AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT. Als ik...

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT. Als ik..."

Transcriptie

1 FOTO: ROB WILSON/CANSTOCKPHOTO.COM AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT Als ik... In de serie Als ik... laten prominente juristen hun licht schijnen over de vraag wat zij zouden willen veranderen op hun rechtsgebied. Wat zouden zij aanpakken, instellen en/of afschaffen als zij minister van Veiligheid en Justitie waren? Gratis advies voor Ivo Opstelten; deze keer op het gebied van het aansprakelijkheidsrecht.

2 De algemene vraag of het stelsel van toen in de wereld van nu ook nog zo bedacht zou zijn, en of dat stelsel nog optimaal werkt, wordt niet gesteld. Ivo Giesen, hoogleraar aansprakelijkheidsrecht Als ik... aansprakelijkheidsrecht Ik zou eindelijk smartengeld voor nabestaanden en naasten van ernstig gewonden mogelijk maken. Siewert Lindenbergh, hoogleraar privaatrecht Politiek Den Haag zou terrein moeten terugwinnen op de rechtspraak en regie moeten gaan voeren die nu in handen is van de Hoge Raad. Ton Hartlief, hoogleraar privaatrecht Laat zowel het recht op materiële als immateriële schade overgaan op erfgenamen, net als elders in Europa. Antoinette Collignon, advocaat De directe actie als inningsbevoegdheid is een onnodig complexe regeling. Een eigen recht voor het slachtoffer zou beter zijn. Stijn Franken, advocaat 67

3 Ervaren advocaat-medewerkers Arbeidsrecht gezocht Stibbe zoekt per direct ervaren advocaat-medewerkers voor de sterk groeiende praktijkgroep Employment, Pensions & Incentives. Onze praktijkgroep biedt een uitdagende en stimulerende werkomgeving voor ambitieuze en gedreven arbeidsrechtadvocaten. De praktijkgroep is één van de grootste, op arbeidsrecht en pensioenrecht gerichte praktijkgroepen in Nederland met drie partners en negen medewerkers. Stibbe is een vooraanstaand internationaal advocaten- en notarissenkantoor met vestigingen in Amsterdam, Brussel, Luxemburg, Londen, New York en Dubai. De meeste van onze cliënten zijn beursgenoteerde en grote nietbeursgenoteerde ondernemingen en financiële instellingen. Binnen Stibbe staat een pragmatische en snelle dienstverlening centraal. Daarnaast zijn ambitie en persoonlijke ontwikkeling belangrijke pijlers van Stibbe. Onze bedrijfscultuur kenmerkt zich door inzet, kwaliteit en een open en informele omgang. Op die manier stimuleren wij de onderlinge samenwerking en overleg en bevorderen we het kwaliteits- en opleidingsniveau van onze advocaten. herstructureringen en sluitingen, beursintroducties, beloningssystemen en outsourcings. Daarnaast adviseer je over collectief ontslag, afvloeiingsregelingen voor executives, corporate governance en medezeggenschap. Van onze medewerkers vragen wij dat zij een wezenlijke bijdrage leveren aan het delen van vaktechnische kennis, bijvoorbeeld door middel van presentaties en publicaties in vakbladen. Dergelijke bijdragen worden zeer gewaardeerd en aangemoedigd. Voor het volgen van cursussen en opleidingen is er binnen Stibbe alle ruimte. Commerciële dienstverlening vereist niet alleen juridische vakkennis om een goede gesprekspartner voor onze cliënten te kunnen zijn. Hiervoor is ook uitstekend bedrijfskundig en financieeleconomisch inzicht nodig. Stibbe heeft daarom het Stibbe MBA Highlights programma opgezet in samenwerking met INSEAD, één van de meest gerenommeerde business schools ter wereld. Dit programma vindt plaats aan INSEAD in Fontainebleau. Wij zoeken naar kandidaten met drie tot zes jaar ervaring als advocaat in een arbeidsrechtpraktijk. De praktijkgroep Employment, Pensions & Incentives werkt voor nationale en internationale cliënten in zowel de advies-, transactie- als procespraktijk. Samen met collega s van andere praktijkgroepen werk je aan de arbeidsrechtelijke aspecten van bijvoorbeeld grote Voor meer informatie kun je contact opnemen met mr. drs. Astrid Helstone via of Een oriënterend gesprek behoort tot de mogelijkheden. Je kunt je sollicitatie richten aan mr. Eva van den Berg via

4 ALS IK... AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT HOOG TIJD VOOR FUNDAMENTELE HERBEZINNING Als ik minister van Veiligheid en Justitie was dan zou ik het startsein geven voor een fundamentele herbezinning op het aansprakelijkheids- en schadevergoedingsrecht. De huidige wetgeving is in de kern al zestig jaar oud, en sindsdien is onze wereld geweldig veranderd: secularisering, individualisering, privatisering en globalisering zijn kernwoorden. Uiteraard zijn regelmatig wetswijzigingen doorgevoerd, maar de algemene vraag of het stelsel van toen in de wereld van nu ook nog zo bedacht zou zijn, en of dat stelsel nog optimaal werkt, wordt niet gesteld. Daar is echter wel reden toe. Immers, het huidige aansprakelijkheidsrecht moet veel meer terrein bestrijken dan het stelsel van toen; vrijwel elk maatschappelijk probleem blijkt via de onrechtmatige daad aan de rechter te kunnen worden voorgelegd: van stakingen tot het gebruik van kernwapens. Deze en andere maatschappelijke vraagstukken vergen beleidskeuzes die wellicht niet Enige consistentie binnen een regelsysteem is wenselijk, om niet te zeggen noodzakelijk eens bij de rechter thuis horen, en die, als ze daar wel komen, de spankracht van diens besluitvormingsproces minstens tarten. Wellicht mede daardoor blijft in de rechtspraak de beleidsmatige afweging onderbelicht, met de zaak van de Iraanse vluchteling en de (daar afgewezen) relativiteit als markant dieptepunt; dit verhullend argumenteren, zoals Vranken het noemde, helpt niet; de werkelijke redenen moeten op tafel. Relevant is verder dat de regering er tegenwoordig op inzet en daarover via het WODC onderzoek uitzet dat de burger zelf meer verantwoordelijkheid gaat dragen. De bedoeling is niet dat de burger zijn schade niet meer verhalen zal, maar wel dat die burger niet langer aanklopt bij de overheid als er schade geleden is. Dat is in potentie een fundamentele wijziging van koers, en een stap terug naar de tijd van de inmiddels sterk genuanceerde klassieke hoofdregel dat ieder Prof. mr. Ivo Giesen is hoogleraar aansprakelijkheidsrecht aan de Universiteit Utrecht. zijn eigen schade dragen moest. Dit nieuwe perspectief is wellicht nog te rechtvaardigen, maar zou niet zonder fundamentele discussie nieuw overheidsbeleid mogen worden. Bijvoorbeeld niet omdat de overheid aan de andere kant ook de mogelijkheden juist verruimen wil voor schadeverhaal tussen particulieren bijvoorbeeld door de strafrechtelijke verjaringstermijnen verder uit te bannen, waarmee de civielrechtelijke verjaring deels ook vervalt, en door na elk delict op schadeverhaal aan te sturen. Blijkbaar draagt toch niet ieder zijn eigen schade. Uiteraard is daar niets mis mee, maar enige consistentie binnen een regelsysteem is wenselijk, om niet te zeggen noodzakelijk. Dat vergt een brede herbezinning, door de specialisten die het gehele veld overzien en tegenstrijdige ontwikkelingen kunnen duiden. Frappant is in dit verband ook dat de financiële toezichthouders op het punt staan een wettelijke immuniteit te verkrijgen zodat hun aansprakelijkheid slechts bij opzet en grove schuld kan worden ingeroepen. Dat voorstel past bij de trend van minder schadeverhaal jegens de overheid, maar is overigens systeemvreemd; immuniteiten passen slecht in ons gedachtegoed. Daar waar deze in feite wel bestaan, bijvoorbeeld onder de noemer van een gesloten en exclusief systeem zoals bij de vergoeding van personenschade aan derden, staan ze dan ook ter discussie. De immuniteit van toezichthouders is ook onnodig, gezien de rechtspraak van de Hoge Raad; er worden geen strenge eisen gesteld aan de zorgplicht van toezichthouders. Erger is dat deze overheidsimmuniteit lastig in te dammen is, want ongetwijfeld zullen allerlei andere (quasi-)toezichthouders zich erop gaan beroepen dat ook zij een immuniteit verdienen. De notarissen hebben zich al gemeld (WPNR 6922, p. 211). Voeg bij dit alles dat de rechtspraak op vele deelterreinen nieuwe, lastige vragen op haar bord heeft gehad (wrongful birth en life; DES; asbest; hangmat, etc.) en nog zal krijgen (klimaatverandering; mensenrechtenschendingen door bedrijven; educational malpractice ; omgang met zelfregulering, etc.) terwijl die rechtspraak, de openstaande vragen en de mogelijke repercussies daarvan, nog niet in volle omvang doordacht zijn door de wetgever, en het zal duidelijk zijn nr

