Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek"

Transcriptie

1 Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek

2 Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek Dr. J.J.M.L. Hoffmann Dr. F.P.A.M.N. Peters Dr. P.M. Schneeberger Drs. G.H.P.R. Slabbers Houten 2012

3 2012 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave mag worden verveelvoudigd, opgeslagen in een geautomatiseerd gegevensbestand, of openbaar gemaakt, in enige vorm of op enige wijze, hetzij elektronisch, mechanisch, door fotokopieën of opnamen, hetzij op enige andere manier, zonder voorafgaande schriftelijke toestemming van de uitgever. Voor zover het maken van kopieën uit deze uitgave is toegestaan op grond van artikel 16b Auteurswet j het Besluit van 20 juni 1974, Stb. 351, zoals gewijzigd bij het Besluit van 23 augustus 1985, Stb. 471 en artikel 17 Auteurswet, dient men de daarvoor wettelijk verschuldigde vergoedingen te voldoen aan de Stichting Reprorecht (Postbus 3060, 2130 KB Hoofddorp). Voor het overnemen van (een) gedeelte(n) uit deze uitgave in bloemlezingen, readers en andere compilatiewerken (artikel 16 Auteurswet) dient men zich tot de uitgever te wenden. Samensteller(s) en uitgever zijn zich volledig bewust van hun taak een betrouwbare uitgave te verzorgen. Niettemin kunnen zij geen aansprakelijkheid aanvaarden voor drukfouten en andere onjuistheden die eventueel in deze uitgave voorkomen. ISBN NUR 870 Eerste druk, 2005 Tweede herziene druk, 2012 Ontwerp omslag: Boekhorst Design, Hurwenen Ontwerp binnenwerk: TEFF (www.teff.nl), Hurwenen Automatische opmaak: Crest Premedia Solutions (P) Ltd, Pune, India Bohn Stafleu van Loghum Het Spoor 2 Postbus GA Houten

4 Inhoud Auteurs 1 Voorwoord 3 deel i algemene beschouwingen 5 1 Inleiding Hoe verloopt het transport van stoffen in het lichaam? Wat zijn redenen om een laboratoriumtest aan te vragen? Evidence-based laboratoriumgeneeskunde Inleiding Hoe werkt EBLM? Besliskundige interpretatie van resultaten van laboratoriumonderzoek Inleiding Interpretatie van testresultaten als zodanig Praktische toepassing van het testresultaat Factoren die de uitkomsten van bepalingen kunnen beïnvloeden Inleiding (Pre)analytische factoren Sjablonen voor de afzonderlijke laboratoriumonderzoeken Inleiding Referentiewaarden Variaties en significante verschillen 3 4

5 VI Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek 5.4 Voorbereiding van de patiënt Gebruikelijke analysemethoden Analytische storingen Interpretatie Wenselijkheid van een goede indicatie 3 7 Geraadpleegde literatuur 3 7 deel ii klinische chemie 39 6 Het zuur-base-evenwicht ph-homeostase Henderson-Hasselbalch-vergelijking Klinische ph-homeostase Storingen in het zuur-base-evenwicht ph-waarden in arterieel bloed pco 2 in arterieel bloed HCO 3 in plasma (berekend uit ph en pco 2 ) Invloed van de zuur-basestatus op chloride en kalium in serum Zuurstoftransport en de zuurstofdissociatiekromme po 2 in arterieel bloed Zuurstofverzadiging in arterieel bloed Bepalingsmethoden Water- en zouthuishouding Opbouw en samenstelling van de lichaamsruimten Uitwisseling tussen intracellulaire ruimten en interstitium Uitwisseling tussen plasma en interstitium Homeostase Waterbalans onder fysiologische en pathologische omstandigheden Natrium in plasma Natrium in urine Chloride in plasma Osmolaliteit van plasma Kaliummetabolisme Kalium in plasma Nierfunctie Inleiding Soortelijk gewicht van urine 7 3

6 Inhoud VII 8.3 Algemeen urineonderzoek Urinesediment Creatinine in plasma Creatinineklaring (e-)gfr Ureum in plasma Calcium, fosfaat en de rol van PTH en vitamine D Inleiding Calcium- en fosfaathuishouding PTH en Vitamine D Lichaamsvoorraden, opname en uitscheiding van calcium en fosfaat De bepaling van calcium en fosfaat Interpretatie Samenvatting Eiwitten, algemeen Inleiding Totaaleiwit in plasma Albumine Immuunglobulinen IgG-subklassen Eiwitspectrum van serum Eiwitspectrum van urine Vrije lichte ketens in serum Eiwitten, specifiek Inleiding Allergie en IgE Autoantistoffen Tumormarkers Enzymen Inleiding Aspartaataminotransferase (ASAT) Alanineaminotransferase (ALAT) Alkalische fosfatase (AF) Gammaglutamyltransferase ( GT) Lactaatdehydrogenase (LD) Creatinekinase (CK) Amylase in plasma en urine 134

7 VIII Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek 13 Hartmarkers Inleiding Hartenzymen Troponine Myoglobine Hartfalen en brain-natriuretisch peptide (BNP of NT-pro-BNP) Glucose Inleiding Hyper- en hypoglykemie Bepalingsmethoden Glucose in veneus plasma, nuchter Glucosewaarden na koolhydraatbelasting Glucose in urine Zwangerschapsdiabetes HbA 1c (glycohemoglobine) in bloed Microalbuminurie Lipiden Inleiding Metabolisme van lipoproteïnen Hyperlipoproteïnemieën Laboratoriumbepalingen Interpretatie van de lipidenuitkomsten Leverfunctie Inleiding Functies van de lever Bilirubine Interpretatie van enzymstijgingen bij leverziekten Veranderingen in het eiwitspectrum Beloop van leverziekten De schildklierfunctie Inleiding TSH ft Auto-immuunziekten van de schildklier 176

