6 e. editie D E G I D S V A N H E R N I E U W B A R E E N E R G I E B R O N N E N. Groene energie: Een duurzame oplossing

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "6 e. editie D E G I D S V A N H E R N I E U W B A R E E N E R G I E B R O N N E N. Groene energie: Een duurzame oplossing"

Transcriptie

1 6 e editie 2011 D E G I D S V A N H E R N I E U W B A R E E N E R G I E B R O N N E N Groene energie: Een duurzame oplossing Zelf groene stroom produceren Het huis verwarmen met Hernieuwbare Energie Een geslaagd project Het jaaroverzicht van professionals Financiële steunmaatregelen www.

2 levenslange kwaliteit? meerwaarde met aleo! Het totaalpakket moet kloppen: onze zonnepanelen hebben een goede opbrengst, zijn duurzaam en veilig. De geweldige opbrengst-resultaten van onze PV-installaties, alsook onze overtuigde klanten, bewijzen dit. Meer informatie: T +49 (0) oder aleo op Batibouw vertegenwoordigd door : SOLTIS Hal 10 Stand 10002

3 Overzicht Bouwen en verbouwen met energie Fossiele brandstoffen zoals aardolie, steenkool en gas worden schaarser en daarom steeds duurder, wat ze voor de meeste mensen onder ons meteen ook ontoegankelijk maken. Denk daarom nu al aan bouwen en renoveren om de energieprestaties van uw gebouw te verbeteren, en aan warmte en stroom produceren met minder dure en schonere hernieuwbare energie. Elektriciteit produceren met fotovoltaïsche zonnepanelen Zelf stroom opwekken met fotovoltaïsche zonnepanelen is vandaag niet alleen rendabel, maar ook ecologisch. 6 Uw eigen windmolen Kleine windmolens hebben steeds meer succes in tal van Europese landen. Waar het 10 hard waait, verhogen ze de productie van groene stroom. Het jaaroverzicht van professionals Water verwarmen met thermische zonnepanelen Met thermische zonnepanelen kunt u uw sanitair water verwarmen, maar ook uw 24 huis. Warmtepompen voor warmte en koelte De warmtepomp, een alternatief voor traditionele verwarmingssystemen met stookolie of gas die steeds zwaarder wegen op het huishoudbudget, is een erg veelbelovende hernieuwbare energiebron. 26 Verwarming op basis van hout Houtbiomassa is schoon en makkelijk op te slaan en biedt een echte schat aan 30 energie dankzij zonne-energie. Steun in 2011 Heel wat steunmaatregelen maken het een stuk voordeliger om een productie-installatie voor warmte of groene stroom in te richten. Waarom zou je er géén gebruik 32 van maken? *Meer Weten HEBGIDS 2011 De Belgische referentiegids voor hernieuwbare energie Uitgever Groupe Facteur 4 sprl Rue du Poirier, Louvain-la-Neuve, België Design en lay-out Référence Media Aantal exemplaren ex. Gedrukt in België door Printed in Belgium by Corelio Nevada Printing NV HEBGIDS bestaat ook in het Frans: GUIDER. Speciale editie BATIBOUW 2011 Advertentieruimte kopen Tél : +32 (0) Fax :+32 (0) Verdeling: BATIBOUW 2011 Deze gids mag niet verkocht worden. Deze gids mag nergens ter wereld, op geen enkele wijze, zelfs niet gedeeltelijk gereproduceerd worden. De uitgever is niet verantwoordelijk voor de foto s, advertenties en illustraties. De talrijke gegevens zijn enkel bestemd om de lezer te informeren. De merken, prijzen en adressen in de gids worden enkel voor informatieve doeleinden gegeven. Ze kunnen onderhevig zijn aan verandering en worden dan ook gepubliceerd onder voorbehoud.

4 Bouwen en renoveren met energie Zowel bij een nieuwbouw als bij het renoveren van een woning zijn verwarming en elektriciteitsverbruik grote uitgavenposten. De keuze die u maakt, zal uw comfort en uw kosten voor vele jaren bepalen. Neem de tijd om u te informeren over de verschillende groene technologieën voor verwarming en om zelf warm water en elektriciteit te produceren. Het zal de investering in tijd zeker waard zijn. Kies zorgvuldig de professionals uit die u een energiezuinig(e) woning of gebouw zullen verzekeren. Lage-energiewoning of passiefhuis? Wie heeft er nooit gedroomd van een comfortabel huis dat niet moet worden verwarmd en dat zelf instaat voor de eigen elektriciteitsproductie? Wat de verwarming betreft, kan dit gedeeltelijk realiteit worden door de energieprestaties van het huis te verhogen. En hoe? Door het gebouw eenvoudigweg perfect te isoleren, door heel goede vensters te plaatsen, door het gebouw de juiste ligging te geven en door een efficiënt systeem te installeren voor ventilatie en recuperatie van warmte. Al deze principes vindt u terug in een passiefhuis, het soort huis dat de minste energie verbruikt. In dergelijke huizen is een traditioneel verwarmingssysteem, zoals centrale verwarming, niet nodig. Het energieverbruik voor verwarming in zulke woningen ligt lager dan 15 kwh/m2 per jaar, wat dicht in de buurt ligt van K-peil 13 (zonder warm water en elektriciteit). Dit komt overeen met een verwarmingsinstallatie met een maximaal vermogen van 10 W/m². Het verbruik voor verwarming ligt 4 tot 6 keer lager dan in een traditionele nieuwe woning en 10 keer lager dan in bestaande gebouwen. Het totale jaarlijkse energieverbruik zal op zijn beurt niet meer dan 42 kwh/m2 bedragen. Kies voor een passiefhuis, u zult er geen spijt van hebben. Een lage-energiewoning is minder efficiënt in het beperken van warmteverlies, en heeft een kleine verwarmingsinstallatie nodig. Deze constructie verbruikt ongeveer 60 kwh/m2 per jaar (dicht bij K30), hetzij 4 keer meer dan een passiefhuis.! Het verplichte energieprestatiecertificaat Voor de verkoop of verhuur van een onroerend goed is een energieprestatiecertificaat (EPC) voortaan verplicht. Met dit certificaat kunt u als potentiële koper of huurder het energieverbruik van een gebouw vergelijken met dat van andere gebouwen, en in het bijzonder de energiekosten evalueren die soms op zichzelf een zware «minihuur» vormen. Deze kosten kunnen bovendien nog stijgen als het om fossiele brandstoffen gaat. De kandidaat-koper kan dan de maandelijkse uitgaven voor energie meerekenen in de totale kosten. Indien de totale kosten hoog liggen, kan hij ook rekening houden met de uitgaven voor de door het certificaat voorgestelde renovaties om de kosten te verminderen. Het is in ieder geval mogelijk: - het elektriciteitsverbruik met 50 % te doen dalen zonder comfortverlies, - en uitsluitend aan de hand van hernieuwbare energiebronnen aan de resterende energiebehoefte (warmte, elektriciteit) te voldoen Sunswitch Het K-peil van een gebouw: wat is dit? Het K-peil duidt het totale niveau van warmte-isolatie van een gebouw aan. Het schetst de thermische kwaliteit van de buitenkant van het gebouw. Hoe lager de K, hoe beter het gebouw is geïsoleerd. 4

5 Elektriciteit besparen is kinderspel Om uw factuur te verminderen, moet u uw elektriciteitsverbruik verlagen. Televisie kijken, het huis verlichten, surfen op het internet, telefoneren, koken, gsm opladen, wasgoed wassen en drogen... alles verbruikt elektriciteit, en met alle nieuwe snufjes die stilaan hun intrek nemen in onze woningen, blijft dit verbruik maar stijgen. Een gemiddeld gezin (4 personen) verbruikt jaarlijks 3500 kw. In 2010 bedroeg de gemiddelde factuur van een Belgisch gezin 686 euro, hetzij een stijging van 52 euro tegenover Ook dit jaar zal dat bedrag opnieuw toenemen. Een goede reden dus om onze gewoontes te veranderen en zuinigere apparaten te gebruiken, en op die manier verspilling te vermijden. Hoe maak ik mijn keuze? Kies simpelweg voor apparaten van de nieuwe generatie die minder verbruiken. Maar hoe herken ik die? Voor kantoorartikelen (computer, printer, printpapier) kan u vertrouwen op de ENERGY STAR certificatie om het meest efficiënte materiaal te kiezen. De apparaten met dat label gaan automatisch in stand-bystand wanneer ze niet worden gebruikt. Hierdoor wordt veel energie bespaard (tussen 200 en 270 volgens Energy Star). Ook de Europese Unie heeft een energielabel ontwikkeld voor huishoudtoestellen en lampen. Aan de hand van het label krijgt de consument inzicht in het elektriciteitsverbruik van het huishoudtoestel dat hij wil kopen. Het energielabel deelt met een letter de energieprestaties in op een schaal van A (efficiënt) tot G (inefficiënt). Sinds kort wordt het energielabel ook toegepast in de automobielsector. De toepassing van labels op nieuwe auto s is nu verplicht. Deze maatregel is erop gericht de kopers van auto s (elektrische, hybride of traditionele) te informeren over het brandstofverbruik en het energierendement van de betrokken auto s. Dit label is uiterst belangrijk aangezien elektrische en hybride voertuigen stilaan een plaats zullen innemen in het wagenpark. Aangezien deze voertuigen moeten worden opgeladen, zal deze revolutie, net zoals die in de informatica, ons elektriciteitsverbruik doen stijgen. Een goede reden dus om zelf uw eigen groene energie te produceren. Eigen groene energie produceren: u kunt er enkel bij winnen De elektriciteitstarieven gaan voortdurend omhoog en de prijzen van fossiele brandstoffen zijn door de dreigende uitputting voorbestemd om te stijgen. Het is tegenwoordig perfect mogelijk om zich te verwarmen en elektriciteit te produceren door middel van hernieuwbare energiebronnen zoals zon, wind, biomassa en water. Zonne-energie De zon levert onbeperkte en gratis energie. Jaarlijks ontvangt de Aarde van de zon 8380 keer meer energie dan de hoeveelheid energie die door de mens wordt verbruikt. Het enorme potentieel van zonne-energie is overal en voor iedereen beschikbaar. Zonnestralen kunnen door middel van fotovoltaïsche zonnepanelen worden omgezet om zelf elektriciteit te produceren of kunnen via thermische zonnesystemen worden gebruikt om zelf water te verwarmen. Pagina s 6-9 en Kleine windmolens Installatie Sunswitch Net zoals fotovoltaïsche panelen produceren stadswindmolens elektriciteit ter plaatse, zodat energieverlies tijdens het transport wordt vermeden. Dit type installatie is nog niet zo bekend bij particulieren, maar is toch een technologie die we in het oog moeten houden Pagina s Warmtepompen WINDEO U kunt uw traditionele verwarmingsketel op stookolie of gas vervangen door warmtepompen, die een interessant en ongetwijfeld veel ecologischer alternatief zijn. De warmtepompen halen de gratis warmte uit het milieu, om het opnieuw te gebruiken in uw woning. Pagina s Biomassa Vele gezinnen doen een beroep op hout of organisch stof om zich te verwarmen. Houtpellets zijn daarvan het bekendste voorbeeld. Dit zaagsel van gedroogd en samengeperst hout biedt op een ecologische manier een aangename warmte. Pagina s

