intolerantie. In verhouding tot het bovenstaande is er weinig onderzoek gedaan naar expiratoire technieken, zoals huffen en hoesten, die het effect van mucusmobiliserende technieken in de postoperatieve fase vergelijken. Postoperatieve mucus clearance bij patiënten na een hoge abdominale en thorax operatie is dagelijkse routine. Deze routine zou geëvalueerd moeten worden, in het bijzonder tijdens en direct na de intubatiefase. Hoofdstuk 2 Endotracheaal zuigen in geïntubeerde patiënten wordt routinematig uitgevoerd op de meeste Intensive Care units, doch kan negatieve effecten hebben. Het doel van onze studie was het effect tussen routinematig versus minimaal invasief luchtweg zuigen te onderzoeken. Onze hypothese was, dat on-demand minimaal invasief luchtweg zuigen minder negatieve effecten had in vergelijking tot routinematig endotracheaal zuigen, maar gelijkwaardig in intubatieduur, lengte van IC verblijf en IC mortaliteit zou zijn. In een gerandomiseerd klinisch onderzoek op twee IC s in het Universitair Medisch Centrum Groningen, werden 383 patiënten die langer dan 24 uur beademd waren geïncludeerd. Routinematig endotracheaal zuigen (RES) (n=197) met een 49 cm lange zuigcatheter werd vergeleken met de on-demand minimaal invasieve luchtweg zuigen (MIAS) (n=186) met een 29 cm lange zuigcatheter. Geen verschil werd gevonden tussen de routinematige endotracheaal gezogen groep en de minimaal invasief gezogen groep in intubatieduur, IC verblijf, IC mortaliteit en prevalentie van pulmonale infecties. De aan het zuigen gerelateerde, negatieve effecten ontstonden significant meer frequent in de RES interventies dan in de MIAS interventies; verlaagde zuurstof saturatie, verhoogde systolische bloeddruk, verhoogde pulse pressure rate en bloed in mucus. 115

4 Concluderend laat deze studie zien dat minimaal invasief luchtweg zuigen in geïntubeerde patiënten minder negatieve (bij)werkingen heeft dan routinematige endotracheaal zuigen, zonder inferieur te zijn wat betreft intubatieduur, IC verblijf en mortaliteit. Hoofdstuk 3 Veel patiënten hebben na ontslag uit de Intensive Care unit (IC) een onplezierige herinnering aan routinematig endotracheaal zuigen. Onze hypothese was, dat door minimaal invasief luchtweg zuigen, discomfort en mogelijk stress verminderd zou zijn, resulterend in minder herinnering. In een prospectief gerandomiseerd klinisch onderzoek op twee IC s in het Universitair Medisch Centrum Groningen zijn volwassen patiënten die langer dan 24 uur geïntubeerd en beademd zijn, geïncludeerd. Patiënten ondergingen of routinematig endotracheaal zuigen (RES) of minimaal invasief luchtweg zuigen (MIAS), gedurende de gehele duur van intubatie. Binnen drie dagen post-ic-ontslag werden alle patiënten geïnterviewd betreffende herinnering en discomfort van zuigen. De ernst van discomfort werd gekwantificeerd op een visueel analoge schaal (VAS). We analyseerden data van 208 patiënten (RES: n=113, en MIAS: n=95). Een significant lagere prevalentie in herinnering van luchtweg zuigen werd gevonden in de MIAS groep (20%) vergeleken met de RES groep (41%). Geen significant verschil werd gevonden in de ernst van discomfort tussen de RES en MIAS groep. Concluderend, minimaal invasief luchtweg zuigen resulteert in een lagere prevalentie in herinnering van luchtweg zuigen dan routinematig endotracheaal zuigen, behalve in discomfort. Hoofdstuk 4 Routinematig endotracheaal zuigen (RES) resulteerde in een stijging van systolische bloeddruk en verhoogde pulse-pressure rate suggestief als het gevolg van stress. Deze studie werd opgezet om de volgende hypothese te testen: 116

5 minimaal invasief luchtweg zuigen (MIAS) provoceert een lagere stress response dan RES. Arteriële bloedmonsters werden verzameld op tijdstippen voorafgaand aan (T0), 1 minuut na (T1) en 15 minuten na de zuigprocedure (T15) via een arteriële lijn. Na een uitwasperiode van drie uur werd de tweede interventie uitgevoerd. Bloedmonsters werden geanalyseerd op noradrenaline, adrenaline en cortisol waarden. In deze studie werden 16 patiënten geïncludeerd. Baseline waarden van noradrenaline, adrenaline en cortisol waren verhoogd. In de RES groep werd een significante toename in noradrenaline en cortisol waarden tussen T0 en T1 gevonden. Dit was niet het geval in de MIAS groep. Adrenaline waarden werden niet significant beïnvloed in beide groepen. RES veroorzaakt een significante stijging in noradrenaline en cortisol response vergeleken met de MIAS interventie, wat suggereert dat RES lijdt tot hogere stress waarden. RES zou een meer stressvolle interventie kunnen zijn dan MIAS. Hoofdstuk 5 Retrospectief evalueren van discomfort is moeilijk, omdat de herinnering van stressvolle gebeurtenissen mogelijk beïnvloed wordt door sedatieve medicatie en ernstig ziek zijn gedurende de Intensive Care periode. Het doel van de studie was om de volgende vragen te onderzoeken: a) Wat is de incidentie van discomfort aangegeven door patiënten die onlangs ontslagen zijn van de IC, b) Wat zijn de gerapporteerde bronnen van discomfort, c) Wat is de feitelijke herinnering over hun verblijf in de IC en d) Is discomfort meer gerapporteerd bij patiënten met een goede feitelijke herinnering? Alle IC patiënten ouder dan 18 jaar die langdurige tracheale en mechanische beademing nodig hadden werden in de studie geïncludeerd. Binnen drie dagen na ontslag van de IC werd een gestructureerd interview met iedere individuele patiënt gehouden. De patiënten werd gevraagd om antwoord te geven op 14 vragen over het milieu en de omgeving van de IC. 117

