Maximale hypotheek en energielabels

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Maximale hypotheek en energielabels"

Transcriptie

1 Maximale hypotheek en energielabels

2

3 Maximale hypotheek en energielabels Nibud, 2012

4

5 Voorwoord Extra hypotheek voor energiebesparende maatregelen of woningen met een zuinig energielabel, het Nibud geeft al een aantal jaren advies over deze mogelijkheid. Vanwege de praktische toepasbaarheid is er tot op heden voor gekozen om deze faciliteit alleen toe te passen voor een lijst met specifieke energiebesparende maatregelen of bij de aanschaf van een extreem energiezuinige woning. Er zou ook gekeken kunnen worden naar de relatie tussen energie-onzuinige woningen en de maximaal verantwoorde hypotheek. In dit rapport heeft het Nibud gekeken naar deze relatie en voor woningen met verschillende energielabels de maximale hypotheek berekend. Het uitgangspunt hierbij is dat het Nibud met de financieringlastpercentages voor een betaalbare hypotheek over een algemeen geldende en praktisch toepasbare norm adviseert. Waarbij een nadere uitsplitsing van bepaalde criteria de norm kunnen verfijnen, maar wat niet wil zeggen dat zonder deze verfijning het uitgangspunt van betaalbaarheid wordt aangetast. Het Nibud ziet wel ruimte voor de verfijning, maar laat het aan de praktijk over of het praktisch toepasbaar is. Dit onderzoek is uitgevoerd in opdracht van de Stuurgroep Experimenten Volkshuisvesting (SEV). Nibud September 2012

6

7 Inhoud VOORWOORD 1 INLEIDING METHODE Standaardberekening van de financieringslastnormen De energielasten in de standaardberekening Gasverbruik Elektriciteitskosten Maximale lening voor verschillende energielabels Meer hypotheek bij energie-zuinige woningen Minder hypotheek voor energie-onzuinige woningen RESULTATEN CONCLUSIES BIJLAGE 1: FINANCIERINGSLASTPERCENTAGES EN MAXIMALE LENINGEN

8

9

10 1 Inleiding Het Nibud stelt financieringslastpercentages op voor hypotheekverstrekking. Wanneer deze percentages gebruikt worden, is in verreweg de meeste gevallen sprake van een veilige en verantwoorde verstrekking. De Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen (WEW) gebruikt deze percentages bij toekenning van de Nationale Hypotheek Garantie. Sinds 2007 zijn deze percentages ook opgenomen in de Gedragscode Hypothecaire Financieringen. Deze code werkt volgens een comply-or-explain principe. Hypotheekverstrekkers moeten zich aan deze norm houden. In individuele gevallen kan er echter van worden afgeweken. Zo n afwijking moet echter grondig gemotiveerd worden en de klant moet op de risico s gewezen worden. In de per 1 augustus 2011 ingegane Gedragscode is een passage opgenomen over de energiezuinigheid van een woning als explain-situatie: bij energiebesparende voorzieningen in de woning en bij verwerving van een woning met het zogenaamde A-label, mag een extra hypothecaire financiering verstrekt worden tot door het Contactorgaan Hypothecair Financiers in overleg met het NIBUD vast te stellen bedrag. Door lagere energielasten ontstaat er meer ruimte in het budget en is het mogelijk om verantwoord een hogere hypotheeklast aan te gaan. Dit is verantwoord omdat de extra ruimte is gekoppeld aan de woning en niet aan het gedrag van de bewoners. Voor 2012 zijn deze bedragen euro voor een woning met een energielabel A of B ten opzichte van een woning met energielabel CDEF of G. Voor een woning met energielabel A++ is het extra bedrag ook euro. Daarnaast bestaat er in de Gedragscode volgens artikel 10 een algemene mogelijkheid af te wijken van de financieringslastnormen. Dit kan ingevuld worden door voor woningen op basis van hun energielabel af te wijken van de financieringslastnormen. Om van de algemene afwijkingsmogelijkheid gebruik te kunnen maken, is het voor hypotheekverstrekkers van belang te kunnen kwantificeren hoe hoog deze extra last zou kunnen zijn om een hypotheek verantwoord te kunnen verstrekken. In dit rapport worden financieringslastnormen gepresenteerd voor woningen met verschillende energielabels ten opzichte van de reguliere norm. Maximale hypotheek en erngielabels / 2

11 2 Methode Voor de berekening van de financieringslastnormen voor woningen met verschillende energielabels wordt de methode overgenomen, zoals die gebruikt wordt voor de berekening van de financieringslastnormen die de Stichting Waarborgfonds Eigen Woningen in het kader van de Nationale Hypotheekgarantie (NHG) en het Contactorgaan Hypothecaire Financiering (CHF) hanteren. Uitgangspunt van de methode is dat er bij een maximale hypotheek voldoende ruimte overblijft om andere uitgaven te kunnen doen. Een tweede uitgangspunt is dat de methode niet te tijdsintensief is en makkelijk te gebruiken is voor hypotheekverstrekkers en financieel adviseurs. In eerste instantie zullen we de standaardberekening van de financieringslastnormen beschrijven. We zullen daarna extra aandacht besteden aan de manier waarop de energielasten van een huishouden meegenomen worden. Vervolgens zullen de aanpassingen worden genoemd voor verschillende energielabels. 2.1 Standaardberekening van de financieringslastnormen De ruimte die een huishouden heeft voor woonuitgaven wordt bepaald door het bruto inkomen te verminderen met de verschuldigde belastingen en premies, alsmede met de overige kosten van levensonderhoud. Deze overige uitgavenposten dienen ook betaalbaar te blijven na het afsluiten van een hypotheek. Ze worden in dit rapport overige uitgaven genoemd. Het Nibud maakt bij de hoogte van de overige uitgaven onderscheid tussen basisbedragen en voorbeeldbedragen. De basisbedragen zijn de uitgaven die minimaal voor een bepaalde uitgavenpost nodig zijn. De basisbedragen zijn afhankelijk van de huishoudsamenstelling, maar onafhankelijk van het inkomen. Alle basisbedragen gezamenlijk vormen het basispakket. Het basispakket is een pakket aan goederen en diensten die voor elk huishouden noodzakelijk zijn. Het Nibud heeft dit basispakk et samengesteld. Het Nibud bekijkt jaarlijks of het pakket nog alle goederen en diensten bevat die voor een huishouden noodzakelijk zijn en past dat zodanig aan. De voorbeeldbedragen zijn de uitgaven die een vergelijkbaar huishouden met een vergelijkbaar inkomen gemiddeld doet aan de verschillende uitgavenposten. Deze bedragen zijn dus zowel afhankelijk van de huishoudsamenstelling als van het inkomen. De voorbeeldbedragen komen onder andere uit het Budgetonderzoek van het CBS.. 3 / Maximale hypotheek en erngielabels

