Logistiek circus de Vierdaagse van Nijmegen

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Logistiek circus de Vierdaagse van Nijmegen"

Transcriptie

1 TIJDSCHRIFT VAN HET NEDERLANDSE RODE KRUIS jonge vrijwilligers in Syrië HET RODE KRUIS IS MIJN REDDENDE ENGEL Grace vond haar kinderen terug dankzij Tracing Logistiek circus de Vierdaagse van Nijmegen IK BEN GEVOELIGER GEWORDEN hulpverleners na de ramp

2 Wij zijn Electrabel. En wij willen dat jij ons de allerbeste energieleverancier van Nederland gaat vinden. Hoe we dat doen? Door producten en diensten te leveren die voor jou relevant zijn. Want we beseffen ons maar al te goed dat geen huishouden hetzelfde is. Of je nu woont in een vrijstaand huis of appartement, wij helpen je bij het maken van de beste keuzes rondom jouw energieverbruik. Weten wat we voor jou kunnen betekenen? Ga naar electrabel.nl Wat vind ik nu in mijn brievenbus? vraagt u zich misschien af. Dit is de. Een bijzonder magazine voor bijzondere mensen. Mensen die het Rode Kruis een warm hart toedragen en die zich vol passie inzetten voor onze hulpverlening. Mensen zoals u. 8 mei was de 186e geboortedag van de oprichter van het Rode Kruis, Henry Dunant. Het leed van de duizenden gewonden op het slagveld bij Solferino inspireerde hem tot de vorming van wat de grootste humanitaire hulporganisatie ter wereld zou worden. Wereldwijd staat zijn naam voor menslievende en onpartijdige hulp aan mensen in nood. De belicht een breed scala van die hulp. Van noodhulp bij rampen tot opsporing van familieleden, en van EHBO tot zorg voor ernstig zieke kinderen in onze Mappa Mondo huizen. We zetten ook de mensen achter die hulp in het zonnetje. Rode Kruisers in Nederland, op de Antillen en elders in de wereld. Mensen met een passie voor hulpverlening en soms voor elkaar, zoals het artikel over Rode Kruis liefdes laat zien. Vrijwilligers ook, die niet alleen hun hart en ziel geven, maar in het uiterste geval hun leven. Een hommage aan onze gevallen collega s in Syrië mag daarom niet ontbreken. Wie door dit magazine bladert, krijgt een beeld van een organisatie die volop in beweging is. Met nieuwe activiteiten zoals Betrokken Buur, een project dat hele wijken zelfredzamer maakt, en een visie op hoe onze noodhulp in 2025 zal aansluiten bij de technologische ontwikkelingen. Meebewegen met de behoeften van de maatschappij is iets wat het Rode Kruis altijd al typeerde, blijkt in Innovatief sinds Deze speciale uitgave was niet mogelijk geweest zonder de steun van onze adverteerders, corporate partners en de Nationale Postcode Loterij. Ik ben hen zeer dankbaar voor hun bijdrage aan de totstandkoming van dit magazine. Een glossy magazine voor een bescheiden club, zo zou ik de typeren. We hebben ons best gedaan onze mooie en veelzijdige organisatie recht te doen. Oordeel zelf of we daarin geslaagd zijn. Veel leesplezier gewenst! Hartelijke groeten, Inge Brakman Voorzitter van het Nederlandse Rode Kruis Altijd energie voor jou 3