6 Aansluitend werd gevraagd of zij zich discomfort herinnerden gedurende hun verblijf en zo ja, welke bronnen van discomfort zij zich konden herinneren. Als match, qua geslacht en leeftijd van de IC groep werd een referentie groep, van chirurgische patiënten van de gewone afdelingen samengesteld om de vragenlijst te valideren. In deze studie werden 125 patiënten, ontslagen van de IC, geïncludeerd. Data van 123 IC patiënten en 48 afdelingspatiënten werden geanalyseerd. De prevalentie van algemeen discomfort bij IC patiënten was 54% (n= 66). Deze 66 patiënten werd gevraagd om de bronnen van het discomfort te benoemen. De aanwezigheid van de endotracheale tube, hallucinatie en medische interventies werden geïdentificeerd als grote bronnen van discomfort. De mediaan (minmax) score van feitelijke herinnering van IC patiënten was 15 (0-28). De mediaan (min-max) score van feitelijke herinnering in de referentie groep was 25 (19-28). Analyse liet zien dat discomfort positief gerelateerd was aan feitelijke herinnering. Discomfort werd voornamelijk veroorzaakt door de aanwezigheid van de endotracheale tube, medische activiteiten en lawaai. Hallucinatie werd aangegeven door patiënten met een hogere leeftijd. Pijn werd aangegeven door voornamelijk jongere patiënten. Hoofdstuk 6 Verondersteld wordt dat afname in longfunctie na grote abdominale chirurgie wordt gedetecteerd door middel van dagelijkse observatie in ademhalingspatroon in samenhang met de evaluatie van pijn intensiteit. Het meten van longfunctie wordt meestal niet meegenomen in de klinische beoordeling van de patiënt gedurende de postoperatieve periode. Het doel van deze studie was om te onderzoeken of er een relatie bestaat tussen klinische observatie van de ademhaling (COB), pijn intensiteit en de afname in longfunctie. In onze studie deden 89 patiënten mee, die opgenomen waren voor electieve grote midden- en bovenbuikoperatie. COB omvatte de volgende parameters: Abdominale expansie, Laterale expansie, Hoog thoracale expansie, 118

7 Paradoxale ademhaling, Symmetrie van thorax expansie, Mogelijkheid om te hoesten, Mogelijkheid om te huffen en Klinische tekenen van mucus retentie. Pijn intensiteit werd beoordeeld door gebruik van een visueel analoge schaal. FEV 1, FVC en PEFR testen werden uitgevoerd op de preoperatieve dag en op zeven postoperatieve dagen. Een slechte correlatie werd gevonden tussen klinische observatie van de ademhaling en longfunctie of pijn na abdominale chirurgie. Algemene discussie De algemene discussie en conclusies combineren de belangrijkste bevindingen van gedane onderzoeken. Minimaal invasieve luchtweg zuigen is gelijkwaardig aan routinematig endotracheaal zuigen, maar resulteert in minder suction related adverse events, minder herinnering van zuigen en minder stress. Desondanks kan MIAS niet in alle situaties worden toegepast. Minimaal invasief luchtweg zuigen zou de default setting voor mucus clearance bij IC patienten moeten zijn. Speciale zuigcatheters zouden moeten worden gefabriceerd die met de beperkte lengte niet langs het einde van de endotracheale tube komen. Als alternatief, kunnen standaard catheters gemarkeerd worden om aan te geven dat er te distaal van de endotracheale tube gezogen wordt. Een IC kan gezien worden als een stressvolle omgeving, hetgeen tot onplezierige herinneringen kan leiden. Het is onduidelijk, tot op heden, hoe dit te voorkomen is. Diepere sedatie met standaard medicatie is niet het antwoord aangezien dit kan leiden tot een verhoogd post-traumatisch dystress syndroom in de periode na de IC opname. Een multidisciplinaire aanpak voor patienten, die zijn ontslagen na een langdurig verblijf op de IC, kan wellicht een geschikte oplossing zijn. Het huidige klinisch evalueren van longfunctie van patiënten na IC ontslag is onvoldoende. Accurate metingen van longfunctie met een draagbare spirometer op de derde dag postoperatief zou geïmplementeerd kunnen worden, om mogelijke pulmonale complicaties te evalueren. 119

8 120

Samenvatting Samenvatting

Samenvatting Samenvatting Samenvatting Samenvatting Binnen het domein van hart- en vaatziekten is een bypassoperatie de meest uitgevoerde chirurgische ingreep. Omdat bij een hartoperatie het borstbeen wordt doorgesneden en er meestal

Nadere informatie

Obesitas op de recovery

Obesitas op de recovery Obesitas op de recovery Marlous Huijzer AIOS anesthesiologie UMC Utrecht Inzichten Toegenomen arbeid hart en longen Verhoogde kans metabool syndroom Verhoogde kans op DVT of longembolie Obesitas hypoventilatie

Nadere informatie

NEDERLANDSE SAMENVATTING

NEDERLANDSE SAMENVATTING NEDERLANDSE SAMENVATTING In het eerste gedeelte van dit proefschrift worden verschillende coagulatie instrumenten tijdens laparoscopische ingrepen geëvalueerd ter voorkoming van bloedingen en gerelateerde

Nadere informatie

Non-Invasieve Beademing

Non-Invasieve Beademing Non-Invasieve Beademing cursus Pulmonologie Hans Verberne Teamleider Intensive care Non - invasieve Beademing Wat is het? Wanneer? Waarom? Hoe? Waar? Beademing Mechanische Ventilatie Beademingsindicaties

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Om de behandeling met intrauteriene inseminaties (IUI) zo optimaal mogelijlk te laten verlopen zijn een aantal factoren noodzakelijk. Deze factoren betreffen 1) voldoende progressief

