Rekenmodel warmtewet. De maximumprijs van warmte. Ministerie van Economische Zaken. 17 augustus Concept eindrapport (versie 2) 9V3309

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Rekenmodel warmtewet. De maximumprijs van warmte. Ministerie van Economische Zaken. 17 augustus 2009. Concept eindrapport (versie 2) 9V3309"

Transcriptie

1 HASKONING NEDERLAND B.V. GEBOUWINSTALLATIES Rekenmodel warmtewet De maximumprijs van warmte Ministerie van Economische Zaken 17 augustus 2009 Concept eindrapport (versie 2) 9V3309 thinking in all dimensions

2 COMPANY' OF Wijchenseweg 132 Postbus AC Nijmegen +31 (0) Telefoon +31 (0) Fax Internet Arnhem KvK Documenttitel Rekenmodel warmtewet De maximumprijs van warmte Verkorte documenttitel Rekenmodel warmtewet Status Concept eindrapport (versie 2) Datum 17 augustus 2009 Projectnaam Ontwikkeling rekenmodel Warmtewet Projectnummer 9V3309 Opdrachtgever Ministerie van Economische Zaken Referentie 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Auteur(s) Collegiale toets Datum/paraaf Vrijgegeven door Datum/paraaf

3 0 SAMENVATTING Ter voorbereiding van de inwerkingtreding van de Warmtewet heeft het Ministerie van Economische Zaken een onderzoeksopdracht aan Royal Haskoning verstrekt. Deze opdracht betreft de ontwikkeling van een rekenmodel waarmee de maximumprijs kan worden vastgesteld die in de Warmtewet wordt bedoeld. In het voorliggende rapport wordt verslag gedaan van dit onderzoek en worden de resultaten gepresenteerd. Het NMDA principe uitgelegd als gelijkheidsprincipe is de grondslag voor de bepaling van de maximumprijs en zodoende ontstaan daarvoor drie tariefcomponenten. Het voorgestelde rekenmodel voor de aansluitbijdrage warmte als component luidt: ASBkzm= Q + ASBg Het voorgestelde rekenmodel voor het vastrecht warmte als component luidt: vitkzin= Q vrg Het voorgestelde rekenmodel voor het rendement, als bedoeld in de warmtewet, luidt: 11w= warmtew ASWw BTw IASWw BWV wanntew - ASVw 28kW BVV- BWV - BTV 1000kW - ASW w %LT < 50% 1000(W - 28kW 11 vgem 1 At UCVGg %LT + (1 - %LT) LCVGg BTV EVc BVV 90% energieg < vgem 11 tap (BTV) EVk <--. EV1cg(BVN) if ASW w < 40kW EVkckzm ASWw,BTw other 6,ei EVk+ EVcig + EKg - EKw warmtew P energieg + del' Pe g GKg UCVGg Rekenmodel warmtewet - i - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b. Concept eindrapport (versie 2) 17 augustus 2009

4 o o o o o o Wordt dit rekenmodel ingevuld dan leidt dit voor kleinverbruikers tot het volgende: Rendement Warmtewet woningen EfiElE1 eee Warmte door de meter[gj] Bruto tapvraag 3GJ Bruto tapvraag 6GJ Bruto tapvraag 90J 92 Rendement Warmtewet woningen Bruto tapvraag [GJ] B9B 45,0GJ warmte door de meter 0 27,5GJ warmte door de meter eee 20,0GJ warmte door de meter 84: Het rendement varieert van 84,6% tot 91,2% voor de totale warmtevraag en de warmtevraag voor warm tapwater zoals die het meeste voorkomen. Voor het vaststellen van de warmteprijs als component geldt daarbij: P P W UCVGg.i ww De maximumprijs hoort bij het laagste rendement, waardoor de warmteprijs als component van de maximumprijs als volgt is bepaald: P w = P GJ g 3 Rekenmodel warmtewet - ii - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 17 augustus 2009

5 0 0 Als de wetgever het effect van koken en bereiding van warm tapwater met elektriciteit niet in de vaststelling van het rendement wenst te betrekken, zal dit er als volgt uitzien: Rendement Warmtewet woningen _ = = /* EHFIB 0 eee Bruto tapvraag 3GJ Bruto tapvraag 6GJ Bruto tapvraag 9GJ Warmte door de meter[gj] Het rendement varieert dan van 80,7% tot 86,5% voor de totale warmtevraag en de warmtevraag voor warm tapwater zoals die het meeste voorkomen. De maximumprijs hoort bij het laagste rendement, waardoor de warmteprijs als component van de maximumprijs als volgt is bepaald: Pw =. P, GJ 5 De EPN blijkt uit dit onderzoek een beleidsinstrument te zijn waarmee aansluitbijdrage en vastrecht voor een warmteproject een niet reproduceerbaar verband oplevert met de EPC. Het is dan ook niet aan te bevelen om deze tariefcomponenten aan de EPC te relateren. Voor het rendement (en dus de warmteprijs) is dit verband er wel. RZ = 0,9448 Rendement voor de Warmtewet 105% 100% 95% 90% 4:9 85% 80% 75% Warmte casco gelp (ZR ZB) Warmte casco gelijk (GV.. WIW) 70% Warmte EPC gelijk (ZR ZB) Warmte EPC gelljk (GV WTVV) 651' -0, ,1-0,08-0,06-0,04-0,02 0,02 EPC-verschll Rekenmodel warmtewet Concept eindrapport (versie 2) - iii - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b 17 augustus 2009

6 0 De figuur laat zien dat het rendement, gebaseerd op een 2e orde polynoom benadering, met 97,2% (R2=84,48%) is gecorreleerd aan het EPC-verschil als gevolg van externe levering van warmte. Voor warmtebedrijven brengt de koppeling aan de EPC grote risico's met zich mee omdat de energetische eigenschappen van de warmteprojecten in de EPN worden beheerst door een rendement dat een beleidsmatig karakter vertoont en daarmee (per definitie) niet de realiteit representeert. Aan de volgende afbeelding is to zien wat de gevolgen zijn voor een warmtebedrijf in termen van cumulatief contante waarde van de inkomsten uit het warmtetarief over een periode van 30 jaar, bij consequent toepassen van het NMDA principe als gelijkheidsprincipe. = 0,4968 CCW warmtebedrijf E Casco gelljk (ZR r ZB) E Casco gaily( (GV r VVTIN) E EPC gelijk (ZR r ZB) EPC gelljk (GV r WT VV) E E E E " E E E Warmtegebrulk PJ/jaar] Bij het zogenaamde "casco gelijk" model is de warmtevraag in de aardgaswoning min of meer gelijk aan die in de warmtewoning en zijn de inkomsten voorspelbaar. Bij het "EPC gelijk" model is dit juist niet het geval en kunnen de inkomsten tegenvallen, terwijl er voor de consument juist geen gevolgen zijn vanwege het consequent toepassen van het NMDA principe als gelijkheidsprincipe. Rekenmodel warmtewet - iv - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 17 augustus 2009

7 El El INHOUDSOPGAVE Blz. 1 INLEIDING 1 2 OPDRACHT Brandstofniveau Houdt nadrukkelijk rekening met de EPC Afschrijvingsperiode van 30 jaar Model EnergieNed voor vaste kosten Effecten voor huishoudens en warmteleveranciers Reken door op aardgas- en warmtegebruik 3 3 WARMTEWET Maximumprijs Integrale kosten Dezelfde hoeveelheid warmte De rendementsmethode Nadere regels De wijze van berekenen Onafhankelijk advies Periode van 30 jaar 7 4 PRIJSVORMING 8 5 NMDA PRINCIPE 10 6 TARIEFCOMPONENTEN 12 7 TE VERGELIJKEN INSTALLATIES Woningen Klein zakelijke markt 15 8 AANSLUITBIJDRAGE EN VASTRECHT Woningen Zakelijke markt 18 9 WARMTEPRIJS Principe rendementsmethode Uitwerking rendementsmethode Blokverwarming met kostenverdelers ENERGIENED ADVIESTARIEF Aansluitbijdrage warmte Vastrecht warmte Warmteprijs Marktwaardeprincipe 38 Rekenmodel warmtewet - v - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 17 augustus 2009

8 11 INVLOED EPN Aansluitbijdrage warmte Vastrecht warmte Rendement en warmteprijs Warmtebedrijf Verband met EPC Conclusie invloed EPN MAXIMUMPRIJS Aansluitbijdrage warmte Vastrecht warmte Warmteprijs 48 TABELLEN Tabel 4-1 Vergelijking van de markt met de Uneto-VNI norm 9 Tabel 5-1 Warmtekosten in de aardgaswoning 11 Tabel 5-2 Warmtekosten in de warmtewoning 11 Tabel 6-1 Tariefcomponenten warmte 12 Tabel 8-1 ASB woningen met centrale regelklep 17 Tabel 8-2 ASB woningen met radiatorthermostaten 17 Tabel 8-3 VR warmte woningen gebaseerd op centrale regelklep 18 Tabel 8-4 VR warmte woningen gebaseerd op radiatorthermostaten 18 Tabel 9-1 BVV+BTV in GJ uit het BWK (bron EnergieNed) 23 Tabel 9-2 BTV uit het BWK (bron EnergieNed) 24 Tabel 9-3 Verdeling toestellen voor warm tapwater (bron EnergieNed) 25 Tabel 9-4 Verdeling kooktoestellen (bron EnergieNed) 30 FIGUREN Figuur 4-1 Marktmonitor Royal Haskoning 8 Figuur 4-2 Arbeidsvolume (Bron: CBS) 9 Figuur 7-1 Schema aardgaswoning 14 Figuur 7-2 Schema warmtewoning 15 Figuur 8-1 ASB en VR klein zakelijke markt 19 Figuur 9-1 Schematisering variabele kosten gaswoning 20 Figuur 9-2 Schematisering variabele kosten warmtewoning 21 Figuur 9-3 Aanbevolen jaargemiddeld taprendement 26 Figuur 9-4 Aanbevolen elektriciteitsgebruik combiketel 29 Figuur 9-5 Elektriciteitsgebruik ketels klein zakelijk 30 Figuur 9-6 Rendement als functie van warmte door de meter 32 Figuur 9-7 Rendement als functie van bruto tapvraag 32 Figuur 9-8 Rendement Warmtewet bij BTV=7GJ 33 Figuur 9-9 Rendement Warmtewet zonder koken en close-in boiler 33 Figuur 9-10 Rendement Warmtewet klein zakelijk (log) 34 Figuur 9-11 Rendement Warmtewet klein zakelijk (lin) 35 Figuur 11-1 Aansluitbijdrage als functie van warmtegebruik 40 Figuur 11-2 Vastrecht als functie van warmtegebruik 41 Figuur 11-3 Rendement Warmtewet als functie van warmtegebruik 42 Rekenmodel warmtewet - vi - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 17 augustus 2009