6 Zelf elektriciteit produceren met fotovoltaïsche zonne-energie Geen elektriciteitsfactuur meer dankzij de installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen, het kan! Het is een rendabele en bovendien ecologische investering. De eenvoudig te installeren zonnepanelen worden gepromoot door groenestroomcertificaten en door een belastingvermindering. Van zon naar elektriciteit Zon wordt omgezet in elektricteit. Dit wonderlijke proces is mogelijk dankzij cellen die voornamelijk bestaan uit silicium, dat rijkelijk aanwezig is in de aardkorst. De cellen zijn onderling verbonden in een fotovoltaïsche zonnemodule of fotovoltaïsch zonnepaneel. Om voldoende elektrisch vermogen te produceren, worden de panelen gegroepeerd tot een zonne-installatie. Een omvormer wordt aan het systeem toegevoegd om de opgewekte gelijkstroom om te zetten in een wisselstroom die gebruikt kan worden voor uw huishoudelijke behoeften. Er komt geen mechanisch onderdeel aan te pas en de panelen vergen vrijwel geen onderhoud. De levensduur van een paneel ligt doorgaans hoger dan 25 jaar en kan zelfs tot 40 jaar gaan. Alleen de omvormer moet in deze periode worden vervangen. De kosten hiervoor worden meestal door uw installateur opgenomen in de berekening van de rentabiliteit van uw installatie De zon schijnt overal De zonne-energie die het aardoppervlak bereikt, hangt af van de bewolking, de hellingshoek van de zon, de dikte van de atmosfeer en het uur van de dag. De zonneschijn varieert gedurende de dag en is ook afhankelijk van de geografische locatie. Elektriciteit overdag en s nachts De fotovoltaïsche zonne-installatie wekt overdag stroom op. Deze stroom voorziet uw elektrische apparaten van energie. Wanneer er meer wordt geproduceerd dan nodig is, wordt het overschot automatisch geïnjecteerd in het openbare elektriciteitsdistributienet. In dat geval begint de stroommeter terug te draaien. Bij de eindafrekening van het netto-energieverbruik wordt de hoeveelheid geïnjecteerde elektriciteit dan afgetrokken. Uw energiefactuur zal dus veel lager liggen en zelfs verminderd worden tot 0 euro. Als in geval van onvoldoende zonneschijn of tijdens de nacht de productie onvoldoende is voor uw behoeften, wordt de ontbrekende energie geleverd via het openbare elektriciteitsdistributienet. In dat geval zal de elektriciteitsmeter vooruitdraaien. Dankzij het openbare elektriciteitsdistributienet dat als buffer functioneert waar u enerzijds uw teveel aan productie in injecteert en anderzijds uw productietekort mee compenseert, zal u dag en nacht van energie voorzien zijn. Feiten en cijfers Op één uur tijd krijgt de Aarde van de zon evenveel energie als nodig is voor het wereldwijde energieverbruik van één jaar (hetzij ongeveer 11 miljard ton aardolie-equivalent - Mtoe). In 2009 bedroeg het totale vermogen van de fotovoltaïsche systemen in België 363 MWp Aangezien daglicht de brandstof is, kunnen fotovoltaïsche zonnepanelen overal op Aarde worden geïnstalleerd. Europa produceert het grootste deel van de energie die afkomstig is van de zon, en Vlaanderen bevindt zich in de kopgroep. Het werkelijke vermogen hangt af van het aantal uren zonneschijn, de helling van het dak, de eventuele schaduw en de oriëntatie van de panelen. Een professional kan u advies geven om het rendement van uw installatie te optimaliseren. Er wordt aangenomen dat een vaste fotovoltaïsche installatie met een vermogen van 1000 Wp in België per jaar ongeveer 850 kwh produceert in de meest gunstige omstandigheden. In het zuiden van Frankrijk produceert een identieke installatie echter 1200 tot 1400 kwh. Het elektrisch vermogen wordt uitgedrukt in Megawatt piekvermogen (MWp). Met deze eenheidsmaat kan u gemakkelijk panelen onderling vergelijken. Dit vermogen wordt berekend in optimale omstandigheden, d.w.z. met een optimale bezonning van 1000 W/m2 bij 25 C en de standaardisering van het lichtspectrum. 6 Installatie Elsingor : Installateur NTA.

7 Een volwassen technologie Op de markt bestaan er verschillende soorten panelen. Over het algemeen wordt het onderscheid gemaakt tussen de zogenaamde eerste generatie zonnepanelen (polykristallijne en monokristallijne zonnecellen) en de dunnefilmzonnecellen (amorf silicium, CIGS en CdTe) van de tweede generatie. Deze soorten zonnepanelen verschillen op het vlak van rendement en productiekosten. De rendementsverschillen kunnen worden gecompenseerd door een groter oppervlak aan panelen te voorzien. Wetenschappers blijven zoeken naar manieren om het rendement van zonnepanelen te verbeteren en de kosten te beperken. Dit onderzoek is essentieel aangezien fotovoltaïsche energie tegen 2020 een heel belangrijke energiebron in Europa zal zijn. Het is ook belangrijk om na te te gaan of de aangeboden fotovoltaïsche panelen gecertificeerd zijn (norm IEC voor de technologie met kristallijn silicium en IEC voor dunnefilmtechnologie) De certificatie waarborgt u dat de panelen voldoen aan de kwaliteitsvereisten op het vlak van mechanische stabiliteit en aan de elektrische parameters. Volledig flexibele installatie De mogelijkheden om zonnepanelen te installeren zijn eindeloos: ze kunnen op het dak worden bevestigd of in het dak geïntegreerd, ze kunnen op de grond worden geplaatst, in de veranda of aan een gevel worden bevestigd enzovoort. Bij het bepalen van de installatieplaats moet rekening worden gehouden met de stedenbouwkundige voorschriften en de kenmerken van de plaats van installatie. Op dit moment wordt het merendeel van de panelen op het dak geïnstalleerd. Er bestaan eveneens twee grote categorieën van fotovoltaïsche structuren: een vaste installatie of een mobiele zonnevolger. De eerste blijft het hele jaar door bevestigd op een constructie. Voor een optimaal rendement worden de panelen naar het zuiden georiënteerd, met een hellingsgraad van 35. De tweede structuur draait de hele dag met de zon mee, zoals een zonnebloem. Hiervoor wordt de structuur voorzien van twee flexibele kenmerken: een horizontale rotatie zodat er in alle richtingen kan worden gedraaid, en een verticale rotatie voor de hellingsgraad. Bij deze structuur ligt het brutorendement van de elektriciteitsproductie bijna 25 % hoger dan bij een vaste installatie. Het systeem vereist echter wel een stevige onderliggende constructie. Dit zorgt voor extra kosten waarmee rekening moet worden gehouden bij de berekening van de rentabiliteit. Fotovoltaïsche zonnepanelen op het dak is de ideale oplossing: geen verlies aan ruimte, geen schaduweffect en de panelen zijn beter beschermd tegen diefstal. Installatie Elsingor : Installateur Techniconstruction. 7

8 Thermische of fotovoltaïsche zonne-energie? Het antwoord is eenvoudig: u gebruikt het best de beide energiebronnen. De thermische zonnepanelen voorzien u van warmte terwijl de fotovoltaïsche zonnepanelen u elektriciteit leveren. Ze zijn perfect verenigbaar en het is bovendien zeer belangrijk om bij de installatie van één van de technologieën de beschikbare oppervlakte zo goed mogelijk te gebruiken. Eenvoudigere administratieve stappen Zoals bij elk project moeten eerst administratieve stappen worden genomen om het uiterste te halen uit uw installatie. De installateur die u kiest, is hierbij een grote hulp. U moet bijvoorbeeld administratieve zaken regelen voor het verkrijgen van groenestroomcertificaten of van een vergunning indien nodig, voor de aansluiting op het netwerk, voor conformiteitscontrole van de installatie, en voor de belastingvermindering. Zowel in Vlaanden, het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Wallonië is er voor de privé-installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen doorgaans geen bouwvergunning nodig. Het is echter aangeraden zich te informeren bij de gemeente. Installatie Elsingor : Installateur Electradomo. 8 Installatie Sunswitch Steunmaatregelen van de overheid in 2011 Overheidsinstanties op elk niveau (federale overheid, gewesten en gemeenschappen, en in bepaalde gevallen provincies en gemeenten) geven steun voor de installatie van fotovoltaïsche zonnepanelen. Het stimulerend beleid wordt aangepast zodat er voor de koper een interessante rentabiliteit wordt gewaarborgd. In de tabel hieronder vindt u een overzicht van de financiële tegemoetkomingen voor fotovoltaïsche zonnepanelen. Meer gedetailleerde informatie vindt u in het hoofdstuk «Steun in 2011». Een rendabele investering De installatiekosten van de fotovoltaïsche zonnepanelen worden beïnvloed door verschillende factoren: manier van integratie in het architecturale geheel, de gekozen structuur (vast of mobiel), aansluiting op het netwerk of niet, omvang van de installatie enzovoort De steunmaatregelen van de overheid die sinds enkele jaren bestaan, vormen een sterke stimulans in de ontwikkeling van fotovoltaïsche zonne-energie. Dankzij deze stimulansen hebben veel gezinnen toegang gekregen tot deze technologie, en wij hopen dat in de toekomst deze technologie alle gezinnen van stroom zal kunnen voorzien. Een investering kan worden terugverdiend in 5 jaar tijd.

