Hét congres voor professionals over de gevolgen van hersenletsel

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Hét congres voor professionals over de gevolgen van hersenletsel"

Transcriptie

1 PROGRAMMA HersenletselCongres MAANDAG 3 NOVEMBER 2014 Hét congres voor professionals over de gevolgen van hersenletsel

2 Het HersenletselCongres 2014 wordt georganiseerd door: Programmacommissie Annet Wielemaker, Hersenstichting Coen van Bennekom, Heliomare Leo Brederveld, AXON leertrajecten Marjan Hurkmans, Vilans Martie Vink, Reade 2014 AXON LEERTRAJECTEN ONTWERP DICKHOFF DESIGN DRUK MARCELISDÉKAVÉ FOTO OMSLAG 123RF STOCKFOTO Informatiemarkt AXON leertrajecten Bartiméus Bavo Europoort Boogh Centrum voor Consultatie en Expertise Effectyf GGZ Oost Brabant Hankamp Rehab s Heerenloo Hersenletselcentra Hersenletsel.nl Hersenstichting Hersenz InteraktContour Klein & Melgert Developments Koninklijke Van Gorcum Koninklijke Visio Metrisquare Middin NAH Stichting Pluryn Pro persona rdgkompagne REA College Nederland Science Plus Group Sint Maartenskliniek Siza Uitgeverij Boom Vilans WoonZorgcentra Haaglanden Zozijn - Op Pad

3 Erica Mozartfoyer Schouwburg Studio 2 Kernhem 1-2 Kernhem 3-4 Calluna Straus 1 Straus 3 Bach 1 Bach 2 Bach 3-4 CONGRESCENTRUM REEHORST EDE Eerste verdieping

4 Mozartfoyer Hal Garderobe Receptie Registratie Studio 1 Verdifoyer Wintertuin Beethovenfoyer Studio 3 Begane grond Souterrain Brasserie Plattegronden ReeHorst Hier moet u zijn!

5 Welkom op het HersenletselCongres 2014 Het belooft een leerzame dag te worden met een uitgebreid aanbod aan lezingen en presentaties, samengesteld op basis van de drie hoofdthema s; A. Levenslijn B. Samenwerken C. In beweging Via de website kon u uw voorkeuren al doorgeven, maar neem ook even dit programmaboekje door om te bepalen welke programmaonderdelen u wilt bijwonen. Uw keuze is vrij. Op basis van de poll is naar de verwachte animo een passende zaalindeling gemaakt, waarbij ruim plaats is voor alle geïnteresseerden. In sommige gevallen is het iets krapper, en geldt: vol=vol. Wees dus op tijd in de zalen en zorg dat u een alternatief achter de hand heeft. Download de Netwerkapp Dit jaar kunt u gemakkelijk contact leggen met uw collega s via de netwerkapp. Wilt u die ene persoon al steeds spreken, maar vindt u het lastig hem of haar in de massa te vinden, maak dan een afspraak via de app. Installeer de netwerkapp op uw telefoon of tablet en leg contacten, stel vragen en evalueer de presentaties. Bewijs van deelname & accreditatie Een aantal weken na afloop van het HersenletselCongres ontvangt u een bewijs van deelname. Als u bij aanmelding uw accreditatiegegevens heeft opgegeven, geven wij uw deelname door aan uw beroepsvereniging. Op vindt u de lijst van beroepsregisters die voor deelname aan het HersenletselCongres 2014 accreditatiepunten toekennen. Evaluatie U kunt het HersenletselCongres 2014 op twee manieren evalueren: 1. Via de Netwerkapp 2. Via het formulier in de congrestas Als u aan het eind van het congres uw ingevulde evaluatie op de app laat zien of het ingevulde formulier bij ons inlevert, ontvangt u als dank een attentie. We wensen u een leerzaam congres toe en hopen u volgend jaar weer terug te zien op het HersenletselCongres 2015 dat plaatsvindt op 2 november 2015.

6 Opening Plenaire opening Onze Bewegelijke Hersenen Zijn wij ons brein, of niet? - Bert Otten De kracht van grijze cellen: hersenen en herinneringen - Douwe Draaisma Pauze Clusterlezingen SCHOUWBURG Cluster A Levenslijn Ze kunnen naar de maan maar hier weten ze niets van NAH chronische fase gezien door nieuwe ogen - Kitty Jurrius SCHOUWBURG De langetermijngevolgen van traumatisch hersenletsel - Joukje van der Naalt Meedoen met beperkingen Participatie van kinderen en jongeren met hersenletsel - Arend de Kloet Cluster B Samenwerken Door ervaring wijzer worden Ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met hersenletsel - Jean Pierre Wilken STUDIO 1 Zorgketen NAH: Samenwerken loont! - Joyce Jacobs Zorgstandaard en transitie: hoe standaard kan het zijn? - Henk Nies Cluster C In beweging De opmars van impliciet leren Doorgaan of een pas op de plaats? - John van der Kamp Zelfmanagement bij thuiswonende CVA-patiënten en hun partners - Nienke Tielemans Al zingend weer spreken De effecten van zingen in het afasiekoor - Annelies de Bruin & Gerdien Lindeboom Lunch Programma STUDIO 2

7 Vrije keuze - Ronde B5 Voorkomen is beter dan blussen Agressie na hersenletsel is moeilijk te bestrijden maar goed te vermijden - Klaas Arts < ZAAL > SCHOUWBURG Vrije keuze - Ronde A1 Gedragsveranderingen door stoornissen in de sociale cognitie Behandelen is zinvol! - Marjon Westerhof-Evers B2 Wat hebben mensen met hersenletsel nodig om stappen te maken op de participatieladder En hoe kan jij als professional ze daarbij ondersteunen? - Lavinia Boele & José Roosen STUDIO 1 A4 Verzorgenden en verpleegkundigen krijgen meer grip op gedrag Effectiviteit van de ABC-methode bij probleemgedrag na NAH - Ieke Winkens & Resi Botteram C3 Foutloos leren bij hersenletsel en bij dementie - Daniëlle Boelen STUDIO 2 A6 Hersenletsel is als een bom die in het gezin ontploft Begeleiding en behandeling van gezinnen van een ouder met NAH Rianne Gijzen & Inge Linskens C1 Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedrags verandering; wat is lastig en wat kun je als professional doen? - Hilde Jans CALLUNA C1 Waarom doen ze nou niet gewoon wat ik zeg! Motiveren tot gedrags verandering; wat is lastig en wat kun je als professional doen? - Hilde Jans ERICA B1 Kwetsbare burgers met hersenletsel op weg naar een nieuwe participatie - Bram Luijten & Peter Brouwers A2 Spelen psychologische factoren (coping, ziektecognities, etc.) een rol bij het herstel na een beroerte? - Marloes van Mierlo B3 Verbetering van zorg voor mensen met Traumatisch Hersenletsel De zorgstandaard biedt de kapstok voor regionale verbetering - Monique Bergsma KERNHEM 1-2 A5 PST-training na een CVA: (hoe) werkt het? - Marieke Visser B4 Dialoog prikkelt... De toepassing van kwaliteitscriteria van mensen met NAH in de praktijk - Femke de Wit & Celia Slagman KERNHEM 3-4 B6 ReAttach: een multimodale benadering met verrassende effecten bij mensen met NAH of dementie - Paula BartholomeusWeerkamp & Margo van der Tol A3 EMDR bij ouderen na CVA Van slapende honden die zijn ontwaakt tot traumagerelateerde fobie - Marja Vink BACH 1 C4 Arbeidsre-integratie na NAH: werkt het? - Judith van Velzen B7 Toekomstbestendige ondersteuning door middel van beeldcommunicatie Over de veranderende rol van de ambulant begeleider en het vergroten van de eigen regie van de cliënt - René Wink BACH 2 A7 Op het scherpst van de rede Booghkring: sociëteit voor hoger opgeleiden met hersenletsel - Barbara Stam & Margreet Timmers C2 Onderpresteren bij mild traumatisch hersenletsel: een zaak van de behandelaar? - Judith Grit BACH 3-4 C5 Visual Thinking Strategies; ontdekkings reis tussen waarnemen en denken - René ter Horst 7 Pauze

8 Onder de indruk? Geboeid? Gemist? Onder de indruk van het verhaal van Klaas Arts over het vermijden van agressie (B5)? AXON leertrajecten heeft diverse trainingen en workshops over het omgaan met gedragsproblemen bij mensen met hersenletsel. Geboeid geraakt door de nieuwste onderzoeken op het gebied van omgaan met de gevolgen van hersenletsel (zoals sociale cognitie en psychologische factoren)? AXON leertrajecten helpt u graag met verdere scholing op deze gebieden. Heeft u niet alle keuzes kunnen bijwonen; presentaties gemist? In het cursusaanbod van AXON leertrajecten komen veel onderwerpen terug in de diverse workshops. Met onze workshops kun je verder 8 Telefoon tot 1 dec na 1 dec