9 Figuur 11-4 Figuur 11-5 Figuur 11-6 Figuur 11-7 Figuur 11-8 Figuur 11-9 Figuur Warmteprijs als functie van warmtegebruik CCW warmtebedrijf als functie van warmtegebruik Aansluitbijdrage als functie van verschil in EPC Vastrecht als functie van verschil in EPC Rendement Warmtewet als functie van verschil in EPC Warmteprijs als functie van verschil in EPC CCW warmtebedrijf als functie van verschil in EPC FORMULES Formule 1 Formule 2 Formule 3 Formule 4 Formule 5 Formule 6 Formule 7 Formule 8 Formule 9 Formule 10 Formule 11 Formule 12 Formule 13 Formule 14 Formule 15 Formule 16 Formule 17 Formule 18 Formule 19 Formule 20 Formule 21 Formule 22 Formule 23 Formule 24 Warmteprijs in elementaire vorm Warmteprijs bij gelijke brute warmtevraag Aansluitbijdrage warme klein zakelijke markt Vastrecht warme zakelijke markt Warmtekosten in de aardgaswoning Integra le variabele kosten in de warmtewoning Algemene betrekking warmteprijs Gaskosten in de gaswoning Verschil in elektriciteitskosten Warmtegebruik in de warmtewoning Rendement als bedoeld in de Warmtewet Verschil in elektriciteitsgebruik Aardgasgebruik als energiehoeveelheid Aanbevolen jaargemiddeld taprendement Aandeel LT als functie van aansluitwaarde Verlies afleverstation klein zakelijk Elektriciteitsgebruik van combiketels Elektriciteitsgebruik ketel klein zakelijk Drukval over de ketel Gedaante van het rendement voor de Warmtewet Warmteprijs 2009 volgens EnergieNed Gewogen rendement in de warmteprijs volgens EnergieNed Advies maximumprijs warmte Maximumprijs warmte excl. koken en close-in boiler BIJLAGEN Bijlage 1 Bijlage 2 Bijlage 3 Bijlage 4 Bijlage 5 Bijlage 6 Bijlage 7 Bijlage 8 Bijlage 9 Bijlage 10 Bijlage 11 Bijlage 12 Begroting aansluitbijdrage warmtewoningen Kosten van radiatoren Vermeden onderhoudskosten Begroting vermeden kosten klein zakelijke markt Begroting warmtekosten klein zakelijke markt Samenvatting aansluitbijdrage klein zakelijke markt Taprendementen van combiketels Warmteverlies van de afleverset Berekening van verliesposten Elektriciteitsgebruik van combiketels Tariefadvies van EnergieNed Uitgangspunten en kostenfactoren Rekenmodel warmtewet - vii - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 17 augustus 2009

10 D Bijlage 13 Typering en kosten referentiewoningen Bijlage 14 Typering en kosten warmtewoningen casco gelijk Bijlage 15 Typering en kosten warmtewoningen EPC gelijk Bijlage 16 Warmtetarief bij zelfregelende roosters en zonneboiler Bijlage 17 Warmtetarief bij gebalanceerde ventilatie en WTW Bijlage 18 Gevolgen voor het warmtebedrijf Bijlage 19 Componenten warmtetarief in staafdiagrammen Bijlage 20 Gevoeligheidsanalyse Rekenmodel warmtewet - viii - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 17 augustus 2009

11 D 0 D VERKLARING VAN AFKORTINGEN EN BEGRIPPEN Afko rt i ng / beg ri p %LT ABK Verklari ng Aandeel l aag tem pe rat u u r ve rwarm ing van de wa rmtev raag A l gemene bo uwp laatskosten A 9 G eb ru i ksoppe rv lakte i n m 2. H et b ru i kba re v loe ropperv lak van een ve rwa rmde zo ne. D i t beg r ip wo rdt i n de N E N toegepas t. AK AMvB AS B A l gemene kos ten A lgem ene Maat rege l va n Bestuur Aan s l u i tb ijdrage. B ijd rage i n de doo r een e ne rg i ebed r ij f to m ake n kosten voor het real i seren van de aan s lu i t i ng op de ene rg i evoorz ieni ng. AS Bg AS B kzm ASBw ASVw BAK BAK BB P B E K Aans l u itbijd rage b ij aardg as lever ing ( in ) Aan s l u i tb ijdrage voo r de k l e i n zake l ij ke m a rkt Aa ns l u itbijdrage b ij wa rmte leve r i ng ( in ) V e r l i es van de afleverset in de warm tewo n i ng in G J B as i sonderzoek Aa rd g as K le i nve rb ru i k B i jdrage Aan s l u i tkoste n B ru to b i n nen lands p rod uct Bas i so nderzoek E lekt r i c i teit K leinve rb ru ik BTV B ru to tapv raag (warmte voor warm tapwate r) BTVg B ru to tapvraag i n de gaswo n ing (warm tevraag voor warm tapwater) BTVw B ru to tapvraag i n de wa rm tewoning (wa rm tevraag voo r warm tapwate r) BVV BVVg B ru to ve rwarm i ngsvraag ( ru imteve rwa rm i ng) B ru to ve rwa rm i n g svraag ( ru imteverwa rm i ng is de gaswon i ng) BVVw B ru to ve rwa rm i ngsv raaq ( ru imteve rwa rm i ng i n de wa rm tewo n i ng ) BW K BWV BWVg BWVw CBS CCW CW D ELTA B as i sonderzoek Wa rm te K l e i nve rb ru ik B ru to warmte v raag B ru to wa rmte v raag b i j de gasleve r ing B ru to warmte v raag b ij de warm te leve r i ng C ent raa l B u reau voor de S tat i st iek Cum u lat ief contante waa rde Com fortk lasse warm wate r E nerg ieleve ra n c ier E Eg E l ekt r i c i teitsvraag voo r e lekt ron i ca in de gaswo n i ng E E I E K E ne rgy Expe rts I n te rnat ional E l e kt r i c i teits kos ten E Kg E l ekt r i c i teits kos ten i n de gaswon i ng EKw E lekt r 9 E l ekt rw EM e nerg ieq E lekt r i c i teits koste n i n de warmtewon i ng E lekt r i c i teitsgebru ik in de gaswon i n g E lekt r ici teitsgeb ru i k i n de warm tewo n i ng E lekt r i c i teitsme te r E n e rg et ische waarde van aardgasg ebru i k i n de gaswo n i ng E ne rg ie N ed De federat i e van de e n e rg iebed r ijve n i n N eder l and. E PC E Pg E P N Energ ieprestat ie coef icien t E lekt r i c i teits geb ru i k van de (ci rcu lat ie)pom p in de g aswon ing E nerg ieprestat ie no rm. Verzam e l naam voo r de no rm e n N EN voo r wo n i n g e n e n woo n g ebouwe n en N E N voo r u t i l ite itsbo uw. E Pw E Rg EVbkzm E lekt r ic i te itsgeb ru ik van de (ci rcu lat i e )pomp i n de warm tewon i ng E lekt r i c i te i tsgebru ik van de roo kgasven t i lato r in de gaswo n ing E lekt r ic i teitsgebru ik van de b ra nderve n t i lator voo r de k lein zakel ijke m a rkt Rekenmodel warmtewet Concept eindrapport (versie 2) 9V3309/R004/EVD/Nijm2b 17 augustus 2009

12 0 0 Afko rt i ng / beg r i p Ve rklaring EVg E lekt r ic i teitsve rb ru i k b ij aardgas l eve r i ng EVkekz,,, E lekt r i c i te i tsgeb ru i k van de ketel voo r de k lein zake l ij ke m a rkt EVrkzm E lekt r i c i te i tsgeb ru i k van de roo kg as ve n t i lato r voor de k le i n zake l i j ke m a rkt EV w E lekt r i c i te i tsve rb ru i k b ij warm tel eve r i ng GJ G ig ajou le ; een heid voo r e nerg ie 1 GJ = 1 000MJ G Kg Gas ve rb ru i k ( i n Nm3/jaar) voor koken i n de g aswo n i ng GM Gasm eter GV G eba lan cee rde ve n t i l at i e H R kete l H oog rendement ketel H Re H oog re ndem e n t ketel met g e l ij kt ijdige opwe kki ng van e lekt r iciteit (ook p -WKK genoemd) H Rww Hoog rendem ent W arm Wate r I NVg I n i t ie le i nvester i ngen b ij aardg as l ever i ng ( i n ) I NVw I n i t i e le i n vester i n g e n b ij warmteleve r i ng ( i n ) J J o u le ; een heid voo r e n erg ie K IWA G astec Ke u r i ngsi nstit uu t d at de GAS KE U R vaststelt C e rt i f icat ion kj K i loj ou le ; eenheid voo r e nerg i e ; l kj = J KKg Kap i taa l s kos te n i n de gaswo n i ng KKw Kap i taals kos te n i n de warmtewo n ing Koke ng E n e rg iegeb ru i k voo r koken i n de gaswon i ng Ko ke nw E nerg iegeb ru ik voo r ko ke n in de wa rm tewo n ing koste ng V a r iabe le kosten g aswo n ing i n koste nw Var iabele koste n wa rm tewo n i ng i n LCVGg O nde rste verbra nd i ngswaarde ("combustion value " ) van G ronings gas (0, GJ /Nm 3 ) L iander N e tbe hee rde r. D i s t r ibueert e n t ra nsportee rt e lekt r ic ite i t en g as. L VT9 Le id i ngve r l ies taple idingen in de g aswon i ng LVTw Le id i ngve r l ies tapl e idingen i n de wa rm tewo n i ng LVWg Le idingve r l ies warm te l e id i n gen i n de g aswo n i n g in GJ LVWw Le id i ngve r l ies warm tele idingen i n de wa rm tewo n i ng i n GJ Maxim umpr i j s D e m ax im umpr ij s van warm te a ls bedoeld i n de W arm tewet MJ Meg ajou le ; een h e id voo r e nerg i e ; 1 MJ = 1 000kJ Nm3 H oevee l h e id gas d ie, b ij ee n temperatu u r va n nul g raden C e ls i us e n onde r abso l u te d ruk van 1, bar, een vo l um e va n eon ku b ieke mete r i n neem t. NMa N ede r landse Meded ingi ng sau to r i te i t ( i n de wa rm tewe t "meded i ngi ngs auto r i teit " genoemd) NMDA "N i e t Meer Dan Anders ". Het u i tgan g sp u n t voor de vas ts tel l i ng va n het tar ief voor de leve r i ng van wa rmte. N ovem N ederl andse O rg an isat ie voor Energ ie en M i l ieu NTV N e tto tapv raag in GJ NVV N e tto ve rwa rm ingsvraag GJ (voo r ru imteve rwa rm i ng NWV N etto warm tev raag i n GJ O Kg O nde rhoud s kosten b ij aardgas leve r i ng ( i n /jaar) 0Kw O nderhoudskoste n b i j wa rm telever i ng ( i n /jaar) Pe E lekt r ic i te i tspr ijs ( i n /kwh) inc l. commodity, d iensten, meten, energ iebelasting P9 Aardgaspr ij s ( i n /Nm3) i ncl. commod i ty, d iens ten, m eten, e n e rg iebe lasti ng Pom pg E lekt r i c i teitsgebru ik van de c i rcu lat iepomp in kwh Pom pw Pw E lekt r icite i tsgebru i k van de c i rcu latiepomp i n de wa rmtewo n i ng i n kwh Warm tepr ij s ( in eg J ) i n c l. commodit ies, d iensten, meten, e nerg iebelas t i n g PwEned Warm tepr i js 2009 zoal s geadvisee rd doo r Eenerg i ened Q Therm i sch ve rm og e n Rekenmodel warmtewet Concept eindrapport (versie 2) - x - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b 17 augustus 2009