12 In het ideale geval zou voor elk individueel huishouden met zijn eigen individuele wensen en omstandigheden, het normbedrag voor overige uitgaven berekend moeten worden. Dit is echter een intensieve en tijdrovende klus, die nog ingewikkelder wordt, omdat ook gekeken moet worden naar onzekere verschuivingen in wensen en omstandigheden, gedurende de looptijd van een hypotheek, veelal 30 jaar. Om het proces van hypotheekverstrekking efficiënt te houden, is er voor gekozen om te werken met gemiddelde normen, die vooral afhangen van het inkomen van het huishouden. Het uitgangspunt voor de financieringslasttabel is dat bij een maximale hypotheeklast bij de laagste inkomens de basisbedragen beschikbaar moeten zijn voor de overige uitgaven; bij de hogere inkomens moeten de overige uitgaven precies tussen de basisbedragen en de voorbeeldbedragen uitkomen. In figuur 1 wordt de methode schematisch weergegeven. Door deze methode is het ook mogelijk om afwijkingen van de gemiddelde situatie op te vangen. Er is immers variatie mogelijk rondom de gemiddelde uitgaven. Wanneer die variatie wordt veroorzaakt door keuzes van het huishouden om meer uit te geven aan luxe zaken, dan dient dat huishouden daarop te bezuinigen bij een maximale hypotheek. Het kan echter ook voorkomen dat huishoudens lagere of hogere noodzakelijke uitgaven hebben, bijvoorbeeld door een andere samenstelling van het huishouden. Wanneer sprake is van hogere uitgaven dan gemiddeld, betekent dat dat men meer zal moeten bezuinigen op de overige uitgaven dan de gemiddelde huizenkoper. Aangezien men nog ruimte in het budget heeft ten opzichte van de basisbedragen, leidt dat niet direct tot betalingsproblemen. Om relatief grote wijzigingen in de jaarlijkse financieringslastpercentages te voorkomen, wordt gerekend met het vierjaarsgemiddelde van de basisbedragen en de voorbeeldbedragen. Dit gemiddelde betreft het huidige jaar en de drie voorgaande jaren. Hierbij wordt wel altijd gecontroleerd of de huidige basisbedragen gewaarborgd zijn bij de berekende financieringslastpercentages. Iemand die nu een hypotheek afsluit, doet immers nú zijn uitgaven en geen gemiddelde uitgaven van de afgelopen vier jaar. De financieringslastpercentages worden neerwaarts aangepast als de basisbedragen van het huidige jaar niet haalbaar blijken te zijn. Maximale hypotheek en erngielabels / 4

13 Figuur 1: Uitgangspunt bij berekenen normen 2.2 De energielasten in de standaardberekening Het energieverbruik van een huishouden hangt van twee factoren af: de aard van de woning en het gedrag van de bewoners. Voor het berekenen van de reguliere financieringslastnormen wordt voor het gedrag van de bewoners een bij het inkomen passend gemiddelde gekozen. Dit is niet anders dan voor andere uitgavenposten als kleding, recreatie een dergelijke. Een aanpassing van de financieringslastnormen kan normaliter alleen afhangen van het gebouwgebonden gedeelte van het energieverbruik. Uit eerder onderzoek 1 blijkt dat het gasverbruik zeer sterk afhangt van de aard van de woning en vrijwel niet van de samenstelling van het huishouden. Bij electriciteitsverbruik is dit precies andersom: dit hangt sterk af van de samenstelling van het huishouden; de aard van de woning heeft nauwelijks invloed. 1 Energielastenbeschouwing, Nibud, februari / Maximale hypotheek en erngielabels

14 2.2.1 Gasverbruik Agentschap NL heeft uitgerekend wat het gemiddelde gebouwgebonden gasverbruik is naar woningtype (vrijstaand, twee-onder-een-kap, tussenwoning, meergezinswoning (flat)), bouwjaar en energielabel. Met behulp van de landelijke verdeling van bouwjaren en woningtypen voor koopwoningen is een gewogen gemiddelde berekend van het gebouwgebonden gasverbruik per label per woningtype. Met de gemiddelde gastarieven van de afgelopen vier jaar zijn de maandelijkse kosten berekend die horen bij deze verbruikscijfers. Deze middeling over vier jaar is analoog aan de berekening van de hoogte van andere uitgaven van huishoudens. Om de ruimte te berekenen die voor hypotheek beschikbaar is, maakt het Nibud gebruik van twee typen referentiebedragen voor de overige uitgaven. Als eerste minimale bedragen, basisbedragen genoemd, en als tweede bedragen die passen bij het inkomen. Deze laatste worden voorbeeldbedragen genoemd. De methode werkt vervolgens zo, dat bij een maximale hypotheek de ruimte voor de overige uitgaven precies op het gemiddelde van het basisbedrag en het voorbeeldbedrag ligt. Bij een maximale hypotheek levert de consument dus net zo veel in op het voorbeeldbedrag als dat hij overhoudt ten opzichte van het basisbedrag. De basisbedragen zijn gebaseerd op pakketten goederen en diensten die het Nibud voor iedereen in Nederland noodzakelijk acht. Ze zijn onafhankelijk van het inkomen. In dit pakket zit het gasverbruik dat hoort bij een woning met energielabel C. Dit varieert dus niet naarmate het inkomen hoger wordt. Zoals gezegd hangen de voorbeeldbedragen wel samen met het inkomen. Bij een hoger inkomen kopen mensen immers extra producten, duurdere varianten, etc. Dit geldt ook voor de gaskosten en wel op de volgende manier. Deze gaskosten hangen samen met het type woning. De verdeling van woningtypen varieert sterk met de waarde van de woning. Bij een lage woningwaarde zijn relatief veel flats en weinig vrijstaande woningen en bij een hoge woningwaarde is dat net andersom. Met behulp van de relatieve verdelingen van woningtypen naar woningwaarde (gegevens CBS), wordt een koppeling gemaakt tussen de woningwaarde en de gaskosten. Aangezien de woningwaarde gekoppeld is aan de hoogte van de hypotheek, is er ook een koppeling tussen de gaskosten en de maximale hypotheek. Hierbij wordt steeds uitgegaan van energielabel C. Aangezien bij een maximale hypotheek de niet-woonuitgaven precies op de helft tussen basisbedragen en voorbeeldbedragen uitkomen, worden de extra gaskosten bij duurdere woningen voor de helft meegenomen in de noodzakelijke kosten. Voor de andere helft vallen ze in de extra ruimte voor een hypothecaire lening Elektriciteitskosten De kosten van elektricteit hangen niet af van de aard van de woning, maar vooral van de samenstelling van het huishouden. De financieringslastnormen worden berekend Maximale hypotheek en erngielabels / 6

