Jaarverslag. Service d Habitat Accompagné Dienst Begeleid Wonen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Jaarverslag. Service d Habitat Accompagné Dienst Begeleid Wonen"

Transcriptie

1 Service d Habitat Accompagné Dienst Begeleid Wonen 2010 Jaarverslag Bâtiment O-Zone Gebouw Quai du Hainaut - 29/7 - Henegouwenkaai Bruxelles-1080-Brussel T02/ F02/ IBAN :BE (Fiscale aftrek mogelijk voor alle giften vanaf 40 ) Met de steun van het Verenigde College van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Erkenningsnummer: CSAD/GAD/005 en de steun van de Staatssecretaris voor Huisvesting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest

2 Met de steun van de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Met de Staatssecretaris voor Huisvesting van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Met de steun van de Vereniging van Federale en Bicommunautaire Instellingen van de Non-profit Sector vzw FE.BI, coördinator van: Het Sociaal Maribel Fonds voor de Bicommunautaire Opvoedings- en Huisvestingsinstellingen PC 319 en het Sociaal Fonds voor Vorming en Opleiding Onze projecten van solidair wonen worden met de steun van het Fonds Barones Monique Van Oldeneel tot Oldenzeel verwezenlijkt, dat door de Stichting Koning Boudewijn wordt beheerd Wij hebben de aanpassing van onze lokalen en de vernieuwing van onze installaties met de steun van de Nationale Loterij kunnen verwezenlijken. Bedankt aan Jean-Charles Verlinden en Gerben Smulders, voor de vrijwillige vertaling van dit verslag

3 1 I NHOUDS TA FEL 2 INLEIDING 5 3 WIE ZIJN WIJ? 6 4 INDIVIDUEEL BEGELEID WONEN Statistische gegevens Verdeling volgens publiek Leeftijd van de volwassenen Aard van inkomsten Kosten huisvesting voor onze gebruikers Herkomst van aanvraag Geographische verdeling op het grondgebied Brussel Verdeling intensieve ondersteuning 22 Definitie items volgens Bico-Federatie 22 Verdeling ondersteuning en intensieve begeleiding Het netwerk Onze deelname aan werkgroepen 25 Werkgroep «Bruggenbouwer» 25 Werkgroep van «La Strada» op NEOS Onze deelname als lid van een netwerk 28 Lid van de algemene vergadering van Bbrow 28 Lid van de algemene vergadering van Smes-b 28 Lid van de bestuursraad van de Bico-Federatie 28 5 SOLIDAIR WONEN Inleiding Presentatie De partners Taakverdeling 30 Fami-Home 30 Ieder zijn woning 30 Het Nieuw Diogenes 31 Hoeksteen Nachtasiel 31 Les Sentiers de la Varappe 31 De bewoners Onze doelstellingen 32 Alternatief voor de verschillende structuren voor daklozen 32 Alternatief voor eenzaamheid 32 Alternatief voor de traditionele vormen van psychosociale begeleiding 32 Alternatief voor de ontwikkeling van specifieke/afgestemde dienstverlenin 33 Alternatief voor de actuele Brusselse woonproblematiek Onze middelen 34 Het Kader 34 Huurbeheer

4 Collectieve begeleiding 34 Uitrusting Stand van zaken Onze laatste realisatie 36 En nu in het gebouw Reeds bestaande huisvestingen 39 Moorsleede 39 Bodeghem De permanentie De statistieken De vooruitzichten Nieuwe huisvesting «Coteaux»: Project inzake medewerking met het OCMW Conclusie 55 6 CONCLUSIE 57 7 DE SAMENSTELLING VAN HET TEAM EN DE RAAD VAN BESTUUR OP 31 DECEMBER Het team De raad van bestuur 59 8 VORMINGEN / NETWERK BIJLAGEN «Sans-abrisme : l habitat solidaire, une solution durable!» Uitnodigingen opening «Maison-relais La Fraternité» Uittreksel Armoederapport 2010, katern 2, p

5 2 I NLEIDING Il existe une version francophone du présent rapport. N hésitez pas à nous contacter pour la demander. Dit jaar hebben wij ervoor gekozen het jaarverslag in twee versies te splitsen, het ene deel in het Frans en het andere in het Nederlands. Zo wensen wij een beter niveau van duidelijkheid aan te bieden en hopen wij het meer aangenaam te maken om te lezen. We behouden evenwel de gebruikelijke structuur die allereerst de missies van de dienst begeleid wonen en de statistieken van het afgelopen jaar herinnert. We zullen vaststellen dat de cijfers dezelfde rapporten van jaar tot jaar bevestigen, met slechts enkele kleine verschillen, zonder veel belang. Het is dus normaal een zekere eentonigheid in onze opmerkingen aan te treffen, maar we zullen proberen deze te verrijken met ons denkwerk, als aanvulling op de cijfers. De presentatie van dit eerste deel, zal vervolgd worden met een overzicht van onze samenwerking met de verschillende partners en instellingen, althans voor wat betreft onze terugkerende of meer officiële inbreng. Het spreekt voor zich dat onze deelname in het sociale netwerk verder gaat dan dit. Soms verloopt onze deelname met punctuele partnerschappen, bvb. wanneer het een samenwerking betreft met betrekking tot een zeer specifieke situatie. In andere gevallen is onze deelname eerder opgebouwd rond een gemeenschappelijke behoefte om samen te denken, ideëen uit te wisselen over onze gebruiken en van elkaars methodologieën te leren. Wij dienen ook als doorgeefluik van vaststellingen, vragen, debatten en standpunten naar onze collega s en politieke vertegenwoordigers. Deze laatste erkennen ons, geven ons een mandaat of opdracht, organiseren ons en geven ondersteuning, stellen ons vragen en dwingen ons ook af en toe. Het is dus onze taak hun, in een constructief vooruitzicht, deel uit te laten maken van wat ze toelaten en zouden toelaten in deze openbare missies van personenhulp. Het is in deze logica, dat we zeer actief blijven in verschillende netwerken en overlegraden, intersectoriële projecten (GGSU-B/SMES-B), televisie, artikels en reportages, via werkgroepen en het gemeenschappelijk organiseren van conferenties. Het tweede luik van dit jaarverslag gaat over het solidair wonen en de directe toegang van de straat tot een woning. Zoals naar oude gewoonte wordt hier verslag gebracht van onze vooruitgang, onze impasses en vooruitzichten. Maar wij herinneren ook de grondslagen van dit project en de enkele indicatoren die aan de liefhebbers van cijfers toelaten om zich een nauwkeuriger beeld van het hulpmiddel te vormen

6 3 W IE ZIJN W I J? Fami-Home is een vzw opgericht in 1993 en goedgekeurd door de Gemeenschappelijke Gemeenschapscommissie in het kader van bijstand aan daklozen. Sinds 2009 is Fami-Home ook erkend als vereniging voor de integratie via Huisvesting, dit met het project rechtstreekse toegang van straat naar begeleid wonen. Fami-Home doet dit in samenwerking met andere Brusselse organisaties van de sector thuisloosheid en huisvesting (zie presentatie project en partners op pagina 29). Fami-Home werd gesticht door het opvangtehuis "Source" 1, dat de nood aan een postresidentiële begeleiding had vastgesteld voor hen die het tehuis verlieten, iets wat destijds schrijnend ontbrak. Source evenals andere opvangtehuizen had opgemerkt dat een aanzienlijk aantal van haar voormalige bewoners het moeilijk hadden zich staande te houden in hun woning, wat telkens een terug naar af betekende. Fami-Home werd dus gecreëerd uit de hypothese dat een begeleiding aansluitend op een verblijf, als vervolg in het traject, meer kans op succes kon hebben door steun te bieden via aanwezigheid in de woning, dus door op huisbezoek te gaan. Een steun meer gericht op de risicofactoren die leiden tot het verlies van een woning en hulp bieden bij het ontwikkelen van de persoonlijke mogelijkheden, bronnen en factoren van succes. Tot in 2003 werd Fami-Home vertegenwoordigd door hetzelfde team, onder een zelfde directie, de directie van Source. Na de erkenning als "dienst Begeleid wonen in 2002 verkoos Fami-Home ervoor de twee diensten te splitsen, om zo het aanbod te kunnen uitbreiden en nieuwe opdrachten, die meer gericht zijn op preventie, beter te kunnen invullen. "Dienst Begeleid Wonen betekent een dienst die de psychosociale, budgetaire of administratieve begeleiding ter plekke verzekert in de woning van alleenstaanden, samenwonenden of gezinnen die vragen om begeleiding om op zelfstandige wijze te kunnen verder wonen, dit totdat ze hun autonomie (opnieuw) kunnen opnemen (CCC besluit, Belgisch Staatsblad van 27/11/2002) Onze dienst heeft als eigenheid ondersteuning te bieden bij de mensen thuis, met speciale aandacht voor de administratieve en psychosociale problemen en om deze zo goed mogelijk te proberen beheren, opdat ze hun woonst zouden kunnen behouden en er meer vertrouwd mee geraken. Het werk is dus bewust preventief en ondersteunend gedurende de hele begeleiding tot wanneer de zelfstandigheid van de bewoner voldoende is om zijn weg op autonome wijze verder te zetten. Volgens de behoefte begeleiden we op administratief en budgetair vlak, in het ontwikkelen van een medisch of sociaal netwerk rond de betrokkene, of door antwoord te geven op 1 De vzw Source is verspreid over twee entiteiten. Een eerste locatie, het huis voor daklozen met benaming la Rive (de wal) en een tweede, het sociaal eethuis, genoemd la Rencontre (de Ontmoeting). De twee structuren bevinden zich nog steeds in de Zennestraat 63 en 78 in 1000 Brussel - 6 -

7 basisbehoeften. Of het nu een alleenstaande, een koppel of een gezin betreft, afkomstig van de thuislozensector of niet, dat de aanvraag wordt gedaan door betrokkenen of door een derde, alle aanvaarde kandidaturen hebben een gemeenschappelijk kenmerk: opvallende kwetsbaarheid rond huisvesting, gekoppeld aan meervoudige, samenhangende problemen, dit alles in een context van opvallende armoede. De begeleiding kan worden verwezenlijkt onder vorm van hulp in administratieve taken, en kan gaan tot het concreet vergezellen van de cliënt in hun administratieve stappen. Wij ondervinden inderdaad hoe moeilijk het is om een administratieve omgeving binnen te stappen, erin te slagen zich te uiten zonder angst om te worden beoordeeld, de juiste aanvraag in woorden te brengen wat betreft zijn rechten en plichten etc. Talrijke hindernissen die hun toestand nog ingewikkelder maken. Voor zij die het wensen staan we hen bij in moeilijke omstandigheden (gerechtelijke procedures, plaatsing van kinderen, relatie met familiaal en sociaal netwerk, gezondheidsproblemen, verslavingsproblemen, aanpassingsproblemen door gebrek aan referenties, structuur of voldoende taalkennis enzovoort). Bijna iedere keer wordt van ons verwacht te luisteren en morele steun te verlenen. In geval van conflict tussen huurder en eigenaar functioneren we ook als bemiddelaar om te helpen een basis tot overeenkomst te vinden, dit om zeker te voorkomen dat de situatie verslechtert en zou leiden tot verlies van huisvesting. We verzekeren ook de oriëntering van specifieke aanvragen die buiten onze bevoegdheid vallen (juridische, medische en psychologische diensten, schuldbemiddeling, beheerder van goederen). Tot slot helpen we de gebruikers bij hun problemen die verbonden zijn met het beheer van hun huisvesting (budgetbeheer en volgen van huurbetaling, bijstand en advies in het onderhoud van de woning en inschakelen van gezins-en/of poetshulp indien nodig, hulp en advies bij de organisatie van de huishoudelijke aankopen, bevorderen van hygiënebewustzijn, bewustwording van energiebesparing...). Er valt echter op te merken dat onze hulp in budgetbeheer zich beperkt tot het analyseren van de individuele financiële toestand en daarover een mening en advies te geven. In dit opzicht handelen we meer als adviseur dan als rechtstreekse beheerder van hun inkomen. Vandaag is onze dienst begeleid wonen een onmisbaar instrument geworden binnen de preventie aan dak- en thuislozen. Voorkomen is beter dan genezen, zeker als we weten dat een paar maanden op straat leven volstaat om iemand genoeg schade te berokkenen zodat het jaren zal duren om zich te herstellen. Reïntegratie is zo moeilijk en zo onzeker dat we kost wat kost dit afglijden naar de bodem moeten vermijden. Of het slechts om 1 dag of om een langere periode in hun leven gaat, het reïntegreren van de dak- of thuisloze is voor ons het belangrijkste. Dit is de reden waarom we deelnemen aan de ontwikkeling en uitbouw van solidair wonen, waarover u verder in het jaarverslag meer zal ontdekken

8 4 I NDIVIDUEEL BEGELEID WONEN 4.1 STATISTISCHE GEGEVENS VERDELING VOLGENS PUBLIEK Volwassenen aantal Pers. aantal Doss % aantal Pers. aantal Doss % aantal Pers. aantal Doss % aantal Pers. aantal Doss % Alleenstaande man , , , ,8 Man+kinderen 2 2 3, , , ,6 Alleenstaande vrouw , , , ,2 vrouw+ kinderen , , , ,9 Koppel 2 1 1, , , ,0 Koppel+ kinderen , , , ,5 Totaal aantal personen Kinderen aantal Pers. aantal Doss % aantal Pers. aantal Doss % aantal Pers. aantal Doss % aantal Pers. aantal Doss % Man+kinderen 4 2 8, , , ,8 vrouw+ kinderen , , , ,8 Koppel+ kinderen , , , ,4 Totaal aantal personen Individuele begeleiding: 147 personen / 54 dossiers waaronder 24 gestart in 2010 Collectieve begeleiding: 18 personen / 18 dossiers Totaal aantal begeleidingen: 165 personen (83 volwassenen en 82 kinderen) / 72 dossiers

9 34 aanvragen niet werden niet behandeld wegens geen beschikbaarheid: Sinds enkele maanden kennen we een blijvende overrompeling wat betreft de begeleidingsaanvragen, wat er toe heeft geleid dat we onze werkwijze moesten aanpassen. Van daar dat we nu werken met een wachtlijst die wij elke week evalueren op efficiëntie en tekortkomingen. Deze toestand, die een jaar geleden uitzonderlijk was, is nu blijvend geworden en doet ons vragen stellen, zowel over de oorsprong van deze talrijke aanvragen, als over de gevolgen ervan, in het bijzonder wat de grenzen van onze tussenkomst betreft. Door overleg met andere diensten van begeleid wonen, weten we dat ze bijna allen hetzelfde saturatieprobleem kennen. Vandaar dat wij ons de vraag stellen of onze huidige normen nog geldig zijn. Zelfs als wij destijds deel hebben genomen aan de uitwerking ervan, is het vandaag nodig deze normen aan te passen aan een werkelijkheid die sinds 2002 publicatiejaar van de ordonnantie veranderd is. Het is dus hoog tijd budgetaire keuzes te maken die zijn aangepast aan de politieke keuzes in verband met promotie en steun van begeleid wonen. We zijn optimistisch omdat 2011 zou gekenmerkt worden door politieke openheid om de ordonnantie te herbekijken. Opnieuw tonen onze statistieken een duidelijke meerderheid van dossiers «families/gezinnen» (tenminste één volwassene vergezeld van een kind, al heeft hij voltijds hoederecht of niet). Het aantal dossiers «vrouwen met kinderen» blijft in evenwicht, maar het aantal samenwonenden/koppels met kinderen is verdubbeld. Er valt op te merken dat wij meer en meer bezig zijn met grote gezinnen, wat invloed heeft op de verleende steun (zie ons jaarverslag 2009 waar wij ons begeleidingswerk aan families hebben uitgelegd). Verder zullen we zien dat dit een weerslag heeft op de intensieve dossiers

