Jaarverslag anesthesiologie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag anesthesiologie"

Transcriptie

1 Jaarverslag anesthesiologie 2013

2

3 Inhoud Voorwoord 4 1. Patiëntenzorg Operatiekamers Verloskamers Polikliniek Anesthesiologie Anesthesiesessies Mobiel Medisch Team Bonaire 8 2. Onderwijs/Opleiding Onderwijs- en opleidingscommissie Besprekingen, lesprogramma en stages Refereerbijeenkomsten, complicatiebesprekingen en lezingen Simulatieonderwijs met ADAM (AmsterDamAnesthesieMannequin) Airwaymanagement onderwijs Cursussen en workshops College s en practica Advanced Life Support onderwijs/simulatie Onderzoek Ontwikkelingen in Pijn, pijnbestrijding en palliatieve zorg Acute en Perioperatieve geneeskunde Promoties Samenwerkingsverbanden Publicaties en boekbijdragen Voordrachten Personeel 37 Jaarverslag anesthesiologie

4 Voorwoord Geachte lezer, Voor u ligt het jaarverslag van de afdeling anesthesiologie waarin de afdeling de resultaten en ontwikkelingen op het gebied van patiëntenzorg, onderwijs en opleiding, wetenschappelijk onderzoek en management presenteert. Naast alle veranderingen en uitdagingen in het VUmc ging in 2013 het werk op de afdeling anesthesiologie en de operatiekamers met goede kwaliteit door. Op alle velden werd er veel bereikt. De afdeling heeft ruim operatiekameruren gerealiseerd in een 24/7 systeem. De nieuwbouw trajecten voor 3 extra operatiekamers, de nieuwe PACU en de colloquiumruimte zijn begonnen. In 2014 krijgt de afdeling een nieuw simulatie centrum. Dertien arts-assistenten zijn hun opleiding tot anesthesioloog begonnen en zes collega s hebben hun opleiding afgerond. Jonge talenten maken vroeger kennis met de anesthesiologie en de perioperatieve geneeskunde tijdens de bachelor- en masterfase van hun basisopleiding. Topkandidaten kunnen zo vroeg in hun carrière pad in de afdeling en het VUmc geïntegreerd worden. Ook in 2013 was de palliatieve zorg een vast onderdeel van de opleiding tot anesthesioloog en samen met het hospice Kuria is het wetenschappelijk onderzoek op het gebied van de palliatieve zorg verder uitgebouwd. Op het gebied van wetenschappelijk onderzoek was 2013 voor de afdeling Anesthesiologie een goed jaar, 2 promoties werden afgerond en er is een solide basis gelegd voor de volgende promotie trajecten. Persoonlijk vond ik het bijzonder mooi dat in het afgelopen jaar 13 collega s moeder of vader geworden zijn. Ik ben vereerd om dit jaarverslag aan u te mogen presenteren en wens u veel leesplezier. Prof. dr. Stephan Alexander Loer, M. Sc. Afdelingshoofd en opleider Anesthesiologie Amsterdam, februari Jaarverslag anesthesiologie 2013

5 Patiëntenzorg 1.1 Operatiekamers Na een aantal jaren van groei zijn de resultaten van de OK met betrekking tot het aantal gerealiseerde OK-uren de afgelopen twee jaar gestabiliseerd. Net als vorig jaar komt het resultaat uit op iets minder dan uur. Er is wel een langzame maar gestadige wijziging zichtbaar in het palet van ingrepen, het aantal hoog-complexe, laag-volume ingrepen laat een gestage groei zien waardoor de gemiddelde zittingsduur van de gerealiseerde ingrepen toeneemt. Mede hierdoor bestaat nog steeds een sterkte behoefte om de OK-capaciteit op de korte en middellange termijn te laten groeien. Vanuit vrijwel alle snijdende specialismen wordt steeds sterker aangedrongen op het toewijzen van meer OK-uren, wat door de fysieke beperking van het aantal OK-ruimtes op dit moment vrijwel niet mogelijk blijkt. Oorspronkelijk was voorzien om op de locatie 6D drie nieuwe OK-ruimtes te realiseren. Helaas heeft de toenmalige Raad van Bestuur medio 2012 besloten om hier in plaats van 3 OK s een tweetal angiokamers, welke deels ook door de afdeling Radiologie zullen worden gebruikt, en één Endo-OK te realiseren. Dit betekent dat na het realiseren van dit bouwproject er slechts beperkt extra ruimte zal zijn voor de zo gewenste uitbreiding ten behoeve van de snijdende specialismen. Het werkplekmanagement beziet deze ontwikkeling met de nodige zorgen. Door de opleidingsinspanningen van de afgelopen jaren en de ontwikkelingen op de arbeidsmarkt was de formatie en de teamsamenstelling stabiel. Het vergt echter een continue inspanning, met name met betrekking tot opleiding, om deze situatie in de komende jaren zo te houden. We achten het waarschijnlijk dat de situatie op de arbeidsmarkt zich in de nabije toekomst weer in een voor ons nadelige toestand zal veranderen. De bouw van de nieuwe recovery/pacu op de 6e etage is in 2013 bijna afgerond en deze is ook al gedeeltelijk in gebruik genomen. De opening van de gehele afdeling zal in 2014 plaats vinden. 5

6 Zittingen Electief ,1% 76,2% 78,7% 78,3% 78,0% Niet-electief ,9% 23,8% 21,3% 21,7% 22,0% TOTAAL % 100% 100% 100% 100% Zittingen per specialisme Cardio-thoracale Chirurgie ,6% 4,4% 4,3% 4,8% 5,9% Verloskunde en Gynaecologie ,7% 11% 10,1% 11,0% 10,5% Heelkunde ,6% 22,1% 21,1% 20,5% 19,2% Kinderchirurgie ,1% 3,8% 4,2% 4,0% 4,1% Keel-, Neus- en Oorheelkunde ,9% 13,4% 13,0% 13,0% 12,3% Mondziekten, Kaak- en Aangezichtschirurgie 3,9% 3,4% 3,2% 3,5% 3,0% Neurochirurgie ,6% 5,6% 5,6% 5,3% 5,7% Oogheelkunde ,7% 10,1% 9,4% 9,2% 9,6% Orthopedie ,6% 6,5% 6,2% 5,7% 5,9% Plastische-, Reconstructieve en Handchirurgie 4,4% 5,9% 6,0% 6,0% 6,0% Urologie Kinderen ,6% 2,2% 2,2% 2,2% 2,3% Urologie ,0% 2,4% 2,7% 2,5% 2,9% Diversen ,3% 9,1% 12,0% 12,3% 12,6% TOTAAL % 100% 100% 100% 100% 6 Jaarverslag anesthesiologie 2013

7 1.2 Verloskamers De afdeling anesthesiologie biedt 24 uur per dag mogelijkheid tot epidurale pijnbestrijding bij de bevalling. De epiduralen worden op de verloskamers geprikt. In 2013 bedroeg het aantal 464, dat ligt rond de 30% van het totaal aantal bevallingen. Remifentanil PCA (patient controlled analgesia) wordt op indicatie aangeboden bijvoorbeeld wanneer er een contraindicatie is voor een epiduraal. 1.3 Polikliniek Anesthesiologie Preoperatieve Screening In 2013 werden 9672 patiënten preoperatief gescreend. Daarvan werden 65 patiënten in het multidisciplinaire IC-hoogrisico overleg besproken. Dit overleg bestaat vanaf 2012 en vindt tweewekelijks plaats. De bedoeling is, met alle betrokken specialisten de patiënten met ernstige comorbiditeiten gepland voor een hoog-risicoingreep stelselmatig te bespreken. Vaste leden van dit overleg zijn naast de hoofdbehandelaar en de betrokken specialisten zoals longarts en cardioloog de intensivisten en de anesthesiologen. De anesthesioloog, die de patiënt beoordeelt op de POS, heeft een belangrijke signalerende rol. Door het aanmaken van een apart digitaal hoogrisico -dossier op de POS zijn automatisch alle leden op de hoogte. Alle te bespreken hoogrisico-patiënten verschijnen in Mirador op een To-Do-lijst. Tijdens dit overleg legt de hoofdbehandelaar de operatie indicatie en wijze van operatie uit. De anesthesioloog completeert de casus vanuit comorbiditeiten perspectief. De mede behandelende specialisten doen een orgaan-specifieke uitspraak. Samen met de intensivist wordt het perioperatief risico-profiel en mogelijke optimaliseringsmaatregelen besproken. In 2013 werden van de 65 patiënten die werden besproken, 5 patiënten afgekeurd. Verdere 5 patiënten werden niet geopereerd om andere redenen, bijv. starten van een andere behandeloptie. Deze manier van overleg wordt door alle specialisten als waardevol en nuttig voor de patiënt ervaren. Pijnpoli De interne en externe context waarin onze Pijnpolikliniek ingebed is veranderd. De invoering van de interne prestatiebekostiging houdt in, dat we keuzes moeten maken en onze focus moeten richten op duurzame zorgproducten, die bij ons passen als academisch pijncentrum. Daarnaast verandert het zorglandschap om ons heen, geïnitieerd door de overheid, zorgverzekeraars en onze peer s. Dit is het juiste moment, om onze Pijnpolikliniek te transformeren naar een Excellence Center met onderscheidende kenmerken op het gebied van zorg, onderwijs en onderzoek. In het kader van dit Change Management is hoogleraar pijnbestrijding prof. Maarten van Kleef in 2013 bij ons begonnen. Met hem samen is op basis van onze gezamenlijke visie een strategieplan gemaakt, die we de volgende jaren zullen realiseren. De Pijnpolikliniek heeft 1882 interventionele behandelingen doorgevoerd. 1.4 Anesthesie en sedatie sessies In 2013 zijn er 2103 geregistreerde verrichtingen onder narcose gedaan buiten de OK s. We hebben 3 sedatie praktijk specialisten opgeleid. In september is er gestart met 1 sedatie sessie per week op de afdeling MDL onder supervisie op afstand door een anesthesioloog. Budget voor opleiding en uitbreiding van ingrepen onder sedatie is eind 2013 toegekend. Voor de ECT behandelingen is een behandelkamer met uitslaapkamer gebouwd in de westflank op de locatie GGZ in Geest. In de sedatie commissie is een tweede anesthesioloog opgenomen. Er is een format gemaakt voor protocollering van de sedaties die verschillende afdelingen zelf uitvoeren. Scholing van verpleegkundige en artsen die dit uitvoeren is gestart. 1.5 Mobiel Medisch Team Als Traumacentrum heeft het VUmc een aantal taken op het gebied van de traumazorg, zoals de opvang en behandeling van ernstige ongevalpatiënten, en de inzet van een Mobiel Medisch Team (MMT) om Jaarverslag anesthesiologie