8 Inhoud IX deel iii hematologie Inleiding hematologie Monstername Preanalytische effecten Bezinking van de erytrocyten C-reactief proteïne (CRP) Procalcitonine (PCT) Het rode bloedbeeld, anemie en ijzerstatus Hemoglobine Erytrocyten Hematocriet Erytrocytindices Reticulocyten Reticulocytindices Diagnostiek van anemie IJzerstatus Vitamine B 12 en folaat Hemoglobinevarianten Morfologie van erytrocyten Het witte bloedbeeld Leukocyten Differentiële telling van leukocyten Morfologie van leukocyten Trombocyten Bloedstolling Inleiding Monstername Preanalytische effecten Stollingssysteem Stollingsonderzoek Trombocyten Bloedingstijd Geactiveerde partiële tromboplastinetijd (APTT) Protrombinetijd (PT) Fibrinogeen Orale antistolling en INR (international normalized ratio) D-dimeren Antistollingsfactoren en veneuze tromboseneiging Homocysteïne en arteriële tromboseneiging 230

9 X Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek deel iv medische microbiologie Inleiding medische microbiologie Indeling en naamgeving van micro-organismen Functionele indeling: pathogenen en commensalen Indeling naar bouw en vermenigvuldiging Genetica van micro-organismen Afweer van de mens, de aangeboren en verworven immuniteit De gevolgen van een infectie De klinische praktijk Soorten kweken Serologie Antimicrobiële middelen Inleiding Resistentie en resistentiemechanismen Gevoeligheidsbepalingen Farmacokinetiek en bijwerkingen Indicaties Antibacteriële middelen Antivirale middelen: aciclovir Luchtweginfecties Bovenste luchtwegen Onderste luchtwegen Hersenen en hersenvliezen Diagnostiek Bacteriële verwekkers Virale verwekkers Maag-darminfecties en diarree Inleiding Bacteriële verwekkers van maag-darminfecties Voedselvergiftigingen Virale diarree Parasitaire darminfecties Diagnostiek van darminfecties 267

10 Inhoud XI 27 Bacteriurie en urineweginfectie Significante bacteriurie Urethrasyndroom Lokalisatie van de infectie Prostatitis Sepsis en endocarditis Inleiding Blinde of empirische antimicrobiële behandeling Contaminanten Intravasculaire katheter Stafylokokken en streptokokken Stafylokokken Analyse en bloedkweek MRSA-protocol Streptokokken Infecties van geslachtsorganen en seksueel overdraagbare aandoeningen Vulvo-vaginitis Cervicitis en urethritis Prostatitis, epididymitis, orchitis Seksueel overdraagbare aandoeningen Gonorrhoea Lues of syfilis Chlamydia-infecties Ulcus molle Hepatitis Inleiding Hepatitis A Hepatitis B Hepatitis C Hepatitis E Acute hepatitis door EBV en CMV Kattenkrabziekte en borreliose Kattenkrabziekte Borreliose, de ziekte van Lyme 299

11 XII Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek 33 Malaria en toxoplasmose Malaria Toxoplasmose Aids, humaan immunodeficiëntie virus Aids Laboratoriumdiagnostiek van een hiv-infectie Mycobacteriën Tuberculose Lepra Schimmels en gisten Overzicht routinematig en bijzonder laboratoriumonderzoek Algemene richtlijn onderzoek van keuze Routinematig versus bijzonder onderzoek Meldingsplichtige ziekten 323 Register 325

12 Auteurs Dr. J. J. M. L. Hoffmann Klinisch chemicus-hematoloog, Abbott Diagnostics Division, Wiesbaden, Duitsland Dr. F. P.A. M.N. Peters Klinisch chemicus, Ziekenhuis Bernhoven, Oss/Veghel Dr. P. M. Schneeberger Arts-microbioloog, Jeroen Bosch Ziekenhuis, s-hertogenbosch Drs. G. H. P. R. Slabbers Kinderarts en -fysiotherapeut, Ziekenhuis Bernhoven, Oss/Veghel

13 Voorwoord De tweede druk van Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek verschijnt precies 30 jaar nadat de eerste druk van zijn voorganger Interpretatie van uitkomsten van laboratoriumonderzoek in de geneeskunde in 1982 het licht zag. De opzet van het boek is al die jaren ongewijzigd gebleven, maar wie de twee boeken naast elkaar legt, zal zien dat laboratoriumgeneeskunde een grote ontwikkeling heeft doorgemaakt. Vele bepalingen die tot het ijzeren repertoire behoren, spelen nog steeds een belangrijke rol en daarnaast hebben diverse nieuwe tests hun intrede gedaan. Deze weerspiegelen de evolutie van het vakgebied, alsmede de technologische vooruitgang in het medisch laboratorium. Het meest opvallend in dit opzicht is de moleculaire diagnostiek, die niet meer weg te denken is uit de hedendaagse praktijk, vooral in de medische microbiologie. Ten opzichte van de vorige druk zijn er diverse aanpassingen doorgevoerd. Zo is het algemene eerste deel meer vanuit een praktisch dan vanuit besliskundig perspectief geschreven. In het deel Klinische Chemie is de berekende glomerulaire filtratiesnelheid (egfr) opgenomen en is het hoofdstuk Eiwitten opgesplitst om het geheel overzichtelijker te maken. Het hoofdstuk over HbA 1c is geactualiseerd en aangepast aan de wereldwijde standaardisatie die in 2010 werd ingevoerd. In het deel Hematologie zijn enkele nieuwe bepalingen opgenomen die momenteel sterk in opkomst zijn, bijvoorbeeld hepcidine voor ijzerdiagnostiek en vrij vitamine B 12. Het deel Microbiologie is eveneens geactualiseerd. Zo zijn er nu hoofdstukken over influenza, Q-koorts en multiresistente bacteriën. Het hoofdstuk over syfilis kon daarentegen aanzienlijk beperkt worden. Evenals de vorige druk is het boek bedoeld voor studenten geneeskunde en medische biologie, voor coassistenten, assistenten in opleiding tot huisarts of specialist en voor medisch specialisten in niet-interne vakken. Ook algemene en gespecialiseerde verpleegkundigen zullen in het boek waardevolle informatie vinden voor hun dagelijkse werk. Het boek is geen uitgebreid en diepgaand leerboek, het is meer bedoeld als praktisch naslagwerk voor laboratoriumonderzoek waarmee de lezer niet dagelijks in aanraking komt. Ook het auteursteam onderging veranderingen. Twee redactieleden die de vorige edities begeleidden, dr. J.A. Raymakers en dr. H.J.H. Kreutzer, hebben zich na vele jaren teruggetrokken en dr. C.L.J. Vink heeft het auteurschap

14 4 Interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek neergelegd. De auteurs zijn deze heren veel dank verschuldigd voor hun inspanningen bij het tot stand komen van de vorige drukken. Zij kunnen met trots terugzien op een werk dat inmiddels een vaste plaats heeft ingenomen in de geneeskunde in Nederland. Drs. G.H.P.R. Slabbers, kinderarts/-fysiotherapeut, kwam als praktiserend clinicus het team versterken. De auteurs en de uitgever verwachten dat deze tweede druk zal blijven voorzien in de behoefte van de lezers om kennis te nemen van de meest voorkomende aspecten van interpretatie van medisch laboratoriumonderzoek. Voor opmerkingen en suggesties van lezers houden zij zich, zoals steeds, gaarne aanbevolen. De auteurs s-hertogenbosch, 2012

1 Inleiding 7 1.1 Hoe verloopt het transport van stoffen in het lichaam? 8 1.2 Wat zijn redenen om een laboratoriumtest aan te vragen?