Nadere informatie

Specifieke facetten van fysiotherapie op de intensive care

Specifieke facetten van fysiotherapie op de intensive care Specifieke facetten van fysiotherapie op de intensive care Is één druppeltje olie echt voldoende..? CW Casteleijn, fysiotherapeut op de Intensive Care 1 INHOUD verleden, heden, toekomst overwegingen op

Nadere informatie

Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03. Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30

Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03. Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30 Tussentoets Long (TT-2) Hart en Long 8WA03 Woensdag 3 april 2013 8.45-10.30 Faculteit Biomedische Technologie BSc opleiding Medische Wetenschappen en Technologie Verantwoordelijk docent: C. Bouten Coördinator

Nadere informatie

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 112

Hoofdstuk 2 Hoofdstuk 3 112 111 Ondervoeding is gedefinieerd als een subacute of acute voedingstoestand waarbij een combinatie van onvoldoende voedingsinname en ontstekingsactiviteit heeft geleid tot een afname van de spier- en vetmassa

Nadere informatie

NVZF Jaarcongres 2011 Inspanningstesten en hun klinische betekenis bij COPD

NVZF Jaarcongres 2011 Inspanningstesten en hun klinische betekenis bij COPD NVZF Jaarcongres 2011 Inspanningstesten en hun klinische betekenis bij COPD dr. A.J. van t Hul Schoondonck-centrum voor Longrevalidatie Brabantlaan 1 4817 JW Breda 076-533 14 54 a.vanthul@rcbreda.nl Basis

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting * 114 Het eerste hoofdstuk beschrijft het belang van een goede fysieke fitheid van patiënten die een zware operatie moeten ondergaan. Fysieke fitheid geeft een indruk van het vermogen van een patiënt om

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Sinds enkele decennia is de acute zorg voor brandwondenpatiënten verbeterd, hetgeen heeft geresulteerd in een reductie van de mortaliteit na verbranding, met name van patiënten

Nadere informatie

Beademen. Sandra de Boer van Kammen Ventilation Practitioner a.vankammen@erasmusmc.nl Refereeravond HAGA 17-06-2014

Beademen. Sandra de Boer van Kammen Ventilation Practitioner a.vankammen@erasmusmc.nl Refereeravond HAGA 17-06-2014 Beademen Sandra de Boer van Kammen Ventilation Practitioner a.vankammen@erasmusmc.nl Refereeravond HAGA 17-06-2014 Programma VILI Resultaten onderzoeken VP ers Erasmus MC Hoe goed te beademen Curves NAVA

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Centraal in dit proefschrift staat de minimaal invasieve slokdarmresectie als behandeloptie voor het slokdarmcarcinoom. In hoofdstuk 2 en 3 belichten wij in twee overzichtsartikelen de in de literatuur

Nadere informatie

Look, listen, feel. Dr. Dik Snijdelaar, anesthesioloog Ziekenhuis Gelderse Vallei, Ede

Look, listen, feel. Dr. Dik Snijdelaar, anesthesioloog Ziekenhuis Gelderse Vallei, Ede Dr. Dik Snijdelaar, anesthesioloog Ziekenhuis Gelderse Vallei, Ede Is het toedienen van zuurstof en/of gebruik van monitoring nodig tijdens transport van de patiënt van OK naar de recovery? Wat een gedoe

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting en discussie

Nederlandse samenvatting en discussie 9. Nederlandse samenvatting en discussie Chapter 9 In dit proefschrift is het onderzoek beschreven naar de hartfunctie tijdens sepsis en de invloed van beademing op het hart als de werking van het hart

Nadere informatie

Ik ben zo benauwd. Titia Klemmeier/Josien Bleeker

Ik ben zo benauwd. Titia Klemmeier/Josien Bleeker Ik ben zo benauwd Titia Klemmeier/Josien Bleeker dyspneu ademnood kortademigheid benauwdheid Bemoeilijkte ademhaling Programma Inventarisatie leerdoelen Kennis over de praktijk? Alarmsymptomen Achtergrond

Nadere informatie

Werkwijze Interpretatie van spirometrie

Werkwijze Interpretatie van spirometrie Werkwijze Interpretatie van spirometrie Document ID NVLA 160620 ww IntSpir Document titel Interpretatie van spirometrie Publicatiedatum Juni 2016 Versie 1.0 Herzieningsdatum Juni 2021 Doel Het standaardiseren

Nadere informatie

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING

Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities. in Early Childhood Health. The Generation R Study. Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Fetal Origins of Socioeconomic Inequalities in Early Childhood Health The Generation R Study Lindsay Marisia Silva SAMENVATTING Sociaal-economische gezondheidsverschillen vormen een groot maatschappelijk

Nadere informatie

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner

Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie. Bart van Silfhout Ventilation Practitioner Respiratoire complicaties bij thoraxchirurgie Bart van Silfhout Ventilation Practitioner Doel & inhoud Het uitwisselen van ideeën, kennis en gedachten en vooral een leuke voordracht!!! Gasuitwisseling

Nadere informatie

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting

Samenvatting in het Nederlands. Samenvatting Samenvatting Dit proefschrift bevat de resultaten van enkele wetenschappelijke studies over magnetische resonantie (MR) enteroclyse en video capsule endoscopie (VCE). Deze twee minimaalinvasieve onderzoeksmethoden

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting Samenvatting Samenvatting Samenvatting In dit proefschrift getiteld Relatieve bijnierschorsinsufficiëntie in ernstig zieke patiënten De rol van de ACTH-test hebben wij het concept relatieve bijnierschorsinsufficiëntie

Nadere informatie

Chapter 12. Samenvatting

Chapter 12. Samenvatting Salkantay Trek, Peru Chapter 12 Samenvatting 182 I Chapter 12 Radiculaire beenpijn veroorzaakt door een lumbale hernia komt wereldwijd vaak voor en bij de meeste patienten is het natuurlijke beloop gunstig.

