Inleiding 3. Speciaal voor ouders 4. Natuur Wiskunde Informatica 4. Techniek 8. Gezondheidszorg 15. Speciaal: Bèta-gamma/Future Planet Studies 19

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Inleiding 3. Speciaal voor ouders 4. Natuur Wiskunde Informatica 4. Techniek 8. Gezondheidszorg 15. Speciaal: Bèta-gamma/Future Planet Studies 19"

Transcriptie

1 Gids voor STUDIE en Opleiding na HAVO EN VWO Gids voor STUDIE en Opleiding na HAVO EN VWO Een uitgave van Geldergroep in opdracht van de Kringen van Schooldecanen in Amsterdam, Kennemerland en Noord-Holland-Noord

2 Inhoudsopgave Inleiding 3 Speciaal voor ouders 4 Natuur Wiskunde Informatica 4 Techniek 8 Gezondheidszorg 15 Speciaal: Bèta-gamma/Future Planet Studies 19 Krijgsmacht en politie 20 Economie 21 Gedrag en maatschappij 28 Taal en cultuur 33 Kunst en cultuur 38 Colofon De Kringen van Schooldecanen in Amsterdam, Kennemerland en Noord-Holland-Noord gebruiken deze gids om jaarlijks de behoefte aan oriënterende voorlichting te peilen bij met name hun vóór-examenklassers van de HAVO- en VWO-afdelingen. Voor de samenstelling van deze gids is dankbaar gebruik gemaakt van teksten die de voorlichtende instellingen hebben aangeleverd. opdrachtgever: De Kringen van Schooldecanen in Amsterdam, Kennemerland en Noord-Holland-Noord redactie: vormgeving: F.I. Kraaijvanger-Rietzschel (Geldergroep), J.H.A. van Eekelen (LoBoRoN) Hartong ontwerp/uitwerkstudio BV, Hilversum Herziene uitgave - september Losse verkoopprijs 3,50 per stuk, zolang de voorraad strekt. september 2010 Gids voor Studie en Opleiding na HAVO en VWO is een uitgave van: Geldergroep. Leidsestraat 32 II, 1017 PB Amsterdam. Tel Geldergroep is niet aansprakelijk voor eventuele onjuistheden.

3 Gids voor STUDIE en Opleiding na HAVO EN VWO Inleiding Deze Gids voor Studie en Opleiding geeft een overzicht van de vervolgmogelijk heden aan universiteiten en hogescholen na HAVO en VWO. Opgenomen zijn de propedeuseopleidingen die in de regio s Amsterdam, Haarlem en Alkmaar worden gegeven, aangevuld met enkele specifieke opleidingen van buiten de drie regio s. In samenspraak met de universiteiten en hogescholen is uitgezocht over welke (cluster van) opleidingen oriënterende voorlichtingen te geven zijn. Betekenis profielaanduiding in tekst Als indicatie is steeds aangegeven welk profiel zonder meer toelating geeft tot de opleidingen die aan de orde komen in de voorlichting. Bij WO-studies betreft het het VWO-profiel, bij de HBO-opleidingen het HAVO-profiel. Let op: bedenk goed dat je voor veel studies ook toelaatbaar bent met een ander profiel dat aangevuld is met een of twee (delen van) vakken. Afhankelijk van de mate waarin voor een bepaalde voorlichting interesse is, wordt deze op één van de twee avonden of beide avonden gegeven. De opleidingen die vooral met de natuur -profielen toelaatbaar zijn (met nummers onder de 100) komen in principe op de eerste avond aan de orde. De maatschappij -profiel-opleidingen (boven de 100) op de tweede avond. De doorstroomprofielen : Natuur en Techniek : Natuur en Gezondheid : Economie en Maatschappij C&M : Cultuur en Maatschappij De locaties van de voorlichtingen Achter de opleidingen staat vermeld op welke locatie de voorlichting wordt aangeboden: AMSTERDAM - HAARLEM - ALKMAAR 3

4 Speciaal voor ouders Beide avonden 1 Studeren in het Hoger Onderwijs - BEIDE AVONDEN Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Speciaal voor ouders organiseren de Vrije Universiteit, Universiteit van Amsterdam, Hogeschool van Amsterdam en Hogeschool INHolland een voorlichtingsronde over studeren in het hoger onderwijs. Wat betekent het voor ouders als je kind gaat studeren? Onderwerpen die aan de orde komen zijn o.a.: de rol die ouders kunnen spelen bij het studiekeuzeproces van hun kind, het verschil tussen hbo en wo, de bachelor-masterstructuur, het bindend studieadvies en de studiefinanciering. natuur / wiskunde / informatica 2 Wiskunde Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Houd jij van puzzelen aan uitdagende problemen? Wil jij kijken naar de samenhang en structuur in de wereld achter getallen en formules? Dan heb je een goede motivatie om wiskunde te gaan studeren. Tijdens je studie houd je je bezig met vraagstukken als: waarom is het altijd op minstens één plek op aarde windstil? Hoe gebruik je priemgetallen om informatie veilig over het internet te versturen? Hoe kun je beurskoersen voorspellen en op de juiste manier je risico spreiden? Je leert de kern van de zaak helder en precies te vatten, om vervolgens te komen met een oplossingsstrategie. 3 Natuurkunde / Sterrenkunde Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Ben jij nieuwsgierig naar verschillende verschijnselen om je heen? Wil je precies weten hoe de wereld in elkaar zit? Dan heb je een goede motivatie om natuur- en sterrenkunde te gaan studeren.tijdens je studie houd je je bezig met vragen als: wat is donkere materie? Wat is energie? Wat is zwaartekracht? Kunnen we quantumcomputers bouwen? Hoe kun je fundamentele kennis inzetten om oplossingen te vinden voor andere fenomenen? 4 Scheikunde Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Heb je wel eens bedacht hoe een wereld zonder scheikunde eruit zou zien? Leeg. Alles om je heen is immers opgebouwd uit moleculen. Bij scheikunde leer je moleculen te ontwerpen, te maken en te analyseren die bijdragen aan een duurzame en innovatieve wereld. Je leert in je studie hoe je de bouwstenen van fotosynthese maakt voor innovatieve zonnecellen, hoe je met lasers in een vroeg stadium kanker kunt ontdekken of hoe je materialen ontwikkelt voor de highperformance schaatspakken voor Sven Kramer. 4

5 5 Aardwetenschappen Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Bij Aardwetenschappen bestudeer je de aarde. De studie is een combinatie van een paar verschillende richtingen. Fysische geografie: het aardoppervlak (zand, water, veen, klei) en het jonge deel van de aarde. Geologie: de diepere ondergrond (gesteente, fossielen, vulkanen, aardbevingen) en dus oudere geschiedenis van de aarde. Geo-Milieuwetenschappen: de invloed van de mens op het Systeem Aarde (klimaatsverandering, vervuiling). Geoarcheologie: archeologische vindplaatsen ontdekken en begrijpen: de bodem, materiaal dat gevonden wordt en allerlei moderne technieken zoals satellietbeelden, grondradar en dateringsmethoden. 6 Aarde en Economie Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Een opvallende combinatie, maar wel een noodzakelijke mix van kennis! Aardwetenschappen bestudeert het landschap en de binnenkant van de aarde. Economie gaat over duurzame omgang met schaarse middelen. Als we duurzaam willen omgaan met steeds schaarser wordende ruimte, olie, gas, drinkwater, enzovoort en als we dan ook nog rekening moeten houden met de gevolgen van klimaatverandering, zijn er mensen nodig die de taal van beide vakgebieden verstaan en ze geïntegreerd kunnen toepassen bij allerlei ingrepen in het landschap. Denk aan polders onder water zetten, drinkwaterwinning in de woestijn, nieuwe oliebronnen aanboren of oplossingen voor het wereldwijde tekort aan landbouwgrond. 7 Kunstmatige Intelligentie Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Binnen de opleiding Kunstmatige Intelligentie worden computers en programma s ontwikkeld, die mensen ondersteunen bij het nemen van beslissingen of het zelfstandig uitvoeren van taken waar intelligentie voor nodig is. Voorbeelden zijn vertaalprogramma s, programma s in spraakherkenning, software van spellen die zelfstandig denken, programma s die artsen, juristen of andere experts ondersteunen in het nemen van beslissingen of programma s die onderhandelingen voeren. Tijdens deze opleiding krijg je te maken met informatica, psychologie, taalkunde, filosofie, logica en wiskunde. 8 Informatica Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Hoe garandeer je de privacy van thuisbankieren? Hoe werken online winkels? Wat komt er allemaal bij de ontwikkeling van een game kijken? Hoe kun je DNA-informatie opslaan in een database en hoe zorg je ervoor dat je in deze informatie slim kunt zoeken? Deze en vele andere vragen komen bij de opleiding Informatica naar voren. De IT-sector heeft een enorme vlucht genomen de afgelopen jaren. Het is een dynamisch vakgebied en heeft toepassingen in talloze andere richtingen (bijv. geneeskunde, biologie en economie). Een informaticastudent moet van vele markten thuis zijn. 9 Bedrijfswiskunde & Informatica Amsterdam - Haarlem WO Is het eigenlijk wel mogelijk om een efficiënt dienstrooster op te stellen, waarbij de machinisten en conducteurs niet telkens dezelfde route hoeven te rijden? En hoe zorg je ervoor, dat dergelijke roosters door de computer gegenereerd kunnen worden? BWI is erg praktijkgericht; aan de hand van echte bedrijfssituaties leer je je kennis van wiskunde, informatica en bedrijfseconomie optimaal in te zetten bij het nemen van beslissingen ten aanzien van de bedrijfsvoering van een organisatie. 5