1 Inleiding 7 1.1 Hoe verloopt het transport van stoffen in het lichaam? 8 1.2 Wat zijn redenen om een laboratoriumtest aan te vragen? Inhoud Auteurs 1 Voorwoord 3 deel i algemene beschouwingen 5 1 Inleiding 7 1.1 Hoe verloopt het transport van stoffen in het lichaam? 8 1.2 Wat zijn redenen om een laboratoriumtest aan te vragen? 10 2

Nadere informatie

Auteurs 1. Voorwoord 3. deel i algemene beschouwingen 5

Auteurs 1. Voorwoord 3. deel i algemene beschouwingen 5 Inhoud Auteurs 1 Voorwoord 3 deel i algemene beschouwingen 5 1 Inleiding 7 1.1 Hoe verloopt het transport van stoffen in het lichaam? 8 1.2 Wat zijn redenen om een laboratoriumtest aan te vragen? 1 0 2

Nadere informatie

Informatorium voor Voeding en Diëtetiek

Informatorium voor Voeding en Diëtetiek Informatorium voor Voeding en Diëtetiek Onder redactie van: Majorie Former Gerdie van Asseldonk Jacqueline Drenth Jolanda van Duinen Informatorium voor Voeding en Diëtetiek Supplement Voedings- en Dieetleer

Nadere informatie

Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers

Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun mantelzorgers Maud Graff Margot van Melick Marjolein Thijssen Patricia Verstraten Jana Zajec Het EDOMAH-programma Ergotherapie bij ouderen met dementie en hun

Nadere informatie

Nicolien van Halem Inge Müller. Handboek studievaardigheden voor het hbo

Nicolien van Halem Inge Müller. Handboek studievaardigheden voor het hbo Nicolien van Halem Inge Müller Handboek studievaardigheden voor het hbo Toegang tot de website Op deze website vindt u het ondersteunend materiaal behorende bij Handboek studievaardigheden voor het hbo.

Nadere informatie

Psychosociale zorg bij chronische ziekten

Psychosociale zorg bij chronische ziekten Psychosociale zorg bij chronische ziekten Psychosociale zorg bij chronische ziekten Klinische praktijk en effectiviteit Jan Jaspers en Henriët van Middendorp Bohn Stafleu van Loghum Houten 2010 2010 Bohn

Nadere informatie

De meest gestelde vragen over: diabetes mellitus

De meest gestelde vragen over: diabetes mellitus De meest gestelde vragen over: diabetes mellitus De meest gestelde vragen over: diabetes mellitus Bohn Stafleu van Loghum Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, Houten Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Informatorium voor voeding en diëtetiek

Informatorium voor voeding en diëtetiek Informatorium voor voeding en diëtetiek Majorie Former Gerdie van Asseldonk Jolanda van Duinen Jacqueline Drenth (Redactie) Informatorium voor voeding en diëtetiek Supplement 89 - april 2015 Houten 2015

Nadere informatie

De sociale ontwikkeling van het schoolkind

De sociale ontwikkeling van het schoolkind De sociale ontwikkeling van het schoolkind De sociale ontwikkeling van het schoolkind J.D. van der Ploeg Houten 2011 2011 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Mediation als alternatief

Mediation als alternatief Mediation als alternatief Mediation als alternatief Bemiddeling door hulp- en dienstverleners Bert la Poutré Michael Boelrijk Bohn Stafleu van Loghum Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel

Nadere informatie

Omgaan met ziekelijke jaloezie

Omgaan met ziekelijke jaloezie Omgaan met ziekelijke jaloezie Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Referentiewaarden. 1/11 Documentnummer 314, versie 44

Referentiewaarden. 1/11 Documentnummer 314, versie 44 A AAT 0,9-2,0 g/l ALAT m < 45 U/l v < 34 Albumine 35-50 g/l Albumine/kreatinine ratio m < 2,5 v < 3,5 Alkalische fosfatase 0-14 d < 248 U/l 15 d - 1 j < 470 1-10 j < 335 10-13 j < 417 m 13-15 j < 468 m

Nadere informatie

Van je nachtmerries af

Van je nachtmerries af Van je nachtmerries af 2 van je nachtmerries af Dit boek, Van je nachtmerries af, is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Serie Protocollen voor de GGZ De boeken in de reeks Protocollen voor

Nadere informatie

Ted Knoester. Contractmanagement in de praktijk

Ted Knoester. Contractmanagement in de praktijk Ted Knoester Contractmanagement in de praktijk Ted Knoester Contractmanagement in de praktijk Derde druk ISBN 978-90-368-0384-7 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media 2013 Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Tarieven Laboratorium diagnostiek 2016

Tarieven Laboratorium diagnostiek 2016 Tarieven Laboratorium diagnostiek 2016 De hieronder vermelde tarieven zijn door de NZA vastgestelde maximum tarieven. Er kan een korting gelden op dit tarief, welke per zorgverzekeraar kan variëren. Disclaimer

Nadere informatie

Ronald Geelen. Dementiezorg in de praktijk deel 2

Ronald Geelen. Dementiezorg in de praktijk deel 2 Ronald Geelen Dementiezorg in de praktijk deel 2 Ronald Geelen Dementiezorg in de praktijk deel 2 Van Aanpassingsproblemen tot Zingeving Houten 2015 ISBN 978-90-368-0771-5 2015 Bohn Stafleu van Loghum,

Nadere informatie

Onderzoek en behandeling van de voet

Onderzoek en behandeling van de voet Onderzoek en behandeling van de voet Orthopedische casuïstiek Onderzoek en behandeling van de voet Redactie: Dos Winkel Met bijdragen van: Patty Joldersma Marc Martens Irma Pelgrim Bohn Stafleu van Loghum