5 KNAPPE KOPPEN VRIJSTELLEN OM MEERJARENPLAN TE MAKEN Als ik minister van Veiligheid en Justitie was zou ik tot meer in staat willen zijn dan korte termijnpolitiek. Ik zou mij niet alleen willen zetten aan kleinere vragen als de zoveelste wijziging van het verjaringsrecht (in art. 3:310 is de verjaring van de rechtsvordering tot vergoeding van schade net weer gekoppeld aan de (niet)verjaring van strafbare feiten). Een iets grotere vraag is of kwalitatieve aansprakelijkheden voor zaken moeten kunnen cumuleren: het recente Lorettaarrest in plaats van de bezitter van het paard had de bedrijfsmatig gebruiker moeten worden aangesproken heeft ons nog eens ingescherpt dat getroffenen niet steeds de juiste persoon in hoedanigheid aanspreken. De goedbedoelde regeling van de aansprakelijke persoon blijkt in de praktijk dus slachtoffers te maken. Waarom niet alsnog geregeld dat er meerdere personen in kwaliteit aansprakelijk kunnen zijn? Uiteraard zou ik als minister, zelfs wanneer ze door een politieke tegenstander ter hand zijn genomen, aandacht hebben voor lopende dossiers. Zo schat ik in dat de positie van naasten en nabestaanden na het echec van het wetsvoorstel affectieschade in 2010 binnenkort weer op de politieke agenda komt te staan. Het zou dan goed zijn om niet alleen te kijken naar het smartengeld, maar ook naar inkomensschade in geval van zorgtaken en als we dan toch bezig zijn ook naar de Waarom niet alsnog geregeld dat meerdere personen in kwaliteit aansprakelijk kunnen zijn? regeling van art. 6:108 als zodanig. De vergoeding van overlijdensschade verdient een modernisering. Dan kan dat ingewikkelde gedoe met behoeftigheid misschien ook worden weggeschreven. Lapwerk Maar dit is allemaal sleutelen aan het systeem, lapwerk, waar fundamentele bezinning ideaal zou zijn. Eigenlijk zou politiek Den Haag terrein moeten terugwinnen op de FOTO:JONATHAN VOS Ton Hartlief is hoogleraar privaatrecht aan de Universiteit Maastricht. rechtspraak, regie moeten gaan voeren die nu in handen is van de Hoge Raad. De rechtsontwikkeling binnen het aansprakelijkheidsrecht komt duidelijk van hem, terwijl hij niet zelf zijn agenda bepaalt, immers afhankelijk is van wat anderen bij hem op het bord leggen. Desondanks heeft de Raad het verkeersaansprakelijkheidsrecht gemoderniseerd, zijn best gedaan op een zo evenwichtig mogelijke regeling van de vergoeding van arbeidsgerelateerde schade en het schadevergoedingsrecht verrijkt bijvoorbeeld met vormen van abstracte begroting om verlies van tijd in verband met zorgtaken te compenseren en met proportionele aansprakelijkheid in gevallen waarin de klassieke alles-of-niets-benadering tot onredelijke resultaten zou leiden. Maar het is niet de uitvoering van een programma, er ligt geen meerjarenplan Aansprakelijkheidsrecht op weg naar 2020 aan zijn rechtspraak ten grondslag. Als de Hoge Raad al beleid voert, is dat ad hoc-beleid. Ik zou echt knappe koppen willen vrijstellen om dat meerjarenplan te maken. De opdracht aan hen heb ik zo geschreven: Wat zou de rol van het aansprakelijkheidsrecht moeten zijn? Uiteraard gaat het ons om vergoeding van schade. Maar welke? Welke afstemming met andere vergoedingssystemen (sociale zekerheid, verzekering, schadefonds) streven we na? En wat willen we nog meer bieden dan vergoeding: hoe zwaar zetten we in op erkenning, genoegdoening en zo meer? En ook daar: kunnen we dat ook langs andere weg realiseren? Welke functies dichten wij het aansprakelijkheidsrecht nog meer toe? Wensen wij het aansprakelijkheidsrecht ook in te zetten als een instrument dat burgers, bedrijven, banken en overheden in de gewenste richting moet zien krijgen? Wat is uw visie op de rol van strafrecht, tuchtrecht en bestuursrecht en in het verlengde daarvan op die van overheid en burger? Gaan wij geld zetten op de handhavende burger? Of is back to basics uw devies: in het aansprakelijkheidsrecht gaat het om schadevergoeding, niet om handhaving of bestraffing? In afwachting van Uw gewaardeerd rapport zie ik mij in de politieke waan van de dag genoodzaakt naar bevind van zaken, maar net als mijn voorgangers zonder inhoudelijke agenda of grote visie, enkel 70 nr

6

7 EEN BETERE POSITIE VOOR DERDEN BIJ LETSEL EN OVERLIJDEN Als ik minister van Veiligheid en Justitie was, zou ik de positie van derden bij letsel en overlijden beter regelen. Voor de praktijk, en dus voor de rechtzoekende, blijft het, zo blijkt bijvoorbeeld uit de rechtspraak, tobben met de aanspraken van derden. In de eerste plaats zou ik eindelijk smartengeld voor nabestaanden en naasten van ernstig gewonden mogelijk maken. Het eerdere wetsvoorstel, dat op initiatief van de Tweede Kamer werd ingediend en door alle relevante marktpartijen werd gesteund, is in 2010 in de Eerste Kamer gesneuveld. De in de discussie aangevoerde argumenten gaven er blijk van dat de senatoren onvoldoende voeling hadden met de praktijk. Het thema is natuurlijk complex, maar er is helder onderzoek dat de behoefte aan een dergelijke aanspraak ondersteunt. Gelet op de Draft Common Frame of Reference (art. VI-2:202) kan worden gezegd dat het een beginsel van Europees privaatrecht is dat dergelijke schade wordt vergoed en het blijkt dat steeds meer landen in Europa een dergelijke aanspraak erkennen. Een aanspraak op vergoeding van deze schade zal bovendien vermoedelijk de druk in de rechtspraak op de vergoeding van zogenaamde shockschade doen afnemen. Direct doen dus! Siewert Lindenbergh, hoogleraar privaatrecht, Erasmus Universiteit Rotterdam Helderheid In de tweede plaats zou ik helderheid scheppen over de vergoeding van inkomensschade van derden die voor een naaste met ernstig letsel gaan zorgen. In de loop van het debat over het smartengeld voor derden is de vraag opgekomen of deze schade voor vergoeding in aanmerking moet komen en of derden op dit punt een eigen aanspraak zouden moeten hebben. Nu bestaat een eigen aanspraak van derden op vergoeding van de kosten van verzorging en verpleging met, volgens de Hoge Raad, als maximum de kosten van een professionele hulpverlener. Ik denk dat het huidige recht ook al voldoende aanknopingspunten biedt om, wanneer dat redelijk is, in gevallen waarin meer schade is geleden een hogere vergoeding toe te wijzen. Het gaat hier immers om kosten ter beperking van de schade van de benadeelde en ten aanzien van dergelijke kosten pleegt te worden aangenomen dat de redelijkheid en niet het economisch meest voordelige de maatstaf vormt. Ook ten aanzien van schade aan onroerende zaken wordt bijvoorbeeld aangenomen dat niet altijd de meest voordelige oplossing bepalend is voor de schadevergoeding. Omdat het hier gaat om kosten ter beperking van schade van de gewonde, zou ik een aanspraak op vergoeding, zeker waar het de toekomst betreft, nooit aan de derde zelf toewijzen, want er kunnen allerlei calamiteiten bij de derde ontstaan (ziekte, overlijden, faillissement) waardoor de belangen van de gewonde in de knel kunnen raken. Er zouden bovendien problemen van rangorde kunnen ontstaan. Gewoon aan de gewonde zelf betalen dus, en soms wat ruimhartiger dan de Hoge Raad suggereert. Is daar wetgeving voor nodig? Nee, want op grond van het huidige recht kan het al, maar het zou wel goed zijn als de minister er, bijvoorbeeld in een toelichting op een wetsvoorstel over smartengeld voor nabestaanden, zijn mening over geeft. Dan kan de rechter het verder wel zelf af doen. In de derde plaats zou ik de vergoeding van derving van levensonderhoud bij overlijden aanpakken. De vaststelling daarvan is heel complex geworden en duurt daarom veel te lang. Dat is belastend voor nabestaanden, die wel wat anders aan hun hoofd hebben. Het sluit bovendien niet meer goed aan bij de huidige samenlevingsvormen en ook de wijze waarop hier met opgekomen voordeel wordt omgegaan geeft te (over)denken. Maar deze De vaststelling van de vergoeding van derving van levensonderhoud bij overlijden duurt veel te lang problematiek is zo complex dat zij niet direct eenvoudig in wetgeving is om te zetten. Als ik minister van Justitie was, zou ik hiervoor een commissie van deskundigen in het leven roepen met de opdracht om alternatieven voor het huidige stelsel op een rij te zetten, opdat ik daaruit een keuze kon 72 nr