6 10 Econometrie en Operationele Research Amsterdam - Haarlem WO Tijdens de studie leer je om wiskunde en informatica toe te passen op (bedrijfs-)economische vraagstukken. Voorbeelden zijn: hoe maak je een rooster voor het luchtvaartpersoneel als je ook rekening moet houden met het vervangen van de bemanning en de CAO-overeenkomsten? Hoe houdt een callcenter de tijd die klanten in de wacht hangen zo laag mogelijk? Econometristen kun je vinden bij banken, verzekeringsmaatschappijen, grote internationale bedrijven, adviesbureaus en op ministeries. * wiskunde B in profiel * 11 Actuariële Wetenschappen Amsterdam - Haarlem WO Een actuaris houdt zich bezig met de financiële vraagstukken van pensioenfondsen en verzekeringsmaatschappijen. Het gaat steeds om de relatie tussen toevallige gebeurtenissen en financiële risico s. Kansberekeningen en informatica vormen het instrumentarium van een actuaris, gekoppeld aan kennis van economische, juridische en belastingtechnische grootheden, en met oog voor maatschappelijke aspecten. * wiskunde B in profiel 12 Dierwetenschappen Amsterdam - Haarlem WO Je hebt een voorliefde voor dieren en je bent geïnteresseerd in gezondheid en welzijn van dieren. Dieren gezond houden, daar gaat het om. Je bestudeert dieren die iets voor de mens te betekenen hebben, zoals voedselproductie (koeien, varkens), gezelschap (honden, katten), natuurbeheer (Schotse Hooglanders) recreatie of educatie (dierentuindieren, paarden). 13 Diergeneeskunde Amsterdam - Alkmaar WO Wil je later werken als ambassadeur van het dier, zonder daarbij de eigenaar en de maatschappij uit het oog te verliezen? Ben je geïnteresseerd in onderzoek naar bijvoorbeeld nieuwe behandelmethoden van ziekten? De opleiding richt zich vooral op mensen die later een dierenartspraktijk willen beginnen of een functie in de veterinaire volksgezondheid ambiëren. Maar het is ook een goede basis voor veterinaire functies in het bedrijfsleven en bij de overheid, of voor een loopbaan als wetenschappelijk onderzoeker. Bij diergeneeskunde leer je zelf problemen te herkennen en relevante informatie te verzamelen om tot een oplossing te komen. 14 Milieukunde Alkmaar WO Je hebt interesse in natuur, milieu en mensen. Het milieu is voortdurend in het nieuws: de ontwikkeling van duurzame energie, het verantwoord beheren van water, het omgaan met waardevolle natuurgebieden. Je gebruikt je natuurwetenschappelijke en creativiteit om bij te dragen aan een beter leefmilieu. Daarbij neem je de sociale aspecten natuurlijk mee. 15 Hippische Bedrijfskunde / Dier en Gezondheid / Agribusiness Amsterdam - Haarlem HBO Hippische Bedrijfskunde: de paardensector is een commerciële sector die zich de laatste jaren enorm ontwikkelt. Dat biedt veel kansen voor gespecialiseerde HBO ers voor wie paarden meer zijn dan een hobby. Tijdens de major Hippische bedrijfskunde verdiep je je vanaf het eerste jaar in de paardensector. Daarnaast volg je bedrijfskundige vakken. Je wordt dus een bedrijfskundige met een specialisatie in de paardensector. Dier en Gezondheidszorg: iets met dieren, dat moet centraal staan in jouw toekomstige baan. Niet alleen het gezond maken van individuele dieren, maar het hele werkveld wil je kunnen overzien. Jij wilt werken aan het scheppen van randvoorwaarden waardoor alle dieren nu, maar ook in de toekomst, een dierwaardig bestaan leiden. Na afronding van deze major * 6

7 ben je expert op het gebied van dier-en kwaliteitszorg, dierenwelzijn en dierziekten, dier en management en ook dier en commercie. Bedrijfskunde en Agribusiness: De agrarische sector levert met ruim 40 miljard aan toegevoegde waarde een belangrijke bijdrage aan de Nederlandse economie. Ruim 10% van al het geld in Nederland wordt verdiend in de agrarische sector. De grootste bijdrage wordt geleverd met verwerking, toelevering en distributie. Op deze onderdelen van de agrarische sector richt deze major zich. Na je studie ben je breed inzetbaar in de hele keten van de agribusiness. Je weet immers hoe je bedrijfsprocessen organiseert en bestudeert. 16 Dier en Recreatie Alkmaar HBO Het werkveld van diermanagement richt zich op non-productiedieren, terwijl in de dier- en veehouderij juist op productiedieren wordt gefocust. Bij de relatie tussen mens en dier komen vaak interessante vraagstukken en verrassende banen om de hoek kijken. Jij kunt zowel binnen als buiten Nederland daar een bijdrage aan leveren. Bijvoorbeeld als deskundige in de diervoeding, organisator van een paardenevenement of onderzoeker naar de oorzaak van dierziekten. Je kunt kiezen uit de opleidingen Dier- en Gezondheidszorg, Hippische Bedrijfskunde of Dier- en Veehouderij. 17 Inrichting van de Buitenruimte Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO In een klein land met veel inwoners is het passen en meten. We willen ongerepte natuur, we willen ruim wonen, we willen recreëren, maar we willen ook economische groei, innovatie, industrie en meer woningen. Logisch dat we uiterst zorgvuldig moeten omgaan met de ruimte die er is. Je leert dat je rekening moet houden met verschillende belangen. Dat je moet schipperen en lobbyen tussen idealisten en overheidsbeleid. Zo combineer je een stukje idealisme met een flinke dosis vakkennis voor een wereld waarin we elkaar helpen. Je kunt kiezen uit de opleidingen: Tuin- en Landschapsinrichting, Bos- en Natuurbeheer, Land- en Watermanagement, Milieukunde, Kust- en Zeemanagement, Plattelandsvernieuwing. 18 Lerarenopleiding Groene Sector Amsterdam - Haarlem HBO Leidt op tot leraar in het groene onderwijs en tot ingenieur. Specialisaties: agrotechniek en kennismanagement, bloemsierkunst, veehouderij en kennismanagement, paardenhouderij, tuin en landschap, voeding & communicatie, recreatie- en gezelschapsdieren, tuinbouw/ akkerbouw, groen, zorg en onderwijs. 19 Life Sciences Alkmaar HBO Je studietijd moet natuurlijk leuk zijn, maar je wilt straks ook iets betekenen voor anderen. Kortom, je wilt werk dat ertoe doet. Of je nu de oorzaken van kinderleukemie wilt bevechten, een alcoholvrije whisky wilt ontwikkelen, of iets wilt doen aan de toenemende vetzucht. Iets bijdragen aan een gezonder, leuker en aangenamer leven. Als je aanleg hebt voor exacte vakken, zit je goed bij Life Sciences. Je kunt kiezen uit de opleidingen: Chemie, Biotechnologie, Voedingsmiddelentechnologie, Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek en Chemische technologie. 7

8 techniek 20 Technische Natuurkunde Amsterdam - Haarlem WO Technische Natuurkunde: het begrijpen en toepassen van fysische verschijnselen. Hoe werken dingen nu echt? Dat is je uitdaging! TN biedt vele minoren (zoals materials science, life science, toegepaste wiskunde, sterrenkunde, computerkunde). Je toekomst ligt in de wetenschap of technische ontwikkeling en in niet-technische vraagstukken in bedrijfsleven, onderwijs, consultancy en overheid. 21 Technische Wiskunde Amsterdam - Haarlem WO Afgestudeerde Technisch Wiskundigen vervullen in de praktijk een brugfunctie tussen de theoretische wiskunde en de toepassing hiervan bij problemen uit de praktijk. Je kunt worden ingeschakeld bij de oplossing van technische, organisatorische en statistische problemen. In het algemeen zal een wiskundige een probleem in wiskundetaal omzetten (modelleren) en dit vervolgens met behulp van bestaande theorie oplossen. Samenwerking met andere disciplines is hierbij het sleutelwoord. 22 Life Science & Technology Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Onderzoek naar de levende cel van micro-organismen, planten, dieren en mensen voor het ontwikkelen van betere geneesmiddelen, betere behandelingsmethoden van ziekten, enzymen voor de ontwikkeling van betere voedingsmiddelen en een schonere industrie. 23 Molecular Science & Technology Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Gericht op het ontwikkelen van schonere productieprocessen en een beter gebruik van grondstoffen en energie. Denk aan oplossingen in de vorm van zon, wind, groene syntheses, speciale materialen en waterstof. Dat omvat technische vraagstukken, maar ook kennis van de maatschappij. 24 Bouwkunde Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Bouwkunde is een opleiding op academisch niveau waar techniek, maatschappij en creativiteit worden gecombineerd. Leren ontwerpen staat in de opleiding centraal. Wie kiest voor Bouwkunde is gemotiveerd om invloed uit te oefenen op onze (gebouwde) leefomgeving, in Nederland én over de grenzen. Er wordt veel gebouwd, steeds hoger, groter, steeds meer. Slibt Nederland nu voorgoed dicht? Is wat we bouwen wel veilig? Is het duurzaam? Om de complexe ontwerpen aan te kunnen, krijg je o.a. vakken over toegepaste mechanica, wiskunde, bouwrecht en economie, architectuurtheorie en -geschiedenis, maar ook oefeningen in handen computertekenen, vormstudie, bouwfysica en constructie. 8

9 25 Science, Business en Innovation Amsterdam - Haarlem WO Science, Business & Innovation (SBI) is een multidisciplinaire studie. Een combinatie van natuurwetenschappen en bedrijfskunde met de focus op innovatie. Je leert natuurwetenschappelijke vindingen (zoals een nieuwe vorm van duurzame energie) begrijpen en beoordelen op potentie. En je leert ook hoe je zo n vernieuwing in de markt kunt zetten. Als SBI-er vorm je de schakel tussen wetenschap en bedrijfsleven, tussen ontwikkeling en toepassing. Centrale thema s in de studie zijn Duurzame Energie en Gezondheid. 26 Civiele Techniek / Technische Aardwetenschappen Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Civiele Techniek: bruggen, wegen, tunnels, dijken, stormvloedkeringen, gebouwen, allemaal voorbeelden van Civiele Techniek die je elke dag tegenkomt. Civiel ingenieurs werken aan het verbeteren van de wereld om ons heen. Ze zijn continu bezig met het oplossen of voorkomen van maatschappelijke problemen als files of overstromingen. Maar ze kijken ook naar hoe je op een verantwoorde manier kunt omgaan met land en water. Innovatie is daarbij steeds het uitgangspunt om het dagelijks leven van mensen aangenamer en veiliger te maken. Technische Aardwetenschappen: een avontuurlijke, internationale studie waarin aarde en techniek centraal staan. Je kiest voor de globe als internationaal werkterrein. Je maakt gebruik van je geologische en technische kennis om maatschappelijke vraagstukken te beantwoorden. Hoe win je op een verantwoorde manier grondstoffen die de basis zijn voor vele producten? Hoe kun je moeilijke olie uit de grond halen, hoe ontwikkel je innovatieve technieken voor grondversterking bij tunnelaanleg of recycling? Kenmerkend voor de opleiding is dat je niet alleen theoretische vakken krijgt, maar ook ervaring opdoet met de praktijk. Er zijn diverse buitenlandse excursies, stages, je doet veldwerk en voert met je studiegenoten onderzoeksprojecten uit. 27 Industrieel Ontwerpen Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Als industrieel ontwerper ontwerp je producten die mensen intensief en dagelijks gebruiken. Naast het ontwerpen van nieuwe producten, houd je je ook bezig met het verbeteren van bestaande producten door bijvoorbeeld de nieuwe materialen en vormen toe te passen. Natuurlijk houd je hierbij rekening met de wensen van de gebruiker én met de mogelijkheden van de fabrikant. Als je Industrieel Ontwerpen gaat studeren wordt tijdens je studie al een groot gedeelte van de tijd besteed aan het ontwerpproces en het ontwerpen zelf. Tegelijk ontwikkel je een veelzijdig pakket aan theoretische praktische kennis, waardoor je na je studie breed inzetbaar bent. Na je studie kan je terecht komen bij zelfstandige designbureaus, maar ook grote bedrijven zijn vaak op zoek naar industrieel ontwerpers. Bijvoorbeeld op de afdeling productontwikkeling of marketing. Hierbij kan je denken aan functies zoals ontwerper, productmanager, productontwikkelaar, brandspecialist, marketingmanager of hoofd afdeling productveiligheid. 28 Maritieme Techniek Amsterdam - Haarlem WO Deze opleiding omvat meer dan alleen pure scheepsbouw. Je leert reddingsboten te bouwen, grote containerschepen te ontwerpen, offshore-installaties te ontwikkelen of scheepswerven te organiseren. Als maritiem ingenieur wacht je een zeer afwisselende loopbaan. Je komt terecht bij internationaal georiënteerde bedrijven zoals rederijen, scheepswerven, de Koninklijke Marine en oliemaatschappijen. Maritiem ingenieurs kom je tegen in managementfuncties, in onderwijs en onderzoek, in de productie en op projectafdelingen. 9