Nadere informatie

Pubers van Nu! Praktijkboek voor iedereen die met pubers werkt. Klaas Jan Terpstra en Herberd Prinsen

Pubers van Nu! Praktijkboek voor iedereen die met pubers werkt. Klaas Jan Terpstra en Herberd Prinsen Pubers van Nu! Pubers van Nu! Praktijkboek voor iedereen die met pubers werkt Klaas Jan Terpstra en Herberd Prinsen Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 2009 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

Werken aan je zelfbeeld

Werken aan je zelfbeeld Werken aan je zelfbeeld Kind en Adolescent Praktijkreeks Dit werkboek Werken aan je zelfbeeld, COMET voor kinderen en jongeren (groepstraining) hoort bij de handleiding Zelfbeeldtraining voor kinderen

Nadere informatie

Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep

Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep Interpersoonlijke psychotherapie in een ambulante groep Een behandelprotocol voor depressie Dina Snippe Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 Bohn

Nadere informatie

Tarieven Laboratorium diagnostiek 2015

Tarieven Laboratorium diagnostiek 2015 Tarieven Laboratorium diagnostiek 2015 De hieronder vermelde tarieven zijn door de NZA vastgestelde maximum tarieven. Er kan een korting gelden op dit tarief, welke per zorgverzekeraar kan variëren. Disclaimer

Nadere informatie

Onderzoek en behandeling van artrose en artritis

Onderzoek en behandeling van artrose en artritis Onderzoek en behandeling van artrose en artritis Orthopedische casuïstiek Onderzoek en behandeling van artrose en artritis Redactie: Dos Winkel Met bijdragen van: Marc Martens Anke Smets Pat Wyffels Bohn

Nadere informatie

Een patiënt met stress en burnout

Een patiënt met stress en burnout Een patiënt met stress en burnout Een patiënt met stress en burnout in de huisartspraktijk Bart Verkuil Arnold van Emmerik Roelf Holtrop Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

Voeten en huid. Dermatologie voor pedicures, podotherapeuten en andere voetspecialisten. J. Toonstra en A.C. de Groot

Voeten en huid. Dermatologie voor pedicures, podotherapeuten en andere voetspecialisten. J. Toonstra en A.C. de Groot Voeten en huid Voeten en huid Dermatologie voor pedicures, podotherapeuten en andere voetspecialisten J. Toonstra en A.C. de Groot Bohn Stafleu van Loghum Houten 2009 Ó 2009 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel

Nadere informatie

Hartfalen dubieus. Hartfalen onwaarschijnlijk

Hartfalen dubieus. Hartfalen onwaarschijnlijk Referentiewaarden Klinische Chemie Datum: 01-07-2012 BLOED Naam Referentiewaarde Eenheid 1-Antitrypsine 0,80 2,00 g/l 1-Foetoproteïne (AFP) < 6,0 ku/l ACE 0 2 jaar 8 109 IU/L 3 7 jaar 12 99 IU/L 8 14 jaar

Nadere informatie

Handboek scheiden en de kinderen

Handboek scheiden en de kinderen Handboek scheiden en de kinderen Handboek scheiden en de kinderen Voor de beroepskracht die met scheidingskinderen te maken heeft Ed Spruijt Helga Kormos Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel

Nadere informatie

Basiskennis schei- en natuurkunde

Basiskennis schei- en natuurkunde Basiskennis schei- en natuurkunde Basiskennis schei- en natuurkunde M. Zwamborn Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008 Ó 2008 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Naar een betere zorg voor zieke werknemers

Naar een betere zorg voor zieke werknemers Naar een betere zorg voor zieke werknemers Naar een betere zorg voor zieke werknemers Afstemmen van behandeling en werkhervatting In de reeks Trends in Bedrijfs- en Verzekeringsgeneeskunde is eerder verschenen:.

Nadere informatie

Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders

Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders Zorgen voor getraumatiseerde kinderen: een training voor opvoeders Handboek voor trainers Redactie: Leony Coppens Carina van Kregten Houten 2012 2012 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media

Nadere informatie

Niet meer depressief

Niet meer depressief Niet meer depressief Dit boek, Niet meer depressief; Werkboek voor de cliënt, is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Serie Protocollen voor de GGZ De boeken in de reeks Protocollen voor de

Nadere informatie

Werkboek voor kinderen en jongeren van ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen

Werkboek voor kinderen en jongeren van ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen Werkboek voor kinderen en jongeren van ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen Kind en Adolescent Praktijkreeks Dit Werkboek voor kinderen en jongeren van ouders met psychiatrische en/of verslavingsproblemen

Nadere informatie

Leven met angst voor ernstige ziektes

Leven met angst voor ernstige ziektes Leven met angst voor ernstige ziektes Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op

Nadere informatie

Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad

Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad Het Multipele Sclerose Formularium een praktische leidraad NB: Het voorschrijven van geneesmiddelen geschiedt onder de exclusieve verantwoordelijkheid van de behandelend arts. Voor uitgebreidere informatie

Nadere informatie

Cultuur en psychodiagnostiek

Cultuur en psychodiagnostiek Cultuur en psychodiagnostiek Cultuur en psychodiagnostiek Professioneel werken met psychodiagnostische instrumenten Voor Hacene Seddik Onder redactie van: Rob van Dijk Raymond Verboom Houten 2011 2011

Nadere informatie

Assistent en maatschappij

Assistent en maatschappij Assistent en maatschappij Assistent en maatschappij Burgerschap voor AG B. van Abshoven W. van Grootheest T. Verhoeven Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008 2008 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

Helder rapporteren. BRING ME NO MORE REPORTS (Macbeth, Act V)

Helder rapporteren. BRING ME NO MORE REPORTS (Macbeth, Act V) Helder rapporteren BRING ME NO MORE REPORTS (Macbeth, Act V) Helder rapporteren Een handleiding voor het opzetten en schrijven van rapporten, scripties, nota s en artikelen Peter Nederhoed Tiende, herziene

Nadere informatie

Gezond eten: Daar heb je een leven lang lol van!

