debat Hoe rendabel is een architectenbureau?

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "debat Hoe rendabel is een architectenbureau?"

Transcriptie

1 debat Hoe rendabel is een architectenbureau? Architectuur is een prachtige manier om je brood te verdienen. Maar kunnen alle architecten er ook daadwerkelijk van leven? Nogal wat bureaus blijken onvoldoende winstgevend of draaien zelfs met verlies. DIMENSION peilde bij een aantal experts en mensen uit de praktijk naar de oorzaken en naar mogelijke oplossingen. Aan de tafel zitten drie architecten. Karel De Mulder is architect-vennoot bij A2D architects, een bureau met circa 30 mensen - overwegend zelfstandige architecten - dat zich hoofdzakelijk toelegt op creatieve hedendaagse (interieur) architectuur. Het architectenbureau van Geert Houtmeyers telt 5 mensen, onder wie een secretaresse en een architectbediende. Peter Heyninck is architect-vennoot in DHP architecten dat in totaal 10 mensen omvat. Zij gaan de discussie aan met Jan Sap, secretaris-generaal van de Federatie voor Vrije en Intellectuele Beroepen (FVIB), fiscaal adviseur Jeroen Opsomer (A&B Partners) die architectenvennootschappen bijstaat met advies, en NAV-directeur Bart Verstraete. Jan Sap geeft de voorzet met de resultaten van een onderzoek, uitgevoerd door de FVIB: Van alle vrije beroepers hebben architecten het meest een probleem met het rendement van hun eigen zaak. Maar liefst vier architectenbedrijven op tien zijn niet rendabel. Bij zulke cijfers mag je toch gewagen van een serieus probleem. Waar schort het aan bij de architecten? Karel De Mulder: Ik zie drie grote oorzaken. Een: heel wat architecten slagen er niet in voor zichzelf een duidelijke missie te formuleren die ze aan hun medewerkers kunnen meegeven. Twee: als je niet bepaalt waar je naartoe wil en niet beschikt over een businessplan, weet je ook niet waaraan je moet beantwoorden. Drie: te weinig architecten zijn professioneel bezig met nacalculatie en opvolging van de kosten. Geert Houtmeyers: Ik zou daar nog aan toevoegen: meten is weten. Om exact te weten waar je mee bezig bent, moet je een aantal parameters in kaart brengen. Toegepast op de cijfers kun je bijvoorbeeld een mooie omzet realiseren, maar daar amper rendement op scoren. Peter Heyninck heeft hier een kritische bedenking bij: De cijfers continu opvolgen is inderdaad noodzakelijk. Als je beschikt over 100 euro, moet je goed nakijken waaraan je die besteedt en wat je daarvoor krijgt. Maar het mag geen dwangmatigheid worden. Een architect is nu eenmaal ook creatief bezig. Misschien moeten we ons zelfs afvragen of een architectenbureau wel winst moet realiseren. Zijn laatste stelling lokt algemeen protest uit rond de tafel. Jeroen Opsomer vat de reacties samen: Een ondernemer wil zijn brood verdienen en winst maken. Ik ben het er mee eens dat een goed bedrijfsbeheer niet ten koste van het creatieve mag gaan. Maar te dikwijls leidt de focus op het creatieve er bij architecten toe dat ze de andere aspecten van hun beroepsuitoefening te weinig aandacht geven. Het juiste evenwicht vinden is blijkbaar niet zo gemakkelijk. Nochtans valt een goede administratieve opvolging gemakkelijk te realiseren. Is het echt zo eenvoudig? De drie architecten knikken resoluut van ja. Peter Heyninck: De kostenstructuur van een architectuurvennootschap is vrij eenvoudig. De belangrijkste kostenpost in onze dienstverlening zijn de gepresteerde uren. Karel De Mulder: De meeste bureaus werken met zelfstandige architecten die hun gepresteerde uren doorgeven. Daar- DIMENSION 11

2 Jeroen Opsomer: Een vennootschap moet je ook los durven zien van het inkomen omdat ze veel meer facetten heeft dan alleen maar het fiscale. Je kunt je persoonlijke aansprakelijkheid als architect beperken door te werken met een architectenvennootschap. Op het einde van je carrière biedt een vennootschap meer mogelijkheden voor opvolging. De dubbele boekhouding is niet zozeer een duurdere verplichting dan wel een instrument dat je kan helpen bij het beheer van je bedrijf. Als accountant kunnen wij bijvoorbeeld signaleren wanneer een tussentijdse facturatie zich opdringt, iets wat nogal eens tussen de plooien valt. Na een tijdje nemen de projectarchitecten die discipline dan vanzelf over. Geert Houtmeyers aan moet je een beperkt aantal parameters toevoegen zoals het dossier waaraan is gewerkt en de fase waarin dat dossier zich bevindt. Dat doen we met behulp van een programma dat we zelf lieten ontwikkelen. Dat kost ons momenteel 25 euro per persoon per maand. Geert Houtmeyers: Je moet het vooral niet ingewikkelder maken dan nodig. Ik gebruik geen softwarepakket, maar heb een aantal parameters vastgelegd die inzicht bieden in het rendement en die worden getoetst aan concrete cijfers, zoals bijvoorbeeld de maandfiches van de medewerkers, gekoppeld aan de factureerbare uren per project. Het is dus eenvoudig, maar toch gebeurt het veel te weinig. Bart Verstraete stelt vast dat de NAV-opleidingen prima scoren, behalve als ze gaan over leiding geven, management en aanverwante thema s. Karel De Mulder wijst op de schrik voor de confrontatie ( Als er op het einde van de maand geld op de rekening staat, loopt alles toch goed? ) en naar de pijnlijke afwezigheid van de principes van bedrijfsbeheer in de opleiding. Jan Sap breekt eens te meer een lans voor de integratie van zaken als bedrijfsbeheer, personeelsbeleid of bureauorganisatie in de basisopleiding. Hoe pakt u het aan? Misschien moeten we de goede praktijk verkennen door middel van enkele zwart/wit vragen. Werken via een vennootschap: ja of neen? Bart Verstraete: Wij raden dat sterk aan. Nochtans zetten heel wat architecten die stap niet, met als belangrijkste argument dat hun inkomen te laag ligt. In West-Vlaanderen kiest bijvoorbeeld amper 10% van het korps voor een architectenvennootschap. Karel De Mulder: Architecten jeremiëren al tientallen jaren dat ze met een waanzinnige verantwoordelijkheid opgezadeld zitten die overgaat op hun kinderen. Maar als een minister hen de gelegenheid biedt om daar iets aan te doen, vertikken ze het. Geert Houtmeyers: Toen ik in 2002 mijn vennootschap oprichtte, had ik helemaal geen grote omzet. De omzet mag dus geen belemmering vormen om je praktijk in een vennootschap onder te brengen. Kiezen voor een welbepaald soort projecten en opdrachtgevers, of alles meepakken? Jan Sap laat er geen twijfel over bestaan: Je moet strategisch nadenken over wat je wel en niet gaat doen en dat kenbaar maken. Vooral voor beginnende architecten is dat niet vanzelfsprekend, want er moet brood op de plank komen. Maar op termijn is het de meest lonende aanpak. De architecten kunnen op basis van hun eigen ervaringen deze visie toetreden. Karel De Mulder: Toen we circa vijf jaar geleden de stap van een feitelijke vereniging naar een vennootschap zetten, wilden we meteen komaf maken met bepaalde opdrachten die we niet graag deden maar die nodig waren om het bureau draaiende te houden. Onder impuls van een persoonlijke vriend lieten wij ons toen begeleiden door een externe adviseur. Die spoorde ons aan onze visie op papier te zetten, te verduidelijken wat wij wilden en dat te veruitwendigen. Je zal misschien even krimpen, maar daarna zal je gegarandeerd groeien, was de boodschap. Dat bleek te kloppen. Geert Houtmeyers legde een vergelijkbaar traject af. Een drietal jaar geleden heeft een vriend-ondernemer mijn zaak onder de loep genomen en op twee A4-tjes samengevat wat ik fout deed. Op basis van zijn doorlichting heb ik enkele drastische en zeker niet evidente maatregelen getroffen die een enorme positieve weerslag hadden op het rendement van het kantoor. 12 DIMENSION