8 ALS IK... AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT MEER AANSLUITING ZOEKEN BIJ EUROPA Als ik minister van Veiligheid en Justitie was, zou ik proberen (nog) meer aansluiting te zoeken bij de rechtspraktijk in andere landen in Europa en de rechtspraak van het EHRM. Voordat ik hierop in ga wil ik daarbij wel opmerken dat de afgelopen jaren door het Platform van de Letselschade Raad, de Universiteit Tilburg, de Vrije Universiteit en andere partijen de nodige inspanningen zijn verricht om de behandeling van letselschade en overlijdensschade zaken soepeler te laten verlopen. Daar waar partijen in het verleden recht tegenover elkaar stonden is nu gekozen voor meer gestroomlijnde processen. Hier komt nog bij dat er de afgelopen jaren meer mogelijkheden zijn gecreëerd om tot oplossing van geschillen te komen, zoals mediation, de Wet Deelgeschillenprocedure en de comparitie bij de letselschadekamer. Terecht heeft de Haagse rechtbank als initiatiefnemer van de letselschadekamer de PIV-giraffe 2012 in ontvangst Ingrijpen bij wet in de wijze van afhandeling van letselschadezaken zou ik als minister niet nastreven mogen nemen tijden het afgelopen congres van het Personenschade Instituut van Verzekeraars). Ten opzichte van andere landen in Europa zou men kunnen stellen dat wij inmiddels meer gereedschap in onze gereedschapskist hebben zitten. De vruchten hiervan worden nu al geplukt. Ingrijpen bij wet in de wijze van afhandeling van letselschadezaken zou ik als minister daarom niet nastreven. Maatschappelijk debat Wel zou ik een maatschappelijk debat aangaan over de mogelijkheid en wenselijkheid om artikel 6:106 BW lid 2 te wijzigen. In dit artikel is onder andere geregeld dat nadeel dat niet uit vermogensschade bestaat, zoals geregeld in artikel 6:106 BW lid 1, niet vatbaar is voor overgang onder algemene titel tenzij de gerechtigde aan de wederpartij heeft medegedeeld op de vergoeding aanspraak te maken. Als iemand bijvoorbeeld niet lang na een misdrijf of ongeval overlijdt en geen kans heeft gehad om de wederpartij te informeren over zijn recht op vergoeding van smartengeld, dan kan hierop geen aanspraak gemaakt worden door de erfgenamen. Dat is wat mij betreft niet uit te leggen en ook onbegrijpelijk gezien de wetgeving en rechtspraak in de meeste landen in Europa en uitspraken van het EHRM. Daar wordt de lijn gevolgd dat zowel het recht op materiële als immateriële schade zonder meer overgaat op de erfgenamen. Op het punt van de smartengeldvergoeding voor nabestaanden sluit ik mij geheel aan bij het betoog van Siewert Lindenbergh. Ik ben het volledig met hem eens dat er op korte termijn alsnog een wet moet komen waarin dit voor nabestaanden goed wordt geregeld. Hieraan bestaat absoluut behoefte, hoewel gedebatteerd kan worden over de toe te kennen vergoeding. Ook daarbij kunnen wij leren van de ons omringende landen, Antoinette Collignon is advocaat bij zoals België, Frankrijk, Italië en Engeland. Legaltree. Ook zou ik het advies van Lindenbergh om een commissie in het leven te roepen die zich kan buigen over de positie van derden bij overlijdensschade en zware letsels onmiddellijk opvolgen. Ik zou deze commissie tevens adviseren rechtsvergelijkend onderzoek te doen naar de wijze waarop overlijdensschade wordt vastgesteld. In ons omringende landen zoals bijvoorbeeld in Engeland wordt deze schade op eenvoudiger doch even doeltreffende wijze berekend. De commissie zou ik tevens opdracht geven om te kijken naar de positie van regresnemende werkgevers, die in de huidige situatie vaak met een behoorlijke schade blijven zitten. Werkgevers kunnen op grond van 6:107a BW slechts het netto doorbetaalde loon vorderen. Een werkgever moet echter wel gedurende twee jaar het bruto loon (al dan niet gedeeltelijk) doorbetalen. Daar komt in een aantal gevallen bovendien nog bij de kosten van een vervangende kracht en extra administratieve lasten. De commissie zou kunnen onderzoeken of hiervoor alternatieven zijn en wat de consequentie is voor de schadelast en dus voor door verzekeraars nr

9 VERVANG DE DIRECTE ACTIE VAN SLACHTOFFERS DOOR EEN EIGEN RECHT Als ik minister van Justitie en Veiligheid was, zou ik de directe actie van slachtoffers met letselschade vervangen door een eigen recht. Sinds 1 januari 2006 heeft een slachtoffer met letselschade een directe actie op de (aansprakelijkheids)verzekeraar van de dader (art. 7:954 BW). Deze nieuwe wettelijke actie is ingevoerd tezamen met het nieuwe verzekeringsrecht in boek 7 BW en pas tamelijk laat in het wetgevingsproces opgekomen. De bedoeling van de directe actie is om de positie van het slachtoffer met letselschade te verbeteren door zeker te stellen dat ook ingeval van faillissement van een dader de verzekeringspenningen buiten diens boedel om daadwerkelijk bij het slachtoffer terechtkomen. Advocaat Stijn Franken is partner bij NautaDutilh en is gespecialiseerd in aansprakelijkheids- en verzekeringsrecht. doordacht, wat blijkt uit de parlementaire geschiedenis die belangrijke onderwerpen onbehandeld laat. Hoe immers te verklaren dat het slachtoffer de penningen mag behouden en niet aan de curator moet afdragen (het blijft toch immers het vorderingsrecht van de dader)? Hier gaat de wetgever blijkbaar uit van een onvermelde verrekening. In geval van verrekening zou evenwel anders dan de wet vermeldt ook het vorderingsrecht van het slachtoffer op de dader niet-vatbaar moeten zijn voor derdenbeslag (zo n beslag zou alsnog verrekening frustreren; en daarmee belemmeren dat het slachtoffer de penningen kan behouden). Ook onvermeld blijft dat de inningsbevoegdheid van het slachtoffer natuurlijk niet noodzakelijk alle bevoegdheden van de dader wegneemt. Wat weer vragen oproept over de onderlinge relatie tussen beide bevoegdheden. Ook die blijft onbesproken. Aannemelijk is bijvoorbeeld dat zowel dader als slachtoffer nog steeds nakoming kunnen vorderen, maar dat ze zonodig alleen tezamen bevoegd zijn tot kwijting. Deze bevoegdheidsverdeling is ook van belang voor de aansprakelijkheidsverzekeraar. Verjaringshandelingen zal de aansprakelijkheidsverzekeraar naar beide moeten verrichten en ook kwijting zal hij van beide moeten verlangen; anders blijft een en ander zonder rechtsgevolg. Ik ben er vrij zeker van dat de praktijk zich dit niet realiseert. Enige consistentie binnen een regelsysteem is wenselijk, om niet te zeggen noodzakelijk Onvoldoende doordacht De wetgever heeft de directe actie echter op een unieke wijze vorm gegeven. Het slachtoffer krijgt geen eigen (vorderings)recht, maar een van het vorderingsrecht van de dader (op zijn aansprakelijkheidsverzekeraar) afgesplitste inningsbevoegdheid. De Raad van State heeft hier kritisch over geadviseerd. Het afsplitsen van de inningsbevoegdheid van het materiële vorderingsrecht kan volgens de wet eigenlijk niet (art. 3:304 BW). De literatuur heeft zich eveneens kritisch uitgelaten. En ook in het buitenland gaat men meestal uit van een eigen (vorderings)recht van het slachtoffer. Toch heeft de wetgever voet bij stuk gehouden, terwijl de constructie van een afgeleide inningsbevoegdheid eigenlijk onvoldoende is Onnodig complex De directe actie als inningsbevoegdheid is een onnodig complexe regeling. Een eigen recht voor het slachtoffer zou beter zijn. Dan is meteen duidelijk waarom bij faillissement van de dader het slachtoffer de verzekeringspenningen mag behouden. Voor de bevoegdheidsverdeling tussen slachtoffer en dader kan eenvoudig worden aangeknoopt bij de wettelijke regeling inzake gemeenschap (art. 3:170 en 171 BW). 74 nr