10 29 Werktuigbouwkunde Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Explorer op Mars, chirurgische instrumenten of luchthavens in zee. Van tandarts- tot tunnelboor, van complete productie- en assemblagelijnen tot CD-spelers en van skeelers tot hogesnelheidstrein. Werktuigbouwkundigen ontwerpen en ontwikkelen uiteenlopende technische systemen en mechanismen voor zowel het bedrijfsleven als voor de consument. Een brede technische kennis is hiervoor onmisbaar. Gedurende de opleiding doe je die kennis op bij vakken als materiaalkunde, stromingsleer, informatica, constructieleer en vervaardigingkunde. 30 Electrical Engineering Amsterdam - Haarlem WO Elektrotechniek is een brede en boeiende opleiding. In de driejarige bacheloropleiding komen alle elektrotechnische aspecten aan de orde. Of het nu gaat om energiebesparing met vermogenselektronica, het beveiligen van elektronische betaalpassen, snelle draadloze netwerken of innovatieve medische apparatuur. Je bent steeds bezig met nieuwe technieken en innovatieve zaken. 31 Technische Informatica Amsterdam - Haarlem WO Technische Informatica is het vakgebied dat zich bezighoudt met het ontwerpen van informatiesystemen voor technische toepassingen. Denk aan routeplanners voor auto s, medische scanners, regelsystemen voor energiecentrales, webbrowsers en mp3-spelers. De opleiding kent twee varianten: Software Technologie en Media & Kennistechnologie. De eerste variant is vooral gericht op het ontwerpen van software voor complexe informatieverwerkende systemen. De variant MKT richt zich op het ontwerpen van user interfaces, het automatisch interpreteren van beeld en geluid en het slimmer maken van computers, zodat mensen ze eenvoudiger kunnen bedienen. 32 Lucht- en Ruimtevaarttechniek Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Deze internationaal georiënteerde studie richt zich op ontwikkeling, ontwerp en toepassing van luchtvaart-, ruimtevaart- en aardobservatietechniek. De vele, complexe aspecten die daarbij komen kijken, geven deze studie een breed maar tegelijkertijd diepgaand karakter. Tijdens je studie maak je veelvuldig gebruik van de uitgebreide faciliteiten. Afgestudeerde ingenieurs zijn veelgevraagd op de (internationale) arbeidsmarkt, zowel binnen (30%) maar ook buiten (70%) de Lucht- en Ruimtevaartindustrie. 33 Technische Bestuurskunde Amsterdam - Haarlem WO Bij Technische Bestuurskunde houd je je bezig met complexe technische vraagstukken in de maatschappij. Je verdiept je in problemen waarbij meerdere partijen met tegengestelde belangen betrokken zijn, zoals bedrijven, overheden en belangengroepen. Hoe zorgen we voor een schone, betrouwbare en betaalbare energievoorziening? Hoe kunnen we ambulancepersoneel bij ongelukken beter van informatie voorzien? Hoe kan de Tweede Maasvlakte het best ingericht worden? (En wat is eigenlijk het best?) Bij dit soort problemen speelt niet alleen de techniek een rol, maar zijn ook economische, juridische of maatschappelijk aspecten van invloed. Je leert je kennis uit verschillende vakgebieden te gebruiken om de betrokken partijen tot een oplossing te laten komen waarin iedereen zich kan vinden. 34 Technische Opleidingen in Eindhoven Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Techniek studeren aan de Technische Universiteit Eindhoven betekent studeren in het technologisch hart van Nederland. Omgeven worden door datgene wat je bezighoudt, biedt 10

11 tenslotte mogelijkheden. Maar ook een kleine campus, persoonlijke studiebegeleiding, de notebook, internationalisering en ontwerpgericht onderwijs (praktijkgericht projectonderwijs) dragen bij aan een compleet studieprogramma. 35 Technische Bedrijfskunde (Twente) Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Organisaties en bedrijven werken niet vanzelf. Ze moeten omzet maken en winst boeken. Inspelen op de wensen van klanten en rekening houden met personeel. Daarom moeten ze worden gemanaged. Tot zover denk je: Bedrijfskunde. Echter, om te overleven moeten bedrijven voortdurend stilstaan bij technologische ontwikkelingen, continu bedenken welke technologische aanpassingen nuttig zijn voor het bedrijf en nadenken over mogelijke gevolgen voor de medewerkers. De aandacht voor techniek maakt het verschil met gewone bedrijfskunde. 36 Informatica, Technische Informatica Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Ben je creatief en wil je nieuwe toepassingen bedenken die goed werken? De opleiding Informatica en de opleiding Technische Informatica richten zich op alle aspecten van de ICT. Het ontwikkelen en beheren van programma s, van netwerken, van informatiesystemen, maar ook: hoe ziet een goede website eruit? Het mobiele platform (telefoons, PDA s) heeft vooral bij Informatica veel aandacht. Bij Technische Informatica ligt de nadruk meer op het ontvangen van signalen en aansturing van externe hardware en op de intelligentie van robots. 37 Elektrotechniek Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO De wereld van e-technology wordt steeds belangrijker en complexer. Om ons heen bevinden zich honderden technologische systemen. Het openbare leven kan niet zonder geavanceerde en veilige communicatie- en wegsignaleringssystemen of elektriciteitsvoorziening. Bedrijven kunnen niet zonder elektronische klimaatbeheersings- en beveiligingssystemen. En wij kunnen niet zonder onze gsm, mp3-speler, televisie en magnetron. Straks zijn er nieuwe creatieve technologische oplossingen nodig, bijvoorbeeld voor telewerken of voor schone energie. Dit wordt allemaal bedacht door elektrotechnische ingenieurs. 38 Werktuigbouwkunde Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Werktuigbouwkunde is een opleiding voor technische creatievelingen die graag onderzoeken, ontwerpen en berekenen. En die hun ontwerpen vervolgens realiteit willen zien worden. Je leert innovatief, technisch en functioneel ontwerpen, ontwikkelt nieuwe producten en productieprocessen en verbetert bestaande. Alleen al in de kop van Noord-Holland maken duizenden bedrijven de meest fascinerende producten: lopende band, wenteltrappen, cacaobonen-pelmachines, een sensationele kermisattractie. Vindingen die ons leven veiliger, leuker en comfortabeler maken. 39 Business Engineering Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Ben je geïnteresseerd in techniek, houd je van afwisseling en ben je commercieel ingesteld, dan is Business Engineering iets voor jou. Met deze opleiding combineer je techniek met commercie. De opleiding bestaat uit drie vakgebieden: Werktuigbouwkunde, Elektrotechniek en Marketing. Naast een brede kennis van techniek doe je met deze opleiding dus ook een brede kennis op over het bedrijfsproces en de markt. Hierdoor ben je, na je opleiding, prefect in staat klanten te adviseren, te onderhandelen met toeleveranciers en op onderzoek te gaan naar nieuwe ideeën en mogelijkheden. 11

12 40 Information Engineering Amsterdam - Haarlem HBO Information Engineering is een allround praktijkgerichte ICT-opleiding waarbij je al in het eerste jaar projecten doet voor bedrijven. Vakken als bedrijfskunde, kennismanagement en communicatie wegen net zo zwaar als informatica en multimedia. Je ontwerpt bijvoorbeeld applicaties of je werkt aan innovatieve toepassingen en andere oplossingen met als middel ICT. Vanaf het tweede jaar worden er twee dagen per week colleges gevolgd en drie dagen per week betaald aan een opdracht gewerkt in een projectgroep bij een bedrijf. Dit is een uniek samenwerkingsverband tussen de opleiding Information Engineering en het bedrijfsleven. 41 Bewegingstechnologie Alkmaar HBO Bij Bewegingstechnologie weet je dat geen mens gelijk is. Toch werken mensen vaak met werktuigen en omgevingen die niet op persoonlijke bouw en bewegingen zijn ontworpen. Het is vaak nodig om techniek aan te passen aan het bewegingsapparaat. Een bewegingstechnoloog zoekt dus naar flexibel toepasbare oplossingen. 42 Maritiem Officier Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Tijdens de opleiding Maritiem Officier leer je om zelfstandig aan boord van zeeschepen te functioneren en om een schip in bedrijf te houden en te exploiteren (d.w.z. het vervoeren van goederen of personen met het schip). Het is jouw verantwoordelijkheid dat het schip met zijn lading en bemanning veilig en snel op de plaats van bestemming komt. Je loopt wacht op de brug van het schip, zorgt voor lading en/of passagiers en bent verantwoordelijk voor de technische installaties. Na de opleiding is het uiteraard de bedoeling dat je gaat varen. Om je goed voor te bereiden op een eventuele latere carrière aan de wal, kun je kiezen uit twee minoren die je maritieme kennis verbreden: navigation en maritime engineering. 43 Aviation Studies Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Aviation Engineering richt zich op alle technische aspecten van het gebruik van vliegtuigen, zoals onderhoud, inspecties, vliegprocedures, bedrijfsvoering en operations. Aviation Flight is een keuzerichting van Aviation Engineering waarbij de opleiding tot verkeersvlieger geïntegreerd is in de praktijkdelen van de HBO-opleiding. Zo kun je na vier jaar studeren zowel je ingenieursdiploma als je verkeersvliegbrevet behaald hebben. Air Traffic Management is een uitstroomprofiel van Aviation Engineering waarbij de opleiding tot luchtverkeersleider in samenwerking met Luchtverkeersleiding Nederland wordt gegeven. Na vier jaar beschik je over je bachelordiploma Aviation Engineering plus een certificaat Air Traffic Management. Aviation Management is een afsluitend internationaal eenjarig uitstroomprofiel, waarin je leert airports en airlines te managen, met alle processen die daarmee samenhangen. 44 Luchtvaarttechnologie/Scheepsbouwkunde Alkmaar HBO De studie Luchtvaarttechnologie is gericht op de techniek van de lucht- en ruimtevaart. Je leert vliegtuigen ontwerpen en construeren. Daarbij krijg je te maken met technische perfectie, veiligheid en economische doelmatigheid. Deze aspecten kunnen met elkaar botsen. Je doet onderzoek en verricht tests en simulaties, bijvoorbeeld op het gebied van aërodynamica, materiaalkunde, constructies en systeemkunde. Scheepsbouwkunde houdt zich bezig met ontwerpen en construeren, maar is ook in zeer veel andere functiegebieden te vinden, zoals in het management van een scheepswerf of in speur-, experimenteer- en ontwikkelingswerk. 12