10 4.1.2 LEEFTIJD VAN DE VOLWASSENEN aantal Pers. % aantal Pers. % aantal Pers. % aantal Pers. % jaar 10 13,9 5 9,4 5 9,4 7 10, jaar 18 25, , , , jaar 18 25, , , , jaar 12 16,7 7 13,2 6 11, , jaar 8 11,1 2 3,8 2 3,8 7 10, jaar 4 5,6 3 5,7 1 1,9 1 1,5 Ouder dan 75 jaar 2 2,8 3 5,7 2 3,8 1 1,5 Ongekend 0 0,0 4 7,5 3 5,7 4 6,2 Totaal personen aantal Nog steeds hebben we een meerderheid van jarigen, maar we merken een toename van de leeftijdsgroepen en vooral jarigen. De leeftijd van de gebruikers geeft niets relevants weer. Echter verschilt de aard van de begeleiding met de ouderdom. De problemen waarmee de jonge volwassenen te maken hebben, zijn meer gebonden aan de behoefte om zelfstandig te leren leven, terwijl het er voor de ouderen eerder om gaat om opnieuw aan te leren en om voldoende autonomie te herwinnen of de tekortkomingen op te vangen die zouden kunnen leiden tot een breuk in hun leven. In 2006 en 2007 wekte de begeleiding van mensen ouder dan 65 jaar acute vragen op. Terwijl onze interventie zich bij voorkeur richt op de ontwikkeling van meer autonomie, is onze steun aan senioren er meer op gericht het progressief verlies van autonomie tegen te gaan, wat ons eerder de rol lijkt te zijn van diensten gespecialiseerd in het behouden van de woning. Dit jaar is de vermindering van deze categorie te wijten aan een heroriëntering van deze groep mensen naar gespecialiseerde diensten, of voor cruciale gevallen, naar rusthuizen. De voorbereiding van deze geleidelijke overgang heeft ons tijd en werk gekost, reden waarom we pas dit jaar de effecten ervan hebben kunnen vaststellen

11 4.1.3 AARD VAN DE INKOMSTEN aantal Doss % aantal Doss % aantal Doss % aantal Doss % Reïntegratieuitkering ( (bestaansminimum) 13 21,0 8 17, , ,5 Invaliditeitsuitkering 6 9,7 3 6,4 1 2,1 3 5,6 Invaliditeitsuitkering + aanvulling OCMW 1 1,6 1 2,1 1 2,1 1 1,9 Ziekteuitkering 11 17,7 9 19,1 8 17, ,5 Ziekteuitkering + aanvulling OCMW 0 0,0 0 0,0 0 0,0 0 0,0 Ziekteuitkering + Invaliditeitsuitkering 0 0,0 1 2,1 0 0,0 0 0,0 Werkloosheidsuitkering 16 25, ,5 9 19,1 9 16,7 Werkloosheidsuitkering + aanvulling OCMW 1 1,6 0 0,0 0 0,0 0 0,0 Pensioen 7 11,3 4 8,5 4 8,5 2 3,7 Pensioen + aanvulling invaliditeitsuitkering 0 0,0 2 4,3 2 4,3 3 5,6 Pensioen + aanvulling OCMW 0 0,0 1 2,1 1 2,1 0 0,0 Werk 5 8,1 2 4,3 3 6,4 5 9,3 Werk + werkloosheid 0 0,0 2 4,3 3 6,4 1 1,9 Zonder inkomsten 1 1,6 0 0,0 2 4,3 3 5,6 Niet gekend 1 1,6 2 4,3 1 2,1 0 0,0 Totaal aantal dossiers

12 Het aantal onder hen die afhankelijk zijn van een werkloosheidsvergoeding daalt verder. Anderzijds merken we een voortdurende stijging van personen die afhangen van het O.C.M.W. Het aantal dat vergoed wordt door het ziekenfonds blijft belangrijk. Weliswaar gaat het over zeer kwetsbare mensen op de grens van mentale gezondheidproblemen, die een intensieve begeleiding vereisen. We kunnen besluiten dat we meer en meer te maken hebben met een publiek dat steeds zwakker wordt, zowel economisch als psychologisch. Het aantal leefloongerechtigden neemt toe, het aantal werklozen daalt. Zuiver toeval of effect van verschuiving? Hoe moeten we de cijfers begrijpen? Hebben de mensen die beschikken over een uitkering hoger dan het leefloon een sociale begeleiding nodig? Zo ja, wat is dan het aandeel van het economisch probleem binnen de begeleiding opdat we het behoud van de woning kunnen garanderen? De koopkracht daalt gestaag, meer en meer worden de uitkeringen gebruikt voor kosten die te maken hebben met wonen. De mensen moeten steeds creatiever en inventiever zijn om zich financieel uit de slag te trekken. Is het dan onze opdracht de mensen te helpen om zichzelf met steeds minder te moeten redden? We menen dat het erop aan komt om het beleid ervan te overtuigen dat het nodig is om over een minimuminkomen te mogen beschikken dat een waardig leven mogelijk maakt, en hoe moeten we dit garanderen? Verdergaand op deze bedenking hebben wij zin om ons klein statistisch onderzoek - de verhouding inkomsten met het deel ervan besteed aan woningkosten (energie inbegrepen) te hernemen

13 4.1.4 KOSTEN HUISVESTING VOOR ONZE GEBRUIKERS We zijn de mening toegedaan dat de huur en de lasten behoren tot de uitgaven die het minst teruggedrongen kunnen worden en tevens de onoverkomelijke basis zijn in het verzekeren van het behoud van een woning. We hebben woningkosten en energie samengeteld, hoewel de berekening zeer verschillend is, afhankelijk van het type woning (sociale woning, sociaal verhuurkantoor of privé), waar een deel van de lasten al dan niet inbegrepen zijn. Voor ieder dossier hebben we een vergelijking gemaakt tussen de uitgaven, zijnde huur en lasten, en de inkomsten ten opzichte van het soort van woning, het soort inkomen en uiteindelijk de gezinssamenstelling. Onder «lasten» verstaan we de som van de gemeenschappelijke lasten en het persoonlijk energieverbruik. Dit jaar vonden we het nuttig twee soorten resultaten te onderscheiden, de ene waarbij rekening wordt gehouden met de inkomsten met kinderbijslag inbegrepen, de andere zonder. Er zijn inderdaad veel gezinnen die zonder hun kinderbijslag niet in staat zouden zijn te overleven na betaling van het huurgeld. Die geeft onvermijdelijk aanleiding tot bedenkingen, o.a. wanneer men weet dat de kinderbijslag bedoeld is voor de extra uitgaven verbonden aan de kinderen. GRAFIEK 1: TYPE HUISVESTING VER GELEK EN MET HUUR /LAS TEN EN INKOMSTEN 70,0% 61,6% 60,0% 50,0% 40,0% 39,2% 34,9% 34,0% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0% Privé SVK Sociaal Solidaire Huisvestingssoort

14 We stellen duidelijk vast dat «solidair wonen» de meest interessante formule is vanuit economisch standpunt. Een andere doorslaggevende factor die gedeeltelijk de verhouding van de lasten uitlegt wat het woonbudget betreft, komt van de duidelijke verhoging van de energiekosten. Een groot deel van ons publiek loopt verloren (verwarring over de rol van de energieleverancier en de netbeheerder, niet te begrijpen facturen, ) en is niet meer in staat zich tot een contactpersoon te richten om te proberen een administratief probleem op te lossen, zoals dit wel kon voor de liberalisering van de energiesector. Pluspunt: vanaf nu wordt voor hen het sociaal tarief automatisch ingeschakeld. Dit vermijdt de dikwijls zware en veeleisende administratieve acties. Het laat ook toe om een deel van de bevolking te bereiken die voor dit voorkeurstarief gerechtigd is maar - de informatie niet kennende (of ontmoedigd door de nodige formaliteiten) - geen aanvraag indiende. GRAFIEK 2 : TYPE HUIS V ESTING V ERGELEKEN MET HUUR/L ASTEN EN INKO MS TEN ( KI NDER BIJS LAG INBEG REPEN) 49,6% 50,0% 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% 35,4% 31,4% 34,0% privé SVK Sociaal solidaire Huisvestingssoort We zien duidelijk een daling van het gedeelte gewijd aan de huisvestingsonkosten voor alle categorieën samengeteld (buiten «solidair wonen» dat enkel de alleenstaanden aanbelangt), maar met een opvallend resultaat voor de privéwoning. Als men rekening houdt met de kinderbijslag daalt het gedeelte gewijd aan woningkosten met 12% wat aan de families toelaat gemakkelijker andere kosten gebonden aan huishouding te dragen

15 GRAFIEK 3: GEZINSSAMENSTELLING VERGELEKEN MET HUUR/LASTEN EN INKOMSTEN 70,0% 60,0% 50,0% 60,2% 55,2% 51,2% 48,1% 40,0% 36,7% 30,0% 20,0% 10,0% 0,0% GRAFIEK 4: GEZINSSAMENSTELLING VERGELEKEN MET HUUR/LASTEN EN INKOMSTEN ( KINDERBI JS LAG IN BEG REPEN) 50,0% 45,0% 40,0% 35,0% 30,0% 25,0% 20,0% 15,0% 10,0% 5,0% 0,0% 38,3% 37,9% 42,6% 48,1% 36,7%

16 Twee vaststellingen zijn opvallend: Het grote verschil tussen de situatie van alleenstaande vrouwen en deze van de mannen is te verklaren door het feit dat de meerderheid van de alleenstaande mannen, gevolgd door Fami-Home, onder de formule Solidair Wonen leven, wat tussen al de vormen veruit de goedkoopste is. Vervolgens is het voor alleenstaanden in een woning (meestal vrouwen) globaal gezien moeilijker dan voor gezinnen om met hun budget rond te komen (eenmaal alle inkomsten samengerekend). Tabel: wat overblijft na aftrek van de uitgaven voor de huisvesting Familiale toestand Type woning Bron van inkomsten Inkomsten Huur + lasten Rest Huur + lasten % inkomsten Vrouw privé werkloosheid ,33% Vrouw sociaal pensioen+ invaliditeitsuitkering ,63% Vrouw sociaal invaliditeitsuitkering + OCMW ,88% Vrouw privé OCMW ,47% Vrouw privé ziekenfonds ,00% Vrouw privé OCMW ,85% pensioen+ Vrouw sociaal invaliditeitsuitkering ,14% Vrouw privé ziekenfonds ,43% Vrouw SVK ziekenfonds ,85% Familiale toestand Type woning Bron van inkomsten Inkomsten Huur + lasten Rest Huur + lasten % inkomsten Man SVK ziekenfonds ,38% Man privé pensioen+ invaliditeitsuitkering ,81% Man privé werkloosheid ,67% Man privé OCMW ,54% Man sociaal ziekenfonds ,58% Man SVK ziekenfonds ,50% Man solid. wonen Ziekenfonds ,63% Man solid. wonen ziekenfonds ,14% Man solid. wonen arbeid ,64% Man solid. wonen OCMW ,83% Man solid. wonen Ziekenfonds ,00% Man solid. wonen ziekenfonds ,25% Man solid. wonen pensioen ,26% Man solid. wonen invaliditeitsuitkering ,81% Man solid. wonen ziekenfonds ,14% Man solid. wonen OCMW ,14% Man solid. wonen invaliditeitsuitkering ,01%

17 Familiale toestand Type woning Bron inkomsten Inkomst. + kinderb. Huur + lasten Rest Huur + lasten % inkomsten Koppel +4 K privé ziekenfonds ,29% Koppel +3 K privé OCMW ,83% Koppel +1 K privé arbeid ,28% Koppel +2 K sociaal arbeid + werkloos ,00% Koppel +4 K privé OCMW ,15% Koppel +5 K privé pensioen ,29% Koppel +2 K sociaal ziekenfonds ,71% Koppel +2 K privé OCMW ,90% Familiale toestand Type woning Bron inkomsten Inkomst.+ kinderb. Huur + lasten Rest Huur + lasten % inkom. + KB Vrouw +1K SVK invaliditeitsuitkering ,49% Vrouw +1K sociaal ziekenfonds ,21% Vrouw +1K sociaal OCMW ,06% Vrouw +1K privé werkloosheid ,86% Vrouw +1K privé werkloosheid ,25% Vrouw +5K sociaal arbeid ,70% Vrouw +2K privé pensioen ,59% Vrouw +7K privé OCMW ,29% Vrouw +2K sociaal arbeid ,34% Vrouw +2K sociaal werkloosheid ,00% Vrouw +2K privé OCMW ,06% Vrouw +4K privé arbeid ,62% Vrouw +3K sociaal OCMW ,90% Vrouw +1K privé invaliditeitsuitkering ,00% Vrouw +4K privé OCMW ,07% Vrouw +1K privé arbeid + OCMW ,56% Familiale toestand Type woning Bron inkomsten Inkomst. + kinderb. Huur + lasten Rest Huur + lasten % inkom. + KB Man +2K privé werkloosheid ,92% Man +3K AIS OCMW 1517, ,94% De tabellen hierboven illustreren zeer duidelijk het aandeel van het toegewezen deel van de kinderbijslag in de huisvestingsonkosten. In het geval van grote gezinnen (koppel + 5 kinderen), besteden deze aan de huisvesting, waarvan 28% afkomstig is uit de kinderbijslag. Er blijft over voor voeding, kleding, onderhoud, gezondheidszorg,... dit voor een gezin van 7 mensen, dit wil zeggen slechts 7 per persoon per dag! Natuurlijk zou een mogelijke oplossing voor dit gezin kunnen zijn naar een goedkopere woning te zoeken. Een bijna onmogelijke onderneming voor een kroostrijke familie! Ofwel verklaren de eigenaars dat het pand pas werd verhuurd - "Wat een pech" - ofwel schuilen ze zich achter het voorwendsel dat de woning te klein is voor zo een grote familie. Aan de rand van de

18 wanhoop heeft de familie uiteindelijk aanvaard de prijs te betalen aan een eigenaar wiens hebzucht sterker is dan zijn wantrouwen, wat hen er tenminste voor behoed dakloos te worden. TABEL 1: DOSSIERS AKTIEF PER JAAR HERKOMST VAN AANVRAAG aantal doss % aantal doss % aantal doss % aantal doss % Onthaaltehuis 27 43, , , ,1 Thuislozensector ,6 3 6,4 3 5,6 Hulpverlening in huisvesting ,5 2 4,3 1 1,9 O.C.M.W. 3 4,8 2 4,3 1 2,1 1 1,9 Ziekenhuis 2 3,2 1 2,1 1 2,1 2 3,7 Geestelijke gezondheidzorg ,1 1 2,1 1 1,9 Bijzondere jeugdzorg 2 3,2 5 10, , ,1 Diensten schuldbemiddeling ,6 Persoon zelf 12 19, ,4 7 14, ,2 Anderen 16 25,8 4 8,5 4 8,5 5 9,3 Totaal aantal dossiers Het aantal aanvragen van onthaaltehuizen blijft continu dalen De bijzondere jeugdzorg blijft stabiel dominant aanwezig. Wat ons toelaat dit te koppelen aan de doelgroep en de dominantie van gezinnen. Er valt op te merken dat wij hier alleen de dossiers hebben opgenomen die ons door de sector Jeugdzorg werden toevertrouwd. Als men rekening houdt met het geheel van de dossiers die een soms nauwe samenwerking met deze sector vereist dan komen we op een totaal van ongeveer 60% dossiers gezinnen in verhouding met de sector Jeugdzorg of een jeugdrechter. Er moet worden onderstreept dat het aantal mensen die zichzelf spontaan tot ons richten hetzelfde blijft