10 NOVEX is een jonge, groeiende vereniging voor executeurs. De professionele executeurs kunnen hun kennis en kunde verder ontwikkelen door het volgen van een driedaagse cursus: de leergang executele. Na het volgen van de leergang staat het lidmaatschap van NOVEX open. Leden krijgen onder meer diverse verdiepingscursussen aangeboden. Daarnaast is NOVEX als belangenbehartiger in gesprek met partijen om de positie van de executeur te verbeteren. Op de website (www.novex-executeur.nl) staat informatie om een particuliere executeur te helpen een nalatenschap af te handelen. NOVEX is een multi-disciplinaire vereniging met bestuursleden en leden uit verschillende beroepsgroepen. De interactie tussen bijvoorbeeld het notariaat, de financiële dienstverlening en goededoelenorganisaties heeft een meerwaarde voor de executeur. De beroepsgroepen werken binnen NOVEX samen om de executeur te professionaliseren. Het bestuur en de leden zetten zich hier voor in. Een lid van NOVEX kan zich aanmelden voor certificering door de Stichting Certificering Executeurs (SCE). De vereisten voor certificering en de gecertificeerde executeurs kunt u vinden op: Het bestuur van NOVEX wordt gevormd door: Prof. dr. J.P.M. (Hans) Stubbé (voorzitter) O.A.(Oscar) Balkenende (secretaris) mr. J. (Juliëtte) Nijenhuis-Wildervanck (penningmeester) mr. M. (Mildred) van Dijk Prof. mr. T.J. (Tea) Mellema-Kranenburg Prof. dr. B.M.E.M. (Bernard) Schols Secretariaat: mr. Anneke Rookmaker Voor meer informatie:

11 BEELD: CARLOS YUDICA/SHUTTERSTOCK.COM VIER RECHTSSOCIOLOGEN OVER HUN VAK Het recht der werkelijkheid Rechtssociologie bestudeert de wisselwerking tussen recht en maatschappij. Wat maakt het vak zo boeiend en wat houdt de rechtssocioloog bezig? Mr. vroeg het de rechtssociologen Ashley Terlouw, Barbara Oomen, Suzan Stoter en Marc Hertogh. door Alieke Bruins Terwijl juristen zich bezighouden met geldend recht, bestuderen rechtssociologen hoe dat recht uitwerkt op de maatschappij. Zorgen normen voor ordening en zijn ze helder en voorspelbaar? Wordt met een wet de sociale verandering bereikt die men voor ogen heeft? Het zijn vragen waarover de rechtssocioloog zich buigt. Negatief effect De meerwaarde van de rechtssociologie is dat het, op basis van theoretisch en empirisch onderzoek, inzicht biedt in de maatschappelijke context van het recht, vat Marc Hertogh, hoogleraar rechtssociologie aan de Rijksuniversiteit Groningen, samen in het boek Recht van onderop, Antwoorden uit de rechtssociologie (Ars Aequi Libri, 76 nr

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2014 2015 34 257 Wijziging van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht teneinde de vergoeding van affectieschade

Nadere informatie

Het wetsvoorstel Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade

Het wetsvoorstel Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series Het wetsvoorstel Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade M.P.G. Schipper & I. van der Zalm Published in AV&S 2010/3, nr. 15,

Nadere informatie

Verkeersaansprakelijkheid Vergoeding van personenschade in Europees perspectief. Mr S.P. de Haas Prof.mr T. Hartlief

Verkeersaansprakelijkheid Vergoeding van personenschade in Europees perspectief. Mr S.P. de Haas Prof.mr T. Hartlief Verkeersaansprakelijkheid Vergoeding van personenschade in Europees perspectief Mr S.P. de Haas Prof.mr T. Hartlief Kluwer - Deventer Stichting Personenschade Instituut van Verzekeraars (PIV) Den Haag

Nadere informatie

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen

Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen DOSSIERS GEZONDHE1DSRECHT Medische aansprakelijkheid: actuele en toekomstige ontwikkelingen prof. mr. T. Hartlief (eindred.) mw. prof. mr. W.R. Kastelein (eindred.) mr. Chr.H. van Dijk mw. mr. E. de Kezel

Nadere informatie

Wie zijn wij? 11 maart 2014

Wie zijn wij? 11 maart 2014 Wie zijn wij? Programma Inleiding Mona de Vries Medisch Letsel Ed Klungers Whiplash Ellen Copini Schadeposten Ellen Copini Smartengeld quiz Mona de Vries Letselschade advocaat? Kwaliteit Kosten aansprakelijke

Nadere informatie

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2

B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Monografieen BW B35 Schadevergoeding: algemeen, deel 2 Prof. mr. C.J.M. Klaassen Kluwer - Deventer - 2007 Inhoud VOORWOORD XI LUST VAN AFKORTINGEN XIII LUST VAN VERKORT AANGEHAALDE LITERATUUR XV I INLEIDING

Nadere informatie

Wetsvoorstel verruiming vergoeding letsel- en overlijdensschade Bijeenkomst NIS 5 juni 2014

Wetsvoorstel verruiming vergoeding letsel- en overlijdensschade Bijeenkomst NIS 5 juni 2014 Wetsvoorstel verruiming vergoeding letsel- en overlijdensschade Bijeenkomst NIS 5 juni 2014 Esther Pans Esther.pans@kvdl.nl Opbouw presentatie - Achtergrond - Inhoud voorstel zorgkosten - Inhoud voorstel

Nadere informatie

Omdat u verder wilt met uw leven...

Omdat u verder wilt met uw leven... Omdat u verder wilt met uw leven... Letselschade? Wij zijn er voor U! Als slachtoffer van letselschade wilt u erkenning voor het onrecht dat u is aangedaan. Daarnaast zoekt u financiële compensatie voor

Nadere informatie

Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen)

Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen) Rechtbank Maastricht 26 oktober 2011, nr. HA RK 11-88, LJN BU7197 (mr. J.F.W. Huinen, mr. T.A.J.M. Provaas en mr. E.J.M. Driessen) Noot I. van der Zalm Overlijdensschade. Schadeberekening. Inkomensschade.

Nadere informatie

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Aangeslotene.