9 Plenaire opening SCHOUWBURG Onze bewegelijke hersenen Zijn wij ons brein, of niet? Bert Otten - Hoogleraar, UMCG Tijdens deze lezing wordt ingegaan op menselijk bewegen en de functie van de hersenen hierbij. Hersenen zijn niet los te denken van het lichaam en die twee weer niet van hun betekenisvolle omgeving. De zintuigen en spieren zorgen voor de verbindende mogelijkheid. Hoe dat werkt wordt uitgelegd aan de hand van voorbeelden uit de topsport en revalidatie, maar ook uit het dagelijks leven. Met die voorbeelden wordt duidelijk in hoeverre de hersenen onderdeel zijn van een dynamisch geheel. De gevolgen van hersenletsel zijn dan ook alleen in die context te begrijpen. Bert Otten (1954) werkt als hoogleraar bij het Centrum voor Bewegings Wetenschappen, Universitair Medisch Centrum Groningen. Van 1972 tot 1978 studeerde hij biologie te Leiden, met als afstudeerrichting biofysica waar hij 1983 promoveerde. Van 1984 tot heden is hij werkzaam aan de Rijksuniversiteit te Groningen, waar hij sinds begin 2005 hoogleraar NeuroMechanica is bij het Centrum voor BewegingsWetenschappen. Een centrale fundamentele vraag die hij zichzelf stelt is: hoe representeert het brein de complexe veranderende mechanische eigenschappen van lichaam en omgeving. De kracht van grijze cellen Hersenen en herinneringen Douwe Draaisma - hoogleraar Geschiedenis van de Psychologie, Faculteit Gedrags- & Maatschappijwetenschappen, Heymans leerstoel, Rijksuniversiteit Groningen Hersenletsel kan niet alleen motoriek, spraak en perceptie beschadigen, ook het geheugen kan slechter gaan functioneren. Wat betekent dit voor de identiteit van de patiënt? Voor bewegingsstoornissen is er fysiotherapie, voor spraakstoornissen logopedie, wat is er voor geheugenstoornissen? Douwe Draaisma is een Nederlandse psycholoog die gespecialiseerd is in de aard en mechanismen van het menselijk geheugen. Hij is hoogleraar in de geschiedenis van de psychologie aan de Rijksuniversiteit Groningen en bezet daar de Heymans-leerstoel aan de faculteit gedrags- en Maatschappijwetenschappen. Draaisma is de auteur van een aantal zeer succesvolle boeken die veelvuldig vertaald zijn. Met zijn boek Waarom het leven sneller gaat als je ouder wordt won hij meerdere prijzen. 9

10 Clusterlezingen Cluster A Levenslijn SCHOUWBURG Ze kunnen naar de maan maar hier weten ze niets van NAH chronische fase gezien door nieuwe ogen Kitty Jurrius - Associate Lector NA(H)-zorg op maat, Windesheim Flevoland Als een wetenschapper met een stevige achtergrond in de jeugdzorg en de zorg voor mensen met een verstandelijke beperking het onderzoeksveld van NAH betreedt, komt ze rare dingen tegen. Met verbazing en bewondering kan je kijken naar een veld dat zich beweegt, kennis produceert, samenwerkt, verandert en worstelt. Veel betrokkenen vertellen me graag hoe het in elkaar zit en als onderzoeker denk je daar over na. Met nieuwe ogen kijken naar de chronische zorg voor mensen met NAH: de top 10 van opvallende zaken deel ik graag met u. Bent u ook nieuwsgierig naar de inrichting van de onderzoekslijn NA(H)-zorg op maat en wilt u weten waarom de H tussen haakjes staat? Ook daar gaat deze bijdrage op in. Dr. Kitty Jurrius is Associate Lector NA(H)-zorg op maat, verbonden aan het lectoraat Klantenperspectief in Ondersteuning en Zorg van Windesheim Flevoland. De onderzoekslijn realiseert kennis en praktijkontwikkeling van zorg gericht op de chronische fase van NAH. Langetermijngevolgen van traumatisch hersenletsel - nieuwe inzichten? Joukje van der Naalt - neuroloog, UMCG Jaarlijks worden patiënten met traumatisch hersenletsel opgevangen in het ziekenhuis. Restverschijnselen na traumatisch hersenletsel zijn afhankelijk van de ernst van het ongeval en bestaan uit zowel fysieke en cognitieve beperkingen maar ook uit gedragsveranderingen. Dit heeft gevolgen voor de uitkomst bij het hervatten van werk en sociale activiteiten. Vooral na licht traumatisch hersenletsel worden de gevolgen niet altijd herkend. Beeldvorming (CT, MRI) laat niet altijd afwijkingen zien. Op welke manier kunnen met patiënten met klachten na traumatisch hersenletsel het best worden onderzocht? 10

11 EEN OPEENVOLGENDE REEKS VAN DRIE LEZINGEN Tijdens deze voordracht zal worden ingegaan op de meest recente inzichten en onderzoeksmethoden die worden toegepast om het inzicht in het ontstaan van restverschijnselen na traumatisch hersenletsel te vergroten. Joukje van der Naalt is werkzaam in het UMCG als neuroloog, met als aandachtsgebied neuro-traumatologie. Speerpunten van haar onderzoek zijn de rol van beeldvorming van cerebrale schade en de neuropsychologische gevolgen van traumatisch hersenletsel. Zij deed haar expertise op in Toronto, Canada. Momenteel is ze projectleider van de UPFRONT-studie waarbij de gevolgen van licht traumatisch hersenletsel in kaart worden gebracht in verschillende ziekenhuizen in Nederland. Ze heeft diverse publicaties over traumatisch hersenletsel op haar naam staan. Meedoen met beperkingen Participatie van kinderen en jongeren met hersenletsel Arend de Kloet - lector/gz-psycholoog, Haagse Hogeschool De incidentie van niet-aangeboren hersenletsel (NAH) bij kinderen en jongeren in Nederland en het verhoogde risico op participatieproblemen van kind/jongere en gezin zijn bekend. Minder bekend is welke factoren geassocieerd zijn met participatieproblemen en hoe wij participatie kunnen meten en monitoren. Ook wordt besproken hoe beleid, innovatie en onderzoek t.b.v. deze doelgroep in Nederland vorm krijgt. Arend de Kloet werkt als GZ-psycholoog bij Sophia Revalidatie, met name met de doelgroep jongeren met NAH, en als lector Revalidatie aan De Haagse Hogeschool. Binnen het samenwerkingsverband Hersenletsel en Jeugd zit hij in de landelijke stuurgroep en de werkgroep Ontwikkeling en Onderzoek. Binnenkort promoveert Arend de Kloet op het onderwerp van deze lezing. Levenslijn 11

12 Cluster B Samenwerken STUDIO 1 Door ervaring wijzer worden Ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid in de zorg voor mensen met hersenletsel Jean Pierre Wilken - lector, HU Kenniscentrum Sociale Innovatie Ervaringsdeskundigheid wordt steeds meer erkend als een belangrijke kracht in de zorg. Maar wat is ervaringsdeskundigheid, en wat is de betekenis hiervan? In deze lezing wordt ingegaan op de rol die ervaringskennis en ervaringsdeskundigheid (kunnen) spelen in de zorg voor mensen met hersenletsel. De waarde van ervaringskennis wordt belicht vanuit het perspectief van de persoon met hersenletsel, de mantelzorg en de professionele zorg. Ook worden voorbeelden gegeven hoe ervaringen kunnen leiden tot betere samenwerking en betere ondersteuning. Jean Pierre Wilken is lector Participatie, Zorg en Ondersteuning. Hij houdt zich bezig met kennisontwikkeling rond ondersteuning van burgers in kwetsbare posities bij meedoen en meetellen in de samenleving. Zorgketen NAH Samenwerken loont! Joyce Jacobs - regiomanager DTZC: LosserHof & Voorzitter zorgketen NAH Twente Er zijn veel boeken vol geschreven over hoe je succesvol kunt of soms zelfs moet samenwerken. De Twentse zorgketen NAH heeft bewezen dat zij geen ingewikkelde theorieën en/of modellen nodig heeft om een fantastisch resultaat met elkaar neer te zetten. Gewoonweg omdat zij zich hebben voorgenomen de ontbrekende schakel in de keten in Twente in te vullen. Niet omdat zij de wijsheid en deskundigheid in pacht hebben, maar omdat zij gezamenlijk de wil en inzet tonen om voor alle cliënten met NAH een goed passende begeleiding en een optimaal leefklimaat te realiseren. In de Twentse situatie vooral ook voor NAH cliënten met ernstige gedragsproblemen. In ruim drie jaar werd er een wooneenheid vormgegeven waar cliënten met NAH+ levenslang en levensbreed 12