Nadere informatie

Ventilatoire Beperking van de Inspanning 1

Ventilatoire Beperking van de Inspanning 1 Ventilatoire Beperking van de Inspanning 1 Dyspnoe bij inspanning is één van de belangrijkste klachten van patiënten met een longziekte. Het inspanningsonderzoek kan dan ook een belangrijke rol spelen

Nadere informatie

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap

Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Plasma volume expansie in ernstige hypertensieve aandoeningen van de zwangerschap Samenvatting Dit proefschrift beschrijft het effect van plasma volume expansie in de behandeling van ernstige

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Samenvatting In de diagnose en prognose van hartfalen hebben B-type Natriuretisch Peptide (BNP) en N-terminaal probnp (NT-proBNP) in de afgelopen jaren hun waarde bewezen. Tegenwoordig

Nadere informatie

Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er ge

Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er ge LEKENSAMENVATTING Iedereen ervaart wel eens lichamelijke klachten. Soms is hiervoor een duidelijke oorzaak, zoals een beschadiging of een ontsteking, maar vaak is er geen duidelijke medische verklaring

Nadere informatie

F. Thorax. Inhoudsopgave 01 F 02 F 03 F 04 F 05 F 06 F 07 F 08 F 09 F 10 F 11 F 12 F 13 F 14 F 15 F 16 F

F. Thorax. Inhoudsopgave 01 F 02 F 03 F 04 F 05 F 06 F 07 F 08 F 09 F 10 F 11 F 12 F 13 F 14 F 15 F 16 F F. Thorax nhoudsopgave 01 F 02 F 03 F 04 F 05 F 06 F 07 F 08 F 09 F 10 F 11 F 12 F 13 F 14 F 15 F 16 F Aspecifieke thoracale pijn... 1 Minder belangrijk thoraxtrauma... 1 Medische controle voor indiensttreding

Nadere informatie

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis

Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Samenvatting Het voorkomen van geneesmiddel gerelateerde problemen bij oudere patiënten met polyfarmacie ontslagen uit het ziekenhuis Hoofdstuk 1 bevat de algemene inleiding van dit proefschrift. Dit hoofdstuk

Nadere informatie

Samenvatting*en*conclusies* *

Samenvatting*en*conclusies* * Samenvatting*en*conclusies* * Kwaliteitscontrole-in-vaatchirurgie.-Samenvattinginhetnederlands. Inditproefschriftstaankwaliteitvanzorgenkwaliteitscontrolebinnende vaatchirurgie zowel vanuit het perspectief

Nadere informatie

Van sepsis tot orgaanfalen

Van sepsis tot orgaanfalen Van sepsis tot orgaanfalen Hoe een infectie uit de hand kan lopen in neutropene patiënten 21 januari 2015 J.C. Regelink, internist hematoloog 4 th Nursing Symposoim Inhoud Historie Begrippen Sepis en orgaanfalen

Nadere informatie

Inspanningsfysiologie Victor Niemeijer, sportarts

Inspanningsfysiologie Victor Niemeijer, sportarts Inspanningsfysiologie Victor Niemeijer, sportarts 18 e Grande Conference Verona 2012 Algemene veranderingen tijdens inspanning Binnen enkele seconden: Hartfrequentie neemt toe Ventilatie neemt toe Zuurstofopname

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De levensverwachting van mensen met een ernstige psychiatrische aandoening (EPA) is gemiddeld 13-30 jaar korter dan die van de algemene bevolking. Onnatuurlijke doodsoorzaken zoals

Nadere informatie

Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek)

Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek) Pagina 8 Long protectief beademen (samenvatting van het onderzoek) Onderzoeksvraag Wordt er binnen de IC van het St. Antonius Ziekenhuis protectief beademd volgens de geldende evidenced based richtlijnen?

Nadere informatie

KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES?

KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES? KWETSBARE OUDEREN IN HET ZIEKENHUIS HOE VOORKOMEN WE COMPLICATIES? E. Meulen, klinisch geriater Inhoud van dit praatje Casus Wat maakt de oudere patiënt kwetsbaar? Het inschatten van kwetsbaarheid Terug

Nadere informatie

More than lung cancer: automated analysis of low-dose screening CT scans

More than lung cancer: automated analysis of low-dose screening CT scans Onno Mets More than lung cancer: automated analysis of low-dose screening CT scans Er zijn sterke aanwijzingen dat de sterfte als gevolg van longkanker zal afnemen wanneer zware rokers gescreend worden

Nadere informatie

Samenvatting. Samenvatting

Samenvatting. Samenvatting 12 Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding en beschrijft de achtergronden en het doel van dit proefschrift. Met het stijgen van de leeftijd nemen de incidentie en prevalentie van hart- en vaatziekten

Nadere informatie

Chapter 10 Samenvatting

Chapter 10 Samenvatting Chapter 10 Samenvatting Chapter 10 De laatste jaren is de mortaliteit bij patiënten met psychotische aandoeningen gestegen terwijl deze in de algemene populatie per leeftijdscategorie is gedaald. Een belangrijke

Nadere informatie

ERS European Spirometry Driving Licence Werkgroep

ERS European Spirometry Driving Licence Werkgroep ERS European Spirometry Driving Licence Werkgroep Uitnodiging om deel te nemen aan een online enquäte naar spirometrie training Geachte medewerker in de gezondheidszorg die betrokken is bij spirometrie-onderzoek:

Nadere informatie

Joint Care in ZGV. Zorgvernieuwingen. Ellen Oosting & Suzan Appelman oostinge@zgv.nl vriess@zgv.nl

Joint Care in ZGV. Zorgvernieuwingen. Ellen Oosting & Suzan Appelman oostinge@zgv.nl vriess@zgv.nl Joint Care in ZGV Zorgvernieuwingen Ellen Oosting & Suzan Appelman oostinge@zgv.nl vriess@zgv.nl Inhoud Project opzet Pre-operatieve screening Plan van aanpak Ervaringen met de screening & het proces Discussie