9 Aard van de hulp Vlaanderen Brussel Wallonië Federale staat - Groene lening Rentekorting van 1,5 % Federale staat - belastingvermindering Max : Gewesten - Groenestroomcertificaten 330/MWh Vanaf 1 juli: 330/MWh <20 m2 : 7,27 cert./mwh 20 tot 60 m2 : 5,45 cert./mwh < 5 kwp: 7 cert./mwh 5 tot 10 kwp: 5 cert./mwh >60 m2 : 3,63 cert./mwh >10 tot 250 kwp: 4 cert./mwh Opgelet: Dit systeem zal worden veranderd in 2011 Provincies en gemeenten Informeer u bij de plaatselijke gemeentediensten Welke installateur kies ik? De keuze van uw installateur (die uw panelen installeert) is cruciaal voor een goede uitvoering van uw fotovoltaïsch project. Er worden voortdurend nieuwe bedrijven opgericht, maar wees voorzichtig bij uw keuze. Aarzel niet om verschillende installateurs om een offerte te vragen. Onthoud ook dat de installatie moet worden uitgevoerd door een erkende aannemer om fiscale tegemoetkomingen te krijgen. Er bestaan bedrijven die hun klanten uitgebreid begeleiden, van bij de installatie tot het gebruik van het systeem. Hun diensten omvatten bijvoorbeeld: - Het uitvoeren van administratieve stappen tot de inwerkingtreding van de installatie; - De dagelijkse controle van uw productie van op afstand. Green Energy 4 seasons QUAL 2011 Engagement Qualité Solaire Photovoltaïque QUAL 2011 Engagement Qualité Solaire Photovoltaïque In Wallonië en Brussel hebben professionals op het vlak van fotovoltaïsche zonne-energie zich verenigd in het RBF, het industriële platform voor hernieuwbare energie. In Vlaanderen bestaat er de vereniging BELPV. Green Energy 4 seasons De organisaties zetten zich in voor de kwaliteitsvolle promotie van hernieuwbare energie. Voor 2012 wordt een certificatiesysteem voorzien. In afwachting van dat systeem hebben vaklui in het Brussels Hoofdstedelijk Gewest en Wallonië een charter ondertekend waaraan het PVQUALkwaliteitslogo verbonden is. 9

10 Een windmolen bij u thuis Windmolens hebben een belangrijke plaats veroverd in de sector van de hernieuwbare energiebronnen. Terwijl krachtige windmolens nog de bovenhand hebben, lijkt de belangstelling voor zogenaamde stadsmolens steeds groter te worden. Dergelijke windmolens met een klein vermogen zijn nog vrij onbekend in België, maar zijn vandaag in volle ontwikkeling. Het zijn aanvullende bronnen voor elektriciteitsopwekking die goed zijn aangepast aan de eigenschappen van een stedelijke omgeving. Van wind tot mijn groene elektriciteit Net als fotovoltaïsche zonnepanelen gebruiken particulieren kleine windmolens om hun eigen groene elektriciteit op te wekken. Hun vermogen schommelt van slechts enkele kilowatt tot tientallen kilowatt. Produceren ze meer, dan spreken we van molens met een middelgroot of groot vermogen. Gelet op de omstandigheden in een stedelijke omgeving werden de stadsmolens aangepast aan de grote turbulenties. Het werkingsprincipe van deze kleine windmolens is hetzelfde als bij de grote molens: de elektrische energie wordt opgewekt door de kracht van de wind die de bladen of wieken aan het draaien brengt. Die wieken zetten dan een generator in werking die deze zogenaamde mechanische energie omzet in elektrische energie. We kunnen de stadsmolens indelen in twee categorieën: molens met een horizontale as en molens met een verticale as. Een windmolen voor elk gebruik in de jaren 1930, hebben een verticale rotatieas die de wieken ondersteunt. Die wieken zijn bijzonder geschikt indien de molen op een plaats staat die is blootgesteld aan bijzonder turbulente winden: een stedelijke omgeving, een plaats waar er onmogelijk een mast kan worden geplaatst, installatie op een gebouw. Deze molens hebben geen oriënteringssysteem nodig ten opzichte van de windrichting. Op het domein van het thuisgebruik voeren verschillende universitaire teams en ook producenten tests uit met de installatie van kleine windmolens in een stedelijke omgeving. Die molens worden op de daken van gebouwen geplaatst. Hun werking wordt echter nadelig beïnvloed door de turbulenties die specifiek zijn voor een stedelijke omgeving. Alvorens stadsmolens zich werkelijk kunnen ontwikkelen, zal het ontwerp van gebouwen heel waarschijnlijk moeten worden aangepast zodat dergelijke molens beter kunnen worden geïntegreerd in de constructies. Er bestaan dus verschillende modellen op de markt. Opgelet echter, ze hebben niet allemaal hun waarde bewezen. Feiten en cijfers Volgens de British Wind Energy Association werden er sinds 2005 meer dan windmolens met een klein vermogen geplaatst in Groot-Brittannië. Diezelfde vereniging raamt dat er tegen 2020 meer dan dergelijke molens zouden moeten worden geplaatst. Gelet op dit enorme potentieel dat stadsmolens bieden, heeft het Brussels Hoofdstedelijk Gewest een studie gestart die moet toelaten na te gaan of het relevant is om dit type windmolens in een stedelijke omgeving te ontwikkelen. Gewoonlijk hebben kleine windmolens een horizontale as en 2 of 3 wieken. Kleine windmolens met een verticale as zijn bijzonder goed geschikt voor een stedelijke omgeving, daar ze gemakkelijker de wind vangen die uit alle richtingen kan komen. Molens met een horizontale as Deze molens gelijken goed op de grote windmolens die we aantreffen in windmolenparken. In dit geval is de rotatieas die de wieken draagt, horizontaal. De wieken draaien binnen een verticaal vlak dankzij de kinetische energie van de wind die tegelijk de met de generator verbonden as in rotatie brengt. Deze mechanische energie wordt vervolgens omgezet in elektrische energie. De meeste commerciële windmolens maken deel uit van deze categorie. Molens met een horizontale as hebben de volgende kenmerken: ze zijn klein, van 5 tot 20 m, en ze kunnen tot 20 kw produceren Installatie WINDEO 10 Molens met een verticale as Windmolens met een verticale as zijn bijzonder goed geschikt voor een stedelijke omgeving. Deze molens, die zijn ontstaan

11 UW FOTOVOLTAÏSCHE INSTALLATIE OPVOLGEN WORDT KINDERSPEL! Een investering die moet opbrengen, volgt u liefst op. Daarin heeft u volkomen gelijk, zeker wanneer het om een databank. Dankzij de automatische controle van uw installatie kunt u uw dagelijkse productie berekenen. fotovoltaïsche installatie gaat. Maar u kunt uiteraard niet naast de elektrische meter of naast uw installatie blijven staan. Maar het grootste voordeel van E-MARS is dat het systeem u per waarschuwt in geval van onvoldoende Om op uw beide oren te kunnen slapen, stelt Elsingor u E-MARS voor. De groenestroomteller verzamelt de productiegegevens van uw installatie en stuurt deze via GPRS naar een Elsingor productie. Een hele geruststelling, niet? Paleis 10 Stand E-MARS ELSINGOR MONITORING ALARM REPORT SURVEY E-MARS, HET INTELLIGENTE CONTROLESYSTEEM

12 Waar plaats ik mijn windmolen? Terwijl een kleine windmolen een mogelijke oplossing biedt, op de grond of op een gebouw, dan nog moet men zich de juiste vragen stellen om niet de verkeerde keuzes te maken! We reiken enkele denksporen aan: Is de plaats geschikt? De plaats waar u een windmolen opstelt, wordt bepaald door de energiebron (de wind) en u kunt ze dus niet gelijk waar opstellen. Het moet er regelmatig en hard genoeg waaien. De windsnelheid is belangrijk en bepalend voor het vermogen dat de molen werkelijk oplevert. Om een grondige analyse te maken, kunt u gebruik maken van door specialisten opgestelde windatlassen. U kunt zich ook wenden tot de lokale meteorologische diensten. Natuurlijk is ook de kennis die u zelf hebt van een plaats een belangrijke factor. Mag ik op deze plaats een windmolen plaatsen? Welke vergunningen heb ik nodig? Het verdient aanbeveling om vanaf het begin contact op te nemen met het gemeentebestuur. 12 Hoeveel verbruik ik? U moet een nauwkeurig beeld hebben van uw elektriciteitsverbruik om te bepalen welke technische eigenschappen de windmolen moet bezitten. Aan de hand van uw facturen krijgt u een dergelijk beeld van het elektriciteitsverbruik gedurende een bepaalde periode van het jaar. Het type installatie en de afmetingen ervan zijn heel nauw verbonden met de doelstellingen van de projectdrager: sommigen willen een snelle rentabiliteit, anderen willen energieonafhankelijk worden, nog anderen willen hun factuurbedrag naar omlaag krijgen. Het is ook nodig precies te bepalen waarvoor men de elektriciteit wil gebruiken. Welke windmolen kiezen? U moet bepalen welk vermogen de molen moet hebben en een molen kiezen die het best is aangepast aan het windprofiel. Er bestaat op de markt een brede waaier van modellen van stadsmolens met vermogens die schommelen tussen 50 W en tientallen kw. Het gaat echter meestal om recente prototypes. Zelf uw windmolen bouwen is alleen weggelegd voor wie wat meer ervaring heeft. Sommigen zullen kiezen voor een gedecentraliseerd systeem waarbij een opslagsysteem en/of een systeem van extra productie (generator) noodzakelijk is. Anderen zullen hun molen aansluiten op het distributienet dat dan een bufferrol vervult, net zoals bij fotovoltaïsche zonneenergie. Ook andere vragen moeten een antwoord krijgen: zal de molen hinder veroorzaken voor mijn buren en voor mezelf? Met welke kosten moet ik rekening houden (verzekeringen, dossierkosten, onderhoudskosten )? Wat levert mijn investering op, enzovoort? et is dus helemaal niet zo eenvoudig om een stadsmolen op de geschikte plek op te stellen. Dit vereist heel wat persoonlijke betrokkenheid en heel veel voorbereiding. We raden u ten zeerste aan u te laten bijstaan door de leverancier van het materieel of om uw oor even te luisteren te leggen bij de eigenaars van kleine windmolens die al in gebruik zijn genomen. Op pagina van de adressenlijst vindt u een lijst van potentiële installateurs die u bij de hele operatie kunnen helpen. Heb ik een vergunning nodig? Vlaams Gewest Er bestaat geen enkele specifieke reglementering voor kleine windmolens, met uitzondering van enkele richtlijnen. Het zijn de gemeenten die de inplantingsvergunningen van deze windmolens afleveren. Een vergunning kan om verschillende redenen worden afgewezen, bijvoorbeeld omdat de molen de opgelegde hoogtes niet in acht neemt, omdat het gaat om een woongebied of nog omdat de buurtbewoners zich ertegen verzetten.. Waals Gewest Installatie WINDEO Het juridisch kader voor de inplanting van stadsmolens is vandaag niet erg uitgewerkt. Wie thuis echter een molen wil plaatsen, moet daarvoor een stedenbouwkundige vergunning aanvragen. Deze materie wordt beheerst door het CWATUP (Waals wetboek voor ruimtelijke ordening, stedenbouw en patrimonium). Voor windmolens met een gemiddeld vermogen (tussen 100 en 499 kw) heeft u naast een stedenbouwkundige vergunning ook een milieuverklaring nodig. Brussels Gewest Net als in de andere gewesten is het juridisch kader voor de inplanting van een windmolen voor huiselijk gebruik heel vaag. Voor installaties met een nominaal vermogen van meer dan 100 kva, is een milieuvergunning vereist. In de overige gevallen is een stedenbouwkundige vergunning noodzakelijk, met een vrijstelling van het advies van de gemachtigde ambtenaar of van de gemeente. Tot slot merken we nog op dat kleine windmolens profiteren van het systeem van de groenestroomcertificaten, die de belangrijkste financiële hefboom vormen voor de ontwikkeling van de opwekking van groene elektriciteit.