15 aan de hand van een tweepersoonshuishouden. De kosten van elektriciteit die meegenomen worden, zijn dus ook die van een tweepersoonshuishouden. Voor het voorbeeldbedrag worden de gemiddelde elektricteitskosten gehanteerd. Deze kosten zijn gebaseerd op de verbruikscijfers van EnergieNed vermenigvuldigd met de gemiddelde tarieven, zoals die verkregen worden van AgentschapNL. Het basisbedrag wordt berekend als 90% van het gemiddelde bedrag. 2.3 Maximale lening voor verschillende energielabels Om te komen tot het bedrag aan extra hypotheek voor woningen met een energielabels anders dan energielabel C, wordt rekening gehouden met het verschil in gebouwgebonden gasverbruik ten opzichte van label C. Voor elk energielabel wordt een aparte tabel met financieringslastpercentages en bijbehorende maximale lening opgesteld. De maximale lening wordt vervolgens vergeleken met de maximale lening bij energielabel C. Het verschil wordt uitgemiddeld over verschillende rentestanden en inkomensniveaus in de tabellen. In bijlage 1 staan de tabellen met financieringslastpercentages en maximale leningen weergegeven voor 2012 waarbij het uitgangspunt dus een woning met energielabel C is Meer hypotheek bij energie-zuinige woningen Op dit moment is een extra bedrag aan hypothecaire lening mogelijk zoals beschreven in hoofdstuk 1. Dat wil zeggen een bedrag van 8 duizend euro voor bepaalde energiebesparende maatregelen bij een hypotheek onder NHG en een bedrag van eveneens 8 duizend euro voor een woning met energielabel A++. Ook in de GHF is een extra lening mogelijk voor een woning met energielabel A Minder hypotheek voor energie-onzuinige woningen Er wordt op dit moment voor woningen met een slechter label dan energielabel C niet afgeweken van de reguliere tabellen met financieringslastpercentages. Een dergelijke afwijking zou wel passen binnen de systematiek. In de systematiek is het gemiddelde tussen de basis- en de voorbeeldbedragen de norm waarop de maximale hypotheek wordt berekend. Bij een extra hypotheek voor een energie-zuinige woning wordt de ruimte voor de voorbeeldbedragen verhoogd, waardoor deze norm omhoog gaat. De basisbedragen blijven ongewijzigd omdat dit de minimaal gemiddelde noodzakelijke uitgaven voor een huishouden betreffen. Daarom telt het bedrag aan extra bestedingsruimte door energiebesparing voor de helft mee voor extra hypotheek en is de andere helft beschikbaar voor overige uitgaven. Het omgekeerde geldt voor een energie-onzuinige woning; de helft gaat van de ruimte voor een maximale hypotheek af en de andere helft moet men bezuinigen op de overige uitgaven. Het is niet zo dat voor een energie-onzuinige woning het verschil ten opzichte van het gebouwgebonden gasverbruik van een woning met energielabel C in zijn geheel in mindering gebracht wordt op de ruimte voor een hypotheek. Daarmee zou in feite het 7 / Maximale hypotheek en erngielabels

16 uitgangspunt worden verlegd van label C naar label G. Dit past binnen het karakter van de norm: Hij moet algemeen geldig en eenvoudig toe te passen zijn. Maximale hypotheek en erngielabels / 8

17 3 Resultaten Op basis van de systematiek zoals beschreven in hoofdstuk 2 is de extra lening voor woningen met een zuiniger energielabel dan label C berekend. Daarnaast is ook voor woningen met een minder energiezuinig label berekend welk bedrag aan maximale lening bij dat label hoort. Ten slotte is gekeken welke extra hypotheek mogelijk is voor compleet energieneutrale woningen ten opzichte van een woning met energielabel C. De bedragen staan in tabel 1. Het bedrag is een gemiddelde van de bedragen aan extra lening per kolom uit de reguliere tabel met financieringslastpercentages, waarin per kolom de maximale lening bij een bepaald rentepercentage wordt gegeven. Tabel 1: Extra maximale lening per energielabel gemiddeld minimum maximum Verschil label C en energieneutraal Verschil label C en label A Verschil label C en label A Verschil label C en label A Verschil label C en label B Verschil label C en label C Verschil label C en label D Verschil label C en label E Verschil label C en label F Verschil label C en label G Uit de tabel valt af te lezen dat er voor een woning met energielabel A++ minimaal euro en maximaal euro geleend kan worden. Gemiddeld (over vijf rentestandenen 85 inkomensniveaus) komt dat neer op euro. Voor minder energiezuinige woningen neemt dit bedrag af. Verder valt af te lezen dat ten opzichte van een woning met energielabel C voor een woning met energielabel G gemiddeld euro minder geleend zou kunnen worden. Hieronder wordt voor een aantal voorbeeldsituaties weergegeven wat de maximale hypotheek is bij verschillende energielabels. Hierbij wordt onderscheid gemaakt tussen huishoudens met een laag inkomen, huishoudens met een modaal inkomen en huishoudens met een inkomen van twee keer modaal. Starters op de koopwoningmarkt zijn vaak huishoudens met een inkomen beneden modaal. Het individuele modale inkomen bedraagt momenteel 33 duizend euro bruto per jaar. Voor het voorbeeld van een starter is een inkomen van 25 duizend gekozen. Een huishouden met een inkomen van 25 duizend euro bruto per jaar kan afhankelijk van de rente maximaal tussen de 106 en 116 duizend euro lenen (bij een rentepercentage variërend van 4,75 t/m 6,75 procent). 9 / Maximale hypotheek en erngielabels

18 Een huishouden met een modaal inkomen heeft vaak een inkomen tussen 30 en 45 duizend euro bruto per jaar. Bij paren met kinderen komen anderhalfverdieners vaak voor, waarbij het tweede inkomen het modale inkomen aanvult tot ongeveer 45 duizend euro. Huishoudens met een bruto jaarinkomen van 45 duizend euro kunnen afhankelijk van het rentepercentage een maximale hypotheek krijgen van ongeveer 196 tot 215 duizend euro. Huishoudens met een inkomen van twee keer modaal (60 duizend euro) kunnen afhankelijk van het rentepercentage een maximale lening krijgen van 285 tot 316 duizend euro. In tabel 2 staan de bedragen uit tabel 1 uitgedrukt als maximale lening voor drie voorbeeldsituaties; starters, huishoudens met een modaal inkomen en bovenmodaal inkomen bij een rente van 5,25 procent. Tabel 2: Maximale lening bij verschillende energielabels (rente = 5,25%) Laag (25.000) 1,5x modaal (45.000) Bovenmodaal (60.000) Energieneutraal A A A B C D E F G Uit tabel valt af te lezen dat starters met een inkomen van 25 duizend euro per jaar een maximale hypotheek kunnen krijgen van bij een rente van 5,25 procent (bedrag bij energielabel C). Voor een woning met energielabel A++ zou er voor dit huishouden een hypotheek van maximaal mogelijk zijn en voor een energieneutrale woning euro. Voor huishoudens met een inkomen van 45 duizend euro (anderhalf keer modaal) is een maximale hypotheek mogelijk van euro (label C) en voor huishoudens met een inkomen van 60 duizend euro (twee keer modaal) is dat euro. Voor een woning met energielabel A++ is dat respectievelijk en euro. Zoals beschreven in hoofdstuk 1 is onder NHG een extra lening mogelijk voor een woning met energielabel A++ van 8 duizend euro. Dit is een gemiddeld bedrag waarbij geen onderscheid wordt gemaakt naar inkomen en rentepercentage. Vandaar dat voor hogere inkomens bij een relatief laag rentepercentage (5,25 procent) de berekende extra lening voor een energiezuinige woning hoger kan uitvallen dan 8 duizend euro. Maximale hypotheek en erngielabels / 10