Gezond eten: Daar heb je een leven lang lol van! Gezond eten: Daar heb je een leven lang lol van! Opgedragen aan Julia, Floris en Maurits. Gezond eten: Daar heb je een leven lang lol van! EEN VROLIJK BOEK VOOR KINDEREN WAARMEE ZIJ HUN OUDERS KUNNEN LEREN

Nadere informatie

Valkuilen in de orthopedische diagnostiek

Valkuilen in de orthopedische diagnostiek Valkuilen in de orthopedische diagnostiek Orthopedische casuïstiek Valkuilen in de orthopedische diagnostiek Redactie: Dos Winkel Met bijdragen van: Nens van Alfen Edith Cup Sander Geurts Renske Janssen

Nadere informatie

dr. Ingrid Verbeek drs. Merijn van de Laar Behandeling van langdurige slapeloosheid

dr. Ingrid Verbeek drs. Merijn van de Laar Behandeling van langdurige slapeloosheid dr. Ingrid Verbeek drs. Merijn van de Laar Behandeling van langdurige slapeloosheid Dit boek, Behandeling van langdurige slapeloosheid, is onderdeel van de reeks Protocollen voor de GGZ. Bij deze titel

Nadere informatie

Rekenen. D. Brouwer-van Hulst. A. Driessens

Rekenen. D. Brouwer-van Hulst. A. Driessens Rekenen Rekenen D. Brouwer-van Hulst A. Driessens Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008 Ó 2008 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze uitgave

Nadere informatie

Timemanagement voor docenten

Timemanagement voor docenten 1 Timemanagement voor docenten Pascal, voor jou wil ik tijd vrijmaken 2 timemanagement voor docenten René van Kralingen Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008 2008 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer

Nadere informatie

Reticulocyten 070716 3,43 2,87 74625 Hemoglobine (Hb) 070702 1,82 1,71

Reticulocyten 070716 3,43 2,87 74625 Hemoglobine (Hb) 070702 1,82 1,71 PROBLEEMGEORIËNTEERDE ONDERZOEKEN Onderstaand vindt u de tarieven. Het kan zijn dat het tarief voor uw onderzoek lager is dan vermeld op onze website (dit is afhankelijk van uw verzekeraar). Tarieven onder

Nadere informatie

Concentratie-en verdunningsproef 070115 0,70 0,58 (maximaal 6 x)

Concentratie-en verdunningsproef 070115 0,70 0,58 (maximaal 6 x) Probleemgeoriënteerde onderzoeken (NZa) Onderstaand vindt u de tarieven. Het kan zijn dat het tarief voor uw onderzoek hoger (maximaal 10%) of lager is dan vermeld op onze website (dit is afhankelijk van

Nadere informatie

Kwaliteitsstandaarden Jeugdzorg Q4C

Kwaliteitsstandaarden Jeugdzorg Q4C Kwaliteitsstandaarden Jeugdzorg Q4C Kwaliteitsstandaarden Jeugdzorg Q4C Wat kinderen en jongeren belangrijk vinden als ze niet thuis wonen Fiet van Beek en Leo Rutjes (red.) met medewerking van Mirjam

Nadere informatie

Sociale psychologie en praktijkproblemen

Sociale psychologie en praktijkproblemen Sociale psychologie en praktijkproblemen Sociale psychologie en praktijkproblemen van probleem naar oplossing prof. dr. A.P. Buunk dr. P. Veen tweede, herziene druk Bohn Stafleu Van Loghum Houten/Diegem

Nadere informatie

Huishoudelijke verzorging en de Wmo

Huishoudelijke verzorging en de Wmo Huishoudelijke verzorging en de Wmo Huishoudelijke verzorging en de Wmo Drs. W.F. Deelstra Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008 Ó Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij, 2008 Alle rechten

Nadere informatie

Mocht uw onderzoek er niet bij zijn dan kunt u contact opnemen door een mail te sturen naar contact@mdca.nl

Mocht uw onderzoek er niet bij zijn dan kunt u contact opnemen door een mail te sturen naar contact@mdca.nl Onderzoek Tarief Ordertarief 10,64 Huisbezoek 16,35 Decentrale afname 3,87 Hematologie BB: Bloedbeeld 5,19 DIFF: Differentiatie 1,72 BSE: Bezinking 1,75 CRP 3,93 Eosinofielen 1,70 Reticulocyten 2,89 Sikkelceltest

Nadere informatie

Nederlands. Burgerschap voor AG. M.C. Arnold-Klaarhamer

Nederlands. Burgerschap voor AG. M.C. Arnold-Klaarhamer Nederlands Nederlands Burgerschap voor AG M.C. Arnold-Klaarhamer Bohn Stafleu van Loghum Houten 2008 Ó Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Uitgeverij, 2008 Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Intuïtie in de geneeskunde

Intuïtie in de geneeskunde Intuïtie in de geneeskunde 1 De Tijdstroom uitgeverij, 2011. De auteursrechten der afzonderlijke bijdragen berusten bij de auteurs. Omslagontwerp: Cees Brake bno, Enschede. De Tijdstroom uitgeverij BV,

Nadere informatie

De tandarts aan de leiding

De tandarts aan de leiding De tandarts aan de leiding Erik Ranzijn Bohn Stafleu van Loghum Houten 2007 BSL ID 0000 ALG_BK_1KZM Pre Press Zeist 23/08/2007 Pg. 003 Ó 2007 Bohn Stafleu van Loghum, Houten Alle rechten voorbehouden.

Nadere informatie

Zakboek Omgaan met agressie in de spoedeisende zorg

Zakboek Omgaan met agressie in de spoedeisende zorg Zakboek Omgaan met agressie in de spoedeisende zorg Zakboek Omgaan met agressie in de spoedeisende zorg Drs. Geuk Schuur Bohn Stafleu van Loghum Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van

Nadere informatie

Klaas Schermer. De organisatie als hulpmiddel

Klaas Schermer. De organisatie als hulpmiddel Klaas Schermer De organisatie als hulpmiddel Toegang tot de website Aan ieder exemplaar van De organisatie als hulpmiddel is een unieke inlogcode toegekend die gratis en onbeperkt toegang geeft tot opdrachten,

Nadere informatie

Internationalisering als uitdaging

Internationalisering als uitdaging Internationalisering als uitdaging internationalisering als uitdaging Een handreiking voor opleidingen in het hbo Klaas Schermer Bohn Stafleu van Loghum Houten 2010 2010 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel

Nadere informatie

Leven met assertiviteitsproblemen

Leven met assertiviteitsproblemen Leven met assertiviteitsproblemen Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag

Nadere informatie

Deze tarievenlijst kan onvolkomenheden bevatten en hieraan kunnen geen rechten worden ontleend.