13 0 Afko rt i ng / beg r i p Ve rklaring R c -waarde Warm tewee rs tand van de co nstru ct ie, m 2 K/W. R gvg E lekt r i c i teitsgeb ru i k van de roo kg asventi l ator in kw h S e n te rnovem S e n te rnovem is een agents c hap van he t M i n iste r ie van E co nomis c he Z a ken en is op 1 me i o n tstaan u i t de fu s ie tussen Se n ter e n N ovem. TV TVo UCVGg Wa rm teve r l ies van het tapwatersys teem Tapvraag o nderg ren s Bove n s te verb ra nd i n g swaarde ( "combustion value " ) van G ro n i n g s gas (0, GJ/Nm 3 ) U N ETO -VN I B ranc heo rg a n i sat ie van de N eder landse instal l at iese ctor U -waa rde W a rm tedoorgangs coeff i c ien t (va n een s che id i ngsconst ru ct ie), W /m 2 K VESTI N Ve renig ing van stadsverwa rm i ngbed r ijven i n N eder land ; i s opg egaan in E nerg i N ed VR V Rg VRkzm VRw W& R Warm tefo rum V ast recht. H et j aa r l ij kse vas te bed rag d at ve rgoed moet wo rden aan he t e nerg iebed r ijf voo r he t i nstand houden van de aan s l u i t i ng. V as t rec h t gas ( i n /jaar) Vast recht k lein za kel ij ke ma rkt Vast rec h t wa rmte ( i n /jaar) W in s t en r is ico P latform van be l angeng roeper ingen dat h eeft ge t rach t consens u s to kr ijg e n ove r de vas tste l l ing van wa rm teta r i eve n Wa rm tepr ij s wa rm te H et tar ief voor de leve r i ng van warm te u itged ru kt i n./gj Warm tegebru ik van de wa rm tewo n i ng Wa rm tewet Co ncept we t d ie is aangenom e n i n de 2' en 1 Kam e r, m aar nog n iet van k rac h t i s. W KK WKO WM W P WTW WVg WVw ZB Z R tie E Wa rm te k rachtkoppel i ng Warm te Koudeops lag Wa rm temete r Wa rm tepr ij s Warm te te rugwinning wa rm teve rb ru ik i n de g aswon i ng ( in GJ/jaar) warm teverb ru ik in de warm tewo n i ng ( in GJ/jaar) Zonneboi ler Ze lf regelende roosters Ve rsch i l i n e lekt r i c i teitsgeb ru ik voor e lekt ro n ica AEK Versc h i l in e l ekt r i c i teitsgebru i k voor koke n Ae l Ve rsc h i l in e lekt r iciteitsgeb ru i k.5e P Ve rsch i l i n e lekt r i c i teitsgeb ru ik va n de (ci rcu l at ie) pompen Akos te nei H e t ve rs ch i l i n e lekt r icite i ts kosten i n,o,pc APk (Q) as nb g E ned n k go ntap g tucv riv Ilvgem riv I t riyucv gw D ru kval van de roo kgassen ove r de roo kg asco ndenso r D rukval van de rookg as sen ove r het ketelblok Rendement van de af l eve rset R endem e n t bove ng rens Kenne l ij k re ndem e n t i n de wa rm tep r ij s vo l gens Energ iened Kete l re ndem en t R endem ent onderg rens Tapre ndemen t Tapre ndement gebaseerd op UCVGg Opwekrendem ent voo r ru im teve rwarm i ng G em idde ld opwe k rendem ent voo r verwarm e n Opwe k rendem ent voo r ru im teve rwarm i ng gebaseerd op 1 00% LT Opwekrendem ent voo r ru im teve rwarm ing g ebasee rd op U CVGg Opwe k rendem en t voo r warm te Rekenmodel warmtewet Concept eindrapport (versie 2) - xi - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b 17 augustus 2009

14 0 0 Afko rt i ng / beg r i p Ve rklar i ng nww R e nd em e n t a l s bedoeld i n d e Wa rm tewet Ac Lu c h toverm a at b i j verb randing (com b ust ion ) van aa rdgas Rekenmodel warmtewet - xii - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 17 augustus 2009

15 0 0 0 REFERENTIES [1] Warmteforum; Brief aan de Vaste commissie voor Economische Zaken van de Tweede Kamer der Staten-Generaal; 21 maart 2007 [2] SenterNovem; Brochure referentiewoningen met CD-rom; 2006 [3] Energy Efficiency International; Actualisatie aansluitbijdrage berekening warmtenetten ten behoeve van het tariefadvies warmte 2008; Huissen november 2007; P:\0725 ABBEA\ [4] Energy Experts International; Actualisatie aansluitbijdrage berekening warmtenetten ten behoeve van het tariefadvies warmte 2008; Offertebeoordeling; Huissen juni 2008; P:\0725 ABBEA\ [5] Millward Brown; De marktwaarde van warmte 2007; Resultaten van een vergelijkend onderzoek; Tekstrapport; Projectnummer: rap 01; Amsterdam december 2006; EB / ms [6] EnergieNed; Highlights BWK 2007; E ; december 2007 [7] Millward Brown; Basisonderzoek Warmte Kleinverbruik; BWK 2008; Tabellenrapport; Projectnummer: rap 01; Amsterdam november 2008; EB / pd [8] Millward Brown; De marktwaarde van warmte 2009; Resultaten van een vergelijkend onderzoek; Tekstrapport; projectnummer: rap 01; Amsterdam november 2008; EB / pd [9] ECN; Kentallen warmtevraag woningen; Marijke Menkveld; [10] EnergieNed; Effect HR ketel op marktwaarde voor warmte; geen referentienummer, ongedateerd [11] EnergieNed; Rapport adviestarief voor de levering van warmte kleinverbruik 2009; E ; 19 december [12] DGMR; Onderzoek toepassing gelijkwaardigheid energieprestatie; referentie , 15 november 2008, in opdracht van SenterNovem [13] CE; Herijkingsonderzoek matchingsvariabelen warmtetarief; Gerdien van de Vreede en Margret Groot; Publicatie ; oktober 2008; opdrachtgever SenterNovem. [14] Energie in Cijfers: Ontwikkeling verbruik Nederland [15] Ecofys; Warmtetarieven Almere; ESUP03097 / AMe; 13 augustus 2004; notitie opgesteld op verzoek van Gemeente Almere. Rekenmodel warmtewet - xiii - 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 17 augustus 2009

16 0 0 0 D 1 INLEIDING Ter voorbereiding van de inwerkingtreding van de Warmtewet heeft het Ministerie van Economische Zaken een onderzoeksopdracht aan Royal Haskoning verstrekt. Deze opdracht betreft de ontwikkeling van een rekenmodel waarmee de maximumprijs kan worden vastgesteld die in de Warmtewet wordt bedoeld. In het voorliggende rapport wordt verslag gedaan van dit onderzoek en worden de resultaten gepresenteerd. De opbouw van dit rapport is als volgt: De inhoud van de opdracht wordt geanalyseerd en besproken in hoofdstuk 2; Dan wordt nagegaan wat er precies in de concepttekst van de Warmtewet staat om die to duiden in het kader van de gegeven opdracht, in hoofdstuk 3; Vervolgens wordt gerelativeerd wat lets mag kosten in hoofdstuk 4; Dan wordt het NMDA principe besproken in hoofdstuk 5; Het NMDA principe leidt tot tariefcomponenten die worden besproken in hoofdstuk 6; Dan worden de installatieconcepten gedefinieerd die model staan voor de tarieven in hoofdstuk 7; Dan worden aansluitbijdrage en vastrecht warmte voorgesteld, deel uitmakend van de maximumprijs, in hoofdstuk 8; Vervolgens wordt de warmteprijs afgeleid op grond van de rendementsmethode in hoofdstuk 9; Het EnergieNed adviestarief, dat ruim 30 jaar model stond voor de warmtetarieven, wordt besproken in12 hoofdstuk 10; Hoe de EPN in verband staat met warmtetarieven komt aan bod in hoofdstuk 11 Ten slotte wordt de maximumprijs geadviseerd in hoofdstuk 12 Alle in dit rapport opgenomen geldbedragen zijn excl. BTW. Dit rapport wordt onderbouwd met 20 bijlagen. In de bijlagen geldt de conventie dat rood afgedrukte waarden een handmatig ingevulde waarde betreffen. Zwart afgedrukte waarden zijn het resultaat van een formule. Rekenmodel warmtewet 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 1 17 augustus 2009