13 45 Bouwkunde / Civiele techniek Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Heb je een passie voor vormgeving en techniek? Dan is de opleiding Bouwkunde iets voor jou! Je leert ontwerpen, tekenen, organiseren en communiceren met betrekking tot de gebouwde omgeving. Met vakken als architectuur, bouwtechniek, construeren, duurzaam bouwen en projectmatig werken word je opgeleid tot bouwkundig ingenieur en kun je gaan werken bij architectenbureaus, bouwbedrijven, adviesbureaus en overheden. Ook werken in het buitenland op projectbasis behoort tot de mogelijkheden. De opleiding Civiele Techniek leidt je op in het brede werkveld van weg- en waterbouw. Je krijgt les in vakken als ontwerpen, construeren, tekenen, organiseren en leert onder andere bruggen, kanalen, tunnels en kustbescherming te ontwerpen en uit te voeren. Je wordt voorbereid op een functie als civiel ingenieur en kunt gaan werken bij bijvoorbeeld advies- en ingenieursbureaus, (wegen)bouwbedrijven en overheden. Het werken voor ontwikkelingstrajecten in derde wereldlanden behoort ook tot de mogelijkheden. 46 Stedenbouw, Logistiek en Mobiliteit Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Vind je het leuk om te organiseren en naar oplossingen te zoeken voor problemen? Of houd je van ontwerpen en samenwerken met verschillende mensen? De Academie voor stedenbouw, logistiek en mobiliteit is een unieke koppeling van vier opleidingen (Verkeerskunde, Ruimtelijke Ordening en Planologie, Logistiek en Technische Vervoerskunde, en Logistiek en Economie), waarvan je er drie in het Engels kunt volgen. Bij stedenbouw moet je denken aan het plannen maken voor gebieden waar gewoond, gewerkt en gerecreëerd wordt. Bij logistiek denk je bijvoorbeeld aan evenementen- of aan patiëntenlogistiek en bij mobiliteit aan het verbeteren van vervoersmogelijkheden. 47 Chemie, Biologisch/Medisch Laboratoriumonderzoek Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Opleiding tot hoger laboratoriummedewerker (ingenieur), waarmee je werkzaam kunt zijn in laboratoria van ziekenhuizen, gezondheidsdiensten, farmaceutische industrie, procesindustrie, wetenschappelijke instituten. Binnen de hoofdrichtingen (biologisch, medisch, chemisch) zijn talloze specialisaties: zoölogie, microbiologie, moleculaire biologie, research & development en labmanagement. Opleiding tot chemische technoloog (ingenieur), waarmee je later werkzaam kunt zijn bij researchcentra, olieraffinaderijen, chemische of farmaceutische industrie, levensmiddelenindustrie, waterzuivering en ingenieursbureaus. 48 Modemanagement Haarlem HBO TMO is de hogeschool voor Modemanagement in Doorn. TMO leidt jonge, ambitieuze mensen op om later te gaan werken in commerciële functies in de meest trendy branche die er is: de modebranche. 49 Amsterdam Fashion Institute Amsterdam HBO Fashion & Design is gericht op ontwerpen, patroontekenen, moulage en de realisatie van ontwerpen. Achtergrondkennis van beeldcultuur en kostuumgeschiedenis speelt, met textielkennis, een belangrijke rol. Beroepen: independent designer, designer for the industry, fashion forecaster. Fashion & Management leidt op voor technische en commerciële beroepen in de mode-industrie. Afgestudeerden van Fashion & Management werken bij internationaal georiënteerde productiebedrijven, inkoopcombinaties, grootwinkelbedrijven, kledingmerken en adviesbureaus. Beroepen: buyer/product manager, retail concept manager of production manager. Fashion & Branding richt zich op de identiteit en communicatie van merken. Centraal staat het ontwikkelen van concepten en leren een merkenstrategie op te zetten. Beroepen: brand engineer, concept developer en creative manager. 13

14 50 Techniek en Theater en Scenografie Amsterdam HBO De opleiding voor theatermakers die achter de schermen werken. De opleiding richt zich in de eerste plaats op toekomstige leidinggevenden. Een theatermaker moet verbeeldingskracht, technische kennis en inventiviteit ontwikkelen en gebruiken om de theatrale werkelijkheid vorm te geven. Er moet gevoel zijn voor het creatieve proces, ook voor functioneren van andere disciplines daarbinnen. Het eigen specialisme moet bovenal ondersteund worden door een brede en gedegen technische kennis. Het toenemende belang van techniek, efficiency en schaalvergroting, maar ook van arbeidsomstandigheden en veiligheid vragen om een steeds betere organisatie en planning, kortom om leidinggevenden met een gedegen opleiding. * met voldoende voor wiskunde B en natuurkunde. * * 51 Interactieve Media Amsterdam HBO Bij interactieve media staat de gebruiker van het medium centraal. Hoe kunnen (nieuwe) media in de toekomst van dienst zijn voor zowel individuele gebruikers als ook het bedrijfsleven? Je wordt in de opleiding Interactieve Media opgeleid tot een Interactieve Media Professional die in staat is om interactieve mediaproducten te ontwikkelen, te managen en uit te voeren. Daarnaast ben je in staat om opdrachtgevers op dit gebied deskundig te adviseren. Het aantal beroepen in deze sector is zeer divers en groeit nog steeds. Tijdens je studie leer je denken en werken vanuit verschillende beroepsrollen in een aantal kennisdomeinen zoals: Business, Communicatie, Cultuur & Media, Creatie & Design en Techniek. 52 Luchtverkeersleider Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Take control! Overweeg een carrière als luchtverkeersleider. Een afwisselende baan, waarbij geen dag hetzelfde is. De interne opleiding tot luchtverkeersleider is op HBO-niveau, duurt ongeveer vier jaar en wordt volledig voor je betaald. Sterker nog, vanaf dag één van de opleiding ontvang je salaris, dat gedurende je opleidingsperiode gestaag oploopt. De selectie en opleiding zijn pittig, maar kom je erdoor, dan wacht je een wereldbaan. 53 KLM Flight Academy Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Het beroep van verkeersvlieger is een combinatie van vliegtechnische en managementvaardigheden. Vier maal per jaar start een nieuwe opleiding tot verkeersvlieger. De KLM Flight Academy is een door de JAA erkend opleidingsinstituut en afgestudeerden maken carrière bij toonaangevende luchtvaartmaatschappijen in binnen- en buitenland. Na 10 maanden theorie start de praktijkopleiding in de Verenigde Staten. Na terugkomst in Nederland wordt de opleiding afgesloten met het afronden van de praktijkopleiding en het uitreiken van een Europees brevet. 54 Media College Alkmaar MBO Het Media College biedt verschillende grafische en/of creatieve opleidingen aan op het gebied van communicatie, techniek en theater en audiovisuele vormgeving. Deze opleidingen zijn te volgen op verschillende MBO-niveaus. 14

15 gezondheidszorg 55 Biologie Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Biologie houdt zich bezig met levensprocessen. Die worden onderzocht op moleculair niveau, in individuele organismen en in levensgemeenschappen. De verkregen kennis wordt bijvoorbeeld gebruikt voor milieubeheer of verbetering van onze gezondheid. Van de afgestudeerden wordt 40% onderzoeker, maar er zijn ook mogelijkheden in onderwijs en adviserende of voorlichtende organisaties. Een greep uit de beroepen: beleidsmedewerker, laboratoriumonderzoeker, wetenschapsjournalist, toxicoloog. * biologie in profiel / ** natuurkunde in profiel 56 Biomedische Wetenschappen Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO De opleiding richt zich op de biologie van de gezonde en de zieke mens. Je leert wetenschappelijk onderzoek doen naar het ontstaan en verloop van ziektes en naar de mogelijkheden tot ingrijpen daarin. Je kijkt hierbij naar alle organisatieniveaus: van het moleculaire niveau tot het niveau van humane populaties. Je carrièremogelijkheden zijn uitgebreid: niet alleen in het onderzoek maar ook in het bedrijfsleven, gezondheidsinstellingen, farmaceutische industrie of voorlichtingsorganisaties. * biologie in profiel / ** natuurkunde in profiel * ** * ** 57 Biotechnologie Amsterdam - Haarlem WO Je past biologische kennis en nieuwe ontwikkelingen in de biologie toe in technische en industriële processen. Je ziet graag praktische resultaten van je werk. Het is voor jou een uitdaging nieuwe producten te ontwikkelen. En je wilt je inzetten voor de duurzame productie van geneesmiddelen, levensmiddelen, industriële grondstoffen en bio-energie. 58 Geneeskunde Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO De opleiding geneeskunde leidt op tot basisarts. De opleiding kent een bachelorfase van 3 jaar en een masterfase van eveneens 3 jaar. Beide fases worden afgesloten met een examen. Vanaf jaar één staan de patiënt en praktijk centraal. In de bachelorfase volg je (klinische) colleges, practica en werkgroepen en loop je korte stages. De masterfase bestaat voor het grootste gedeelte uit coschappen. Je gaat, na een intensieve voorbereiding, volop meedraaien in de patiëntenzorg. 59 Gezondheid en Leven Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Bij Gezondheid en Leven staat de gezondheid van de mens centraal. Je leert over de bouw en werking van het gezonde lichaam. En je kijkt wat er in dat lichaam gebeurt als het ziek wordt. Dit doe je op het niveau van de cellen, eiwitten, organen en weefsels. Maar er is meer. Naast de biomedische kijk op gezondheid, leer je ook hoe het gedrag van mensen en de omgeving gezondheid beïnvloeden. Waarom gedragen mensen zich ongezond? Is de buurt waar je opgroeit van invloed op je gezondheid? Hoe kan de overheid inspelen op de gezondheid van mensen en wat zijn gevolgen van veranderingen in het milieu op onze gezondheid? * Natuurkunde verplicht * 15