19 Noteer ook dat het werken in netwerk zich meer verfijnd, wat het aantal en de diversiteit aan oorsprong van kandidaturen uitlegt. Het lijkt ons overbodig hier te moeten verduidelijken dat de tabel niet moet worden gebruikt om onze doelgroep te omschrijven. De oorsprong van de aanvraag toont een netwerk van verenigingen die, op een bepaald moment in het leven van de belanghebbende, de aanvraag doorsturen. Met andere woorden, zeggen van waar de aanvragen komen zegt niets over wie de vraag stelt en wie de aanvrager is of zijn traject. Al is het waar dat alle instellingen ertoe moeten komen HUN cliënteel te bepalen en HUN specificiteit, valt op te merken dat deze nog steeds te weinig de levensloop van de mensen in ogenschouw nemen, en hen soms opsluit in de grenzen van hun eigen interventie. Zo stellen we vast dat de opvangtehuizen niet de enige zijn die ons thuislozen doorsturen. Of de persoon biedt zichzelf aan, of hij komt via een OCMW of zelfs via de jeugdsector. En het is niet uitzonderlijk dat de dienst die de betrokkene doorstuurt niet weet dat deze op straat heeft geleefd, maar echter risicofactoren vaststellen die zouden kunnen leiden tot het verlies van de huidige woning. We kozen ervoor om ons te concentreren op het identificeren van dit risico in plaats van ons publiek te categoriseren, zonder een onderscheid te maken tussen wie uit de daklozensector komt en wie niet. We menen dat indien iemand nood heeft aan begeleiding om het verlies van zijn woonst te voorkomen, om zijn autonomie te versterken met als doel zelfstandiger te zijn, wij zo onze opdracht vervullen, zowel stroomopwaarts, als stroomafwaarts. Daardoor begeleiden we zonder onderscheid de weg naar herintegratie in een woning en het voorkomen om deze te verliezen. Deze twee standpunten zij soms niet van elkaar te onderscheiden. Tenslotte zijn er ook gunstigere momenten dan andere. Bijvoorbeeld eenmaal gehuisd kan iemand zelf de vraag voor begeleiding stellen. Terwijl hij tijdens zijn verblijf in een opvangtehuis hier nog niet bewust van is. Wij wensen dit verschil te maken om volgende tabel te verduidelijken. TABEL 2: AANTAL PERSONEN IN BEGELEIDING IN 2010 DIE OOIT DAKLOOS WAREN Aantal dossiers %" Totaal aantal dossiers % Ooit dakloos 31 57,4% Nooit dakloos 17 31,5% Niet bekend 6 11,1%

20 We zien in de loop der jaren een vermindering van de aanvragen komende van de onthaalhuizen. Dit bevestigt dat de mensen er niet meer in slagen de onthaalhuizen te verlaten. Hoewel het uit onze cijfers anders blijkt, is tijdens dit jaar de toestand niet veranderd. Er valt op te merken dat voor alle aanvragen komende van de Onthaalhuizen (OH), onze begeleiding is gestart in het OH zelf. Maar ondertussen is geen van hen erin geslaagd deze te verlaten. De hindernissen zijn talrijk en de combinatie van onze steun met die van het OH heeft hier niets aan veranderd. Het betreft mensen die reeds een lange en complexe institutionele weg hebben afgelegd en die, met de tijd, een zekere afhankelijkheid van de instellingen hebben ontwikkeld, gekoppeld aan een verlies aan vaardigheden (beperkingen verbonden aan het leven in een woonst, aan hun angst voor eenzaamheid). De moeilijkheden worden eerst geformuleerd in termen van angst om alleen te moeten leven, niet het hoofd te kunnen bieden aan de vereisten voor het beheer van geld en "papieren"... Voor sommigen betekent de inschrijving voor een woonst, en de huisvesting daaraan verbonden, het opnieuw opdagen van beperkingen die verdwenen waren door niet meer over een adres te beschikken. Vaak gaat het over schulden, gerechtelijke zaken, alimentatiegeld,... Daar waar het verlangen wordt uitgedrukt om zich te stabiliseren en zich te herinvesteren in een woning, blijkt de te betalen prijs om zich in een woning te vestigen, soms onoverkomelijk. Deze confrontatie genereert een onevenwicht dat soms gepaard gaat met de verleiding om terug te gaan naar de straat of naar de instellingen, met als doel opnieuw in rust te kunnen leven. De aanvragen komen zowel van de betrokken partijen zelf, als van diensten zoals sociale huisvestingsmaatschappijen, diensten geestelijke gezondheidszorg, algemene sociale dienstverlening en onthaal, diensten in het kader van bijzondere jeugdzorg, diensten begeleid wonen en andere diensten in het kader van thuis- en daklozen, TABEL 3: DOSSIERS DIE TIJDENS HET LOPENDE JAAR WERDEN GEOPEND Dossiers geopend in het jaar Doss % Doss % Doss % Doss % Onthaalhuizen 12 35,3 3 13,6 5 22,7 4 16,7 Thuislozensector ,7 1 4,5 1 4,2 Hulpverlening omtrent huisvesting ,5 0 0,0 0 0,0 O.C.M.W. 2 5,9 2 9,1 0 0,0 0 0,0 Ziekenhuis 2 5,9 1 4,5 1 4,5 1 4,2 Geestelijke gezondheidszorg ,0 1 4,5 1 4,2 Bijzondere jeugdzorg 1 2,9 4 18,2 9 40,9 7 29,2 Schuldbemiddelingsdiensten ,5 Persoon zelf 8 23,5 4 18,2 3 13,6 5 20,8 Andere 9 26,5 2 9,1 2 9,1 2 8,3 Totaal aantal dossiers Nog steeds zien we dezelfde heersende categorieën bijzondere jeugdzorg en persoon zelf. Het aantal dossiers komende van de onthaalhuizen blijft stabiel

21 Het leek ons interessant dit jaar de categorie schuldbemiddelingsdiensten mee op te nemen omdat we meer en meer samenwerken met deze diensten. Bovendien hebben deze ook te kampen met een publiek dat in een steeds kwetsbaardere en ingewikkeldere context leeft. Er komt naar voor dat het in deze situaties nodig is de begeleiding van deze mensen te versterken en aan te vullen, als men wilt dat de schuldbemiddeling een mogelijke oplossing biedt GEOGRAFISCHE VERDELING OP HET GRONDGEBIED BRUSSEL N Doss % N Doss % N Doss % N Doss % Anderlecht 6 9,7 5 10,6 4 8,5 3 5,6 Oudergem 0 0,0 0 0,0 1 2,1 1 1,9 St-Agatha-Berchem 0 0,0 0 0,0 0 0,0 0 0,0 Brussel Stad (+Laken) 29 46, , , ,6 Etterbeek 2 3,2 1 2,1 0 0,0 1 1,9 Evere 1 1,6 1 2,1 2 4,3 2 3,7 Vorst 2 3,2 3 6,4 3 6,4 4 7,4 Ganshoren 0 0,0 0 0,0 0 0,0 0 0,0 Elsene 3 4,8 3 6,4 5 10,6 6 11,1 Jette 2 3,2 1 2,1 0 0,0 0 0,0 Koekelberg 0 0,0 1 2,1 1 2,1 1 1,9 St-Jans-Molenbeek 4 6,5 4 8,5 4 8,5 6 11,1 St-Gillis 6 9,7 6 12,8 3 6,4 3 5,6 St-Joost 2 3,2 1 2,1 2 4,3 1 1,9 Schaarbeek 2 3,2 0 0,0 5 10,6 5 9,3 Ukkel 3 4,8 1 2,1 2 4,3 1 1,9 Watermaal-Bosvoorde 0 0,0 0 0,0 0 0,0 0 0,0 St-Lambrechts-Woluwe 0 0,0 0 0,0 0 0,0 1 1,9 St-Pieters-Woluwe 0 0,0 0 0,0 2 4,3 2 3,7 Andere 0 0,0 1 2,1 0 0,0 0 0,0 Onbekend 0 0,0 1 2,1 0 0,0 1 1,9 Totaal aantal dossiers Door de jaren heen breidt de geografische spreiding zich uit en groeit dus ook de tijd besteed aan onze verplaatsingen, waardoor onze behandelingscapaciteit voor aanvragen steeds vermindert en 2008 = 12 Gemeenten op 19, 2009 = 13 Gemeenten op 19, 2010 = 15 Gemeenten op

22 4.1.7 VERDELING INTENSIEVE BEGELEIDING / ONDERSTEUNING Di = huisbezoek (déplacement individuel) DEFINITIE ITEMS VOLGENS BICO-FEDERATIE bezoek aan woonplaats handelingen met de betrokkene buiten het kantoor Dr = ontmoeting met een of meerdere derden, met of zonder betrokkene, in verplaatsing (déplacement réseau) bezoek aan woonplaats met (een) derde(n) handelingen met (een) derde(n), met of zonder de betrokkene, buiten het kantoor Bi = individueel onderhoud op het kantoor (bureau individuel) Br=onderhoud met een of meerdere derden op het kantoor, met of zonder de betrokkene. (bureau réseau) TABEL 1: FREQUENTIE GESPREKKEN PER CATEGORIE IN Di Dr Bi Br Totaal Totaal # frequenties / jaar % 67,44% 11,64% 9,63% 11,28% 100% Totaal aantal ontmoetingen met verplaatsing (Di+Dr)= ,08% Totaal aantal ontmoetingen met gebruikers (Di+Bi)= ,08% Totaal aantal ontmoetingen met netwerk (Dr+Br)= ,92% In 2009 hadden we 58,56% meer frequentie dan in 2008 voor hetzelfde aantal dossiers. Ons werk is toegenomen, er wordt steeds meer tijd besteed aan verplaatsingen, het aantal dossiers aangaande gezinnen neemt toe en verklaart deels waarom we meer tijd besteden aan begeleiding dan voorheen. Dit jaar, 2010, bevestigt deze tendens. TABEL 2: FREQUENTIE GESPREKKEN PER CATEGORIE IN Di Dr Bi Br Totaal Totaal # frequenties / jaar % 68,18% 12,71% 11,20% 7,91% 100%

23 Totaal aantal ontmoetingen met verplaatsing (Di+Dr)= ,89% Totaal aantal ontmoetingen met gebruikers (Di+Bi)= ,38% Totaal aantal ontmoetingen met netwerk (Dr+Br)= ,62% De verplaatsingen verzwaren de werklast en vragen veel tijd. Dit wordt versterkt wanneer we na een lange rit met het openbaar vervoer voor een gesloten deur staan, zonder dat de mensen ons vooraf verwittigd hebben. Dit gaat gepaard met wat we vaak tegenkomen; moeilijkheden om de tijd te structureren en te beheren, moeilijkheden om prioriteiten toe te kennen, om buiten urgentie en hun dringende behoeften of onmiddellijke wensen van het moment de zaken te kunnen plannen. TABEL 3 : FREQUENTIE PER CATEGORIËEN Frequentie/week 2008 Frequentie/week 2009 Frequentie/week F (Steun) 1F (Intensief) 2F et+ (Heel Intensief) Totaal -1F (Steun) 1F (Intensief) 2F et+ (Heel Intensief) Totaal -1F (Steun) 1F (Intensief) 2F et+ (Heel Intensief) Totaal Alleenstaande man Man+kinderen Alleenstaande vrouw Vrouw+ kinderen Koppel Koppel+ kinderen Totaal aantal personen N Doss % 33,3 22,2 44, ,0 100,0 0, ,5 75,0 12,5 100 N Doss % 100,0 0,0 0, ,3 33,3 33, ,7 33,3 0,0 100 N Doss % 31,6 42,1 26, ,2 45,5 36, ,3 16,7 50,0 100 N Doss % 25,0 50,0 25, ,1 39,1 34, ,1 28,6 33,3 100 N Doss % 0,0 0,0 0,0 0 0,0 0,0 0,0 0 0,0 0,0 0,0 0 N Doss % 50,0 33,3 16, ,0 40,0 20, ,0 30,0 30,0 100 N Doss % 34,0 38,3 27,7 100,0 23,4 46,8 29,8 100,0 35,2 33,3 31,5 100,0-23 -

24 VERDELING ONDERSTEUNING EN INTENSIEVE BEGELEIDING TABEL 1: INDIVIDUELE BEGELEIDING Intensief = 65,96% Intensief = 76,6% Intensief = 64,8% Steun = 34,04% Steun = 23,4% Steun = 35,2% Opnieuw stellen we hier duidelijk vast hoe de kloof tussen de ondersteunende en de intensieve begeleiding steeds groter wordt, met duidelijke verhoging van het intensieve. Dit maakt dat we minder tijd beschikbaar hebben voor nieuwe aanvragen. Daarbij dient herhaald te worden dat het specifieke karakter van ons werk de begeleiding thuis is, dit in de 19 gemeenten van het Brussels Gewest, wat een aanzienlijke pendelproblematiek inhoudt, gebonden aan de gekende beperkingen van het openbaar vervoer. Naast dit mobiliteitselement vergen sommige dossiers het beheer van meervoudige en ingewikkelde problemen, een niet te verwaarlozen administratief werk. Deze stappen proberen we te ondernemen met de betrokkenen, maar soms moeten we brieven opstellen, een gepast netwerk uitdokteren, rapporten opmaken, het opvolgen hiervan en de coördinatie van het opgericht netwerk verzekeren, enz. Kortom vele aspecten eigen aan het sociale werk, maar in rechtstreekse verhouding met de intensiteit van de begeleiding. TABEL 2 : GROEPSBEGELEIDING Gemiddelde wekelijkse frequentie N Doss % N Doss % N Doss % Minder dan 1F / week 11 68, , ,0 van 1 tot 2 F / week 4 25,0 3 20,1 0 0,0 2 F en +/ week 1 6,3 1 6,7 0 0,0 Totaal aantal dossiers *

25 4.2 HET NETWERK ONZE DEELNAME AAN WERKGROEPEN WERKGROEP «BRUGGENBOUWER» Regelmatig volgen we een aantal gezinnen en alleenstaanden die niet onbekwaam, maar wel te beperkt zijn om echter autonoom en zelfstandig te leven. Dan helpen we ze in het organiseren van hun dagelijkse leven, de opvoeding van hun kinderen, hun budgetbeheer, het ontcijferen van hun briefwisseling en het begeleiden in de stappen die ze moeten zetten. Wij houden steeds voor ogen dat we hen zelf moeten laten uitvoeren wat ze kunnen en geven alleen bijstand wanneer ze het niet aankunnen. Onze rol ligt vaak dichter bij die van "opvoeder" wanneer we bepaalde zaken moeten uitleggen en herhalen om nadien vast te stellen dat de persoon opnieuw precies dezelfde fouten maakt. Ons werk lijkt zich dan ook eeuwig te herhalen, maar toch hopen wij dat deze gezinnen er op lange termijn in zullen slagen om in een woning te leven met enkel een steunbegeleiding, een vangnet in geval van... In enkele situaties waar we de mening toegedaan zijn dat zulk vooruitzicht onwaarschijnlijk is, zouden we ons graag kunnen wenden tot diensten voor gehandicapten en een soepele overgang voorzien naar een in dit type meer gespecialiseerde begeleiding. De moeilijkheid is dat in vele gevallen deze diensten een zeer specifieke aard van de handicap behandelen, mentaal of motorisch, die meestal gediagnosticeerd en officieel erkend is. Wij daarentegen ontmoeten vaak mensen voor wie er geen diagnose is. Het blijkt daarom noodzakelijk om de banden tussen onze twee sectoren aan te halen om zo nodig adequate antwoorden te kunnen bieden. Daarom hebben we besloten om aan tafel te gaan zitten met de dienst "Begeleid Wonen Brussel" en met het project Bruggenbouwer voor mensen met een handicap, met als doel samen te werken aan een brug voor iedereen die zich op de grens van deze beide sectoren situeert: In het laatste trimester van 2008 kwamen enkele organisaties uit de daklozensector en uit de gehandicaptensector samen, naar aanleiding van het onderzoek van de sectorfacilitator van de BWR. 2 Zeer vlug bleek de nood om elkaars visie, werking en mogelijkheden te leren kennen en samen te werken voor thuisloze personen met een handicap. Eind 2008 werd een projectaanvraag ingediend bij de VGC 3, die begin 2009 werd goedgekeurd. Gedurende een periode van 2 jaar zal met middelen van de VGC 2 Brusselse Welzijns- en gezondheidsraad vzw 3 Vlaamse gemeenschapscommissie