13 Het jaaroverzicht van professionals PROFESSIONELE INSTALLATEURS VAN FOTOVOLTAÏSCHE ZONNESYSTEMEN PVQUAL (Wallonië + Brussel) In Wallonië en Brussel hebben professionele installateurs van fotovoltaïsche zonnepanelen zich verenigd in een groep die streeft naar kwaliteit. U kunt ze herkennen aan het logo PVQUAL. PVQUAL waarborgt de klant de beste informatie, installatie en werking van een fotovoltaïsch zonnesysteem. PVQUAL is een vrijwillig initiatief van bedrijven die zich ertoe verbinden de 11 punten over fotovoltaïsche zonnepanelen die zijn opgenomen in een kwaliteitshandvest te respecteren. Om zich bij dit initiatief te mogen aansluiten, moeten bedrijven hun kennis van zaken aantonen. Dat wil zeggen dat ze geregistreerd moeten zijn als beoefenaars van gereglementeerde beroepsactiviteiten in het domein van elektrotechniek en/of dak- en isolatiewerken. Deze kennis van zaken komt met name tot uiting door een doorgedreven bereidheid tot vorming. Zo kan elke particulier dus een bekwaam bedrijf in de buurt vinden dat begaan is met kwaliteit. De regionale verenigingen RBF en BELPV, de overkoepelende vakvereniging van de sector, werken in de context van het kwaliteitscentrum QUEST aan het toekomstige certificatiesysteem voor individuele installateurs. Dit systeem zou in het hele land in werking moeten treden in Een PVQUAL-installateur bij u in de buurt vinden Bedrijf Adressen PC Gemeente Web 1sun4winds SPRL Chaussée de Bruxelles, Jumet 4ess - Itelux Sàrl Marbuergerstrooss, 19 / Boite 6 L-9764 Marnach A.D.I.Linssen Rue Grande, Romedenne A.T.E.S.-Solar SPRL Avenue ru roi Chevalier, Nimy ABSYTECH sprl Rue d Anderlues, Lobbes Action energie SPRL Rue Werichê, Lierneux ALTER ENERGIES Rue des gamelles, Vance Ardenne Energie Compogne, 429 a 6687 Bertogne Auton-Home Compogne, Bertogne B.C.M. Diffusion sprl Rue des Bois, Bois d Haine Balteau IE Hector Denis, Montegnée Beer philippe Sprl Rue Ry St Pierre, Modave Belpower International SA Avenue de Vilvorde, Bruxelles Bertrand-Darimont sprl Avenue des Biolleux, 3B 4800 Verviers BioLux La Place, Chaumont-Gistoux Blaise robert SPRL Bellevaux, 39F 4960 Malmedy Blue Watt sprl Péri Grindor, Beaufays BRIATTE SPRL Zoning industriel de Soignies, Chemin Corbisier Soignies 13

14 Bedrijf Adressen PC Gemeente Web Care & construct Rue Emile Hallet, Waremme Carodel Rue du baron d Obin Wasseiges cd Concept Solar Sprl Hellestrop, Aubel CE+T Solar SA Rue du Charbonnage, Wandre CEB SYSTEMS / Sun Technic Z.I de la Voie Cuivrée, 7 hall Dinant Ceratec Rue de Touquet, Ploegsteert CHRISTAL-ENERGIES SPRL Rue Scoumanne, Strepy-Braquegnies Concept'Eco Energy Rue de Virton, Etalle Consolar Belgium Socométal SA Rue de la Barge, Liège Dauvister sprl Rue Crufer, Stavelot Debrulle sprl Rue Taille Miot, Epinois Degand Barthelemy Rue scuterraine, Hautrage DEHEEGHER Rue Vieille Voie de Tongres, Liège DELTA LUMINANCE SPRL Chaussée de Mons, Ath Desimone s.a. Rue Fontenelle, Farciennes DRYTEC Rue de Clerembault, Angleur Duvivier S.A. Parc Industriel, Rochefort ECO6 sprl Parc Industriel, Ivoz-Ramet e-cocoon sprl Rue du Bilot, Ittre Eco-Energy Rue de l abattoir, Hornu ECOPARFAIT sprl Z.I. Allée centrale Jumet Ecostream Rue du Fond Cattelain, 2/ Mont-Saint-Guibert ECOSUN SA Rue de la Sauvenière, Spa ECOSYSTEC Rue Saint Roch, 11A 5640 Biesme EG Collignon Rue de Marchienne, Gozée EKOWATT SA Rue de l île Dossai, Sclayn Elect'HEURE (Pers. Phys) Rue des barrages, Walcourt ELECTRASOLAR Rue Neuve, Villers Le Bouillet ELSINGOR SA Avenue Robert Schuman, Nivelles Enerdeal Chaussée de Louvain, Zaventem 14

15 Bedrijf Adressen PC Gemeente Web Energreen SPRL Rue de la Corderie, 18A 1300 Wavre Energy Saving Systems sprl Energysol (TECHNICONSTRUCTION sprl) Place du Tilleul, Louveigné (Sprimont) Rue Henri Gouvart, 44a 1440 Braine-le-Château ENERGYTEC Rue du Trou du Sart, 5C 5380 Fernelmont Enersol Rue de Maestricht, Battice ENERTEC sprl Rue Haute, Wasmes-Audemetz- Briffoeil Enfinity Henri Lebbestraat, Waregem Europhotovoltaique (SPRL Global Tech Concept) Rue Belvaux, 184/ Grivegnée eu EuroSolarEnergie S.A. Rue de l Europe, 40a 7600 Péruwelz Evolution Carl Mottrie Chemin du Renowelz, Mainvault Fabian Ets Grand Rue, Trazegnies Free Energy sprl Avenue Neef, Tilff Full Sun Power Rue de la Westrée, Oreye GDK Rue Phocas Lejeune, Isnes Green Energy 4 Seasons Rue Porte Basse, Marche en Famenne Green s.a. Avenue Lavoisier, Wavre Greencase (Kyoto Concept) Chaussée de Louvain, Waterloo Greensun S.A. Chaussée de Tubize, Wauthier-Braine Greentech-Energy Rue de la digue, Lessive Greentouch SPRL Rue Isidore Derèse, 5 C 5190 Mornimont Huby sprl Rue Ol z-eyôs, Malmedy IKAROS SOLAR SA Rue des Praules, Gembloux ISSOL SA/NV Z.I. des Plénesse - rue de Xhénorie, Thimister L.B.P.V-ELEC sprl Rue de l Industrie, Loncin LABIS INGELEC SPRL Rue de Menin, 140C 7700 Mouscron LENARTZ SA Rue de la Bel, Aubel Light Design² sprl Avenue des Alouettes, Dion-Valmont MD construction SPRL Rue de la science, Villers-le-Bouillet Machiroux et fils sprl Boulevard frankignoul, Liege Masquelier Allée du Muguet, Mont sur Marchienne MC-SOLAR SCS Rue sur les bouhys, Beyne Heusay 15

16 Bedrijf Adressen PC Gemeente Web MD-ELEC Rue fond de vau, Lesve MEGANELEC SA Rue Bois Sainte Marie, Auvelais MG ENERGY SPRL Couture, Nalinnes Natural Energy Rue des Jolis Bois Marche Nix Jean-Luc SPRL Rue de Verviers, Henri-Chapelle Nizet Rue Laid Burniat, Louvain la Neuve NTEC sprl Chaussée de Namur, 85b 1400 Nivelles Pierre Fraikin SPRL Rue de Jupille, Fléron PowEco SPRL Rue Catoire, 21 Avenue d Heppignies, 37B Biercee - Thuin Heppignies Powersky energy Chaussée de Charleroi, Lasne RBS sprl Rue du Siffleau, 19/ Eghezee Renov'Habitat SPRL Rue de Restaumont, Ecaussines Reoledetech Chemin de messe, Soheit-Tinlot Serasol Rue Gilon, Grivegnée SOL-AIR Energies Rue de Chaumont, 16A 5370 Havelange SOLAR CONCEPT SCRL Avenue Galilée, 10c 1300 Wavre Solar4you SPRL Av. gustave Demay, Bruxelles Solarfina sprl Place Alphonse Favresse, La Hulpe Solarlands Rue Billy, Liège SOLAR-LUX sprl Bruyère st jean, 81bte Waterloo SolarTotal SPRL Herkenrodesingel, Hasselt Soleris Rue des Sorbiers, Liège Solic Bois de Mauhin, Dalhem Soltis Avenue de la Couronne, Bruxelles SRM Global Technology Rue des airelles, Seraing Sunconcept sprl Mellechamp, Jalhay Sunélec S.P.R.L. Rue de la ferme, Flémalle Sunneo (HeliosElec) Rue Victor Allard, Bruxelles SunSwitch SA Avenue Jean Monnet, Louvain la Neuve Sunvolt by Inloc SA Avenue Lavoisier, Wavre Sunworks Bruxelles Scrlfs Boulevard Industriel, Anderlecht T.P.C sprl Foyeuru, 11C 4845 Jalhay 16