19 4 Conclusies In dit rapport is gekeken naar de maximale hypotheek die past bij woningen met een verschillend energielabel. De huidige financieringslastnormen worden berekend aan de hand van de energiekosten die horen bij woningen met energielabel C. Op dit moment kunnen hypotheekverstrekkers afwijken van de normen mits onderbouwd. Het Nibud heeft voor energiezuinige woningen een standaardbedrag gespecificeerd dat extra geleend kan worden. Dit wordt ook toegepast in de voorwaarden en normen van de Nationale Hypotheek Garantie (NHG) en in de Gedragscode Hypothecair Financiers (GHF). In dit rapport is ook voor energieonzuinige woningen aangegeven welk bedrag aan maximale hypotheek hierbij hoort. De afwijking van de normen voor dergelijke woningen wordt op dit moment niet toegepast in de praktijk. Energielasten zijn een onderdeel van het totale budget van huishoudens. Variaties in de energiekosten voor individuele huishoudens zijn daarmee ook een onderdeel van de totale variatie in het uitgavenpatroon voor huishoudens. Op zich hoeft een energie-onzuinige woning niet te leiden tot financiële problemen bij een maximale hypotheek, omdat er in de meeste gevallen voldoende ruimte in het budget is om dergelijke extra kosten op te vangen. Pas een cumulatie van een aantal extra kosten boven op de extra energielasten voor een energie-onzuingie woning, zou kunnen leiden tot betalingsproblemen. Het Nibud ziet een dergelijke verfijning van de systematiek voor specifieke woningen als mogelijkheid om de risico s te verminderen. Zonder deze verfijning wordt echter nog steeds aan het uitgangspunt van de normen voldaan, namelijk dat de betaalbaarheid van hypotheken wordt gewaarborgd en dat de normen hanteerbaar moeten zijn voor een grote groep huishoudens. Het is uiteindelijk aan de praktijk om uit te maken of de tijdsinvestering die een dergelijke verfijning vereist, opweegt tegen de vermindering van het risico op wanbetaling. 11 / Maximale hypotheek en erngielabels

20 Bijlage 1: financieringslastpercentages en maximale leningen Tabel 3: Financieringslastpercentages 2012; 65-min 4,75% 5,25% 5,75% 6,25% 6,75% ,5% 21,0% 21,5% 22,0% 22,5% ,0% 22,5% 23,0% 23,5% 24,0% ,5% 24,0% 24,5% 25,0% 25,5% ,5% 25,0% 25,5% 26,0% 26,5% ,0% 25,5% 26,0% 26,5% 27,0% ,0% 26,5% 27,0% 27,5% 28,0% ,5% 27,5% 28,5% 29,5% 30,5% ,0% 28,0% 29,0% 30,0% 31,0% ,0% 29,0% 30,0% 31,0% 32,0% ,5% 29,5% 30,5% 31,5% 32,5% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,0% 30,0% 31,0% 32,0% 33,0% ,5% 30,5% 31,5% 32,5% 33,5% ,5% 30,5% 31,5% 32,5% 33,5% ,5% 30,5% 31,5% 32,5% 33,5% ,5% 30,5% 31,5% 32,5% 33,5% Maximale hypotheek en erngielabels / 12

21 ,0% 31,0% 32,0% 33,0% 34,0% ,0% 31,0% 32,0% 33,0% 34,0% ,5% 31,5% 32,5% 33,5% 34,5% ,5% 31,5% 32,5% 33,5% 34,5% ,5% 31,5% 32,5% 33,5% 34,5% ,0% 32,0% 33,0% 34,0% 35,0% ,0% 32,0% 33,0% 34,0% 35,0% ,0% 32,0% 33,0% 34,0% 35,0% ,0% 32,0% 33,0% 34,0% 35,0% ,5% 32,5% 33,5% 34,5% 35,5% ,5% 32,5% 33,5% 34,5% 35,5% ,5% 32,5% 33,5% 34,5% 35,5% ,0% 33,0% 34,0% 35,0% 36,0% ,5% 33,5% 34,5% 35,5% 36,5% ,5% 33,5% 34,5% 35,5% 36,5% ,5% 33,5% 34,5% 35,5% 36,5% ,0% 34,0% 35,0% 36,0% 37,0% ,0% 34,0% 35,0% 36,0% 37,0% ,5% 34,5% 35,5% 36,5% 37,5% ,5% 34,5% 35,5% 36,5% 37,5% ,5% 34,5% 35,5% 36,5% 37,5% ,0% 35,0% 36,0% 37,0% 38,0% ,0% 35,0% 36,0% 37,0% 38,0% ,0% 35,0% 36,0% 37,0% 38,0% ,5% 35,5% 36,5% 37,5% 38,5% ,5% 35,5% 36,5% 37,5% 38,5% ,5% 35,5% 36,5% 37,5% 38,5% ,0% 36,0% 37,0% 38,0% 39,0% ,0% 36,0% 37,0% 38,0% 39,0% ,5% 36,5% 37,5% 38,5% 39,5% ,5% 36,5% 37,5% 38,5% 39,5% ,5% 36,5% 37,5% 38,5% 39,5% ,5% 36,5% 37,5% 38,5% 39,5% ,5% 36,5% 37,5% 38,5% 39,5% ,0% 37,0% 38,0% 39,0% 40,0% ,0% 37,0% 38,0% 39,0% 40,0% 13 / Maximale hypotheek en erngielabels

22 ,0% 37,0% 38,0% 39,0% 40,0% ,0% 37,5% 39,0% 40,5% 42,0% ,0% 37,5% 39,0% 40,5% 42,0% ,0% 37,5% 39,0% 40,5% 42,0% ,0% 37,5% 39,0% 40,5% 42,0% ,0% 37,5% 39,0% 40,5% 42,0% ,0% 37,5% 39,0% 40,5% 42,0% ,0% 37,5% 39,0% 40,5% 42,0% ,0% 37,5% 39,0% 40,5% 42,0% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% ,5% 38,0% 39,5% 41,0% 42,5% Maximale hypotheek en erngielabels / 14

23 Tabel 4: Maximale lening 2012; 65-min 4,75% 5,25% 5,75% 6,25% 6,75% / Maximale hypotheek en erngielabels

24 Maximale hypotheek en erngielabels / 16

25 / Maximale hypotheek en erngielabels

Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

Extra hypotheek voor energieneutrale woningen Extra hypotheek voor energieneutrale woningen Extra hypotheek voor energieneutrale woningen Nibud, 2011 Samenvatting In de Gedragscode Hypothecaire Financieringen bestaat er sinds 1 augustus 2011 de

Nadere informatie

juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen Auteurs Marcel Warnaar Jasja Bos Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 METHODE... 4 2.1 Inleiding... 4 2.2 Energielasten in de standaard berekening...

Nadere informatie

Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011

Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011 Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011 Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011 / 2 Energiezuinige woningen en de financieringslasttabellen 2011 Nibud, 2011 3

Nadere informatie

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q4 NVM Data & Research 15 januari 2015 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het vierde kwartaal van 2014 nog steeds een opwaartse

Nadere informatie

Meenemen studieleningen bij acceptatie hypothecair krediet

Meenemen studieleningen bij acceptatie hypothecair krediet Meenemen studieleningen bij acceptatie hypothecair krediet Nibud, mei 2016 Het ministerie van BZK heeft het Nibud advies gevraagd hoe de studieschuld meegenomen dient te worden bij hypotheekverstrekking,

Nadere informatie

Mede namens de minister van Wonen, Wijken en Integratie De minister van Financiën,

Mede namens de minister van Wonen, Wijken en Integratie De minister van Financiën, Directie Financiële Markten Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag Datum Uw brief (Kenmerk) Ons kenmerk 24 mei 2007 FM 2007-00924 U Onderwerp Vragen van

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2014-Q3 NVM Data & Research 9 oktober 2014 1 Samenvatting De (theoretische) betaalbaarheidsindex maakt in het derde kwartaal van 2014 een zeer sterke opwaartse

Nadere informatie

Nota Kredietnormen. 1. Aanleiding. 2. De huidige kredietnormen

Nota Kredietnormen. 1. Aanleiding. 2. De huidige kredietnormen Nota Kredietnormen 1. Aanleiding Naar aanleiding van de FSC-bijeenkomst in november 2014 over de LTV heeft het Comité om verdere analyses gevraagd. Eén van de vraagstukken betreft de mogelijke beleidsmaatregelen

Nadere informatie

Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt.

Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt. Starterslening Utrecht Financiële handreiking aan starters op de Utrechtse (koop)woningmarkt. De gemeente wil het huurders gemakkelijker maken om in Utrecht een woning te kopen. Met het verstrekken van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2008 2009 31 700 XI Vaststelling van de begrotingsstaten van het Ministerie van Volkshuisvesting, Ruimtelijke Ordening en Milieubeheer (XI) en van de begrotingsstaat

Nadere informatie

Starterslening en Koopsubsidie

Starterslening en Koopsubsidie Starterslening en Koopsubsidie Voor starters op de woningmarkt is het kopen van een woning de laatste jaren niet eenvoudiger geworden. Ondanks de lage hypotheekrente en regelingen zoals Nationale Hypotheek

Nadere informatie

Financieringslastnormen 2016

Financieringslastnormen 2016 Financieringslastnormen 2016 Advies voor de financieringslastnormen 2016 Marcel Warnaar Jasja Bos Financieringslastnormen 2016 Advies voor de financieringslastnormen 2016 Nibud, oktober 2015 Voorwoord

Nadere informatie

Betaalbaarheid van de woonlasten

Betaalbaarheid van de woonlasten Betaalbaarheid van de woonlasten De betaalbaarheid van de woonlasten is tussen 2009 en 2013 flink toegenomen: afhankelijk van het type woning is de consument netto tussen de 16% en 21% minder aan zijn

Nadere informatie

Betaalbaarheid van de woonlasten

Betaalbaarheid van de woonlasten Betaalbaarheid van de woonlasten De betaalbaarheid van de woonlasten is tussen 2009 en 2014 flink toegenomen: afhankelijk van het type woning is de consument netto tussen de 16% en 23% minder aan zijn

Nadere informatie

Betaalbaarheid van de woonlasten

Betaalbaarheid van de woonlasten Betaalbaarheid van de woonlasten De betaalbaarheid van de woonlasten is tussen 2009 en 2014 flink toegenomen: afhankelijk van het type woning is de consument netto tussen de 18,8% en 23,1% minder aan zijn

Nadere informatie

Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag

Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA Den Haag VROM verandert! Kijk voor meer informatie op www.vrom.nl Directoraat-Generaal Wonen, Wijken en Integratie Directie Aandachtsgroepen, Betaalbaarheid & Corporaties Cluster Huurbeleid en Aandachtsgroepen

Nadere informatie

Hierna worden de belangrijkste stappen in de berekening van uw compensatie overkreditering toegelicht.

Hierna worden de belangrijkste stappen in de berekening van uw compensatie overkreditering toegelicht. Uitwerking compensatieberekening Eerste hypotheek of combi hypotheek Cliënt : Voorbeeld Beoordeling : Eerste hypotheek of combihypotheek Afgesloten in het jaar : 2006 Verstrekt krediet : 200.000,-- De

Nadere informatie

Gemeentelijke uitvoeringsregels starterslening

Gemeentelijke uitvoeringsregels starterslening Algemeen De gemeente besluit over de toekenning van de Startersleningen uit het gemeentelijk fonds. De gemeente bepaalt de doelgroep en het marktsegment waarvoor ze de Starterslening wil inzetten. De gemeente

Nadere informatie

Starterslening Hof van Twente

Starterslening Hof van Twente Gemeente Hof van Twente 2010-2011 Starterslening Hof van Twente Meer kansen voor starters op de koopwoningmarkt in Hof van Twente. w w w. h o f va n t w e n t e. n l Vanwege de hoge huizenprijzen is het

Nadere informatie

Betaalbaarheid van de woonlasten

Betaalbaarheid van de woonlasten Betaalbaarheid van de woonlasten De betaalbaarheid van de woonlasten is tussen 2012 en 2014 flink toegenomen: afhankelijk van het type woning is de consument netto tussen de 5,2% en 10,1% minder aan zijn

Nadere informatie

Hierna worden de belangrijkste stappen in de berekening van uw compensatie overkreditering toegelicht.

Hierna worden de belangrijkste stappen in de berekening van uw compensatie overkreditering toegelicht. Uitwerking compensatieberekening Eerste hypotheek of combi hypotheek Cliënt Voorbeeld Beoordeling : Eerste hypotheek Afgesloten in het 2006 Verstrekt krediet 200.000,00 De eerste hypotheek (1H) wordt beoordeeld

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Kenmerk 2015-0000605184 Uw kenmerk Datum 26 oktober 2015 Betreft Leennormen 2016: Wijziging van de

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Woononderzoek Nederland 2009

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Woononderzoek Nederland 2009 Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-020 22 maart 2010 9.30 uur Woononderzoek Nederland 2009 Totale woonlasten stijgen in dezelfde mate als netto inkomen Aandeel en omvang aflossingsvrije

Nadere informatie

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1

NVM-Betaalbaarheidsanalyse. 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM-Betaalbaarheidsanalyse 2000-Q1 tot en met 2012-Q1 NVM Data & Research 2 april 2012 Inhoudsopgave 1 Samenvatting... 3 2 Inleiding: beschrijving van de gebruikte betaalbaarheidsindicatoren en grafieken...

Nadere informatie

5.1.3 Gemeentelijke Uitvoeringsregels Starterslening (als bijlage bij de verordening Starterslening)

5.1.3 Gemeentelijke Uitvoeringsregels Starterslening (als bijlage bij de verordening Starterslening) 5.1.3 Gemeentelijke Uitvoeringsregels Starterslening (als bijlage bij de verordening Starterslening) Algemeen In deze uitvoeringsregels worden beschreven: Kenmerken van de Starterslening; Voorwaarden aan

Nadere informatie

Woonlastenmonitor over 2013. Vergelijking van de woonlasten van huurders van Wold & Waard en alle huurders in Nederland

Woonlastenmonitor over 2013. Vergelijking van de woonlasten van huurders van Wold & Waard en alle huurders in Nederland Woonlastenmonitor over 2013 Vergelijking van de woonlasten van huurders van en alle huurders in Nederland Inhoudsopgave 1. INLEIDING... 3 2. WOONLASTEN... 4 2.1 Beïnvloedbare woonlasten- en baten... 4

Nadere informatie

Algemene informatie hypotheken (starter)

Algemene informatie hypotheken (starter) Algemene informatie hypotheken (starter) Wij zetten de belangrijkste begrippen voor u op een rijtje: Hypotheekvormen... 2 Annuïteitenhypotheek... 2 Lineaire hypotheek... 2 Leningvormen... 2 Doorlopend

Nadere informatie

Beantwoording vragen van de fracties uit de ambtelijke voorronde gecombineerde Informatievergadering I en II op 5 oktober 2015