Deze tarievenlijst kan onvolkomenheden bevatten en hieraan kunnen geen rechten worden ontleend. Onderzoek Tarief Ordertarief 2,45 Huisbezoek 9,62 Hematologie BB: Bloedbeeld 5,43 DIFF: Differentiatie 1,82 BSE: Bezinking 1,81 CRP 4,90 Eosinofielen 1,82 Reticulocyten 3,43 Sikkelceltest 14,52 Abnorm.Hb

Nadere informatie

Jan van der Ploeg. Stress bij kinderen

Jan van der Ploeg. Stress bij kinderen Jan van der Ploeg Stress bij kinderen Jan van der Ploeg Stress bij kinderen Houten 2013 ISBN 978-90-368-0418-9 2013 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media BV Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Deze bijlage is geldig van: 29-10-2015 tot 01-11-2019 Vervangt bijlage d.d.: 12-11-2014

Deze bijlage is geldig van: 29-10-2015 tot 01-11-2019 Vervangt bijlage d.d.: 12-11-2014 van N.V. MyLab Carusostraat 1 Paramaribo Suriname Locatie waar activiteiten onder accreditatie worden uitgevoerd Hoofdkantoor Klinische Chemie 1 Serum Het bepalen van de alanine aminotransferase activiteit

Nadere informatie

Leven met astma bij kinderen

Leven met astma bij kinderen Leven met astma bij kinderen Peter Merkus en Marijke Tibosch Leven met astma bij kinderen Houten 2011 2011 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media Alle rechten voorbehouden. Niets uit deze

Nadere informatie

De zorg als bedrijf Planning & Control in de zorgsector

De zorg als bedrijf Planning & Control in de zorgsector De zorg als bedrijf De zorg als bedrijf Planning & Control in de zorgsector Thomas van Dorsten Bohn Stafleu van Loghum Houten 2005 2005 Bohn Stafleu van Loghum, Houten Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Verworven taalstoornissen

Verworven taalstoornissen Verworven taalstoornissen Verworven taalstoornissen Handboek Stem, Spraak en Taalpathologie 19 Houten 2014 Ó 2014 Bohn Stafleu van Loghum, onderdeel van Springer Media Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

Volwassenen Kinderen Ouderen. Stichting Oosterscheldeziekenhuizen Ziekenhuis Zeeuws Vlaanderen Ziekenhuis Walcheren vierde editie versie 2007

Volwassenen Kinderen Ouderen. Stichting Oosterscheldeziekenhuizen Ziekenhuis Zeeuws Vlaanderen Ziekenhuis Walcheren vierde editie versie 2007 + Zeeuwse Laboratoria Referentiewaarden Volwassenen Kinderen Ouderen Stichting Oosterscheldeziekenhuizen Ziekenhuis Zeeuws Vlaanderen Ziekenhuis Walcheren vierde editie versie 2007 1 HEMATOLOGIE: Bezinking

Nadere informatie

Zelf opzetten en uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek

Zelf opzetten en uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek Zelf opzetten en uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek Zelf opzetten en uitvoeren van wetenschappelijk onderzoek Onder de redactie van Mark D. Levin, internist hematoloog Ton J. Cleophas, hoogleraar

Nadere informatie

Werken in sph. Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli

Werken in sph. Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli Verslaafden Werken in sph Redactie: Dineke Behrend Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli 2 Verslaafden Auteur: Hans van Nes Bohn Stafleu Van Loghum Houten, 2004

Nadere informatie

Reflecterend testen in de huisartsenpraktijk. Rein Hoedemakers / Peter van t Sant Klinisch chemici

Reflecterend testen in de huisartsenpraktijk. Rein Hoedemakers / Peter van t Sant Klinisch chemici Reflecterend testen in de huisartsenpraktijk Rein Hoedemakers / Peter van t Sant Klinisch chemici Wat kunt u verwachten? Wat is reflecterend testen? Waarom reflecterend testen? Voorbeelden uit de praktijk.

Nadere informatie

Spelend begeleiden van kinderen in het ziekenhuis

Spelend begeleiden van kinderen in het ziekenhuis Spelend begeleiden van kinderen in het ziekenhuis Werken in sph Redactie: Dineke Behrend Maria van Deutekom Britt Fontaine Godelieve van Hees Marja Magnée Alfons Ravelli Spelend begeleiden van kinderen

Nadere informatie

Surf naar extras.bsl.nl/anderskijken, registreer u met onderstaande activeringscode en maak uw eigen account aan.

Surf naar extras.bsl.nl/anderskijken, registreer u met onderstaande activeringscode en maak uw eigen account aan. Anders kijken Toegang tot de website Aan ieder exemplaar van Anders kijken is een unieke inlogcode toegekend die gratis en onbeperkt toegang geeft tot de online versie van dit boek, videofragmenten en

Nadere informatie

Nieuwsbrief nr. 01, maart 2012, 1 e lijn

Nieuwsbrief nr. 01, maart 2012, 1 e lijn Nieuwsbrief nr. 01, maart 2012, 1 e lijn Dr. H. Hensgens, klinisch chemicus. Telnr. 020 755 7211 Dr. M. Levitus/Dr. E. van Mirre, klinisch chemicie. Telnr. 020 755 7213 Nieuwe referentiewaarden voor de

Nadere informatie

Deze verwijzingslaboratoria moeten aan diversie criteria en kwaliteitseisen voldoen en zijn volgens een interne procedure geselecteerd.

Deze verwijzingslaboratoria moeten aan diversie criteria en kwaliteitseisen voldoen en zijn volgens een interne procedure geselecteerd. In onderstaande lijst vindt u de bepalingen die in het laboratorium van het Antonius Ziekenhuis te Sneek worden uitgevoerd. Bepalingen die niet vermeld zijn, worden door het Antonius Ziekenhuis uitbesteed

Nadere informatie

06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina I. Een Goed. Feedbackgesprek. Tussen kritiek en compliment. Wilma Menko

06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina I. Een Goed. Feedbackgesprek. Tussen kritiek en compliment. Wilma Menko 06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina I Een Goed Feedbackgesprek Tussen kritiek en compliment Wilma Menko 06950181_voorw 01-03-2005 15:47 Pagina II Een goede reeks ISBN Een goede vergadering 90 06 95017

Nadere informatie

Wondverzorging. Let op: het is belangrijk om precies deze schrijfwijze aan te houden, dus met tussenstreepjes.