3 loopt, is een kwaliteitssysteem zeker zinvol. Je wordt als het ware gedwongen om in de spiegel te kijken en te zeggen waar je naartoe wil: wat behelzen je visie, je missie, de manier waarop je je activiteiten organiseert? Maar als je alleen maar louter administratief een hoop documenten invult, is zelfs het beste kwaliteitssysteem geen garantie voor een goede manier van werken. Hoe krijgt u een correct ereloon? Bart Verstraete Hoe je het ook draait of keert, uiteindelijk kom je terecht bij het ereloon dat te laag ligt. Hoe stuur je dat bij? Jan Sap: Jammer genoeg bestaat er bij alle vrije beroepers nog veel schroom om adviseurs in te schakelen. Wellicht is het geen toeval dat ik hier twee keer hoor dat de adviseur ook wel eens een vriend was. Het zou wat meer ingebakken moeten zijn dat je externe adviseurs raadpleegt. Wij of NAV kunnen daarbij zeker helpen. Bart Verstraete betreurt het dat architecten de tussenkomst van een jurist bij het afsluiten van contracten dikwijls achterwege laten omwille van de kostprijs. Peter Heyninck vindt dit toch iets minder vanzelfsprekend. Als de ene partij een advocaat meebrengt, doet de andere dat gegarandeerd ook en is de toon van de gesprekken meteen vele graden koeler, vreest hij. Bart Verstraete wijst er op dat een promotor in geval van een belangrijk contract sowieso een advocaat heeft geraadpleegd en verwijst en passant naar de zwakke onderhandelingspositie van de architect in de casus van de scholenbouw. Geert Houtmeyers begrijpt de twijfels over de goede sfeer die dreigt te worden verstoord maar vindt de tussenkomst van een advocaat een heel zinvolle manier om problemen achteraf te voorkomen: een slechte overeenkomst is ook een slechte opdracht. Karel De Mulder vindt het een kwestie van professionalisme, Jeroen Opsomer noemt het een noodzaak, gezien de belangen en de aansprakelijkheid van architecten. Een kwaliteitssysteem implementeren: zinvol of verloren moeite? Karel De Mulder: Volgens mij kan dat inderdaad een hulpmiddel zijn, zeker vanaf een bepaalde schaal. Geert Houtmeyers: Het kan ook helpen om de noodzakelijke mentaliteitswijziging teweeg te brengen. Voor starters kan het dan weer een interessante tool zijn om het van in het begin op de goede manier aan te pakken. Jan Sap: Als je de procedure op een ernstige manier door- Geert Houtmeyers: Je moet eerst nagaan wat je verkoopprijs per uur is, om daarna te bepalen welk ereloon de overheadkost dekt. Zomaar projecten aannemen tegen een te laag ereloon is funest. Je moet hoge volumes draaien en veel mensen engageren, om uiteindelijk amper iets over te houden of zelfs verlies te maken. Dan kun je beter gericht projecten kiezen waarvoor je een degelijk ereloon krijgt en kan je hiermee bekwame medewerkers aantrekken en prima projecten afleveren waarmee je een goed financieel eindresultaat boekt. Een fatsoenlijk ereloon dat in een correcte verhouding staat tot het resultaat dat je geeft, is essentieel. De architect is het trouwens zijn eer verschuldigd om voor een bepaald project een redelijke vergoeding te vragen. Tegenover ontwerpen als kwalitatieve meerwaarde en onderdeel van ruimtelijk vormgeven moet een behoorlijke vergoeding staan. Maar veel architecten hebben vandaag niet het lef om een tarief te vragen dat in verhouding staat tot hun verantwoordelijkheid en deskundigheid. Het gevolg is dat de markt op zoek gaat naar de goedkoopste. Om dit te illustreren diept Peter Heyninck een direct mailing van een projectontwikkelaar op die architecten 10 euro per gerealiseerde vierkante meter belooft. Omgerekend naar een percentage op de bouwprijs goed voor 1%, weet Bart Verstraete. En zeggen dat wij daartegen niets kunnen doen. Ook de Orde staat machteloos: zij kan hoogstens nagaan of een architect zijn wettelijke taken correct heeft vervuld nadat hij zo n contract is aangegaan. Het is een extreem voorbeeld, maar het toont aan welk beeld de bouwsector van ons heeft. Karel De Mulder: Die discussie loopt natuurlijk al lang. De enige remedie is dat we ons weten te profileren als experts in bouwen. Voor overheidsgebouwen zitten we daarvoor op de goede weg dankzij de Bouwmeester. Daar wordt kwaliteit op prijs gesteld en kijkt men stilaan op een andere manier naar architecten. Als we dat kwalitatieve beeld via onze visie en missie op een professionele manier weten over te brengen, 14 DIMENSION

4 debat zal een opdrachtgever vanzelf denken: die man of vrouw is meer waard dan 1%. In afwachting daarvan probeer ik zo concreet mogelijk en met de nodige overtuigingskracht te onderhandelen. Ik vertel een klant hoeveel uur ik aan zijn woning zal werken en vraag hem welk uurloon hij daarvoor redelijk vindt. Is het braderen met erelonen te wijten aan een overaanbod aan architecten, zoals sommigen beweren? Karel De Mulder: Dat zou ik niet zomaar zeggen. De laatste tijd is de situatie wat gekeerd, maar tot voor kort was het onmogelijk om goede architecten te vinden, ook niet in volle crisisperiode. Een overaanbod is dus relatief. Bart Verstraete: Het probleem is niet het aantal architecten maar het feit dat de meeste van hen een eigen eenmanszaak beginnen. Jan Sap: Bij de FVIB loopt al een tijdje een project rond samenwerking in het vrije beroep. Het staat iedereen uiteraard vrij te kiezen voor een solopraktijk, maar de trend naar samenwerking is de laatste jaren onloochenbaar. Daarvoor zijn er meerdere redenen: de oplopende kosten van een praktijk, de voortzetting van de onderneming nadat de vrije beroeper zijn activiteiten heeft stopgezet, de balans tussen privé en werk die in een eenmanszaak moeilijk te verzoenen valt met de verwachting van de cliënt dat een vrije beroeper constant bereikbaar is. Om vrije beroepers daarin te begeleiden, hebben wij een handboek geschreven en organiseren we informatiesessies en audits. De architecten beamen de noodzaak van samenwerking, maar voegen daar meteen aan toe dat het niet altijd eenvoudig is om twee totaal verschillende bureaus op eenzelfde lijn te krijgen, om van de sterke ego s maar te zwijgen. Ook de opleiding wordt even met de vinger gewezen, hoewel daar volgens Bart Verstraete de laatste jaren een duidelijke kentering merkbaar is naar meer teamopdrachten en creatief samenwerken. Hoe laten architecten zich het best vergoeden: op basis van percentages, van een vast bedrag of van een uurloon? Bart Verstraete: Veel hangt af van de situatie, maar wij zien dikwijls toch een vast bedrag als de beste oplossing. Karel De Mulder ziet dat anders: Een forfaitaire vergoeding kun je alleen correct berekenen als het project duidelijk is gedefinieerd, wat slechts hoogst uitzonderlijk het geval is. Daar komt bij dat het aandeel creatief ontwerpen erg Karel De Mulder moeilijk te berekenen valt. Aan een woning van tot euro besteden wij gemiddeld tot uur. Maar hoeveel daarvan kruipt in creatief ontwerpen? Dat kan sterk verschillen van project tot project, zodat je dat forfaitair heel moeilijk kunt indekken. Werken in regie is uitgesloten in dergelijke gevallen. Daarom vind ik een percentage op de bouwprijs een eerlijke oplossing. Leidt dat niet tot een scheeftrekking als een bouwheer kiest voor luxueuze materialen, zegt u? Die bouwheer zal ook veel strenger toekijken op de uitvoering en veel sneller bellen als er problemen rijzen. Ook de verzekering stijgt dan trouwens. Maar het blijft natuurlijk altijd de bluts met de buil. Geert Houtmeyers: Wij hanteren hoofdzakelijk een vast bedrag en werken voor kleinere projecten in regie. In dat laatste geval moet je natuurlijk alert zijn voor je verantwoordelijkheden en bijvoorbeeld voldoende opvolging van de bouwplaats in de overeenkomst opnemen. Essentieel is dat mensen van in het begin weten wat ze mogen verwachten. Ik krijg geregeld bouwheren over de vloer die ook bij confraters langs gaan en achteraf terugkeren met de boodschap: wij hadden een goed gevoel bij u, maar u bent wel de duurste. Ik vraag dan of ze zeker zijn dat ze van de andere architecten hetzelfde mogen verwachten als van mij, want je moet toch een objectieve vergelijking kunnen maken. Toegeven op de prijs doe ik niet, want dan beland je in de spiraal die ik zo-even schetste. Medewerkers en prospectie Zoals in andere ondernemingen hangt de kwaliteit van een architectenbureau mee af van de medewerkers. Jan Sap: Uit DIMENSION 17