17 OPDRACHT De opdracht luidt een rekenmodel te ontwikkelen voor het vaststellen van de in de Warmtewet bedoelde maximumprijs van warmte. De opdracht ziet nadrukkelijk niet op de redelijke prijs die eveneens in de Warmtewet wordt genoemd. De opdracht kan als volgt samengevat worden: 1. Ontwikkel een rekenmodel 2. Vaste kosten a. Doe onderzoek naar de praktijkwaarden van de parameters van het EnergieNed Rekenmodel; b. Houdt waar nodig rekening met correctiefactoren c. Ga de effecten van invoering na 3. Variabele kosten: a. Rekenen door op warmtegebruik en aardgasgebruik (bijv a.d.h.v. referentiewoningen) resulterend in warmte- en gasverbruik op basis waarvan rendementen kunnen worden berekend; b. Houdt waar nodig rekening met correctiefactoren c. Ga de effecten van invoering na; 4. Leg uw bevindingen vast in een rapportage. Het Ministerie van Economische Zaken heeft, bij het formuleren van haar opdracht, enkele onderdelen geexpliciteerd; onderstaand worden deze kort besproken. 2.1 Brandstofniveau In de opdrachtformulering staat het volgende: Nagegaan wordt of de vereenvoudiging die hier wordt bedoeld tot een gemakkelijk te begrijpen maximumprijs zal leiden. Het is immers goed mogelijk dat effecten met grote invloed op de integrale kosten niet meer goed gekwantificeerd kunnen worden met een dergelijke vereenvoudiging. Bij de in de opdracht bedoelde aanpak zal de maximumprijs (althans de warmteprijs per GJ) de volgende gedaante hebben: P g P W UCVGg.ti Formule 1 Warmteprijs in elementaire vorm Hier staat de warmteprijs in /GJ, die gelijk moet zijn aan de aardgasprijs in E/Nm3, gedeeld door de bovenste verbrandingswaarde van aardgas in GJ/Nm3 en gedeeld door een rendement als bedoeld in de Warmtewet. In dit rapport wordt ingegaan op de gedaante van het rendement. Bij het ontwikkelen van het rekenmodel om tot de maximumprijs voor de variabele component in E/GJ te komen zal het dus gaan om het kwantificeren van het rendement nww. De uitdaging zit in het reduceren van die componenten in dit rendement die niet significant zijn. Rekenmodel warmtewet 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 2 17 augustus 2009

18 Houdt nadrukkelijk rekening met de EPC Het betrekken van de EPC in het rekenmodel leidt tot een complexe maximumprijs. De consequenties worden in dit rapport besproken door gebruik te maken van de NPR Er is voor gekozen gebruik te maken van de SenterNovem referentiewoningen [2]. De typen betreffen een appartementencomplex, een tussenwoning, een hoekwoning, een twee onder ben kapwoning, een vrijstaande woning en een galerijflat. NEN 5128 (en daarmee NPR 5129) kent een (beleidsmatig bepaalde) keuze voor het in te zetten rendement van een warmteproject. Dit fenomeen heeft soms grote consequenties en wordt daarom besproken. 2.3 Afschrijvingsperiode van 30 jaar In de analyses wordt uitgegaan van een evaluatieperiode van 30 jaar. Er wordt daarbij afgeschreven op basis van de technische levensduur. Sommige kostencomponenten worden binnen 30 jaar afgeschreven (installaties) en andere kostencomponenten worden niet afgeschreven (eenmalige aansluitkosten). In het EnergieNed adviestarief wordt de aansluitbijdrage warmte in 30 jaar afgeschreven zoals dit ook in de opdracht is gesteld. Daarover staat ook lets in Artikel 6 van de concept wettekst, maar daaraan moet een andere uitleg gegeven worden. 2.4 Model EnergieNed voor vaste kosten Het adviestarief van EnergieNed staat geheel model voor het onderhavige advies over de maximumprijs. Dit houdt niet in dat het adviestarief van EnergieNed in ons advies wordt overgenomen. Alle tariefcomponenten daarin komen inhoudelijk aan de orde, zodat verschillen en overeenkomsten duidelijk worden. 2.5 Effecten voor huishoudens en warmteleveranciers Omdat het NMDA principe consequent wordt toegepast, kunnen er (per definitie) geen consequenties voor huishoudens ontstaan. Maar omdat huishoudens, en woningen waarin het huishouden zich afspeelt, onderling niet gelijk zijn (qua warmtevraag, qua rendementen, qua installaties) zullen er rekenkundige verschillen ontstaan in de tariefcomponenten. In deze rapportage wordt dit verschijnsel gekwantificeerd. Voor warmteleveranciers is er altijd een consequentie omdat de inkomsten voortkomend uit het NMDA principe niet in verband staan met de kostenstructuur van een warmteproject. Aan de hand van een indicatieve cashflow berekening en de bepaling van de cumulatief contante waarde van de inkomsten (uit het tarief) van het warmtebedrijf, wordt verduidelijkt wat de gevolgen zijn. 2.6 Reken door op aardgas- en warmtegebruik Voor het doorrekenen van objecten, om het aardgasgebruik, het warmtegebruik en de kosten te duiden, is er voor gekozen de referentiewoningen te gebruiken waarvan bovenstaand (in paragraaf 2.2) al sprake was. Niet alleen het aardgasgebruik en het warmtegebruik worden beoordeeld. Alle kostensoorten komen aan bod zodat duidelijk wordt waardoor het tarief beheerst wordt en waardoor de maximumprijs beheerst zou kunnen worden. Rekenmodel warmtewet 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) augustus 2009

19 0 Voor de grotere warmteklanten tot 1.000kW (de klein zakelijke markt) is het belang minder groot omdat immers niet sprake is van doorslaggevend tapwatergebruik en (lage) taprendementen. Rekenmodel warmtewet 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) augustus 2009

20 WARMTEWET De voorliggende adviesaanvraag staat in verband met de Warmtewet. De context blijkt uit Artikel 4 en Artikel 6 in de concepttekst. In Artikel 4 wordt onder andere het volgende geregeld: Lid 1 De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit stelt een maximumprijs vast voor de levering van warmte. De maximumprijs is gebaseerd op de integrale kosten die een verbruiker zou moeten maken voor het verkrijgen van dezelfde hoeveelheid warme bij het gebruik van gas als energiebron. Deze kosten worden bepaald met de rendementsmethode. Lid 4 Bij of krachtens algemene maatregel van bestuur worden nadere regels gesteld met betrekking tot de elementen en wijze van berekening van een maximumprijs bedoeld in het eerste lid. Lid 5 De raad van bestuur van de mededingingsautoriteit verzoekt een of meer onafhankelijke adviseurs binnen een door hem te bepalen termijn te adviseren over het ontwerp van een besluit tot vaststelling van een maximumprijs bedoeld in het eerste lid. In Artikel 6 staat nog het volgende dat van belang is voor dit advies: Lid 1 Indien door een vergunninghouder bij een verbruiker of ontwikkelaar een aansluitbijdrage in rekening wordt gebracht, bedraagt deze bijdrage maximaal hetgeen een gasverbruiker zou bijdragen in de situatie waarbij sprake is van een aansluiting op een gasnet, te berekenen over een periode van 30 jaar. De Warmtewet spreekt dus van 1) een maximumprijs, 2) integrale kosten, 3) dezelfde hoeveelheid warmte, 4) de rendementsmethode, 5) nadere regels voor elementen van de maximumprijs, 6) de wijze van berekenen, 7) een onafhankelijk advies en 8) een periode van 30 jaar. De in de Warmtewet Artikel 4 en Artikel 6 opgenomen tekst wordt onderstaand besproken om te duiden wat dit voor het voorliggende advies betekent. 3.1 Maximumprijs Voor het bepalen van de maximumprijs worden de integrale kosten in beschouwing genomen die in de op een warmtenet aangesloten (woon)gebouw of woning worden vermeden. Daartoe dient het NMDA principe, met dien verstande dat dit principe (dus) wordt gehanteerd als gelijkheidsprincipe en (zodoende) de maximumprijs oplevert. 3.2 Integrale kosten Integraal, allesomvattend; dit wordt uitgelegd als alle kosten die (op de een of andere manier) zijn gerelateerd aan warmtegebruik en warmteopwekking. Dit is feitelijk het karakter van het NMDA principe, maar het is in de Warmtewet ruimer geformuleerd dan dit principe in de praktijk wordt uitgewerkt. Er zou sprake moeten zijn van gelijke cashflows in de te vergelijken situaties (levering van aardgas en levering van warmte). Bij gelijke cashflow is het gekapitaliseerde bedrag (eveneens) gelijk. Indien het niet haalbaar is de maximumprijs te baseren op gelijke cashflows, dan zou verlangd moeten Rekenmodel warmtewet 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) augustus 2009

Rekenmodel Warmtewet De maximumprijs van warmte

Rekenmodel Warmtewet De maximumprijs van warmte HASKONING NEDERLAND B.V. GEBOUWINSTALLATIES De maximumprijs van warmte Ministerie van Economische Zaken 21 september 2009 Eindrapport 9V3309 A COMPANY OF Wijchenseweg 132 Postbus 112 6500 AC Nijmegen +31

Nadere informatie

Rekenmodel Gelijk Als Anders (GAA) tarieven warmte

Rekenmodel Gelijk Als Anders (GAA) tarieven warmte 1 Rekenmodel Gelijk Als Anders (GAA) tarieven warmte ies: e kosten: voor bestaande projecten: Vastrecht SV = Vastrecht gas + all in rhoudskosten CV. voor nieuwe projecten (na 1-1-2007) de EAB zodanig in

Nadere informatie

memo I. Vaste kosten Ministerie van Economische Zaken Aan Stuurgroep uitwerking warmtewet Uitwerking NMDA: synthese van onderzoeken en beleidskeuzen

memo I. Vaste kosten Ministerie van Economische Zaken Aan Stuurgroep uitwerking warmtewet Uitwerking NMDA: synthese van onderzoeken en beleidskeuzen Ministerie van Economische Zaken Aan Stuurgroep uitwerking warmtewet Directoraat-generaal voor Behandeld door memo Uitwerking NMDA: synthese van onderzoeken en beleidskeuzen Datum 25 augustus 2009 Memonurnmer

Nadere informatie

Voorbeeld berekening van een (actueel) Maximumtarief, volgens het Niet Meer Dan Anders principe, voor levering van Warmte aan kleinverbruikers.