Wondverzorging. Let op: het is belangrijk om precies deze schrijfwijze aan te houden, dus met tussenstreepjes. M Wondverzorging Website In de oorspronkelijke uitgave van Wondverzorging was een cd-rom toegevoegd met aanvullend digitaal materiaal. Vanaf deze editie is echter al dit aanvullende materiaal vindbaar

Nadere informatie

Ed Spruijt Helga Kormos. Handboek scheiden en de kinderen

Ed Spruijt Helga Kormos. Handboek scheiden en de kinderen Ed Spruijt Helga Kormos Handboek scheiden en de kinderen Ed Spruijt Helga Kormos Handboek scheiden en de kinderen Voor de beroepskracht die met scheidingskinderen te maken heeft Tweede, geheel herziene

Nadere informatie

Uitrol laboratoriumdiagnostiek 1 ste lijn

Uitrol laboratoriumdiagnostiek 1 ste lijn Uitrol laboratoriumdiagnostiek 1 ste lijn Laboratorium Klinische Chemie en Hematologie & Jeroen Bosch Diagnostiek Dr. Marcel van Borren Toenemende behoefte aan (laboratorium)diagnostiek in de 1 ste lijn

Nadere informatie

Omgaan met rijexamenangst

Omgaan met rijexamenangst Omgaan met rijexamenangst Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe

Nadere informatie

Leven met ongewenste kinderloosheid

Leven met ongewenste kinderloosheid nadia garnefski vivian kraaij maya schroevers Leven met ongewenste kinderloosheid Boom Hulpboek amsterdam mmxiii 2013 N. Garnefski, V. Kraaij & M. J. Schroevers p / a Uitgeverij Boom, Amsterdam Behoudens

Nadere informatie

Referentiewaarden Certe divisie Klinische chemie en hematologie (02/2015)

Referentiewaarden Certe divisie Klinische chemie en hematologie (02/2015) Referentiewaarden Certe divisie Klinische chemie en hematologie (02/2015) CHEMIE 1 ENDOCRINOLOGIE 6 TUMORMARKERS 8 HEMATOLOGIE, VOLWASSENEN 9 HEMATOLOGIE, ALLE LEEFTIJDEN 10 STOLLING 13 URINE 14 SEMEN

Nadere informatie

Informatie over laboratoriumdiensten van het Antonius Ziekenhuis. - eerstelijnsaanvragers -

Informatie over laboratoriumdiensten van het Antonius Ziekenhuis. - eerstelijnsaanvragers - Informatie over laboratoriumdiensten van het Antonius Ziekenhuis - eerstelijnsaanvragers - Versie 1. Juni 2015 1. Algemeen 2. Klinisch chemici & medisch leider trombosedienst Dr. D. Hardeman 0515-488503

Nadere informatie

E.M.H. Mathus-Vliegen M.E. Numans. Het gastro-enterologie formularium

E.M.H. Mathus-Vliegen M.E. Numans. Het gastro-enterologie formularium E.M.H. Mathus-Vliegen M.E. Numans Het gastro-enterologie formularium onder redactie van: E.M.H. Mathus-Vliegen M.E. Numans Het gastro-enterologie formularium 3 e druk Houten 2013 ISBN 978-90-313-5092-6

Nadere informatie

Onder- Boven- Onder- Bovengrens. (werk- a1-antitrip. A 0,9 2 0,9 2 g/l 3-5

Onder- Boven- Onder- Bovengrens. (werk- a1-antitrip. A 0,9 2 0,9 2 g/l 3-5 (werk- a1-antitrip. A 0,9 2 0,9 2 g/l 3-5 ACE Angiotensine conv.enzyme A 20 70 20 70 U/l 3-5 ALAT A 45 35 IU/l 0-3 Alatop Inhalatiescreening neg neg 0-3 Albumine/kreat ratio urine A 2,5 3,5 mg/mmol 0-3

Nadere informatie

Zorg voor de oudere cliënt

Zorg voor de oudere cliënt Zorg voor de oudere cliënt Het voeren van een probleemverkennend gesprek Eenzaamheid/Sociaal Isolement* Het bepalen van het risico op een valincident bij een oudere cliënt* Het voeren van een instructiegesprek

Nadere informatie

Versie: 038 Geldig vanaf: 23/10/2015. Referentiewaarden O.5.08/01a

Versie: 038 Geldig vanaf: 23/10/2015. Referentiewaarden O.5.08/01a a1-antitrip. Volw. 0,9 2 0,9 2 g/l 3-5 ACE Angiotensine conv.enzyme Volw. 20 70 20 70 U/l 3-5 ALAT Volw. 5 45 5 35 IU/l 0-3 Alatop Inhalatiescreening neg neg 0-3 Albumine/kreat ratio urine Volw. 0 2,5

Nadere informatie

Multipele sclerose in beeld

Multipele sclerose in beeld Multipele sclerose in beeld 14214_BW_Casusboek MS in beeld.indd 1 29-07-13 11:53 14214_BW_Casusboek MS in beeld.indd 2 29-07-13 11:53 Multipele sclerose in beeld Onder redactie van: Dr. G.J.D. Hengstman

Nadere informatie

Referentiewaarden Eerste druk, 2008. Klinisch Chemisch Hematologisch Laboratorium Apeldoorn, Zutphen

Referentiewaarden Eerste druk, 2008. Klinisch Chemisch Hematologisch Laboratorium Apeldoorn, Zutphen Referentiewaarden Eerste druk, 2008 Klinisch Chemisch Hematologisch Laboratorium Apeldoorn, Zutphen Gelre ziekenhuizen Klinisch Chemisch Hematologisch Laboratorium, Apeldoorn Albert Schweitzerlaan 31 Postbus

Nadere informatie

Musculoskeletale aandoeningen in de sport

Musculoskeletale aandoeningen in de sport Musculoskeletale aandoeningen in de sport 9357_Schouderaandoeningen.indd 1 06-10-2008 10:14:17 9357_Schouderaandoeningen.indd 2 06-10-2008 10:14:18 Musculoskeletale aandoeningen in de sport De schouder