5 Hoe werkt een bureau het best: met zelfstandige architecten of met architecten in dienstverband? Jeroen Opsomer: Het voordeel van zelfstandige medewerkers is dat je een sluitende budgettering kunt maken. Als iemand een dag afwezig is, moet je hem of haar niet betalen. Je kunt dus het rendement beter opvolgen. Een ander punt is dat de samenwerking gemakkelijker te verbreken is. Peter Heyninck een rondvraag van UNIZO blijkt dat ondernemers het vinden van geschikt personeel als de grootste uitdaging voor de komende jaren beschouwen. Zeker als er technische kwalificaties vereist zijn, blijven kmo s op hun honger zitten. Karel De Mulder en Geert Houtmeyers signaleren dat architecten met ervaring amper te vinden zijn, hoewel ze de laatste tijd een lichte kentering zien. Karel De Mulder: Omdat je je mensen zelf moet opleiden, wil je ze natuurlijk houden. Een kwalitatieve werkomgeving en een goede visie die ze kunnen delen en waaraan ze mee kunnen bouwen, zijn daarvoor onontbeerlijk. Maar soms stoot je op economische grenzen. Zodra mensen een gezin stichten en een huis kopen, willen ze beter betaald worden. Maar zelfstandige medewerkers van 35 à 40 jaar een uurvergoeding van 30 tot 40 euro betalen is niet vanzelfsprekend. Wij werken daar hard aan. Een tot twee keer per jaar evalueren wij de manier waarop iedereen functioneert. Met de mensen die we echt willen houden, hebben we een apart gesprek over hun toekomstperspectieven. Toen we in 2004 zijn overgegaan van een feitelijke vereniging naar een vennootschap, hebben we de loonvorken van iedereen en de omzetten van de projecten openbaar gemaakt. Dat was een zware maar achteraf gezien uitstekende beslissing. Iedereen kent de barema s en de projectarchitecten maken zelf de facturen, wetende dat we per maand een bepaald cijfer moeten halen. Jan Sap: Het is belangrijk dat je de verantwoordelijkheid bij de mensen zelf legt, zodat ze beseffen dat er iets moet gebeuren. Karel De Mulder: Toch een kleine kanttekening: een retentiebeleid is een zaak, maar evengoed heb je geregeld behoefte aan nieuw bloed op een architectenbureau. Peter Heyninck knikt bevestigend: De structuur moet ook werkbaar blijven. Als iedereen vennoot is en alles te zeggen heeft, riskeer je problemen. Geert Houtmeyers: Daar staat tegenover dat de relatie vrijblijvender is. De medewerker die het langst werkzaam is op mijn bureau is een architect-bediende. De kostprijs voor een architect in dienstverband ligt weliswaar hoger, maar je moet naar het volledige plaatje kijken. Als je hem het gevoel kunt geven dat hij participeert en mee beslist, zit het echt wel goed met zijn prestaties en rendement. Tevens kan je in dit statuut een zekere verantwoordelijk geven aan je medewerker, waardoor zijn engagement veel hoger ligt en minder vrijblijvend is dan bij een zelfstandige medewerker. Architecten moeten dus geen schrik hebben om iemand in dienst te nemen, als ze diens functie maar goed invullen. Karel De Mulder: Ik zie een groot nadeel aan het bediendestatuut: het aantal gepresteerde uren. De zelfstandigen die Jeroen Opsomer 18 DIMENSION

6 debat ook nog opdrachten buiten ons bureau hebben, kunnen in drukke periodes de ene maand drie keer meer uren presteren dan de andere. Hoe regel je zoiets met een bediende? Jan Sap: Je mag zeker het juridische aspect van schijnzelfstandigheid niet uit het oog verliezen. Als de arbeidsrelatie met een zelfstandige achteraf wordt geherkwalificeerd tot een werknemersovereenkomst, zit je met een plotse en aanzienlijke meeruitgave. Geert Houtmeyers: Ik hanteer daarvoor duidelijke criteria. Mijn zelfstandige medewerkers moeten ook andere opdrachtgevers of minstens eigen projecten hebben. Karel De Mulder: Zo leren ze meteen ondernemen. Want ondernemerschap is in een vennootschap met veel architecten dikwijls een heikel punt. Nieuwe opdrachten: wachten tot ze komen of actief prospecteren? Bart Verstraete: Uit een NAV-enquête blijkt dat slechts weinig architecten actief prospecteren. Amper 10% van de bureaus heeft bijvoorbeeld een marketingbudget vastgelegd. Geert Houtmeyers: Voor ons bureau is het internet erg belangrijk. Van de particuliere bouwers komt 80 tot 90% via de website bij ons terecht. Wij besteden daar dan ook veel tijd en aandacht aan. Duur is dat niet, op een eenmalige investering na. Belangrijk is dat de website zo wordt gebouwd dat je ze zelf kunt onderhouden. Elke drie maanden komt een jobstudent ze updaten met materiaal dat wij hebben voorbereid. Peter Heyninck: Wij hebben een site laten bouwen in Flash. Achteraf bleek dat we die niet zelf kunnen onderhouden. Daarom laten we ze nu ombouwen naar html. Ook gaan we iemand de verantwoordelijkheid voor de updates toevertrouwen. Je moet er dus een werkingskost voor vastleggen. Karel De Mulder: Verder zijn publicaties, interviews of spreken op evenementen en colloquia belangrijk. Wedstrijden zijn ook een manier om aan prospectie te doen en naambekendheid te krijgen. Dat mes snijdt wel aan twee kanten omdat je gratis werk levert als je niet wint. Van de huisvestingswedstrijden waaraan we hebben deelgenomen, hebben we er 42% gewonnen. De andere wedstrijden leverden sinds 2008 slechts een slaagpercentage van 33% op, te weinig om renderend te zijn. In het verleden hebben we vastgelegd dat we 10 tot hoogstens 15% van onze omzet aan prospectie zouden besteden. Momenteel gaan we richting 25 à 30%. Dat kan niet. Anderzijds zijn wedstrijden de ideale gelegenheid om het team te stimuleren en te motiveren en de visie van het bureau over te brengen. Iedereen zit dan dag en nacht samen, ongeacht de competenties en de bevoegdheden. Geert Houtmeyers: Voor een klein bureau zijn de kosten onverantwoord. Dankzij de Open Oproep is het probleem van gratis werk wat verminderd, maar de vergoeding blijft miniem, vergeleken met het werk dat je investeert. Wij doen alleen mee als er een zekere vergoeding vanaf het begin is. Sommige architecten vragen zich met een zekere huiver af: moet ik nu een manager worden? Jan Sap: Je moet vooral een ondernemer zijn en je bureau goed managen. Faillissementen zijn dikwijls te wijten aan het feit dat de zaakvoerder het personeelsbeleid, de facturatie en andere essentiële bedrijfszaken niet goed opvolgde. Karel De Mulder: Je kunt management misschien beschouwen als een noodzakelijk kwaad, maar als je het verwaarloost, blijven de zaken niet draaien. Vanaf een bepaalde schaalgrootte moet je volgens mij wel kiezen: je wordt fulltime manager of je geeft het management in handen van iemand anders. Geert Houtmeyers: We moeten niet vies zijn van het woord manager. Managen is een onderdeel van wat je als architectzaakvoerder moet doen. Alleen mag het niet versmachtend werken. Tekst: Staf Bellens - Foto s: Studio Dann Locatie: Hotel BLOOM! - Brussel Jan Sap DIMENSION 19