13 EEN OPEENVOLGENDE REEKS VAN DRIE LEZINGEN de zorg en begeleiding kunnen ontvangen in een omgeving die daarbij past. Hoe zij dit hebben gerealiseerd en welke lessen zij geleerd hebben, hoort u tijdens deze lezing. Joyce Jacobs is sinds 4,5 jaar regiomanager bij de Twentse Zorgcentra, een organisatie die mensen met een verstandelijke en/of lichamelijke beperking ondersteunt bij een goed leven en mooi werk conform de principes van dichtbij, eenvoudig en deskundig. Joyce is van oorsprong verpleegkundige en vervolgens opleider in diverse ziekenhuizen en manager in de V&V sector geweest. Zij is tevens o.a. voorzitter van de keten NAH in Twente. Zorgstandaard en transitie Hoe standaard kan het zijn? Henk Nies - Lid Raad van Bestuur, Vilans; bijzonder hoogleraar Organisatie en Beleid van Zorg, Zonnehuis leerstoel, Vrije Universiteit Amsterdam Het is bijna 2015; het overgangsjaar van de transitie, dichtbij huis, kortingen zijn het gesprek van de dag. Professionals en organisaties staan in de overlevingsstand. Is dit het moment om de Zorgstandaard Traumatisch Hersenletsel te implementeren? - Hoe kan De Zorgstandaard voor een specifieke doelgroep een plek krijgen in een tijd waar het accent ligt op generieke zorg in plaats van specialistische zorg? - Hoe kan De Zorgstandaard leidraad zijn in het gesprek tussen patiënten/ ervaringsdeskundigen, zorgverleners, zorgverzekeraars en gemeenten? - Hoe maak je een regionale vertaalslag? En wie? Welke lessen hebben we geleerd met de vertaalslag van de Zorgstandaard Dementie? Henk Nies studeerde psychologie aan de Radboud Universiteit van Nijmegen. Hij werkte altijd tussen beleid, praktijk en onderzoek bij de Gelderse Raad voor de Volksgezondheid, het Nationaal Ziekenhuisinstituut/Prismant en het NIZW. Henk is medeoprichter en bestuurder van Vilans. Sinds 2012 is hij bijzonder hoogleraar Organisatie en Beleid van Zorg op de Zonnehuis leerstoel aan de Vrije Universiteit van Amsterdam. Ook publiceerde hij veel in binnen- en buitenland, vaak over ouderenzorg, langdurige zorg en samenwerking tussen organisaties en is tevens bekend als blogger bij Skipr. Samenwerken 13

14 Cluster C In beweging STUDIO 2 De opmars van impliciet leren Doorgaan of een pas op de plaats? John van der Kamp - onderzoeker/docent, Faculteit der Bewegingswetenschappen Vrije Universiteit Amsterdam Impliciet leren lijkt de laatste jaren aan een flinke opmars bezig te zijn in de sport en revalidatie. Het gaat dan om een vorm van motorisch leren waarbij geen of maar een minimum aan verbale, bewuste kennis over de bewegingsuitvoering wordt vergaard. Impliciet leren heeft belangrijke voordelen boven meer traditionele vormen van expliciet leren, waarbij juist gepoogd wordt de hoeveelheid bewuste kennis zo veel mogelijk te vergroten. Impliciet leren leidt tot een stabielere bewegingsuitvoering, met bijvoorbeeld een kleinere kans op verstoring door een dubbeltaak. Maar hoe algemeen geldend is dit? Ons onderzoek naar motorisch leren bij patiënten met CP en CVA suggereert dat het denken in termen van een absolute tegenstelling tussen impliciet en expliciet leren wellicht niet het meest productief is. Belangrijker lijkt het te bepalen welke patiënt, wanneer gebaat is bij welke leermethode. Voor nu betekent dat misschien even een pas op de plaats, maar voor de lange termijn leidt dit - hopelijk - tot effectievere leerinterventies. Eén van de speerpunten in het onderzoek van John van der Kamp is het motorisch leren in de sport, tijdens de gymles en in de revalidatie. Zo onderzoekt hij verschillen in motorisch leren bij typisch ontwikkelde kinderen en kinderen met ontwikkelingsproblematiek als cerebrale parese of DCD. Ook doet hij dat bij gezonde ouderen en ouderen met CVA (i.s.m. Heliomare). Het uiteindelijke doel is te zoeken naar motorische interventies en trainingen op maat. Zelfmanagement bij thuiswonende CVA patiënten en hun partners Nienke Tielemans - MSc, PhD-student, Kenniscentrum Revalidatiegeneeskunde Utrecht Een beroerte kan allerlei blijvende gevolgen hebben die het dagelijkse leven van CVA patiënten en partners negatief kunnen beïnvloeden en deelname aan de maatschappij kunnen belemmeren. Het is vaak moeilijk om grip te krijgen op de veranderingen en om de draad weer op te pakken. Met het Restore4Stroke ZM onderzoek gingen we na hoe CVA patiënten en hun partners beter kunnen leren omgaan met de gevolgen van een CVA. We hebben daarom gekeken of CVA patiënten en partners baat hebben bij een groepsgewijze zelfmanagement cursus gericht op het aanleren van proactieve coping strategieën. We vergeleken de zelfmanagement cursus met een groepsgewijze educatie cursus waarin vooral informatie en lotgenotencontact werd aangeboden. 14

15 EEN OPEENVOLGENDE REEKS VAN DRIE LEZINGEN In totaal hebben er 113 CVA patiënten en 57 partners deelgenomen in ons onderzoek. Tijdens de lezing zullen wij de uitkomsten van de studie presenteren: hoe zag de zelfmanagement cursus eruit? Hielp de zelfmanagement cursus inderdaad beter dan een educatie cursus? En wat vonden CVA patiënten, partners en zorgprofessionals zelf van deze cursussen? Nienke Tielemans is cum laude afgestudeerd aan de Radboud Universiteit Nijmegen. Sinds 2010 is zij verbonden aan de Universiteit van Maastricht, waar zij haar promotieonderzoek doet naar de effectiviteit van zelfmanagement interventie bij thuiswonende CVA getroffenen en hun partners. Al zingend weer spreken De effecten van het zingen in een afasiekoor Annelies de Bruin - logopedist/klinisch linguïst, Woonzorgconcern IJsselheem Gerdien Lindeboom - muziektherapeut, Woonzorgconcern IJsselheem Welk effect heeft zingen in een afasiekoor op de vloeiendheid van het spreken, de woordvinding en de kwaliteit van leven van personen met afasie en/of spraakapraxie? Tijdens deze interactieve lezing presenteren wij vanuit een multi-discipliniaire invalshoek de resultaten van ons onderzoek hiernaar. Met behulp van video-opnames geven wij u een indruk van de werkwijze binnen een afasiekoor. Vanuit de taalkunde/logopedie en muziektherapie gaan we ook kort in op de achterliggende theorie van deze vorm van behandeling. Waar mogelijk wordt dit gekoppeld aan de resultaten van het onderzoek. Annelies de Bruin is in 2004 afgestudeerd als logopedist en werkt sindsdien als logopedist bij Woonzorgconcern IJsselheem. In 2006 studeerde zij aan de Rijksuniversiteit Groningen tevens af als klinisch linguïst. Samen met Gerdien en collega-logopedist Dorothea van Gaalen-Deuzeman neemt zij sinds 2011 als onderzoeker deel aan het hier gepresenteerde onderzoek. Gerdien Lindeboom is afgestudeerd als muziektherapeut in 2009 en werkt sindsdien bij Woonzorgconcern IJsselheem en daarnaast bij twee revalidatie centra. In 2013 heeft ze de opleiding tot neurologisch muziektherapeut afgerond. Gerdien werkt onder andere met volwassenen met NAH en afasie. Ze geeft Speech Music Therapy for Aphasia (S.M.T.A.) en heeft in 2010 een afasiekoor mede opgericht. In beweging 15

16 Vrije keuze Thema A Levenslijn A1 - Gedragsveranderingen door stoornissen in de sociale cognitie Behandelen is zinvol! Marjon Westerhof-Evers - promovenda/ psycholoog, Rijksuniversiteit Groningen/ UMCG SCHOUWBURG Bij patiënten met traumatisch hersenletsel komen regelmatig stoornissen in de sociale cognitie voor. Deze stoornissen manifesteren zich bijvoorbeeld in de vorm van sociaal onaangepast, egocentrisch, ontremd of emotioneel vervlakt gedrag. Vaak hebben deze patiënten moeite om de emoties en het gedrag van anderen af te lezen en het eigen gedrag daarop af te stemmen. De patiënt zelf heeft vaak geen of nauwelijks ziekte-inzicht. Deze stoornissen kunnen, meer nog dan de fysieke of cognitieve gevolgen van hersenletsel, een negatieve invloed hebben op de uiteindelijke outcome van de patiënt. Op termijn kan deze problematiek de werk- en thuissituatie volledig ontwrichten. Het signaleren, diagnosticeren en behan delen van deze problematiek is dan ook van groot belang. Tijdens deze presentatie wordt de revalidatiebehandeling Treatment of Social cognition and Emotion regulation (T-ScEmo) besproken aan de hand van praktijkvoorbeelden. Met behulp van video-opnames worden de strategieën en gedragsinterventies toegelicht. Ook worden de resultaten met betrekking tot de effectiviteit van de behandeling besproken. Doelgroep niveau WO, (post)hbo sector verpleeghuiszorg/ouderenzorg, maatschappelijk werk, revalidatie/ziekenhuis, ambulante zorg beroepsgroep gedragskundigen, paramedici, verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, revalidatieartsen, (GZ-)psychologen, woonbegeleiders, activiteitenbegeleiders, coördinerend begeleiders, ambulant begeleiders (zorg), maatschappelijk werkenden, jobcoaches, arbeidsbegeleiders en arbeidsdeskundigen, teamleiders en managers. Marjon Westerhof-Evers is werkzaam in het UMCG, Centrum voor Revalidatie, locatie Beatrixoord. Zij werkt als psycholoog in het cluster neurorevalidatie. Zij combineert haar klinische werkzaamheden met promotieonderzoek aan de Rijksuniversiteit Groningen. In dit onderzoeksproject richt zij zich op de assessment en de behandeling van stoornissen in de sociale cognitie (na traumatisch hersenletsel). 16