17 Bedrijf Adressen PC Gemeente Web TECHNOSUN ( TECHNOFLUID S.A.) Rue de L estampage, Liège ( Awans) thomas lallemand Rue trieux des Mines, Daussoulx Up2Yoo SA Avenue de la chênaie, Bruxelles VANO ELECTRO Rue de la passerelle, Mouscron Voltaïque SPRL Rue Fontenelle, Marilles Voltonomy Rue comte Cornet, Maisières Wattsol Rue de l Abbaye, Herstal Winwatt Place des Maïeurs Woluwe St.Pierre PROFESSIONELE INSTALLATEURS VAN FOTOVOLTAÏSCHE ZONNEPANELEN Kwaliteitslabel QUEST QUEST: kwaliteitslabels voor groene energie QUEST biedt aan de hand van gecontroleerde labels een neutraal, onafhankelijk en vrijwillig systeem voor kwaliteitwaarborg aan. De QUEST-labels steunen op 4 pijlers: - Gebruik van componenten die overeenstemmen met de geldende internationale normen; - Deskundigheid om de systemen volgens de regels van de kunst op te meten, te plaatsen en aan te sluiten; - Zakelijke integriteit: duidelijke en gunstige verzekeringen, prijsoffertes, schatting van het jaarlijks productierendement, verkoopsvoorwaarden en garantieclausules; - De waarborg dat de installatie wordt uitgevoerd door personeel dat gekwalificeerd is om de plaatsing en de aansluiting uit te voeren. Binnenkort wordt het Quest-label opgenomen in een nieuw label Construction Quality. Sunswitch Avenue Jean Monnet Louvain-la-Neuve Renove-Electric Zoning Martin Avenue de Rusatira 1083 Ganshoren Izen Energy Systems Hoeksken, 56 F-2275 Lille Ecostream Krommewege, 24D 9990 Maldegem Belgian Energy Systems Plasstraat, Rumbeke-Roeselare PROFESSIONELE INSTALLATEURS VAN FOTOVOLTAÏSCHE ZONNEPANELEN (Vlaanderen + Brussel) Bedrijf Adressen PC Gemeente A..B.S.L. Kerkstraat Bree Accubel Industriestrasse Eupen Aclisol Statiestraat 1/ Mol AEW - GES Diepen Bekerlaan Hasselt Aleo Solar Deutschland Osterstrasse 15 D Oldenburg Alrasol Smissebroekstraat Wellen ALTtech Tulpenlaan Temse Aprisun Rue de Capellen 28 L-8279 Holzem Aquasolar Hulsterweg 7a 3980 Tessenderlo Artinis Eco Systems Trepstraat Alken AS Solar Benelux Meulebeeksesteenweg Tielt ATAB d Herbouvillekaai Antwerpen Atentie Heer Halewijnlaan Izegem ATV/Solar Technics Industrieweg Roeselare Avasco Solar Kleine Dries Diksmuide AZUR Solar Benelux Kasteelstraat Moerbeke b Power Anton Philipsweg 3920 Lommel Bekaert Technics Molenweg 19/ Izegem Bel-Eco Brugstraat Kalken Bedrijf Adressen PC Gemeente Belgian Energy Systems Plasstraat Rumbeke BELPOWER Vilvoordelaan Brussel Berrentec Koolmijnlaan Beringen BISOL Interleuvenlaan Leuven Blue Planet Solar Sint-Elisabethstraat 38a 2060 Antwerpen BMC Service Laarstraat 30B 1910 Steenokkerzeel BOLLEN SUNPOWER Astridlaan Overpelt Bovema International Lammerdries-Zuid 17D 2250 Olen Building Energy Herlegemstraat Nokere CARBOMAT F. Roggemanskaai 7B 1501 Buizingen Ceratec Electrotechnics Touquetstraat Ploegsteert Chronic Thillostraat Kalmthout Controle Techniques Belgium Blarenberglaan A Mechelen CVSUN Van Mullemstraat Blankenberge De Kock Solartech Josse Biesmansstraat Hoeilaart DELTATECHNIEK Oude Veurnestraat Ieper DGS Solar Villadreef Baal DIBERGUM Bergensesteenweg Lot 17

18 Bedrijf Adressen PC Gemeente Maxus Rozenlaan Groot- DISE Technics Blijkheerstraat Oetingen DYMOTEC Lammerdries-Oost 2250 Olen ECO ELECTRICITY - SKY WORK Broechemsesteenweg Vremde Eco Puur Vaart Links Nevele Eco Technics Schotensteenweg Brecht ECO TRENDS Wittewalle Oostakker Ecostream Nieuwendorpe 12a 9900 Eeklo Ecovolution Revinzestraat Torhout Ecowatt 2+ Binnenhof Herent EDA Gieterijstraat Zelem ELAN SOLAR Bosdel Genk Electro Direct Kerkstraat Overmere Electro Le Jeune Tuinweg Bilsen Elektreco Bormte Stekene Elektrotechnieken Pieter De Beule Everparkstraat Evergem Elsingor Avenue Robert Schuman Nijvel Energie West Meensesteenweg Roeselare Energiebau solar power benelux Florijnruwe 6218 NL-Maastricht ENERGIUS Rouwbergskens Beerse Enfinity Derbystraat Sint-Denijs- Westrem EOLUZ Hoogboomstraat 243/ Kapellen Ergeon Bredabaan Merksem Eternit Kuiermansstraat Kapelle-op-den- Bos EVS Systems Kerkstraat Vosselaar FRANCIS & TYTGAT Brusselsesteenweg Melle FUTECH Predikboomstraat Zoutleeuw Futureproofed-Solar Minister Liebaertlaan Kortrijk GALILEO ENERGY Industrielaan Erembodegem Green Sun Chaussée de Tubize 1440 Woutersbrakel Green Technologies Maanbeekstraat Laarne Greencase Wetenschapspark Oostende Group SOLAR Brusselsesteenweg Wetteren HB Solar Belgium Judenstrasse Eupen IBA Solar -Zontech Sint-Hubertusstraat Oplinter IBC SOLAR Kloosterberg NL-Amstenrade ID Technics Meulebeeksesteenweg Tielt IKAROS SOLAR Metropoolstraat A 2900 Schoten INELTRA SYSTEMS Woudstraat 3a 3600 Genk IN-TEC Zaligmakersstraat Izegem Intellisol Marktstraat 11/ Maaseik INVICTUS Terbekehofdreef Wilrijk IRS Europalaan Deinze IZEN Energy Systems Hoeksken Lille Klima-service Kruisstraat 61b 9930 Zomergem Klimatechnics Muizenvenstraat Turnhout Krannich-Solar Ambachtsweg Merelbeke KTI-WTI Vierselbaan 40 unit Zandhoven Lambrechts Services Taunusweg Genk Lauwers Elektro Leistraat Lichtaart Linea Trovata Suntec Vierschaarstraat Lokeren Logi-Technic Infr Ondernemingenstraat Veurne MARTIFER SOLAR Breestraat Deerlijk 18 Bijgaarden Michiel Degryse Berten-Pilstraat Zonnebeke Michielsen Johan Langbaanvelden Deurne MINI ENERGIETECHNIEK Lambroekstraat Wetteren Montagebedrijf Verstraeten Adolf Queteletlaan Edegem Natec Kanaaldijk 4a 2380 Ravels NETSOLAR Kennedyplein 5/ Zaventem Nexten Belgium Maanstraat 7D 2800 Mechelen OHZON Haantjeslei Antwerpen Oskomera Solar Power Solutions Industrieweg Deurne PANSOLAR BELGIUM Patersveld 6a 9880 Aalter Perpetum Energy Waterviolier Drongen Phoenix Solar Hirschbergstrasse 8 D Sulzemoos Photovoltech Grijpenlaan Tienen PLANET-ECO Roe Ninove Project0 St. Jansstraat Waregem PVA Energy Kapelsesteenweg Ekeren Quattro Solar Bikschotestraat Langemark RA6 Meester Van der Borghtstraat Putte Raedus Sun Solutions Hofakker Wuustwezel REB2B Begoniastraat Eke Receg Gerhees 30a 3945 Ham Renolit Belgium Industriepark De Bruwaan Oudenaarde SANEL Antwerpsesteenweg 491A 2500 Lier SANISOLAR Legen Heirweg Gavere SCHEUTEN SOLAR BELGIUM Industriepark II Diest Schott Benelux Bisschoppenhoflaan Deurne Schüco Hochstrasse Eupen SEGCO Stationsstraat Gistel Seldom Herentalsebaan Deurne SK Energy Zonneken Sint-Niklaas Sleurs Energy Steenweg op Leopoldsburg Balen SMA Benelux Generaal De Wittelaan 19C 2800 Mechelen Solar Center Brugge Bergjesbos Brugge Solar Energy Company Rijksweg Bornem Solar Energy Solutions Zeeschipstraat Gent Solar Future Joos de ter Beerstlaan Pittem Solar NRG Koolkaai 3 bus Antwerpen Solar Power Systems Korte Braamstraat Schoten Solar Spirit Meester Van der Borghtstraat Putte Solar Total Herkenrodesingel Hasselt Rozenstraat Assebroek SolarAccess Rubensstraat Turnhout Solargy Bruinstraat Zonhoven Solarig Belgium Bisschoffsheimlaan Brussel Solar-Plus De Saedeleerstraat 97E 9300 Aalst Solarroof Kasteelstraat Moerkerke Soleco Industrieweg Noord Opglabbeek SOLEK Stuivenbergstraat Ertvelde SOLTECH Walstraat 1a 3300 Tienen Sp-Engineering Peerderbaan Neerpelt Steven Meyers Jozef Mattheessenstraat Hove Sun-Cell Mannenberg Scherpenheuvel

19 PROFESSIONELE PACQUAL-INSTALLATEURS VAN WARMTEPOMPEN (Wallonië + Brussel) Door het kwaliteitshandvest PACQUAL te onderschrijven, sluit de ondertekenaar zich aan bij een initiatief dat waarborgt dat de klant de beste informatie, installatie en werking van een warmtepomp krijgt aangeboden. Dit kwaliteitshandvest sluit aan bij het overkoepelende Europese beleid dat het gebruik van energie geproduceerd met hernieuwbare bronnen wil promoten. Alle warmtepompinstallatiebedrijven die het handvest hebben ondertekend, zijn ingeschreven bij het Ministerie van Financiën. In 2012 treedt een certificatiesysteem voor individuele installateurs van alle systemen voor de productie van hernieuwbare energie in werking (fotovoltaïsche en thermische zonnepanelen, warmtepompen, biomassaverwarmingsketels). De profe+a12ssionele organisaties van installateurs van warmtepompen in Vlaanderen vertegenwoordigd door WPP (Warmte Pompen Platform) en in Wallonië door RBF (industrieel platform voor hernieuwbare energie) werken in deze context samen met het kwaliteitscentrum Quest. De bijgewerkte lijst met PACQUAL-installateurs kan worden geraadpleegd op: Bedrijf Adressen PC Gemeente Web ACCUBEL Rue de l Industrie, Eupen ALTER ENERGIES Rue des gamelles, VANCE ARA-Energy Chantraine, Clermont Belgafroid Rue du Fort, Lantin Carodel Rue du baron d Obin, Wasseiges CLIMAIR Rue de Bellaire, 469A 5300 Vezin Concept EcoEnergy Rue de Virton, Etalle CRIC sprl Allée des Berces, CHASTRES Dauvister s.p.r.l. Rue de Tiège, Jalhay ECO6 Chaussée de l Ourthe, 14A 6900 Marche-en-famenne Energy saving systems sprl Place du Tilleul, Louveigné Energytec sa Rue du trou du Sart, 5c 5380 Fermelont EURO-DESK Avenue Léon Charlemagne, Tubize Greentouch Rue Isidou Derese, Mornimont Natural energy Rue des Jolis bois, Marche-en-famenne Interieur et chaleur Avenue Deli XL, Thuin MASSER Dorenbaan, Kortenberg Powersky Chaussée de Charleroi, Lasne Revamp sprl Rue de la Tourette, Marbais SERASOL Rue Gilon, Grivegnée Solaris PAC Chaussée de Charleroi, Gilly 19