Uw KBC-verzekeringsagent, een stapje voor.

Uw KBC-verzekeringsagent, een stapje voor. Uw KBC-verzekeringsagent, altijd een stapje voor. We nemen uw verzekeringen serieus. Bij KBC vinden we verzekeringen voor particulieren en ondernemers zó belangrijk dat we er een apart netwerk voor hebben

Nadere informatie

4.4. Ook nog interessant na Di Rupo?

4.4. Ook nog interessant na Di Rupo? 4.4. Ook nog interessant na Di Rupo? 4.4.1. De fiscus doet moeilijk Via de oprichting van een vennootschap kan ervoor gezorgd worden dat de manager in kwestie minder belastingen en minder sociale zekerheidsbijdragen

Nadere informatie

Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties

Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties 12 punten die elke opdrachtgever, zelfstandige en bemiddelingsbureau moet kennen over de Wet DBA en het verdwijnen van de VAR Hugo-Jan Ruts Inleiding: Naar

Nadere informatie

VIVIUM Omzetverzekering

VIVIUM Omzetverzekering VIVIUM Omzetverzekering Uw zaak blijft zijn omzet halen, ook als u buiten strijd bent Maandelijkse uitkering tijdens arbeidsongeschiktheid Tot 60% van uw omzet gegarandeerd Mogelijkheid tot integrale uitbetaling

Nadere informatie

Whitepaper. In vijf stappen naar een optimaal werkproces

Whitepaper. In vijf stappen naar een optimaal werkproces Whitepaper In vijf stappen naar een optimaal werkproces Een whitepaper van UNIT4 Accountancy 2013 Inleiding Accountants staan voor de uitdaging om efficiënter te werken. Jarenlang werd afgerekend op basis

Nadere informatie

Bespaar. Accountantskosten. op uw. in 7 stappen. Marian Koek. managerincontrol.nl

Bespaar. Accountantskosten. op uw. in 7 stappen. Marian Koek. managerincontrol.nl Bespaar op uw Marian Koek Accountantskosten in 7 stappen managerincontrol.nl Bespaar*op*uw*Accountantskosten*in*7*stappen Inhoud Voorwieisdite+boekbedoeld? 3 Passieen incontrol 4 Vijfredenenomaccountantskostentebesparen

Nadere informatie

Onze relatie met u! Een goed gesprek over

Onze relatie met u! Een goed gesprek over Een goed gesprek over Onze relatie met u! Wij houden van ons vak. Ons vak is u te helpen bij het organiseren van uw financiële zekerheid. Daar praten we veel en graag met u over. In die gesprekken stellen

Nadere informatie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie

De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie De full service juridische en strategische huisadviseur voor ondernemers met visie LexPartners: uw full service juridische sparringpartner en huisadviseur Door het sterk gestegen belang voor ondernemingen

Nadere informatie

De Grote Architectenenquête Architect: een mooi beroep, met schaduwkanten

De Grote Architectenenquête Architect: een mooi beroep, met schaduwkanten De Grote Architectenenquête Architect: een mooi beroep, met schaduwkanten PERSMEDEDELING In een tijd waarin creativiteit niet alleen cultureel maar ook economisch het verschil moet maken, staan beroepen

Nadere informatie

In vijf stappen naar een optimaal werkproces

In vijf stappen naar een optimaal werkproces In vijf stappen naar een optimaal werkproces Whitepaper 2 UNIT4 Procesoptimalisatie IN VIJF STAPPEN NAAR EEN OPTIMAAL WERKPROCES Een accountant die zijn werkprocessen zo heeft ingericht dat hij klantgericht,

Nadere informatie

Starten als zelfstandige in 10 stappen

Starten als zelfstandige in 10 stappen Starten als zelfstandige in 10 stappen Hoe begin ik eraan? Wil je een eigen zaak starten, maar zit je met de handen in het haar omdat je niet weet waar eerst beginnen? De volgende 10 stappen leiden je

Nadere informatie

De commanditaire vennootschap (CV) is te beschouwen als een bijzondere. vorm van de vennootschap onder firma (VOF). Het verschil met de VOF is dat

De commanditaire vennootschap (CV) is te beschouwen als een bijzondere. vorm van de vennootschap onder firma (VOF). Het verschil met de VOF is dat Commanditaire vennootschap oprichten. De commanditaire vennootschap (CV) is te beschouwen als een bijzondere vorm van de vennootschap onder firma (VOF). Het verschil met de VOF is dat er twee soorten vennoten

Nadere informatie

Samenwerkingen die werken

Samenwerkingen die werken Samenwerkingen die werken Marianne Haverkamp De Dag van de Zelfstandige 20 maart 2013 Even voorstellen Marianne Haverkamp Civiel jurist 6 jaar adviesbureau (diverse samenwerkingsvormen) 6 jaar overheid:

Nadere informatie

VIVIUM Gewaarborgd Inkomen

VIVIUM Gewaarborgd Inkomen VIVIUM Gewaarborgd Inkomen Uw inkomen verzekerd, wat er ook gebeurt Gegarandeerd inkomen bij ziekte of ongeval Tot 80% van uw huidig loon U kiest de waarborgen Weet u hoeveel u van de sociale zekerheid

Nadere informatie

Uitbesteding van boekhoudkundige activiteiten bij Vlaamse kmo s

Uitbesteding van boekhoudkundige activiteiten bij Vlaamse kmo s Uitbesteding van boekhoudkundige activiteiten bij Vlaamse kmo s PROF.DR. PATRICIA EVERAERT, Docent Lessius Hogeschool en KULeuven GERRIT SARENS, Doctoraatsonderzoeker UGent (Vakgroep Accountancy en Bedrijfsfinanciering)

Nadere informatie

infonota Ondernemingsvormen De eenmanszaak De vennootschap

infonota Ondernemingsvormen De eenmanszaak De vennootschap Ondernemingsvormen De eenmanszaak De eenmanszaak is een ondernemingsvorm waarbij de onderneming wordt opgericht door een natuurlijk persoon (oprichter). De éénmanszaak wordt ook wel 'onderneming natuurlijk

Nadere informatie

Schijnzelfstandigheid. 18 april 2012

Schijnzelfstandigheid. 18 april 2012 Hoofdelijke aansprakelijkheid voor de loonschulden Schijnzelfstandigheid 18 april 2012 Hoofdelijke aansprakelijkheid voor de loonschulden (HA) HA voor de lonen Welke fase: Gepubliceerd in Staatsblad van