Nadere informatie

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35283 holds various files of this Leiden University dissertation

Cover Page. The handle http://hdl.handle.net/1887/35283 holds various files of this Leiden University dissertation Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/35283 holds various files of this Leiden University dissertation Author: Charehbili, Ayoub Title: Optimising preoperative systemic therapy for breast cancer

Nadere informatie

Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 131. chapter 10 samenvatting

Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 131. chapter 10 samenvatting Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 131 chapter 10 samenvatting Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 132 Marrit-10-H10 24-06-2008 11:05 Pagina 133 Zaadbalkanker wordt voornamelijk bij jonge mannen vastgesteld

Nadere informatie

College. Beademing 1. Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen. Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing

College. Beademing 1. Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen. Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing College Beademing 1 Opleiding Intensive Care Fontys Hogescholen Hans Verberne Teamleider Intensive care Docent respiratie/beademing Beademing Kunst of Kunde? Respiratie Functie van de ademhaling en longen

Nadere informatie

De ziekte van Alzheimer. Diagnose

De ziekte van Alzheimer. Diagnose De ziekte van Alzheimer Bij dementie is er sprake van een globale achteruitgang van de cognitieve functies, zoals het geheugen of de taalfuncties. Deze achteruitgang leidt tot functionele beperkingen in

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting 119 120 Samenvatting 121 Inleiding Vermoeidheid is een veel voorkomende klacht bij de ziekte sarcoïdose en is geassocieerd met een verminderde kwaliteit van leven. In de literatuur

Nadere informatie

Meten is weten. ook. bij collum care

Meten is weten. ook. bij collum care Meten is weten ook bij collum care Presentatie door Leny Blonk nurse practitioner orthopedie Alysis zorggroep 1 Meten een dagelijkse bezigheid Leveren van maatwerk 2 Meten een dagelijkse bezigheid Om ons

Nadere informatie

Het meten van beperkende factoren bij COPD een praktische kennismaking

Het meten van beperkende factoren bij COPD een praktische kennismaking Het meten van beperkende factoren bij COPD een praktische kennismaking Peter Willemsen Ziekenhuis Rivierenland Tiel De Lage Korn, Buren Inhoud Huiswerkopdracht Beperkende factoren bij gezonden Beperkende

Nadere informatie

PSA procedurele sedatie en analgesie

PSA procedurele sedatie en analgesie PSA procedurele sedatie en analgesie PSA (procedurele sedatie en analgesie) Deze brochure is bedoeld om patiënten te informeren die een ingreep of onderzoek moeten ondergaan in het ziekenhuis waarbij

Nadere informatie

Oud maar niet versleten Vanuit het perspectief van de revalidatie. H.P.M. Verdonk Fysiotherapeut UMCU Docent fysiotherapie HU

Oud maar niet versleten Vanuit het perspectief van de revalidatie. H.P.M. Verdonk Fysiotherapeut UMCU Docent fysiotherapie HU Oud maar niet versleten Vanuit het perspectief van de revalidatie H.P.M. Verdonk Fysiotherapeut UMCU Docent fysiotherapie HU Ouderen en multimorbiditeit 2/3 tussen 65 en 75 jaar in Nederland heeft meer

Nadere informatie

Factsheet Indicatoren Lage Rug Hernia (DSSR) A. Beschrijving Indicator

Factsheet Indicatoren Lage Rug Hernia (DSSR) A. Beschrijving Indicator Factsheet en Lage Rug Hernia (DSSR) A. Beschrijving DSSR 2014 [2.5; 14-11- 2014] Registratie gestart: 01-01- 2014 Gestart met Spinaalchirurgie Lumbaal geïnstrumenteerd; Januari 2015 start met Lumbale hernia

Nadere informatie

Samenvatting (Dutch summary)

Samenvatting (Dutch summary) Parenting Support in Community Settings: Parental needs and effectiveness of the Home-Start program J.J. Asscher Samenvatting (Dutch summary) Ouders spelen een belangrijke rol in de ontwikkeling van kinderen.

Nadere informatie

Sciatica MED Trial resultaten na 1 jaar

Sciatica MED Trial resultaten na 1 jaar Sciatica MED Trial resultaten na 1 jaar Micro endoscopische operatie (buisjesmethode) voor lage rughernia minder effectief U doet mee aan de Sciatica MED Trial, het doelmatigheidsonderzoek naar de behandeling

Nadere informatie

Legionella. Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014

Legionella. Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014 Legionella Annemarie Essink Longziekten 05-03-2014 Indeling Historie Epidemiologie en pathogenese Klinische presentatie en beloop Microbiologische diagnose Behandeling Maatregelen naar aanleiding van een

Nadere informatie

De behandeling van COPD

De behandeling van COPD PATIËNTEN INFORMATIE De behandeling van COPD op de afdeling Longgeneeskunde van het Maasstad Ziekenhuis 2 PATIËNTENINFORMATIE Inleiding Met deze folder wil het Maasstad Ziekenhuis u informeren over de

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting De afgelopen jaren heeft de ontwikkeling van vele nieuwe geneesmiddelen de behandelmogelijkheden voor patiënten met kanker aanzienlijk uitgebreid. Het grote aantal beschikbare

Nadere informatie

CEA Carotis endarteriectomie. ASZ Vaat Event Rudolf Tutein Nolthenius vaatchirurg

CEA Carotis endarteriectomie. ASZ Vaat Event Rudolf Tutein Nolthenius vaatchirurg CEA Carotis endarteriectomie ASZ Vaat Event Rudolf Tutein Nolthenius vaatchirurg Anatomie: vaten Anatomie: vaten Anatomie: vaten Anatomie: cirkel van Willis Anatomie: zenuwen Symptomen Voordracht Kerkhoff