8 medisch-specialistische zorg aan acuut bedreigde patiënten buiten het ziekenhuis te leveren. Bij het vervullen van deze taken speelt de afdeling Anesthesiologie een belangrijke rol. Sinds de oprichting van het Helikopter-MMT in 1995 heeft de afdeling meer dan 50% van de diensten voor haar rekening genomen. In 2013 werden meer dan 65% van de diensten ingevuld door stafleden van de afdeling Anesthesiologie. Sinds de invoering van de functie van Chief Doctor binnen de organisatie van het Trauma-centrum wordt deze functie vervuld door een staflid Anesthesiologie. De huidige Chief Doctor is H.M.T. Christiaans, zijn plaatsvervanger is S. Greuters. Sinds 17 februari 2011 is het MMT 24 uur per dag inzetbaar met de helikopter vanaf de daklocatie op het VUmc. Behalve met de helikopter is het MMT ook inzetbaar over de weg met het MMT-voertuig. Vooral in Amsterdam zelf en s nachts bij inzetten in de regio of wanneer de weersomstandigheden de inzet van de helikopter verhinderen wordt dit MMT-voertuig ingezet. In 2013 zijn er in totaal 2135 oproepen voor het MMT geweest. Dit is het hoogste aantal oproepen sinds de start van het helikopter-mmt in het VUmc. Circa 1350 oproepen zijn met de helikopter uitgevoerd en de overige oproepen zijn met het voertuig verricht. Het cancelpercentage in 2013 lag gemiddeld op 49 %. Het Helikopter- MMT van het Netwerk Acute Zorg-VUmc (NAZ-VUmc) werkt ook intensief samen met de afdeling Anesthesiologie op het gebied van training (waarbij met name intensief gebruik gemaakt wordt van het Simulatielaboratorium ADAM ), voor zowel de skills-trainingen als ook de communicatietrainingen. Ook voor het onderzoek is een intensieve samenwerking met de afdeling Anesthesiologie onontbeerlijk, vooral binnen de ALARM onderzoeksgroep. De focus van dit onderzoek ligt op de vitale parameters van onze patiëntenpopulatie. In 2013 is ook het onderzoek naar de behandeling van traumatische hersenletsel voortgezet (Brainprotect) en in de registratie volledig geïntegreerd. Dit onderzoek wordt gefinancierd vanuit de Hersenstichting en staat onder leiding van Patrick Schober. Ook is in 2013 geparticipeerd op onderzoeksgebied met de afdeling Traumatologie van het VUmc. Daarnaast werd ook theoretische scholing verzorgd aan ambulance personeel. Samen met de drie andere Helikopter-MMT s in Nederland wordt continu gewerkt aan het bijwerken van de Richtlijnen MMT in Nederland. 1.6 Bonaire Sinds 1 januari 2011 wordt er via de jumelage VUmc 1 anesthesioloog uit VUmc en 1 anesthesioloog uit het AMC uitgezonden om te werken in het Fundashon Mariadal ziekenhuis te Kralendijk, Bonaire. Het betreft een ziekenhuis met 36 bedden en 6 special care bedden en een 2 tal verpleeghuis afdelingen. Er zijn poliklinieken van diverse specialismen en 1 operatiekamer. Daar worden 2 dagen in de week heelkundige ingrepen gedaan 1 dag gynaecologie en verloskunde en 2 dagen orthopedie met zo nu en dan een OK door een visiterende andere snijdend specialist uit Curaçao zoals KNO of mondheelkunde. Dit ziekenhuis voorziet ook in alle opvang die er op het eiland geschieden moet, de SEH vangt ook reanimaties, zeer zieke patiënten en trauma patiënten op. Deze kunnen allen niet behandeld worden in het ziekenhuis zelf en moeten daarom overgeplaatst worden naar een ziekenhuis elders zoals Aruba, Colombia of Curaçao. Hiervoor is een ambulance vliegtuig ingericht, een learjet, waar ook grote afstanden mee overbrugd kunnen worden. In juli 2013 is dit vliegtuig voor dit doel in gebruik genomen en maakt naar schatting ongeveer 200 vluchten per jaar. Van de anesthesioloog wordt verwacht anesthesie te geven op OK, de trauma en andere opvang te doen op de SEH en als MMT, is verantwoordelijk voor de special care soms functionerend als intensive care en patiënten te begeleiden met de airambulance naar een ziekenhuis elders. In 2013 zijn Caroline Hoedemaker, Saskia Dettwiler, Lothar Schwarte, Gert Scheepstra en Deridre Thone op Bonaire werkzaam geweest. Fundashon Mariadal, Kralendijk, Bonaire J F M A M J J A S O N D C.J. Hoedemaker S. Dettwiler L.A. Schwarte D.H. Thöne G.L. Scheepstra J.M. Vieveen 8 Jaarverslag anesthesiologie 2013

9 2 Onderwijs/Opleiding 2.1 Onderwijs- en opleidingscommissie De onderwijscommissie is verantwoordelijk voor de organisatie en coordinatie van alle onderwijs- en opleidingsaspecten voor en door de afdeling Anesthesiologie en komt iedere twee maanden bij elkaar. Het doel is de continue verbetering van de kwaliteit van de opleiding en het onderwijs waarbij ook de wetenschappelijk vorming van de AIOS een rol speelt. De afdeling streeft er naar om een van de beste opleidingen in Nederland aan te bieden aan jonge hoog gemotiveerde top talenten. Het Handboek Opleiding Anesthesiologie VUmc is herzien. Met dit handboek willen we een lokale leidraad geven. Naast de landelijke opleidingsstructuur, wordt het onderwijs en de beoordelingen beschreven en voorbeelden van de gebruikte formulieren getoond. Daarnaast worden er een aantal praktische handleidingen en instructies voor AIOS en docenten gegeven. Het opleidingsplan sluit aan bij het landelijke gemoderniseerde opleidingsplan dat door de werkgroep Modernisering Curriculum Anesthesiologie opgesteld werd. 2.2 Besprekingen, lesprogramma en stages DAGELIJKS GENERAAL RAPPORT Doel: Overdracht van patiënten die tijdens de dienst of bij het wisselen van de dienst nog onder de hoede van de afdeling anesthesiologie vallen, mededelingen van de leiding van de afdeling, bespreking van de dagelijkse agenda. Frequentie: I edere ochtend van 7:30 tot 7:45 Spreker: Dienstdoende AIOS PROBLEEMOPLOSSENDE OVERDRACHT Doel: Bespreking van de problemen en complicaties tijdens het OK programma van die dag en het bespreken van complexe patiënten die zullen worden geopereerd op de volgende dag. Frequentie: Iedere maandag, woensdag, donderdag en vrijdag van 16:30 17:00. Sprekers: Aanwezige AIOS en staf leden PIJNBESPREKING, PALLIATIEVE ZORG Doel: Bespreking van bijzondere pijnpatiënten of pijnsyndromen. Frequentie: Iedere dinsdag van 16:30 17:00 Sprekers: Pijnteam COMPLICATIEBESPREKING Doel: Bespreking van complicaties binnen de anesthesiologie en intensive care. Frequentie: Iedere 2e donderdag van de maand van 17:00 19:30 uur Sprekers: Stafleden en AIOS Anesthesiologie en Intensive Care REFEREEROCHTEND Doel: Thema ochtend waarop literatuur en klinische inzichten ten aanzien van een voor de anesthesiologie relevant onderwerp worden besproken. Frequentie: Maandelijks tijdens OK-werkoverleg van 7:30 9:00 uur. Sprekers: Eén staflid en twee AIOS RESEARCHBESPREKING Doel: Bespreking van lopend onderzoek binnen de afdeling. Frequentie: Iedere 4e woensdag van de maand van 17:00 18:00 uur. Sprekers: Stafleden en AIOS STUURGROEP WETENSCHAPPELIJK ONDERZOEK ANESTHESIOLOGIE Doel: Bespreking van lopend onderzoek binnen de afdeling. Frequentie: Iedere 3e maandag van de maand van 17:00 18:00 uur. Sprekers: Afdelingshoofd en researchgroep AIOS/OPLEIDER-OVERLEG Doel: Bespreking van lopende zaken binnen de opleiding op het gebied van o.a. stages, onderwijs en wetenschap. Frequentie: Iedere 2e woensdag van de maand van 16:30 17:30 uur. Sprekers: Opleider, plv. opleider en AIOS Jaarverslag anesthesiologie

10 AB-ONDERWIJS Elke woensdagmiddag vindt het AB-onderwijs aan de AIOS plaats. De eerste twee uur wordt besteed aan onderwijs ten behoeve van het A en B examen van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie. Dit onderwijs wordt verzorgd door de AIOS zelf, waarbij hoofdstukken uit de examenstof worden voorbereid en gepresenteerd aan alle aanwezige AIOS en een staflid. Tijdens deze presentaties worden regelmatig kritische vragen gesteld door zowel de stafleden als AIOS waarbij met name gelet wordt op de praktische en klinische consequentie van de behandelde theorie. Het tweede deel van elke woensdagmiddag wordt besteed aan probleem gestuurd onderwijs (PGO). Hierbij wordt aan de hand van een door de taskforce PGO van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie vastgestelde casus door een groep AIOS een probleem geanalyseerd en uitgewerkt. Deze groepen worden begeleid door een staflid c.q. tutor die als taak heeft het hele proces te sturen. Tevens vindt er drie keer per jaar anatomisch onderwijs plaats in de snijzaal waar de bovenste- en onderste extremiteiten en rug worden behandeld. De AIOS bezoeken iedere drie maanden Hospice Kuria waar ze onderwijs krijgen in de pijn- en palliatieve zorg. 1x per maand wordt er AB-onderwijs gegeven in samenwerking met de afdeling anesthesiologie van het AMC. De eerste jaars AIOS krijgen dan wisselend onderwijs of in het VUmc of AMC. Ditzelfde geldt voor de tweede jaars AIOS Anesthesiologie van het VUmc en AMC. Anesthesie technieken IV R.A. Bouwman Welkom, introductie, schriftelijke kennistest L. Schwarte Intraoperatief vochtbeleid en keuze van infuusvloeistoffen bij volwassenen en kinderen R.A. Bouwman De rol van TEE bij niet-cardiale chirurgie D.H. Thöne Het kan ook U gebeuren: brand op de operatiekamer S. Greuters Veiligheidsaspecten in de anesthesiologie Pijngeneeskunde I W.W.A. Zuurmond Chronische pijn: ziekte of klacht K. Stoecklein Diagnose en therapie van chronische rugklachten W.W.A. Zuurmond Kankerpijn B.A.A. Huisman Beslissingen rond het levenseinde R.A. Bouwman Afsluiting Stages AIOS Opleidingscluster VUmc Ten behoeve van het perifere tweede jaar is een zogenaamd opleidingscluster door perifere ziekenhuizen en het VU medisch centrum geformeerd. De vertegenwoordigers van de ziekenhuizen voeren ieder kwartaal overleg over de voortgang van de stages en de individuele AIOS. CD-ONDERWIJS Naast de Centrale Cursus Anesthesiologie van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie wordt door een aantal UMC s het gezamenlijk CD-onderwijs georganiseerd. De opzet is om praktisch en interactief onderwijs te geven aan derde en oudere jaars AIOS ten behoeve van het C- en D examen van de Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie. Het onderwijs vindt de 1e en 3e woensdag van de maand plaats in de verschillende UMC s. Het programma zoals die door de afdeling anesthesiologie van het VUmc in 2013 was georganiseerd: 10 Jaarverslag anesthesiologie 2013