17 A2 - Spelen psychologische factoren (coping, ziektecognities, etc.) een rol bij het herstel na een beroerte? Marloes van Mierlo - junior onderzoeker/ PhD-student, De Hoogstraat Revalidatie ERICA Het Restore4Stroke Cohort onderzoek is een longitudinale studie waarin we 395 CVApatiënten en hun partners (215 in totaal) voor een periode van twee jaar volgen vanaf het moment dat ze opgenomen zijn in het ziekenhuis. In totaal vinden er 5 meetmomenten plaats; 1 week, 2 maanden, 6 maanden, 1 jaar en 2 jaar na het CVA. Daarnaast ligt de nadruk van dit onderzoek op de invloed van een aantal psychosociale factoren op kwaliteit van leven en het herstel na een beroerte. Neuroticisme, coping en ziekte-cognities zijn een aantal concepten die worden gemeten tijdens het onderzoek. Verder zijn er ook demografische en CVAgerelateerde factoren meegenomen in het onderzoek. Doelgroep niveau WO, (post)hbo sector verpleeghuiszorg/ouderenzorg, revalidatie/ ziekenhuis, ambulante zorg beroepsgroep gedragskundigen, verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, revalidatieartsen, (GZ)-psychologen, woonbegeleiders, ambulant begeleiders (zorg). De centrale uitkomstmaat tijdens dit onderzoek is kwaliteit van leven welke we onderzoeken door middel van meerdere vragenlijsten, aangezien kwaliteit van leven een multidimensioneel concept is. Zo worden participatie, tevredenheid met leven, depressie en angst, maar ook kwaliteit van leven als geheel meegenomen. Marloes van Mierlo, junior onderzoeker bij De Hoogstraat Revalidatie, startte in 2010 met haar promotieonderzoek naar kwaliteit van leven bij CVA-patiënten en hun partners. Zij behaalde in 2009 cum laude haar diploma voor de studie psychologie aan de Radboud Universiteit Nijmegen met als afstudeerrichting Neuro- en Revalidatie-psychologie. Daar werkte ze ook enige tijd als onderzoeksassistente voor een onderzoek naar chronische vermoeidheid na CVA. Levenslijn 17

18 Zorg die je je familie gunt NAH Huize Padua: specialistische revalidatie en behandeling Het circuit Niet-Aangeboren Hersenletsel (NAH) Huize Padua biedt specialistische behandeling en revalidatie aan mensen met niet-aangeboren hersenletsel. Van derdelijns, specialistisch onderzoek en diagnostiek tot behandeling en consultatie voor mensen met ernstige gedrags-, psychiatrische en/of somatische problemen. We hebben zowel een polikliniek als klinische plaatsen voor revalidatie, rehabilitatie en wonen/vervolgbehandeling. NAH Huize Padua verricht in samenwerking met de Universiteit van Maastricht wetenschappenlijk onderzoek. Met onze behandeling willen we maximaal bijdragen aan herstel en de kwaliteit van leven. Ons zorgcircuit is uniek in Nederland. Wij werken landelijk, dus zijn er ook voor hen die van buiten Brabant komen. 18 NAH Huize Padua Kluisstraat EM Boekel T E

19 A3 - EMDR bij ouderen na CVA Van slapende honden die zijn ontwaakt tot traumagerelateerde fobie Marja Vink - klinisch psycholoog, Zorgspectrum te Nieuwegein en GERION/ VUmc te Amsterdam BACH 1 Ouderen die een CVA hebben doorgemaakt kunnen hevige last ondervinden van late onset PTSS (post traumatisch stress syndroom). Zij worden geteisterd door herbelevingen en de bijkomende stress en emoties van ingrijpende gebeurtenissen die zij een leven lang met succces op afstand hebben weten te houden. Dit brengt een sterke lijdensdruk met zich mee en compliceert het revalidatieproces. PTSS, fobische angsten en andere trauma gerelateerde psychische problematiek die kan ontstaan door het CVA zelf of ingrijpende gebeurtenissen daar omheen. In deze presentatie wordt het belang van herkenning en adequate behandeling van PTSS en traumagerelateerde angst bij ouderen na een CVA benadrukt. Met behulp van filmfragmenten wordt getoond hoe EMDR bij deze doelgroep kan worden toegepast Doelgroep niveau WO, (post)hbo en (post)mbo sector verpleeghuiszorg/ouderenzorg, maatschappelijk werk, revalidatie/ziekenhuis, ambulante zorg beroepsgroep gedragskundigen, paramedici, verpleegkundigen, verpleegkundig specialisten, revalidatieartsen, (GZ-)psychologen, woonbegeleiders, activiteitenbegeleiders, coördinerend begeleiders, ambulant begeleiders (zorg), maatschappelijk werkenden, verzorgenden, teamleiders en consulenten. De ervaring leert dat ook bij ouderen met cerebrale schade een behandeling met EMDR (Eye movement desensitization and reprocessing) kan worden toegepast, vaak met verbluffend snel resultaat. EMDR is eveneens effectief bij verschijnselen van Marja Vink is als klinisch psycholoog - gespecialiseerd in ouderen - werkzaam bij Zorgspectrum te Nieuwegein en GERION/VUmc te Amsterdam. Zij combineert de klinische praktijk en werkzaamheden als supervisor en praktijkopleider met haar functie als ontwikkelaar en begeleider van onderwijs voor academici in de ouderenzorg. Ook is ze redacteur van het handboek Ouderenpsychologie en hoofdopleider van de Profielopleiding Ouderenpsychologie. Binnen de Vereniging EMDR Nederland heeft zij met collega s een Special Interest Group Ouderen opgericht. Levenslijn 19

20 A4 - Verzorgenden en verpleegkundigen krijgen meer grip op gedrag Effectiviteit van de ABC-methode bij probleemgedrag na NAH Ieke Winkens - Onderzoeker, Maastricht University Resi Botteram - GZ-psycholoog, SVRZ t Gasthuis STUDIO 1 De ABC-methode is een basale en vereenvoudigde vorm van gedrags modificatie therapie. De methode is specifiek ontwikkeld voor gebruik door verpleegkundigen en verzorgenden. ABC verwijst naar de identificatie van de Actie (het probleemgedrag), de Beweger (de aanleiding of veroorzaker van het probleemgedrag), en de Consequentie van het gedrag voor de patiënt zelf en zijn/haar omgeving. De methode biedt verpleegkundigen en verzorgenden een raamwerk waarin zij het probleemgedrag kunnen plaatsen, leren inzien dat hun eigen gedrag van invloed is op het ontstaan en het voortduren van probleemgedrag, en leren zo met probleemgedrag om te gaan dat het afneemt of verdwijnt. De ABC-methode wordt in Nederland al jaren gebruikt binnen de verpleeghuiszorg. Voor de hersenletselpopulatie werd deze methode tot nog toe beperkt toegepast. Ook is de effectiviteit van de ABC-methode in termen van afname van probleemgedrag en zorgbelasting tot heden niet geëvalueerd. Voor het huidige onderzoek is de ABCmethode ingekort en enigszins aangepast voor gebruik bij hersenletselpopulaties. De verkorte NAH-vorm zoals gebruikt in dit onderzoek zal gepresenteerd worden. Tevens zullen de effecten van de ABCmethode op groepsniveau en de effecten op individueel patiëntniveau (aan de hand van Single-Case Eperimental Designs) gepresenteerd worden. Doelgroep niveau (post)mbo sector gehandicaptenzorg, verpleeghuiszorg/ouderenzorg, revalidatie/ziekenhuis, ambulante zorg beroepsgroep verpleegkundigen, woonbegeleiders, activiteitenbegeleiders, coördinerend begeleiders, ambulant begeleiders zorg, verzorgenden, teamleiders. Ieke Winkens is psycholoog en werkt als onderzoeker bij Maastricht University. In 2009 promoveerde zij op het onderwerp mentale traagheid na beroerte In haar huidige onderzoeksprojecten richt zij zich hoofdzakelijk op de onderwerpen ziekte-inzicht na niet-aangeboren hersenletsel en gedragsproblemen na nietaangeboren hersenletsel. Resi Botteram is sinds 1986 werkzaam als psychogerontoloog in Zeeland in de ambulante ouderenpsychiatrie, in het verpleeghuis en van daaruit ook in de eerste lijn. Sinds 2007 werkt zij bij SVRZ in de diagnostiek en behandeling. De doelgroepen waarmee zij werkt zijn PG, somatiek, revalidatie, Korsakov, NAH, geronto-psychiatrie. Tevens is zij senior-docent ABC (mediatieve therapie) waarbij ze de scholing en ondersteuning/begeleiding van zorgteams verzorgt. 20

Ik heb hersenletsel, zie je het aan mij?