Nadere informatie

Normaal- en streefwaarden, formules

Normaal- en streefwaarden, formules Achtergrond richtlijn chronische nierinsufficiëntie Normaal- en streefwaarden, formules Inhoud 1. Normaalwaarden bloedparameters 2. Normaalwaarden urineparameters 3. Indeling stadia nierschade 4. Streefwaarden

Nadere informatie

Tarieven Lab diagnostiek 2014

Tarieven Lab diagnostiek 2014 Datum 21 juli 2014 Versie: 2014.1 Auteur: Medische Laboratoria Soort Medische Microbiologie Totaal Doorlooptijd Mogelijk vervolgonderzoek Chlamydia 41,68

Nadere informatie

Practicum Laboratoriumgeneeskunde. Dr. Pieter Vermeersch Prof. Norbert Blanckaert

Practicum Laboratoriumgeneeskunde. Dr. Pieter Vermeersch Prof. Norbert Blanckaert Practicum Laboratoriumgeneeskunde Dr. Pieter Vermeersch Prof. Norbert Blanckaert Practicum laboratoriumgeneeskunde 1. Pre-analytische fase 2. Basisprincipes celtelling 3. Labobezoek OUTCOME EFFECT MEDISCHE

Nadere informatie

School en echtscheiding

School en echtscheiding School en echtscheiding Alledaagse begeleiding binnen een schoolbreed beleid Angelique van der Pluijm en Margit Grevelt School en echtscheiding Alledaagse begeleiding binnen een schoolbreed beleid Angelique

Nadere informatie

TARIEVEN LABORATORIUM VANAF 1 JANUARI 2015*

TARIEVEN LABORATORIUM VANAF 1 JANUARI 2015* NI TARIEVEN LABORATORIUM VANAF 1 JANUARI 2015* Orderkosten per aanvraag 79989 Orderkosten zonder afname lichaamsmateriaal door SCAL 6,56 79991 Orderkosten met afname lichaamsmateriaal door SCAL 10,64 79990

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij depressie

Cognitieve gedragstherapie bij depressie Cognitieve gedragstherapie bij depressie Cognitieve gedragstherapie bij depressie Drs. P.J. Molenaar Drs. F.J. Don Prof. dr. J. van den Bout Drs. F. Sterk Prof. dr. J. Dekker Bohn Stafleu van Loghum Houten

Nadere informatie

Dokters voor de rechter

Dokters voor de rechter Dokters voor de rechter Tien jaar tuchtuitspraken in Medisch Contact Paul Rijksen Reed Business, Amsterdam Medisch Contact, Utrecht Inleiding.indd 1 Reed Business, Amsterdam 2011 Medisch Contact, Utrecht

Nadere informatie

Omgaan met slapeloosheid

Omgaan met slapeloosheid Omgaan met slapeloosheid Van A tot ggz De boeken in de reeks Van A tot ggz beschrijven niet alleen oorzaak, verloop en behandeling van de onderhavige problemen, maar geven ook antwoord op de vraag hoe

Nadere informatie

Het schrijven van een medisch-wetenschappelijk artikel

Het schrijven van een medisch-wetenschappelijk artikel Het schrijven van een medisch-wetenschappelijk artikel Het schrijven van een medisch-wetenschappelijk artikel Dr. H.C. Walvoort Dr. C.J.E. Kaandorp Prof. dr. F.W.A. Verheugt Dr. H. Veeken Prof. dr. J.

Nadere informatie

REHABILITATIE DOOR EDUCATIE

REHABILITATIE DOOR EDUCATIE REHABILITATIE DOOR EDUCATIE ONDERZOEK NAAR EEN BEGELEID LEREN-PROGRAMMA VOOR MENSEN MET PSYCHIATRISCHE PROBLEMATIEK Lies Korevaar 3 Rehabilitatie door educatie Onderzoek naar een Begeleid Leren-Programma

Nadere informatie

Vakbekwaam indiceren

Vakbekwaam indiceren Vakbekwaam indiceren Henk Rosendal José van Dorst Vakbekwaam indiceren Een handreiking voor wijkverpleegkundigen Henk Rosendal Kenniscentrum Zorginnovatie Hogeschool Rotterdam Leiden The Netherlands José

Nadere informatie

i n s t a p b o e k j e

i n s t a p b o e k j e jaargroep 4 naam: reken-wiskundemethode het basisonderwijs i n s t a p b o e k j e k l o k k i j k e n Les 1 Hele en halve uren 1 Hoe laat is het? Vul in. 2 Hoe laat is het? Teken de wijzers. 2 5 8 6 9

Nadere informatie

Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED NIERSTEENKLINIEK. Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED (site ST/ER) Biochemie

Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED NIERSTEENKLINIEK. Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED (site ST/ER) Biochemie Aanvraag voor laboratoriumonderzoek : ROUTINE BLOED NIERSTEENKLINIEK ZEER (mits motivatie laboverantwoordelijke) Biochemie BATTERIJ: 630 Sg1 103 Ureum Sg1 104 Creatinine Sg1 105 Urinezuur Sg1 106 Natrium

Nadere informatie

De hybride vraag van de opdrachtgever

De hybride vraag van de opdrachtgever De hybride vraag van de opdrachtgever Een onderzoek naar flexibele verdeling van ontwerptaken en -aansprakelijkheid in de relatie opdrachtgever-opdrachtnemer prof. mr. dr. M.A.B. Chao-Duivis ing. W.A.I.

Nadere informatie

Leidraad inbrengwaarde

Leidraad inbrengwaarde Leidraad inbrengwaarde Leidraad inbrengwaarde drs. ing. F.H. de Bruijne RT ir. ing. T.A. te Winkel RT ISBN: 978-90-78066-47-7 NUR 820-823 2010, Instituut voor Bouwrecht Alle rechten voorbehouden. Niets

Nadere informatie

AKL mededelingen 2009-25

AKL mededelingen 2009-25 AKL mededelingen 2009-25 AKL mededelingen: ook vindbaar op Internet (Algemeen) Behalve op het Intranet van het Elkerliek ziekenhuis zijn alle AKL mededelingen ook vindbaar op Internet. Kies hiervoor op

Nadere informatie

Microsoft Security Essentials downloaden

Microsoft Security Essentials downloaden Wegwijs in internet Thuis in Windows Vista Thuis in Windows 7 Microsoft Security Essentials downloaden Hannie van Osnabrugge u i t g e v e r ij coutinho c bussum 2011 Deze handleiding Microsoft Security

Nadere informatie