11 Westfries Gasthuis, Hoorn Opleider: dr. J.P. Hering J F M A M J J A S O N D H.R.W. Touw T.A. van Veelen C.S.E. Bulte M. Pascha Y. Jonker Spaarne ziekenhuis, Hoofddorp Opleider: C.W.P. van der Hoeven J F M A M J J A S O N D P.V. Dong A.C.M. Brinkman B.R.N. Schieveld J.R.C. Schreinemakers V.M. Knaake Medisch Centrum, Alkmaar Opleider: H.S. Traast J F M A M J J A S O N D S.P. de Wolf A.G.E. v.d. Spoel K.W.L. v. Deutekom R.M. Bijkerk M.J.A. Valk A.H. Gjaltema F.R. de Man Sint Lucas Andreas Ziekenhuis, Amsterdam Opleider: dr. M.J.L.J. van den Elsen J F M A M J J A S O N D A.M. van Norel N. Verstoep P. Schraverus Zaans Medisch Centrum, Zaandam Opleider: dr. M.A. de Leeuw J F M A M J J A S O N D Y.J.M. Hagen P.R. de Wit Stage intensive care Tijdens het derde jaar van de opleiding tot anesthesioloog worden de AIOS 12 maanden in het specialisme intensive care opgeleid. Drie maanden hiervan kunnen zij op de kinder-ic volgen. Afdeling Intensive Care Volwassenen en Medium Care, VUmc Opleider: prof.dr. A.R.J. Girbes J F M A M J J A S O N D A.M.C. Craenen M.P.A. Hoefeijzers L.H. ter Horst K. Noordermeer J. Stens W.D. Lubbers V.A. Viersen P.V. Dong S.P. de Wolf Afdeling Intensive Care Kinderen, VUmc Opleider: dr. D.G. Markhorst J F M A M J J A S O N D K. Noordermeer L.H. ter Horst M. Hoefeijzers J. Stens V.A. Viersen P.V. Dong Pijnstage Afdeling Anesthesiologie, VUmc Opleider: prof.dr. W.W.A. Zuurmond J F M A M J J A S O N D M.E. Langemeijer S. van Rijswijk A.L. van Waart B. van den Berg A.M.C. Craenen L.H. ter Horst M. Hoefeijzers J. Stens K. Noordermeer Jaarverslag anesthesiologie

12 Verdiepingsmodule In het 5e jaar van de opleiding anesthesiologie volgt de aios gedurende 6 maanden één verdiepingsmodule. Algemene Anesthesiologie (coördinatoren: prof.dr. S.A. Loer en dr. R. Krage) VUmc J F M A M J J A S O N D C.W. Buiter R.J. Colenbrander Anesthesiologie Cardio / thorax / vaat (coördinatoren: J.R. de Jong en J.W.A. Romijn) VUmc J F M A M J J A S O N D W.J. Mulder Kinderanesthesiologie (coördinatoren: J.A. Dertinger en C.J. Hoedemaker) VUmc J F M A M J J A S O N D R.J. Colenbrander Pijngeneeskunde en Palliatieve Zorg (coördinatoren: prof.dr. W.W.A. Zuurmond en dr. K. Stoecklein) VUmc J F M A M J J A S O N D K.M. Szadek Intensive Care Volwassenen (coördinator: prof.dr. A.R.J. Girbes) VUmc J F M A M J J A S O N D R.J. Vaessen J.R. Leemreis M.J.C.H. Fieren Intensive Care Volwassenen AMC (coördinator: prof.dr. M. Vroom) AMC J F M A M J J A S O N D H.J. Scholten 12 Jaarverslag anesthesiologie 2013

13 2.3 Refereerbijeenkomsten, complicatiebesprekingen en lezingen Datum Sprekers Titel L. Sipkens P. Schraverus M. Pascha J. Leemreis X. van Waart Y. Jonker A. Craenen A. Gjaltema R. Colenbrander A. v. den Berg M. Valk F. de Man P. de Wit M. Hoefeijzers M. Kim L. ter Horst S. van Rijswijk K. Noordermeer M. Both W. Lubbers M. Dieben J. Stens Fietsergometri als hulpmiddel bij de pre-operatieve screening Anesthesiologische implicaties van de nieuwe orale anticoagulantia O2 en de long O2 en het hart Technologie en de anesthesiologie: Vriend of vijand? Niet lullen, maar vullen. Maar waarmee dan?? Rechtbreien of rechtzetten? Blokjes, echo & all that stuff Adenotonsillectomie bij kinderen; huidige richtlijn en update van literatuur Koorts bij epidurale analgesie? Continue infusie of PCEA? Reanimeren: hands off or hands on Metastasering; maken wij een verschil? Haarlemmerolie in Amsterdam? de pro s en de con s van dexamethason Complicatiebesprekingen Naast de dagelijkse besprekingen van complicaties, incidenten en problemen organiseert de afdeling maandelijkse complicatiebesprekingen waar met name interdisciplinaire aspecten uitvoerig besproken worden. Deze besprekingen worden met de even maanden gezamenlijk georganiseerd met de Intensive Care Volwassen. Het doel van de complicatiebespreking is te leren van elkaars inzichten door het bespreken van complicaties die recentelijk op de operatiekamers, binnen het MMT en op de IC hebben plaatsgevonden. Aan de bespreking werd deelgenomen door stafleden, AIOS en fellows van beide afdelingen. Een complicatie wordt gepresenteerd door een staflid en een AIOS/ fellow. Het karakter van de complicatiebespreking is strikt vertrouwelijk. De bespreking vindt maandelijks plaats en er is ruimte voor 1 of 2 casussen. In 2013 zijn o.a. de volgende casussen in de complicatiebespreking aan de orde geweest: Jaarverslag anesthesiologie

14 Datum Sprekers Titel R. Vaessen S. van Rijswijk D. Thöne J. Vieveen Y.M. Lai A Nieuwenhof W.J. Mulder E. Lust N. Witsen X. van Waart W. Lubbers C. Hoedemaker S. Greuters B. Huisman L. Tjon Soei Len E. Lust J. Vieveen R.J.A. van Moorselaar J. Vieveen Paraparese na epidurale anesthesie De top, meer dan een procedure Talk, breath and life Bolletjes slikken en je hart gat vertikken Een centraal veneuze katheter in de arteria carotis. Kan dat iedereen gebeuren? Thoraxfoto overbodig? Het mag geen uren duren Geen pijl op te trekken Een en al instinker, stink er niet in Decubitus na epiduraalanesthesie CO2 sample line en APL knop Be aware Te goed is ook niet best, deel 2 Een gecompliceerde nefrectomie Bloed goed? LEZINGEN Datum Sprekers Titel dr. Markus Klimek Postoperatieve pijnbestrijding een plek voor Metamizol (Novalgin )?! 14 Jaarverslag anesthesiologie 2013

15 2.4 Simulatieonderwijs met ADAM 2013 werd het jaar voor het ADAM familie dat er afscheid genomen moest worden van het oude vertrouwde simulatie centrum. Sinds 2007 hadden het oude secretariaat en de assistentenkamer dienst gedaan als simulatieruimte en controlekamer. In augustus kwam hier met een ferme klap van de slopershamer een einde aan. Deze klap markeerde gelukkig niet alleen een einde maar ook een nieuw begin. Na de oplevering van de nieuwe Spoed Eisende Hulp werd op de plaats van de oude SEH direct begonnen met de voorbereidingen van de bouw van het nieuwe simulatie centrum welke medio 2014 zal worden opgeleverd. Omdat er niet meer over een eigen ruimte beschikt kon worden werd vanaf de tweede helft van 2013 in het gloednieuwe simulatiecentrum van onze collega s van de afdeling Intensive Care. Door deze samenwerking konden de meeste cursussen toch gewoon doorgaan, zei het dat enige improvisatie wel vereist was. e Trainingen M2 Studenten: Het belang van goede communicatie en teamwork kan niet vroeg genoeg onderstreept worden. Tijdens een terugkomdag wordt met coassistenten op de simulator een anesthesie inleiding gedaan. Gedurende deze sessie van een uur worden de medisch inhoudelijke en technische aspecten van de anesthesie besproken, alsmede de uitdaging van het werken in teamverband. Anesthesie en OK Teams: Wederzijds begrip aan beide kanten van het operatie doek is essentieel voor een goede samenwerking. Om dit begrip te kweken worden beide teams regelmatig samen getraind. Zowel vakinhoudelijke zaken als communicatie komen tijdens deze training aan bod. Anesthesie introductie dag en cursus Enkele dagen na het begin van de opleiding worden de nieuwe AIOS uitgenodigd voor een introductiedag. Gedurende deze dag wordt een anesthesie inleiding gedaan en een epiduraal geprikt op de simulator naast dat het reilen en zeilen op de afdeling en zaken als de Passport procedure worden besproken. De introductie cursus is een twee daagse cursus waar theorie en praktijk afgewisseld worden. CRM, teamwerk, luchtwegmanagement, en de zorg voor de acute patiënt worden besproken en geoefend. AIOS Sessies De NVA schrijft voor dat elke AIOS anesthesie minimaal een maal per jaar op de simulator wordt getraind. Ook in 2013 is deze doelstelling, ondanks gebrek aan een eigen simulatieruimte gehaald. Kinderanesthesie Het kindersimulatieteam werd dit jaar uitgebreid met Caroline Eickhoff. Als gevolg van de sloop konden helaas niet alle trainingen doorgang vinden wat door de assistenten als een groot gemis werd beschouwd, daar deze training altijd met veel enthousiasme wordt ontvangen. Shockroom Reanimatie en Trauma simulatie, Het TEAMS project Al sinds drie jaar wordt de opvang van de reanimatie en trauma patiënt in teamverband geoefend. Zoals bekend schort het vaak niet aan de kennis om deze patiënten te behandelen maar aan een gecoördineerde aanpak van de zorg. Deze trainingen zijn dan ook vooral op het laatste element gericht. In het kader van het TeAMS-VU project, een project waar competentie gerichte training voor specialisten plaats vindt volgens het CanMEDS model, werden dit jaar ook medisch specialisten aan de teams toegevoegd. Zoals eerder vermeld werd in 2013 de nieuwe SEH geopend. De trainingen bleken ook een uitstekende manier om pas geopende shockrooms te testen. TOST (training obstetrische spoed en trauma) Ook dit jaar gaf de ADAM groep weer BLS en teamtraining op de afdeling verloskunde in het kader van de TOST- dagen (voorheen MOET). Doordat dit jaar ook medewerkers van de afdeling Gynaecologie en Verloskunde werden opgeleid tot simulatie instructeur kon een belangrijk deel van deze training door en Jaarverslag anesthesiologie