16 60 Tandheelkunde Amsterdam - Alkmaar WO In de bachelorfase ligt de nadruk op wetenschappelijke vorming en het bouwen van een stevig wetenschappelijk fundament. Daarnaast wordt een begin gemaakt met het behandelen van patiënten. Na de eerste drie cursusjaren behaal je het Bachelor of Science-diploma. Daarna volgt de masterfase waarin veel patiënten worden behandeld onder toezicht van docenten, in een setting die de echte tandheelkundige praktijk heel dicht benadert. Na twee jaar kun je het Master of Science-diploma behalen, waarna je je als tandarts kunt laten registreren. 61 Farmaceutische Wetenschappen Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Voor 60 % van de ziektes is nog geen geneesmiddel. Ontdekken en ontwikkelen van nieuwe medicijnen: daar gaat het over in deze studie. Je stelt vragen als: waarom krijgt de ene persoon wel kanker en de andere niet; welke processen in het lichaam zijn daarbij betrokken; kan ik een molecuul ontwerpen en maken dat dit proces kan remmen? De studie is een combinatie van scheikunde, biologie en medische vakken. 62 Farmacie Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Heb je belangstelling voor geneesmiddelen? En voor ziekte en gezondheid? Vind je biologie en scheikunde leuke vakken? Kom dan eens kijken bij farmacie, want in deze opleiding staan zowel het geneesmiddel als de patiënt centraal. Je leert onder andere hoe geneesmiddelen werken, hoe je patiënten met geneesmiddelen kunt behandelen en hoe je geneesmiddelen kunt bereiden en toedienen. Ook krijg je inzicht in het onderzoek naar nieuwe geneesmiddelen. De opleiding tot apotheker duurt zes jaar. De meesten werken in een openbare apotheek ( de apotheek om de hoek ), een ziekenhuisapotheek of in de farmaceutische industrie. Maar je kunt ook onderzoek gaan doen, het onderwijs in of bijvoorbeeld bij inspectiediensten van de overheid gaan werken. 63 Medische Natuurwetenschappen Amsterdam - Haarlem WO Natuurwetenschappen spelen een belangrijke rol bij medische ontwikkelingen. Zo kan je de verschillende beeldvormende technieken als de MRI- en PET-scanners niet meer wegdenken uit het ziekenhuis. De medische wereld is in staat om ziektes eerder te diagnosticeren en beter te behandelen. Je denkt mee over methoden en technieken om de mens te bestuderen. 64 Bewegingswetenschappen Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Bij bewegingswetenschappen wordt het menselijk bewegen vanuit verschillende invalshoeken bestudeerd. Bijv.: hoe moet je tillen? Hoe worden spieren gestuurd? Wat is de beste rolstoel? Wat is de beste zwemtechniek? Je kunt onderzoeker, adviseur en docent worden. 65 Medische Informatiekunde Amsterdam - Haarlem WO De studie Medische Informatiekunde omvat het vakgebied dat de verwerking van de gegevens uit de gezondheidszorg tot (bruikbare) informatie bestudeert. Dit t.b.v. het besturen, beheersen en functioneren van de gezondheidszorg in al haar facetten. Het is een medisch georiënteerde studie, waarin technieken uit de informatica en informatiekunde worden toegepast bij het oplossen van medische problemen. 66 Voeding & Gezondheid Amsterdam - Haarlem WO Je verdiept je in het verband tussen voeding en gezondheid. Tijdens je opleiding komen alle aspecten van de menselijke voeding aan de orde. Vragen waarmee je je bezighoudt: wat doet je eetpatroon met je lichaam? Wat gebeurt er dan? Hoe komt onze voedingskeuze tot stand? Wat vinden mensen lekker? En welke invloed heeft dit op je gezondheid? 16

17 67 Gezondheidswetenschappen Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Gezondheidswetenschappen gaat over preventie van ziekte, de organisatie van de gezondheidszorg, infectieziekten, internationale volksgezondheidszorg en voeding en gezondheid. Je bestudeert de gezondheid van groepen mensen in de maatschappij. Veel gezondheidsproblemen gelden namelijk niet voor één enkele persoon, maar voor velen. Bijvoorbeeld huidkanker of diabetes. Je bekijkt gezondheid vanuit verschillende invalshoeken. O.a. vanuit de psychologie, biologie, economie en sociologie. Je zoekt oplossingen voor de belangrijkste gezondheidsproblemen. 68 Technische Bedrijfskunde voor de Gezondheidszorg Amsterdam - Haarlem WO Wachttijden in ziekenhuizen verkorten, patiëntendossiers elektronisch toegankelijk maken, telemonitoring van patiënten mogelijk maken, daar houdt de technisch bedrijfskundige voor de gezondheidszorg zich ondermeer mee bezig. Gebruikmakend van exacte en gedragswetenschappelijke kennis, zoals psychologie, logistiek, wiskunde, informatiesystemen en ethiek, leer je om vanuit verschillende invalshoeken naar zorgprocessen te kijken. Opgedane kennis pas je meteen in de praktijk toe, waar je leert hoe je artsen en andere zorgverleners kunt helpen hun werk sneller en beter te doen, zodat patiënten de zorg krijgen die ze nodig hebben. 69 Psychobiologie Alkmaar WO De psychobioloog zoekt naar de biologische achtergrond van psychologische processen. Hiermee kan raadselachtig, menselijk gedrag misschien verklaard worden. Ook kan er gericht gezocht worden naar behandelingen voor stoornissen als autisme, schizofrenie of de ziekte van Alzheimer. Bij de bachelor Psychobiologie leer je hoe een gezond mens in elkaar steekt, hoe het zenuwstelsel en de hersenen zijn opgebouwd en hoe menselijk gedrag ontstaat. Tijdens de opleiding doe je een stevige basiskennis biologie op en je leert ook over scheikunde, wiskunde en natuurkunde. Veel afgestudeerden komen terecht in het onderzoek, maar je kunt ook gaan werken in het bedrijfsleven, het onderwijs of de communicatie. * biologie in profiel / ** natuurkunde in profiel * ** 70 Verpleegkunde Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO De HBO-V opgeleide verpleegkundige kan overal binnen de gezondheidszorg werkzaam zijn waar verpleegkundige zorg wordt verleend, zoals in het algemeen ziekenhuis, de psychiatrie, zorg voor verstandelijk gehandicapten of de thuiszorg. In de opleiding wordt aangesloten bij de beroepswerkelijkheid. Naast het aanleren van beroepsvaardigheden en persoonlijke ontwikkeling, moet je veel leren over de bouw en het functioneren van het menselijk lichaam in gezondheid en bij ziekte. 71 Verloskundige Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO De verloskundige, ook wel vroedvrouw genoemd, is een zelfstandig medisch beroepsbeoefenaar. Verloskunde is een vierjarige hogere beroepsopleiding. Een parttime opleiding tot verloskundige is er niet. Een zware studie. Tijdens de opleiding leer je alles over de normale zwangerschap, de bevalling en het kraambed en over de complicaties die hierbij kunnen ontstaan. Het onderwijs wordt aangeboden volgens een competentiegericht curriculum. Het totaal aan stages omvat ca. 50% van de gehele studie. 72 Mondzorgkunde Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Mondzorgkunde is een praktijkgerichte opleiding, met praktisch en theoretisch onderwijs in preventie van mondproblemen. Je volgt vakken als cariologie, kwaliteitszorg en paradontologie. Je leert hoe je eenvoudige restauraties moet maken met composieten (witte vullingen) en 17

18 op welke wijze je moet boren en vullen. Mondhygiënisten spelen een onmisbare rol bij de voorlichting over mondgezondheid aan verschillende categorieën patiënten. Communicatie én contact maken met de patiënt zijn van groot belang. Daarnaast is natuurlijk de instructie en het geven van adviezen over bepaalde mondverzorgingsmiddelen en methoden essentieel. 73 Medische Beeldvormende en Radiotherapeutische Techniek Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO De MBRT-opleiding is een technisch medische opleiding. Na de opleiding ben je medisch beeldvormings- en bestralingsdeskundige (MBB) en kun je solliciteren in ziekenhuizen in binnen- en buitenland. Je kunt daar werken op afdelingen radiodiagnostiek (röntgen- en echoonderzoek), radiotherapie (bestraling) en nucleaire geneeskunde (isotopenonderzoek). Ook kun je terecht in het bedrijfsleven. De MBRT-opleiding kan na sollicitatie bij een ziekenhuis ook in duale opzet (werken en leren gecombineerd) worden gedaan. 74 Operatie/Anesthesiemedewerker / Radiologisch Laborant Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO De Operatieassistent assisteert de chirurg. Dat betekent dat je naast het begeleiden, informeren en verzorgen van een patiënt rondom de operatie de drie volgende kerntaken uitvoert: Omlopen: je vormt de schakel tussen het steriele en onsteriele werkveld. Instrumenteren: je geeft de juiste instrumenten en benodigdheden aan de medisch specialist. Hierbij is het noodzakelijk dat je vooruit kunt denken/kijken naar wat later nodig is. Assisteren: het helpen van de medisch specialist door bijvoorbeeld het operatiegebied goed in zicht te brengen. Je weet wat de behandeling inhoudt en welke complicaties daarbij kunnen optreden. Je bent een echte doener, die in staat is deze kennis bij je handelen te gebruiken. De Anesthesiemedewerker bereidt de patiënt voor op de operatie en assisteert de anesthesioloog bij het geven van anesthesie. Begeleiding van de patiënt is een essentieel onderdeel van je werk. Als je deze richting kiest, heb je een belangrijke taak bij het bewaken van de verschillende lichaamsfuncties van de patiënt rondom en gedurende de operatie. De Radiodiagnostisch Laborant verricht zelfstandig röntgenonderzoeken op de afdeling radiologie en andere afdelingen binnen het ziekenhuis, zoals de spoedeisende hulp, de operatiekamers en verpleegafdelingen. Ook assisteer je de radioloog bij verschillende onderzoeken. Je bent verantwoordelijk voor de begeleiding van de patiënt en voor de kwaliteit van de vervaardigde beelden. 75 Fysiotherapie Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Als fysiotherapeut werk je met je hoofd en met je handen. Hierbij maak je vaak gebruik van hulpmiddelen, zoals bijvoorbeeld krukken. Je hebt een hoop kennis over de motoriek -het bewegen- van het menselijk lichaam, maar je hebt ook oog voor wie je patiënt is. Je kunt mensen vaak veel verder helpen, maar dat betekent soms ook: helpen aanvaarden dat hun mogelijkheden beperkt zijn. Fysiotherapie is mensenwerk. 76 Oefentherapie-Mensendieck Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Als je het leuk en belangrijk vindt om mensen te helpen om gezond en met plezier te bewegen, is Oefentherapie Mensendieck voor jou een goede keuze. Je helpt je patiënten om een balans te vinden bij lichaamsbewegingen die ze willen en kunnen maken. Je leert mensen omgaan met hun klachten en begeleidt ze bij het bewegen in hun woon- en werkomgeving. 77 Ergotherapie Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Voor sommige mensen zijn de eenvoudigste handelingen een enorme opgave, bijvoorbeeld na een periode van ziekte of na een ongeluk. Tijdens de opleiding Ergotherapie leer je hoe je mensen kunt begeleiden en adviseren bij het uitvoeren van dagelijkse handelingen. Je adviseert 18