Nadere informatie

Van groei- of financieringsvraagstuk naar warme zakelijke en persoonlijke relaties en toekomstbestendige groei

Van groei- of financieringsvraagstuk naar warme zakelijke en persoonlijke relaties en toekomstbestendige groei Van groei- of financieringsvraagstuk naar warme zakelijke en persoonlijke relaties en toekomstbestendige groei 7 Vragen om jezelf te stellen als je je balans in het financieren van toekomstbestendige groei

Nadere informatie

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen

Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Inzetten op winstgevendheid door beter te plannen Over onze visie op planning en hoe een centrale planningsapplicatie organisaties in de professionele dienstverlening kan helpen de kosten te drukken en

Nadere informatie

Starten als Zelfstandige

Starten als Zelfstandige Starten als Zelfstandige Dinsdag 28 februari 2012 Jobinfodag KU Leuven Koen Lauriks 2011 1 1 UNIZO Definitie ZELFSTANDIG Al wie met eigen middelen en op eigen risico zelfstandig is Starters Eenmanszaken

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument

Dienstverleningsdocument Dienstverleningsdocument Over Van As Financieel Advies Begin 2009 werd Van As Financieel Advies opgericht. Een adviesbureau voor financiële planning, vermogensadvies, echtscheidingsbemiddeling en hypotheekadvies.

Nadere informatie

Winst behalen met PPSconstructies

Winst behalen met PPSconstructies Winst behalen met PPSconstructies Er valt veel winst te behalen met PPS-constructies. Maar dan moeten opdrachtgever en opdrachtnemer goed samenwerken. Daar komt wel wat bij kijken. Het denken in PPS is

Nadere informatie

aantrekkelijke premie onderscheid rokers en niet-rokers premievermindering tot 50% naargelang de combinatie rente ongeval/ziekte.

aantrekkelijke premie onderscheid rokers en niet-rokers premievermindering tot 50% naargelang de combinatie rente ongeval/ziekte. gewaarborgd inkomen free income AXA stelt een interessante nieuwigheid voor starters voor : de mogelijkheid om te kiezen voor een rente bij ongeval die 0, 1, 2 of 3 maal de rente bij ziekte bedraagt. eenvoud

Nadere informatie

E-Newsletter Een Econocom newsletter met focus op leasing

E-Newsletter Een Econocom newsletter met focus op leasing in dit nummer Een Econocom newsletter met focus op leasing Nr 2 Operationele lease is altijd dan zelf kopen Een Econocom newsletter met focus op leasing In dit nummer Nr 2 sluiten 03 Inleiding 04 Verborgen

Nadere informatie

De incassovoorwaarden gelden wel voor particulieren die wel handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf, zoals eenmanszaken.

De incassovoorwaarden gelden wel voor particulieren die wel handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf, zoals eenmanszaken. 1. Business to business incasso Incasso op zakelijke debiteuren Incasso op basis van deze incassovoorwaarden is bedoeld voor het incasseren van zakelijke vorderingen op zakelijke debiteuren. De incassovoorwaarden

Nadere informatie

SAP Customer Success Story Bouw HVAC Multiclima+Ferlin. SAP Business One bezorgt Multiclima+Ferlin helikopterview

SAP Customer Success Story Bouw HVAC Multiclima+Ferlin. SAP Business One bezorgt Multiclima+Ferlin helikopterview SAP Business One bezorgt Multiclima+Ferlin helikopterview Multiclima+Ferlin Sector Bouw Producten en diensten HVAC Website www.multiclima-ferlin.be SAP oplossingen SAP Business One 9.0 Partner Sym3 (www.sym3.be)

Nadere informatie

De incassovoorwaarden gelden wel voor natuurlijke personen die wel handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf, zoals eenmanszaken.

De incassovoorwaarden gelden wel voor natuurlijke personen die wel handelen in de uitoefening van een beroep of bedrijf, zoals eenmanszaken. Incassovoorwaarden voor incasso op zakelijke debiteuren (b2b) 1. Business to business incasso Incasso op zakelijke debiteuren Incasso op basis van deze incassovoorwaarden is bedoeld voor het incasseren

Nadere informatie

Maak werk van samenwerken

Maak werk van samenwerken Associëren om te innoveren Maak werk van samenwerken INFORMATIEAVOND Ellen Verhavert, stafmedewerker FVIB VAS 26 mei 2010 2. Starten = kiezen van organisatievorm Solopraktijk Samenwerken Situatie artsen/specialisten

Nadere informatie

DIVIDEND Wanneer moet u een dividend toekennen? Wanneer mag u geen dividend toekennen? Wanneer fiscaal gezien een goede keuze?

DIVIDEND Wanneer moet u een dividend toekennen? Wanneer mag u geen dividend toekennen? Wanneer fiscaal gezien een goede keuze? Binnenkort moet u op de jaarvergadering een bestemming geven aan de winst voor boekjaar 2014. U kunt die winst uitkeren als dividend of tantième of ze reserveren. Wanneer is een bepaalde winstbestemming

Nadere informatie

Strategisch accountant/ boekhouder

Strategisch accountant/ boekhouder Strategisch accountant/ boekhouder Doc-it-Easy Doc-it-Easy kiest voor slimme samenwerking Doc-it-Easy Inhoud Inleiding Kmo en ondernemer willen strategisch advies 7 Tips om als accountant/ boekhouder een

Nadere informatie

Zonder partners lukt het niet

Zonder partners lukt het niet Zonder partners lukt het niet Vorm een breedspectrum BOEBS-team. Waarom? Hoe? Het BOEBS-team heeft het meeste kans op slagen als het uit een breed gamma van partners is samengesteld, die elk vanuit een

Nadere informatie

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie?

Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? Hoe kan u strategie implementeren en tot leven brengen in uw organisatie? De externe omgeving wordt voor meer en meer organisaties een onzekere factor. Het is een complexe oefening voor directieteams om

Nadere informatie

Toelichting bij de elektronische aanvraag Verklaring arbeidsrelatie AL 093-1T*1PL

Toelichting bij de elektronische aanvraag Verklaring arbeidsrelatie AL 093-1T*1PL 12345 2008 Toelichting bij de elektronische aanvraag Verklaring arbeidsrelatie AL 093-1T*1PL Inhoud Inhoud 2 Algemene informatie 3 Wanneer vraagt u een Verklaring arbeidsrelatie aan? 3 Meer informatie

Nadere informatie

FVIB Kenniscentrum Samenwerken in associatie : het aanspreekpunt voor accountants en belastingconsulenten die willen samenwerken

FVIB Kenniscentrum Samenwerken in associatie : het aanspreekpunt voor accountants en belastingconsulenten die willen samenwerken FVIB Kenniscentrum Samenwerken in associatie : het aanspreekpunt voor accountants en belastingconsulenten die willen samenwerken Federatie voor Vrije en Intellectuele Beroepen Samenwerken doet u niet zomaar,

Nadere informatie

OVEREENKOMST TUSSEN ADVOCAAT EN CLIËNT TUSSEN: ... Verder genoemd de advocaat EN: ... Verder genoemd de cliënt WORDT OVEREENGEKOMEN HETGEEN VOLGT:

OVEREENKOMST TUSSEN ADVOCAAT EN CLIËNT TUSSEN: ... Verder genoemd de advocaat EN: ... Verder genoemd de cliënt WORDT OVEREENGEKOMEN HETGEEN VOLGT: OVEREENKOMST TUSSEN ADVOCAAT EN CLIËNT TUSSEN: Verder genoemd de advocaat EN: Verder genoemd de cliënt WORDT OVEREENGEKOMEN HETGEEN VOLGT: Art. 1. Voorwerp van de dienstverlening en opdracht van de advocaat