Voorbeeld berekening van een (actueel) Maximumtarief, volgens het Niet Meer Dan Anders principe, voor levering van Warmte aan kleinverbruikers. H. Heiner Prozastraat 1 1321 KP Almere Tel. / Fax. 036 5464266 Datum: 9 oktober 2009 e-mail h.heiner@heiner.nl Blad: 1 van 6 Voorbeeld berekening van een (actueel) Maximumtarief, volgens het Niet Meer

Nadere informatie

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s

R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s R e s u l t a a t g e r i c h t h e i d e n c o m p e t e n t i e m a n a g e m e n t b i j d r i e o v e r h e i d s o r g a n i s a t i e s O p le i d i n g: M a s t e r P u b l i c M a n a g e m e n

Nadere informatie

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W +

H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + H a n d l e i d i n g d o e l m a t i g h e i d s t o e t s M W W + D o e l m a t i g h e i d s t o e t s v o o r g e b i e d e n w a a r v o o r g e e n b o d e m b e h e e r p l a n i s v a s t g e s

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 25449 13 september 2013 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 4 september 2013, nr. WJZ/ 13132689, houdende

Nadere informatie

Aan: Ministerie van EZ T.n.v. L. den Ouden ALP 562 Postbus 20101 2500EC Den Haag consultatie@minez.nl NMa / Energiekamer warmtewet@nmanet.

Aan: Ministerie van EZ T.n.v. L. den Ouden ALP 562 Postbus 20101 2500EC Den Haag consultatie@minez.nl NMa / Energiekamer warmtewet@nmanet. Burgerinitiatief-Stadsverwarming / Stichting WETEN2002 Tilburg Bieslookweg 122 5044DR Tilburg Tel.013-5904255 / 0648751328 E-mail stadsverwarming-burgerinitiatief@hetnet.nl Aan: Ministerie van EZ T.n.v.

Nadere informatie

Reactie van Eneco op vragen uit Regio Utrecht Dit document is het laatst bewerkt op 14-03-2014

Reactie van Eneco op vragen uit Regio Utrecht Dit document is het laatst bewerkt op 14-03-2014 Reactie van Eneco op vragen uit Regio Utrecht Dit document is het laatst bewerkt op 14-03-2014 Vanuit de Regio Utrecht heeft Eneco diverse vragen ontvangen en zijn er onduidelijkheden ontstaan over de

Nadere informatie

Wat is er gedurende het hele traject van stadsverwarming voorbij gekomen.

Wat is er gedurende het hele traject van stadsverwarming voorbij gekomen. Aan: Ministerie van Economische Zaken T.a.v. Lineke den Ouden, ALP 562 Postbus 20101 2500 EC Den Haag consultatie@minez.nl Almere, 25 januari 2010 Geachte mevrouw Den Ouden, Wij, als Stichting Niet Meer

Nadere informatie

Ontwikkeling van een Gelijk-Als-Anders (GAA) rekenmodel voor de berekening van de integrale kosten van warmte ten behoeve van de Warmtewet

Ontwikkeling van een Gelijk-Als-Anders (GAA) rekenmodel voor de berekening van de integrale kosten van warmte ten behoeve van de Warmtewet Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research TNO-rapport 034-APD-2009-00415 Ontwikkeling van een Gelijk-Als-Anders

Nadere informatie

ZWARTBOEK - Warmtewet en ACM Besluit

ZWARTBOEK - Warmtewet en ACM Besluit H. Heiner Prozastraat 1 1321 KP Almere Tel. / Fax. 036-5464266 E-mail: h.heiner@heiner.nl Almere 26 januari 2015 Blad 1 van 4 ZWARTBOEK - Warmtewet en AC Besluit Bij het opstellen van dit zwartboek is

Nadere informatie

Berekeningsgrondslagen voor warmtelevering

Berekeningsgrondslagen voor warmtelevering verwarming ir. J.B. de Wit, ing. A.A.L.Traversari mba De verrekening van warmtelevering (deel 2) Berekeningsgrondslagen voor warmtelevering Het niet-meer-dan-anders-principe wordt al jaren op verschillende

Nadere informatie

Bijlage 5 Begroting warmtekosten klein zakelijke markt

Bijlage 5 Begroting warmtekosten klein zakelijke markt CON MOir OF O El Bijlage 5 Begroting warmtekosten klein zakelijke markt Rekenmodel warmtewet 9V3309/R004/EVD/Nijm2b Concept eindrapport (versie 2) 7 augustus 2009 D 0 0 0 0 0 0 D In deze bijlage zijn de

Nadere informatie

Ontwerp van een algemene maatregel van bestuur, houdende regels ter uitvoering van de Warmtewet (Warmtebesluit)

Ontwerp van een algemene maatregel van bestuur, houdende regels ter uitvoering van de Warmtewet (Warmtebesluit) Concept Ontwerp van een algemene maatregel van bestuur, houdende regels ter uitvoering van de Warmtewet (Warmtebesluit) Op de voordracht van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie van

Nadere informatie

Wat voor welke warmte?

Wat voor welke warmte? Wat voor welke warmte? Eindrapport Delft, augustus 2009 Opgesteld door: C. (Cor) Leguijt D. (Dorien) Bennink F.J. (Frans) Rooijers B.L. (Benno) Schepers Colofon Bibliotheekgegevens rapport: C. (Cor) Leguijt,

Nadere informatie

- Vastrecht In Hengelo wordt één vastrecht gehanteerd, uitgaande van een HR-combiketel (dus zowel voor ruimteverwarming als warm tapwater).

- Vastrecht In Hengelo wordt één vastrecht gehanteerd, uitgaande van een HR-combiketel (dus zowel voor ruimteverwarming als warm tapwater). Dienst / Sector: PZ/COM Hengelo, 5 december 2006 Registratienummer: 121679 Raadsvergadering d.d. 12 december 2006 Agendanummer: C.3. Portefeuillehouder: We Onderwerp: Tariefstelling Warmtenet Hengelo WIJ

Nadere informatie

Workshopmiddag Warmtewet

Workshopmiddag Warmtewet Workshopmiddag Warmtewet Femke Heine en Mahir Sari 31 oktober 2013 Disclaimer: Aan deze presentatie kunnen geen rechten worden ontleend. Algemeen 2 Op welke wijze gaat er door ACM gecommuniceerd worden

Nadere informatie

Ontwerp van een algemene maatregel van bestuur, houdende regels ten uitvoering van de Warmtewet

Ontwerp van een algemene maatregel van bestuur, houdende regels ten uitvoering van de Warmtewet Ontwerp van een algemene maatregel van bestuur, houdende regels ten uitvoering van de Warmtewet Ten geleide: Op grond van artikel 12, vierde lid, van de Warmtewet wordt de voordracht van een algemene maatregel

Nadere informatie

Pagina 1/19. en artikel 8, vijfde lid, van de Warmtewet. Ons kenmerk: ACM/DE/2013/206623 Zaaknummer: 13.1362.52

Pagina 1/19. en artikel 8, vijfde lid, van de Warmtewet. Ons kenmerk: ACM/DE/2013/206623 Zaaknummer: 13.1362.52 Ons kenmerk: ACM/DE/2013/206623 Zaaknummer: 13.1362.52 Besluit tot vaststelling van de maximumprijs en de berekening van de eenmalige aansluitbijdrage en het meettarief warmteverbruik per 1 januari 2014.

Nadere informatie

Besluit tot vaststelling van de maximumprijs en de berekening van de eenmalige aansluitbijdrage en het meettarief warmteverbruik per 1 januari 2014.

Besluit tot vaststelling van de maximumprijs en de berekening van de eenmalige aansluitbijdrage en het meettarief warmteverbruik per 1 januari 2014. Ons kenmerk: Zaaknummer: ACM/DE/2013/206623 13.1362.52 Besluit tot vaststelling van de maximumprijs en de berekening van de eenmalige aansluitbijdrage en het meettarief warmteverbruik per 1 januari 2014.

Nadere informatie

Besluit tot vaststelling van de maximumprijs en de berekening van de eenmalige aansluitbijdrage en het meettarief warmteverbruik per 1 januari 2016.

Besluit tot vaststelling van de maximumprijs en de berekening van de eenmalige aansluitbijdrage en het meettarief warmteverbruik per 1 januari 2016. Ons kenmerk: ACM/DE/2015/206939 Zaaknummer: 15.1111.52 Besluit tot vaststelling van de maximumprijs en de berekening van de eenmalige aansluitbijdrage en het meettarief warmteverbruik per 1 januari 2016.