Beantwoording vragen van de fracties uit de ambtelijke voorronde gecombineerde Informatievergadering I en II op 5 oktober 2015 vragen van de fracties uit de ambtelijke voorronde gecombineerde Informatievergadering I en II op 5 oktober 2015 Agendapunt 8 Voorstel tot invoering van een starterslening voor de aankoop van een woning

Nadere informatie

Memo. Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen

Memo. Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen Memo Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen Onderwerp > Financieringsmogelijkheden van energiebesparingsmaatregelen bestaande bouw Opsteller > Niels van Vliet & Ellen van Acht met

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2005 2006 29 507 Regels voor de financiële dienstverlening (Wet financiële dienstverlening) Nr. 35 BRIEF VAN DE MINISTER VAN FINANCIËN Aan de Voorzitter

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS VROM STARTERSLENING GEMEENTE VOORST

GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS VROM STARTERSLENING GEMEENTE VOORST 1 Bijlage 1: Gemeentelijke Uitvoeringsregels VROM Starterslening Gemeente Voorst Algemeen In deze uitvoeringsregels worden beschreven: Definities gebruikt bij de aanvangsdraagkrachttoets en de draagkrachthertoets

Nadere informatie

Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens

Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens Noodzaak: energielasten beheersbaar houden voor Titel lagere inkomens Subtitel >> Als Cover het voetregel gaat om energie en klimaat De kosten voor gas en elektriciteit drukken steeds zwaarder op het besteedbare

Nadere informatie

Hierna zal de berekening van de compensatie overkreditering worden toegelicht.

Hierna zal de berekening van de compensatie overkreditering worden toegelicht. 1. Inleiding Bij kredietverlening aan particulieren worden normen gehanteerd om te bepalen hoeveel krediet u op basis van uw persoonlijke omstandigheden maximaal verleend mag worden. Indien er meer krediet

Nadere informatie

Consultatie nieuwe hypotheekrichtlijnen

Consultatie nieuwe hypotheekrichtlijnen Opgesteld door: Aangeboden door: Consultatie nieuwe hypotheekrichtlijnen De AFM doet voorstellen voor nieuwe richtlijnen voor de verstrekking van hypotheken. Deze nieuwe richtlijnen moeten consumenten

Nadere informatie

De Minister van Financiën, Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft;

De Minister van Financiën, Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft; (Tekst geldend op: 20-06-2013) Regeling van de Minister van Financiën van 12 december 2012, kenmerk: FM/2012/1887 M, houdende de inkomenscriteria voor het verstrekken van hypothecair krediet en regels

Nadere informatie

Speciaal voor nieuw woongebied De Plantage De Starterslening voor uw eerste koopwoning

Speciaal voor nieuw woongebied De Plantage De Starterslening voor uw eerste koopwoning Een leven voor je BeZoek onze website! Speciaal voor nieuw woongebied De Plantage De Starterslening voor uw eerste koopwoning U wilt voor het eerst een woning kopen en u wilt zich graag vestigen in het

Nadere informatie

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank

Voorwoord. Nout Wellink President van de Nederlandsche Bank Voorwoord Sinds begin jaren negentig domineren koopwoningen de Nederlandse woningmarkt. Er worden stelselmatig meer koop- dan huurwoningen opgeleverd en het aantal koopwoningen is inmiddels groter dan

Nadere informatie

GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS STARTERSLENING.

GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS STARTERSLENING. GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS STARTERSLENING. ALGEMEEN De gemeente besluit over de toekenning van de Startersleningen uit het gemeentelijk fonds. De gemeente bepaalt de doelgroep en het marktsegment

Nadere informatie

Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft;

Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft; Wijziging Tijdelijke regeling hypothecair krediet Regeling van de Minister van Financiën van kenmerk: nr. FM/2014/1655 M, tot wijziging van de Tijdelijke regeling hypothecair krediet in verband met de

Nadere informatie

Woningmarkt bloeit langzaam op

Woningmarkt bloeit langzaam op Webartikel Woningmarkt bloeit langzaam op Toelichting op de cijfers Bijlage bij het artikel Woningmarkt bloeit langzaam op Oktober 2015 CBS Webartikel, oktober 2015 1 Inhoud 1. Algemeen 3 2. Prijsindex

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2008

COELO Woonlastenmonitor 2008 COELO Woonlastenmonitor 2008 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2008 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw hypotheek en uw pensioen

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw hypotheek en uw pensioen DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: Uw hypotheek en uw pensioen 1 In de verschillende fasen van uw leven hebben uw hypotheek en uw pensioen veel invloed op elkaar. Bij het denken over

Nadere informatie

Een hypotheek van Delta Lloyd

Een hypotheek van Delta Lloyd Een hypotheek van Delta Lloyd Inhoud Belangrijk 3 Een hypotheek 4 Stappenplan 4 Lenen 5 De Budget Hypotheek 5 De DrieSterrenHypotheek 6 De Nieuwbouw Hypotheek 6 Bent u zelfstandig ondernemer? 6 Terugbetalen

Nadere informatie

Minimum-voorbeeld begrotingen en kostendelersnorm. Nibud, 2013

Minimum-voorbeeld begrotingen en kostendelersnorm. Nibud, 2013 Minimum-voorbeeld begrotingen en kostendelersnorm Nibud, 2013 Inhoud 1 INLEIDING... 3 2 INKOMSTEN... 4 3 MINIMALE UITGAVEN... 8 3.1 Minimum-voorbeeldbegrotingen... 8 3.2 Persoonlijk onvermijdbare uitgaven...

Nadere informatie

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek 7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek Auteur Remco Kaashoek De dynamiek op de koopwoningmarkt is tussen 2007 en 2011 afgenomen, terwijl die op de markt voor huurwoningen licht is gestegen. Het aantal

Nadere informatie

Nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen (Bron: De Hypotheekshop)

Nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen (Bron: De Hypotheekshop) Nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen (Bron: De Hypotheekshop) De Nederlandse Vereniging van Banken (NVB) heeft een nieuwe Gedragscode Hypothecaire Financieringen opgesteld. Het Ministerie van

Nadere informatie

HEUMEN HEUMEN HEUMEN HEUMEN NOORD NOORD NOORD NOORD. Speciaal voor nieuw woongebied Heumen Noord DE STARTERSLENING VOOR UW EERSTE KOOPWONING

HEUMEN HEUMEN HEUMEN HEUMEN NOORD NOORD NOORD NOORD. Speciaal voor nieuw woongebied Heumen Noord DE STARTERSLENING VOOR UW EERSTE KOOPWONING D EN D EN Speciaal voor nieuw woongebied Heumen Noord DE STARTERSLENING VOOR UW EERSTE KOOPWONING U wilt voor het eerst een woning kopen en u wilt zich graag vestigen in het nieuwe woongebied Heumen Noord.

Nadere informatie

Wijzigingen / Werkinstructie NHG 2014 & Ministeriële regeling Hypothecair krediet. 30 december 2013 Operational Support / Peter Frank V1.

Wijzigingen / Werkinstructie NHG 2014 & Ministeriële regeling Hypothecair krediet. 30 december 2013 Operational Support / Peter Frank V1. Wijzigingen / Werkinstructie NHG 2014 & Ministeriële regeling Hypothecair krediet 30 december 2013 Operational Support / Peter Frank V1.0 1 18-12-2012 NHG 2014 Vanaf 1 januari 2014 zijn de nieuwe Voorwaarden

Nadere informatie

Een hypotheek van Delta Lloyd

Een hypotheek van Delta Lloyd Een hypotheek van Delta Lloyd Inhoud Belangrijk 3 Een hypotheek 4 Stappenplan 4 Lenen 5 De Plus Hypotheek 5 De Budget Hypotheek 5 De DrieSterrenHypotheek 6 De Nieuwbouw Hypotheek 6 Bent u zelfstandig ondernemer?