Ik heb hersenletsel, zie je het aan mij? Ik heb hersenletsel, zie je het aan mij? Projectplan voor een werkplaats deskundigheidsbevordering sociale wijkteams voor & door mensen met niet aangeboren hersenletsel. Almere, november 2014 Onderzoekslijn

Nadere informatie

Niet Aangeboren Hersenletsel

Niet Aangeboren Hersenletsel Niet Aangeboren Hersenletsel diagnostiek en behandeling door de revalidatiearts Wie ben ik? Opleiding (neuro)psychologie in Utrecht (afgerond 2001) Opleiding geneeskunde in Utrecht Opleiding tot revalidatiearts

Nadere informatie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie

Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie Behandel- en expertisecentrum Niet aangeboren hersenletsel (NAH)/ neuropsychiatrie 20135014 PP bavo Neuro algemeen brochure.indd 1 24-09-13 13:48 Behandel- en expertise centrum NAH/neuropsychiatrie Het

Nadere informatie

Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel

Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel Behandeling voor patiënten met niet-aangeboren hersenletsel Informatie voor (para)medici Zelf en samen redzaam Als betrokken professional kent u uw patiënt. U stelt of kent de diagnose en ziet welke behandeling

Nadere informatie

Kennis Delen? Bijzonder normaal!

Kennis Delen? Bijzonder normaal! Uitnodiging Kennis Delen? Bijzonder normaal! Specialistische zorg en behandeling in de ouderenzorg 26 september 2013 Evoluon, Eindhoven het gevoel van samen Waar Adres Evoluon Noord-Brabantlaan 1a 5652

Nadere informatie

Kinderen en jongeren met NAH. Annet Wielemaker Hersenstichting Rianne Gijzen - Vilans

Kinderen en jongeren met NAH. Annet Wielemaker Hersenstichting Rianne Gijzen - Vilans Kinderen en jongeren met NAH Annet Wielemaker Hersenstichting Rianne Gijzen - Vilans NAH: Incidentie Elk jaar 19.000 in ziekenhuizen 15.000 traumatisch NAH 4.000 niet-traumatisch NAH En nog heel veel

Nadere informatie

Project Mantelzorg- en netwerkondersteuning

Project Mantelzorg- en netwerkondersteuning Project Mantelzorg- en netwerkondersteuning 23 januari 2012 Aanleiding Project Goeie Snap van elkaar Collega werd mantelzorger NAH Project Goeie Snap van elkaar Communicatie in de driehoek: mantelzorger

Nadere informatie

Centrum Hersenletsel Limburg: een nieuw initiatief. Caroline van Heugten en Rudolf Ponds

Centrum Hersenletsel Limburg: een nieuw initiatief. Caroline van Heugten en Rudolf Ponds Centrum Hersenletsel Limburg: een nieuw initiatief Caroline van Heugten en Rudolf Ponds 11 juni 2014, Maastricht Dept NP&PP, FPN Dept P&N, FHML azm Psychologie Adelante hersenletsel Niet aaangeboren hersenletsel

Nadere informatie

Uitnodiging. Congres: Het gezin centraal. Gezinsgericht werken vanuit de (gesloten) instelling

Uitnodiging. Congres: Het gezin centraal. Gezinsgericht werken vanuit de (gesloten) instelling Uitnodiging Congres: Het gezin centraal Gezinsgericht werken vanuit de (gesloten) instelling Datum: Donderdag 1 oktober 2015 Tijd: Plaats: 09.30-16.00 uur The colour kitchen, Utrecht Project: Gezinsgericht

Nadere informatie

Hersenletselcentra. Meerwaarde of kostenpost. Mia Verschaeve Projectleider. 27 juni 2014

Hersenletselcentra. Meerwaarde of kostenpost. Mia Verschaeve Projectleider. 27 juni 2014 Hersenletselcentra Meerwaarde of kostenpost Mia Verschaeve Projectleider 27 juni 2014 Utrecht, Zeeland, Zuid-Holland: Haaglanden, Midden Holland, Rotterdam Rijnmond Initiatiefnemers Patiëntenverenigingen

Nadere informatie

Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte

Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte NEUROLOGISCHE LEER- EN ONTWIKKELINGSSTOORNISSEN Spieren en het brein Multidisciplinaire expertise over leren, ontwikkeling en gedrag van kinderen, jongeren en jongvolwassenen met een spierziekte Het centrum

Nadere informatie

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen

DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN. Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen DESKUNDIG AAN HET WERK OUDEREN Trainingen op het gebied van psychische problemen of psychiatrische stoornissen 2 3 INHOUDSOPAVE PAGINA Kennis over psychische problemen bij ouderen nodig?! 4 Praktische

Nadere informatie

NAH & Ervaringsdeskundigheid. Aftrap Hersenletselcentra 27 juni 2014

NAH & Ervaringsdeskundigheid. Aftrap Hersenletselcentra 27 juni 2014 NAH & Ervaringsdeskundigheid Aftrap Hersenletselcentra 27 juni 2014 Korte introductie Drs. J. (Jeroen) Kwak Manager zorgconsumenten Zorgbelang Brabant (o.a. NAH-Cafés en hersenletselnetwerken) Manager

Nadere informatie

UITNODIGING 17 NOVEMBER

UITNODIGING 17 NOVEMBER UITNODIGING 17 NOVEMBER Al onze behandelvormen voor kinderen met autisme onder één dak! Wij laten u graag op dinsdag 17 november van 15.00-17.00 uur zien en ervaren wat de werkwijze van ons Behandelcentrum

Nadere informatie

Poliklinische Revalidatie voor kinderen en jongeren met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Revalidatiecentrum Breda

Poliklinische Revalidatie voor kinderen en jongeren met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Revalidatiecentrum Breda Poliklinische Revalidatie voor kinderen en jongeren met Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Revalidatiecentrum Breda Informatie voor ouders/verzorgers Uw kind wordt aangereden door een auto, valt hard van

Nadere informatie

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ

INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ INDIGO HET ANTWOORD OP DE BASIS GGZ Inhoudsopgave Indigo Brabant 2 Wat is de Basis GGZ? 2 Wat kan Indigo mij bieden? 4 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ Specialistische GGZ 7 Heeft u vragen? 7 Contact

Nadere informatie

NAH BIJ EEN KIND ONTREGELT HET HELE GEZIN. ÉN LANG!

NAH BIJ EEN KIND ONTREGELT HET HELE GEZIN. ÉN LANG! NAH BIJ EEN KIND ONTREGELT HET HELE GEZIN. ÉN LANG! Eric Hermans VILANS SYMPOSIUM NAH. EN DAN? Maandag 13 december READE AMSTERDAM Traumatic brain injury without Bond Chapman, 2006 intervention Normal

Nadere informatie

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening.

waardoor een beroerte kan worden gezien als een chronische aandoening. amenvatting Elk jaar krijgen in Nederland zo n 45.000 mensen een beroerte, ook wel CVA (Cerebro Vasculair Accident) genoemd. Ongeveer 60% van hen keert na opname in het ziekenhuis of revalidatiecentrum

Nadere informatie

Workshop Spiegeltherapie in de praktijk

Workshop Spiegeltherapie in de praktijk Workshop Spiegeltherapie in de praktijk vrijdag 15 april 2011 Erasmus MC, Rotterdam a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a a

Nadere informatie

weken na het ontstaan van het hersenletsel niet zinvol is. Geheugen Het is aangetoond dat compensatietraining (het aanleren van

weken na het ontstaan van het hersenletsel niet zinvol is. Geheugen Het is aangetoond dat compensatietraining (het aanleren van Richtlijn Cognitieve revalidatie Niveau A (1) Het is aangetoond dat.. Aandacht Het is aangetoond dat aandachtstraining gedurende de eerste 6 weken na het ontstaan van het hersenletsel niet zinvol is. Geheugen

Nadere informatie

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS

Opleiding consulent seksuele gezondheid NVVS Dat vind ik een van de mooiste dingen aan de seksuologie: dat de geestelijke en de somatische gezondheidszorg erin samen komen. evaluatie deelnemer mensenkennis Opleiding consulent seksuele gezondheid

Nadere informatie

Brain Awareness Week 2011

Brain Awareness Week 2011 Brain Awareness Week 2011 Brain Awareness Week 2011 De Brain Awareness Week, die wereldwijd jaarlijks plaatsvindt in maart, is gericht op het onder de aandacht brengen van hersenen, hersenletsel en hersenonderzoek.