Nadere informatie

Kentallen warmtevraag woningen

Kentallen warmtevraag woningen Kentallen warmtevraag woningen Colofon Dit rapport is opgesteld door Marijke Menkveld (ECN) Datum 26-01-2009 Status definitief Inhoudsopgave Inleiding...3 Ketels en andere verwarmingssystemen...3 Verschillen

Nadere informatie

1. In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder:

1. In dit besluit en de daarop berustende bepalingen wordt verstaan onder: (Tekst geldend op: 13-12-2013) Besluit van 10 september 2013, houdende regels ter uitvoering van de Warmtewet (Warmtebesluit) Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods, Koning der Nederlanden, Prins van

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 29 048 Voorstel van wet van de leden Ten Hoopen en Samsom tot het stellen van regels omtrent de levering van warmte aan verbruikers (Warmtewet)

Nadere informatie

28 december 2004. Notitie Anders dan niet meer dan anders

28 december 2004. Notitie Anders dan niet meer dan anders 28 december 2004 Notitie Anders dan niet meer dan anders Niet-meer-dan-anders (NMDA) Begin jaren tachtig is voor warmtelevering via stadsverwarming het NMDA-principe ingevoerd. Het principe is indertijd

Nadere informatie

2. ACM heeft Reeshof bij brief van 26 maart 2015 uitgenodigd voor de hoorzitting op 21 april 2015.

2. ACM heeft Reeshof bij brief van 26 maart 2015 uitgenodigd voor de hoorzitting op 21 april 2015. BESLUIT OPENBAAR Ons kenmerk: ACM/DJZ/2015/204085 Zaaknummer: 14.1291.52.1.03 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt (ACM) op het bezwaar van de Stichting Reeshofwarmte tegen het besluit van ACM

Nadere informatie

Pagina 1/19. Besluit. Ons kenmerk: ACM/DE/2014/206989 Zaaknummer: 14.1291.52

Pagina 1/19. Besluit. Ons kenmerk: ACM/DE/2014/206989 Zaaknummer: 14.1291.52 Ons kenmerk: ACM/DE/2014/206989 Zaaknummer: 14.1291.52 Besluit van de Autoriteit Consument en Markt op grond van artikel 5, eerste lid, artikel 6, eerste lid en artikel 8, vijfde lid, van de Warmtewet.

Nadere informatie

Themabijeenkomst Warmtewet

Themabijeenkomst Warmtewet Themabijeenkomst Warmtewet Bas de Zwart Even voorstellen: Adviseur bij IF Technology Adviesbureau op het gebied van hernieuwbare warmte en koude en marktleider advies bodemenergie 60 mensen in Arnhem Beleid

Nadere informatie

1 Heeft u kennisgenomen van het artikel De problematiek van blokverwarming; invoering per 1 januari 2014? 1

1 Heeft u kennisgenomen van het artikel De problematiek van blokverwarming; invoering per 1 januari 2014? 1 > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA s-gravenhage Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594 AC Den Haag

Nadere informatie

Bijlage 1 haalbaarheidsstudie Warmtewisselaar

Bijlage 1 haalbaarheidsstudie Warmtewisselaar Bijlage 1 haalbaarheidsstudie Warmtewisselaar Referentienummer Datum Kenmerk 336723.01.N001 1 september 2014 336723 Betreft Indicatieve berekening exploitatie warmtenet Westland 1 Inleiding Om een globale

Nadere informatie

Rapport Tariefadvies voor de levering van warmte aan kleinverbruikers 2013

Rapport Tariefadvies voor de levering van warmte aan kleinverbruikers 2013 Rapport Tariefadvies voor de levering van warmte aan kleinverbruikers 2013 December 2012 Vereniging Energie-Nederland Vereniging van Energieproducenten, -handelaren en -retailbedrijven in Nederland De

Nadere informatie

Warmtekosten Loerik III te Houten 2nd opinion op het advies van VIAC

Warmtekosten Loerik III te Houten 2nd opinion op het advies van VIAC Warmtekosten Loerik III te Houten 2nd opinion op het advies van VIAC Eneco Energie 6 juli 2004 Definitief rapport 9P5040.A0 Barbarossastraat 35 Postbus 151 6500 AD Nijmegen +31 (0)24 328 42 84 Telefoon

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. Vaste commissie voor EL&I Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Geachte Tweede Kamerleden,

Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. Vaste commissie voor EL&I Postbus 20018 2500 EA Den Haag. Geachte Tweede Kamerleden, Tweede Kamer der Staten-Generaal t.a.v. Vaste commissie voor EL&I Postbus 20018 2500 EA Den Haag Datum 0 Contactpersoon Doorkiesnummer Mailadres 1/5 Geachte Tweede Kamerleden, U heeft op 5 december de

Nadere informatie

Consultatieverslag Warmteregeling 1. Algemeen

Consultatieverslag Warmteregeling 1. Algemeen Consultatieverslag Warmteregeling Om betrokkenen in de gelegenheid te stellen te reageren op de concept Warmteregeling, is deze van 15 september tot en met 13 oktober 2014 via internet geconsulteerd. In

Nadere informatie

Achtergrond Warmtewet

Achtergrond Warmtewet Achtergrond Warmtewet Bron: AEDES Handreiking Warmtewet voor Woningcorporaties (VERSIE 1, dd 21 oktober) 1. Achtergrond: De Warmtewet is ontstaan als initiatiefwet vanuit de Tweede Kamer. Het heeft tien

Nadere informatie

Warmtewet vervolg. implementatie proces

Warmtewet vervolg. implementatie proces Warmtewet vervolg implementatie proces Indien Verhuurder ook Warmte-leverancier is, verandert de structuur /afwikkeling van de gemaakte kosten naar de huurder! => Advies- e/o Instemmings-plichtig! Landelijke

Nadere informatie

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft

Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft NOTITIE PROJECT ONDERWERP Gelijkwaardigheidsberekening warmtenet Delft Bepalingsmethode DATUM 20 april 2006 STATUS Definitief 1 Inleiding...2 2 Uitgangspunten...2 3 Bepalingsmethode...2 3.1 Principe...2

Nadere informatie

Concepten voor nieuwbouw woningen EPC 0,4. 20 september 2013 Han Verheul

Concepten voor nieuwbouw woningen EPC 0,4. 20 september 2013 Han Verheul Concepten voor nieuwbouw woningen EPC,4 2 september 213 Han Verheul Concepten voor EPC,4 Concept 1: isolatie Rc = 5, HR-WTW en PV; Concept 2: warmtevraagbeperking, Rc = 7, zonneboiler en HR-WTW; Concept

Nadere informatie

TOELICHTING ALGEMEEN. 1. Doel en aanleiding

TOELICHTING ALGEMEEN. 1. Doel en aanleiding TOELICHTING I ALGEMEEN 1. Doel en aanleiding Deze regeling strekt tot wijziging van de Warmteregeling als gevolg van een rapportage van het Nationaal Expertisecentrum Warmte waarin wordt aanbevolen enkele

Nadere informatie

NMDA, een redelijke prijs voor warmte

NMDA, een redelijke prijs voor warmte energie ir. J.B. de Wit, ing. A.A.L.Traversari mba De verrekening van warmtelevering (deel 1) NMDA, een redelijke prijs voor warmte Bij de verrekening van warmtelevering wordt uitgegaan van het nietmeer-dan-anders

Nadere informatie

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden

Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Staatsblad van het Koninkrijk der Nederlanden Jaargang 2013 359 Besluit van 10 september 2013, houdende regels ter uitvoering van de Warmtewet (Warmtebesluit) 0 Wij Willem-Alexander, bij de gratie Gods,

Nadere informatie

Begripsomschrijving en het van toepassing zijn van de tariefregeling

Begripsomschrijving en het van toepassing zijn van de tariefregeling agina 1 van 5 TARIEVEN- EN VERGOEDINGSREGELING STADSWARMTE OF STADSWARMTE EN WARM TAWATER t.b.v. de verwarmingsinstallatie groter dan 40 kwth en een jaarverbruik onder de 4.633 Gigajoule Artikel 1. Begripsomschrijving

Nadere informatie

NIET MEER DAN Tariefadvies voor levering van warmte aan kleinverbruikers 2006

NIET MEER DAN Tariefadvies voor levering van warmte aan kleinverbruikers 2006 Stichting Niet Meer Dan p/a Prozastraat 1 1321 KP Almere Tel. / Fax. 036 5464266 Almere 1 februari 2006 NIET MEER DAN Tariefadvies voor levering van warmte aan kleinverbruikers 2006 Introductie De Stichting

Nadere informatie

Tariefstelling stadsverwarming. 24 april 2007

Tariefstelling stadsverwarming. 24 april 2007 Tariefstelling stadsverwarming 24 april 2007 Tariefstelling stadsverwarming Inhoud Deel I Conclusies, aanbevelingen en bestuurlijke reacties Deel II Onderzoeksbevindingen Tariefstelling stadsverwarming

Nadere informatie

KO P E RS O PT I E L I J ST. 1 6 wo n i n g e n Y Am H om e, fa s e 3. TB I bo uw Koo pm a n s B o uw b.v. 7 3 2 0 AC Ap e ld o om

KO P E RS O PT I E L I J ST. 1 6 wo n i n g e n Y Am H om e, fa s e 3. TB I bo uw Koo pm a n s B o uw b.v. 7 3 2 0 AC Ap e ld o om ko o pm a n s TB I bo uw Koo pm a n s B o uw b.v. K a n a a l N oo rd 3 5 0 7 3 2 3 A M A p e l d oo rn P o s tb u s 4 1 2 4 7 3 2 0 AC Ap e ld o om Te l e foo n 0 5 5-5 2 2 2 3 4 1 Fa x 0 5 5-5 2 2 0

Nadere informatie

Energiebesparing Industrie. Nieuwe proposities warmtenetten voor bestaande gebouwen

Energiebesparing Industrie. Nieuwe proposities warmtenetten voor bestaande gebouwen nergiebesparing Industrie Nieuwe proposities warmtenetten voor bestaande gebouwen cvketel cvketel cvketel cvketel cvketel gas elektric iteit cvketel cvketel cvketel Huidige situatie portiekflat Portiek

Nadere informatie

Notitie Petten, 29 september 2014

Notitie Petten, 29 september 2014 Notitie Petten, 29 september 2014 Van ECN Beleidsstudies, M. Menkveld ECN-N 14-024 Aan RVO.nl Onderwerp Correctie elektriciteitsverbruik koken 1 Inleiding In de Warmteregeling die hoort bij de warmtewet

Nadere informatie

RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 1

RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 1 RAADSBIJEENKOMST LELYSTAD SESSIE 1 Datum: 28 september 2010. Deelsessie: 19.00 20.00 uur Kamer van Lelystad. Doel: Beeldvorming. Onderwerp: Tarieven stadsverwarming. Toelichting: In Lelystad zijn ca. 5.000

Nadere informatie

Actie Giga Joule. Warmtebesluit (AMvB) en Warmteregeling. Voorstel voor een. eenvoudige en transparante. bepaling van een. Nie t Meer Dan Anders

Actie Giga Joule. Warmtebesluit (AMvB) en Warmteregeling. Voorstel voor een. eenvoudige en transparante. bepaling van een. Nie t Meer Dan Anders ctie Giga Joule Warmtebesluit (MvB) en Warmteregeling Voorstel voor een eenvoudige en transparante bepaling van een zuivere Nie t Meer Dan nders M X I M U M P R I J S 24 januari 2010 R. Louwerse, vrz.