Nadere informatie

Nummer: 12int01588 GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS STARTERSLENING BORNSCHE MATEN (VERSIE 2012)

Nummer: 12int01588 GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS STARTERSLENING BORNSCHE MATEN (VERSIE 2012) Nummer: 12int01588 GEMEENTELIJKE UITVOERINGSREGELS STARTERSLENING BORNSCHE MATEN (VERSIE 2012) Algemeen In deze uitvoeringsregels worden beschreven: - Kenmerken van de VROM Starterslening - Voorwaarden

Nadere informatie

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken

Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken Een huis met een restschuld, kunt u dit voorkomen? www.zichtadviseurs.nl/hypotheken De huizenprijzen zijn in Nederland sinds 2008 flink gedaald. Dat is goed nieuws voor starters die een huis willen kopen.

Nadere informatie

Op zoek naar je eerste woning? De starterslening maakt het mogelijk

Op zoek naar je eerste woning? De starterslening maakt het mogelijk Op zoek naar je eerste woning? De starterslening maakt het mogelijk Een eigen huis Wie droomt daar niet van? De zoektocht naar een eigen woning is leuk, maar er komt wel veel uitzoekwerk bij kijken. Belangrijke

Nadere informatie

uw eigen huis de Starters Renteregeling 20% www.groenwestverkoopt.nl mede mogelijk gemaakt door... toegevoegde waarde

uw eigen huis de Starters Renteregeling 20% www.groenwestverkoopt.nl mede mogelijk gemaakt door... toegevoegde waarde uw eigen huis mede mogelijk gemaakt door... de Starters Renteregeling toegevoegde waarde www.groenwestverkoopt.nl 1 De sleutel naar uw eerste koophuis Mooi, maar hoe betaalt u dat? mede mogelijk gemaakt

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2009

COELO Woonlastenmonitor 2009 COELO Woonlastenmonitor 2009 Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden coelo, Groningen 2009 Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen

Nadere informatie

20% mede mogelijk gemaakt door... www.startersrenteregeling.nl

20% mede mogelijk gemaakt door... www.startersrenteregeling.nl De sleutel naar uw 20% mede mogelijk gemaakt door... www.startersrenteregeling.nl 2 eerste koophuis Mooi, maar hoe betaalt u dat? 20% toegevoegde waarde Een eigen huis, een plek onder de zon. Mooi, maar

Nadere informatie

OP ZOEK NAAR JE EERSTE WONING? DE STARTERSLENING MAAKT HET MOGELIJK

OP ZOEK NAAR JE EERSTE WONING? DE STARTERSLENING MAAKT HET MOGELIJK OP ZOEK NAAR JE EERSTE WONING? DE STARTERSLENING MAAKT HET MOGELIJK EEN EIGEN HUIS WIE DROOMT DAAR NIET VAN? De zoektocht naar een eigen woning is leuk, maar er komt wel veel uitzoekwerk bij kijken. Belangrijke

Nadere informatie

Starterslening bij de gemeente Bergen. September 2013

Starterslening bij de gemeente Bergen. September 2013 1 Starterslening bij de gemeente Bergen September 2013 2 Starterslening bij de gemeente Bergen Hoe werkt de Starterslening? Je wilt een huis kopen in de gemeente Bergen. Maar je kunt net niet genoeg geld

Nadere informatie

ook u kunt kopen met de Starters Renteregeling

ook u kunt kopen met de Starters Renteregeling ook u kunt kopen met de 2 3 uw eigen droomhuis dichterbij dé sleutel naar uw eerste koophuis! Droomt u ook van een eigen huis? Van zo n heerlijke woning die je kunt inrichten en vormgeven zoals je dat

Nadere informatie

MASTERCLASS FINANCIERING Nul op de Meter voor de par8culier. Ivo Opstelten & Karin van Rooij

MASTERCLASS FINANCIERING Nul op de Meter voor de par8culier. Ivo Opstelten & Karin van Rooij MASTERCLASS FINANCIERING Nul op de Meter voor de par8culier Ivo Opstelten & Karin van Rooij Gemiddelde Energielasten: King or Castle? E A Gaat uit van energielasten gebaseerd op: - aantal inwoners - inkomen

Nadere informatie

Consumptief krediet (met hypothecaire zekerheid in tweede rang) (2H/CK)

Consumptief krediet (met hypothecaire zekerheid in tweede rang) (2H/CK) Uitwerking compensatieberekening Consumptief krediet (met hypothecaire zekerheid in tweede rang) (2H/CK) Cliënt: Voorbeeld Beoordeling Consumptief krediet (CK) Afgesloten in het jaar : 2006 Verstrekt krediet

Nadere informatie

De Starterslening U wilt een woning kopen. Dat kan een

De Starterslening U wilt een woning kopen. Dat kan een De starterslening 2015 De Starterslening U wilt een woning kopen. Dat kan een nieuwbouwwoning, een bestaande koopwoning of uw huidige huurwoning zijn. Als u een bepaalde woning op het oog heeft, kunt u

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2013 2014 32 847 Integrale visie op de woningmarkt Nr. 118 BRIEF VAN DE MINISTER VOOR WONEN EN RIJKSDIENST Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft;

Gelet op artikel 115, derde lid, van het Besluit Gedragstoezicht financiële ondernemingen Wft; Wijziging Tijdelijke regeling hypothecair krediet Regeling van de Minister van Financiën van 30 oktober 2013 kenmerk: nr. FM 2013/1846 M, tot wijziging van de Tijdelijke regeling hypothecair krediet in

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20011 2500 EA Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten- Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Ministerie van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Turfmarkt

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2010

COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Woonlastenmonitor 2010 Gaasterzijl vergeleken met gemeenten in de regio COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2010 Gaasterzijl vergeleken met

Nadere informatie

Betaalbaar Particulier Opdrachtgeverschap

Betaalbaar Particulier Opdrachtgeverschap Betaalbaar Particulier Opdrachtgeverschap van het Expertteam Eigenbouw Eigenbouw is haalbaar voor (beneden) modale inkomens. Het is mogelijk om mensen met een (beneden) modaal inkomen in staat te stellen

Nadere informatie

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016

Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Meefinancieren van energiebesparende voorzieningen De mogelijkheden bij BLG Wonen Versie 1-1-2016 Energiebesparende voorzieningen zijn in meerdere opzichten interessant: Structurele besparing tot 30% op

Nadere informatie

De Starterslening. Een steuntje in de rug voor woningkopers

De Starterslening. Een steuntje in de rug voor woningkopers De Starterslening Een steuntje in de rug voor woningkopers en...baarn...barendrecht...barneveld...beemster...bergen...bergen op Zoom...Berkelland...Bernheze...Bernisse...Best...Beverwijk...Binnenmaas...Blaricum...