Nadere informatie

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling

In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling In gesprek gaan met ouders in verband met een vermoeden van kindermishandeling 1. Aandachtspunten voor een gesprek met ouders i.v.m. een vermoeden van kindermishandeling: Als je je zorgen maakt over een

Nadere informatie

NIEUWSBRIEF OCKIER & PARTNERS FEBRUARI 2015. de aankoop van een studentenkamer: juridische aspecten waarmee rekening te houden

NIEUWSBRIEF OCKIER & PARTNERS FEBRUARI 2015. de aankoop van een studentenkamer: juridische aspecten waarmee rekening te houden NIEUWSBRIEF OCKIER & PARTNERS FEBRUARI 2015 de aankoop van een studentenkamer: juridische aspecten waarmee rekening te houden Meer en meer ouders overwegen om een kot te kopen voor hun studerende kinderen

Nadere informatie

VIVIUM Non-Stop Plan. Verzeker het voortbestaan van uw zaak

VIVIUM Non-Stop Plan. Verzeker het voortbestaan van uw zaak VIVIUM Non-Stop Plan Verzeker het voortbestaan van uw zaak Maandelijkse uitkering tijdens arbeidsongeschiktheid Tot 80% van uw bedrijfskosten betaald door VIVIUM Hét redmiddel voor uw onderneming tijdens

Nadere informatie

Talentmanagement vanuit organisatie perspectief

Talentmanagement vanuit organisatie perspectief Talentmanagement vanuit organisatie perspectief Geëngageerde medewerkers zijn de juweeltjes van uw organisatie. Deze groep medewerkers werkt met passie, werkt harder, stelt zich effectiever, efficiënter

Nadere informatie

Starten met samenwerken

Starten met samenwerken Starten met samenwerken Alfred Griffioen alfred.griffioen@ondernemerscooperatie.nl 06-24776865 F =m x a con cept (het; o; meervoud: concepten) 1. opzet, plan; ontwerp be trek ken (werkwoord; betrok, heeft,

Nadere informatie

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren

ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN. Evalueren om te evolueren ZELFTEST VOOR LOKALE RADEN Evalueren om te evolueren Doe de test... Als je een werking wil evalueren, moet je een maatstaf hebben. Je moet weten wat een ideale werking kan zijn, om daaraan de eigen werking

Nadere informatie

Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1. 1. Voorwerp van de dienstverlening en taak van de advocaat 3

Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1. 1. Voorwerp van de dienstverlening en taak van de advocaat 3 Overeenkomst tussen advocaat en private cliënt 1 Tussen : hierna te noemen de advocaat (of het advocatenkantoor) en hierna te noemen de cliënt(en) 2 Wordt het volgende overeengekomen : 1. Voorwerp van

Nadere informatie

Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven

Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven Bijna 7 Belgische werknemers op 10 hebben een goed evenwicht tussen werk en privéleven Een goed evenwicht tussen werk en privéleven bij werknemers heeft een positieve invloed op de resultaten van het bedrijf.

Nadere informatie

Outplacement: voor de werknemer

Outplacement: voor de werknemer Outplacement: voor de werknemer Ontslag: een keerpunt voor werkgever en werknemer De aanleiding tot outplacement is een toekomstig ontslag. Dat kan zijn door een reorganisatie of omdat werknemer en werkgever,

Nadere informatie

NVJ FAQ - VAR en modelovereenkomsten

NVJ FAQ - VAR en modelovereenkomsten NVJ FAQ - VAR en modelovereenkomsten Vragen over het verdwijnen van de VAR 1. Tot wanneer is mijn VAR geldig? Per 1 mei 2016 komt de VAR te vervallen en verliest zijn geldigheid. Op die datum gaat de wet

Nadere informatie

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion

FISCALE TIPS & BLUNDERS. 2016 1e druk Copyright Finovion FISCALE TIPS & BLUNDERS 2016 1e druk Copyright Finovion Wij heten u van harte welkom. WELKOM Dit handzame boekje met financiële blunders en fiscale tips ontvangt u van Finovion. Wij zijn een ondernemend

Nadere informatie

Dienstverleningsdocument Hypotheken

Dienstverleningsdocument Hypotheken Dienstverleningsdocument Hypotheken Assurantiekantoor Klaassen & Partners Postkantoorstraat 33 6551 BH Weurt Assurantiekantoor Klaassen & Partners Dienstverleningsdocument Hypotheken Versie juni 2009 1

Nadere informatie

ACCOUNTNET VOOR BEDRIJVEN EN ZELFSTANDIGEN

ACCOUNTNET VOOR BEDRIJVEN EN ZELFSTANDIGEN ACCOUNTNET VOOR BEDRIJVEN EN ZELFSTANDIGEN Doet u uw bedrijf, doen wij de rest. Als ondernemer wilt u maar één ding: ONDERNEMEN Toch krijgt u ook met zaken te maken, die u liever niet doet, maar die toch

Nadere informatie

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek

DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek DE ERKEND HYPOTHECAIR PLANNER INFORMEERT U GRAAG OVER: De ondernemer en zijn hypotheek 1 Nederland telt meer dan 1 miljoen ondernemers zonder personeel. Daarnaast opereren er veel ondernemers die al dan

Nadere informatie

De Kluijver Actief voor uw zaak

De Kluijver Actief voor uw zaak De Kluijver Actief voor uw zaak De Kluijver. Actief voor uw zaak Actie ondernemen op een factuur die te lang uitstaat? Dan wordt het tijd voor De Kluijver. De Kluijver in Alphen aan den Rijn is al vele

Nadere informatie

74% is niet klaar om na de opleiding te starten als zelfstandige.

74% is niet klaar om na de opleiding te starten als zelfstandige. Een zorgzame start Resultaten enquête zelfstandige zorgverstrekkers 2014 74% is niet klaar om na de opleiding te starten als zelfstandige. Met het begeleidingsprogramma Een zorgzame start wilt de Federatie

Nadere informatie

Criteria voor de aanstelling van juridische en medische experten

Criteria voor de aanstelling van juridische en medische experten Criteria voor de aanstelling van juridische en medische experten Augustus 10- Hilde Peeters Vooral bij zware verkeersongevallen, waar er sprake is van ernstige lichamelijke letsels, is het van groot belang

Nadere informatie

Transparant in declareren

Transparant in declareren Transparant in declareren onze tarieven voor 2013 JPR staat voor transparante declaraties Declaraties van advocatenkantoren worden over het algemeen als weinig transparant ervaren. JPR neemt deze onduidelijkheid

Nadere informatie

WET DBA & MODELOVEREENKOMSTEN ROBERT WALTERS Mei 2016 Page 1

WET DBA & MODELOVEREENKOMSTEN ROBERT WALTERS Mei 2016 Page 1 Page 1 Page 2 Per 1 mei 2016 verdwijnt de VAR en treedt de Wet Deregulering Beoordeling Arbeidsrelaties (Wet DBA) in werking. Wat betekent dit voor u als inhuurder van interim-professionals? En hoe kunt

Nadere informatie

DELA LeefdoorPlan. wat gebeurt er met uw gezin na uw overlijden?