20 Andere professionele warmtepompinstallateurs Bedrijf Adressen PC Gemeente ACV Belgium Kerkplein, Ruisbroek ARISTON THERMO BENELUX Avenue W.A. Mozart, 1 a 1620 Drogenbos ATLANTIC Belgium Avenue du Château Jaco, Waterloo BAXI Belgium Chaussée de Tubize, Braine L Alleud BOSCH Thermotechnology Ambachtenlaan, 42 a 3001 Heverlee CLIMAFROID SA Quai des fermettes Vise COFELY Services sa / nv World Trade Center - Tower 1-30, Boulevard du Roi Albert II - Boîte Bruxelles CONFORBEL SPRL Rue des Spiroux Manage CTC Benelux Rue de la Gare, Couvin DAIKINBelux Avenue Franklin 1b 1300 Wavre DELTATEC Rue Gilles Magnée 92/ Ans ELCO Belgium Pontbeeklaan, Zellik ENERGICA Parfonry 5 C 6990 Hotton ENERGYS sprl Rue ferand piron 9b 7011 Ghlin FULL SUN POWER Rue de lawestrée, Oreye GEOTHERMA Babelomstraat, Hoegaarden GREENTOUCH Rue Isidore Derèse, 5c 5190 Mornimont IZEN energy systems Hoeksken, Lille MOLIMEX-THERM Vierwinden, Zaventem NATHAN Import/Export Lozenberg, Zaventem RIELLO Waverstraat, Aalst SANA FONDATION SPRL Rue des Pieds D alouette Naninne SPRL EPIBE Rue Appaumée Ransart THERCON Kontichsesteenweg Aartselaar VAILLANT Golden Hopestraat, Drogenbos VIESSMANN-BELGIUM Hermesstraat, Zaventem WEISHAUPT Boulevard Paepsem, Bruxelles 20

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA

Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Hernieuwbaar energie-aandeel in Vlaamse nieuwbouwprojecten Ontdek de zonnestroomoplossingen van SMA Verplicht aandeel hernieuwbare energie in nieuwbouw Vanaf 1 januari 2014 moet elke nieuwe woning, kantoor

Nadere informatie

uw KNX-project? Denk automatisch aan Cebeo! Elektrotechnisch materiaal, technische oplossingen en diensten. www.cebeo.be Belgium erkend distribiteur

uw KNX-project? Denk automatisch aan Cebeo! Elektrotechnisch materiaal, technische oplossingen en diensten. www.cebeo.be Belgium erkend distribiteur uw KNX-project? Denk automatisch aan Cebeo! erkend distribiteur Elektrotechnisch materiaal, technische oplossingen en diensten. www.cebeo.be KNX in een notendop KNX is het belangrijkste intelligente gebouwenbeheersysteem

Nadere informatie

Innoveren met financiering van zonnepanelen

Innoveren met financiering van zonnepanelen Innoveren met financiering van zonnepanelen Dexia Corporate Jean-Michel Baetslé, Gedelegeerd Bestuurder Inhoud Inleiding Fotovoltaïsche zonne-energie Voor- en nadelen van een fotovoltaïsch systeem Steun

Nadere informatie

Een nieuwe tool om meer te weten te komen over fotovoltaïsche zonne-energie De 9 referentiedocumenten van Leefmilieu Brussel Ontwikkeld in het kader van een openbare aanbesteding in 2008 door Leefmilieu

Nadere informatie

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03)

DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) DE RENDABILITEIT VAN HERNIEUWBARE ENERGIE (HE 03) 1 HOE BEOORDEEL JE DE RENDABILIEIT VAN EEN INVESTERING? Is het rendabel om in uw woning te investeren in een systeem dat werkt op hernieuwbare energie?

Nadere informatie

IC-29. De Panne. Gent. Aalst. Brussel. Brussel-Nat-Luchthaven. Leuven. Landen. Dienstregelingen geldig vanaf 14.06.2015

IC-29. De Panne. Gent. Aalst. Brussel. Brussel-Nat-Luchthaven. Leuven. Landen. Dienstregelingen geldig vanaf 14.06.2015 De Panne Gent Aalst Brussel Brussel-Nat-Luchthaven Leuven Landen Dienstregelingen geldig vanaf 1.06.20 Uitgave 01.06.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier

Nadere informatie

177 Zwevegem 105,7 003E20 22 50N48 45 31 100 ND

177 Zwevegem 105,7 003E20 22 50N48 45 31 100 ND Lijst van Vlaamse frequenties voor lokale radio Lokaliteit Frequentie Lengte Breedte Antennehoogte Vermogen Antennepatroon (MHz) (OL ' '' ) (NB ' '' ) (m) (Watt) (D/ND) 1 Aalst 90,0 004E03 00 50N57 00

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de belangrijke

Nadere informatie

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement.

NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. Belan rike toelichtin bi het E C attest! NOTA: De EPC score is geen weergave van het effectieve verbruik in dii appartement. De hoge score is meestal te wijien aan het teit dat er met elektdcileii verwarmd

Nadere informatie

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB

Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Netgekoppelde fotovoltaïsche zonnepanelen op daken van gebouwen in eigendom van ANB Pagina 1 van 5 Inleiding Op 1/1/2006 besloot Vlaanderen om de decentrale opwekking van groene energie door zonnepanelen

Nadere informatie

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE

Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE 1 Opleiding Duurzaam Gebouw ENERGIE Leefmilieu Brussel Hernieuwbare elektriciteitsproductie voor woningen met maximum 10 eenheden Gregory Neubourg APERe Doelstellingen van de presentatie Kennis van de

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat Vri jteken i ng sbed i ng De meeste maatregelen die opgenomen zijn op dit certificaat, zijn op dit moment kosteneffectief of kunnen dat worden binnen de geldigheidsduur van het certificaat. Mogelijk zijn

Nadere informatie

Infogids zonnepanelen

Infogids zonnepanelen Infogids zonnepanelen Inhoudstabel Wat zijn zonnepanelen?... 1 De werking van zonnepanelen... 2 Waarmee moet u rekening houden?... 2 De kostprijs van zonnepanelen... 3 Financiële steun bij aankoop zonnepanelen...

Nadere informatie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie

Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie Bosch Solar Optimaal profiteren van zonne-energie 2 Bosch Solar Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag

Nadere informatie

Total des attributaires sur base de prestations de travail - LIEU D'HABITATION

Total des attributaires sur base de prestations de travail - LIEU D'HABITATION ethodologische nota note methodologique - zie m voir II - 73 Total des attributaires sur base de prestations de travail - LIEU D'HABITATION Totaal aantal rechthebbenden op basis van arbeidsprestaties-

Nadere informatie

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2

Wat? Waarom? Zonne-energie. Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 E6 Na regen komt zonneschijn! Zonne-energie Wat? Waarom? Om de Kyotonorm te halen moet België tegen 2012 7,5% minder CO 2 uitstoten dan in 1990. Dat kan alleen als we investeren in hernieuwbare energie.

Nadere informatie

PREMIE 14 - FOTOVOLTAÏSCH SYSTEEM VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Nieuwbouw + Renovatie

PREMIE 14 - FOTOVOLTAÏSCH SYSTEEM VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Nieuwbouw + Renovatie PREMIE 14 - FOTOVOLTAÏSCH SYSTEEM VOOR ELEKTRICITEITSPRODUCTIE Nieuwbouw + Renovatie Fotovoltaïsche zonnepanelen, die gebruik maken van een hernieuwbare energiebron namelijk de zon, zijn investeringen

Nadere informatie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie

Leefmilieu Brussel - BIM. Hernieuwbare energie Hernieuwbare energie 1 1 Leefmilieu Brussel - BIM Gesticht in 1989, Leefmilieu Brussel - BIM is de administratie voor energie en leefmilieu van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest. Het is de gesprekspartner

Nadere informatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie

PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie PREMIE 13 ZONNEBOILER Nieuwbouw + Renovatie Zonneboilersystemen, die gebruik maken van een hernieuwbare energiebron namelijk de zon, zijn investeringen in de toekomst: de energie die u verbruikt, is gratis,

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat certificaatnummer 20120515-0001118936-00000005-8 nummer postnummer Voorhavenlaan 33 9000 bus gemeente A 101 Gent bestemming type appartement - softwareversie 1.3.3 berekend

Nadere informatie

Vastgoed is een bron van een kapitaalstroom met een jaarlijks debiet van vermoedelijk omtrent 1/3 BBP Vastgoed is zowel voor particulieren als voor

Vastgoed is een bron van een kapitaalstroom met een jaarlijks debiet van vermoedelijk omtrent 1/3 BBP Vastgoed is zowel voor particulieren als voor Vastgoed is een bron van een kapitaalstroom met een jaarlijks debiet van vermoedelijk omtrent 1/3 BBP Vastgoed is zowel voor particulieren als voor bedrijven vaak de grootste financiële investering ooit

Nadere informatie

IC-35. Brussel. Brussel-Nat.-Luchthaven. Antwerpen. Den Haag (NL) Amsterdam (NL) Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.2015

IC-35. Brussel. Brussel-Nat.-Luchthaven. Antwerpen. Den Haag (NL) Amsterdam (NL) Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.2015 IC-35 Brussel Brussel-Nat.-Luchthaven Antwerpen Den Haag (NL) Amsterdam (NL) Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.20 Uitgave 01.12.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde

Nadere informatie

Waarom je blauw betalen aan energie?

Waarom je blauw betalen aan energie? Waarom je blauw betalen aan energie? Energieprijzen Voordeel van energievriendelijke installaties Opbrengst spaarboekje Haal je voordeel uit energievriendelijke oplossingen voor warmte en water! Bespaar

Nadere informatie

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST!

ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! ZONNE-ENERGIE IS DE ENERGIE VAN NU ÉN VAN ONZE TOEKOMST! MONTAGE DOOR KOMO GECERTIFICEERD DAKDEKKERS- BEDRIJF ADVISEREN LEVEREN INSTALLEREN ADVISEREN Green Power Systems is uw adviseur, leverancier en

Nadere informatie

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower

Maak optimaal gebruik van uw dak. lnvesteer in zonne-energie met SunPower Maak optimaal gebruik van uw dak lnvesteer in zonne-energie met SunPower Hoe werkt het? Verhoog uw inkomsten met zonne-energie 1 SunPower-zonnepanelen Tot voor enkele jaren was een investering met het

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

gemeente Kaprijke gemeente Knokke-Heist gemeente Kortemark gemeente Kortenaken gemeente Kortenberg gemeente Kruibeke gemeente Kruishoutem gemeente

gemeente Kaprijke gemeente Knokke-Heist gemeente Kortemark gemeente Kortenaken gemeente Kortenberg gemeente Kruibeke gemeente Kruishoutem gemeente Overzicht van de steden en gemeenten die een informatieveiligheidsconsulent hebben aangesteld en waarvoor de VTC een advies heeft gegeven. Stand 26 mei 2016 ( lijst 2016-04; kaart v9)). Steden en gemeenten

Nadere informatie

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower

Warmtekrachtkoppeling. Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Warmtekrachtkoppeling Waarom Vaillant? Om eenvoudigweg dubbel gebruik te maken van energie. ecopower Waarom ecopower? Eenvoudigweg omdat het de moeite waard is! Bij een traditionele productie van energie

Nadere informatie

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink

Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst. Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV PV heeft de toekomst Door: Richard Ogink Wat moet de CV installateur met PV Indeling presentatie 1. Zon als duurzame energiebron 2. Wetgeving 3. PV in de praktijk 4.