Nadere informatie

Cognitieve stoornissen na een beroerte

Cognitieve stoornissen na een beroerte NEUROLOGIE Cognitieve stoornissen na een beroerte ADVIES Cognitieve stoornissen na een beroerte Als aanvulling op de folders Verder na een beroerte en Na een beroerte, adviezen voor naasten krijgt u in

Nadere informatie

leef. In uw eigen ritme. Informatie over: Niet-aangeboren hersenletsel

leef. In uw eigen ritme. Informatie over: Niet-aangeboren hersenletsel leef. Informatie over: Niet-aangeboren hersenletsel In uw eigen ritme. Uw leven zo goed mogelijk oppakken met niet-aangeboren hersenletsel. Samen met Laurens. In deze folder leest u meer over het aanbod

Nadere informatie

Praktische toepassing in de dagelijkse verpleegkundige praktijk

Praktische toepassing in de dagelijkse verpleegkundige praktijk Symposium Kwetsbare ouderen Praktische toepassing in de dagelijkse verpleegkundige praktijk Eendaags symposium, te volgen op Dinsdag 19 juni 2012 of Vrijdag 22 juni 2012 Hogeschool Windesheim Zwolle Hogeschool

Nadere informatie

Samen spreken over Herstel bij Hersenletsel. Henriette Visser 23-09-2010

Samen spreken over Herstel bij Hersenletsel. Henriette Visser 23-09-2010 Samen spreken over Herstel bij Hersenletsel Henriette Visser 23-09-2010 Werken aan herstel bij hersenletsel Hoe vanzelfsprekend is het? Marjan en Henk: Ze moeten vragen wat we willen. Je moet zelf ook

Nadere informatie

Participatie van mensen met hersenletsel,een emancipatoir proces

Participatie van mensen met hersenletsel,een emancipatoir proces Participatie van mensen met hersenletsel,een emancipatoir proces Peter Brouwers Regio manager Siza Gemini Midden Brabant Voorzitter Netwerk Hersenletsel zorgnetwerk Midden Brabant, Voorzitter Kennis cirkel

Nadere informatie

Curriculum Vitae. Personalia: Auto rijbewijs B + auto. U kunt met mij contact opnemen via mijn website: www.lindabaars.com.

Curriculum Vitae. Personalia: Auto rijbewijs B + auto. U kunt met mij contact opnemen via mijn website: www.lindabaars.com. Curriculum Vitae Personalia: Naam: Voornamen: Roepnaam: Woonplaats: Rijbewijs: Baars Linda Lisette Linda Utrecht Auto rijbewijs B + auto U kunt met mij contact opnemen via mijn website: www.lindabaars.com.

Nadere informatie

Brain Awareness Week 2013

Brain Awareness Week 2013 Brain Awareness Week 2013 De Brain Awareness Week, die wereldwijd jaarlijks in maart plaatsvindt, is gericht op hersenen, hersenletsel en onderzoek. In 2013 vindt dit evenement voor de 18e keer plaats,

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

Hersenletsel Centrum Zeeland

Hersenletsel Centrum Zeeland Hersenletsel Centrum Zeeland Hersenletsel Zeeland Hersenletsel Zeeland Richa Peters (CVA keten coördinator) en Cisca Zuurveld (NAH coördinator) s-gravenpolderseweg 114a - 4462 RA Goes 0113 236263 of 06-34315562

Nadere informatie

Specialistische begeleiding voor burgers met niet-aangeboren hersenletsel

Specialistische begeleiding voor burgers met niet-aangeboren hersenletsel Specialistische begeleiding voor burgers met niet-aangeboren hersenletsel Informatie voor gemeenten Zelf en samen redzaam Als gemeente wilt u de zorg en ondersteuning van uw burgers zo goed mogelijk organiseren.

Nadere informatie

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen

Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Verstandelijke Beperking en Psychiatrie; praktijk richtlijnen Congres Focus op Onderzoek, 22 juni 2015 Gerda de Kuijper, AVG/senior senior onderzoeker CVBP/UMCG Dederieke Festen AVG/senior onderzoeker

Nadere informatie

EXECUTIEVE FUNCTIES. Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014 JAARBEURS UTRECHT

EXECUTIEVE FUNCTIES. Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014 JAARBEURS UTRECHT EXECUTIEVE FUNCTIES Kinderen en adolescenten met problemen met inhibitie, cognitieve controle, emotieregulatie, werkgeheugen, motivatie en zelfregulatie thuis en op school Congres DONDERDAG 5 JUNI 2014

Nadere informatie

Inhoud. deel i kader 23. deel ii niet-aangeboren hersenletsel 53. Woord vooraf 1 1. Inleiding 1 3. Over de auteurs 1 9

Inhoud. deel i kader 23. deel ii niet-aangeboren hersenletsel 53. Woord vooraf 1 1. Inleiding 1 3. Over de auteurs 1 9 Inhoud Woord vooraf 1 1 Inleiding 1 3 Over de auteurs 1 9 deel i kader 23 1 Dialoog in de zorg bij hersenletsel 25 1.1 Inleiding 2 5 1.2 Kenmerken van communicatie als trialoog 26 1.3 De persoon met hersenletsel

Nadere informatie

NAH werk in uitvoering. 15 januari 2016 interactieve dag ter afsluiting van het Voucherproject

NAH werk in uitvoering. 15 januari 2016 interactieve dag ter afsluiting van het Voucherproject NAH werk in uitvoering 15 januari 2016 interactieve dag ter afsluiting van het Voucherproject Presentatie HLC door Mia Verschaeve www.hersenletselcentrum.com Samenwerkende partijen De Voucherhouders in

Nadere informatie

top-behandeling training- en onderwijsprogramma voor jonge kinderen verder met autisme dr. leo kannerhuis

top-behandeling training- en onderwijsprogramma voor jonge kinderen verder met autisme dr. leo kannerhuis top-behandeling training- en onderwijsprogramma voor jonge kinderen een aanbod van de polikliniek in Doorwerth in samenwerking met scholengemeenschap De Brouwerij in Oosterbeek maart 2015 centrum voor

Nadere informatie

Post-hbo opleiding autismespecialist

Post-hbo opleiding autismespecialist Post-hbo opleiding autismespecialist mensenkennis De docente is duidelijk, enthousiast en motiverend. Ik heb inzicht gekregen in wat ik in mijn rol als hulpverlener kan doen en waar ik rekening mee moet

Nadere informatie

Poliklinische Revalidatie voor Jongeren

Poliklinische Revalidatie voor Jongeren Poliklinische Revalidatie voor Jongeren Visie Sophia Revalidatie biedt revalidatie op specialistisch niveau voor kinderen en volwassenen. Het doel van revalidatiezorg is de patiënt te helpen de door haar/hem

Nadere informatie

M1028. Introductiecursus. Gedragsdeskundigen van de behandelcentra LVG-jeugd/SG LVG. mensenkennis

M1028. Introductiecursus. Gedragsdeskundigen van de behandelcentra LVG-jeugd/SG LVG. mensenkennis M1028 Introductiecursus Gedragsdeskundigen van de behandelcentra LVG-jeugd/SG LVG mensenkennis Introductiecursus voor gedragsdeskundigen van de behandelcentra LVG-jeugd/SG LVG Een initiatief van de Vereniging

Nadere informatie

Informatie over het knowledge broker netwerk CVA

Informatie over het knowledge broker netwerk CVA Datum: september 2015 Informatie over het knowledge broker netwerk CVA Lees hieronder meer over: Wat is het knowledge broker netwerk CVA? Wat doen de knowledge brokers? Wat levert het uw organisatie op?

Nadere informatie

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep

Even voorstellen: Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel van de Amarant Groep Even voorstellen: Pauwer biedt zorg op maat aan kinderen, jongeren en volwassenen met een lichamelijke beperking, een meervoudige beperking of met nietaangeboren hersenletsel. Vanaf 2015 is Pauwer onderdeel

Nadere informatie

Postmaster opleiding systeemtherapeut

Postmaster opleiding systeemtherapeut Postmaster opleiding systeemtherapeut mensenkennis In de context met cliënten, gezinnen en kinderen was dit leerzaam en direct bruikbaar in mijn werk. evaluatie deelnemer Postmaster opleiding systeemtherapeut

Nadere informatie

Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH)

Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) informatie voor de patiënt Niet Aangeboren Hersenletsel (NAH) NAH is een beschadiging van de hersenen, die ontstaan is in de loop van het leven. Een beschadiging van

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

Psychologische expertise Maarsingh & van Steijn

Psychologische expertise Maarsingh & van Steijn Psychologische expertise Veel verzuim op het werk wordt veroorzaakt door psychische problemen. Maarsingh & van Steijn heeft zich gespecialiseerd in de diagnostiek en behandeling van problemen op het vlak

Nadere informatie

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest.