16 voor de eigen afdeling worden georganiseerd. ACLS training Tijdens deze 3 daagse cursus, die al sinds 1999 georganiseerd wordt, worden alle leden van het reanimatieteam (AIOS anesthesie, cardiologie, interne geneeskunde en anesthesie medewerkers) getraind om zelfstandig te kunnen functioneren binnen dit team. Kindergeneeskunde In samenwerking met de afdeling kindergeneeskunde werden trainingen gegeven voor de AIOS kindergeneeskunde. De training richtte zich op de behandeling van het acuut zieke kind waarbij zowel de medisch-inhoudelijke aspecten als wel communicatie aan bod kwamen. SAMT Ook dit jaar waren alle plekken voor deze moeilijke luchtweg cursus voor anesthesisten en intensivisten weer gevuld. Voor 2014 stromen de aanmeldingen ondertussen weer binnen. EuSIM In november werd voor het eerst een simulatieinstructeurscursus georganiseerd. Deelnemers van binnen en buiten de VU werden getraind in het organiseren van simulatie onderwijs en het debriefen van scenario s. AMC AIOS sessies Collegae van het AMC trainde in 2013 hun AIOS in samenwerking met leden van het ADAM team. Congressen Ralf Krage was in 2013 als co-chair lid van het planning committee van de IMSH (ational Meeting for Simulation in Healthcare) in Orlando (3000+ deelnemers). Tijdens de IMSH, de ESA in Barcelona, de SESAM (Society in Europe for Simulation Applied to Medicine) in Parijs en de DSSH (Dutch Society for Simulation in Healthcare) in Amsterdam werden verschillende workshops en lezingen gehouden door leden van het ADAM team. Ralf Krage werd in juni in Parijs verkozen tot voorzitter van SESAM. De ADAM familie Alle bovenstaande activiteiten waren alleen mogelijk door alle gemotiveerde instructeurs! In 2013 waren dit: Ralf Krage, Dick van Groeningen, Micha Erwteman, Jürgen Dertinger, Saskia Dettwiler, Caroline Eickhoff, Ludmilla Garmers, Douglas Helfferich, Hans Huitink, Olaf Meulstee, Janneke Ringersma, Axel Schauer, Jenny Vieveen, Nienke Zwarter. 2.5 Airway Management Onderwijs FIVE In 2013 werd twee maal een Flexibele Intubatiecursus Voor Eerstejaars (FIVE) georganiseerd voor 2 x 8 AIOS anesthesiologie. Inmiddels zijn meer dan 60 AIOS en 15 stafleden getraind. De cursus wordt georganiseerd door Hans Huitink, Ralf Krage, Axel Schauer, Rudo Tijink, Dick van Groeningen, Rico Rinkel en Bas van de Berg. SAMT Er werd in 2013 drie maal een SAMT simulation based airway management training georganiseerd op het ADAM simulatie lab. Er werden 60 AIOS en medisch specialisten getraind AIRWAY MANAGEMENT ACADEMY In 2013 werd de Airway Management Academy opgericht door Hans Huitink. Samen met VUmc en een nationaal en internationaal netwerk van airway management experts heeft de Airway Management Academy tot doel de patient veiligheid rondom airway management te vergroten. Gezondheidzorg professionials die te maken hebben met airway management kunnen cursussen volgen op maat. De 16 Jaarverslag anesthesiologie 2013

17 Airway Management Academy is non-profit en werkt samen met een aantal grote organisaties zoals Lifebox Foundation en Clinical Human Factors Group. In oktober 2013 werd de eerste cursus georganiseerd en in totaal zijn er 5 cursussen georganiseerd in 2013, te weten, Videolaryngoscopy, Awake flexible optical intubation, Airway rescue, Seconds before disaster multidisciplinary case discussions en Head and neck radiology course for dummies. De Airway Management Academy heeft een eigen website en een eigen multimedia website waar innovatieve digitale content is te zien INTERNATIONALE ACTIVITEITEN Pre course Euroanaesthesia meeting European Airway Management Society Barcelona 2013: Hans Huitink heeft met Dick van Groeningen namens de European Airway Mangement Society en subcommittee Airway Management van de ESA voor de European Airway Management Society een airway management simulatie workshop verzorgd voor 14 groepen van 6 internationale anesthesiologen op 3 juni Hans Huitink heeft in Istanbul Turkije een workshop verzorgd over camera in tube intubation voor 150 internationale deelnemers in groepen van Cursussen en workshops door de afdeling georganiseerd - PERIOPERATIEVE HEMOSTASE: STOLLING & ANTISTOLLING. ORGANIZING COMMITTEE AND LECTURER. VUmc Amsterdam, 13 maart SAMT CURSUS, SIMULATION BASED AIRWAY MANAGEMENT TRAINING IN ANESTHESIOLOGY AND INTENSIVE CARE VUmc Amsterdam, 18 & 19 januari 2013 en 12 & 13 april 2013 en 8 & 9 november FIVE CURSUS, FLEXIBELE INTUBATIECURSUS VOOR EERSTEJAARS VUmc Amsterdam, 12 maart 2012 & 26 maart 2013 en 10 & 24 september VIDEOLARYNGOSCOPY VUmc Amsterdam/Airway Management Academy, 17 oktober AWAKE FLEXIBLE OPTICAL INTUBATION VUmc Amsterdam/Airway Management Academy, 19 oktober AIRWAY RESCUE COURSE VUmc Amsterdam/Airway Management Academy, 28 november HEAD AND NECK RADIOLOGY COURSE FOR DUMMIES VUmc Amsterdam/Airway Management Academy, 12 december SECONDS BEFORE DISASTER, multidisciplinary airway case discussions VUmc Amsterdam/Airway Management Academy, 17 december 2013 Jaarverslag anesthesiologie

18 2.7 College s en practica In 2013 werden verschillende onderwijstaken binnen de Bachelor en Master van VUmc-compas gecontinueerd, en de afdeling leverde daarmee een belangrijke bijdrage aan het facultaire onderwijs. Dr. D.P. Veerman is vice-coördinator van de cursus Homeostase (1e jaar) in het VUmc-compas en treedt ook op als weekdocent. Prof.dr. W.W.A. Zuurmond is weekdocent in een tweetal cursussen in het VUmc-compas, namelijk in cursus Ziektegedrag (1.1.4, thema pijn) en in cursus Levensfase tot en met de dood (2.2.3, thema palliatieve zorg bij ouderen). Prof.dr. W.W.A. Zuurmond treedt op als docent in het blok Werking van het Zenuwstelsel (3e jaar) bij het onderwerp Pijn en pijnbestrijding. Tevens verzorgen Dr. R.S.G.M. Perez en Prof.dr. W.W.A Zuurmond colleges over CRPS bij de faculteit bewegingswetenschappen in het blok Pathologie van het bewegen. Daarnaast heeft de afdeling meerdere tutoren voor het 1e en 2e jaar in de bachelor fase geleverd en 1 mentor. Dr. C. Boer organiseerde wederom het practicum Perioperatieve Zorg in VUmc-compas (3e jaar). In het Wetenschappelijk Focusonderwijs (WFO) werd in samenwerking met de afdeling Metamedica door dr. C. Boer dagonderwijs gegeven aan geneeskunde studenten over de ethische kant van klinisch onderzoek. Tijdens dit college kwam ook prof.dr. Nico Westerhof aan het woord over de rol van de ombudsman van VUmc. Daarnaast vond er binnen het WFO een onderwijsweek plaats onder leiding van dr. C. Boer over de perioperatieve hemostase. Dr. J. Huitink coördineert en organiseert voor B3 studenten geneeskunde een introductie stage dag waarbij kennis wordt gemaakt met het vak anesthesiologie en de studenten voor het eerst meegenomen worden de OK op om mee te kijken met een anesthesiologie team. Per jaar volgen ongeveer 120 studenten deze stage. De afdeling verzorgt in het eerste jaar van de Master VUmc-compas (M1) onderwijs ten aanzien van Infuus prikken, BLS en ATLS. Dit onderwijs wordt iedere drie weken gegeven door stafleden en AIOS Anesthesiologie, en het BLS onderwijs wordt iedere zes weken getoetst. Dr. R. Krage is coördinator van dit onderwijs, en wordt geassisteerd door stafleden en assistenten. Het anesthesiologie onderwijs op de terugkomdag Heelkunde in het tweede jaar van de Master VUmccompas (M2) is gecontinueerd. Dr. R. Krage en dr. C. Boer zijn cursusleiders van de M2 terugkomdag, en werken hierbij nauw samen met andere collega s. Dr. R. Krage verzorgt een college over de human factor en patiëntveiligheid tijdens de terugkomdag in de stage e Geneeskunde in de Master VUmccompas. Dit college vindt iedere drie weken plaats. In december 2013 is dr. C. Boer aangesteld als interim projectleider van het master programma Cardiovascular Research. Onder leiding van dr. C. Boer vond er tevens onderwijsweek plaats voor biomedische studenten en Cardiovascular Research studenten. De studenten maakten in aanvulling op college over perioperatieve hemostase kennis met de perioperatieve zorg. Dr. R.S.G.M. Perez trad ook in 2013 op als stage coördinator van de afdeling. De afdeling bood plaats aan een vijftiental biomedische en medische studenten en twee studenten uit het Honours Program traject voor het doorlopen van hun wetenschappelijke stage. De studenten werden begeleid door dr. C. Boer, dr. J. Huitink en dr. R.S.G.M. Perez. 2.8 Advanced Life Support onderwijs/ simulatie In 2013 werden opnieuw Advanced Life Support (ALS) cursussen gegeven. Een ALS cursus duurt 3 dagen en heeft als doel de reanimatievaardigheid en samenwerking in het reanimatieteam en van de individuele deelnemers te vergroten. Dit wordt bereikt door het verbeteren van de communicatie binnen het team, het aanleren van vaardigheden en protocollair werken. Leermiddelen bestaan uit korte praktisch gerichte theoriepresentaties, workshops en veel casus-training met een geavanceerde reanimatie-poppen. Vanuit de afdeling Anesthesiologie waren bij de cursus de docenten D. van Groeningen, O. Meulstee en P. Schober betrokken. Deelnemers zijn de AIOS van de specialismen anesthesiologie, cardiologie en inwendige geneeskunde alsmede anesthesiemedewerkers. 18 Jaarverslag anesthesiologie 2013

19 Naast de ALS cursussen werden er ALS- en ATLScasustrainingen gegeven op de shockroom van de Spoedeisende Hulp voor alle in het VUmc daaraan deelnemende specialismen en SEH-verpleegkundigen. Door voortschrijdende techniek wordt de grens tussen ALS-onderwijs en simulatie-onderwijs steeds minder scherp. Het onderwijs in specialistische reanimatie voor volwassenen en kinderen maakt in steeds grotere mate gebruik van de materialen en faciliteiten die het SimulatieLab ADAM biedt. Deze trainingen vonden bij het SimLab plaats en op andere lokaties zoals de Shockroom of collegezaal. Ook op de Gynaecologie afdeling en Verloskamers werd in de TOST-training met simulatoren geoefend in het opvangen van reanimatiebehoeftige moeders en babies. Voor de studenten anesthesiemedewerkers, operatieassistenten, afdelings-, PACU- en IC-verpleegkundigen en de Huisartsen Opleiding VU werden trainingen gegeven in volwassenen-reanimatie, kinderreanimatie en het gebruik van de AED o.a. via de Amstel Academie. Het onderwijs in Basic Life Support en AED gebruik in het VUmc heeft een officiële erkenning van de Nederlandse Reanimatieraad voor zowel providers als instructeurs. Jaarverslag anesthesiologie