Aegon Schadeverzekering N.V., gevestigd te Den Haag, hierna te noemen Aangeslotene. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2014-382 d.d. 20 oktober 2014 (mr. A.W.H. Vink, voorzitter, prof. mr. M.L. Hendrikse en drs. L.B. Lauwaars RA, leden en mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2009 2010 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

Ontslag na doorstart faillissement

Ontslag na doorstart faillissement Ontslag na doorstart faillissement december 2006 mr De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch kan aansprakelijk worden

Nadere informatie

Letselschade. Vermande Studiedagen. Verdiepingscursus. Donderdag 18 oktober 2007 Donderdag 1 november 2007 Donderdag 15 november 2007

Letselschade. Vermande Studiedagen. Verdiepingscursus. Donderdag 18 oktober 2007 Donderdag 1 november 2007 Donderdag 15 november 2007 Vermande Studiedagen Verdiepingscursus Bij aanmelding voor de hele cursus krijgt u bijna 400,- korting. Letselschade Donderdag 18 oktober 2007 Donderdag 1 november 2007 Donderdag 15 november 2007 Hotel

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2000 2001 27 400 VI Vaststelling van de begroting van de uitgaven en de ontvangsten van het Ministerie van Justitie (VI) voor het jaar 2001 Nr. 70 BRIEF

Nadere informatie

Artikel 7:942 BW Verzekering en verjaring. Marine Insurance Amsterdam 21 juni 2010 Wilbert ten Braak

Artikel 7:942 BW Verzekering en verjaring. Marine Insurance Amsterdam 21 juni 2010 Wilbert ten Braak Artikel 7:942 BW Verzekering en verjaring Marine Insurance Amsterdam 21 juni 2010 Wilbert ten Braak Inleiding Nieuw verzekeringsrecht per 1 januari 2006 met nieuwe regeling voor verjaring Voor 1 januari

Nadere informatie

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten

13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten Monografieën Privaatrecht 13 Arbeidsongevallen en beroepsziekten S.D. Lindenbergh Tweede druk ï Kluwer a Wolters Kluwer business Kluwer- Deventer - 2009 INHOUDSOPGAVE HOOFDSTUK 1 Inleiding /1 1 Het thema

Nadere informatie

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen.

De concrete voorstellen in dit pamflet dragen in de optiek van de VVD bij aan het verwezenlijken van deze doelstellingen. Slachtoffer zijn van een misdrijf is ingrijpend. Het draagt bij aan de verwerking van dit leed als slachtoffers het gevoel hebben dat zij de aandacht krijgen die zij verdienen. Dat zij zo goed mogelijk

Nadere informatie

Toezicht en aansprakelijkheid

Toezicht en aansprakelijkheid Toezicht en aansprakelijkheid Een rechtsvergelijkend onderzoek naar de rechtvaardiging voor de aansprakelijkheid uit onrechtmatige daad van toezichthouders ten opzichte van derden PROF. MR. I. GIESEN Hoogleraar

Nadere informatie

Een patiënt stelt u aansprakelijk. Een claim, wat nu?

Een patiënt stelt u aansprakelijk. Een claim, wat nu? Arjan Kuik, tandarts, lid sinds 1983 VAN EEN ZORGPROFESSIONAL Een claim Een patiënt stelt u aansprakelijk. Een claim, wat nu? Een patiënt stelt u aansprakelijk. Wat nu? Informatie voor zorgprofessionals

Nadere informatie

Convenant loonregres

Convenant loonregres Overwegingen: Aon pleegt voor werkgevers onder meer loonregres ex. artikel artikel 6:107a BW; Aon is van mening dat er op grond van artikel 6:96 lid 2 sub b en c BW voor de zogenaamde buitengerechtelijke

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2005 2006 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

u hebt letselschade 38114 12.14

u hebt letselschade 38114 12.14 u hebt letselschade 2 Een gespecialiseerde letselschadejurist behandelt uw zaak In de rij voor het verkeerslicht rijdt iemand achterop uw auto. Bij het voetballen breekt u een been na een tackle van een

Nadere informatie

Verzekeringsrecht. De nieuwe verjaringsregeling. mr. A.E. Krispijn 1. 1. Inleiding. 2. Vóór 1 juli 2010

Verzekeringsrecht. De nieuwe verjaringsregeling. mr. A.E. Krispijn 1. 1. Inleiding. 2. Vóór 1 juli 2010 mr. A.E. Krispijn 1 De nieuwe verjaringsregeling 39 (Wijzigingen van artikel 7:942 BW) 1. Inleiding Op 1 juli 2010 zijn de Wet deelgeschilprocedure bij letselen overlijdensschade ( Wet deelgeschilprocedure,

Nadere informatie

Convenant met BSA Schaderegelingsbureau B.V. inzake het standaardiseren van processen van werkgeversregres

Convenant met BSA Schaderegelingsbureau B.V. inzake het standaardiseren van processen van werkgeversregres Convenant met BSA Schaderegelingsbureau B.V. inzake het standaardiseren van processen van werkgeversregres Convenant tussen BSA en Verbond van Verzekeraars Overwegingen: BSA pleegt voor werkgevers (waaronder

Nadere informatie

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen

Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen Expertises beroepsziekten en bedrijfsongevallen prof dr mr A.J. Akkermans Beroepsziekten en bedrijfsongevallen vanuit juridisch perspectief Werkgeversaansprakelijkheid Bron: W.E. Eshuis e.a. (2011), Werkgeverskosten

Nadere informatie

MH17 ramp: een aantal juridische vragen beantwoord

MH17 ramp: een aantal juridische vragen beantwoord MH17 ramp: een aantal juridische vragen beantwoord Antoinette Collignon heeft voor de LSA, de Nederlandse vereniging voor Letselschade Advocaten een aantal veel gestelde juridische vragen over de vliegtuigramp

Nadere informatie

JURISPRUDENTIE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT

JURISPRUDENTIE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT JURISPRUDENTIE AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT samengesteld door mr. F. Stadermann, mr. W.A. Luiten, mr. M. Keijzer-de Korver en mr. A. Koopman derde, geheel herziene druk Inhoudsopgave DEEL I: AANSPRAKELIJKHEIDSRECHT

Nadere informatie

RECHT VAN ONDEROP ANTWOORDEN UIT DE RECHTSSOCIOLOGIE. Redactie Mare Hertogh Heleen Weyers. Ars Aequi Libri 20? 7

RECHT VAN ONDEROP ANTWOORDEN UIT DE RECHTSSOCIOLOGIE. Redactie Mare Hertogh Heleen Weyers. Ars Aequi Libri 20? 7 RECHT VAN ONDEROP ANTWOORDEN UIT DE RECHTSSOCIOLOGIE Redactie Mare Hertogh Heleen Weyers Ars Aequi Libri 20? 7 1. Recht van onderop: het perspectief van de rechtssociologie 11 Mare Hertogh & Heleen Weyers

Nadere informatie

Governance: uw risico en uw aansprakelijkheid

Governance: uw risico en uw aansprakelijkheid Governance: uw risico en uw aansprakelijkheid Dr. Arie Slottje MBA Associate Partner IPFOS Mr. drs Reinier Russell Partner Russell Advocaten Agenda Ontwikkeling pension fund governance Wat is besturen?

Nadere informatie

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving

Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving ϕ1 Ministerie van Justitie Directoraat-Generaal Rechtspleging en Rechtshandhaving Directie Juridische en Operationele Aangelegenheden Postadres: Postbus 20301, 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de

Nadere informatie

Verjaring in het verzekeringsrecht. Lodewijk Smeehuijzen (hoogleraar privaatrecht VU)

Verjaring in het verzekeringsrecht. Lodewijk Smeehuijzen (hoogleraar privaatrecht VU) Verjaring in het verzekeringsrecht Lodewijk Smeehuijzen (hoogleraar privaatrecht VU) Inleiding Wetgever heeft de ambitie gehad in de artt. 3:306 tot en met 3:326 BW het hele verjaringsrecht te regelen.

Nadere informatie

Datum 29 september 2010 Onderwerp Publicatie in Letsel & Schade inzake "Artikel 6 EVRM: recht op een gefinancierd deskundigenbericht"

Datum 29 september 2010 Onderwerp Publicatie in Letsel & Schade inzake Artikel 6 EVRM: recht op een gefinancierd deskundigenbericht +++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++++ 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Eerste Kamer der Staten-Generaal Postbus 20017 2500 EA DEN HAAG Schedeldoekshaven

Nadere informatie

Samenloop van verzekeringen

Samenloop van verzekeringen Samenloop van verzekeringen Jitteke Blussé van Oud-Alblas 10 november 2014 Te behandelen onderwerpen: Definitie en afbakening samenloop Schaderegelingen Verbond van Verzekeraars Onderling verhaal verzekeraars

Nadere informatie

NIS-bijeenkomst 17 januari 2013. Herstelcoach Actualiteiten. Arlette Schijns

NIS-bijeenkomst 17 januari 2013. Herstelcoach Actualiteiten. Arlette Schijns NIS-bijeenkomst 17 januari 2013 Herstelcoach Actualiteiten Arlette Schijns Wat ga ik met jullie bespreken? Herstelcoach: de juridische inbedding Actualiteiten - Verkeersongevallenjurisprudentie: 7:611

Nadere informatie

Heeft u Letselschade?