Dit proefschrift presenteert de resultaten van het ALASCA onderzoek wat staat voor Activity and Life After Survival of a Cardiac Arrest. Samenvatting 152 Samenvatting Ieder jaar krijgen in Nederland 16.000 mensen een hartstilstand. Hoofdstuk 1 beschrijft de achtergrond van dit proefschrift. De kans om een hartstilstand te overleven is met

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij 2 Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

Neuropsychologisch onderzoek

Neuropsychologisch onderzoek Neuropsychologisch onderzoek Inhoudsopgave Wat is neuropsychologie? 3 Wat doet de neuropsycholoog? 3 Hersenletsel 3 Waarom een neuropsychologisch onderzoek? 4 Neuropsychologisch onderzoek 5 Wat gebeurt

Nadere informatie

het antwoord op de Basis GGZ

het antwoord op de Basis GGZ het antwoord op de Basis GGZ mentale ondersteuning direct en dichtbij Inhoudsopgave Indigo Wat is de Basis GGZ? Verwijscriteria Wat kan Indigo mij bieden? 1. POH-GGZ 2. Generalistische Basis GGZ 3. mirro:

Nadere informatie

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod

Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod Persoonlijkheidsstoornissen Kortdurend Behandelaanbod U bent niet de enige Een op de tien Nederlanders heeft te maken met een persoonlijkheidsstoornis of heeft trekken hiervan. De Riagg Maastricht is gespecialiseerd

Nadere informatie

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten

NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten NAH bij kinderen en jongeren: plasticiteit en herstel Caroline van Heugten Universiteit Maastricht c.vanheugten@np.unimaas.nl Inhoud presentatie Plasticiteit van het brein Hersenletsel Schade en herstel

Nadere informatie

symposium Onderzoek de Jeugdhulp! Hoe wetenschap kinderen mee laat doen De uitdaging

symposium Onderzoek de Jeugdhulp! Hoe wetenschap kinderen mee laat doen De uitdaging Onderzoek de Jeugdhulp! symposium dinsdag 5 april 2016 van 13.00-17.00 uur in Theater De Nieuwe Kolk, Weierstraat 1 in Assen Hoe wetenschap kinderen mee laat doen Goede jeugdhulp is van onschatbaar belang

Nadere informatie

NAH bij Kinderen en Jongeren. Dr. Eric Hermans

NAH bij Kinderen en Jongeren. Dr. Eric Hermans NAH bij Kinderen en Jongeren Dr. Eric Hermans Vilans Kennisinstituut voor de langdurende zorg (Vooral: gehandicaptenzorg, ouderenzorg, chronisch zieken) Ontwikkelen van vernieuwende, praktijkgerichte kennis

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Klinische revalidatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Klinische revalidatie Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA Klinische revalidatie U heeft niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en bent door de revalidatiearts in het ziekenhuis verwezen naar Libra Revalidatie & Audiologie locatie

Nadere informatie

Workshop Verbinden van onderzoek, praktijk en beleid

Workshop Verbinden van onderzoek, praktijk en beleid Workshop Verbinden van onderzoek, praktijk en beleid Congres Jeugd in Onderzoek 19 maart 2012 Anna Lichtwarck-Aschoff (Inside-Out) Lucienne van Eijk (C4Youth) Marlie Cerneus (AWJTwente) Programma Academische

Nadere informatie

Werkervaring: Curriculum Vitae. Johanna Catharina Wagner (V) Vrouwemadestraat 36 Postcode/ woonplaats: 4701 CE Roosendaal

Werkervaring: Curriculum Vitae. Johanna Catharina Wagner (V) Vrouwemadestraat 36 Postcode/ woonplaats: 4701 CE Roosendaal Curriculum Vitae. Naam: Geboortedatum: Johanna Catharina Wagner (V) 20-08- 1961 Adres: Vrouwemadestraat 36 Postcode/ woonplaats: 4701 CE Roosendaal Telefoon: 06 48201582 Emailadres: Website: info@lessstress.nu

Nadere informatie

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch

Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch Post-hbo opleiding cognitief gedragstherapeutisch werker Volwassenen en ouderen mensenkennis Van onze klinisch psycholoog heb ik een groep cliënten overgenomen, bij wie ik de instrumenten uit de opleiding

Nadere informatie

Bijeenkomst LND. 14 oktober 2015

Bijeenkomst LND. 14 oktober 2015 Bijeenkomst LND 14 oktober 2015 JONGE MENSEN MET DEMENTIE Marian Salari en Monique Hertogs Doelgroep Mensen met dementie, waarbij de ziekte begint vóór 65 jaar. 15.000-25.000 mensen Meer sprake van erfelijkheid

Nadere informatie

Brain Awareness Week 2013

Brain Awareness Week 2013 Brain Awareness Week 2013 Hersenletsel na een CVA, netwerk in beroering 20 maart 2013 Invitational conferences Behandelkader NAH kinderen en jongeren & Parkinson en ICT- Innovatie in de zorg 21 maart 2013

Nadere informatie

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE

OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPLOSSINGSGERICHT WERKEN MET JONGEREN MISSION POSSIBLE OPEN INSCHRIJVING IN UTRECHT WAT IS MISSION POSSIBLE? Bent u geïnteresseerd te ontdekken waar de motivatie van jongeren ligt om hun problemen zelf

Nadere informatie

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers

Psychologie Inovum. Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Psychologie Inovum Informatie en productenboek voor cliënten, hun naasten en medewerkers Waarom psychologie Deze folder is om bewoners, hun naasten en medewerkers goed te informeren over de mogelijkheden

Nadere informatie

Tekst: Rianne Gijzen & Eric Hermans

Tekst: Rianne Gijzen & Eric Hermans Veel kinderen en jongeren met nietaangeboren hersenletsel (NAH) hebben begeleiding en aanpassingen nodig op school. Maar hoe doe je dat als docent of begeleider als je niet bent opgeleid in onderwijs aan

Nadere informatie

Postmaster opleiding diagnostiek en behandeling (SG)LVB

Postmaster opleiding diagnostiek en behandeling (SG)LVB mensenkennis Ik vond het een meerwaarde om binnen te kijken in een andere keuken. Het is inhoudelijk een sterke opleiding, mede door de goede organisatie en begeleiding. Postmaster opleiding diagnostiek

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

professionals in ontwikkeling

professionals in ontwikkeling www.ambiq.nl professionals in ontwikkeling [ samen werken aan innovatie ] Door onze krachten te bundelen kunnen we de kwaliteit van de zorg verder ontwikkelen, versterken we onze strategische positie en

Nadere informatie

Uitnodiging. Aan de slag! Werkconferentie palliatieve zorg Gelderland. 29 september 2011 Huis der Provincie, Arnhem

Uitnodiging. Aan de slag! Werkconferentie palliatieve zorg Gelderland. 29 september 2011 Huis der Provincie, Arnhem Uitnodiging Aan de slag! Werkconferentie palliatieve zorg Gelderland 29 september 2011 Huis der Provincie, Arnhem Aan de slag! Kwaliteitsinstrumenten in de Palliatieve Zorg Platform Palliatieve zorg provincie

Nadere informatie

Visie op Geriatrische Revalidatie in Groot Amsterdam. Notitie gemaakt voor platform Sigra GRZ. Versie 1.5

Visie op Geriatrische Revalidatie in Groot Amsterdam. Notitie gemaakt voor platform Sigra GRZ. Versie 1.5 Visie op Geriatrische Revalidatie in Groot Amsterdam Notitie gemaakt voor platform Sigra GRZ Versie 1.5 Deze notitie heeft tot doel de transmurale visie op revalidatie te omschrijven aan de hand waarvan

Nadere informatie

Kinderen. Samen op pad. Ondersteuning

Kinderen. Samen op pad. Ondersteuning Kinderen Kinderen Samen op pad Kind zijn betekent de kans krijgen om je te ontwikkelen, te groeien, te ontdekken, te leren, te spelen en te sporten in een veilige omgeving. Sommige kinderen hebben bijzondere

Nadere informatie

Snel en op maat. Sandra te Winkel Martine Kapitein. Ketenzorgproject voor licht hersenletsel bij kinderen. C3 Sandra te Winkel & Martine Kapitein

Snel en op maat. Sandra te Winkel Martine Kapitein. Ketenzorgproject voor licht hersenletsel bij kinderen. C3 Sandra te Winkel & Martine Kapitein C3 Snel en op maat Ketenzorgproject voor licht hersenletsel bij kinderen Sandra te Winkel Martine Kapitein 1 Even voorstellen Martine Kapitein GZ-psycholoog, coördinator Brein Support, de Onderwijsspecialisten

Nadere informatie

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers

Gebundelde krachten. Brochure voor verwijzers Gebundelde krachten Brochure voor verwijzers 2 Schakenbosch Gebundelde krachten Schakenbosch, behandelcentrum Jeugdzorgplus LVB Voor jongeren van 12 tot 18 jaar met een lichte verstandelijke beperking

Nadere informatie

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline

Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness in de praktijk Congres Vrijdag 14 juni 2013 Jaarbeurs Utrecht Mindfulness in de behandeling van angst, depressie, autisme, ADHD, psychose en borderline Mindfulness Mindfulness mag zich de laatste

Nadere informatie

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek

Patiënteninformatie. Medische Psychologie. Informatie over neuropsychologisch onderzoek Patiënteninformatie Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek Medische Psychologie Informatie over neuropsychologisch onderzoek U bent door een specialist van het ziekenhuis verwezen

Nadere informatie

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik

Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Cognitieve gedragstherapie bij problematisch alcoholgebruik Informatie voor mensen die hun probleem willen aanpakken 2 Kortdurende motiverende interventie en cognitieve gedragstherapie Een effectieve behandeling

Nadere informatie

Ondernemend Initiatiefnemer met nieuwe ideeën Analytisch denkvermogen Inspirerend Interactief lesgeven

Ondernemend Initiatiefnemer met nieuwe ideeën Analytisch denkvermogen Inspirerend Interactief lesgeven Curriculum Vitae Drs. T. Kampstra-Grippeling Achternaam: Kampstra-Grippeling Roepnaam: Theone Geboortejaar: 1974 E-mail: theone@kenniscentrumsiem.nl Competenties Ondernemend Initiatiefnemer met nieuwe

Nadere informatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Poliklinische revalidatie

Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA. Poliklinische revalidatie Libra R&A locatie Blixembosch NAH/CVA Poliklinische revalidatie U heeft niet-aangeboren hersenletsel (NAH) en bent verwezen naar Libra Revalidatie & Audiologie locatie Blixembosch voor poliklinische revalidatie.