Nadere informatie

Langs deze weg wil DWA haar reactie geven op de huidige voorstellen betreffende het ontwerpbesluit en de ontwerpregeling voor de warmtewet.

Langs deze weg wil DWA haar reactie geven op de huidige voorstellen betreffende het ontwerpbesluit en de ontwerpregeling voor de warmtewet. Ministerie van Economische zaken Kenmerk Uw kenmerk Datum 25 januari 2010 Behandeld door ir. D.A. van 't Slot Direct nummer 088-163 53 34 betreft Reactie op ontwerpbesluit en de ontwerpregeling warmtewet

Nadere informatie

8 oklober 2,040. Ministerie van Ecopornisctie Zaken. Oriderwerp Warrntelevering

8 oklober 2,040. Ministerie van Ecopornisctie Zaken. Oriderwerp Warrntelevering E. 114.01 Paton) croc:kiesnorninpr 8 oklober 2,040 Dooddesnummer teiefax 070-4454591 Use: Kenmerk Ministerie van Ecopornisctie Zaken Ons kentrierk Postbus 20101 MK/65490 2500 EC DEN HAAG Oriderwerp Warrntelevering

Nadere informatie

geurt s /meertens Adres: Mathematisch Centrum, 2 e Boerhaavestraat 4 9, Amsterdam Telefoon: (020)947272 Kunsthandel: G a le rie S wa rt, Amsterdam

geurt s /meertens Adres: Mathematisch Centrum, 2 e Boerhaavestraat 4 9, Amsterdam Telefoon: (020)947272 Kunsthandel: G a le rie S wa rt, Amsterdam "1 geurt s /meertens p e rs o o n lijk : Leo Ge u rts (1 9 4 2, Den Haag) e n Lambert Meertens (1 9 4 4, A mst e r- dam) werken a l s programmeur b i j d e S t ic h t in g Mathematisch Centrum, Amsterdam.

Nadere informatie

4 Energiebesparingsadvies

4 Energiebesparingsadvies 4 Energiebesparingsadvies 4.1 Inleiding In dit hoofdstuk wordt het energiebesparingsadvies voor het gebouw gepresenteerd. Allereerst wordt een inventarisatie gegeven van de reeds getroffen en onderzochte

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2009 2010 29 048 Voorstel van wet van de leden Ten Hoopen en Samsom tot het stellen van regels omtrent de levering van warmte aan verbruikers (Warmtewet)

Nadere informatie

Uitleg bij de presentatie

Uitleg bij de presentatie Uitleg bij de presentatie No 1 1985 Om één GJ te produceren is theoretisch 31,593 m³ gas nodig indien de CV ketel 100% rendement levert. In 1985 was het rendement van een CV ketel 71,1 %, en is er dus

Nadere informatie

BEKOM vs Ennatuurlijk 20-08-2014

BEKOM vs Ennatuurlijk 20-08-2014 BEKOM vs Ennatuurlijk 20-08-2014 Mijn naam is Jan Willems Ik woon in de Haagse Beemden en ben een van de verbruikers die een klacht heeft ingediend bij de Geschillencommissie Energie Ik zal mij even voorstellen

Nadere informatie

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper

Opwekking duurzame energie en terugverdientijden. Niek Tramper en terugverdientijden Niek Tramper en terugverdientijden Zonneboiler geeft warm tapwater Zonnepanelen geven elektriciteit Warmtepomp geeft verwarming Pelletkachel geeft verwarming Zonneboiler Uitgangspunt:

Nadere informatie

tariefopbouw collectief warmtenet warmtelevering door Cogas

tariefopbouw collectief warmtenet warmtelevering door Cogas tariefopbouw collectief warmtenet warmtelevering door Cogas tariefopbouw collectief warmtenet Uw woning wordt duurzaam verwarmd door een collectief warmtenet van Cogas. Wij brengen hiervoor kosten in rekening,

Nadere informatie

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel

Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen. Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype en energielabel Financieringslastpercentages voor verschillende soorten woningen Verschillen naar woningtype

Nadere informatie

Datum Referentie E-mail Behandeld door 26 maart 2015 20140737-02 peter-paul.smoor@dpa.nl P. Smoor/CVr

Datum Referentie E-mail Behandeld door 26 maart 2015 20140737-02 peter-paul.smoor@dpa.nl P. Smoor/CVr Gatwickstraat 11 1043 GL AMSTERDAM Postbus 9396 1006 AJ AMSTERDAM T +31 (0)20-6967181 F +31 (0)20-6634962 E amsterdam.ch@dpa.nl www.chri.nl MEMO T.a.v. Van Mevrouw C. Bouwens ir. P.M. Smoor K.v.K 58792562

Nadere informatie

Studiedag Remediaal. 25 maart 2011 Sui Lin Goei (s.l.goei@vu.nl)

Studiedag Remediaal. 25 maart 2011 Sui Lin Goei (s.l.goei@vu.nl) Studiedag Remediaal 25 maart 2011 Sui Lin Goei (s.l.goei@vu.nl) 1 Dyscalculie - een nieuw verschijnsel? Rekenexperimentje (TTR en ABC-toets) Ernstige reken/wiskundeproblemen en dyscalculie: zomaar twee

Nadere informatie

Masterclass Warmtewet 3+5 juni 2014. Albert Koedam

Masterclass Warmtewet 3+5 juni 2014. Albert Koedam Masterclass Warmtewet 3+5 juni 2014 Albert Koedam Tariefcomponenten voor Vanaf 1-1-2014 warmtelevering Plafond = Maximumprijs: Gebruiksonafhankelijk deel in (vastrecht, max 254) Gebruiksafhankelijk deel

Nadere informatie

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid. i.o.v.

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid. i.o.v. i.o.v. Warmte tarieven Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid warmte@zuid Antwerpsesteenweg 260 2660 Antwerpen-Hoboken T +32 78 35 30 20 warmteagent@infrax.be www.warmteadzuid.be De hierna genoemde tarieven voor

Nadere informatie

MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014

MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014 MKB-vriendelijk aanbesteden 14 November 2014 H.C.A. Zwitserloot Beng, inkoopmanager Bizob Opgericht door de deelnemende gemeenten 2003; Bizob is van en voor de 18 gemeenten, daarnaast werken wij voor organisaties

Nadere informatie

BELANG VAN WARMTENETTEN AANBOD AAN BEWONERS

BELANG VAN WARMTENETTEN AANBOD AAN BEWONERS BELANG VAN WARMTENETTEN AANBOD AAN BEWONERS Knack, 27-10 FD, 26-10 Volkskrant, 26-10 Telegraaf, 8-10 NRC, 16-9 3 AANBOD AAN BEWONERS 4 EssenJe van het aanbod Aantrekkelijk voor de bewoner, kostenneutraal

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken. DG Energie en it:not-um Postbus 20101 2500 EC Den Haag. 8 juni 2009 ET/EM/9096762 BK/CW/180/09090 1An-01-00000-02

Ministerie van Economische Zaken. DG Energie en it:not-um Postbus 20101 2500 EC Den Haag. 8 juni 2009 ET/EM/9096762 BK/CW/180/09090 1An-01-00000-02 VestIgIng Rijswijk R A A OGL VEND L I NG.F. N 1 1q 41 % Fleminglaan 10 2289 CP Rijswijk Postbus 1211 2280 CE Rijswijk 088 3740 000 Secretariaat Expertisegroepen Exploitatle Ministerie van Economische Zaken

Nadere informatie

3 Energiegebruik huidige situatie

3 Energiegebruik huidige situatie 3 Energiegebruik huidige situatie 3.1 Het Energie Prestatie Certificaat In het kader van de Europese regelgeving (EPBD) bent u verplicht om, bij verkoop of verhuur van de woning, een energiecertificaat

Nadere informatie

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1

Warmte tarieven. Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1 Warmte tarieven Warmtenet Antwerpen Nieuw-Zuid WARMTE@ZUID TARIEVENREGELING 2015-12-17 1 De hierna genoemde tarieven voor de aansluitbijdrage, de investeringsbijdrage, het vast recht en het warmtetarief

Nadere informatie

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen

Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Slimme keuzes voor woningconcepten met warmtepompen Interactie tussen gevelisolatie, ventilatiesystemen en capaciteit warmtepompsystemen Per 1 januari 2015 worden de EPCeisen aangescherpt. Voor woningen

Nadere informatie

Toetsing van het NMDA principe in de wijk Ypenburg te Den Haag

Toetsing van het NMDA principe in de wijk Ypenburg te Den Haag Nederlandse Organisatie voor toegepast-natuurwetenschappelijk onderzoek / Netherlands Organisation for Applied Scientific Research Laan van Westenenk 501 Postbus 342 7300 AH Apeldoorn TNO-rapport 2006-A-R0249-B

Nadere informatie

Warmteopwekking in de Muziekwijk. Duurzame warmte door houtsnippers 10 december 2014 M. Gehrels

Warmteopwekking in de Muziekwijk. Duurzame warmte door houtsnippers 10 december 2014 M. Gehrels Warmteopwekking in de Muziekwijk Duurzame warmte door houtsnippers 10 december 2014 M. Gehrels Artikelen 2 Muziekwijk Wijk met 333 woningen Gefaseerde bouw Duurzaam verwarmen Opdrachtgever: SWZ Opdracht

Nadere informatie

C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T

C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T C U L T U U R E D U C A T I E M E T K W A L I T E I T HET SEP-RAA MWE R KPLAN HEEFT A LS DO E L C U L TURELE IN STE LL INGE N E N S CHO LE N (IN HET B I JZO N DE R LE RA REN) CO N C RETE I N H O U DE LI

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2011 2012 32 839 Wijziging van de Warmtewet in verband met enkele aanpassingen Nr. 9 BRIEF VAN DE MINISTER VAN ECONOMISCHE ZAKEN, LANDBOUW EN INNOVATIE Aan

Nadere informatie

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster?