26 kunnen uitgezocht worden hoe de sector personen met een handicap en de daklozensector kunnen samenwerken. In mei 2009 werd de experimentele groep Bruggenbouwer opgestart. Sinds het najaar van 2009 maakt Rose Neukermans van Fami-Home deel uit van deze experimentele groep. WERKGROEP «LA STRADA» OP NEOS 4 Deze werkgroep 5 werd opgericht eind 2008 na de sluiting van het onthaalcentrum "Apollo" en na de aankondiging van de wedstrijd Miss SDF, twee privé- (en niet erkende) initiatieven die hun deuren openstelden voor mensen in moeilijkheden. Zo hadden wij bedenkingen over de opkomst van deze niet erkende instellingen, die schenen te beantwoorden aan de verwachtingen van een kwetsbaar publiek, duidelijk uitgesloten van de erkende onthaalinstellingen. Hierdoor kon worden verondersteld dat er een gebrek aan alternatieven bestaat wat betreft de aanbieding van gepaste leefvormen in de onthaal- en bij gevolg ook in de huisvestingssector. Anderzijds werden we gewaarschuwd via getuigenissen van een aantal inwoners van deze "clandestiene" structuren, die feiten aan het licht brachten van fraude, misbruik, vrijheidsberoving en machtsmisbruik in sommige van deze niet erkende instellingen (NEOS). Deze verschillende vaststellingen hebben ons ertoe gebracht om deze problematiek in achting te nemen zodat we dit fenomeen beter kunnen begrijpen en op gepaste wijze reageren, m.a.w. om concrete voorstellen te doen voor zowel het verbeteren van de bestaande middelen als een omschrijving te maken van nieuwe initiatieven. In April 2009 heeft het SMES een rondetafelconferentie gehouden over het onderwerp. De besprekingen gingen over de volgende punten: Wie wordt in deze "huizen" opgenomen (vroegtijdige veroudering, Korsakov, dubbele diagnose, sociale onzekerheid, familiaal isolement,...)? Wat vinden ze daar dat ze niet vinden in de erkende structuren (lage instapdrempel, affectieve solidariteit, autonomie, hotel-service,...)? Wat zijn de eigenschappen van deze huizen? Wat is hun werkwijze? Moet men het aanbod van de erkende instellingen aanpassen (verhoging aantal plaatsen, methodologie, is het "zorg-aspect opvangbaar en wenselijk?,...)? 4 Niet-erkende opvangstructuren 5 AMA (Association des Maisons d Accueil voor Brussel en Wallonie), FAMI-HOME, BICO FEDERATIE (federatie van bicommunautaire instellingen voor thuislozenzorg), INFOR-HOMES ( Infor-Homes Brussel is een onafhankelijke pluralistische vereniging met als doel het welzijn te promoten van ouderen die in instellingen verblijven), LA STRADA (Steunpunt Thuislozenzorg Brussel), OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL, SMES-B (Santé Mentale Exclusion Sociale- Belgique/Geestelijke Gezondheid en Sociale Uitsluiting-Belgie), B-Brow (Brusselse Bond voor het Recht op Wonen), deelname van 2008 tot begin

27 Na twee jaar onderzoek, denkwerk en uitwisseling hadden we de wens om de vooruitgang van ons werk voor te stellen aan de actoren op het terrein en de betrokken politieke vertegenwoordigers, door ze uit te nodigen zich aan te sluiten bij ons denkwerk betreffende het zoeken naar nieuwe wegen en ons mogelijk te maken een aantal aanbevelingen over de problematiek in woorden te brengen. Daarvoor hebben we eerst talrijke getuigenissen verzameld van mensen die in een van deze instellingen wonen of gewoond hebben. We hebben daarvoor nauw samengewerkt met het Centrum voor Gezondheid en Maatschappelijke Dienstverlening, die deze stap ook wenste te zetten in het kader van het verslag armoede 2010 over het thema "leven zonder thuis". Om dubbel werk te vermijden was dit idee van samenwerking vanzelfsprekend voor ons. De vruchten van ons werk hebben we kunnen bekend maken op onze conferentie van 20 mei 2010, wat vervolgens een publiek debat uitlokte. Een volledig verslag van deze uitwisseling en de aanbevelingen die eruit voortkwamen zullen worden gepubliceerd in Ondertussen bieden wij u een uittreksel uit het verslag armoede 2010, dat handelt over de NEOS en dat vanzelfsprekend steunt op onze gezamenlijke werkzaamheden (zie bijlage 8.3)

28 4.2.2 ONZE DEELNAME ALS LID VAN EEN NETWERK LID VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN DE BBROW De vzw Brusselse Bond voor het Recht op Wonen (BBRoW) is een tweetalige groepering samengesteld uit een 50-tal verenigingen die elk op hun terrein werk maken van de realisatie van het Recht op Wonen en ijveren voor degelijke en betaalbare woningen. De BBRoW werkt aan de huisvestingsproblemen waarmee onze ledenverenigingen worden geconfronteerd. Dat doen we op verschillende manieren: Uitwisseling van ervaringen De BBRoW is een plek van uitwisseling en dialoog over huisvesting in Brussel. We zoeken concrete oplossingen voor de wooncrisis samen met de verenigingen en de overheid. Reflectie en uitoefening van druk De BBroW richt met haar leden regelmatig werkgroepen op waarin dieper wordt ingegaan op specifieke problemen en voorstellen worden geformuleerd ter bestrijding van de huisvestingscrisis. De voorstellen van de werkgroepen worden gebruikt om druk uit te oefenen op het beleid en worden bekend gemaakt via persberichten of gezamenlijke acties op het terrein. Vorming van sociale werkers De BBroW organiseert vormingen die zijn bestemd voor de sociale werkers van onze ledenverenigingen en van andere verenigingen of instellingen. Advies en aanbevelingen De BBRoW is lid van de Adviesraad voor Huisvesting en van de Gewestelijke commissie voor ontwikkeling, de officiële adviesraad voor huisvesting en stedelijke ontwikkeling van het Brusselse Gewest. Uittreksel van de website van BBRoW : rubriek «Wie zijn wij?» LID VAN DE ALGEMENE VERGADERING VAN SMES-B We maken ook deel uit van de Algemene Vergadering van het netwerk SMES (Geestelijke Gezondheid en Sociale Uitsluiting), waarvan de opdracht is samen te werken met professionelen wat maatregels betreft die de toegang en de continuïteit van hulp en zorg bevorderen aan mensen die aan mentale stoornissen en aan zware sociale instabiliteit lijden door het organiseren van"afgestemde en dialectische relaties tussen de professionals uit de sociale sector en deze van de geestelijke gezondheidssector" LID VAN DE BESTUURRAAD VAN DE BICO-FEDERATIE Als federatie van bicommunautaire instellingen voor thuislozenzorg behartigt ze de belangen van haar leden zowel naar de overheid toe als in de sociale overlegorganen

29 5 S OL I DA IR W O NE N 5.1 INLEIDING Voor de nieuwe lezers, om de voorstelling van begeleid wonen te verduidelijken, of voor zij die ons al langer kennen en die hun geheugen willen opfrissen, starten we met een blik op het partnerschap. Daarna herinneren we u aan onze doelstellingen en middelen, om u vervolgens, naar jaarlijkse gewoonte, een stand van zaken van het project te geven, aangevuld met een deel statistieken. Tenslotte bespreken we in het laatste deel de vooruitzichten voor Veel leesgenot! 5.2 PRESENTATIE DE PARTNERS Als het project solidair wonen ontstond en zich verder heeft mogen ontwikkelen, is dit vooral te danken aan een partnerschap van organisaties die hun ervaringen hebben samengebundeld ten dienste van deze mooie innovatie. Vandaag de dag heeft Fami-Home vijf partners die een bindende overeenkomst hebben ondertekend; Ieder zijn woning is een sociaal verhuurkantoor dat privéwoningen beheert en deze te huur aanbiedt aan mensen met lage inkomens. Het nieuw 150 is een sociaal verhuurkantoor dat woningen te huur aanbiedt die haar via een beheerscontract werden toevertrouwd. De huurders moeten voldoen aan dezelfde wettelijke voorwaarden dan deze voor openbare sociale woningen. Diogenes is een dienst van straathoekwerk voor dak- en thuislozen gedurende hun bestaan in de marginaliteit. Hoeksteen Nachtasiel is een centrum voor noodopvang dat anoniem en gratis is en opvang biedt per nacht aan daklozen. Les Sentiers de la Varappe is een onderdeel van de vereniging Les Sentiers, erkend door de Franse Gemeenschap als PPP (Projet Pédagogique Particulier), met mandaat van de SAJ of de SPJ of de Jeugdrechtbank. Les Sentiers de la Varappe heeft gesuperviseerde kamerbegeleiding voor jongeren tussen 16 en 18 jaar als specifieke opdracht

30 5.2.2 TAAKVERDELING FAMI-HOME Begeleiding van het samenleven: deze collectieve begeleiding biedt ruimte voor conflictbemiddeling en opbouw van groepsdynamiek die door hen als harmonieus kan worden ervaren. Deze begeleidingsruimte wordt aan de bewoners aangeboden, afhankelijk van hun behoeften en wordt enkel bindend wanneer een bewoner dit expliciet vraagt. Verantwoordelijk voor de coördinatie van het partnerschap (organisatie evaluatievergaderingen, opmaken en bijhouden van de verslagen en de beslissingen van de vergaderingen, vertegenwoordiging van het partnerschap en het project, naleving van de overeenkomsten en projectontwikkeling, fondsenwerving, coördinatie en samenstellen van het gezamenlijke jaarverslag. Hoewel de coördinatie zich verantwoordelijk stelt voor hierboven vernoemde punten, vallen zij niet exclusief ten laste van deze laatste, maar kunnen ze worden toevertrouwd aan een andere partner. Presentatie van het project aan hen die een bezoek brengen aan de lokalen van Fami- Home tijdens de permanentie voor het solidair wonen op woensdagnamiddag en doorstroming van de aanvragen voor de beschikbare plaatsen. IEDER ZIJN WONING Verzekeren van het sociale beheer van de huur, de huurovereenkomst, de gebouwen waarvoor zij een mandaat hebben, en trachten een groter woningaanbod voor dit project te realiseren. De overeenkomsten vernieuwen en de naleving van de daarin vastgelegde regels en het respect van het huishoudelijk reglement in het oog houden. Opmaken van een statistisch beeld van de jaarlijkse kosten in verband met het beheer van de huisvesting. De partners informeren van een beslissing van opzeg van de huurovereenkomst wegens gebrek aan betaling van huur en dit voor er wordt overgegaan tot de uitvoering hiervan. Verplichting tot overleg met de partners over alle andere oorzaken van opzeg. Deelnemen aan overleg- en evaluatievergaderingen in verband met het project

31 HET NIEUW 150 Verzekeren van het sociale beheer van de huur, de huurovereenkomst, de gebouwen waarvoor zij een mandaat hebben, en trachten een groter woningaanbod voor dit project te realiseren. De overeenkomsten vernieuwen en de naleving van de daarin vastgelegde regels en het respect van het huishoudelijk reglement in het oog houden. Opmaken van een statistisch beeld van de jaarlijkse kosten in verband met het beheer van de huisvesting. De partners informeren van een beslissing van opzeg van de huurovereenkomst wegens gebrek aan betaling van huur en dit voor er wordt overgegaan tot de uitvoering hiervan. Verplichting tot overleg met de partners over alle andere oorzaken van opzeg. Deelnemen aan overleg- en evaluatievergaderingen in verband met het project. DIOGENES : Het project uitleggen aan de straatbewoners. Kandidaturen indienen voor de beschikbare plaatsen. Ondersteuning in het zich eigenmaken van de woning en werk maken van het leggen van linken tussen de persoon en de verschillende actoren die zich om hen bekommeren. Deelnemen aan overleg- en evaluatievergaderingen in verband met het project. HOEKSTEEN NACHTASIEL: Het project uitleggen aan hun publiek en kandidaten voor de beschikbare plaatsen doorverwijzen. Deelnemen aan overleg- en evaluatievergaderingen in verband met het project. LES SENTIERS DE LA VARAPPE : Het project voorstellen aan hun publiek. Kandidaturen voorleggen. Betreffende hun opdracht, zorgen voor individuele begeleiding van de jongeren in de verschillende woningen. Deelnemen aan overleg- en evaluatievergaderingen in verband met het project

32 DE BEWONERS Als begunstigden van en participanten aan het project kunnen zij actief deelnemen aan de evaluatie ervan en eventuele aanpassingen voorstellen. Zij dragen zelf de verantwoordelijkheid voor de organisatie die komt kijken bij het betrekken van de woonst. Enkel indien zij dit zelf wensen, kunnen zij getuigen, ter ondersteuning van de promotie van het project, hetzij in de jaarverslagen, hetzij voor de media of rechtstreeks naar de straatbewoners toe ONZE DOELSTELLINGEN Wij blijven trouw aan onze eerste doelstellingen en deze zijn dezelfde gebleven, al hebben we na verloop van tijd en ervaring onze handelswijze verfijnd. ALTERNATIEVEN VOOR DE VERSCHILLENDE STRUCTUREN VOOR DAKLOZEN De noodopvang en opvangtehuizen worden te vaak beschouwd als de enige opties voor daken thuislozen, om een oplossing te vinden voor hun huisvestingsprobleem. Nochtans beweren deze instellingen niet de verplichte stap te zijn in de weg die iemand aflegt naar meer welzijn en emancipatie. Voor velen die op straat wonen zijn er momenten in hun leven waar deze opties niet de meest geschikte zijn. Daarom is het noodzakelijk de toegang tot een woning te diversifiëren. ALTERNATIEF VOOR EENZAAMHEID Een collectieve huisvesting vergemakkelijkt het scheppen van banden en zet het mechanisme van solidariteit gemakkelijker in gang. Het laat toe de aangevoelde eenzaamheid als alleenstaande te overbruggen en vermijdt het verlies van persoonlijke inzet en kunnen, wat uiteindelijk terug leidt tot een leven op de straat. Omgekeerd gebeurt het ook dat sommigen proberen hen hun woning eigen te maken door te dikwijls kennissen uit te nodigen die zich de woning toe gaan eigenen, wat vaak conflicten met zich meebrengt die evengoed tot verlies van huisvesting kunnen leiden

33 ALTERNATIEF VOOR DE TRADITIONELE VORMEN VAN PSYCHOSOCIALE BEGELEIDING De maatschappelijke werker past zich aan het tempo, de behoeften en de levensstijl van de mensen aan, en niet omgekeerd. ALTERNATIEF VOOR EEN BESTRAFFENDE BENADERING Het project houdt rekening met zowel een progressieve als een regressieve gang van zaken, inherent aan de levensloop van daklozen. De terugkeer naar de collectieve huisvesting wordt vergemakkelijkt; de belanghebbende heeft voorrang om opnieuw in een bepaalde woning waar hij eerder verbleef in te trekken, en dit zonder de oorzaak van zijn vertrek na de eerste huisvesting te moeten rechtvaardigen. Hij moet wel zijn eventuele achterstallige huishuur betalen voordat hij de woning opnieuw mag betrekken. ALTERNATIEF VOOR DE ONTWIKKELING VAN EEN SPECIFIEKE EN AFGESTEMDE DIENSTVERLENING Het functioneren in een netwerk bewerkstelligt de complementariteit tussen de diensten. Elke instelling past zijn werkwijze aan teneinde zich het best aan te sluiten bij het project. ALTERNATIEF VOOR DE ACTUELE BRUSSELSE WOONPROBLEMATIEK Solidair wonen biedt een huurprijs aan die zeker goedkoper is dan de normale huur van een woning voor een alleenstaande (± 250 voor huur, gas-, elektriciteit- en waterverbruik inbegrepen). Daardoor bevordert het project de toegang tot huisvesting voor lage inkomens. Door bovendien de huurgaranties te koppelen aan de inkomens van de belanghebbende, verdwijnt er een tweede hindernis op de weg naar huisvesting. Tot slot, door de wijze waarop wij aanvragen behandelen en de weinige criteria voor de toegang tot huisvesting, vermijden de mensen een derde obstakel, met name sociale discriminatie