Nadere informatie

Gesloten uitzuigsystemen Phs

Gesloten uitzuigsystemen Phs Gesloten uitzuigsystemen Medisize gesloten uitzuigsystemen Medisize levert al vele jaren gesloten uitzuigsystemen ten behoeve van de beademde patiënt. De systemen kenmerken zich door een uitstekende prijs/kwaliteitsverhouding

Nadere informatie

Reanimatie van de pasgeborene

Reanimatie van de pasgeborene Reanimatie van de pasgeborene Anne Debeer, neonatale intensieve zorgen, UZ Leuven Katleen Plaskie, neonatale intensieve zorgen, St Augustinus Wilrijk Luc Cornette, neonatale intensieve zorgen, AZ St-Jan

Nadere informatie

Samenvatting (Summary in Dutch)

Samenvatting (Summary in Dutch) Samenvatting (Summary in Dutch) SAMENVATTING Jaarlijks wordt 8% van alle kinderen in Nederland prematuur geboren. Ernstige prematuriteit heeft consequenties voor zowel het kind als de ouder. Premature

Nadere informatie

Ergometrie: interpretatie. Strategie. Volgorde. Fietsergometrie: Interpretatie op Tijdbasis. Waarom alle variabelen als functie van de tijd?

Ergometrie: interpretatie. Strategie. Volgorde. Fietsergometrie: Interpretatie op Tijdbasis. Waarom alle variabelen als functie van de tijd? Ergometrie: interpretatie Fietsergometrie: Interpretatie op Tijdbasis NVALT Assistentendag Juni 11 j.g.vanden.aardweg@mca.nl Hart-Long Centrum Medisch Centrum Alkmaar 1 2 Strategie 1. Logische en consequente

Nadere informatie

Samenvatting en conclusies

Samenvatting en conclusies Samenvatting en conclusies 8 Chapter 8 74 Samenvatting Hoofdstuk 1 geeft een algemene inleiding op dit proefschrift. De belangrijkste doelen van dit proefschrift waren achtereenvolgens: het beschrijven

Nadere informatie

B-vitaminen ter preventie van fracturen en de vermindering van het fysiek functioneren

B-vitaminen ter preventie van fracturen en de vermindering van het fysiek functioneren SAMENVATTING Samenvatting B-vitaminen ter preventie van fracturen en de vermindering van het fysiek functioneren Door de stijgende levensverwachting zal het aantal osteoporotische fracturen toenemen. Osteoporotische

Nadere informatie

POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN. Dr. Ives Hubloue Dienst Intensieve Geneeskunde Academisch Ziekenhuis V.U.B.

POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN. Dr. Ives Hubloue Dienst Intensieve Geneeskunde Academisch Ziekenhuis V.U.B. POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN Dr. Ives Hubloue Dienst Intensieve Geneeskunde Academisch Ziekenhuis V.U.B. POSTOPERATIEVE VERWIKKELINGEN Pulmonale verwikkelingen Cardiovasculaire verwikkelingen Renale

Nadere informatie

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting

Nederlanse Samenvatting. Nederlandse Samenvatting Nederlandse Samenvatting 197 198 Samenvatting In het proefschrift worden diverse klinische aspecten van primaire PCI (Primaire Coronaire Interventie) voor de behandeling van een hartinfarct onderzocht.

Nadere informatie

Dubbeldiagnose. Paul Bresser, longarts Anaïs van Essen-Rubingh, huisarts

Dubbeldiagnose. Paul Bresser, longarts Anaïs van Essen-Rubingh, huisarts Dubbeldiagnose Paul Bresser, longarts Anaïs van Essen-Rubingh, huisarts Quiz 1 COPD is een aandoening van Jonge mensen Oudere mensen Beiden Quiz 2 Astma is een aandoening van Jonge mensen Oudere mensen

Nadere informatie

Het tracheostoma. Venticare congres mei 2014. D.M. Scharn, vaatchirurg

Het tracheostoma. Venticare congres mei 2014. D.M. Scharn, vaatchirurg Het tracheostoma Venticare congres mei 2014 D.M. Scharn, vaatchirurg Inleiding Geschiedenis Indicaties Anatomie Technieken Complicaties Nazorg Venticare 2014 1 Tracheostoma Wat is het? Opening in de voorste

Nadere informatie

PRE-OP MAPJE HUISARTS

PRE-OP MAPJE HUISARTS PRE-OP MAPJE HUISARTS Geachte dokter, In overleg tussen Dr.. en uw patiënt werd beslist om over te gaan tot een chirurgische ingreep. Om deze ingreep vlot te laten verlopen dienen er een aantal zaken voorbereid

Nadere informatie

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors

Gender differences in heart disease. Dr Danny Schoors Gender differences in heart disease Dr Danny Schoors Women are meant to be loved, not to be understood Oscar Wilde (1854-1900) 2 05/01/16 Inleiding Cardiovasculaire ziekte 7 tot 10 jaar later dan bij mannen

Nadere informatie

Nr Naam Beschrijving Mogelijke waarden of verwijzingen 1 Patiëntidentificatie Een uniek patiëntidentificatienummer Vrije tekst

Nr Naam Beschrijving Mogelijke waarden of verwijzingen 1 Patiëntidentificatie Een uniek patiëntidentificatienummer Vrije tekst Toelichting op het registratieformulier oktober 2014 Optionele variabelen zijn in donkergrijs weergegeven op het registratieformulier en in deze toelichting. Nr Naam Beschrijving Mogelijke waarden of verwijzingen

Nadere informatie

Astma COPD Klinisch - Doet zich meestal voor in

Astma COPD Klinisch - Doet zich meestal voor in Astma COPD Klinisch - Doet zich meestal voor in kinderen maar ook in volwassenen - Niet-,wel- of ex-roker - Vaak atopie - Familie geschiedenis van astma Overeenkomsten - Chronische aandoeningen - Ontsteking