20 3 Onderzoek 3.1 Ontwikkelingen in 2013 De afdeling Anesthesiologie heeft in 2013 de onderzoekslijnen gereduceerd tot drie hoofdlijnen: Pijn, Pijnbestrijding & Palliatieve Zorg, Acute & Perioperatieve Zorg en Luchtwegmanagement. Een groot deel van het werk dat voortkomt uit deze onderzoekslijnen is gepubliceerd in toonaangevende internationale tijdschriften binnen de deelgebieden Pijn, Palliatieve Zorg en Perioperatieve Zorg. Dr. R.S.G.M. Perez en dr. C. Boer werden in toenemende mate gevraagd voor lezingen en het leveren van input in landelijke en internationale wetenschappelijke initiatieven. De samenwerkingsverbanden op het gebied van translationeel onderzoek binnen het Experimenteel Laboratorium voor Vital Signs (ELVIS) zijn versterkt. De onderzoeksstructuur van de afdeling was als volgt opgebouwd: Pijn, Pijnbestrijding & Palliatieve Zorg Acute & Perioperatieve Zorg Luchtweg management prof.dr. W.W.A. Zuurmond dr. R.S.G.M. Perez prof. dr. M. van Kleef dr. C. Boer drs. C.E. van den Brom dr. P. Schober dr. L.A. Schwarte dr. R. A. Bouwman dr. J.M. Huitink Het wetenschappelijk onderzoek binnen de lijn Acute & Perioperatieve Zorg richtte zich in 2013 op acute verstoringen van de weefselperfusie en bloedmanagement. Het onderwerp weefselperfusie sluit aan bij meerdere ICaR-VU aandachtsgebieden, en bood de basis voor het opstarten van samenwerkingsprojecten. De positieve trend ten aanzien van het aantal jonge studenten en AIOS die aan het wetenschappelijke onderzoek van de afdeling deelnamen werd gecontinueerd. Dit heeft onder andere geresulteerd in een toename van het aantal AIOS die actief zijn binnen een promotietraject en met de opleiding tot anesthesioloog starten. Subsidies In 2013 werden de volgende subsidies of andere vormen van ondersteuning verkregen voor onderwijs en onderzoek: Aanvrager Naam en Verstrekker Bedrag Dr. R.A. Bouwman/ Edwards Lifesciences Dr. C. Boer Prof.dr. Y. Smulders/ ICaR-VU Dr. A. Spoelstra opstartsubsidie Dr. C. Boer heeft hierin de rol van participant. 3.2 Pijn, Pijnbestrijding en Palliatieve Zorg De onderzoeksprojecten binnen de onderzoekslijn Pijn, Pijnbestrijding en Palliatieve Zorg, zijn ondergebracht bij de onderzoeksthema s van het onderzoekinstituten, te weten Musculoskeletal Health (EMGO + ) (Chronische pijn), Quality of Care (EMGO + ) (Palliatieve Zorg) en Revalidatie (MOVE) (Coördinatie van bewegen). Binnen de onderzoekslijn Pijn, Pijnbestrijding en Palliatieve Zorg van de afdeling anesthesiologie werd in 2012 verder bijgedragen aan ontwikkeling van (internationaal geaccepteerde) meetinstrumenten ter diagnostiek en het meten van ziektebeloop bij het Complex Regionaal Pijn Syndroom (CRPS). Vanuit de voortzetting van het TREND consortium, is in samenwerking met het EMGO instituut een prognostisch predictorenonderzoek voor chronificeren van neuropathische pijn gecontinueerd, de inclusie van patiënten is in 2013 afgerond. Een proefschrift naar gericht op inflammatie en centrale sensitisatie bij CRPS werd in 2013 afgerond. Tevens werd in 2013 gestart met een Europees onderzoek met internationale partners van TREND naar het perspectief van de patiënt met betrekking tot het herstel van CRPS. Vanuit deze internationale samenwerking is 2013 een succesvol internationaal symposium over CRPS georganiseerd in Bath (UK), waarbij de programmering in handen was van het VUmc (Dr. R. Perez), en het 20 Jaarverslag anesthesiologie 2013

Jaarverslag anesthesiologie

Jaarverslag anesthesiologie Jaarverslag anesthesiologie 2014 Inhoud Voorwoord 4 1. Patiëntenzorg 5 1.1. Operatiekamers 5 1.2. Polikliniek Anesthesiologie 7 1.3. Anesthesie- en sedatiesessies 7 1.4. Mobiel Medisch Team 8 1.5. Bonaire

Nadere informatie

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum 2012 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord.... 3 1. Patiëntenzorg. 4 1.1. Operatiekamers 1.2. Verloskamers 1.3. Polikliniek Anesthesiologie 1.4.

Nadere informatie

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum 2011 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord.... 3 1. Patiëntenzorg. 4 1.1. Operatiekamers 1.2. Polikliniek Anesthesiologie 1.3. Anesthesiesessies

Nadere informatie

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum 2010 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord.... 3 1. Patiëntenzorg. 4 1.1. Operatiekamers 1.2. Polikliniek Anesthesiologie 1.3. Anesthesiesessies

Nadere informatie

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten

MES-6 / 2 14. Informatie voor en over Coassistenten MES-6 / 2 14 A6 A6 Informatie voor en over Coassistenten A5 A5 A4 A4 Informatie voor en over Coassistenten Medisch Spectrum Twente Medisch Spectrum Twente (MST) behoort tot de grootste niet-academische

Nadere informatie

CRPS-1 EN PLEXUS BRACHIALIS- EN PERIFEER ZENUWLETSEL

CRPS-1 EN PLEXUS BRACHIALIS- EN PERIFEER ZENUWLETSEL CRPS-1 EN PLEXUS BRACHIALIS- EN PERIFEER ZENUWLETSEL Foto: Kees de Boer, Donderdag 27 en vrijdag 28 maart 2014 Leiden Toelichting De Nederlandse Vereniging voor Revalidatieartsen (VRA) organiseert in samenwerking

Nadere informatie

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum 2009 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord.... 3 1. Patiëntenzorg. 5 1.1. Operatiekamers 1.2. Polikliniek Anesthesiologie 1.3. Anesthesiesessies

Nadere informatie

dagopname op de afdeling dagbehandeling

dagopname op de afdeling dagbehandeling patiënteninformatie dagopname op de afdeling dagbehandeling In overleg met uw arts heeft u besloten tot opname op de afdeling Dagbehandeling in het Onze lieve Vrouwe Gasthuis (OLVG). Op de afdeling Dagbehandeling

Nadere informatie

Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen

Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen Onderzoek naar het functioneren van arts-assistenten in ziekenhuizen BIJLAGE 1 Vragenlijst Vragen die betrekking hebben op de borging van de kwaliteit van de zorg. A. Algemeen Ik werk momenteel als arts

Nadere informatie

Palliative care in an aging society Palliatieve zorg in een ouder wordende samenleving. 3rd Amsterdam Symposium on Palliative Care

Palliative care in an aging society Palliatieve zorg in een ouder wordende samenleving. 3rd Amsterdam Symposium on Palliative Care 3rd Amsterdam Symposium on Palliative Care Palliative care in an aging society Palliatieve zorg in een ouder wordende samenleving Dinsdag 8 oktober 2013 Auditorium Vrije Universiteit Amsterdam Palliative

Nadere informatie

Máxima Medisch Centrum (g)een gewoon bedrijf. 11 april 2013 Welkom VOC

Máxima Medisch Centrum (g)een gewoon bedrijf. 11 april 2013 Welkom VOC Máxima Medisch Centrum (g)een gewoon bedrijf 11 april 2013 Welkom VOC Hoogwaardige en persoonlijke patiëntenzorg Máxima Medisch Centrum: het grootste ziekenhuis in Zuidoost-Brabant Ruim 3.300 medewerkers,

Nadere informatie

Medische staf IC Kinderen. Stafleden IC Kinderen

Medische staf IC Kinderen. Stafleden IC Kinderen Medische staf IC Kinderen Prof. Dr. D.Tibboel sectorhoofd IC Kinderen Prof M den Hoog plv. sectorhoofd IC Kinderen Stafleden IC Kinderen Dr. C.M.P.Buysse Drs. R.J.M.Houmes anesthesioloog, kinderintensivist

Nadere informatie

Alle behalve gynaecologie. oogheelkunde. Aantal patiënten op jaarbasis 8.500 13.000 9.000 24.000. - beide beide huisartsenpost

Alle behalve gynaecologie. oogheelkunde. Aantal patiënten op jaarbasis 8.500 13.000 9.000 24.000. - beide beide huisartsenpost SEH Havenziekenhuis Van Weel Bethesda Spijkenisse MC IJsselland Ziekenhuis Aantal eerste hulp kamers 5 kamers, 6 bedden 15 behandel plaatsen 12 behandelplaatsen 4 harthulp bedden 9 Poortspecialismen Alle,

Nadere informatie

Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst

Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst CENTRAAL COLLEGE MEDISCHE SPECIALISMEN BESLUIT CCMS no. 5-2000 OPLEIDINGSEISEN PATHOLOGIE 1 Het Centraal College Medische Specialismen,

Nadere informatie

Dedicated Schakeljaar Vitale Functies

Dedicated Schakeljaar Vitale Functies Dedicated Schakeljaar Vitale Functies 1. Inleiding Het schakeljaar vormt de verbinding tussen de studie geneeskunde en de vervolgopleidingen. De student leert te functioneren op het niveau van een beginnende

Nadere informatie

Chronische pijn als uitdaging: hedendaagse neurowetenschappelijke inzichten binnen de multidisciplinaire praktijk

Chronische pijn als uitdaging: hedendaagse neurowetenschappelijke inzichten binnen de multidisciplinaire praktijk TRANSCARE-pijn www.transcare.nl Transcare-pijn en de internationale onderzoeksgroep Pain in Motion organiseren een Symposium Chronische pijn als uitdaging: hedendaagse neurowetenschappelijke inzichten

Nadere informatie

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s

Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Masterclass Patiëntveiligheid III: Kwetsbare ouderen en preventie van risico s Onderdeel van 4 sessies om Iedere patiënt altijd veilig op uw afdeling waar te maken 17 april 2012 19 juni 2012 25 september

Nadere informatie

Kenniscentrum patiëntenlogistiek VUmc-VU

Kenniscentrum patiëntenlogistiek VUmc-VU Kenniscentrum patiëntenlogistiek VUmc-VU Prof. Dr. Ger Koole Hoogleraar Optimalisatie van Bedrijfsprocessen VU, Faculteit der Exacte Wetenschappen Wat is er al gebeurd: een terugblik (1) Deelname VUmc

Nadere informatie

Capacity building in the healthsector AZP Moving Lives Forward. Datum: 7-2- 2015

Capacity building in the healthsector AZP Moving Lives Forward. Datum: 7-2- 2015 Capacity building in the healthsector AZP Moving Lives Forward Datum: 7-2- 2015 Inhoud Introductie Zorglandschap Suriname Kengetallen AZP Strategisch Plan 2020 Van AZP naar AMC - SU Wat biedt AZP Samenwerkingsverbanden

Nadere informatie

Scholing huisartsen WDH Bergen op Zoom, Roosendaal

Scholing huisartsen WDH Bergen op Zoom, Roosendaal Scholing huisartsen WDH Bergen op Zoom, Roosendaal Vakgroep spoedeisende geneeskunde Bravis ziekenhuis 10-11-2015 Programma De SEH-arts in het Bravis ziekenhuis Aletha Evegaars Patiënten statistieken Sjoerd