19 mensen en organisaties over mogelijkheden, hulpmiddelen en aanpassingen in hun werk- en woonomgeving. Of je adviseert scholen over de manier waarop kinderen met een beperking mee kunnen doen. 78 Sport en Bewegen Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Het streven naar een gezondere manier van leven en een optimale gezondheid staat volop in de aandacht in de Nederlandse samenleving. Bij het veranderen van leefstijl speelt sport en bewegen voor veel mensen een belangrijke rol. De opleiding Sport en Bewegen (Lifestyle en Gezondheid) leidt studenten op tot professional op het gebied van sport en bewegen. Je kunt je profileren op diverse taakgebieden en functies die allemaal een bijdrage leveren aan de gezondheid en het welzijn van verschillende doelgroepen (jeugd, ouderen, mensen met beperkingen en werknemers). Je kunt als beweeg- en leefstijladviseur onderzoek doen naar gezondheids- en leefstijlvraagstukken en ontwikkel je projecten. Als bewegingsdeskundige voer je door jezelf ontwikkelde beweeg- en sportprogramma s uit. Of als sportmanager binnen een sport- of fitnessbedrijf of de gemeente ben je verantwoordelijk voor projecten gericht op het verbeteren van actieve leefstijl. 79 Logopedie Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Als logopedist ben je gespecialiseerd in communicatie(problemen). Je onderzoekt en behandelt volwassenen en kinderen die problemen hebben met hun stem, spraak, taal of gehoor. Je onderzoekt en behandelt ook eet- en drinkproblemen bij zowel kinderen als volwassenen. 80 Voeding Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Bij de opleiding Voeding is het mogelijk om je interesses op het gebied van voeding en diëtetiek naar eigen smaak te combineren. Wordt het media, commercie, management, kwaliteit, lifestyle, voorlichting of patiënten? Kom zelf de veelzijdigheid van de opleiding Voeding proeven. krijgsmacht en politie 81 Integrale Veiligheid Alkmaar HBO Veiligheidsbesef heeft een hoge prioriteit in Nederland en daarbuiten. Terrorisme, rampen en allerlei vormen van zinloos geweld hebben de samenleving onder druk gezet. Bij de opleiding Integrale Veiligheid krijg je instrumenten om een goed veiligheidsbeleid op te zetten en uit te voeren. Je krijgt vakken als veiligheidsbeleid, veiligheidswetgeving, veiligheidsmethoden en -technieken, crisismanagement, strafrecht, psychologie en criminologie. 82 Koninklijke Landmacht / Koninklijke Militaire Academie Amsterdam - Haarlem - Alkmaar Het werken bij een organisatie als de Koninklijke Landmacht is wel iets anders dan werken in een normale van negen tot vijf baan. Het leven als militair is namelijk afwisselend, avontuurlijk, vaak veeleisend en soms ook lichamelijk zwaar. Voorlichting over officier voor HAVO en VWO. 19

20 83 Koninklijk Instituut voor de Marine Amsterdam - Haarlem - Alkmaar Met zowel een HAVO- als een VWO-diploma biedt de Koninklijke Marine je een aantal mogelijkheden. Afhankelijk van je vakkenpakket kun je met HAVO solliciteren voor een baan als officiervlieger, marinier, of bij de zeedienst. Met VWO heb je ook nog de mogelijkheid om officier van de technische, elektrotechnische of logistieke dienst te worden. Met je VWO-diploma volg je een wetenschappelijke opleiding. 84 Koninklijke Luchtmacht Amsterdam - Haarlem - Alkmaar Met een HAVO- of VWO-diploma kun je bij de Koninklijke Luchtmacht officier worden. Afhankelijk van je profiel kun je kiezen voor functies zoals vlieger, gevechtsleider, verkeersleider, bij techniek of operatiën. Je begint altijd met een opleiding aan de Militaire Academie in Breda. 85 Politie / Nederlandse Politie Academie Amsterdam - Alkmaar De opleiding aan de Nederlandse Politie Academie duurt vier jaar. Een greep uit de vakgebieden waarmee je te maken krijgt: strafrecht, staatsrecht, politiekunde, psychologie, informatica, bedrijfskunde, operationeel leidinggeven. Een stage bij het regiokorps is een onderdeel van de opleiding. Indien je wilt solliciteren naar een opleidingsplaats aan de Academie, dien je in het bezit te zijn van een VWO-diploma. Voor de functie van hoofdagent volg je - na de HAVO - een leertraject van minimaal 4 jaar. Tijdens dit leertraject word je opgeleid tot de functie van generalist. Er zijn theorie- en praktijkperiodes. Bij toelating tot de politie gelden heel specifieke aanvullende eisen, o.a. het hebben van de Nederlandse nationaliteit of bereid zijn deze aan te nemen, eisen t.a.v. brildragen, rijbewijs, zwemvaardigheid en lichamelijke conditie. Uiteraard is het ook belangrijk dat je niet op een negatieve manier met de politie in aanraking kwam. 86 Koninklijke Marechaussee Amsterdam - Haarlem - Alkmaar De Koninklijke Marechaussee is een politieorganisatie met een militaire status. Er is de wachtmeester (algemeen opsporingsambtenaar) voor de HAVO/VWO leerlingen en er is de officiersfunctie voor de VWO leerlingen. Wiskunde verplicht. Speciaal - beide avonden 87 Bèta-gamma/Future Planet Studies BEIDE AVONDEN Amsterdam - Haarlem - Alkmaar WO Onze samenleving kent veel complexe vraagstukken, bijvoorbeeld rond de relatie tussen mens en techniek en de toekomst van de mens op de planeet aarde. De vraagstukken die zich op deze kruisvlakken afspelen zijn niet vanuit één wetenschapsgebied op te lossen; daarvoor zijn de kennis en het gereedschap van meerdere disciplines nodig. Bij de trajecten Bètagamma en Future Planet Studies worden de exacte en sociale wetenschappen, economie en filosofie gecombineerd. Daarbij bestudeer je de materie niet alleen vanuit vakken, maar vanuit maatschappelijke relevante thema s. 88 Opleiding Docent 2e graad Voortgezet Onderwijs Amsterdam - Haarlem - Alkmaar HBO Mensen begeleiden in hun ontwikkeling is een prachtig vak. Je staat niet alleen voor de klas, je bent ook een inspirator en een coach die de weg wijst naar kennis, inzicht en oplossingen. In het eerste studiejaar doe je al werkervaring op tijdens je stage. Vanaf het derde studiejaar kun je je profileren als leraar in onderbouw HAVO/VWO, of als leraar VMBO/MBO. 20

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van de Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 36310 27 december 2013 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 15 december 2013, nr.

Nadere informatie

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Kunst en Techniek Academie voor LO Kunstzinnige Therapie Accountancy Lerarenopleiding VO (afh. Van vakrichting) Accountancy & Agribusiness Logopedie Archeologie Maatschappelijk

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 5.6, vijfde lid, van Wet studiefinanciering 2000; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 24893 4 december 2012 Regeling van de Staatsecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 1 november 2012, nr. DL/446544,

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. ARTIKEL I. WIJZIGING REGELING STUDIEFINANCIERING 2000 STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456 20 juli 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015, nr. HO&S/755131, houdende

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814.

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 20456-n1 26 januari 2016 Rectificatie: Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 juli 2015,

Nadere informatie

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met VWO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy 2. Bedrijfseconomie Ja Ec Ja Ec 3. Bedrijfskundige informatica Ja Ja Ja Ja 4. Bestuurskunde/

Nadere informatie

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen HBO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met HAVO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy Nee Nee Ja Ec + Wi A 2. Bedrijfseconomie Ja Nee Ja Ec + Wi A 3. Bedrijfskundige informatica

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO

Vooropleidingseisen WO Vooropleidingseisen WO Instroommogelijkheden met ATHENEUM-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Actuariële wetenschappen Ja Wis B Nee Nee 2. Bedrijfseconomie Ja Ja Ja Wis A 3. Bedrijfskunde Ja Ja Ja Wis A 4.

Nadere informatie

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Assistent Radiodiagnostiek en therapie?? Bewegingsagogie en Psychomot. Ther. Creatieve Therapie

CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. Zonder meer: Assistent Radiodiagnostiek en therapie?? Bewegingsagogie en Psychomot. Ther. Creatieve Therapie CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ. HAVO - HBO Zonder meer: Academie voor LO Archeologie Assistent Radiodiagnostiek en therapie?? Audiologie Beeldende Kunst en Vormgeving Bewegingsagogie en Psychomot. Ther. Circus

Nadere informatie

BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS BIJLAGE A NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN VOOR OPLEIDINGEN VAN HET WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS 1. In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel natuur en gezondheid EM: profiel

Nadere informatie

Een vakaanduiding betekent dat er toegangsrecht is indien aan de vakaanduiding is voldaan.