DELA LeefdoorPlan. wat gebeurt er met uw gezin na uw overlijden? DELA LeefdoorPlan wat gebeurt er met uw gezin na uw overlijden? wie zorgt er voor uw nabestaanden? Ná uw uitvaart gaat het leven door voor uw nabestaanden. Redden zij het dan financieel? Of overkomt hen

Nadere informatie

Algemene Vergadering Cohousing Projects cvba

Algemene Vergadering Cohousing Projects cvba Algemene Vergadering Cohousing Projects cvba 24 april 2015 Cohousing Projects cvba, Bergstraat 14, 9921 Vinderhoute, BE0500.731.024. Aanwezig: Categorie A: Federico Bisschop, Katty Vanderlinden, Gust Vanhecke,

Nadere informatie

meer ondernemen minder zorgen

meer ondernemen minder zorgen meer ondernemen minder zorgen Respect, vertrouwen en ondersteuning dit verdienen bouwondernemers in Vlaanderen. U kan hiervoor rekenen op Bouwunie en Unizo, twee organisaties die zich samen inzetten voor

Nadere informatie

Factsheet vorm MSB: maatschap - coöperatie - BV

Factsheet vorm MSB: maatschap - coöperatie - BV Factsheet vorm MSB: maatschap - coöperatie - BV 1. Inleiding De OMS werkt modellen uit om een handreiking te bieden aan medisch specialisten vrij beroepsbeoefenaren bij hun veranderende positie met de

Nadere informatie

1. Werken als zzp-er in de Zorg & Welzijn sector 2. De Belastingen 3. De concurrentiepositie van de zzp-er 4. De Coöperatieve Samenwerking Zorg & Co.

1. Werken als zzp-er in de Zorg & Welzijn sector 2. De Belastingen 3. De concurrentiepositie van de zzp-er 4. De Coöperatieve Samenwerking Zorg & Co. 1. Werken als zzp-er in de Zorg & Welzijn sector 2. De Belastingen 3. De concurrentiepositie van de zzp-er 4. De Coöperatieve Samenwerking Zorg & Co. 5. Toekomstperspectief Werken als zzp-er Verschillen

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 februari 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG. Datum 2 februari 2011 Betreft Kamervragen. Geachte voorzitter, > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 2008 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 25 VX DEN HAAG T 070 340 79 F 070 340 78 34

Nadere informatie

"Ervaring krijg je wanneer je niet krijgt wat je wilt."

Ervaring krijg je wanneer je niet krijgt wat je wilt. "Ervaring krijg je wanneer je niet krijgt wat je wilt." (Pieter Klaas Jagersma) Belastingen voor veel starters iets waar ze liever niet over nadenken omdat het niet leuker te maken is en zo ingewikkeld

Nadere informatie

Het management contract

Het management contract Het management contract Check-list voor het onderhandelen over een management contract WAARSCHUWING: Onze check-lists zijn bedoeld om u te helpen om bepaalde vragen te formuleren die u zich bij het onderhandelen

Nadere informatie

Meer succes met je website

Meer succes met je website Meer succes met je website Hoeveel geld heb jij geïnvesteerd in je website? Misschien wel honderden of duizenden euro s in de hoop nieuwe klanten te krijgen. Toch levert je website (bijna) niets op Herkenbaar?

Nadere informatie

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP

IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN ALS SOCIALE ONDERNEMING VOOR EEN BREDERE GROEP IBN biedt mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt meer kansen door het optimaal benutten van talenten,

Nadere informatie

Freelancers en zzp'ers

Freelancers en zzp'ers Freelancers en zzp'ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Maart 2011 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Freelancers en zzp's E-0444 03-2011 1 In deze brochure: 1. Zelfstandig

Nadere informatie

Freelancers en zzp ers

Freelancers en zzp ers Freelancers en zzp ers Zelfstandig of toch niet? Arbeidsrecht Belastingen Juli 2013 / E-0444 Kamer van Koophandel Nederland, Woerden Hoewel aan deze tekst veel zorg is besteed, wordt voor de inhoud geen

Nadere informatie

Outplacement: voor de werknemer

Outplacement: voor de werknemer Outplacement: voor de werknemer Ontslag: een keerpunt voor werkgever en werknemer De aanleiding tot outplacement is een ontslag. Dat kan zijn door een reorganisatie of omdat werknemer en werkgever, om

Nadere informatie

Rapport Carriere Waarden I

Rapport Carriere Waarden I Rapport Carriere Waarden I Kandidaat TH de Man Datum 18 Mei 2015 Normgroep Advies 1. Inleiding Carrièrewaarden zijn persoonlijke kenmerken die maken dat u bepaald werk als motiverend ervaart. In dit rapport

Nadere informatie

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL

Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Secundair volwassenenonderwijs STUDIEGEBIED HANDEL Opleiding Bedrijfsbeheer BO HA 001 Versie 1.0 BVR Pagina 1 van 9 Inhoud 1 Opleiding... 3 1.1 Relatie opleiding referentiekader... 3 1.2 Inhoud... 3 1.3

Nadere informatie

Inhoud hoofdstuk 1. het wettelijke kader van de uitoefening van het beroep van architect

Inhoud hoofdstuk 1. het wettelijke kader van de uitoefening van het beroep van architect Hoofdstuk 1. Het wettelijke kader van de uitoefening van het beroep van architect...1 Afdeling 1. Inleiding...1 Afdeling 2. Het monopolie van de architect...2 1. Opmaken van plannen en controle op de uitvoering...2

Nadere informatie

Informatiesessie. Vraag 1 : Hebben de kandidaten de mogelijkheid om het vernoemd contract te bekijken?

Informatiesessie. Vraag 1 : Hebben de kandidaten de mogelijkheid om het vernoemd contract te bekijken? Federale Overheidsdienst FINANCIEN Brussel, 14 mei 2014 Stafdienst Logistiek Koning Albert II-Laan, 33 - Brussel Afdeling aankoop Openbare aanbesteding voor assistentie aan de bouwheer (AB) in het kader

Nadere informatie

Kan de architect nog het hoofd boven water houden? Salarisenquête voor architecten.

Kan de architect nog het hoofd boven water houden? Salarisenquête voor architecten. Kan de architect nog het hoofd boven water houden? Salarisenquête voor architecten. Hoeveel architecten kunnen vandaag de dag nog hun beroep uitoefenen zonder financiële zorgen. Zijn de verdiensten van

Nadere informatie

Inhoud. 5.1 Als u particulier verzekerd bent 14 5.2 Als u ziekenfondsverzekerd bent 15 5.3 Als u meeverzekerd bent bij uw partner 16

Inhoud. 5.1 Als u particulier verzekerd bent 14 5.2 Als u ziekenfondsverzekerd bent 15 5.3 Als u meeverzekerd bent bij uw partner 16 Inhoud 1 Voor wie is deze brochure? 4 2 De ziekenfondsverzekering voor zelfstandigen 6 3 Voorwaarden voor ziekenfondsverzekering in 2004 7 3.1 Drijft u in 2004 feitelijk voor eigen rekening een onderneming?

Nadere informatie

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur

Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Professional services organisaties Altijd en overal grip op uw projecten, van verkoop tot factuur Kritische opdrachtgever verwacht meer De opdrachtgever van vandaag is kritisch, verlangt toegevoegde waarde

Nadere informatie

Aangeboden door Wouter Devloo tel 0484 187434 www.boekhouder.be B&A Advies bvba

Aangeboden door Wouter Devloo tel 0484 187434 www.boekhouder.be B&A Advies bvba cic KAN IK EEN STARTERSBVBA OPRICHTEN? Het wordt voor jonge starters steeds moeilijker om een eigen onderneming op te richten. De kapitaalinbreng wordt beschouwd als een te hoge drempel om de stap naar

Nadere informatie

Financieel management

Financieel management Financieel management Tweede herziene druk Kees van Alphen Inhoud 1 inleiding 1 2 het verhaal achter de cijfers 3 2.1 Het besturen van een organisatie: ondernemingsmodel 3 Checklist 6 3 sturen op winst,

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever: Beroepsinstituut van erkende Boekhouders en Fiscalisten. ERKEND BOEKHOUDER-FISCALIST WORdEN

Verantwoordelijke uitgever: Beroepsinstituut van erkende Boekhouders en Fiscalisten. ERKEND BOEKHOUDER-FISCALIST WORdEN Verantwoordelijke uitgever: Beroepsinstituut van erkende Boekhouders en Fiscalisten ERKEND BOEKHOUDER-FISCALIST WORdEN DE BEROEPSACTIVITEITEN De 2 beroepsperspectieven Fiscaliteit Boekhouder-fiscalist

Nadere informatie

Bent u zelfstandige met vennootschap? Gewaarborgd inkomen Kies voor financiële zekerheid, ook bij arbeidsongeschiktheid!