De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? De Warmtewet, gaan we nu echt voor besparing en verduurzaming of hebben we een bureaucratisch monster? Drs ing Teus van Eck Biomassabijeenkomst Bodegraven, 7 mei 2009 Warmte is de grootste post in de

Nadere informatie

Aanleiding. Waarom de Warmtewet

Aanleiding. Waarom de Warmtewet Warmtewet Inhoud Aanleiding Algemeen Status Leverancier, toezicht, systeem Tarief Bemetering Leveringsovereenkomst, geschillen Storingen Handhaving Inventarisatie en dilemma s Aanleiding Waarom de Warmtewet

Nadere informatie

Update parameters Warmteregeling. Datum 27 juni 2014 Status Definitief

Update parameters Warmteregeling. Datum 27 juni 2014 Status Definitief Update parameters Warmteregeling Datum 27 juni 2014 Status Definitief Colofon Opdrachtnemer Opdrachtgever Nationaal Expertise Centrum Warmte, Rijksdienst voor Ondernemend Nederland (RVO.nl) Contactpersoon:

Nadere informatie

Energiekosten nieuwbouw woningen Uniforme bepalingsmethodiek. Datum 29 april 2014 Referentie 20131748-03

Energiekosten nieuwbouw woningen Uniforme bepalingsmethodiek. Datum 29 april 2014 Referentie 20131748-03 Gatwickstraat 11 1043 GL AMSTERDAM Postbus 94204 1090 GE AMSTERDAM T +31 (0)20-6967181 F +31 (0)20-6634962 E Amsterdam@chri.nl www.chri.nl K.v.K 58792562 IBAN NL71 RABO 0112 075584 Energiekosten nieuwbouw

Nadere informatie

Consultatie warmtebesluit en warmteregeling

Consultatie warmtebesluit en warmteregeling Consultatie warmtebesluit en warmteregeling Op 1 december 2009 zijn concepten van het warmtebesluit en de warmteregeling ter consultatie openbaar gemaakt. De consultatie is gesloten op 26 januari 2010.

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken Prijsvergelijk elektriciteit Nederland - Duitsland

Ministerie van Economische Zaken Prijsvergelijk elektriciteit Nederland - Duitsland Advisory Ministerie van Economische Zaken Prijsvergelijk elektriciteit Nederland - Duitsland Overzicht van bevindingen Introductie en aanleiding Geachte lezer, Voor u ligt een high-level vergelijking van

Nadere informatie

juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen

juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen juli 2013 Extra hypotheek voor energieneutrale woningen Auteurs Marcel Warnaar Jasja Bos Inhoudsopgave 1 INLEIDING... 3 2 METHODE... 4 2.1 Inleiding... 4 2.2 Energielasten in de standaard berekening...

Nadere informatie

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?,

EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, EPC 0,8: Over welke woningen en installatieconcepten hebben we het?, ir. F.W. (Freek) den Dulk Nieuwe eis per 1 januari 2006 EPC 0,8 Herziening norm: NEN 5128:2004 Energieprestatie van woonfuncties en

Nadere informatie

Stichting Niet Meer Dan De Specerij 44 1313 NG Almere

Stichting Niet Meer Dan De Specerij 44 1313 NG Almere RvB v.d. Nma / Energiekamer Projectnummer 103308_1 Postbus 16326 2500 BH Den Haag Almere, 24 december 2009 Geachte Raad, Wij, als Stichting Niet Meer Dan, maken graag gebruik van de mogelijkheid om als

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 35546 8 december 2014 Regeling van de Minister van Economische Zaken van 5 december 2014, nr. WJZ/14190770, tot wijziging

Nadere informatie

MJA Workshop Wet & Regelgeving. Duurzaamheid, gebouwen en energiebesparing

MJA Workshop Wet & Regelgeving. Duurzaamheid, gebouwen en energiebesparing MJA Workshop Wet & Regelgeving Duurzaamheid, gebouwen en energiebesparing Lex Bosselaar Rijksdienst voor Ondernemend Nederland Warmtewet en utiliteitsbouw MJA workshop 19 juni 2014 Baarn Lex Bosselaar

Nadere informatie

Meetcertificaat kantoorgebouw Gondel 1 te Amstelveen

Meetcertificaat kantoorgebouw Gondel 1 te Amstelveen Meetcertificaat gebouw Gondel 1 te Amstelveen Maarsen Groep & Brouwershoff 9 oktober 2009 Definitief 9T8386.C16 Jonkerbosplein 52 Postbus 6582 6503 GB Nijmegen +31 (0)24 328 42 84 Telefoon +31 (0)24 360

Nadere informatie

TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT

TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT TEKENLIJST SPIJKERSCHRIFT Dit is een vereenvoudigde lijst met spijkerschrifttekens uit Mesopotamië. Deze lijst maakt het mogelijk de tijdens de workshop Graven om te Weten bestudeerde tablet te vertalen.

Nadere informatie

Datum Referentie E-mail Behandeld door 21 maart 2016 00839-11967-01 thijs.vanbrakel@dpa.nl ir. D.M. van Brakel/ATr

Datum Referentie E-mail Behandeld door 21 maart 2016 00839-11967-01 thijs.vanbrakel@dpa.nl ir. D.M. van Brakel/ATr T.a.v. Van Mevrouw C. Bouwens De heer ir. D.M. van Brakel 8013 NE ZWOLLE Postbus 1590 8001 BN ZWOLLE T +31 (0)38-4221411 F +31 (0)38-4223197 E zwolle.ch@dpa.nl www.dpa.nl/cauberg-huygen K.v.K 58792562

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek

Centraal Bureau voor de Statistiek Centraal Bureau voor de Statistiek TOELICHTING STATLINETABEL EINDVERBRUIKERSPRIJZEN AARDGAS EN ELEKTRICITEIT Arthur Denneman Samenvatting: In juli is een vernieuwde StatLinetabel met eindverbruikersprijzen

Nadere informatie

Voortgangsrapportage CO 2 - reductiedoelstellingen scope 1 & 2 -emissies

Voortgangsrapportage CO 2 - reductiedoelstellingen scope 1 & 2 -emissies Voortgangsrapportage CO 2 - reductiedoelstellingen scope 1 & 2 -emissies BESIX Nederland Branch 17 oktober 2011 Definitief rapport BESIX Nederland Branch Trondheim 22-24 Postbus 8 2990 AA Barendrecht

Nadere informatie

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas.

De cijfers worden in GJ (GigaJoule) uitgedrukt. Dit is de eenheid van Warmte. Ter vergelijk, 1 GJ komt overeen met 278 kwh of +/- 32 m3 gas. Project: woningen Maasbommel Datum: april 2014 Onderwerp: jaarrapportage nr. 4 Inleiding Eind februari 2013 zijn de drie woning in Maasbommel opgeleverd aan de huurders van Woonstichting De Kernen. Deze

Nadere informatie

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s,

Voorwoord. B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, Voorwoord B e s t e le e r l i n g e n o u de r s / v e r z o r g e r s, V o o r j e l i gt het prog r amma van toe t s i ng en a f s l u i t i n g ( P TA ) v a n Be u k en r o d e Ond e r w i j s. B e

Nadere informatie

Ministerie van Economische Zaken. Nederlandse Woonbond Dhr. R. Paping Postbus 3389 1001 AD AMSTERDAM

Ministerie van Economische Zaken. Nederlandse Woonbond Dhr. R. Paping Postbus 3389 1001 AD AMSTERDAM Ministerie van Economische Zaken > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag Nederlandse Woonbond Dhr. R. Paping Postbus 3389 1001 AD AMSTERDAM Directoraat-generaal Bezoekadres Bezuidenhoutseweg 73 2594

Nadere informatie

Regiobijeenkomst Warmtewet. 29 januari 2015

Regiobijeenkomst Warmtewet. 29 januari 2015 Regiobijeenkomst Warmtewet 29 januari 2015 Inhoud Doel Warmtewet Wat en wie vallen onder de Warmtewet Gevolgen Praktisch Risico s Grootste uitdagingen Wat kan Hellemans Consultancy voor u doen? Doel Warmtewet

Nadere informatie

Energieprijzen in vergelijk

Energieprijzen in vergelijk CE CE Oplossingen voor Oplossingen milieu, economie voor milieu, en technologie economie en technologie Oude Delft 180 Oude Delft 180 611 HH Delft 611 HH Delft tel: tel: 015 015 150 150 150 150 fax: fax:

Nadere informatie

Presentatie Warmtewet. Marijn Huijbers VBTM Advocaten m.huijbers@vbtm.nl 06-48 54 46 51

Presentatie Warmtewet. Marijn Huijbers VBTM Advocaten m.huijbers@vbtm.nl 06-48 54 46 51 1 Presentatie Warmtewet Marijn Huijbers VBTM Advocaten m.huijbers@vbtm.nl 06-48 54 46 51 Beschermingsinstrumenten Warmtewet 2 Maximumprijs Leveringsovereenkomst Verplichting tot zo nauwkeurig mogelijk

Nadere informatie

TKO 111111"11111111111111116111111"111111. MO Bouw en Ondergrond. Offerte 1 00028. Ministerie van Economische Zaken Directie Energiemarkt

TKO 11111111111111111111116111111111111. MO Bouw en Ondergrond. Offerte 1 00028. Ministerie van Economische Zaken Directie Energiemarkt llederizndse Organisatie voor toegepast-nztiarweterischappelkjk vaderzockpretherlands Organisation for Applied Sciemi5c Research MO Bouw en Ondergrond TKO Retouradres: Postbus 342, 7300 AH APELDOORN Ministerie

Nadere informatie

Informatiebijeenkomst Warmtewet

Informatiebijeenkomst Warmtewet Informatiebijeenkomst Warmtewet Remko Bos, Femke Heine en Mahir Sari New Babylon, 26 november 2013 #warmtewet Agenda Remko Bos inleiding Femke Heine verplichtingen warmteleverancier vergunningen relatie

Nadere informatie

A (zie toelichting in bijlage)

A (zie toelichting in bijlage) Energielabel woning Afgegeven conform de Regeling energieprestatie gebouwen. Veel besparingsmogelijkheden A (zie toelichting in bijlage) Uw woning Weinig besparingsmogelijkheden Labelklasse maakt vergelijking

Nadere informatie