Een vakaanduiding betekent dat er toegangsrecht is indien aan de vakaanduiding is voldaan. Vooropleidingseisen HBO Betekenis van gebruikte tekens en afkortingen: + : toegangsrecht # : geen toegangsrecht Een vakaanduiding betekent dat er toegangsrecht is indien aan de vakaanduiding is voldaan.

Nadere informatie

1. Instroom met HAVO diploma

1. Instroom met HAVO diploma Vastgestelde OCW regeling per oktober 2008 HAVO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO Eisen voor opleidingen van het hoger onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs zoals die vanaf 1 augustus

Nadere informatie

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO Vastgestelde OCW regeling per oktober 2008 VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar HBO Eisen voor opleidingen van het hoger onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs zoals die vanaf 1 augustus

Nadere informatie

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo

havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Beroepsoriëntatie voor 4-havo havo Carrousel schooljaar 2015/2016 Dit schooljaar organiseert jouw school een havo Carrousel. Dat is beroepsoriëntatie voor 4-havo. Tijdens drie bedrijfsbezoeken maak je kennis met beroepen. Ook leer

Nadere informatie

REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012

REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek

profieldelen Cultuur en Maatschappij Economie en Maatschappij Natuur en Gezondheid Natuur en techniek profiel natuur en techniek 10. Inrichting profielen havo gemeenschappelijk deel Het gemeenschappelijk deel van elk profiel in het havo omvat de onderstaande vakken: Nederlandse taal en letterkunde Engelse taal en letterkunde maatschappijleer

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

* * * wia of wib Bedrijfskunde 8. B Business Studies * * * wia of wib 9. B Econometrics * wib wib wib 10. B Econometrics and Operations

* * * wia of wib Bedrijfskunde 8. B Business Studies * * * wia of wib 9. B Econometrics * wib wib wib 10. B Econometrics and Operations Bijlage C Lijst van dere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs. Deze eisen gelden voor 4 vwo, dus voor leerlingen die instromen in het wo vaf 2010 en vallen onder de nieuwe tweede fase.

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen in het hoger beroepsonderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig vanaf 1 augustus 2007.

Nadere vooropleidingseisen in het hoger beroepsonderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig vanaf 1 augustus 2007. Bijlage D behorende bij artikel 2, vierde lid, van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 mei 2007, nr. HO/BL/2007/3152, houdende nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL, Stenden hogeschool en hogeschool Van Hall Larenstein (versie januari 2009) In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van

Nadere informatie

Bijlage D behorende bij artikel 2, vierde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage D behorende bij artikel 2, vierde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage D (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

WO-BACHELOR - studentaantallen Economie en Recht

WO-BACHELOR - studentaantallen Economie en Recht Economie en Recht Bedrijfskunde Bedrijfs- en Consumentenwetenschappen Wageningen University 238 Bedrijfskunde Bedrijfskunde Erasmus Universiteit Rotterdam 2.204 Bedrijfskunde Bedrijfskunde Maastricht University**

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008

Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008 Vooropleidingseisen WO per 1 oktober 2008 Instroommogelijkheden met VWO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy en Controlling 2. Actuariële wetenschappen Ja Wi B Nee Nee 3. Algemene economie 4. Bedrijfseconomie

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen maandag 5 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College

Nadere informatie

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

Bijlage B, Nadere vooropleidingseisen in het hoger beroepsonderwijs, nr. HO/BL/2007/3152

Bijlage B, Nadere vooropleidingseisen in het hoger beroepsonderwijs, nr. HO/BL/2007/3152 Bijlage B behorende bij artikel 2, derde lid, van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 mei 2007, nr. HO/BL/2007/3152, houdende nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

mvt: moderne vreemde taal na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie

mvt: moderne vreemde taal na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie Bijlage D Bijlage bij de voorlichtingspublicatie Nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs bij nieuwe vo-profielen 2007 van 13 september 2006, kenmerk HO/BL-2006/33802 Nadere vooropleidingseisen voor

Nadere informatie

Vooropleidingseisen HBO

Vooropleidingseisen HBO Vooropleidingseisen HBO Instroommogelijkheden met een HAVO-DIPLOMA van het GVC Economie 1. Accountancy Nee Nee Ja Ec + Wi A 2. Advanced Business Creation Nee Nee Ja Ec + Wi A 3. Bedrijfseconomie Ja Nee

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden 1. In deze bijlage wordt verstaan

Nadere informatie

Overzicht opleidingsrichtingen. Universiteit (bachelor)

Overzicht opleidingsrichtingen. Universiteit (bachelor) Overzicht opleidingsrichtingen Universiteit (bachelor) Zorg en welzijn: Iets voor jou? Werken in zorg en welzijn... méér dan alleen witte jassen. Wat kun je allemaal worden? In de werkvelden van zorg of

Nadere informatie

VSNU - overzichtlijst bacheloropleidingen concept

VSNU - overzichtlijst bacheloropleidingen concept Aardwetenschappen Accountancy en Controlling Acheologie Actuariele wetenschappen Agrotechnologie Algemene cultuurwetenschappen KUN OUNL Algemene Economie Algemene Gezondheidswetenschappen Algemene Natuurwetenschappen

Nadere informatie

Vooropleidingseisen WO

Vooropleidingseisen WO Vooropleidingseisen WO Betekenis van gebruikte tekens en afkortingen: * : toegangsrecht # : geen toegangsrecht ( ) : keuze uit de tussen haakjes vermelde vakken. Eén van de vakken is voldoende. Een vakaanduiding

Nadere informatie

Behorende bij artikel 2, derde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Behorende bij artikel 2, derde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage B (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig tot 1 augustus 2007.

Nadere vooropleidingseisen in het wetenschappelijk onderwijs, bij de profielen in het voortgezet onderwijs geldig tot 1 augustus 2007. Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 8 mei 2007, nr. HO/BL/2007/3152, houdende nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht

HBO-Bachelor - studentenaantal Economie en Recht Economie en Recht Accountancy en fiscaal Accountancy Avans Hogeschool 556 Accountancy en fiscaal Accountancy Christelijke Hogeschool Windesheim 289 Accountancy en fiscaal Accountancy De Haagse Hogeschool

Nadere informatie

Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs

Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs Bijlage A Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs Bijlage bij de Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 28 april 2006, nr. HO/BL/2006/8595,

Nadere informatie

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein

Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein Toelatingseisen en aanbevolen vakken NHL Hogeschool, Stenden Hogeschool en Hogeschool Van Hall Larenstein In dit document is de landelijke lijst met toelatingseisen van alle opleidingen van de NHL Hogeschool,

Nadere informatie

INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 VWO. 7 januari 2015

INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 VWO. 7 januari 2015 DECANAAT INFORMATIEAVOND PROFIELKEUZE 3 VWO 7 januari 2015 Doel van deze presentatie De decanen: W. Bardoul - decaan M. Aarts - stagiaire decanaat Informatie over de profielen Het keuzetraject Traject

Nadere informatie

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu?

Op welke school zitten onze oud-werkers vmbo nu? In deze bijdrage geven de decanen van de drie afdelingen een indruk van de vervolgkeuzes van onze werkers. Die keuzes vertonen jaar in jaar uit natuurlijk fluctuaties, anderzijds geeft het beeld van één

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 21337 29 juli 2014 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 09-07-2014, nr. DL/641019, houdende

Nadere informatie

Insight Entree Profielkeuze. AMN College. Testdatum 23 april 2014 Naam. Carola Drembele

Insight Entree Profielkeuze. AMN College. Testdatum 23 april 2014 Naam. Carola Drembele AMN College Testdatum 23 april 2014 Naam Status Getest pagina 1 Menstype In de onderstaande weergave zie je jouw score per menstype. De score is berekend ten opzichte van andere leerlingen, die een profiel

Nadere informatie

Indeling van studierichtingen in het hoger onderwijs naar ISCED gebieden

Indeling van studierichtingen in het hoger onderwijs naar ISCED gebieden 1 Onderwijs 14 Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde; totaal 140 Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde; algemeen 14003 Pedagogisch-didactische studies 14006 Leraar

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen

Toelatingsvoorwaarden nieuwe profielen ECONOMIE (ECONOMICS) Accountancy ec of (ec of ) + Accountancy (Associate degree) ec of (ec of ) + Bedrijfs ec of (ec of ) + Bedrijfskunde MER ec of ec of ec of maw of Commerciële Economie (CE) ec of ec

Nadere informatie

1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief advies CDHO: Engineering Engineering AOT Techniek(deeltijd) Einde instroom: 31-12-2011 Einde opleiding: 31-12-2016 Engineering

Nadere informatie

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE C BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, TWEEDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

nr Opleiding NT NG EM CM 1. B Accountancy ec1 ec1 * wia12 of wib1 2. B Bedrijfseconomie ec1 ec1 * wia12 of wib1

nr Opleiding NT NG EM CM 1. B Accountancy ec1 ec1 * wia12 of wib1 2. B Bedrijfseconomie ec1 ec1 * wia12 of wib1 Bijlage bij de Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 6 december 2006, nr. HO/BL/2006/46873, tot wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Nadere informatie

Studie-interessetest (SIT)

Studie-interessetest (SIT) Studie-interessetest (SIT) Student 21 TalentFocus Student 1. Inleiding In dit rapport staan de studie(s) vermeld die het meest op jouw interesses aansluiten. Het rapport is gebaseerd op de antwoorden die

Nadere informatie

Indeling van opleidingsclusters in het hoger onderwijs naar ISCED-gebieden. Omschrijvingen

Indeling van opleidingsclusters in het hoger onderwijs naar ISCED-gebieden. Omschrijvingen 1 - Onderwijs 14 - Lerarenopleidingen, pedagogische studies en onderwijskunde 142 - Pedagogische studies en onderwijskunde 14203 - Pedagogiek 14206 - Onderwijskunde 14209 - Overige pedagogische studies

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden Bijlage D (Behorende bij artikel 2, vierde lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007; laatstelijk gewijzigd bij regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen

Nadere informatie

Bijlage C behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage C behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage C (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn

Nadere informatie

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

2 De keuze van de hogeschool per individuele conversie geldt voor alle opleidingsvormen, inclusief de te beëindigen varianten. 1 Beoordeling instellingsconversietabellen CDHO 1 2 Opheffing Hogeschool Positief

Nadere informatie

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Gelet op artikel 33, lid 1c, van de Wet op het voortgezet onderwijs; STAATSCOURANT Officiële uitgave van het Koninkrijk der Nederlanden sinds 1814. Nr. 32957 30 september 2015 Regeling van de Minister van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 21 september 2015, nr. HO&S/805204,