Heeft u Letselschade? Heeft u Letselschade? Onze letselschade advocaten zijn er voor u! GRATIS ADVIESGESPREK BIJ U THUIS AL MEER DAN 40 JAAR EEN VERTROUWD ADRES. Van der Putt Advocaten staat garant voor kwalitatief hoogstaande

Nadere informatie

CURRICULUM VITAE. mr dr R Wijne

CURRICULUM VITAE. mr dr R Wijne CURRICULUM VITAE mr dr R Wijne November 2014 - heden Januari 2014 - heden Juli 2013 - heden Gerechtshof Arnhem-Leeuwarden Functie: Raadsheer-plaatsvervanger Boom Juridische uitgevers Functie: Hoofdredacteur

Nadere informatie

COMMENTAAR OP HET WETSVOORSTEL BEVORDERING VAN MEDIATION IN HET BURGERLIJK RECHT VAN 25 APRIL 2013

COMMENTAAR OP HET WETSVOORSTEL BEVORDERING VAN MEDIATION IN HET BURGERLIJK RECHT VAN 25 APRIL 2013 COMMENTAAR OP HET WETSVOORSTEL BEVORDERING VAN MEDIATION IN HET BURGERLIJK RECHT VAN 25 APRIL 2013 9 MEI 2013 Herengracht 551 Contactpersoon: 1017 BW Amsterdam Ellen Soerjatin T 020 530 5200 E ellen.soerjatin@steklaw.com

Nadere informatie

Privaatrechtelijke zorgplichten. ACIS bijeenkomst 24 maart 2011 Eric Tjong Tjin Tai

Privaatrechtelijke zorgplichten. ACIS bijeenkomst 24 maart 2011 Eric Tjong Tjin Tai Privaatrechtelijke zorgplichten ACIS bijeenkomst 24 maart 2011 Eric Tjong Tjin Tai Zorgplichten, wat zijn dat? Zorg in maatschappelijke zin Handelen ten behoeve van belangen (individuele) ander Relatie

Nadere informatie

Programma van de leergang 2013-2014

Programma van de leergang 2013-2014 Programma van de leergang 2013-2014 Magna Charta Verzekeringsrecht Programma van de leergang Module Spreker Datum 1 DAG 1 Totstandkoming, onzeker voorval/van buiten komend onheil en premie (7:925 BW) mr.

Nadere informatie

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld

Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183. Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Rb. 's-gravenhage 6 juli 2012, LJN BX2021, JA 2012/183 Trefwoorden: Sommenverzekering, Voordeelstoerekening, Eigen schuld Auteurs: mr. M. Verheijden en mr. L. Stevens Samenvatting In maart 2009 vindt een

Nadere informatie

Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo

Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo Financiële voordelen voor de aansprakelijke verzekeraar bij letsel en overlijdensschade? Door: mr. Nicole M. Bilo 1. Tendens: de aansprakelijke verzekeraar draagt meer en meer zelf de kosten. 2. Geschiedenis:

Nadere informatie

LIESVELD ADVOCATEN. Personen- en Familierecht en Echtscheiding

LIESVELD ADVOCATEN. Personen- en Familierecht en Echtscheiding LIESVELD ADVOCATEN Personen- en Familierecht en Echtscheiding Liesveld Advocaten te Apeldoorn adviseert aan en procedeert voor zowel bedrijven als particulieren. Onze advocaten zijn gespecialiseerd in

Nadere informatie

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen;

- de NBA haar leden helpt hun bijzondere rol in de maatschappij te vervullen; Reglement Commissie Vertrouwenspersonen NBA Het bestuur van de Nederlandse beroepsorganisatie van accountants, gelet op de artikelen 3, onderdeel a en 11, eerste lid van de Wet op het accountantsberoep;

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 41 d.d. 22 februari 2011 (mr. B.F. Keulen, voorzitter, mw. mr. E.M. Dil-Stork en prof. mr. M.L. Hendrikse) Samenvatting Natura-uitvaartverzekering.

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG en Juridische Zaken Sector privaatrecht Schedeldoekshaven 100 2511

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2004 2005 30 137 Aanpassing van de wetgeving aan en invoering van de wet tot vaststelling van titel 7.17 (verzekering) en titel 7.18 (lijfrente) van het

Nadere informatie

Partijen zullen hierna [BETROKKENE] en [VERZEKERAAR] genoemd worden.

Partijen zullen hierna [BETROKKENE] en [VERZEKERAAR] genoemd worden. beschikking RECHTBANK ROTTERDAM Team handel zaaknummer / rekestnummer: C/10/423356 / HA RK 13-304 Beschikking van in de zaak van [BETROKKENE], wonende te Rotterdam, verzoeker, advocaat mr. P. Meijer, tegen'

Nadere informatie

Praktijkleergang Ondernemingsrecht

Praktijkleergang Ondernemingsrecht Praktijkleergang Ondernemingsrecht 7-daagse praktijkleergang september 2015 december 2015 *basisniveau Doel van de praktijkleergang Ondernemingsrecht: Opfrissen van de huidige kennis van het ondernemingsrecht

Nadere informatie

NOTITIE. Indexering. Remedie:

NOTITIE. Indexering. Remedie: NOTITIE In deze notitie worden knelpunten in verband met partneralimentatie, vermogensdeling, het recht op bijzonder partnerpensioen en pensioenverevening aangeduid, met name voor de DGA. Daarbij worden

Nadere informatie

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het kamerlid Leijten (SP) over een medisch letselschade fonds (2010Z18345)

Hierbij zend ik u de antwoorden op de vragen van het kamerlid Leijten (SP) over een medisch letselschade fonds (2010Z18345) > Retouradres Postbus 20350 2500 EJ Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Bezoekadres: Parnassusplein 5 2511 VX DEN HAAG T 070 340 79 11 F 070 340

Nadere informatie

Convenant Regeling administratiekosten

Convenant Regeling administratiekosten Convenant Regeling administratiekosten Het convenant Regeling administratiekosten wordt per 1 april 2013 conform de bepaling in artikel 10 van het convenant verlengd. De lumpsumvergoeding (in 2012 74,71)

Nadere informatie

De Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade

De Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade De Wet deelgeschilprocedure voor letsel- en overlijdensschade Mr. (hr,h. van Diik en mevrouw mr, P. Oskam' Kennedy Van der Laan Advocaten Al in november 2008 vond in dit tijdschrift een eerste verkenning

Nadere informatie

Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond 2015 Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond

Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond 2015 Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond Convenant verhaalsrecht BSA en Verbond 2015 Vertrouwelijk 1 Alleen voor intern gebruik Overwegingen: BSA pleegt voor werkgevers (waaronder de overheid) onder meer loonregres ex. artikel 2 Verhaalswet ongevallen

Nadere informatie

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN

MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en het Wetboek van Strafrecht teneinde de vergoeding van schade door letsel en overlijden te verruimen MEMORIE VAN TOELICHTING ALGEMEEN

Nadere informatie

Voegen in het strafproces

Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces Voegen in het strafproces april 2011 U bent slachtoffer geworden van een misdrijf of overtreding en u heeft daarbij schade geleden. Eén van de mogelijkheden om uw schade vergoed

Nadere informatie

Algemene voorwaarden Individuele belangenbehartiging Abvakabo FNV

Algemene voorwaarden Individuele belangenbehartiging Abvakabo FNV Algemene voorwaarden Individuele belangenbehartiging Abvakabo FNV Abvakabo FNV. Je werk is het waard In deze brochure kun je kennisnemen van de algemene voorwaarden die Abvakabo FNV hanteert bij het verlenen

Nadere informatie

De Minister van Veiligheid en Justitie mr. I.W. Opstelten Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Geachte heer Opstelten,

De Minister van Veiligheid en Justitie mr. I.W. Opstelten Postbus 20301 2500 EH Den Haag. Geachte heer Opstelten, De Minister van Veiligheid en Justitie mr. I.W. Opstelten Postbus 20301 2500 EH Den Haag datum 22 september 2011 doorkiesnummer 070-361 9721 e-mail voorlichting@rechtspraak.nl uw kenmerk 5707928/11/6 onderwerp