Nadere informatie

DE TOEKOMST VAN PALLIATIEVE PATIENTENZORG

DE TOEKOMST VAN PALLIATIEVE PATIENTENZORG DE TOEKOMST VAN PALLIATIEVE PATIENTENZORG Prof dr Wouter WA Zuurmond Vrije Universiteit Medisch Centrum Medisch Direkteur Hospice Kuria Amsterdam 1 BEHANDELING PIJN MEER DAN ALLEEN PIJNBEHANDELING PALLIATIEVE

Nadere informatie

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum

Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum Jaarverslag Afdeling Anesthesiologie VU medisch centrum 2008 Inhoudsopgave Inhoudsopgave Voorwoord.... 3 1. Patiëntenzorg. 5 1.1. Operatiekamers 1.2. Polikliniek Anesthesiologie 1.3. Anesthesiesessies

Nadere informatie

Workshop. Hoe maak ik een lokaal/regionaal plan? Scheltus van Luijk Corry den Rooyen. Donderdag 25 februari 2010

Workshop. Hoe maak ik een lokaal/regionaal plan? Scheltus van Luijk Corry den Rooyen. Donderdag 25 februari 2010 Workshop Hoe maak ik een lokaal/regionaal plan? Scheltus van Luijk Corry den Rooyen Donderdag 5 februari 010 Implementatie en visitatie Gaan hand in hand Wederzijdse beïnvloeding Wederzijdse stimulering

Nadere informatie

Scholingen Najaar 2015

Scholingen Najaar 2015 Scholingen Najaar 2015 verpleegkundigen en verzorgenden Expertisecentrum Palliatieve Zorg Basiscursus Palliatieve Zorg verpleegkundigen De basistraining Palliatieve Zorg voor verpleegkundigen besteedt

Nadere informatie

Voor je opleiding ben je van harte welkom in Laurentius. Operatieassistent & anesthesiemedewerker. Het leukste ziekenhuis van Limburg in Roermond!

Voor je opleiding ben je van harte welkom in Laurentius. Operatieassistent & anesthesiemedewerker. Het leukste ziekenhuis van Limburg in Roermond! Voor je opleiding ben je van harte welkom in Laurentius Operatieassistent & anesthesiemedewerker Het leukste ziekenhuis van Limburg in Roermond! Mensen opleiden vinden we belangrijk in Laurentius. Daarom

Nadere informatie

NFU-project Dedicated Schakeljaar. prof. dr. J.J.C. (Jan) Borleffs (voorzitter project) dr. L.J. (Leen) Blok (project manager)

NFU-project Dedicated Schakeljaar. prof. dr. J.J.C. (Jan) Borleffs (voorzitter project) dr. L.J. (Leen) Blok (project manager) NFU-project Dedicated Schakeljaar prof. dr. J.J.C. (Jan) Borleffs (voorzitter project) dr. L.J. (Leen) Blok (project manager) Programma - Inleiding Prof. dr. Jan Borleffs - Presentatie door duo opleider

Nadere informatie

2 januari 2015. Onderzoek: Effectiviteit van de zorg

2 januari 2015. Onderzoek: Effectiviteit van de zorg 2 januari 2015 Onderzoek: Effectiviteit van de zorg 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Sport en Welzijn. Advanced Nursing Practice Masteropleiding Amsterdam

Sport en Welzijn. Advanced Nursing Practice Masteropleiding Amsterdam Gezondh Sport en Welzijn Advanced Nursing Practice Masteropleiding Amsterdam Gezondheid, Sport en Welzijn Masteropleiding Verpleegkundig Specialist De masteropleiding Advanced Nursing Practice (ANP) leidt

Nadere informatie

NVIC CURSUS LUCHTWEGMANAGEMENT OP DE INTENSIVE CARE 2013

NVIC CURSUS LUCHTWEGMANAGEMENT OP DE INTENSIVE CARE 2013 NVIC CURSUS LUCHTWEGMANAGEMENT OP DE INTENSIVE CARE 2013 dinsdagavond 4 juni en woensdag 5 juni 2013 of maandagavond 25 november en dinsdag 26 november 2013 Skills center OSG te Houten www.nvic.nl Nederlandse

Nadere informatie

Voor een toekomst in de zorg!

Voor een toekomst in de zorg! Voor een toekomst in de zorg! Excursies MBRT Radboud plus schooljaar 2014-2015 Versie voorjaar 2015 Doelgroep: 2 e, 3 e,en 4 e jaars MBRT Radboud plus studenten. Het Radboudumc is een grote organisatie

Nadere informatie

Antonius in NOP en op Urk

Antonius in NOP en op Urk Antonius in NOP en op Urk Presentatie voor gemeenten Dr. W.J. van der Kam, voorzitter Raad van Bestuur Overzicht Historie Het ziekenhuis van de toekomst Wat gaan we concreet doen? Historie De pioniers

Nadere informatie

Center for Medical Imaging North-East Netherlands

Center for Medical Imaging North-East Netherlands Center for Medical Imaging North-East Netherlands CMI NEN - University of Twente Branch Prof. Dr G.P. Vooijs CMI Supervisory Board MIRA: Institute for Biomedical Technology and Technical Medicine University

Nadere informatie

Raamplan Artsopleiding 2009

Raamplan Artsopleiding 2009 Raamplan Artsopleiding 2009 Prof. dr. Roland Laan UMC St Radboud Nijmegen Onderwerpen - Historie en Doel - Student wordt Arts; wordt Specialist - Rollen en competenties - Kennis, vaardigheden en attitudes

Nadere informatie

De organisatie van de reanimatie van volwassenen, kinderen en pasgeborenen in het ziekenhuis Een richtlijn van de Nederlandse Reanimatie Raad

De organisatie van de reanimatie van volwassenen, kinderen en pasgeborenen in het ziekenhuis Een richtlijn van de Nederlandse Reanimatie Raad De organisatie van de reanimatie van volwassenen, kinderen en pasgeborenen in het ziekenhuis Een richtlijn van de Nederlandse Reanimatie Raad Nederlandse Reanimatie Raad September 2014 Nederlandse Reanimatie

Nadere informatie

Leerplan profileringstage management en supervisie algemene kindergeneeskunde

Leerplan profileringstage management en supervisie algemene kindergeneeskunde Leerplan profileringstage management en supervisie algemene kindergeneeskunde W. Tjon A Ten, kinderarts L. Niers, kinderarts en opleider kindergeneeskunde F. Halbertsma, kinderarts-neonatoloog en plv opleider

Nadere informatie

Polikliniek. Algemene bezoekersinformatie

Polikliniek. Algemene bezoekersinformatie Polikliniek Algemene bezoekersinformatie 1 2 Inhoudsopgave Een afspraak maken met de specialist 4 Inlichtingen 4 Gastvrouw 4 Respectvol omgaan met elkaar 5 Rolstoelen 5 Inschrijving (ponsplaatje) 5 Melden

Nadere informatie

Levelcriteria Traumatologie van de Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie

Levelcriteria Traumatologie van de Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie Levelcriteria Traumatologie van de Nederlandse Vereniging voor Traumachirurgie Onderstaande criteria betreffen minimumnormen en zijn vastgesteld voor de periode 2012-2017 LEVEL 3 LEVEL 2 LEVEL 1 1. Algemeen

Nadere informatie

Advanced Life Support Provider Course (ALS)

Advanced Life Support Provider Course (ALS) Advanced Life Support Provider Course (ALS) Doelstelling Het grondig inoefenen van de nieuwe richtlijnen en technieken voor gevorderde reanimatie van volwassenen. Deze werden verspreid door de Europese

Nadere informatie

Onderzoek VUmc onder huisartsen Amsterdam 2013 Samenvatting en verbeteracties

Onderzoek VUmc onder huisartsen Amsterdam 2013 Samenvatting en verbeteracties Onderzoek VUmc onder huisartsen Amsterdam 2013 Samenvatting en verbeteracties In april en mei 2013 heeft de dienst communicatie van VUmc een kwantitatief onderzoek onder huisartsen en specialisten ouderengeneeskunde

Nadere informatie

Een ieder betrokken bij de toediening van remifentanil PCA (arts en klinisch verloskundige) is opgeleid en heeft kennis van:

Een ieder betrokken bij de toediening van remifentanil PCA (arts en klinisch verloskundige) is opgeleid en heeft kennis van: DISCLAIMER Protocollen geven aan hoe lokaal uitvoering wordt gegeven aan beroepskaders, -normen, standpunten en richtlijnen. Protocollen worden lokaal/plaatselijk vastgesteld, rekening houdend met de typische

Nadere informatie

Basisscholing Palliatieve Zorg voor artsen 2 november 2006 Nationaal Congres Palliatieve Zorg Sasja Mulder Onderwijs in palliatieve zorg in de medische specialisten opleiding 2001 2003 COPZ project ontwikkeling

Nadere informatie

Patiënten Service Bureau Kwaliteit en veiligheid voor de patiënt in het BovenIJ ziekenhuis! Madeleine Vervenne Rigter

Patiënten Service Bureau Kwaliteit en veiligheid voor de patiënt in het BovenIJ ziekenhuis! Madeleine Vervenne Rigter Patiënten Service Bureau Kwaliteit en veiligheid voor de patiënt in het BovenIJ ziekenhuis! Madeleine Vervenne Rigter Schema PSB Check Check Check Check Check Intake Intake Intake Intake Gegevens Gegevens

Nadere informatie

Locaal opleidingsplan opleiding orthopedie UMC St. Radboud Nijmegen

Locaal opleidingsplan opleiding orthopedie UMC St. Radboud Nijmegen Locaal opleidingsplan opleiding orthopedie UMC St. Radboud Nijmegen In dit plan wordt beschreven: 1. Op welke locaties in de opleidingsregio kunnen welke competenties voor het vak van orthopedisch chirurg

Nadere informatie

Aan [gadresseerde] Amsterdam, 8 oktober 2009 Kenmerk RMW/EvT/5973. Contactpersoon mw. dr. E. van Tienhoven (020 5510 731)

Aan [gadresseerde] Amsterdam, 8 oktober 2009 Kenmerk RMW/EvT/5973. Contactpersoon mw. dr. E. van Tienhoven (020 5510 731) Aan [gadresseerde] Amsterdam, 8 oktober 2009 Kenmerk RMW/EvT/5973 Betreft Advies positie arts-onderzoeker Raad voor Medische Wetenschappen Contactpersoon mw. dr. E. van Tienhoven (020 5510 731) Aan [geadresseerde],

Nadere informatie

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules

Teaching on the Run. verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run verbeter uw opleidingsvaardigheden voor dokters door dokters korte modules Teaching on the Run Teaching on the Run (TOTR) is een beknopte versie van het Teach the Teachers programma

Nadere informatie

Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur.

Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur. Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur. Om in de polikliniek geholpen te worden, hebt u altijd een pasje van ons ziekenhuis nodig. Dit kunt

Nadere informatie

ACUTE ZORG ANDERS 2014

ACUTE ZORG ANDERS 2014 Acute Zorgregio Oost organiseert in samenwerking met regionale partners het symposium ACUTE ZORG ANDERS 2014 ONMISBARE SCHAKELS EN SNEL SCHAKELEN IN DE SPOEDEISENDE ZORGKETEN Spoedeisende ketenzorg voor

Nadere informatie

Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur.

Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur. Openingstijden poliklinieken De poliklinieken zijn geopend van maandag t/m vrijdag van 07.45-17.00 uur. Om in de polikliniek geholpen te worden, hebt u altijd een pasje van ons ziekenhuis nodig. Dit kunt

Nadere informatie

MEDISCH DOSSIER KOPIËREN, INZIEN, BLOKKEREN

MEDISCH DOSSIER KOPIËREN, INZIEN, BLOKKEREN MEDISCH DOSSIER KOPIËREN, INZIEN, BLOKKEREN 643 Inleiding Indien u bij een specialist onder behandeling bent, worden alle gegevens die betrekking hebben op uw behandeling vastgelegd in een medisch dossier.

Nadere informatie

Definitive Anesthesiological Trauma Care Course. mr. C.P. Bleeker* DATC Course director. Dr E.C.T.H. Tan** DSTC Course director.

Definitive Anesthesiological Trauma Care Course. mr. C.P. Bleeker* DATC Course director. Dr E.C.T.H. Tan** DSTC Course director. 1 Definitive Anesthesiological Trauma Care Course mr. C.P. Bleeker* DATC Course director Dr E.C.T.H. Tan** DSTC Course director Radboudumc *Afdeling anesthesiologie **Afdeling Heelkunde -Traumachirurgie

Nadere informatie

zorgaanbieders die geneeskundige zorg aanbieders zoals psychiaters of psychotherapeuten die bieden.

zorgaanbieders die geneeskundige zorg aanbieders zoals psychiaters of psychotherapeuten die bieden. NADERE REGEL Regeling verplichte publicatie wachttijden somatische zorg Gelet op artikel 38 lid 4 juncto 7 van de Wet marktordening gezondheidszorg (Wmg), stelt de Nederlandse Zorgautoriteit (NZa) de volgende

Nadere informatie

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. versie november 2014. Spoedeisende hulp

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. versie november 2014. Spoedeisende hulp Spoedeisende hulp AIOS Inwerken versie november 2014 Contract voor: In dienst per: Uit dienst per: 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren 1 januari xxxx 31 december xxxx OLVG Oosterpark 9 1091AC Amsterdam

Nadere informatie

Onderdelen en ECTS-verdeling Master Geneeskunde

Onderdelen en ECTS-verdeling Master Geneeskunde Bijlage 1 Onderdelen en ECTS-verdeling Master Geneeskunde Master 1, 2 en 3 ECTS-verdeling Aantal weken 1 ECTS = 28 studieuren KENNIS EN INZICHT 26 Thema 1A Methoden van klinisch en epidemiologisch 4 4

Nadere informatie

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg

NFU-master. Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg NFU-master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg 2016-2018 De master Kwaliteit en Veiligheid in de Patiëntenzorg De zorg heeft initiatiefnemers en leiders in kwaliteit en veiligheid van zorg nodig.

Nadere informatie

Inventarisatie: aantal weken coschappen per specialisme per faculteit Simone Bernard (bestuurslid LOCA 2011), januari 2012

Inventarisatie: aantal weken coschappen per specialisme per faculteit Simone Bernard (bestuurslid LOCA 2011), januari 2012 Inventarisatie: aantal weken coschappen per specialisme per faculteit Simone Bernard (bestuurslid LOCA 2011), januari 2012 Inleiding Nederland telt acht medische faculteiten, welke alle een ander curriculum

Nadere informatie

Klinische Ethiek op de IC

Klinische Ethiek op de IC congres Klinische Ethiek op de IC 26 november 2010 - Jaarbeurs Utrecht Bestemd voor IC-verpleegkundigen, fellows (artsen) intensive care, arts- assistenten en intensivisten. Wat zijn de lange-termijn gevolgen

Nadere informatie

Wegwijs in het. Universitair Medisch Centrum Groningen

Wegwijs in het. Universitair Medisch Centrum Groningen Wegwijs in het Universitair Medisch Centrum Groningen UMCG-terrein Ingangnummers Accare, Kinder- en Jeugdpsychiatrie (poli) 9 Accare, Kinderpsychiatrie 30 Centrum voor Tandheelkunde en Mondzorgkunde Centrum

Nadere informatie

Basisarts, en dan. Mastering your future 24 oktober 2015 Victor Slenter, arts M&G

Basisarts, en dan. Mastering your future 24 oktober 2015 Victor Slenter, arts M&G Basisarts, en dan. Mastering your future 24 oktober 2015 Victor Slenter, arts M&G 1 Disclosure Sinds 2013 lid Dagelijks Bestuur Registratiecommissie Geneeskundig Specialisten 2 Inhoud presentatie Wat doet

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF. Nieuwsbrief 1, 2015. In deze nieuwsbrief

NIEUWSBRIEF. Nieuwsbrief 1, 2015. In deze nieuwsbrief NIEUWSBRIEF Nieuwsbrief 1, 2015 In deze nieuwsbrief Resultaten van Meetbaar Beter Proefschrift: Emergency departments in the Netherlands. The influence of general practitioner cooperatives Kennis maakt

Nadere informatie

Wetenschappelijke stages in het Kennemer Gasthuis, Spaarne Ziekenhuis en het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland

Wetenschappelijke stages in het Kennemer Gasthuis, Spaarne Ziekenhuis en het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Wetenschappelijke stages in het Kennemer Gasthuis, Spaarne Ziekenhuis en het Streeklaboratorium voor de Volksgezondheid Kennemerland Beste student, Je bent op zoek naar een plek voor een wetenschappelijke

Nadere informatie

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2

Project CanBetter. Patiëntveiligheid. Doelmatigheid. Ouderenzorg. Medisch Leiderschap 01-04-2014 2 Medisch Leiderschap Prof.dr. Margriet Schneider Loes Nissen, aios MDL Jessica Vogel, Bedrijfsleider MDL Judith Voogt, student geneeskunde, onderzoeker V & V Project CanBetter Patiëntveiligheid Doelmatigheid

Nadere informatie

Algemeen klinisch fysicus in opleiding

Algemeen klinisch fysicus in opleiding Algemeen klinisch fysicus in opleiding ir. Mariken Zijlmans Beroepsoriëntatieavond voor Biomedisch Technologen (in opleiding) 17 september 2012 Curriculum Vitae ir. Mariken Zijlmans 30 jaar Algemeen Klinisch

Nadere informatie

C u r r i c u l u m v o l t i j d s e o p l e i d i n g

C u r r i c u l u m v o l t i j d s e o p l e i d i n g C u r r i c u l u m v o l t i j d s e o p l e i d i n g 1 1. Algemeen 2 2. Indeling van de modules Jaar 1 Modules Indeling in vakken Credits Osteopathische principes Osteopathische Medische en principes,

Nadere informatie

REGISTRATIE-EISEN VOOR WETENSCHAPPELIJK VOEDINGSKUNDIGE A en B

REGISTRATIE-EISEN VOOR WETENSCHAPPELIJK VOEDINGSKUNDIGE A en B Nederlandse Academie van Voedingswetenschappen REGISTRATIE-EISEN VOOR WETENSCHAPPELIJK VOEDINGSKUNDIGE A en B Opgesteld door de Nederlandse Academie van Voedingswetenschappen d.d.: 20 januari 2010 versie:

Nadere informatie

Luchtwegmanagement stage MCA (Discipline Anesthesiologie)

Luchtwegmanagement stage MCA (Discipline Anesthesiologie) Luchtwegmanagement stage MCA (Discipline Anesthesiologie) Voor anesthesiologen (i.o.) bestaat er op het gebied van luchtwegmanagement de cursus Toegang tot de luchtweg, van het Wenkebach Instituut. Afwisselend

Nadere informatie

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. Spoedeisende hulp

AIOS Inwerken. 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren. Spoedeisende hulp Spoedeisende hulp AIOS Inwerken Contract voor: In dienst per: Uit dienst per: 38 uur per week, plus 10 uur opleidingsuren 1 januari xxxx 31 december xxxx OLVG Oosterpark 9 1091AC Amsterdam T (020) 5999111

Nadere informatie

2 januari 2015. Onderzoek: Effectiviteit van de zorg

2 januari 2015. Onderzoek: Effectiviteit van de zorg 2 januari 2015 Onderzoek: Effectiviteit van de zorg 1 Over het EenVandaag Opiniepanel Het EenVandaag Opiniepanel bestaat uit ruim 50.000 mensen. Zij beantwoorden vragenlijsten op basis van een online onderzoek.

Nadere informatie

Rond om de hartklep een multidisciplinaire benadering

Rond om de hartklep een multidisciplinaire benadering Rond om de hartklep een multidisciplinaire benadering Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie Sectie Cardio Anesthesiologie 14 en 15 november 2014 Hotel Arena Amsterdam Voorwoord Met veel genoegen

Nadere informatie

TAAKHERSCHIKKING ALS REACTIE OP INDIVIDUALISEREN VAN DE OPLEIDING

TAAKHERSCHIKKING ALS REACTIE OP INDIVIDUALISEREN VAN DE OPLEIDING TAAKHERSCHIKKING ALS REACTIE OP INDIVIDUALISEREN VAN DE OPLEIDING Hoe taakherschikking juist in te zetten door vooraf te anticiperen op mogelijke effecten Met het Opleidingsakkoord van oktober 2013 is

Nadere informatie

Rapid Recovery in in de praktijk The Rijnland Experience

Rapid Recovery in in de praktijk The Rijnland Experience Rapid Recovery in in de praktijk The Rijnland Experience Joris Jansen, orthopedisch chirurg, Rijnland Ziekenhuis Leiderdorp Rapid Recovery Symposium 12 juni 2014, Delft Rapid Recovery in de praktijk The

Nadere informatie

Voorbeelden informatiepakketten

Voorbeelden informatiepakketten Bijlage 1 Voorbeelden informatiepakketten 4.3 Overdracht OK-verkoeverafdeling Hieronder wordt de overdracht van de operatiekamer naar de verkoeverafdeling besproken. De overdracht van de operatiekamer

Nadere informatie

Trends in tevredenheid (2003/2009)

Trends in tevredenheid (2003/2009) NFU NEDERLANDSE FEDERATIE VAN UNIVERSITAIR MEDISCHE CENTRA Trends in tevredenheid (2003/2009) Samenvatting van het derde onderzoek naar tevredenheid van patiënten in Universitair Medische Centra Trends

Nadere informatie

Conferentie Eenheid van Taal

Conferentie Eenheid van Taal Conferentie Eenheid van Taal Het belang van eenduidige terminologie voor elektronische informatie-uitwisseling in de zorg Programma 30 maart 2009 Als de taal niet zuiver is, dan is hetgeen gezegd wordt

Nadere informatie

Samen voor de beste zorg

Samen voor de beste zorg Samen voor de beste zorg Introductie TraumaNet AMC ondersteunt, stimuleert en faciliteert alle ketenpartners in de acute zorg met als doel om ervoor te zorgen dat de acute patiënt zo snel mogelijk de best