Nadere informatie

Italiaanse taal en cultuur Talen en Cult. ZO Az+Oceanie (Indonesië) Landschapsarch. en ruimtel. planning

Italiaanse taal en cultuur Talen en Cult. ZO Az+Oceanie (Indonesië) Landschapsarch. en ruimtel. planning CULTUUR EN MAATSCHAPPIJ VWO-WO BIJLAGE 3(a) Zonder meer. Literatuurwetenschap Toegepaste Commuinicatiewetenschappen Media en Cultuur Uniformberoepen: leger, politie, e.d. Algemene Cultuurwetenschappen

Nadere informatie

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Voor de aspirant-studenten die het eindexamen voortgezet onderwijs hebben afgelegd volgens de vo-profielen zoals die vanaf 1/8/2007 in het voortgezet onderwijs worden

Nadere informatie

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015

Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voorlichtingsavond HBO & WO Opleidingen woensdag 7 oktober 2015 Voor leerlingen van: Almende college, Ludger College, Ulenhof College, Rietveld Lyceum, Christelijk College Schaersvoorde, Liemers College,

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden

Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden Bijlage C (Behorende bij artikel 2, tweede lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007; laatstelijk gewijzigd bij regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen

Nadere informatie

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS havo verplichte profielvakken Vooropleidingseisen hoger onderwijs: van havo naar hbo Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie

Nadere informatie

BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs, bij de VOprofielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn

Nadere informatie

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt

Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Saxion Open 24 januari Deventer Opleidingen aanwezig op de oriëntatiemarkt Life Science, Design & Technology ROOD Economie, Management & Organisatie BLAUW - Archeologie - Biologie en Medisch Laboratoriumonderzoek

Nadere informatie

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Gelet op artikel 33, lid Ib, van de Wet op het voortgezet onderwijs;

De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap, Gelet op artikel 33, lid Ib, van de Wet op het voortgezet onderwijs; Regeling van de Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap van 2011, nr. DL/299780 houdende wijziging van de Regeling verwantschapstabel educatieve minor De Staatssecretaris van Onderwijs, Cultuur

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS vwo verplichte profielvakken Vooropleidingseisen hoger onderwijs: van vwo naar wo Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie

Nadere informatie

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS havo verplichte profielvakken Vooropleidingseisen hoger onderwijs: van havo naar hbo Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie

Nadere informatie

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

Studie Keuze Informatie Avonden (SKIA) Gids voor studie en opleiding na HAVO en VWO 2013-2014

Studie Keuze Informatie Avonden (SKIA) Gids voor studie en opleiding na HAVO en VWO 2013-2014 Informatiegids Haarlem Studie Keuze Informatie Avonden (SKIA) Gids voor studie en opleiding na HAVO en VWO 2013-2014 Een uitgave van Aob Compaz in opdracht van de kringen van schoondecanen in Kennemerland

Nadere informatie

Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007

Bijlage A behorende bij artikel 2, eerste lid, van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 Bijlage A (Bijlage behorende bij de regeling Wijziging van de regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs 2007 in verband met vervanging van de bijlagen van 1 oktober 2008, kenmerk HOenS-2008/59402)

Nadere informatie

Qompas StudieKeuze Top-50 Toplijstjes

Qompas StudieKeuze Top-50 Toplijstjes Qompas StudieKeuze Top-50 Toplijstjes www.qompas.nl Top-50 Toplijstjes Qompas StudieKeuze september 2015-december 2015 Surrounded by Talent Havo-jongens: Top-50 studies op Qompas StudieKeuze (sep-15 t/m

Nadere informatie

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS

Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS vwo verplichte profielvakken Vooropleidingseisen hoger onderwijs: van vwo naar wo Van VWO naar WETENSCHAPPELIJK ONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie

Nadere informatie

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek

creating tomorrow Bouwkunde hva techniek creating tomorrow 2013 2014 Bouwkunde hva techniek HVA TECHNIEK bouwkunde 2013-2014 Bouwkunde: studeren in dé bouwplaats van Nederland Bouwkunde studeren in Amsterdam biedt veel uitdagingen. Want als er

Nadere informatie

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven:

A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: 10 SPECIFIEKE FACULTAIRE BEPALINGEN Faculteit: Faculteit A. Hieronder is voor zover van toepassing nadere facultaire invulling per artikel gegeven: Artikel 32 Inschrijving voor cursussen 3A De student

Nadere informatie

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van VWO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs

Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs 1. In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel

Nadere informatie

BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007

BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 BIJLAGE D BEHORENDE BIJ ARTIKEL 2, VIERDE LID, VAN DE REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS 2007 Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs, bij de VO-profielen zoals die vanaf

Nadere informatie

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen

Science. De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Science De nieuwe bètabrede bacheloropleiding van de Radboud Universiteit Nijmegen Waarom een brede natuurwetenschappelijke opleiding? Je krijgt een brede natuurwetenschappelijke basis met vakken uit de

Nadere informatie

Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs

Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs REGELING NADERE VOOROPLEIDINGSEISEN HOGER ONDERWIJS April 2012 Eisen voor opleidingen van het hoger beroepsonderwijs 1. In deze bijlage wordt verstaan onder: NT: profiel natuur en techniek NG: profiel

Nadere informatie

Top-50 studies. Top-50 studies en open dagen op Qompas StudieKeuze (sep-15 t/m apr-16) www.qompas.nl. Surrounded by Talent

Top-50 studies. Top-50 studies en open dagen op Qompas StudieKeuze (sep-15 t/m apr-16) www.qompas.nl. Surrounded by Talent Top-50 studies www.qompas.nl Top-50 studies en open dagen op Qompas StudieKeuze (sep-15 t/m apr-16) Surrounded by Talent Best bekeken studies en open dagen op Qompas StudieKeuze Een aantal keer per jaar

Nadere informatie

STAGEMOGELIJKHEDEN INHOUD 1 HET CULTUURPARK. Participatiestage / Afstudeerstage. Bonaire Caribisch Nederland

STAGEMOGELIJKHEDEN INHOUD 1 HET CULTUURPARK. Participatiestage / Afstudeerstage. Bonaire Caribisch Nederland STAGEMOGELIJKHEDEN STAGE OPDRACHTEN: SOORT STAGES: VAKGEBIED: NIVEAU: STAGEPERIODE: STARTDATUM: WERKLOCATIE: RIJBEWIJS: Zie voorbeelden Participatiestage / Afstudeerstage Divers MBO HBO - WO in overleg

Nadere informatie

Rapportage Top-25 examenjaar 2014

Rapportage Top-25 examenjaar 2014 Rapportage Top-25 examenjaar 2014 www.qompas.nl Qompas Top-25 examenjaar 2014 Hoe ontwikkelt zich de populariteit van studies door de verschillende schooljaren? Qompas onderzocht de ontwikkeling van de

Nadere informatie

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe

Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3. Goirle, 26 mei 2016. Uw kenmerk : : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe Ouder(s)/verzorger(s) van leerlingen uit havo-3 en vwo-3 Goirle, 26 mei 2016 Uw kenmerk : Ons kenmerk Onderwerp : LOB-HV-1516-363/DIN/PUF/spe : studievoorlichtingsavond 2 juni2016 Geachte heer/mevrouw,

Nadere informatie

Regeling tot wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs

Regeling tot wijziging van de Regeling nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs OCenW-Regelingen de Regeling nadere vooropleidingseisen Bestemd voor: universiteiten en hogescholen; scholen voor voortgezet onderwijs; regionale opleidingencentra (ROC s). Gelet op: artikel 7.25, eerste

Nadere informatie

Rapportage Toplijsten

Rapportage Toplijsten Rapportage Toplijsten www.qompas.nl Maart 2015 - april 2015 - mei 2015 Qompas StudieKeuze favoriete studies Surrounded by Talent Inleiding In deze nieuwsbrief laten we verschillende top-10 lijstjes van

Nadere informatie

Rapportage Toplijsten

Rapportage Toplijsten Rapportage Toplijsten www.qompas.nl December 2014 - januari 2015 - februari 2015 Qompas StudieKeuze favoriete studies Surrounded by Talent Inleiding In deze nieuwsbrief laten we verschillende top-10 lijstjes

Nadere informatie

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College

Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College Havo-3, wat dan.? Informatieavond profielkeuze Porta Mosana College WO WO HBO HBO VWO 6 MBO Havo 5 VWO 5 *niet zonder meer mogelijk! TL 4 Havo 4 TL 3 Havo 3 Toekomstplan opstellen Wie ben ik? Wat kan ik?

Nadere informatie

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS

Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Van HAVO naar HOGER BEROEPSONDERWIJS Disclaimer: De lijst is gebaseerd op de officiële doorstroomeisen van het ministerie van onderwijs. Bij het overnemen van deze gegevens kunnen er tikfouten zijn gemaakt.

Nadere informatie

Bijlage C. ak: aardrijkskunde bi: biologie gr: Grieks. la: Latijn na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie

Bijlage C. ak: aardrijkskunde bi: biologie gr: Grieks. la: Latijn na: natuurkunde nl&t: natuur, leven en technologie Bijlage C Bijlage bij de voorlichtingspublicatie Nadere vooropleidingseisen hoger onderwijs bij nieuwe voprofielen 2007 van 13 september 2006, kenmerk HO/BL-2006/33802 Nadere vooropleidingseisen voor opleidingen

Nadere informatie

AviAtion Logistics 2011-2012

AviAtion Logistics 2011-2012 AviAtion Logistics 2011-2012 T TECHNIEK Aviation Logistics 2011-2012 Aviation Logistics: Slimme organisatie op de grond en in de lucht. De luchtvaart is een dynamische wereld. Het op vluchtschema laten

Nadere informatie

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar WO

VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar WO Vastgestelde OCW regeling per oktober 2008 VWO (nieuwe) doorstroomlijsten naar WO Eisen voor opleidingen van het wetenschappelijk onderwijs, bij de VOprofielen zoals die vanaf 1 augustus 2007 worden aangeboden.

Nadere informatie

Rapportage Toplijsten

Rapportage Toplijsten Rapportage Toplijsten www.qompas.nl Februari 2015 - maart 2015 - april 2015 Qompas StudieKeuze favoriete studies Surrounded by Talent Inleiding In deze nieuwsbrief laten we verschillende top-10 lijstjes

Nadere informatie

TI 6-12. Middenkader engineering

TI 6-12. Middenkader engineering TI 6-12 ineering Middenkader engineering Middenkader engineering Schooljaar 2013-2014 Techniek & Informatica Techniek Kies voor de opleiding middenkader engineering iddenkader engineering Middenkad Kun

Nadere informatie