Nadere informatie

Factsheet De aansprakelijkheid van de arts

Factsheet De aansprakelijkheid van de arts Factsheet De aansprakelijkheid van de arts Algemeen Als u vermoedt dat een beroepsbeoefenaar uw rechten heeft geschonden, kunt u hem of de zorginstelling waarbinnen hij werkt aansprakelijk stellen. Volgens

Nadere informatie

Rechtbank Amsterdam 08-05-2015 28-05-2015 3603419 CV EXPL 14-32341. Civiel recht. Eerste aanleg - enkelvoudig. Rechtspraak.nl

Rechtbank Amsterdam 08-05-2015 28-05-2015 3603419 CV EXPL 14-32341. Civiel recht. Eerste aanleg - enkelvoudig. Rechtspraak.nl ECLI:NL:RBAMS:2015:3202 Instantie Datum uitspraak Datum publicatie Zaaknummer Rechtsgebieden Bijzondere kenmerken Inhoudsindicatie Vindplaatsen Uitspraak Rechtbank Amsterdam 08-05-2015 28-05-2015 3603419

Nadere informatie

Slachtoffer. Schade? van geweld? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen

Slachtoffer. Schade? van geweld? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen Slachtoffer van geweld? Schade? Wat het Schadefonds Geweldsmisdrijven voor u kan doen Slachtoffer van geweld? Als u slachtoffer bent geworden van een geweldsmisdrijf, dan is dat een ingrijpende ervaring.

Nadere informatie

Personen- & Familierecht

Personen- & Familierecht Personen- & Familierecht Betrokken en deskundig! GRATIS SPREEKUUR Maandag: 12.00 tot 14.00 uur Woensdag: 17.00 tot 18.00 uur EEN VERTROUWD ADRES. Van der Putt Advocaten staat al meer dan 40 jaar garant

Nadere informatie

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht

Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Ongelijkheidscompensatie bij stelplicht en bewijslast in het civiele arbeidsrecht en het ambtenarenrecht Naar een eenvormig stelsel? Mr.H.JW.AÜ Kluwer - Deventer - 2009 Lijst van gebruikte afkortingen

Nadere informatie

Letselschade Theorie en praktijk

Letselschade Theorie en praktijk Workshop 2014 Letselschade Theorie en praktijk mr. Judith Pol mr. Tim Gmelig Meijling 3 Waar ga ik het over hebben? Wat is letselschade? Wanneer is letselschade verhaalbaar? Wie kan letselschade verhalen?

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

Convenant met UWV inzake verjaring en de regeling van enkele discussiepunten

Convenant met UWV inzake verjaring en de regeling van enkele discussiepunten Convenant met UWV inzake verjaring en de regeling van enkele discussiepunten Partijen: Verbond van Verzekeraars te Den Haag, vertegenwoordigd door R.R. Latenstein van Voorst MBA, en mr. R. Weurding, algemeen

Nadere informatie

Offerte-aanvraagformulier Beroepsaansprakelijkheidsverzekering Advocaten

Offerte-aanvraagformulier Beroepsaansprakelijkheidsverzekering Advocaten Offerte-aanvraagformulier Beroepsaansprakelijkheidsverzekering Advocaten > U aangeboden door Koekenberg Van Vuuren B.V. www.kvv.nl 088 38 38 000 Het door de verzekeringnemer en/of verzekerde volledig ingevulde,

Nadere informatie

MEINDERT OOSTERHOF, in zijn hoedanigheid van gerechtsdeurwaarder, kantoorhoudende te Drachten,

MEINDERT OOSTERHOF, in zijn hoedanigheid van gerechtsdeurwaarder, kantoorhoudende te Drachten, Vonnis RECHTBANK LEEUWARDEN Sector kanton Locatie Heerenveen zaak-/rolnummer: 371218 CV EXPL i 1-5231 vonnis van de kantonrechter d.d. 14 maart 2012 inzake X wonende te eiser. procederende met toevoeging.

Nadere informatie

Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde

Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde Toelichting Bedrijfsregeling 7: Schaderegeling schuldloze derde De Raad van Toezicht Verzekeringen heeft in een groot aantal uitspraken stelling genomen tegen de verwijzing van een schuldloze derde door

Nadere informatie

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen

Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk. Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Burgerlijk Wetboek boek 7 titel 12. Aanneming van werk Afdeling 1. Aanneming van werk in het algemeen Artikel 750 1. Aanneming van werk is de overeenkomst waarbij de ene partij, de aannemer, zich jegens

Nadere informatie

Klaverblad Verzekeringen. Wat te doen bij letselschade?

Klaverblad Verzekeringen. Wat te doen bij letselschade? Klaverblad Verzekeringen Wat te doen bij letselschade? Klaverblad Verzekeringen Afrikaweg 2 2713 AW Zoetermeer Postbus 3012 2700 KV Zoetermeer sinds 1850 Telefoon 079-3 204 204 Fax 079-3 204 291 Internet

Nadere informatie

Postbus 13346 3507 LH Utrecht Tel.: 030-220 10 70 Fax: 030-220 53 27 info@avdr.nl. Mr. K. Deelen. advocaat Unger Hielkema Advocaten. Mr. A. B.

Postbus 13346 3507 LH Utrecht Tel.: 030-220 10 70 Fax: 030-220 53 27 info@avdr.nl. Mr. K. Deelen. advocaat Unger Hielkema Advocaten. Mr. A. B. Mr. K. Deelen advocaat Unger Hielkema Advocaten Mr. A. B. van Els advocaat Unger Hielkema Advocaten Magna Charta Digital Law Review Loonsanctie voor de werkgever na 104 weken arbeidsongeschiktheid, loonsancties

Nadere informatie

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011

BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 Gemeente Amersfoort BEANTWOORDING SCHRIFTELIJKE VRAGEN Ex. artikel 43 Reglement van orde van de raad 2011 DOCS.nr. 4402527 Nummer 2013-52 Vragen van het raadslid R.Smits-Alvarez (PvdA) inzake juridische

Nadere informatie

Handboek Agressie- en geweldprotocol Gemeente Roermond

Handboek Agressie- en geweldprotocol Gemeente Roermond Handboek Agressie- en geweldprotocol Gemeente Roermond Uitgave mei 2011 Voorwoord Dit is een handzaam naslagwerk voor eenieder die te maken krijgt met of een rol vervult bij een agressie- of geweldincident.

Nadere informatie

Over ontslagvergoeding: ontbinding of opzegging?

Over ontslagvergoeding: ontbinding of opzegging? Over ontslagvergoeding: ontbinding of opzegging? september 2009 mr J. Brouwer De auteur heeft grote zorgvuldigheid betracht in het weergeven van delen uit het geldende recht. Evenwel noch de auteur noch

Nadere informatie

toonaangevend in toezicht

toonaangevend in toezicht toonaangevend in toezicht Toonaangevend in toezicht De Nederlandse Vereniging voor Toezichthouders in Zorg en Welzijn is een onafhankelijke, kritische vereniging die staat voor een een verantwoordelijk

Nadere informatie

Arbeids- en medezeggenschapsrecht Cursusprogramma 2013

Arbeids- en medezeggenschapsrecht Cursusprogramma 2013 Arbeids- en medezeggenschapsrecht Cursusprogramma 2013 Agenda Datum Onderwerp Sprekers Kennedy Van der Laan heeft een omvangrijke en kwalitatief hoogwaardige praktijk op het gebied van het arbeidsrecht

Nadere informatie

Praktijkleergang Ondernemingsrecht

Praktijkleergang Ondernemingsrecht Praktijkleergang Ondernemingsrecht 7-daagse praktijkleergang maart 2016 juni 2016 *basisniveau Doel van de praktijkleergang Ondernemingsrecht: Opfrissen van de huidige kennis van het ondernemingsrecht

Nadere informatie

Eerste Kamer der Staten-Generaal

Eerste Kamer der Staten-Generaal Eerste Kamer der Staten-Generaal 1 Vergaderjaar 2012 2013 32 450 Wijziging van de Algemene wet bestuursrecht en aanverwante wetten met het oog op enige verbeteringen en vereenvoudigingen van het bestuursprocesrecht

Nadere informatie

MONOGRAFIEËN BW. B88 Verzekering. Prof. mr. F.H.J. Mijnssen. Tweede druk. Kluwer a Wolters Kluwer business

MONOGRAFIEËN BW. B88 Verzekering. Prof. mr. F.H.J. Mijnssen. Tweede druk. Kluwer a Wolters Kluwer business MONOGRAFIEËN BW B88 Verzekering Prof. mr. F.H.J. Mijnssen Tweede druk Kluwer a Wolters Kluwer business Deventer - 2012 INHOUDSOPGAVE Voorwoord / V lijst van afkortingen / XV Verkort aangehaalde literatuur

Nadere informatie

Nota van toelichting

Nota van toelichting Nota van toelichting In het Algemeen Overleg van 11 november 2008 heb ik nadere regelgeving voor buitengerechtelijke incassokosten aangekondigd (Kamerstukken II 2008/09, 24 515, nr. 144). Bij brief van

Nadere informatie

Moet ik de erfenis aanvaarden?