34 5.2.4 ONZE MIDDELEN KADER Elke instelling besteedt tijd aan het nadenken over het project, leeft zich in en bespreekt de vragen die op de vergaderingen met de partners worden gesteld, en dit om betere oplossingen te kunnen vinden. Dit werk is niet onbelangrijk maar is moeilijk in termen van kostprijs om te zetten. Samen hebben we ervoor gekozen om er van uit te gaan dat de kosten van het netwerk niet uitsluitend ten laste vallen van dit specifieke project, maar wel van elke partnerinstelling, volgens wat er vereist wordt door onze respectievelijke opdrachten. BEHEER VAN DE WONINGEN Het woningbestand wordt beheerd door een sociaal verhuurkantoor (op dit moment door Ieder zijn woning en in de toekomst door Het Nieuw 150 ). Het omvat de opmaak van de maandelijkse huisvestingsovereenkomsten, de uitvoering van de inventaris bij aankomst en vertrek, het innen van de huur, de opvolging van het onderhoud en de bezetting van de woning, en het bijhouden van de maandelijkse kosten. Het is echter wel nodig te vermelden dat solidair wonen integraal wordt gesubsidieerd als ééngezinswoning, wat een belangrijker beheer vereist. COLLECTIEVE BEGELEIDING Fami-Home zorgt voor de collectieve ondersteuning en is verantwoordelijk voor de coördinatie en de ontwikkeling van het project. Daarvoor worden we gesubsidieerd door Maribel voor een 1,25 VTE (voltijds equivalent) voor de begeleiding, en een bijkomende halftime voor de coördinatie. Deze subsidie werd ingevoerd in het kader van het netwerkproject en wordt gesteund door alle bicommunautaire instellingen voor daklozen, die allen gebruikmaken van dit fonds. Sinds juni 2009 is onze vereniging erkend als dienst voor herintegratie door huisvesting en beschikt onze V.Z.W. sinds 2010 over een subsidie van het Gewest om een bijkomende 1,5 fulltime te betalen (voor het deel van de lonen dat niet gedekt wordt door Maribel). Deze lang verwachte erkenning geeft ons de nodige steun en veiligheid om de duurzaamheid van

35 het project te kunnen waarborgen. We begonnen nl. te lijden aan een gebrek aan middelen, wat het geheel van de Instelling in het gedrang bracht. UITRUSTING Oorspronkelijk was het het opvangtehuis Source (voormalige projectpartner die zich in 2005 terugtrok) dat, door middel van een jaarlijkse subsidie die haar werd toegekend als instelling voor herintegratie via huisvesting, de financiële kosten voor de huisvestingsuitrusting op zich nam. De investeringsmiddelen die de andere partnerinstellingen in dit project kunnen schenken zijn beperkt. Het is de taak van elke partner om zijn beschikbaarheid af te bakenen. Het behoort tot onze collectieve verantwoordelijkheid om elkaar eraan te herinneren dat de ontwikkeling van dit project op grotere schaal enkel kan gebeuren door een grotere beschikbaarheid van elke partner, of door, in naam van het partnerschap, naar fondsen te zoeken die het ons mogelijk maken om onze middelen op een consequente manier aan te kunnen passen. In 2007 hebben we gereageerd op een oproep voor het indienen van voorstellen aan de Koning Boudewijnstichting via het Fonds Barones Monique van Oldeneel tot Oldenzeel. We hebben een financiële steun gekregen van , bestemd voor bouw-, renovatieen uitrustingskosten. Deze steun maakt het ook mogelijk om nieuwe woningen aan te kopen

36 - 36 -

37 5.3 STAND VAN ZAKEN De huidige stand van zaken van het project houdt in om de situatie te beschrijven in elke woning, zowel wat betreft het gebouw als wat betreft ons collectief begeleidingswerk. De woningen worden genoemd naar de straten waar ze gesitueerd zijn. Voor vertrouwelijkheidsredenen, en om het lezen te vergemakkelijken, hebben we verkozen om schuilnamen te geven aan de bewoners ONZE LAATSTE REALISATIE Een nieuw huis werd dit jaar ingehuldigd en gaf een nieuwe dimensie aan het project. Deze woning, gelegen nabij het metrostation Ijzer op de Antwerpsesteenweg, wordt bewoond sinds 1 april Het wordt eveneens beheerd door het S.V.K. Ieder zijn woning. Dit is een bijzonder initiatief, dat verschillende sociaal-maatschappelijke projecten samenbundelt, en dit om de toegang tot huisvesting voor mensen met lage inkomens te vergemakkelijken. Dankzij een breed partnerschap tussen de stichting van openbaar nut Henri Servais, de privéstichting Habitat et Humanisme, het S.V.K. Ieder zijn woning, de partners van het project Solidair Wonen en de VZW La Maison Rue Verte, biedt dit huis - genaamd Broederschap (verwijst naar de naam van de school die ooit het gebouw bezette) - niet enkel een rehabilitatieperspectief voor daklozen en alleenstaande vrouwen met kinderen, maar past het ook in de wijk door de aanwezigheid van twee verenigingen die in synergie werken met verschillende maatschappelijke actoren in de buurt; Vluchtelingenwerk Vlaanderen, Coördinatie en Initiatieven voor Buitenlandse Vluchtelingen en het project Petits Boulots du Quartier Nord, gedragen door de VZW Bravo en het jeugdcentrum L avenir

38 Bezetting van het gebouw: gelijkvloers: twee buurtverenigingen ( Vluchtelingenwerk Vlaanderen en VZW Petits Boulots du Quartier Nord. 1 ste verdieping: twee alleenstaande vrouwen met kinderen (in twee appartementen met twee slaapkamers), onder toezicht van de VZW La Maison Rue Verte en in het kader van een transithuisvesting. 2 de verdieping: een familie afkomstig van het V.S.K. Ieder zijn woning (een duplex met drie slaapkamers). 3 de verdieping: vier alleenstaande mannen (in een duplex met twee kamers per verdieping), een verwezenlijking van ons project solidair wonen, gesteund door onze partnerschappen met het S.V.K. Ieder zijn woning, Nachtasiel Hoeksteen, de dienst hulp aan minderjarigen in moeilijkheden, Les Sentiers de la Varappe en Diogenes Straathoekwerk. De inrichting ervan heeft van alle partners veel tijd en energie vereist. Uiteindelijk werd het gebouw ingehuldigd op 24 maart In bijlage vindt u een artikel van de Heer Christos Doulkeridis, die in zijn hoedanigheid van staatssecretaris belast met huisvesting bij deze inhuldiging aanwezig was. U vindt de uitnodiging voor de inhuldiging eveneens in bijlage. IN HET GEBOUW Tussen de buren zijn met de tijd beleefdheidsrelaties ontstaan. Deze relaties worden bijvoorbeeld verwezenlijkt door de mannen, die hun vrouwelijke buren helpen met, na het winkelen, hun zakken naar boven te dragen. Binnen de duplex zijn het kleine gebaren die de groep nauwer samenbrengen, zoals het lenen van een televisie aan een samenwonende, het lenen van dvd's, enz. Het is echter niet eenvoudig voor mensen om meer tijd en energie te besteden aan anderen wanneer ze zelf een hoop problemen hebben, zowel op administratief als op financieel vlak, of nog op medisch vlak. Sommigen hebben weken of maanden doorgebracht in het ziekenhuis, wat dan ook de opportuniteiten tot solidariteit binnen de woning verminderde. Binnen deze groep nemen ze hun maaltijden afzonderlijk en ontmoeten ze elkaar in de woonkamer. Manu, toen hem gevraagd werd of hij zich thuis voelde, antwoordde ja, in mijn kamer, maar alleen in mijn kamer. Hij voegde er al lachend aan toe dat we beter een vijfde

39 slaapkamer zouden inrichten in plaats van een woonkamer, omdat deze toch door niemand wordt gebruikt. Sinds zijn intrede in de woning is de groep geëvolueerd. Ondertussen heeft Philip besloten om te vertrekken. Kort nadien was het Jacques die introk en goed bevriend schijnt te zijn met Manu. We zijn van mening dat deze vriendschap in de duplex ongetwijfeld een algemene constructieve sfeer zal creëren. We hebben inderdaad vastgesteld dat de banden die vóór de intrek in het huis reeds bestonden over het algemeen een positief effect hebben op alle samenwonenden. Aanvankelijk dachten we dat het creëren van gemeenschappelijke ruimtes, zoals een woonkamer, onontbeerlijk was voor het scheppen van persoonlijke banden en een manier om het vaak voorkomende gevoel van isolement te doorbreken. We hebben hier te maken met een andere configuratie dan wat we ons hadden voorgesteld. Het is de kamer van Manu die wordt gebruikt als ontmoetings- en discussieruimte. De bewoners helpen ons om onszelf steeds in vraag te stellen en onze stereotypen, waarvan we afstand moeten nemen, te heroverwegen. Dank aan hen!

40 5.3.2 REEDS BESTAANDE WONINGEN MOORSLEEDE Wij herinneren u eraan dat de bewoners begin 2009 hun woning, gelegen in de Van Dijkstraat in Schaarbeek, moesten verlaten omdat de eigenaar zijn woning terug wou. We hebben veel geluk gehad om een nieuwe eigenaar te vinden die bereid was om een huis te kopen met een sociaal project als bestemming. Deze uitzonderlijke kans liet ons toe om de bewoners naar een nieuwe woning te verhuizen. Sindsdien hebben ze weer stabiliteit gevonden en ontstond er tussen hen een mooi evenwicht. Laten we ze respectievelijk George, Paul, David en Sébastien noemen. Eind 2010 verhuisde Paul, na twee jaar in het huis te hebben gewoond. Iets wat voor de drie anderen een grote omwenteling met zich meebracht, vooral voor Georges. Georges vervoegde voor de eerste keer het project in maart Hij werd opnieuw opgenomen in juli 2006, volgens ons principe om voorrang te geven aan diegenen die vragen om in het project terug te mogen komen. Vandaag is het dus 4 ½ jaar geleden dat hij de collectieve woning van vier heeft vervoegd. Sinds meer dan een jaar vertelt hij ons dat hij het beu is om in een gemeenschap te moeten leven, en uit hij zijn verlangen om te verhuizen. Herhaaldelijk hadden we het met hem over de mogelijkheden om dit te verwezenlijken (voorstel voor individuele hulp en bijstand bij het vinden van een woning), echter tevergeefs! Er valt te noteren dat George de enige huurder is die geen alcohol meer drinkt. Hij stopte met drinken in Hij is erg trots op zijn onthouding en spreekt hier graag over. De andere drie bewoners zijn alcoholgebruikers. Een van hen, Paul, lijdt aan het Syndroom van Korsakoff 6. De laatste maanden gedroeg Georges zich zeer rancuneus tegenover zijn huisgenoten. Hij minacht hen omdat ze drinken, omdat ze niet bewegen, en bekritiseert hen de de hele dag voor elk gebaar dat hem tegensteekt. We hebben dit gedurende de collectieve bijeenkomsten besproken, maar Georges weigerde geen tegenspraak en beweerde dat zonder hem het huis zou instorten. 6 schade aan de hersenen door een te lang en te hoog alcoholgebruik, met geheugenverlies, gebrek aan motivatie en depressie tot gevolg

41 In augustus probeerde David een desintoxicatiekuur te volgen. Dat heeft de zaak wat gekalmeerd. Een paar weken later verliet Paul het project om naar een andere woonst te verhuizen. Georges was geschokt en was kwaad op Paul, na alles wat ik voor hem heb gedaan!. Hij leek gefrustreerd te zijn dat Paul, een zwakkeling in zijn ogen, erin geslaagd was vroeger te verhuizen dan hem, en dit terwijl hij zichzelf zo sterk achtte. Kort daarna vult Jules de plaats van Paul in. De anderen hebben het moeilijk om hem te aanvaarden, nu de ene gehandicapte weg is, smijten ze ons een andere in de schoot. De nieuwkomer is inderdaad lichamelijk gehandicapt. Bovendien is Jules onafhankelijker; hij wenst zijn maaltijden niet altijd te gebruiken met de andere drie, hij kondigt niet aan wanneer hij buiten zal overnachten etc. Dit alles maakt de ergernis van de anderen, die het gewoon zijn iedere dag samen te eten en te gaan winkelen, alleen maar groter. Vanuit ons standpunt als begeleiders, lijkt het ons vrij duidelijk dat het niet de komst van Jules in het bijzonder is die problemen veroorzaakt, maar gewoon het feit een nieuwkomer te moeten ontvangen, wie dan ook. Na aanvankelijk getroffen te zijn geweest door het vertrek van Paul, beleefden de drie huurders dit, na verloop van tijd, als een opluchting (Paul was heel passief, nam enkel deel aan het huishouden nadat de rest hierop aandrong, en zijn grote afhankelijkheid als gevolg van zijn ziekte woog zwaar op de groep). Ze hadden net een evenwicht gevonden dat door de komst van een nieuweling meteen in het gedrang werd gebracht. We begrijpen dat het moeilijk moet zijn om zich voortdurend aan te passen aan elke nieuwkomer, en omgekeerd, voor deze laatste, om zich in een reeds bestaande groep te integreren. Vermits wij ons hiervan bewust zijn, nodigden we hen uit tot een open gesprek. In dit geval was het een zeer constructieve dialoog die de spanning wat verminderde. Wij zijn er eveneens van overtuigd dat het plotse vertrek van Paul, Georges sterk heeft beïnvloed in zijn eigen leefwereld en zijn verlangen om alleen te gaan wonen, wat tenslotte het klassieke symbool van emancipatie is, enkel maar groter gemaakt

42 Uiteindelijk verwezenlijkte hij zijn droom; hij tekende een huurovereenkomst en verhuisde eind januari Vermits Georges het dikwijls had over zijn angst om alleen te gaan leven, verkoos hij ervoor om verder beroep te blijven doen op de individuele begeleiding van Fami-Home. Zijn nieuwe woonst bevindt zich op enkele straten van de huidige groepswoning, wat ongetwijfeld het in contact blijven met zijn voormalige huisgenoten vergemakkelijkt. Deze zijn na verloop van tijd tenslotte zijn vrienden geworden, en dit ondanks alle spanningen die aan het leven in een gemeenschap verbonden zijn. BODEGHEM Deze woning verschilt van de andere twee omdat ze zes kamers telt. Bovendien is het de enige woonst waar, in de tijd dat twee kamers bestemd waren voor jongeren van Les Sentiers de la Varappe, aan de bewoners gevraagd werd om zelf hun intern reglement op te stellen. Dit met betrekking tot huishoudelijke taken, bezoek, opvang van derden en dergelijke. Vandaag is dit reglement nog steeds van kracht, behalve wat huishoudelijke taken betreft, waar de inwoners er na verloop van tijd voor gekozen hebben om dit onder elkaar op een informele wijze te regelen, wat voor hen beter geschikt lijkt te zijn. Het leven in gemeenschap ligt misschien minder voor de hand en wordt zeker nog anders ervaren in een woning met nog meer inwoners. Ze nemen hun maaltijden niet samen maar helpen elkaar toch met kleine diensten zoals hulp met de schoonmaak, bier of andere boodschappen voor elkaar meebrengen, de andere helpen om op te staan en naar bed te gaan wanneer deze te dronken is, elkaar geld lenen enzovoort. Een van de vroegere bewoners was Frederic, die zoals Paul aan het Korsakoff Syndroom lijdt. Toen Frederic uiteindelijk vertrok, werd dit door de andere bewoners eveneens ervaren als een opluchting. Het leven met de anderen was onhoudbaar geworden, te meer daar hij een ernstig gebrek had aan hygiëne, zowel in zijn kamer als in de gemeenschappelijke ruimtes (hij deed zijn grote boodschap regelmatig ergens anders dan op het toilet). Bovendien was deze situatie gevaarlijk voor de andere bewoners. Frederic veroorzaakte een incident dat brand had kunnen uitlokken, iets wat hij zich een paar uur later niet meer