Nadere informatie

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar

Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar Onderzoek, behandeling en ondersteuning van kinderen en jongeren tot 18 jaar De specialisten van De Jeugdpraktijk geven kinderen en jongeren de persoonlijke en professionele aandacht die vereist is. De

Nadere informatie

Programma: 13.00 13.30uur Inloop met koffie/thee. 13.30 13.35uur Opening symposium door Eric Dankbaar

Programma: 13.00 13.30uur Inloop met koffie/thee. 13.30 13.35uur Opening symposium door Eric Dankbaar Symposium: "Interdisciplinaire Zorgcommunicatie Anno Nu. Wat kun je 'halen' uit het RAPP". Vrijdag 11 december: 13.30 16.30uur / Sint Maartenskliniek, Ubbergen/Nijmegen Beste collega, we hebben een nieuwtje:

Nadere informatie

Master Psychologie en Geestelijke Gezondheid. Voorlichting 19 Maart 2014

Master Psychologie en Geestelijke Gezondheid. Voorlichting 19 Maart 2014 Master Psychologie en Geestelijke Gezondheid Voorlichting 19 Maart 2014 WELKOM Dr. Maaike Cima (Onderwijs Directeur/ Forensische Psychologie) Drs. Liselotte den Boer (Kinderen & Jeugd en Stage Coördinator)

Nadere informatie

Opbouw. Multidisciplinaire samenwerking NAH in de eerste lijn. Aanleiding. Geschiedenis. Visie: Missie: 18-6-2015

Opbouw. Multidisciplinaire samenwerking NAH in de eerste lijn. Aanleiding. Geschiedenis. Visie: Missie: 18-6-2015 Opbouw Multidisciplinaire samenwerking NAH in de eerste lijn Jetty van Lieshout ergotherapie CPCRT Mariolein Boerrigter, ergotherapie CPCRT Aanleiding samenwerkingsverband Geschiedenis EENW Casuïstiek

Nadere informatie

Symposium EMDR; brede toepassingen in de praktijk. Eerder beoordeeld met een 8! Inschrijven via www.bsl.nl/emdr

Symposium EMDR; brede toepassingen in de praktijk. Eerder beoordeeld met een 8! Inschrijven via www.bsl.nl/emdr Eerder beoordeeld met een 8! Symposium EMDR; brede toepassingen in de praktijk Vrijdag 27 september 2013 Jaarbeurs Utrecht Bestemd voor beginnende EMDR therapeuten, therapeuten die regelmatig verwijzen

Nadere informatie

Informatie boekje CO-OP benadering

Informatie boekje CO-OP benadering Informatie boekje CO-OP benadering Cognitive Orientation to daily Occupational Performance Heerlen, 2013 Dit informatieboekje is tot stand gekomen op vraag van therapeuten, ouders, partners en andere betrokkenen.

Nadere informatie

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen

ENERGIEK. Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen ENERGIEK Bewegingsprogramma bij chronische neurologische aandoeningen Achtergrond Bewegen is goed, voor iedereen! Dat is wat u vaak hoort en ziet in de media. En het is waar, bewegen houdt ons fit en

Nadere informatie

De Seks, de Context en het Spreken. CLAS symposium Vrijdag 23 september 2011 Beatrixzaal, Rubicon jeugdzorg in Horn

De Seks, de Context en het Spreken. CLAS symposium Vrijdag 23 september 2011 Beatrixzaal, Rubicon jeugdzorg in Horn JUBILEUM CLAS 20 JAAR De Seks, de Context en het Spreken CLAS symposium Vrijdag 23 september 2011 Beatrixzaal, Rubicon jeugdzorg in Horn PROGRAMMA De Seks, de Context en het Spreken De CLAS methodiek wordt

Nadere informatie

Werken in de revalidatie. Justine Aaronson

Werken in de revalidatie. Justine Aaronson Werken in de revalidatie Justine Aaronson 7 februari 2014 Opbouw Mijn achtergrond Algemene introductie revalidatie Heliomare Huidige trajecten Werkzaamheden psycholoog Veranderingen en toekomst Mijn achtergrond

Nadere informatie

UITNODIGING. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen. vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht IV 5.

UITNODIGING. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen. vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht IV 5. Vierde Jaarcongres voor klinisch psychologen en klinisch neuropsychologen : UITNODIGING vrijdag 20 april 2012 Jaarbeurs Utrecht Accreditatie FGzP: 6 punten Voorwoord Geachte collega, In het voorjaar van

Nadere informatie

Revalidatie. Revalidatie & Herstel

Revalidatie. Revalidatie & Herstel Revalidatie Revalidatie & Herstel De afdeling Revalidatie in het BovenIJ ziekenhuis is een onderdeel van de afdeling Revalidatie en Herstel. Met deze folder willen wij u graag vertellen wat wij voor u

Nadere informatie

Bijlage 1: Programma van Eisen

Bijlage 1: Programma van Eisen Bijlage 1: Programma van Eisen Functie: Stichting Nijmeegs Kenniscentrum Chronische Vermoeidheid afdeling Jeugd < 18 jaar Toegangscriteria 1. Karakteristieken van het kind: De algemene karakteristieken

Nadere informatie

De verschillen tussen Eerstelijns én Tweedelijns

De verschillen tussen Eerstelijns én Tweedelijns De verschillen tussen Eerstelijns én Tweedelijns & In de Bres biedt 'Eerstelijns Kortdurende Hulp' en 'Tweedelijns Specialistische Zorg', maar wat is het verschil? In Nederland ziet de zorgstructuur er

Nadere informatie

NAH, HOE VERDER? Kies de hulp die bij je past

NAH, HOE VERDER? Kies de hulp die bij je past NAH, HOE VERDER? Kies de hulp die bij je past WAT IS NAH? NAH is de afkorting van Niet-Aangeboren Hersenletsel. Iedereen, jong of oud, kan hersenletsel oplopen door ziekte of ongeval, bijvoorbeeld door

Nadere informatie

Scholingsbijeenkomst. Samen sterk in de zorg na een beroerte

Scholingsbijeenkomst. Samen sterk in de zorg na een beroerte Scholingsbijeenkomst Samen sterk in de zorg na een beroerte Programma scholingsbijeenkomst 1. Welkom, inleiding 2. Simulatiespel Heb ik een probleem dan? 3. Lezing Lange termijn gevolgen CVA voor patiënt

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF HOOI OP JE VORK

NIEUWSBRIEF HOOI OP JE VORK NIEUWSBRIEF HOOI OP JE VORK Februari 2016 In deze uitgave: Nieuwe website Hooi Hooi op je vork op IBIA Wereldcongres 2 tot 5 maart 2016 Hooi inspiratiedag 6 november 2015 Data intervisie bijeenkomsten

Nadere informatie

oudertraining contact & communicatie

oudertraining contact & communicatie oudertraining contact & communicatie gebaseerd op de Pivotal Respons Treatment (PRT) methode een aanbod van de Polikliniek in Doorwerth en de Polikliniek in Amsterdam februari 2013 centrum voor autisme

Nadere informatie

Prikkelverwerking. Problemen met (sensorische) informatieverwerking bij kinderen en adolescenten CONGRES DINSDAG 11 OKTOBER 2016 ANTROPIA DRIEBERGEN

Prikkelverwerking. Problemen met (sensorische) informatieverwerking bij kinderen en adolescenten CONGRES DINSDAG 11 OKTOBER 2016 ANTROPIA DRIEBERGEN Prikkelverwerking Problemen met (sensorische) informatieverwerking bij kinderen en adolescenten CONGRES DINSDAG 11 OKTOBER 2016 ANTROPIA DRIEBERGEN Prikkelverwerking Een goede prikkelverwerking is van

Nadere informatie

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MAAK KENNIS MET DE SWAAI

centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MAAK KENNIS MET DE SWAAI centrum voor verstandelijke beperking en psychiatrie MAAK KENNIS MET DE SWAAI De Swaai is een samenwerking tussen GGZ Friesland en Talant en biedt jongeren en volwassenen met zowel een verstandelijke

Nadere informatie

Niet aangeboren hersenletsel Van patiënt naar werknemer. Ageeth Bruinsma Revalidatie arts MCA

Niet aangeboren hersenletsel Van patiënt naar werknemer. Ageeth Bruinsma Revalidatie arts MCA Niet aangeboren hersenletsel Van patiënt naar werknemer Ageeth Bruinsma Revalidatie arts MCA Gemini Ziekenhuis in Den Helder Kennemer Gasthuis in Haarlem Medisch Centrum Alkmaar in Alkmaar Waterlandziekenhuis

Nadere informatie

Post-hbo opleiding seksuologie

Post-hbo opleiding seksuologie Post-hbo opleiding seksuologie mensenkennis Plezierige overdracht, de docent spreekt uit ervaring en brengt veiligheid en openheid in de groep door haar respectvolle wijze van benaderen. Top! Post-hbo

Nadere informatie