Nadere informatie

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst

Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Rabobank. Een bank met ideeën. Uw huis, uw hypotheek, uw financiële toekomst Lees deze brochure zorgvuldig door. U hebt uw droomhuis gevonden, een prachtig

Nadere informatie

De Starterslening. van woningcorporaties. Een steuntje in de rug voor woningkopers

De Starterslening. van woningcorporaties. Een steuntje in de rug voor woningkopers De Starterslening van woningcorporaties Een steuntje in de rug voor woningkopers n...baarn...barendrecht...barneveld...beemster...bergen...bergen op Zoom...Berkelland...Bernheze...Bernisse...Best...Beverwijk...Binnenmaas...Blaricum...

Nadere informatie

De Starterslening. van woningcorporaties. Een steuntje in de rug voor woningkopers

De Starterslening. van woningcorporaties. Een steuntje in de rug voor woningkopers De Starterslening van woningcorporaties Een steuntje in de rug voor woningkopers n...baarn...barendrecht...barneveld...beemster...bergen...bergen op Zoom...Berkelland...Bernheze...Bernisse...Best...Beverwijk...Binnenmaas...Blaricum...

Nadere informatie

De VFN leden nemen jaarlijks deel aan een self assessment waarin de naleving van de code wordt getoetst.

De VFN leden nemen jaarlijks deel aan een self assessment waarin de naleving van de code wordt getoetst. Toelichting bij de VFN Gedragscode per 01-01-2012 Artikel 1, reikwijdte Dit artikel beoogt de reikwijdte van de VFN Gedragscode ten opzichte van de Gedragscode Hypothecaire Financieringen (GHF) vast te

Nadere informatie

Doorkiesnummer : (0495) 57 52 21 Agendapunt: 8 ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE

Doorkiesnummer : (0495) 57 52 21 Agendapunt: 8 ONDERWERP VOORSTEL COLLEGE Arts, Marian RB S1 RAD: RAD151103 dinsdag 3 november 2015 BW: BW150922 voorstel gemeenteraad Vergadering van de gemeenteraad van 3 november 2015 Portefeuillehouder : A.F. van Eersel Behandelend ambtenaar

Nadere informatie

Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen. Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen

Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen. Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen Investeer slim in uw woning met energiebesparende maatregelen Aantrekkelijke rente - boetevrij aflossen Slim besparen 2 Slimme investeerder Familie Roubos: We wonen in een hoekhuis met veel ramen en hebben

Nadere informatie

COELO Woonlastenmonitor 2010

COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden COELO Woonlastenmonitor 2010 COELO Centrum voor Onderzoek van de Economie van de Lagere Overheden Faculteit

Nadere informatie

COMFORT HYPOTHEEK VRIJHEID IN HYPOTHEKEN

COMFORT HYPOTHEEK VRIJHEID IN HYPOTHEKEN COMFORT HYPOTHEEK VRIJHEID IN HYPOTHEKEN HYPOTRUST COMFORT HYPOTHEEK De Hypotrust Comfort Hypotheek kent verschillende voorwaarden (Budget, Profijt en Standaard). Deze productkaart is ingericht om informatie

Nadere informatie

Persoonlijk hypotheekadvies

Persoonlijk hypotheekadvies Persoonlijk hypotheekadvies Bestemd voor: Test Persoon & Test Partner Op 27-10-2015 samengesteld door: - Adviseur Tel: 024 8000 789 E-mail: info@bijbouwe.nl Wat lees je in dit adviesrapport? Waarom ontvang

Nadere informatie

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen.

Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. Hypotheekgids 2014 Inleiding Wie in 2014 een eigen woning heeft of graag een woning wil kopen, moet rekening houden met een aantal ontwikkelingen. De wijzigingen op het gebied van hypotheek en wonen zijn

Nadere informatie

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013

Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel. 4 maart 2013 Verduurzaming woningportefeuille: de woonbundel 4 maart 2013 Verduurzamingsambitie woningcorporaties onder druk Het belang van verduurzaming van het corporatiebezit wordt erkend: Convenant Energiebesparing

Nadere informatie

Toelichting VROM starterslening Gemeente Lopik

Toelichting VROM starterslening Gemeente Lopik Toelichting op de VERORDENING VROM STARTERSLENING Artikelsgewijze toelichting Hoofdstuk 1 Begripsbepalingen Artikel 1 c: De VROM Starterslening wordt voor minimaal 50% gefinancierd vanuit het gemeentefonds

Nadere informatie

Evaluatie Startersregeling Gemeente Bronckhorst

Evaluatie Startersregeling Gemeente Bronckhorst Evaluatie Startersregeling Gemeente Bronckhorst 1. Inleiding De VROM Startersregeling overbrugt het verschil tussen de aankoopkosten van een starterswoning en het bedrag dat u maximaal bij de bank kunt

Nadere informatie

PBK bericht 2 e kwartaal 2016

PBK bericht 2 e kwartaal 2016 Webartikel PBK bericht 2 e kwartaal 2016 Toelichting op de cijfers Bijlage bij het artikel PBK bericht 2 e kwartaal 2016 Juli 2016 CBS Webartikel, juli 2016 1 Inhoud 1. Algemeen 3 2. Prijsindex Bestaande

Nadere informatie

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente

een eigen huis De sleutel naar uw 20% korting op uw hypotheekrente een eigen huis De sleutel naar uw eigen huis 20% korting op uw hypotheekrente Koopwoning dichterbij U droomt ervan. Een eigen huis, een plek onder de zon... Wat is er mooier dan uw eigen woning? Deze kunt

Nadere informatie

Woonlasten en Nibud. - Betaalrisico s huurders en kopers - Uitgevoerd in opdracht van Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties

Woonlasten en Nibud. - Betaalrisico s huurders en kopers - Uitgevoerd in opdracht van Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Woonlasten en Nibud Woonlasten en Nibud - Betaalrisico s huurders en kopers - Uitgevoerd in opdracht van Ministerie Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties Berry Blijie en Kenneth Gopal oktober 2015

Nadere informatie

De Starterslening U wilt een woning kopen. Dat kan een

De Starterslening U wilt een woning kopen. Dat kan een De starterslening 2016 De Starterslening U wilt een woning kopen. Dat kan een nieuwbouwwoning, een bestaande koopwoning of uw huidige huurwoning zijn. Als u een bepaalde woning op het oog heeft, kunt u

Nadere informatie

1 UW HUIDIGE SITUATIE

1 UW HUIDIGE SITUATIE 1 UW HUIDIGE SITUATIE Uw huidige, financiële situatie is het startpunt van een advies. Door een goede inventarisatie van uw huidige situatie krijgen wij inzicht in uw huidige, getroffen voorzieningen.

Nadere informatie

HAALBAARHEID DE MOGELIJKHEDEN. www.metelkaar.com

HAALBAARHEID DE MOGELIJKHEDEN. www.metelkaar.com HAALBAARHEID DE MOGELIJKHEDEN www.metelkaar.com INLEIDING Je wil je dromen waarmaken en met elkaar willen jullie die stap zetten! Een onoverkomelijk aspect is dan natuurlijk: is het realistisch, is het

Nadere informatie

Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen

Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen CPB Notitie 4 mei 2011 Effect op huizenprijzen van het maximeren van hypothecaire leningen op basis van taxatiewaarde en bruto inkomen Op verzoek van het Ministerie van Financiën, Directie Algemene Financiële

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek 1 Nederland telt meer dan 1 miljoen ondernemers zonder personeel. Daarnaast opereren er veel ondernemers die al dan

Nadere informatie