Nadere informatie

Welkom. IZEN biedt : HERNIEUWBARE ENERGIE. - Zonthermische systemen - Fotovoltaïsche system - Warmtepomp - Kleine windturbines

Welkom. IZEN biedt : HERNIEUWBARE ENERGIE. - Zonthermische systemen - Fotovoltaïsche system - Warmtepomp - Kleine windturbines Welkom HERNIEUWBARE ENERGIE IZEN biedt iedere consument de beste hernieuwbare energie oplossing met kwaliteitsvolle producten en vanuit een ondernemende organisatie. Offerte op maat Aanbod van technologieën

Nadere informatie

Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op. collectieve systemen

Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op. collectieve systemen Economische analyse en dimensionering van een verwarmingssysteem op zonne-energie voor collectieve systemen Voordelen van gravitaire drainage voor collectieve systemen Economisch optimale dimensionering

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie

energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie energieprestatiecertificaat straat Hoogstraat nummer 570 bus postnummer 9235 gemeente Fruitrode bestemming eengezinswoning type open bebouwing softwareversie 1.0 berekend energieverbruik (kwh/m²): 380

Nadere informatie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie

www.pletteinstallaties.nl Bosch Solar zonne-energie 1 Bosch Solar zonne-energie 2 Bosch: dat klinkt bekend én vertrouwd! Geen wonder, want miljoenen mensen over de hele wereld gebruiken de producten van Bosch. Dag in, dag uit. Huishoudelijke apparaten,

Nadere informatie

controle over je energiekosten by IZEN energy systems

controle over je energiekosten by IZEN energy systems h controle over je energiekosten by IZEN energy systems Wie zijn we? energy systems EcoHome is het totaalconcept van IZEN energy systems om bestaande woningen op een comfortabele manier energiezuiniger

Nadere informatie

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

351 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Gentse steenweg 10 bus 5 9300 gemeente Aalst bestemming appartement type - bouwjaar 1971 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 351 De energiescore laat toe om de heid

Nadere informatie

SOLESIA ZONNEDAKEN. Vind uw ideale zonnedakoplossing. de Solesia calculator. Landen - TECHN!K Architectuur & Energie (Merksem)

SOLESIA ZONNEDAKEN. Vind uw ideale zonnedakoplossing. de Solesia calculator. Landen - TECHN!K Architectuur & Energie (Merksem) SOLESIA ZONNEDAKEN Landen - TECHN!K Architectuur & Energie (Merksem) Vind uw ideale zonnedakoplossing via de Solesia calculator SOLESIA BOUWEN MET ZICHT OP EEN ZONNIGE TOEKOMST Wanze Arch. Emile Verhaegen

Nadere informatie

Kinderen Eerst! Op weg naar een Huis van het Kind in Heist-op-den- Heist-op-den-Berg Mortsel Huis van het Kind Boechout Boechout

Kinderen Eerst! Op weg naar een Huis van het Kind in Heist-op-den- Heist-op-den-Berg Mortsel Huis van het Kind Boechout Boechout ANTWERPEN Antwerpen Huis van het Kind Zwijndrecht Zwijndrecht, Burcht Boom Huis van het Kind Aartselaar Aartselaar Brasschaat Huis van het Kind Essen Essen Brasschaat Huis van het Kind: De Pagadder Stabroek

Nadere informatie

ErP. De nieuwe Europese Richtlijn. Energielabeling Ecodesign Minimale energieprestaties. www.riello.be

ErP. De nieuwe Europese Richtlijn. Energielabeling Ecodesign Minimale energieprestaties. www.riello.be ErP De nieuwe Europese Richtlijn. Energielabeling Ecodesign Minimale energieprestaties www.riello.be ErP: Energy related Products ErP staat voor Energy related Products en heeft betrekking op de Europese

Nadere informatie

3 Elektrische teller. Verhoog uw inkomsten met zonne-energie

3 Elektrische teller. Verhoog uw inkomsten met zonne-energie Waarom zonne-energie? Hoe werkt het? SunPower-zonnepanelen Verhoog uw inkomsten met zonne-energie Tot voor enkele jaren was een investering met het beste rendement nog onverzoenbaar met respect voor het

Nadere informatie

Thermische zonne-energie. Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN. energizing your future

Thermische zonne-energie. Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN. energizing your future Thermische zonne-energie Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN energizing your future energizing your future Haal je warmte uit de zon Denk milieuvriendelijk, handel economisch

Nadere informatie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie

HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie HAAL ELEKTRICITEIT UIT DE ZON! Fotovoltaïsche zonne-energie EEN FOTOVOLTAÏSCHE INSTALLATIE VERDIENT ZICHZELF TERUG! Op momenten dat het systeem meer opwekt dan u zelf verbruikt, draait de elektriciteitsteller

Nadere informatie

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort

Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort WARMTEPOMPTECHNIEK Warmtepompen besparen op energie, niet op comfort Voor verwarming en productie van sanitair warm water in nieuwbouw en renovatie Warmtepomptechniek in nieuwbouwprojecten Nieuw bouwen?

Nadere informatie

Een nieuwe kijk op houtenergie

Een nieuwe kijk op houtenergie Een nieuwe kijk op houtenergie HOUT EEN MODERNE ENERGIEBRON AUTHENTIEK EN TOEKOMSTGERICHT In Europa is hout de primaire bron van duurzame energie. Duizenden gezinnen hebben een houtkachel ter beschikking.

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie certificaatnummer 20090615-0000209416-00000001-5 straat Trumelet Faberstraat nummer 9 bus 3 postnummer 8670 gemeente Koksijde bestemming appartement

Nadere informatie

aurostep plus zonneboiler

aurostep plus zonneboiler aurostep plus zonneboiler Veel warm water dankzij zonne-energie 01-09 - 2015 Het goede gevoel, het juiste te doen. Meer comfort terwijl u energie bespaart Duurzaam verzekerd van veel warm water Open de

Nadere informatie

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2):

energiedeskundige / Dit certtficaat is geldig tot en met 27 juni 2021 berekend energieverbruik (kwh/m 2): certificaatnummer 20110627-0000869054-00000007-9 straat Wijngaardstraat nummer 39 bus bestemming type eengezinswoning gesloten bebouwing softwareversie 1.3.3 berekend energieverbruik (kwh/m 2): Het berekende

Nadere informatie

Zonne-energie gratis en schoon

Zonne-energie gratis en schoon Zonne-energie gratis en schoon Samen gaan we voor duurzaam Genieten van de zon. Buiten in de tuin, in het park of op het strand. De zon geeft ons gratis energie. We kunnen de zon ook op een andere manier

Nadere informatie

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West

Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven. Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Grootschalige PV, stimulansen voor, en vanuit het bedrijfsleven Marc Kok, directeur Energie Service Noord West Trends:: Stijgende prijzen? foto: epa Duitse zon drukt dagprijs Nederlandse stroom 31-01-2012

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Riemsterweg nummer 6A bus *2 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.7.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 606 De

Nadere informatie

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!»

Nieuwe Energiepremies 2007. «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» PERSCONFERENTIE 17 JANUARI 2007 Evelyne Huytebroeck Brusselse Minister van Leefmilieu en Energie Nieuwe Energiepremies 2007 «Om onze energierekening te verlichten en het klimaat te beschermen!» 1 Context

Nadere informatie

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems

Maak je woning energie onafhankelijk. by IZEN energy systems Maak je woning energie onafhankelijk h by WIE ZIJN WE? energy systems Met 25 jaar ervaring is een pionier op het vlak van groene energie. We leveren en installeren verschillende hernieuwbare energieoplossingen

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepanelen-installatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Thermische zonne-energie. Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN. renewables for all

Thermische zonne-energie. Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN. renewables for all Thermische zonne-energie Maximaal rendement uit de zon met de zonne-energie systemen van ZEN renewables for all renewables for all Haal je warmte uit de zon Denk milieuvriendelijk, handel economisch In

Nadere informatie

FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE BIJ BEDRIJVEN INFOBROCHURE

FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE BIJ BEDRIJVEN INFOBROCHURE FOTOVOLTAISCHE ZONNE-ENERGIE BIJ BEDRIJVEN INFOBROCHURE Waarom gebruik maken van zonne-energie? Fotovoltaïsche systemen produceren een vorm van duurzame energie door zonlicht in één stap om te zetten in

Nadere informatie

BIJLAGE A1: Post 1: Installatie basisinfrastructuur

BIJLAGE A1: Post 1: Installatie basisinfrastructuur VASTE SCHIJF - Basisinfrastructuur + Diensten BIJLAGE A1: Post 1: Installatie basisinfrastructuur Als de inschrijver opteert voor een asymmetrische technologie, moet hij de upload- en downloadcapaciteit

Nadere informatie

Groene energie op bedrijfsniveau

Groene energie op bedrijfsniveau Groene energie op bedrijfsniveau 13-01-2009 Jan Pieters TREVI nv Dulle-Grietlaan 17/1 B-9050 Gentbrugge Tel. +32 9 220 05 77 Fax +32 9 222 88 89 www.trevi-env.com 1 INHOUD 1. Inleiding 2. Groene stroom

Nadere informatie

IC-20. Gent. Aalst. Brussel. Aarschot. Hasselt. Tongeren. Dienstregelingen geldig vanaf

IC-20. Gent. Aalst. Brussel. Aarschot. Hasselt. Tongeren. Dienstregelingen geldig vanaf IC-20 Gent Aalst Brussel Aarschot Hasselt Tongeren Dienstregelingen geldig vanaf.06.20 Uitgave 0.06.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Veurnestraat nummer 13F bus 207 bestemming appartement type - bouwjaar - softwareversie 9.7.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 226

Nadere informatie

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929

ZONNE - PANELEN INFORMATIE. Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 ZONNE - PANELEN INFORMATIE Bouwbedrijf Bruggink BV Molenweg 11 7055AW Heelweg 0315-242929 www.bruggink-bv.nl Oktober 2012 ZONNE - PANELEN 1. Algemene informatie Inhoud 2. Landelijke subsidieregeling, afkomstig

Nadere informatie

van 11 december 2007

van 11 december 2007 Vlaamse Reguleringsinstantie voor de Elektriciteits- en Gasmarkt Graaf de Ferrarisgebouw Koning Albert II-laan 20 bus 19 B - 1000 BRUSSEL e-mail : info@vreg.be tel. : +32 2 553 13 53 fax : +32 2 553 13

Nadere informatie

Veelgestelde vragen & antwoorden. 020-80 80 854 info@sungevity.nl

Veelgestelde vragen & antwoorden. 020-80 80 854 info@sungevity.nl Veelgestelde vragen & antwoorden. 020-80 80 854 info@sungevity.nl Ontdek de voordelen van de zon. Onafhankelijk Verzekerd van het gebruik van schone stroom die u zelf opwekt. Besparen Bespaar op uw energierekening