43 scheen te herinneren. Het was moeilijk om hem hierover aan te spreken wetende dat hij op lange, middellange en zelfs korte termijn zaken vergat. Uiteindelijk beef hij gewoon weg uit de woonst en leek hij zelfs te zijn vergeten dat deze bestond. De werkers van het netwerk dat rondom hem onstond, volgen hem tegenwoordig op in de straat - de enige plek die hij nog aankan - tot op het moment dat ze een aangepaste opvang- en zorginstelling vinden, hopend dat deze bestaat... Zoals in de andere woningen verstoren nieuwkomers steeds het bestaande evenwicht, zelfs wanneer ze elkaar van straat kennen, maar na enkele weken aanpassing vinden de bewoners uiteindelijk altijd een zeker evenwicht. Dit evenwicht blijft echter zwak en wordt geregeld ondermijnd door storend gedrag, vaak onder invloed van alcohol, maar doordat de meesten onder hen alcoholgebruikers zijn, heerst er een wederzijdse en verplichte verdraagzaamheid. 5.4 DE PERMANENTIE Het kadercontract waarvan Fami-Home afhangt, vereist dat we tien uur permanentie per week moeten verzekeren. Deze tien uur hebben betrekking op het begeleid wonen. Om deze wettelijke verplichting nuttig na te leven, hebben we eind 2005 een gemeenschappelijke werkruimte ingericht, met als doel de ontwikkeling van een integratieproject door huisvesting, en dit in samenspraak met mensen die geïnteresseerd zijn in deze levensstijl. De permanentie hiervan werd gerealiseerd in samenwerking met twee werknemers van Diogenes. Concreet betekent dit dat we op strategische plaatsen, zoals opvangtehuizen, diensten voor dak- en thuislozen, dagcentra, sociale restaurants en dergelijke, posters hebben verspreid, om personen die meer wensen te weten over het gemeenschapswonen uit te nodigen. Dit is mogelijk tijdens onze permanentie op woensdag tussen 13 en 16 uur

44 Tijdens onze ontmoetingen met de belanghebbenden denken we met hen na over hoe we een gezamenlijk project kunnen verwezenlijken. Op deze wijze laten we hen gebruik maken van onze kennis en ervaring op dit gebied. Vanaf het onstaan van deze permanentie werd de nadruk gelegd op het participatieve karakter van de bijeenkomsten; Deze dimensie lijkt ons belangrijk omdat we mensen kunnen laten deelnemen als echte acteurs, en niet louter als gebruikers die zich enkel moeten integreren in een project, dat reeds voor hen bedacht is en soms ver van hun behoeften ligt (uit het jaarverslag van 2006). Eind 2006 werd dit idee van participatie in een gemeenschappelijke projectopbouw van A tot Z opgegeven wegens gebrek aan reële uitvoeringsvooruitzichten. Ondanks al onze gezamenlijke inspanningen is slechts één project geslaagd, en dit buiten Brussel. De andere projecten faalden door een hele hoop belemmeringen met een nefast effect op het participatieve karakter ervan. Een huisvesting vinden die aan de criteria van de groep beantwoordt, en een eigenaar vinden die openstaat voor co-huren en het beheer van zijn eigendom wil toevertrouwen aan een S.V.K., is op zich al geen gemakkelijke taak. Dit bovendien realiseren vanaf de straat, wetende dat je misschien de helft van je inkomsten gaat verliezen 7, maakt dikwijls dat het een strijd wordt die de laatste, weinige energie opgebruikt die deze mensen overhouden. Een deelnemend karakter met een dergelijk kwetsbaar publiek is en blijft dus een utopie, als dit niet gepaard gaat met een snelle of zelfs onmiddellijke uitvoering van het project. Het is duidelijk dat de mensen die naar onze permanentie komen, niet veel anders doen dan te wachten op betere tijden, en geen energie meer bezitten om actief mee te werken. Hen zelf gaan opzoeken blijft voor ons dus de enige mogelijkheid om ze te benaderen. Gemotiveerd door een sprankeltje hoop, luisteren ze dan naar onze uitleg over het project en zetten daarna gewoon hun naam op de wachtlijst. Sommigen maken van de gelegenheid gebruik om hun hart wat te luchten, anderen hopen op een goede tip. Helaas hebben wij er geen... 7 Om deze situatie te vermijden hebben we verplicht moeten vaststellen dat de leefbaarheid van ons project onlosmakelijk verbonden was met het beheer van de woning door een S.V.K. (AV 2006, Permanentie, Conclusie)

45 Bovendien is de wachttijd tussen het ogenblik van de inschrijving op de wachtlijst en de effectieve betrekking van de woning enorm lang, gemiddeld zeven maanden. Deze wachttijd is soms nefast en onhoudbaar. Het vernietigt vaak de hoop en vergt ook heel wat energie (uit het jaarverslag van 2008). Het valt op dat de permanentie minder wordt bezocht dan aanvankelijk. In 2006 kwamen er 32 mensen op af, in 2010 nog slechts 8. We hebben hier geen onmiddellijke verklaring voor en kunnen het niet in verband brengen met onze opmerkingen hierboven. Het blijft echter de vraag of ons publiek nog toegang heeft tot onze posters, alvorens te bepalen of het nog nodig is om de permanentie in zijn huidige vorm te handhaven of om eerder een andere vorm naar voor te schuiven. Een ding is zeker: we zijn van plan om ons denkwerk voort te zetten en de nodige keuzes te maken, rekening houdend met de huidige contekst en de behoeften van de gebruikers. Onder de acht personen die in 2010 naar onze permanentie kwamen, waren er zeven mannen en één vrouw. Elk jaar merken we dat vrouwen meer en meer interesse tonen voor het project, tot ze vernemen dat, hoewel het een gemengd project betreft, de huizen praktisch alleen worden bewoond door mannen. Vaak hebben vrouwen uit de daklozensector te maken gehad met zware echtelijke problemen en weigeren ze hierdoor naar alle waarschijnlijkheid om samen te moeten leven met een meerderheid van mannen. Van de acht personen die in 2010 naar onze permanentie kwamen, verblijft er één in een onthaaltehuis, één van hen werd begeleid door de dienst Begeleid Wonen Brussel 8, twee van hen wonen op straat of in een kraakpand en drie onder hen hebben een eigen woning (die ze moeten verlaten). 8 Begeleid Wonen Brussel is een dienst van het type «huisvesting onder toezicht» die steun aan huis biedt aan gehandicapten die een woonst hebben. Ze zijn erkend door het VAPH (Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap)

46 Wij hebben onze ambities wat betreft het participatieve karakter wat moeten terugschroeven omdat deze utopisch blijken te zijn, maar beschouwen dit echter niet als een mislukking. Zoals de Russische satiricus Mikhaïl Saltykov-Chtchedrine al zei: Zonder utopie is er geen enkele vruchtbare activiteit mogelijk. Opbouwen door te proberen en kleine stappen te zetten, nieuwe ervaringen aan te durven, verheft ons vaak naar beter. Maar voor iemand die meerdere mislukkingen heeft meegemaakt kan één mislukking te veel vernietigend zijn, of op zijn minst zijn verlangen naar een betere toekomst ondermijnen. Wij zijn van mening dat we rekening moeten houden met het individuele levenstraject van de cliënt, zodat onze begeleidingsvoorstellen voor de betrokkene geen mislukking te veel worden. Dit lijkt misschien simpel en zelfs vanzelfsprekend, maar we ontmoeten zo vaak maatschappelijke actoren vol goede wil, maar die uiteindelijk het voor de hand liggende vergeten en de mening zijn toegedaan dat de enige verantwoordelijk diegene is, die er niet in slaagt de straat te verlaten ondanks de hulp die hem wordt verleend. 5.5 DE STATISTIEKEN In 2010 woonden in totaal achttien mensen in een collectieve huisvesting. Het gaat hier dus over de actieve dossiers. TABEL 1: DE ACTIEVE DOSSIERS IN aktieve dossiers

47 Van jaar tot jaar merken we weinig verschil wat het aantal dossiers betreft. Wanneer we de 4 afgelopen jaren in rekening nemen, is het jaarlijkse gemiddelde van de actieve dossiers 15,5. Wanneer we de drie huisvestingstypes samentellen, komen we op een totaal van 14 plaatsen (14 kamers). Het aantal actieve dossiers ligt dicht bij het aantal beschikbare plaatsen, wat betekent dat de turnover klein is. We kunnen dus stellen dat ons doel van herintegratie via een duurzame huisvesting bereikt is. Het leek ons ook interessant om hier de wachttijd aan te geven tussen het ogenblik dat de aanvrager zich op de wachtlijst inschrijft, en de daadwerkelijke huisvesting. De indiening van de kandidaturen door Diogenes en Hoeksteen Nachtasiel gebeurt volgens procedures, conform aan hun werkings- en interventiemechanisme, wat de wachttijd beïnvloed. In tegenstelling tot onze werkwijze, aanvaarden ze geen nieuwe kandidaturen tot de opening van een volgende wachtlijst, wat dus de tijd tussen inschrijving en aankomst in een woning vermindert. De onderstaande tabel herneemt alle aanvragers ingeschreven op een wachtlijst, welke aanvraagwijze dan ook. TABEL 2: WACHTTIJD Aantal maanden Het is eveneens interessant om de duur vast te stellen dat de betrokkenen in een woning verblijven. Hier volgend dus een samenvatting met inbegrip van de 61 mensen die sinds de oprichting in 2003 van het project solidair wonen doorstroomden

48 TABEL 3: DUUR VAN DE BEZETTING aantal mensen tot 1 jaar 1 tot 2 jaren 2 tot 3 jaren tot 4 jaren 2 4 tot 5 jaren 5 tot 6 jaren tot 7 jaren 7 tot 8 jaren tot 9 jaren De cijfers spreken voor zich: in het project solidair wonen bleven de meeste mensen minder dan een jaar, maar toch verbleef meer dan een zesde er tussen één en twee jaar. Dit klopt niet echt met de gegevens van de afgelopen vier jaren (zie tabel 1), die een hogere turnover aangeven, wat men kan verklaren door het feit dat het project aan kinderziektes leed, alvorens zich efficiënter te investeren, zoals vandaag het geval is. Bovendien mogen we niet vergeten dat dit alternatief niet iedereen past. Het is dus logisch dat sommigen het project verlaten, na een niet geslaagde proefperiode. Hieronder dus de bezettingsduur voor 2010: TABEL 4: BEZETTINGSDUUR ACTIEVE DOSSIERS IN aantal personen

Sociale Groene Lening 12 oktober 2010

Sociale Groene Lening 12 oktober 2010 Persconferentie Sociale Groene Lening 12 oktober 2010 Bijlage 1. Geografische spreiding van de aanvragen Sinds het begin van de activiteit (september 2008) zijn er 160 leningen toegekend die als volgt

Nadere informatie

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast

Projectoproep. Gericht aan de schuldbemiddelingssector. Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Projectoproep Gericht aan de schuldbemiddelingssector Innoverende projecten of nieuwe initiatieven inzake preventie van overmatige schuldenlast Uiterste datum voor het indienen van de projecten : 6 juli

Nadere informatie

Federaal memorandum van de OCMW s. Algemene Vergadering afdeling OCMW s van de VVSG Zottegem, 7 juni 2007

Federaal memorandum van de OCMW s. Algemene Vergadering afdeling OCMW s van de VVSG Zottegem, 7 juni 2007 Federaal memorandum van de OCMW s Algemene Vergadering afdeling OCMW s van de VVSG Zottegem, 7 juni 2007 Lokale besturen : meest burgernabije bestuur OCMW s worden het eerst geconfronteerd met nieuwe noden

Nadere informatie

Deel 1: «THUISLOOS IN BRUSSEL» EEN PARTICIPATIEVE BENADERING

Deel 1: «THUISLOOS IN BRUSSEL» EEN PARTICIPATIEVE BENADERING Deel 1: «THUISLOOS IN BRUSSEL» EEN PARTICIPATIEVE BENADERING Voor meer informatie: Annette PERDAENS 02/552 01 55 aperdaens@ccc.irisnet.be Dit deel is het resultaat van het participatief proces zoals voorzien

Nadere informatie

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel)

«Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) «Bestaat er een verband tussen de leeftijd van de werkloze en de werkloosheidsduur?» (2 de deel) Tweede deel In de vorige Stat info ging de studie globaal (ttz. alle statuten bijeengevoegd) over het verband

Nadere informatie

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014

Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 Observatorium voor Gezondheid en Welzijn OPERATIONEEL PLAN 2011-2014 1. OPDRACHTEN VAN HET OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN 1.1 Wettelijke basis De opdrachten van het Observatorium staan opgesomd

Nadere informatie

Financiële steun equivalent aan het leefloon

Financiële steun equivalent aan het leefloon Versie nr.: 1 Laatste wijziging: 22-09-2008 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Wat is financiële steun equivalent aan het leefloon? 3) Wie heeft recht op het equivalent leefloon? 4) Aan welke 2 verplichte

Nadere informatie

DE MEIDOORN. Koolsveldlaan 94 A 2110 Wijnegem appartementen voor ouderen OCMW WIJNEGEM

DE MEIDOORN. Koolsveldlaan 94 A 2110 Wijnegem appartementen voor ouderen OCMW WIJNEGEM OCMW WIJNEGEM www.ocmwwijnegem.be Koolsveldlaan 94 2110 Wijnegem TEL 03 355 32 90 INFORMATIENOTA DE MEIDOORN D E M E I D O O R N Koolsveldlaan 94 A 2110 Wijnegem appartementen voor ouderen Beheer van

Nadere informatie

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012

Federaal Plan Armoedebestrijding. Reactie van BAPN vzw. Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Belgisch Platform tegen Armoede en Sociale Uitsluiting EU2020 30/11/2012 Federaal Plan Armoedebestrijding Reactie van BAPN vzw BAPN vzw Belgisch Netwerk Armoedebestrijding Vooruitgangstraat 333/6 1030

Nadere informatie

De installatiepremie

De installatiepremie De installatiepremie Versie nr: 1 Laatste wijziging: 22-09-2008 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Wat is een installatiepremie? 3) Wie heeft recht op een installatiepremie? 4) Aan welke voorwaarden moet

Nadere informatie

WEGWIJS VOOR. zelfstandigen in moeilijkheden. WEGWIJS IN Een uitgave van POD Maatschappelijke Integratie. Versie mei 2014 Zelfstandigen

WEGWIJS VOOR. zelfstandigen in moeilijkheden. WEGWIJS IN Een uitgave van POD Maatschappelijke Integratie. Versie mei 2014 Zelfstandigen Versie mei 2014 Zelfstandigen WEGWIJS IN Een uitgave van POD Maatschappelijke Integratie De POD MI is een overheidsdienst die ernaar streeft een menswaardig bestaan te waarborgen aan alle personen. http://www.mi-is.be

Nadere informatie

Rechtsbijstand bij bemiddeling

Rechtsbijstand bij bemiddeling Rechtsbijstand bij bemiddeling De wet van 21 februari 2005 in verband met de bemiddeling heeft de mogelijkheid geopend rechtsbijstand toe te kennen in elke procedure van vrijwillige of gerechtelijke bemiddeling

Nadere informatie

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting

BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting BRUSSELS ARMOEDERAPPORT 2015 Welzijnsbarometer: samenvatting De Welzijnsbarometer verzamelt jaarlijks een reeks indicatoren die verschillende aspecten van armoede in het Brussels Gewest belichten. De sociaaleconomische

Nadere informatie

Het referentieadres. Versie nr. 1. Laatste update: 18-12-2006. http://www.ocmw-info-cpas.be. Het referentieadres

Het referentieadres. Versie nr. 1. Laatste update: 18-12-2006. http://www.ocmw-info-cpas.be. Het referentieadres Versie nr. 1 Laatste update: 18-12-2006 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Wat is een referentieadres? 3) Welke zijn de voordelen van een referentieadres? 4) Wie kan een referentieadres nemen? 5) Bij wie

Nadere informatie

HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE

HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL HET THEMATISCH RAPPORT LE RAPPORT THÉMATIQUE Vrouwen, bestaansonzekerheid en armoede in het Brussels Gewest

Nadere informatie

Kinderarmoede in het Brussels Gewest

Kinderarmoede in het Brussels Gewest OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL Senaat hoorzitting 11 mei 2015 Kinderarmoede in het Brussels Gewest www.observatbru.be DIMENSIES VAN ARMOEDE

Nadere informatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie

Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie DEEL ARMOEDEBESTRIJDING Actieplan 1 Informatie- en preventiebeleid naar de Zeelse bevolking toe op het vlak van o.m. (kinder)armoede, gezondheid, participatie Actie 1 : Het OCMW zorgt er, zelfstandig of

Nadere informatie

OVERDRACHT WERKLOOSHEID OCMW: MONITORING 1 STE SEMESTER 2015

OVERDRACHT WERKLOOSHEID OCMW: MONITORING 1 STE SEMESTER 2015 Association de la Ville et des Communes de la Région de Bruxelles-Capitale Section CPAS Vereniging van de Stad en de Gemeenten van het Brussels Hoofdstedelijk Gewest Afdeling OCMW C O N F E R E N C E D

Nadere informatie

Iedereen beschermd tegen armoede?