Moet ik de erfenis aanvaarden? Moet ik de erfenis aanvaarden? mr. W.S. (Wiebren) Santema www.erfrechtadvocaat.nu santema@machielsadvocaten.nl Is er een probleem in de familie over een erfenis? Na het overiijden van een familielid komt

Nadere informatie

Reactie op conceptwetsvoorstel schadevergoeding zorg- en affectieschade 30092014/076/DL 30 september 2014 Den Haag

Reactie op conceptwetsvoorstel schadevergoeding zorg- en affectieschade 30092014/076/DL 30 september 2014 Den Haag Ministerie van Veiligheid en Justitie T.a.v. zijne excellentie de heer mr. F. Teeven Schedeldoekshaven 100 2511 EX DEN HAAG Reactie op conceptwetsvoorstel schadevergoeding zorg- en affectieschade 30092014/076/DL

Nadere informatie

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid.

De Commissie heeft vastgesteld dat tussenkomst van de Ombudsman Financiële Dienstverlening niet tot oplossing van het geschil heeft geleid. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-160 d.d. 22 mei 2012 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, prof. mr. M.L.Hendrikse en mr. E.M. Dil-Stork, leden, en mr. E.E. Ribbers, secretaris)

Nadere informatie

Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband

Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband Schoordijk Instituut Centrum voor aansprakelijkheidsrecht AJ. Akkermans Proportionele aansprakelijkheid bij onzeker causaal verband Een rechtsvergelijkend onderzoek naar wenselijkheid, grondslagen en afgrenzing

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Algemene Voorwaarden Wervi ng en Selectie Fiscale Arena

INHOUDSOPGAVE. Algemene Voorwaarden Wervi ng en Selectie Fiscale Arena INHOUDSOPGAVE Algemene Voorwaarden Wervi ng en Selectie Fiscale Arena Artikel 1 Artikel 2 Artikel 3 Artikel 4 Artikel 5 Artikel 6 Artikel 7 Artikel 8 Artikel 9 Artikel 10 Artikel 11 Artikel 12 Werkingssfeer

Nadere informatie

Artikel 1; Algemeen. Artikel 2; Prijzen en betalingen. Artikel 3; Aansprakelijkheid

Artikel 1; Algemeen. Artikel 2; Prijzen en betalingen. Artikel 3; Aansprakelijkheid Artikel 1; Algemeen 1.1 Deze algemene voorwaarden zijn van toepassing op alle aanbiedingen en overeenkomsten van Mediation Nederland en op alle rechtsverhoudingen die daaruit voortvloeien. 1.2 Afwijkingen

Nadere informatie

Civiele Procespraktijk

Civiele Procespraktijk Civiele Procespraktijk Nr. 11 maart 2010 De volgende onderwerpen worden behandeld: Schorsing na faillissement en terugverwijzing naar een lagere rechter Alternatieve causaliteit Lastgeving Tussentijds

Nadere informatie

Drie stellingen. Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series. M.L. Tuil. Published in WPNR 2010 (6831), p. 143-145

Drie stellingen. Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series. M.L. Tuil. Published in WPNR 2010 (6831), p. 143-145 Rotterdam Institute of Private Law Accepted Paper Series Drie stellingen M.L. Tuil Published in WPNR 2010 (6831), p. 143-145 Postdoc Erasmus Universiteit Rotterdam (tuil@law.eur.nl). 1 Abstract In dit

Nadere informatie

Convenant. motorrijtuigenverzekering. 1 juni 2010

Convenant. motorrijtuigenverzekering. 1 juni 2010 Convenant schaderegeling schadeverzekering inzittenden en motorrijtuigenverzekering 1 juni 2010 Convenant tussen aangesloten leden van de afdelingscommissie Motorrijtuigen van het Verbond van Verzekeraars

Nadere informatie

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 7 mei 2012.

De Commissie heeft partijen opgeroepen voor een mondelinge behandeling op 7 mei 2012. Uitspraak Geschillencommissie Financiële Dienstverlening nr. 2012-204 d.d. 11 juli 2012 (mr. R.J. Verschoof, voorzitter, mr. E.M. Dil-Stork en mr. M.L. Hendrikse, leden, en mr. F.E. Uijleman, secretaris)

Nadere informatie

Heeft u Letselschade?

Heeft u Letselschade? Heeft u Letselschade? Onze letselschade advocaten zijn er voor u! GRATIS ADVIESGESPREK BIJ U THUIS AL MEER DAN 40 JAAR EEN VERTROUWD ADRES. Van der Putt Advocaten staat garant voor kwalitatief hoogstaande

Nadere informatie

ALGEMENE VOORWAARDEN CREATIEF BUREAU NEDERLAND 2014

ALGEMENE VOORWAARDEN CREATIEF BUREAU NEDERLAND 2014 ALGEMENE VOORWAARDEN CREATIEF BUREAU NEDERLAND 2014 LAATSTE WIJZIGING 01 FEBRUARI 2013 TYPE- EN/OF DRUKFOUTEN VOORBEHOUDEN Artikel 1 Definities! Creatief Bureau: Opdrachtnemer. Leverancier van diverse

Nadere informatie

Nederlandse Orde van Advocaten T.a.v. drs. L. Korsten Postbus 30851 2500 GW Den Haag FALK-courier

Nederlandse Orde van Advocaten T.a.v. drs. L. Korsten Postbus 30851 2500 GW Den Haag FALK-courier Nederlandse Orde van Advocaten T.a.v. drs. L. Korsten Postbus 30851 2500 GW Den Haag FALK-courier Inzake: Betreft: concept-wetsontwerp beslag t.b.v. slachtoffers Utrecht, 30 september 2011. Geachte heer

Nadere informatie

De waarde van smartengeld. Uitleiding. Smart in Groningen

De waarde van smartengeld. Uitleiding. Smart in Groningen De waarde van smartengeld Uitleiding Smart in Groningen Een oud Groninger grapje: een Hollandse huisarts heeft een boer van het Hogeland als patiënt die aan het eind van zijn leven door een longaandoening

Nadere informatie

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL )

Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Eggens Instituut Module 3: Goed Bestuur Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Registeropleiding Financieel Recht Certified Specialist Financial Law (CSFL ) Module

Nadere informatie

versie 7 juni 2012 Nota van Toelichting Algemeen

versie 7 juni 2012 Nota van Toelichting Algemeen Nota van Toelichting Algemeen Met de afkondiging van de Veteranenwet in het Staatsblad (2012, 133) is de grondslag voor de erkenning en waardering en de zorg aan veteranen door het parlement, en daarmee

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2002 2003 28 781 Aanpassing van het Burgerlijk Wetboek, het Wetboek van Strafvordering en de Wet schadefonds geweldsmisdrijven in verband met de vergoedbaarheid

Nadere informatie

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG 1 > Retouradres Postbus 20301 2500 EH Den Haag Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Sector privaatrecht Schedeldoekshaven 100 2511 EX Den Haag Postbus

Nadere informatie

Vergoeden op weg naar herstel

Vergoeden op weg naar herstel Over Rome, Keulen en Aken Vergoeden op weg naar herstel www.professorlindenbergh.nl Waar gaat het om in het aansprakelijkheidsrecht? 6:162: Hij die jegens een ander een onrechtmatige daad pleegt, is verplicht

Nadere informatie