Nadere informatie

Alternatieve energiebronnen

Alternatieve energiebronnen Alternatieve energiebronnen energie01 (1 min, 5 sec) energiebronnen01 (2 min, 12 sec) Windenergie Windmolens werden vroeger gebruikt om water te pompen of koren te malen. In het jaar 650 gebruikte de mensen

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Herentalsebaan nummer 596 bus 1VRe bestemming appartement type - bouwar 1990 softwareversie 9.9.0 berekende energiescore (kwh/m²ar): 279

Nadere informatie

Zwartwerk echt voordelig? PC 124

Zwartwerk echt voordelig? PC 124 Zwartwerk echt voordelig? PC 124 Een uitgave van ACV bouw - industrie & energie Trierstraat 31-1040 Brussel T 02 285 02 11 acvbie@acv-csc.be www.acvbie.be December 2011 In het zwart betaald worden......echt

Nadere informatie

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

1216 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Lammekensknok 94 8770 gemeente Ingelmunster bestemming eengezinswoning type halfopen bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 1216 De energiescore

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Eugeen Leenlaan 3 bus 12 3500 gemeente Hasselt bestemming appartement type - bouwjaar 1978 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 406 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

Vergelijking vrijstaande woning nieuwbouw

Vergelijking vrijstaande woning nieuwbouw Vergelijking vrijstaande woning nieuwbouw Your climate. Our energy. gelijkvloers verdieping. 1 Kenmerken voorbeeldwoning: K-peil K41 (Max K45) K35 (Max K35) Bewoonbaar oppervlak 202 m 2 202 m 2 Totaal

Nadere informatie

Vergelijking rijwoning nieuwbouw

Vergelijking rijwoning nieuwbouw Vergelijking rijwoning nieuwbouw Your climate. Our energy. gelijkvloers verdieping 1 Kenmerken voorbeeldwoning: K-peil K39 (Max K45) K35 (Max K35) Bewoonbaar oppervlak 107 m 2 107 m 2 Totaal warmteverlies

Nadere informatie

Nefit Zonnestroom. N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m. CentroSolar PV-systemen

Nefit Zonnestroom. N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m. CentroSolar PV-systemen Nefit Zonnestroom N e f i t h o u d t N e d e r l a n d w a r m CentroSolar PV-systemen Een stroom gratis zonne- Elektriciteit van eigen huis De zon is de meest duurzame energiebron. In Nederland levert

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Oudegemse baan nummer 183 bus 2 bestemming appartement type - bouwjaar 1979 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op?

Groen gas. Duurzame energieopwekking. Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Welke keuzes en wat levert het op? Totaalgebruik 2010: 245 Petajoule (PJ) Groen gas Welke keuzes en wat levert het op? Huidig beleid 100 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 3 PJ. Extra inspanning 200 miljoen m 3 groen gas. Opbrengst: 6 PJ.

Nadere informatie

wat dient u te weten voor 26/09/2015?

wat dient u te weten voor 26/09/2015? ErP Verordening - Ecodesign en energielabels ErP Verordening, Ecodesign en energielabels: wat dient u te weten voor 26/09/2015? Bereid u perfect voor op de ErP verordening inzake Ecodesign en energielabels,

Nadere informatie

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg)

Reken op ons! Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) 10/12/2010 Donkere wolken boven de zonnepanelen (vervolg) Vlaams minister van Energie Freya Van den Bossche vind koppigheid een slechte eigenschap voor een regering en gaat in op het voorstel van de sector

Nadere informatie

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

227 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Louis Dhont 24 bus 9 9800 gemeente Deinze bestemming appartement type - bouwar 1994 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 227 De energiescore laat toe om de heid van

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Mayerlei nummer 193 bus 2 bestemming appartement type - bouwar 1993 softwareversie 9.8.0 berekende energiescore (kwh/m²ar): 323 De energiescore

Nadere informatie

194 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken.

194 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van appartementen te vergelijken. nummer postnummer Kerk 74 bus 103 8420 gemeente De Haan bestemming appartement type - bouwar 1991 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²ar): 194 De energiescore laat toe om de heid van appartementen

Nadere informatie

De Groene Belangenbehartiger

De Groene Belangenbehartiger Inhoudsopgave DGB, De Groene Belangenbehartiger Markt zonnepanelen & toekomst Onderdelen zonnepaneelsysteem Zonnepanelen Omvormers Montagesysteem Installatie Wat kan er misgaan? Vragen? 1 De Groene Belangenbehartiger

Nadere informatie

De wind in de zeilen voor Dilbeek

De wind in de zeilen voor Dilbeek De wind in de zeilen voor Dilbeek Op zoek naar geschikte locaties voor windturbines in Dilbeek aan de hand van het Windplan Vlaanderen en de Vlaamse Omzendbrief Windenergie Waarom windenergie? Op zoek

Nadere informatie

Mobiliteit Bouw. Verplaatsingskosten & mobiliteitsvergoeding

Mobiliteit Bouw. Verplaatsingskosten & mobiliteitsvergoeding Mobiliteit Bouw Verplaatsingskosten & mobiliteitsvergoeding Een uitgave van ACV bouw - industrie & energie Trierstraat 31-1040 Brussel T 02 285 02 11 acvbie@acv-csc.be www.acvbie.be Februari 2015 Hoeveel

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat nummer postnummer Ooievaar 8 bus 2 2060 gemeente Antwerpen bestemming appartement type - bouwjaar 1965 softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 353 PROEFCERTIFICAAT

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Collegiebaan nummer 2A bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar - softwareversie 9.9.0 berekende energiescore (kwh/m²jaar):

Nadere informatie

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions

Informatiebrochure. Besparen met zonnepanelen. Quality solar solutions Informatiebrochure Besparen met zonnepanelen Quality solar solutions Er is steeds meer vraag naar zonnepanelen. Zonnepanelen hebben veel voordelen. Een zonnepaneleninstallatie levert duurzame elektrische

Nadere informatie

Uw energieverbruik optimaliseren. www.optivolt.com

Uw energieverbruik optimaliseren. www.optivolt.com Uw energieverbruik optimaliseren www.optivolt.com Goede redenen om contact met ons op te nemen: Verbetering van de stroom en spanningskwaliteit Verbetering van het rendement van alle huishoudelijke apparaten

Nadere informatie

CARBOMAT ECO - WARMTEPOMPEN

CARBOMAT ECO - WARMTEPOMPEN 1 CARBOMAT ECO - WARMTEPOMPEN 1 2 Een thermische zonne-installatie is opgebouwd uit volgende elementen : 1 2 De zonne-collector vangt het invallend zonlicht op en zet die om in warmte. Deze warmte wordt

Nadere informatie

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen

Energie Rijk. Lesmap Leerlingen Energie Rijk Lesmap Leerlingen - augustus 2009 Inhoudstafel Inleiding! 3 Welkom bij Energie Rijk 3 Inhoudelijke Ondersteuning! 4 Informatiefiches 4 Windturbines-windenergie 5 Steenkoolcentrale 6 STEG centrale

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Profeetstraat nummer 43 bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar 1921 softwareversie 9.7.1 berekende energiescore

Nadere informatie

Lijn 4 : Antwerpen-Centraal - Noorderkempen

Lijn 4 : Antwerpen-Centraal - Noorderkempen Lijn : Antwerpen-Centraal - Noorderkempen Stations en haltes: Antwerpen-Centraal Antwerpen-Luchtbal Noorderkempen Dienstregelingen geldig vanaf 13.12.2015 Uitgave 01.12.2015 De Panne Veurne Poperinge ROOSENDAAL

Nadere informatie

Aardgas De natuurlijke partner van de zon!

Aardgas De natuurlijke partner van de zon! Aardgas De natuurlijke partner van de zon! 1. INLEIDING De duurzame ontwikkeling en de vermindering van de uitstoot van broeikasgassen in het kader van de strijd tegen de opwarming van de aarde vormen

Nadere informatie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie

Flexibele & Rendabele Zonne-energie Flexibele & Rendabele Zonne-energie Voor Verenigingen van Eigenaren Herman is een product van LENS Inleiding Zonne-energie is duurzaam én winstgevend. Wij geloven in een wereld waar mensen hier samen de

Nadere informatie

OVERZICHT. Stap 1: Is de woning geschikt? 1.1 Eerst rationeel energiegebruik toepassen. 1.2 Geschikt dakvlak?

OVERZICHT. Stap 1: Is de woning geschikt? 1.1 Eerst rationeel energiegebruik toepassen. 1.2 Geschikt dakvlak? Wie fotovoltaïsche zonne-panelen wil installeren, kan genieten van diverse financiële steunmaatregelen. Voor de praktische installatie zijn ook een aantal stappen nodig: van offerte over bouwvergunning

Nadere informatie

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering!

DUW Parkstad. De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad De uitstoot van broeikasgassen zorgt voor klimaatverandering! DUW Parkstad Woningen stoten veel broeikasgassen uit. Nieuwbouw moet vanaf 2020 energieneutraal zijn. Maar hoe maken we bestaande

Nadere informatie

energieprestatiecertificaat

energieprestatiecertificaat energieprestatiecertificaat bestaand gebouw met woonfunctie straat Mechelsesteenweg nummer 28 bus bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar - softwareversie 9.8.0 berekende energiescore

Nadere informatie

IC-01. Oostende. Brussel. Luik. Eupen. Dienstregelingen geldig vanaf 14.06.2015

IC-01. Oostende. Brussel. Luik. Eupen. Dienstregelingen geldig vanaf 14.06.2015 IC-0 Oostende Brussel Luik Eupen Dienstregelingen geldig vanaf.06.20 Uitgave 0.06.20 La Louvière- Sud ANTWERPEN-CENTRAAL Antwerpen-Berchem Puurs Dendermonde Boom Lier Herentals Heist-op-den-Berg Mechelen-

Nadere informatie

Net wie je zocht. Het Nieuwsblad Het Volk Vers L Avenir Passe-Partout Jobspotter.be

Net wie je zocht. Het Nieuwsblad Het Volk Vers L Avenir Passe-Partout Jobspotter.be Net wie je zocht Het Nieuwsblad Het Volk Vers L Avenir Passe-Partout Jobspotter.be Zoek het niet te ver, rekruteer Ervaren werknemers voor het uitoefenen van regionale beroepen zijn steeds moeilijker te

Nadere informatie

486 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken.

486 De energiescore laat toe om de energiezuinigheid van woningen te vergelijken. nummer postnummer Verkorting 76 9040 gemeente Gent bestemming eengezinswoning type gesloten bebouwing bouwjaar - softwareversie 1.5.2 berekende energiescore (kwh/m²jaar): 486 De energiescore laat toe om

Nadere informatie