Iedereen beschermd tegen armoede? Iedereen beschermd tegen armoede? Sociaal onrecht treft 1 op 7 mensen in ons land Campagne 2014 Iedereen beschermd tegen armoede? België is een welvaartsstaat, Brussel is de hoofdstad van Europa en Vlaanderen

Nadere informatie

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES

«WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES «WELZIJNSBAROMETER 2010» SAMENVATTING EN CONCLUSIES Brussel wordt gekenmerkt door een grote concentratie van armoede in de dichtbevolkte buurten van de arme sikkel in het centrum van de stad, met name

Nadere informatie

Welzijnsbarometer 2015

Welzijnsbarometer 2015 OBSERVATOIRE DE LA SANTÉ ET DU SOCIAL BRUXELLES OBSERVATORIUM VOOR GEZONDHEID EN WELZIJN BRUSSEL "Cultuur aan de macht" de sociale rol van cultuur en kunst 26 november 2015 Welzijnsbarometer 2015 Marion

Nadere informatie

SPECIFIEKE OMGEVINGSANALYSE VOOR HET TRANSVERSALE THEMA ARMOEDE TASK FORCE BRUSSEL, 2011

SPECIFIEKE OMGEVINGSANALYSE VOOR HET TRANSVERSALE THEMA ARMOEDE TASK FORCE BRUSSEL, 2011 SPECIFIEKE OMGEVINGSANALYSE VOOR HET TRANSVERSALE THEMA ARMOEDE TASK FORCE BRUSSEL, 2011 1. Armoede 1.1. Demografische schets De economische rijkdom van het Brusselse Hoofdstedelijke Gewest 1 is geografisch

Nadere informatie

De collectieve schuldenregeling in de praktijk

De collectieve schuldenregeling in de praktijk De collectieve schuldenregeling in de praktijk De collectieve schuldenregeling is een gerechtelijke procedure die u in staat stelt om uw schulden te betalen en tegelijkertijd waarborgt dat u een menswaardig

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen

VLAAMS PARLEMENT VOORSTEL VAN RESOLUTIE. van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen Stuk 2223 (2003-2004) Nr. 1 VLAAMS PARLEMENT Zitting 2003-2004 5 maart 2004 VOORSTEL VAN RESOLUTIE van mevrouw Ria Van Den Heuvel en de heren Jan Roegiers, Carlo Daelman en Koen Helsen betreffende een

Nadere informatie

Materiële hulp voor kinderen die illegaal verblijven

Materiële hulp voor kinderen die illegaal verblijven Versie nr: 1 Laatste wijziging: 12-06-2007 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Waartoe dient deze fiche? 3) Wat verstaan we onder materiële hulp aan kinderen die illegaal in België verblijven? 4) Wat omvat

Nadere informatie

De energiedimensie in het werk van het Netwerk Wonen BRUFoDébat 19/06/2014. Henry Devondel Cleo Swinnen

De energiedimensie in het werk van het Netwerk Wonen BRUFoDébat 19/06/2014. Henry Devondel Cleo Swinnen De energiedimensie in het werk van het Netwerk Wonen BRUFoDébat 19/06/2014 Henry Devondel Cleo Swinnen INHOUD [1] Historiek van het Netwerk Wonen [2] Huidige samenstelling [3] Belangrijkste activiteiten

Nadere informatie

Sociale rechten en handicap POSITIENOTA

Sociale rechten en handicap POSITIENOTA Sociale rechten en handicap POSITIENOTA FEBRUARI 2015 1. INLEIDING Onder sociale rechten verstaan wij rechten die toegekend worden door het socialezekerheidssysteem, zoals de geneeskundige verzorging,

Nadere informatie

Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap

Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap Toerisme voor iedereen in Picardië: het label Tourisme et Handicap I. Inventaris, context en achtergrond Vrij op vakantie kunnen gaan en sport en recreatie bedrijven is een zeer belangrijke factor voor

Nadere informatie

Steun bij de samenstelling van een huurwaarborg

Steun bij de samenstelling van een huurwaarborg Versie nr: 1 Laatste wijziging: 15-02-2008 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Wat is een huurwaarborg? 3) Is het verplicht van een huurwaarborg samen te stellen? 4) Is de huurwaarborg eigendom van de eigenaar?

Nadere informatie

INFORMATIEBROCHURE BINNENLANDSE

INFORMATIEBROCHURE BINNENLANDSE INFORMATIEBROCHURE BINNENLANDSE A D O P T I E 1 INLEIDING Wie in zijn praktijk geconfronteerd wordt met een vrouw die ongewenst zwanger is en overweegt haar kind af te staan voor adoptie vindt in deze

Nadere informatie

A001. Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap

A001. Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap A001 Vlaams Fonds voor Sociale Integratie van Personen met een Handicap Provinciale afdeling VF Vak bestemd voor de administratie Toegekend dossiernummer AANVRAAG OM INSCHRIJVING EN BIJSTAND PERSOON VOOR

Nadere informatie

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting

Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Steunpunt tot bestrijding van armoede, bestaansonzekerheid en sociale uitsluiting Feiten en cijfers Van hoeveel mensen is de energie geheel of gedeeltelijk afgesloten? Aangezien de drie gewesten niet dezelfde

Nadere informatie

De verwarmingstoelage

De verwarmingstoelage Versie nr: 1 Laatste wijziging: 04-02-2009 1) Waartoe dient deze fiche? 2) Wat is dat een verwarmingstoelage? 3) Wordt elke brandstof in aanmerking genomen voor de toekenning van de verwarmingstoelage?

Nadere informatie

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg»

Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» Verantwoordelijke uitgever : Philippe Pivin, Belgische Onafhankelijkheidslaan 72-1081 Koekelberg. «Historisch Koekelberg» «Historisch Koekelberg» in enkele cijfers Gewestelijke toelage : 11.000.000 Federale

Nadere informatie

Groepswonen ALLEEN, MAAR TOCH SAMEN

Groepswonen ALLEEN, MAAR TOCH SAMEN Groepswonen ALLEEN, MAAR TOCH SAMEN Groepswonen? 1/5 ouderen leeft in eenzaamheid Senioren op kot haalt de ouderen uit hun isolement. Een solide brug tussen thuis en een woonzorgcentrum De stap van thuis

Nadere informatie

Dringende Medische Hulpverlening

Dringende Medische Hulpverlening Versie nr: 1 Laatste wijziging: 30-06-2007 1. Waartoe dient deze fiche? 2. Wat is dringende medische hulp? 3. Wie heeft recht op dringende medische hulp? 4. Aan welke voorwaarden moet ik voldoen om aanspraak

Nadere informatie

Toelichtingen bij de uitbreiding van de maatregel tot de toekenning van een installatiepremie aan personen die hun hoedanigheid van dakloze verliezen

Toelichtingen bij de uitbreiding van de maatregel tot de toekenning van een installatiepremie aan personen die hun hoedanigheid van dakloze verliezen Vragen naar: petr romelart E-mail: petra.romelart@mi-is.be Toelichtingen bij de uitbreiding van de maatregel tot de toekenning van een installatiepremie aan personen die hun hoedanigheid van dakloze verliezen

Nadere informatie

SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM)

SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM) SVK s SHM s Sociaal Huisvestingsmaatschappij (SHM) -Bouwen woningen -Langlopend contract -Bij inschrijving onderaan de lijst -Huurprijs gekoppeld aan inkomen 2 SVK s SHM s Sociaal Verhuurkantoor -Huurt

Nadere informatie

Netwerkdag Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Erkende vluchtelingen en huisvesting

Netwerkdag Vluchtelingenwerk Vlaanderen. Erkende vluchtelingen en huisvesting Netwerkdag Vluchtelingenwerk Vlaanderen Erkende vluchtelingen en huisvesting Inhoud VVSG? Rol en opdracht OCMW Huurwaarborg Wie is dakloos? Installatiepremie Referentieadres Leefloon Vrijwilligers 2 -

Nadere informatie

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012)

Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) Hoge Raad voor Vrijwilligers over het EYAA 2012 (European Year of Active Ageing 2012) De Hoge Raad voor Vrijwilligers (HRV) kijkt relatief tevreden terug op 2011, het Europees Jaar voor het Vrijwilligerswerk.

Nadere informatie

Aanvraag van subsidies voor projecten toegankelijkheid sport en jeugdwerk voor kinderen in armoede - 2016

Aanvraag van subsidies voor projecten toegankelijkheid sport en jeugdwerk voor kinderen in armoede - 2016 Aanvraag van subsidies voor projecten toegankelijkheid sport en jeugdwerk voor kinderen in armoede - 2016 /////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////////

Nadere informatie

Versie mei 2015 Sociaal onderzoek WEGWIJS IN. het sociaal onderzoek van het OCMW

Versie mei 2015 Sociaal onderzoek WEGWIJS IN. het sociaal onderzoek van het OCMW Versie mei 2015 Sociaal onderzoek WEGWIJS IN het sociaal onderzoek van het OCMW WEGWIJS IN HET SOCIAAL ONDERZOEK in negen stappen... Wat is het sociaal onderzoek? Waarom het sociaal onderzoek? Wie voert

Nadere informatie

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk

Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Een boog van solidariteit: vrijwilligerswerk Inleiding De tekst die voor jou ligt, verduidelijkt onze visie bij het organiseren van vrijwilligerswerk in het buitenland. We sturen je niet zo maar naar het

Nadere informatie

BULLETIN VAN MONDELINGE VRAGEN EN ANTWOORDEN VRAGENUURTJE VAN JULI 2014. 2014/016 Stand van zaken projecten kwalitatief en betaalbaar wonen 07/2014

BULLETIN VAN MONDELINGE VRAGEN EN ANTWOORDEN VRAGENUURTJE VAN JULI 2014. 2014/016 Stand van zaken projecten kwalitatief en betaalbaar wonen 07/2014 BULLETIN 7 VAN MONDELINGE VRAGEN EN ANTWOORDEN VRAGENUURTJE VAN JULI 2014 2014/016 Stand van zaken projecten kwalitatief en betaalbaar wonen 07/2014 2014/016 Stand van zaken projecten kwalitatief en betaalbaar

Nadere informatie

Interlandelijke adoptie

Interlandelijke adoptie Interlandelijke adoptie Inleiding U hebt beslist om een kind uit het buitenland te adopteren. U vraagt zich ongetwijfeld af tot wie u zich moet richten, welke procedures u moet volgen of welke gevolgen

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kinrooi Breeërsesteenweg 146 Postcode en plaats Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Kinrooi/W65B-SFGE/2016 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag

Nadere informatie

Housing First. Housing First juli 2013 Pag. 1 van 5. Wat is Housing First?

Housing First. Housing First juli 2013 Pag. 1 van 5. Wat is Housing First? Housing First Wat is Housing First? Het aanbieden van een individuele woonst én langdurige begeleiding aan mensen die chronisch dakloos zijn en kampen met een verslavings en/of psychiatrische problematiek.

Nadere informatie

A001. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH)

A001. Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) A001 Vlaams Agentschap voor Personen met een Handicap (VAPH) Provinciale afdeling Vak bestemd voor de administratie Toegekend dossiernummer AANVRAAG OM INSCHRIJVING EN BIJSTAND PERSOON VOOR WIE DE AANVRAAG

Nadere informatie

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter,

Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag. Geachte Voorzitter, Aan de Voorzitter van het OCMW van Kalmthout Heuvel 39 2920 Kalmthout Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI KALMTHOUT/RMIB-STOF/2015 2 Betreft: Geïntegreerd inspectieverslag Geachte

Nadere informatie

Aanvraagformulier voor financiële steun

Aanvraagformulier voor financiële steun 1) Regels en algemene criteria Aanvraagformulier voor financiële steun De aanvraag kan pas ingediend worden nadat alle andere mogelijke officiële of privé-instanties gecontacteerd werden (mutualiteit,

Nadere informatie

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België?

4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? 4. Wat zijn de rechten en plichten van een asielzoeker in België? Sinds 12 januari 2007 is in België de 'opvangwet' van kracht. Dit is een bundel van bepalingen die de asielopvang regelen. De opvangwet

Nadere informatie

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en

ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en ernationale - Advocaten gespecialiseerd in sociaal recht - Dis Individueel arbeidsrecht - Collectieve arbeidsrelaties - Alternatief loon en fiscaliteit - Herstructureringen en overgang van ondernemingen

Nadere informatie

3 ministers : de Leden van het Verenigd College, bevoegd voor het beleid inzake Bijstand aan personen;

3 ministers : de Leden van het Verenigd College, bevoegd voor het beleid inzake Bijstand aan personen; 15 OKTOBER 1998. Besluit van het Verenigd College betreffende de erkenning, de opleiding van het personeel en de kostprijs van de bemiddeling van de instellingen voor schuldbemiddeling. HOOFDSTUK I. -

Nadere informatie

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak

Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Integrale Jeugdhulpverlening: een nieuw plan in de maak Document opgesteld door: vzw de Keeting vzw Recht-Op Kroonstraat 64/66 Lange Lobroekstraat 34 2800 Mechelen 2060 Antwerpen email: info@dekeeting.be

Nadere informatie

DEELNAME AAN NATIONALE RADEN EN COMITÉS

DEELNAME AAN NATIONALE RADEN EN COMITÉS O6 DEELNAME AAN NATIONALE RADEN EN COMITÉS 6.1. Nationale Hoge Raad voor personen met een handicap De Nationale Hoge Raad voor personen met een handicap (NHRPH) onderzoekt dossiers die te maken hebben

Nadere informatie

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014

Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Onderwijs en OCMW: pleidooi voor meer samenwerking! Lege brooddozen op school symposium 14 oktober 2014 Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners

Nadere informatie

Achtergrondcijfers WELZIJNSZORG VZW HUIDEVETTERSSTRAAT 165 1000 BRUSSEL 02 502 55 75 WWW.WELZIJNSZORG.BE INFO@WELZIJNSZORG.BE

Achtergrondcijfers WELZIJNSZORG VZW HUIDEVETTERSSTRAAT 165 1000 BRUSSEL 02 502 55 75 WWW.WELZIJNSZORG.BE INFO@WELZIJNSZORG.BE Achtergrondcijfers WELZIJNSZORG VZW HUIDEVETTERSSTRAAT 165 1000 BRUSSEL 02 502 55 75 WWW.WELZIJNSZORG.BE INFO@WELZIJNSZORG.BE NATIONAAL SECRETARIAAT Huidevettersstraat 165 1000 Brussel T 02 502 55 75 F

Nadere informatie

FORMULIER VOOR DE AANVRAAG VAN HET STATUUT VAN BESCHERMDE AFNEMER

FORMULIER VOOR DE AANVRAAG VAN HET STATUUT VAN BESCHERMDE AFNEMER FORMULIER VOOR DE AANVRAAG VAN HET STATUUT VAN BESCHERMDE AFNEMER Het ingevulde en door alle meerderjarige personen ongetekende formulier te verzenden, samen met de bijlagen (zie pagina 4) naar het volgende