Bent u zelfstandige met vennootschap? Gewaarborgd inkomen Kies voor financiële zekerheid, ook bij arbeidsongeschiktheid! Bent u zelfstandige met vennootschap? Gewaarborgd inkomen Kies voor financiële zekerheid, ook bij arbeidsongeschiktheid! Niemand kan voorspellen hoe uw professionele toekomst er zal uitzien. Er zijn heel

Nadere informatie

BOUWINNOVATIE 2013. Bouwinnovatie profileert zich daarom ook als beurs met Limburgse vakkennis van wereldniveau en de weg naar elke bouwdroom.

BOUWINNOVATIE 2013. Bouwinnovatie profileert zich daarom ook als beurs met Limburgse vakkennis van wereldniveau en de weg naar elke bouwdroom. BOUWINNOVATIE 2013 Bouwinnovatie is dé beurs voor bouwen en verbouwen in Limburg. Ze brengt alle informatie, producten en diensten uit de sector onder één dak en biedt bouwheren en bouwprofessionals een

Nadere informatie

Whitepaper. Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies

Whitepaper. Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies Whitepaper Online samenwerken: meer transparantie en efficiency geeft accountant extra ruimte voor advies Een whitepaper van UNIT4 Accountancy 2013 Inleiding Accountantskantoren leveren vandaag de dag

Nadere informatie

Nearshoring in kleine bedrijven. Hoe werkt dat (niet)?

Nearshoring in kleine bedrijven. Hoe werkt dat (niet)? Nearshoring in kleine bedrijven. Hoe werkt dat (niet)? Wat nearshoring voor kleine bedrijven kan betekenen en het stappenplan om hier een succes van te maken. Nearshoring (in het buitenland, dicht bij

Nadere informatie

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013

TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 TRANSPARANTIEVERSLAG 2013 1. Inleiding Dit verslag bevat de informatie zoals bepaald in artikel 15 van de wet van 22 juli 1953 houdende de oprichting van een Instituut van de Bedrijfsrevisoren, aangepast

Nadere informatie

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s

Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s Samenvatting Flanders DC studie Internationalisatie van KMO s In een globaliserende economie moeten regio s en ondernemingen internationaal concurreren. Internationalisatie draagt bij tot de economische

Nadere informatie

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT

DIENSTVERLENINGSDOCUMENT DIENSTVERLENINGSDOCUMENT - VERSIE JANUARI 2012 - Op alle diensten die door Clarus worden geleverd zijn Algemene Leveringsvoorwaarden van toepassing. Deze voorwaarden worden op verzoek toegezonden. Behoudens

Nadere informatie

INLEIDING. Doelgroep Boekhouders en financiële beroepen / profielen Bezoekers van de beurs Forum For the Future Leden van beroepsfederaties

INLEIDING. Doelgroep Boekhouders en financiële beroepen / profielen Bezoekers van de beurs Forum For the Future Leden van beroepsfederaties 1 INLEIDING Doelgroep Boekhouders en financiële beroepen / profielen Bezoekers van de beurs Forum For the Future Leden van beroepsfederaties Doelstelling onderzoek Monitoring van de vooruitgang inzake

Nadere informatie

FIRST Fiscaal. Combineer belastingvoordeel en hoog rendement

FIRST Fiscaal. Combineer belastingvoordeel en hoog rendement Combineer belastingvoordeel en hoog rendement Spaar en bespaar Bent u ook op zoek naar een fiscaal voordelige spaarformule? Wist u dat u elk jaar tot 1.990 euro kan sparen en tevens een belastingvermindering

Nadere informatie

Minder personeelskosten? 12 praktische tips

Minder personeelskosten? 12 praktische tips Minder personeelskosten? 12 praktische tips Inleiding Wanneer u met uw bedrijf bezig bent, dan kijkt u vaak naar de toekomst. Welke doelen stellen we? Wat moeten we nog verbeteren? En wat doet de concurrentie?

Nadere informatie

De accountancy sector bestaat uit drie te onderscheiden categorieen: de bedrijfsrevisoren (BRV), de accountants (ACe) en de boekhouders (BHD).

De accountancy sector bestaat uit drie te onderscheiden categorieen: de bedrijfsrevisoren (BRV), de accountants (ACe) en de boekhouders (BHD). De interprofessionele samenwerking in de accountancysector en de kmo's Kris Peeters, Secretaris-generaal FVIB, Gedelegeerd bestuurder UNIZO, Lid van de Hoge Raad voor de Economische Beroepen Inleiding

Nadere informatie

Welkom. Wie zijn wij? Wat doen wij voor u? Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep. Isabel Delodder Maddy Tanghe

Welkom. Wie zijn wij? Wat doen wij voor u? Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep. Isabel Delodder Maddy Tanghe Welkom Onze bedoeling: basisbegrippen boekhouding meegeven van het apothekersberoep Wie zijn wij? Isabel Delodder Maddy Tanghe Accountancy KOVAG BOA Wat doen wij voor u? Begeleiding, advies bij : - Opstarten

Nadere informatie

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers

Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers Werkbaar werk Zelfstandige ondernemers augustus 2009 Profiel voor elijke zelfstandige ondernemers Werkbaarheidsprofiel voor de elijke zelfstandige ondernemers op basis van Vlaamse werkbaarheidsmonitor

Nadere informatie

Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER

Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER Een bv was nog nooit zo interessant Hoe overstappen naar een flex-bv u nieuwe kansen biedt. WHITEPAPER Gemaakt door: info@tavernemeun.nl www.tavernemeun.nl 0318-518810 Introductie van de flex-bv Per 1

Nadere informatie

Checklist Samenwerking

Checklist Samenwerking Checklist Samenwerking 1 Partner in gezond ondernemerschap Checklist Samenwerken 2013 Uitgave Ontwerp vormgeving Drukwerk FNV Zelfstandigen 2013 Ida Rouwenhorst, Amsterdam Digitaal FNV Zelfstandigen FNV

Nadere informatie

ADVIESRAAD DE MERKSMEDERIJ COMMUNICATIE VANUIT DE KERN T +32 477 62 08 26. succes@demerksmederij.com www.demerksmederij.com

ADVIESRAAD DE MERKSMEDERIJ COMMUNICATIE VANUIT DE KERN T +32 477 62 08 26. succes@demerksmederij.com www.demerksmederij.com ADVIESRAAD DE MERKSMEDERIJ COMMUNICATIE VANUIT DE KERN T +32 477 62 08 26 succes@demerksmederij.com www.demerksmederij.com Wat is de adviesraad van De Merksmederij? Onze adviesraad is een denktank en een

Nadere informatie

Maximaliseer uw bedrijfsresultaat door te focussen op uw core business

Maximaliseer uw bedrijfsresultaat door te focussen op uw core business WHITEPAPER Maximaliseer uw bedrijfsresultaat door te focussen op uw core business 5 vragen die u aan het denken zetten: bent u wel echt bezig met doen waar u goed in bent? PP-056/02-14 Inleiding De flexmarkt

Nadere informatie

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline.

Exact Online BUSINESS CASE MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING. De 5 tips van Marc Vosse. www.exactonline. BUSINESS CASE Exact Online MET EXACT ONLINE MEER FOCUS OP ACCOUNTMANAGEMENT EN ADVISERING De 5 tips van Marc Vosse www.exactonline.nl 2 EXACT ONLINE CASE STUDY ACCOUNTANCY DE 5 TIPS VAN MARC VOSSE Voor

Nadere informatie