Nadere informatie

What matters to you? IC nivo. National institutes of health, USA. Nivo van zorg. Nederland, CBO 2006 12-5-2015

What matters to you? IC nivo. National institutes of health, USA. Nivo van zorg. Nederland, CBO 2006 12-5-2015 Beeld van een Intensive care Internationale / locale kwaliteitseisen Intensive Care JJ Koeijers St. Elisabeth Hospitaal Internist-Intensivist-Acute geneeskundige 10-5-2015, quality of care Inhoud Intensive

Nadere informatie

Haeren, R. DBC/DOT kennis en verrichtingenregistratie in de opleiding tot specialist

Haeren, R. DBC/DOT kennis en verrichtingenregistratie in de opleiding tot specialist Haeren, R. DBC/DOT kennis en verrichtingenregistratie in de opleiding tot specialist SAMENVATTING 1) Hoe draagt het doelmatigheidsinitiatief bij aan het verbeteren van de kwaliteit van zorg op afdelings-

Nadere informatie

sedatie Franske Keuter Coördinerend specialistisch inspecteur IGZ Projectleider Sedatie Heerenveen 17 september 2013 Sedatie 14-11-2012

sedatie Franske Keuter Coördinerend specialistisch inspecteur IGZ Projectleider Sedatie Heerenveen 17 september 2013 Sedatie 14-11-2012 sedatie Franske Keuter Coördinerend specialistisch inspecteur IGZ Projectleider Sedatie Heerenveen 17 september 2013 2 Sedatie 14-11-2012 1 context Behoefte zal alleen maar toenemen: aantal ingrepen buiten

Nadere informatie

ELANN. Voorste kruisbandreconstructie: state of the art. Vrijdag 9 december 2011. Euroborg, ABN Amro businesscorner te Groningen

ELANN. Voorste kruisbandreconstructie: state of the art. Vrijdag 9 december 2011. Euroborg, ABN Amro businesscorner te Groningen ELANN Voorste kruisbandreconstructie: state of the art Vrijdag 9 december 2011 Euroborg, ABN Amro businesscorner te Groningen Inleiding Voorste kruisbandreconstructie: state of the art Dit congres heeft

Nadere informatie

Bedrijfsplan 2013 Intensive & Medium Care

Bedrijfsplan 2013 Intensive & Medium Care UMC St Radboud Bedrijfsplan 2013 Intensive & Medium Care Prof. dr. J.G. van der Hoeven Drs. A.M.M. Broods 1-10- 2012 2 Inhoudsopgave Verantwoording 1 Patiëntenzorg... 4 2 Onderzoek, Onderwijs en Opleiding...

Nadere informatie

Bedrijfsplan Intensive Care

Bedrijfsplan Intensive Care UMC ST RADBOUD Bedrijfsplan Intensive Care Prof. dr. J. G. van der Hoeven Drs. A.M.M. Broods 2010 1 Inhoudsopgave Verantwoording... 1 Omgeving... 4 2 Ambitie en beoogde marktpositie... 4 3 Uitdagingen

Nadere informatie

4 e Reanimatie Congres

4 e Reanimatie Congres www.reanimatieraad.nl 4 e Reanimatie Congres Woensdag 30 mei 2007 te Ede Programma Basale Reanimatie Primair bedoeld voor Instructeurs Eerste Hulp 09.30 Opening: Basale Reanimatie F. van Marion Voorzitter:

Nadere informatie

The chain concept: an insufficient paradigm in emergency medicine

The chain concept: an insufficient paradigm in emergency medicine The chain concept: an insufficient paradigm in emergency medicine Prof.Dr.J.J.L.M. Bierens MCDM Hoogleraar urgentiegeneeskunde Afdeling anesthesiologie VU medisch centrum Amsterdam Inhoud wat is urgentiegeneeskunde

Nadere informatie

th Amsterdam Symposium on Palliative Care

th Amsterdam Symposium on Palliative Care 4 th Amsterdam Symposium on Palliative Care Generalist or specialist palliative care? Palliatieve zorg: generalistisch of specialistisch? Uitnodiging Donderdagmiddag 9 oktober 2014 Auditorium Vrije Universiteit

Nadere informatie

Profielschets Operatiekwartier

Profielschets Operatiekwartier Algemene gegevens Afdelingshoofd: Sophie Bertrand 4704 Hoofdverpleegkundige: Ann De Troetsel 3686 Verantwoordelijk cluster 1: Anja Wils 4715 Verantwoordelijk cluster 2: 4716 Verantwoordelijk cluster 3:

Nadere informatie

Statistieken e-modules Eduplaza (1-1-2015 t/m 1-7-2015)

Statistieken e-modules Eduplaza (1-1-2015 t/m 1-7-2015) Statistieken e-modules Eduplaza (1-1-2015 t/m 1-7-2015) 3058 medewerkers hebben ten minste 1x ingelogd in Eduplaza Legenda Lopend: Afgerond: Totaal: De e-learning is nog niet volledig doorlopen. De e-learning

Nadere informatie

Algemene informatie poliklinieken. Ziekenhuislocatie Scheper

Algemene informatie poliklinieken. Ziekenhuislocatie Scheper Algemene informatie poliklinieken Ziekenhuislocatie Scheper 2 Inhoudsopgave Hoe maakt u een afspraak met een specialist? 4 Waar kunt u terecht voor inlichtingen? 4 Gastdames 4 Rolstoel en rollator 5 Ziekenhuispasje

Nadere informatie

Symposium Patiëntveiligheid en Medische technologie

Symposium Patiëntveiligheid en Medische technologie Uitnodiging en programma Symposium Patiëntveiligheid en Medische technologie Datum: donderdag 27 november 2014 Tijdstip: 12.00-18.00 uur Locatie: Domus Medica, Mercatorlaan 1200, 3528 BL Utrecht Universitair

Nadere informatie

Achtergrond (1) Patiënten met een zeldzame ziekte hebben vaak te maken met: Kennis bundelen en zichtbaar maken

Achtergrond (1) Patiënten met een zeldzame ziekte hebben vaak te maken met: Kennis bundelen en zichtbaar maken = Achtergrond (1) Patiënten met een zeldzame ziekte hebben vaak te maken met: een late diagnose een gebrek aan kennis (expertise) bij specialisten en zorgverleners onvoldoende aandacht voor wetenschappelijk

Nadere informatie

24-6-2015. Opbouw van de opleiding tot internist. Landelijke opleidingsplan Interne Geneeskunde 2011

24-6-2015. Opbouw van de opleiding tot internist. Landelijke opleidingsplan Interne Geneeskunde 2011 Opbouw van de opleiding tot internist Landelijk opleidingsplan regionaal opleiden Waar leg je wat vast? Prof. Dr. Jacqueline de Graaf, internist Opleider Interne Geneeskunde Opleidingsdirecteur Vervolgopleidingen

Nadere informatie

Mijlpaal: 1 jaar Samen Zorgen voor Twente

Mijlpaal: 1 jaar Samen Zorgen voor Twente Mijlpaal: 1 jaar Samen Zorgen voor Twente De eerste resultaten van de samenwerking tussen MST en ZGT zijn onder handbereik. In januari 2015 start het gezamenlijke initiatief om de best mogelijke geboortezorg

Nadere informatie

Van basisarts tot aios. Victor Slenter, arts M&G 25 november 2015 LUMC

Van basisarts tot aios. Victor Slenter, arts M&G 25 november 2015 LUMC Van basisarts tot aios Victor Slenter, arts M&G 25 november 2015 LUMC 1 Inhoud presentatie Wat doet het Capaciteitsorgaan? Wat doen basisartsen als zij zijn afgestudeerd? Aantal sollicitaties naar opleidingsplekken

Nadere informatie

Workshop Spiegeltherapie in de praktijk

Workshop Spiegeltherapie in de praktijk Workshop Spiegeltherapie in de praktijk vrijdag 15 april 2011 Erasmus MC, Rotterdam a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a

Nadere informatie

3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23

3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23 Inhoud Redactioneel 10 Over de auteurs 11 1 Inleiding 12 2 Geschiedenis 14 3 Anatomie en fysiologie 17 3.1 Acute pijn 17 3.2 Chronische pijn 23 3.3 Chronische pijn en limbisch systeem? 23 4 Pijnmeting

Nadere informatie

Transmuraal Incident Melden (= T.I.M.) Miriam Eliel Coördinator transmurale zorg Westfriesgasthuis m.r.eliel@westfriesgasthuis.nl

Transmuraal Incident Melden (= T.I.M.) Miriam Eliel Coördinator transmurale zorg Westfriesgasthuis m.r.eliel@westfriesgasthuis.nl Transmuraal Incident Melden (= T.I.M.) Miriam Eliel Coördinator transmurale zorg Westfriesgasthuis m.r.eliel@westfriesgasthuis.nl Symposium Patiëntveiligheid maart 2014 1 Vragen Waarom naar deze workshop?

Nadere informatie

Kindergeneeskunde. Kinderartsen:

Kindergeneeskunde. Kinderartsen: Kindergeneeskunde De kinderafdeling omvat de volgende onderafdelingen: Isolatie (Boxen) Grote kinderen en Kleuters (Algemeen) Medium Care Neonatale Intensive Care Unit (NICU) Dagbehandeling Poli Kindergeneeskunde

Nadere informatie

Het Spoed Interventie Team

Het Spoed Interventie Team Het Spoed Interventie Team Peter Tangkau, internist - intensivist Mariska van Scheijndel, IC-verpleegkundige Harriët van Dijk, IC-verpleegkundige/kwaliteitsfunctionaris Werkgroep Educatieve Symposia Het

Nadere informatie

informatie over uw zorgpad borstkanker

informatie over uw zorgpad borstkanker informatie over uw zorgpad borstkanker Oncologisch Centrum Amsterdam Oncologisch Centrum Amsterdam is het grootste oncologisch samenwerkingsverband van Amsterdam, een initiatief van BovenIJ ziekenhuis,

Nadere informatie

SKA ZOMERCONGRES 2015

SKA ZOMERCONGRES 2015 Nederlandse Vereniging voor Anesthesiologie Sectie Kinderanesthesiologie SKA ZOMERCONGRES 2015 PROGRAMMA vrijdag 26 en zaterdag 27 juni Hotel Mooirivier, Dalfsen Het vrijdag programma is zo samengesteld

Nadere informatie

dagbehandeling bij kinderen

dagbehandeling bij kinderen patiënteninformatie dagbehandeling bij kinderen Binnenkort wordt uw kind voor een behandeling of ingreep opgenomen op afdellng Dagbehandeling, locatie F1. Wat kunt u thuis doen om uw kind voor te bereiden

Nadere informatie

Opleidingseisen en herregistratievoorwaarden voor de differentiatie Nefrologie binnen de Interne Geneeskunde

Opleidingseisen en herregistratievoorwaarden voor de differentiatie Nefrologie binnen de Interne Geneeskunde Opleidingseisen en herregistratievoorwaarden voor de differentiatie Nefrologie binnen de Interne Geneeskunde 1. Definitie van de differentiatie De differentiatie Nefrologie is het onderdeel van de Interne

Nadere informatie