Nadere informatie

10 november UMCU-WKZ-KLZ 2000 Blad 1

10 november UMCU-WKZ-KLZ 2000 Blad 1 Longfunctie Onderzoek bij kinderen Workshop Longfunctie Spirometrie, Flow-Volume meting en Bronchiale hyperreactiviteit Inleiding Theorie Flow-Volume meting Anneke Landstra Maarten Kuethe Theorie bronchiale

Nadere informatie

Samenvatting, conclusies en toekomstvisie

Samenvatting, conclusies en toekomstvisie Samenvatting, conclusies en toekomstvisie Overbelasting van Spoedeisende Hulpafdelingen wordt een steeds groter probleem in Nederland. Lange wachttijden zijn het gevolg, met een toegenomen werkdruk voor

Nadere informatie

Non invasieve respiratoire ondersteuning. Emma Kinderziekenhuis AMC Amsterdam

Non invasieve respiratoire ondersteuning. Emma Kinderziekenhuis AMC Amsterdam Non invasieve respiratoire ondersteuning Anne De Anne Jaegere, De Jaegere Kinderarts Emma Kinderziekenhuis AMC Amsterdam normale longfunctie gaswisseling ~ O 2 & CO 2 o oxygenatie (O 2 ) : ratio ventilatie

Nadere informatie

11. hoofdstuk 11 23-07-2001 09:50 Pagina 115. Samenvatting (voor de niet ingewijde)

11. hoofdstuk 11 23-07-2001 09:50 Pagina 115. Samenvatting (voor de niet ingewijde) 11. hoofdstuk 11 23-07-2001 09:50 Pagina 115 Samenvatting (voor de niet ingewijde) 11 11. hoofdstuk 11 23-07-2001 09:50 Pagina 116 Introductie In de hals, net achter de schildklier, liggen de vier bijschildklieren.

Nadere informatie

Samenvatting en Discussie

Samenvatting en Discussie 101 102 Pregnancy-related thrombosis and fetal loss in women with thrombophilia Samenvatting Zwangerschap en puerperium zijn onafhankelijke risicofactoren voor veneuze trombose. Veneuze trombose is een

Nadere informatie

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5

hoofdstuk 3 Hoofdstuk 4 Hoofdstuk 5 SAMENVATTING 117 Pas kortgeleden is aangetoond dat ADHD niet uitdooft, maar ook bij ouderen voorkomt en nadelige gevolgen kan hebben voor de patiënt en zijn omgeving. Er is echter weinig bekend over de

Nadere informatie

Chapter 9 CHAPTER 9. Samenvatting

Chapter 9 CHAPTER 9. Samenvatting CHAPTER 9 Samenvatting 115 Kanker en behandelingen voor kanker kunnen grote invloed hebben op de lichamelijke gezondheid en het psychisch functioneren van mensen. Er is veel onderzoek gedaan naar de effectiviteit

Nadere informatie

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2

Adjuvante systeemtherapie Patiënte: DM type 2 Take home messages Een 59 jarige vrouw met mammacarcinoom en diabetes. An Reyners Internist-oncoloog UMCG Kankerbehandeling: houd rekening met bijwerkingen op korte en langere termijn Stem af wie waarvoor

Nadere informatie

Samenvatting SAMENVATTING

Samenvatting SAMENVATTING SAMENVATTING Deze thesis beschrijft de ontwikkeling van palliatieve zorg in Roemenië en evalueert een nieuwe dienstverlening, i.c. palliatieve zorg thuis door een multidisciplinair team. Deze studie is

Nadere informatie

Thorax trauma. Casus GM. Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst. 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst

Thorax trauma. Casus GM. Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst. 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst 1 Thorax trauma Demeyer I. OLV Ziekenhuis Aalst Casus GM 8 dec 2012 Met eigen middelen naar spoedgevallen > uren: stamp van paard op de borst Blanco voorgeschiedenis 1 GM, man, 3/5/1951 Observatie: Zweet

Nadere informatie

Het kunstmatig overnemen van de ademhaling (IC)

Het kunstmatig overnemen van de ademhaling (IC) Het kunstmatig overnemen van de ademhaling (IC) Eén van de behandelingsmogelijkheden op de IC is het kunstmatig overnemen of ondersteunen van de ademhaling. Dit wil zeggen dat de ademhaling wordt geregeld

Nadere informatie

Risicofactoren voor een delirium

Risicofactoren voor een delirium 3. Risicofactoren voor een delirium 3.1. VRAAGSTELLING In dit hoofdstuk heeft de werkgroep gezocht naar een antwoord op de volgende uitgangsvraag: Wat zijn de omstandigheden die de kans op het optreden

Nadere informatie

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Bijnieroperatie (adrenalectomie)

Afdeling Heelkunde, locatie AZU. Bijnieroperatie (adrenalectomie) Afdeling Heelkunde, locatie AZU Bijnieroperatie (adrenalectomie) Inleiding Deze brochure geeft u informatie over een operatie aan de bijnier(en) (adrenalectomie). Informatie over aandoeningen waarvoor

Nadere informatie

Thorax drainage bij volwassenen op de IC

Thorax drainage bij volwassenen op de IC Thorax drainage bij volwassenen op de IC Datum: Verantwoording: Doelgroep: Bron: Revisie: November 2011 Protocollen commissie IC Artsen IC Richtlijn thoraxdrainage 2011 (NVALT en NVH) November 2013 Inleiding

Nadere informatie

PATIËNTEN INFORMATIE. Bloedvergiftiging. of sepsis

PATIËNTEN INFORMATIE. Bloedvergiftiging. of sepsis PATIËNTEN INFORMATIE Bloedvergiftiging of sepsis 2 PATIËNTENINFORMATIE Inleiding De arts heeft u verteld dat u of uw naaste een bloedvergiftiging heeft, ook wel sepsis genoemd. Een sepsis is een complexe

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting Nederlandse samenvatting Bij foetale en neonatale long hypoplasia is het aantal long cellen, luchtwegen en alveoli verminderd hetgeen resulteert in een verminderd long volume en gewicht. Long hypoplasie

Nadere informatie

Ademweg en ademhaling

Ademweg en ademhaling Ademweg en ademhaling Module acute zorg Hans ter Haar voor UMCU 2009 (A)irway Controle en zo nodig vrijmaken van de ademweg met inachtneming van bescherming cervicale wervelkolom (CWK) Praat de patiënt?