Nadere informatie

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin

Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin Verdere evolutie van de geharmoniseerde werkloosheid in ruime zin ruime zin in België, Duitsland, Frankrijk en Nederland in 2014 Directie Statistieken, Begroting en Studies stat@rva.be Inhoudstafel: 1

Nadere informatie

Context en Geschiedenis van de oprichting van het Réseau de Vigilance Énergie

Context en Geschiedenis van de oprichting van het Réseau de Vigilance Énergie Réseau de Vigilance Gaz Electricité c/ mcrenson@ssq-wmw.be Context en Geschiedenis van de oprichting van het Réseau de Vigilance Énergie De effectieve oprichting van het waakzaamheidsnetwerk in het Brusselse

Nadere informatie

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk

DECREET. betreffende het algemeen welzijnswerk VLAAMS PARLEMENT DECREET betreffende het algemeen welzijnswerk HOOFDSTUK I Algemene bepalingen Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschapsaangelegenheid. Artikel 2 In dit decreet wordt verstaan onder

Nadere informatie

FINANCIEEL REFERENTIEKADER: BEHANDELING VAN LEEFLOONDOSSIERS

FINANCIEEL REFERENTIEKADER: BEHANDELING VAN LEEFLOONDOSSIERS FINANCIEEL REFERENTIEKADER: BEHANDELING VAN LEEFLOONDOSSIERS INLEIDING Onderstaande tekst betreft het beleid met voorwaarden omtrent de toekenning van recht op maatschappelijke integratie (leefloon). Hierbij

Nadere informatie

WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING

WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING WONINGFONDS VAN HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST MEMORANDUM - SAMENVATTING Mevrouw Meneer Binnen het Brussels Hoofdstedelijk Gewest wordt de toegang tot huisvesting steeds moeilijker. Het Woningfonds

Nadere informatie

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen

Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Maatschappelijke uitdagingen voor brede scholen Inspiratiedag Brede School - 29 april 2014 - BRONKS Programma armoedebestrijding cijfers Armoede in Kortrijk In Kortrijk leven in 2011 11.227 inwoners in

Nadere informatie

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013

PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 PERSBERICHT Brussel, 20 december 2013 Werkgelegenheid stabiel, werkloosheid opnieuw in stijgende lijn Arbeidsmarktcijfers derde kwartaal 2013 Na het licht herstel van de arbeidsmarkt in het tweede kwartaal

Nadere informatie

Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel. ChanceArt 10 december 2009

Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel. ChanceArt 10 december 2009 Cijfers en wegwijzers Armoede in Vlaanderen en Brussel ChanceArt 10 december 2009 Inhoud 1. De naakte cijfers 2. Decenniumdoelstellingen 3. Armoedebarometers 4. Armoede en cultuurparticipatie 5. Pleidooi

Nadere informatie

Kerkelijk initiatief voor sociale huisvesting in Brussel

Kerkelijk initiatief voor sociale huisvesting in Brussel Kerkelijk initiatief voor sociale huisvesting in Brussel Herman COSIJNS, Adjunct van Mgr De Kesel INLEIDING De problematiek van de sociale huisvesting enerzijds en de wens van de Kerk om mee te werken

Nadere informatie

JAAROVERZICHT STICHTING VRIENDEN VAN VLUCHTELINGENWERK RIJSWIJK, NOODFONDS 2010 2011

JAAROVERZICHT STICHTING VRIENDEN VAN VLUCHTELINGENWERK RIJSWIJK, NOODFONDS 2010 2011 JAAROVERZICHT STICHTING VRIENDEN VAN VLUCHTELINGENWERK RIJSWIJK, NOODFONDS 2010 2011 Inleiding VluchtelingenWerk Rijswijk beheert al sinds jaren een Noodfonds, gevoed door donateurs (particulieren, bedrijven

Nadere informatie

Charter collectieve rechten en plichten

Charter collectieve rechten en plichten Charter collectieve rechten en plichten Van Begeleid Wonen Zennestreek vzw het voor Personen met een ( VAPH) (erkenningsnummer 409200333) Ons adres: In dit charter leggen we duidelijk uit hoe we werken

Nadere informatie

Projectoproep 2015 Federaal Grootstedenbeleid "Familie in armoede in de stad" *** Reglement

Projectoproep 2015 Federaal Grootstedenbeleid Familie in armoede in de stad *** Reglement Projectoproep 2015 Federaal Grootstedenbeleid "Familie in armoede in de stad" *** Reglement Hoofdstuk 1: Doel van het reglement Artikel 1 Dit reglement bepaalt de doelstelling, de deelnemingsvoorwaarden,

Nadere informatie

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement

Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen. volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Aandeel van de gerechtigden op wachten overbruggingsuitkeringen in de volledige werkloosheid - analyse volgens arrondissement Inleiding In ons recent onderzoek betreffende de gerechtigden op wacht- en

Nadere informatie

1. Situering. Hierbij worden volgende voorwaarden opgelegd:

1. Situering. Hierbij worden volgende voorwaarden opgelegd: Vlaamse Woonraad Koning Albert II-laan 19 bus 23 1210 Brussel vlaamse.woonraad@rwo.vlaanderen.be www.vlaamsewoonraad.be Advies 2015/08 datum 9 oktober 2015 bestemmeling kopie onderwerp Mevrouw Liesbeth

Nadere informatie

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010.

ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010. ADVIES UITGEBRACHT DOOR DE ECONOMISCHE EN SOCIALE RAAD VOOR HET BRUSSELS HOOFDSTEDELIJK GEWEST TIJDENS ZIJN ZITTING VAN 16 DECEMBER 2010 inzake het ontwerp van besluit van de Brusselse Hoofdstedelijke

Nadere informatie

De Sociale plattegrond

De Sociale plattegrond De Sociale plattegrond Sector: OCMW Spreker: Marianne Van Der Biest (OCMW Herzele) Wat is het OCMW? OCMW = Openbaar centrum voor maatschappelijk welzijn. OCMW = publieke instelling Welzijn = meer dan armoedebestrijding

Nadere informatie

FEDERALE PRIJS ARMOEDEBESTRIJDING 2010 *** Reglement

FEDERALE PRIJS ARMOEDEBESTRIJDING 2010 *** Reglement FEDERALE PRIJS ARMOEDEBESTRIJDING 2010 *** Reglement Hoofdstuk 1: voorwerp van het reglement Artikel 1 Dit reglement bepaalt het doel, de deelnemingsvoorwaarden, de selectieprocedure en de toekenningcriteria

Nadere informatie

Wetenschappelijke studie geeft zicht op de leefomstandigheden van daklozen en mensen zonder papieren

Wetenschappelijke studie geeft zicht op de leefomstandigheden van daklozen en mensen zonder papieren Kabinet van Staatssecretaris voor Maatschappelijke Integratie en Armoedebestrijding Philippe COURARD Kabinet van Minister van KMO'S, Zelfstandigen, Landbouw en Wetenschapsbeleid Sabine LARUELLE Persbericht

Nadere informatie

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be.

Indien u vragen hebt over deze controle, kunt u contact opnemen met uw inspecteur via mi.inspect_office@mi-is.be. Aan de Voorzitter van het OCMW van Knokke-Heist Kraaiennestplein 1 bus 2 8300 Knokke-Heist Geïntegreerd inspectieverslag POD MI Inspectiedienst POD MI Aantal 2 OCMW / RMIB-SFGE / 2015 Betreft: Geïntegreerd

Nadere informatie

1. Het adres van inschrijving in de bevolkingsregisters van een niet-ontvoogde minderjarige:

1. Het adres van inschrijving in de bevolkingsregisters van een niet-ontvoogde minderjarige: Algemene Onderrichtingen van 7 oktober 1992 betreffende het houden van de bevolkingsregisters (gecoördineerde versie van 27 april 2007), deel I, nr. 68: 68. De inschrijving van niet-ontvoogde minderjarigen:

Nadere informatie

1. De partnerrelatie. 1.1 Een relatie in evolutie

1. De partnerrelatie. 1.1 Een relatie in evolutie Mensen zijn sociale wezens. De meeste mensen hebben behoefte aan contact en aan samenleven met anderen. Zowel gezins- en familieleden als vrienden zijn waardevolle schakels in uw sociale netwerk. Dat netwerk

Nadere informatie

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014

Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Ontwikkelprogramma armoede gemeente Leeuwarden 2014 Inleiding Uit onze gemeentelijke armoedemonitor 1 blijkt dat Leeuwarden een stad is met een relatief groot armoedeprobleem. Een probleem dat nog steeds

Nadere informatie

armoedebarometer De interfederale Sociale Zekerheid Federale Overheidsdienst DE STAATSSECRETARIS VOOR MAATSCHAPPELIJKE

armoedebarometer De interfederale Sociale Zekerheid Federale Overheidsdienst DE STAATSSECRETARIS VOOR MAATSCHAPPELIJKE DE STAATSSECRETARIS VOOR MAATSCHAPPELIJKE INTEGRATIE EN ARMOEDEBESTRIJDING LE SECRETAIRE D ÉTAT À L INTÉGRATION SOCIALE ET À LA LUTTE CONTRE LA PAUVRETÉ Federale Overheidsdienst Sociale Zekerheid ALGEMENE

Nadere informatie

PROGRAMMA 2015 VOOR DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN. DE OCMW S ALS PARTNERS BIJ DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN: FAQ

PROGRAMMA 2015 VOOR DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN. DE OCMW S ALS PARTNERS BIJ DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN: FAQ PROGRAMMA 2015 VOOR DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN. DE OCMW S ALS PARTNERS BIJ DE HERVESTIGING VAN VLUCHTELINGEN: FAQ Vragen Antwoorden Statuut van de begunstigden Wat is het statuut van de personen

Nadere informatie

A D V I E S Nr. 1.876 ------------------------------ Zitting van dinsdag 26 november 2013 --------------------------------------------------

A D V I E S Nr. 1.876 ------------------------------ Zitting van dinsdag 26 november 2013 -------------------------------------------------- A D V I E S Nr. 1.876 ------------------------------ Zitting van dinsdag 26 november 2013 -------------------------------------------------- Voorontwerp van wet Mantelzorgers x x x 2.653-1 Blijde Inkomstlaan,

Nadere informatie

LID WORDEN VAN DE KINDERRECHTENCOALITIE 1

LID WORDEN VAN DE KINDERRECHTENCOALITIE 1 LID WORDEN VAN DE KINDERRECHTENCOALITIE 1 INHOUD 1. Wat is de kinderrechtencoalitie? 2. Wederzijdse verwachtingen Kinderrechtencoalitie - leden 2.1 Aanbod aan de leden 2.2. Verwachtingen t.a.v. de leden

Nadere informatie

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling

WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW. Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling WEGWIJS IN DE BUDGET- EN SCHULDHULPVERLENING VAN OCMW EN CAW Eenmalige bemiddeling Budgetbegeleiding Budgetbeheer Collectieve Schuldenregeling INLEIDING ONZE KIJK OP HULP In deze brochure vind je informatie

Nadere informatie

Drs. Joyce Langenacker wethouder Werk, Economische Zaken, Sociale Zaken (Participatiewet), Wonen, Coördinatie Sociaal Domein

Drs. Joyce Langenacker wethouder Werk, Economische Zaken, Sociale Zaken (Participatiewet), Wonen, Coördinatie Sociaal Domein Gemeente Haarlem Drs. Joyce Langenacker wethouder Werk, Economische Zaken, Sociale Zaken (Participatiewet), Wonen, Coördinatie Sociaal Domein Retouradres Postbus 511 2003 PB Haarlem Aan de leden van de

Nadere informatie

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996

Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Meeruitgaven in 2005 t.o.v. 1996 voor vrouwelijke 60-plussers als gevolg van de pensioenhervorming in 1996 Inleiding Bij de pensioenhervorming van 1996 werd besloten de pensioenleeftijd van vrouwen in

Nadere informatie

Fonds Huruma 2013-2015. www.kbs-frb.be/huruma.htm. Steunen van solidariteitsinitiatieven voor de meest kwetsbaren in België en Afrika

Fonds Huruma 2013-2015. www.kbs-frb.be/huruma.htm. Steunen van solidariteitsinitiatieven voor de meest kwetsbaren in België en Afrika Fonds Huruma Steunen van solidariteitsinitiatieven voor de meest kwetsbaren in België en Afrika Ondersteunde projecten 2013-2015 www.kbs-frb.be/huruma.htm Het Fonds Huruma Steun aan solidariteitsinitiatieven

Nadere informatie

De private partner: de CVBA SO EMMA

De private partner: de CVBA SO EMMA PERSMEDEDELING Een eerste publiek-privaat partnerschap in het kader van het Gewestelijk Huisvestingsplan maakt de creatie mogelijk van 15 woningen met een gemeenschappelijke zone en een centrum voor dagontmoetingen

Nadere informatie

Gerechtelijke jeugdhulp, ervaringen en vragen van ouders. oudergroep Gent maart 2007

Gerechtelijke jeugdhulp, ervaringen en vragen van ouders. oudergroep Gent maart 2007 1 Vzw Roppov Martelaarslaan 212 9000 Gent tel 09/224.09.15 fax 09/233.35.89 e-mail info@roppov.be web www.roppov.be Gerechtelijke jeugdhulp, ervaringen en vragen van ouders. oudergroep Gent maart 2007

Nadere informatie

OCMW DENTERGEM KASTEELDREEF 1 8720 DENTERGEM INTERN HUURREGLEMENT DEEL 2 : VOOR DE HUURDERS

OCMW DENTERGEM KASTEELDREEF 1 8720 DENTERGEM INTERN HUURREGLEMENT DEEL 2 : VOOR DE HUURDERS OCMW DENTERGEM KASTEELDREEF 1 8720 DENTERGEM INTERN HUURREGLEMENT DEEL 2 : VOOR DE HUURDERS KADER EN RANDVOORWAARDEN: Dit document is een deel van het intern huurreglement van OCMW Dentergem, Kasteeldreef

Nadere informatie

Standpunt ONDERHOUDSPLICHT

Standpunt ONDERHOUDSPLICHT Standpunt ONDERHOUDSPLICHT 1. De huidige wetgeving voldoet niet - De gemeenteraad kan autonoom beslissen om de onderhoudsplicht niet toe te passen. In een 20-tal gemeentes is dit het geval. Dit schept

Nadere informatie

DOEL De dienst gezinszorg biedt hulp in het huishouden op het ogenblik dat het gezin / de bejaarde hiervoor niet meer kan instaan.

DOEL De dienst gezinszorg biedt hulp in het huishouden op het ogenblik dat het gezin / de bejaarde hiervoor niet meer kan instaan. WAT IS DE DIENST VOOR GEZINSZORG? DOEL De dienst gezinszorg biedt hulp in het huishouden op het ogenblik dat het gezin / de bejaarde hiervoor niet meer kan instaan. De dienst gezinszorg streeft ernaar

Nadere informatie

GEMEENTE KALMTHOUT. Toewijzingsreglement voor sociale huurwoningen. Goedgekeurd door de minister op 14 november 2012

GEMEENTE KALMTHOUT. Toewijzingsreglement voor sociale huurwoningen. Goedgekeurd door de minister op 14 november 2012 GEMEENTE KALMTHOUT Toewijzingsreglement voor sociale huurwoningen Goedgekeurd door de minister op 14 november 2012 INHOUD 1. SITUERING... 1 1.1 Wettelijk kader... 1 1.1.1 Standaardregime... 1 1.1.2 Eigen

Nadere informatie

VLAAMS PARLEMENT DECREET. houdende oprichting van een Kinderrechtencommissariaat. van Kinderrechtencommissaris. Artikel 1

VLAAMS PARLEMENT DECREET. houdende oprichting van een Kinderrechtencommissariaat. van Kinderrechtencommissaris. Artikel 1 VLAAMS PARLEMENT DECREET houdende oprichting van een Kinderrechtencommissariaat en instelling van het ambt van Kinderrechtencommissaris Artikel 1 Dit decreet regelt een gemeenschaps- en gewestaangelegenheid.

Nadere informatie