Nadere informatie

RESPIRATOIR SYNCYTIEEL VIRUS BIJ KINDEREN

RESPIRATOIR SYNCYTIEEL VIRUS BIJ KINDEREN RESPIRATOIR SYNCYTIEEL VIRUS BIJ KINDEREN 17241 Wat is het RS virus? Respiratoir Syncytieel Virus, kortweg RS virus genoemd, is een virus dat infecties veroorzaakt aan de luchtwegen (neus, oren, keel,

Nadere informatie

Doorbloeding van het hart tijdens dieetblootstelling en sevofluraan anesthesie

Doorbloeding van het hart tijdens dieetblootstelling en sevofluraan anesthesie 9 Samenvatting Samenvatting 3 Dit proefschrift beschrijft de invloed van dieetsamenstelling op de effecten van het dampvormige anestheticum sevofluraan op de doorbloeding en pompfunctie van het hart,

Nadere informatie

De rol van stress en verwachtingen bij chronische lichamelijke klachten: Op weg naar innovatieve therapievormen

De rol van stress en verwachtingen bij chronische lichamelijke klachten: Op weg naar innovatieve therapievormen Symposium 30 maart 2012 Pijn, jeuk, vermoeidheid. verschillende klachten, één behandeling? Recente ontwikkelingen in de diagnostiek en behandeling van chronische lichamelijke klachten De rol van stress

Nadere informatie

Roken en een (orthopedische) operatie

Roken en een (orthopedische) operatie Roken en een (orthopedische) operatie U krijgt binnenkort een operatie op de afdeling Orthopedie in het Radboudumc. Het is algemeen bekend dat roken ongezond is en verschillende gezondheidsproblemen tot

Nadere informatie

De relatie tussen incontinentie, toiletgangvaardigheden en morbiditeit in verpleeghuizen.

De relatie tussen incontinentie, toiletgangvaardigheden en morbiditeit in verpleeghuizen. Samenvatting De relatie tussen incontinentie, toiletgangvaardigheden en morbiditeit in verpleeghuizen. Continentie gaat in de westerse wereld samen met het gebruik van het water closet, in de volksmond

Nadere informatie

Chapter 10. Samenvatting en Conclusie

Chapter 10. Samenvatting en Conclusie Chapter 10 Samenvatting en Conclusie 91 SAMENVATTING EN CONCLUSIE De thesis behandelt de resultaten van chirurgie op de thoracale sympaticusketen en bestaat inhoudelijk uit twee delen en een scharnierartikel

Nadere informatie

samenvatting 127 Samenvatting

samenvatting 127 Samenvatting 127 Samenvatting 128 129 De ziekte van Bechterew, in het Latijn: Spondylitis Ankylopoëtica (SA), is een chronische, inflammatoire reumatische aandoening die zich vooral manifesteert in de onderrug en wervelkolom.

Nadere informatie

gegevens van de mannen die aan het begin van het onderzoek nog geen HVZ en geen diabetes hadden.

gegevens van de mannen die aan het begin van het onderzoek nog geen HVZ en geen diabetes hadden. Samenvatting In hoofdstuk 1 hebben we het belang en het doel van het onderzoek in dit proefschrift beschreven. Wereldwijd vormen hart- en vaatziekten (HVZ) de belangrijkste oorzaak van sterfte. Volgens

Nadere informatie

Dutch Spine Surgery Registry DSSR

Dutch Spine Surgery Registry DSSR pagina 1 Dutch Spine Surgery Registry DSSR Vetgedrukte items zijn verplicht Lumbale wervelkolom - Ongeïnstrumenteerd, versie: 2015-6-1 - v3.0.0 Identificatie Het BSN-nummer bestaat uit 9 cijfers, inclusief

Nadere informatie

Samenvatting behorend bij het proefschrift STRESS AND DISCOMFORT IN THE CARE OF PRETERM INFANTS

Samenvatting behorend bij het proefschrift STRESS AND DISCOMFORT IN THE CARE OF PRETERM INFANTS Samenvatting behorend bij het proefschrift STRESS AND DISCOMFORT IN THE CARE OF PRETERM INFANTS A study of the Comfort Scale and the Newborn Individualized Developmental Care and Assessment Program (NIDCAP

Nadere informatie

Samenvatting in. het Nederlands

Samenvatting in. het Nederlands 11 Samenvatting in het Nederlands Chapter Samenvatting 1 in het Nederlands Naast therapeutische effectiviteit zijn kostenbeheersing en het verminderen van onnodig antibioticumgebruik belangrijke aspecten

Nadere informatie

Nederlandse samenvatting

Nederlandse samenvatting 147 Nederlands samenvatting Wat is COPD? Chronic obstructive pulmonary disease (COPD) is een ziekte waarbij er een blijvende vernauwing van de luchtwegen in de long optreedt, die voornamelijk veroorzaakt

Nadere informatie

Samenvatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3

Samenvatting hoofdstuk 2 hoofdstuk 3 132 Postoperatieve periprothetische fracturen van het femur vormen een groot probleem na totale heup prothesechirurgie (THP). Daarnaast is de verwachting dat het aantal van dit type fracturen zal toenemen.

Nadere informatie

.192. Etnische ongelijkheid in hart- en vaatziekterisico:

.192. Etnische ongelijkheid in hart- en vaatziekterisico: Samenvatting Etnische ongelijkheid in hart- en vaatziekterisico: de aanwezigheid van risicofactoren onder Amsterdammers met een Turkse en Marokkaanse etnische achtergrond. De incidentie van hart- en vaatziekten

Nadere informatie