3 Geheim van de eeuwige jeugd 52 Masooma bespreekt jongerenbeleid Gevallen helden 56 Elke minuut kan je laatste zijn 60 Jonge vrijwilligers in Syrië 52 Logistiek circus 62 De Vierdaagse van Nijmegen OP DE COVER 10 Daily Coie (31), coach persoonlijke ontwikkeling Vrijwilligerswerk: Trainer Sterk door je Netwerk en matchmaker bij afdeling Amsterdam 10 We zijn een echt team Rode Kruis-liefdes 14 Tracing Grace vond haar kinderen terug dankzij het Rode Kruis Onze districten 20 Smaakmakers? Naomi kookt met een voedselpakket 22 Ook hier Voedselhulp in Nederland 24 Een dag bij Mappa Mondo Gijs de Vries over Hoop, Hulp, Hartstocht 28 3FM Serious Request Hier en daar 32 Wat je moet weten over Humanitair Oorlogsrecht Matchmaker Voor het Rode Kruis maatjesproject Samen in Amsterdam koppel ik deelnemers aan vrijwilligers. Dat kan zijn voor vriendschappelijk contact, om te werken aan versterking van het sociale netwerk van de deelnemer, of een combinaie van beide. 34 Ter land, ter zee en in de lucht Onze vervoersmiddelen 35 Feiten en cijfers 36 In je DNA Drie generaties Rode Kruis Vrijwilligerswerk Het is ontzetend dankbaar werk, want ieder mens heet een uniek verhaal! En in contact zijn met anderen vind ik het mooiste wat er is. Fotoshoot Leuk! Vooraf vond ik het heel spannend. Ik heb ervaren dat het best hard werken is. Chapeau voor modellen, die dit als vak hebben. En de Rode Kruis-oorbellen, die ik aan de shoot heb overgehouden, draag ik bij mijn rode jurk. Evenementenhulp bij carnaval 9 Fabels en feiten over EHBO Waarom Rode Kruis? Op zoek naar vacatures voor vrijwilligerswerk kwam ik erachter dat het Rode Kruis veel meer doet dan ik wist. Toen leerde ik ook de grondbeginselen kennen. Die matchen enorm met mijn eigen waarden. In het bijzonder onparijdigheid: het maakt niet uit wie je bent of wat je doet, als je in nood bent dan helpen we je. Sterk door je Netwerk In de training Sterk door je Netwerk gaat het erom: wie kunnen mensen benaderen als ze in een noodsituaie terecht komen en wat kunnen ze zelf doen? Als trainer simuleer je dat mensen nadenken over noodsituaies. Je helpt hen om hun netwerk in kaart te brengen en hun communicaieve en sociale vaardigheden te versterken. We oefenen bijvoorbeeld met deelnemers hoe ze hulp kunnen vragen. Voor sommige mensen is dit een enorme drempel, omdat ze niemand tot last willen zijn. Maar ijdens een noodsituaie, klein of groot, kan het zijn dat je om hulp móet vragen. 6 Veertienjarige comazuiper Ik ben gevoeliger geworden Hulpverleners na de ramp 48 Oranje en het Rode Kruis 50 Prinses Margriet over het Rode Kruis-virus 60 Elders in de wereld Internationale inspiratie 64 Die snor staat iedereen Op de foto als Henry 68 Wolven en menscheneters 72 Verpleegster Johanna ging in 1922 naar Rusland Eerste Hulp bij Collecte 76 Ooggetuige Merlijn was in de Filipijnen 78 Een dag bij oefening Bevolkingszorg 80 Rode Kruiswoordpuzzel Doe mee en win! Veel gestelde vragen en hun antwoorden 83 Superburen in Zeeland en Utrecht 84 5 Dure grap Verkeerd embleemgebruik 86 Aan het werk Rode Kruisers en hun baan 88 Het gesprek Grenzen aan onze hulpverlening 90 Don t call us we ll call you De Telefooncirkel in Zeist 94 Een dag bij Rode Kruis Aruba 96 Eindelijk vrije tijd Boeken, ilms, tentoonstellingen Geen science iction Hulpverlening in Sociaal Huisbezoek toen, nu en straks in Culemborg jaar Rode Kruis-onderscheidingen 106 Gasten gezocht voor Bijzondere Vakanties 109 Ik evacueer en ik neem mee Ver van ons bed? 110 Innovatief sinds Van moedermelkcentrale tot redhonden 106 Colofon

4 Evenementenhulpverlening tijdens carnaval in Roermond De grote hoeveelheid alcohol is het verschil tussen carnaval en veel andere evenementen. Daarom is dat voor ons een aandachtspunt, zegt Mariël van den Heuvel (50). Zij is inzetleider van het Rode Kruis bij een jaarlijks terugkerend carnavalsevenement in Roermond: Sjtasie Festasie. Bijna tweeëntwinigduizend mensen komen op zaterdag 1 maart bijeen op het Staionsplein om te hossen, te springen en te feesten. Prachig verkleed, geschminkt en leterlijk goed gemutst zingen zij mee met Limburgse carnavalsliederen. Dat gaat niet zelden gepaard met een biertje of een andere alcoholische versnapering binnen handbereik. Mariël: Als slachtofers te veel hebben gedronken, moeten we adequaat handelen. Gisteren ijdens de SjoleFestasie voor scholieren was er een veerienjarige comazuiper. In zo n geval bellen we onmiddellijk 112. Wij zijn de eerste opvang, maar zodra we zien dat het ernsig is, gaan slachtofers direct door naar het ziekenhuis. OPSTOOTJES Het is een relaief rusige dag voor de Rode Kruis-vrijwilligers. Patrick Nijman (42), Oicier van Dienst Geneeskunde (OvD-G), denkt te weten hoe dat komt. Met carnaval wordt over het algemeen veel alcohol gedronken, maar het blijt ook gezellig. Bij andere evenementen ontstaan vaak wat opstootjes, maar dat is bij dit feest eigenlijk zelden het geval. Het is de tweede keer dat hij het Rode Kruis met carnaval in Roermond begeleidt. Ik sta hier om ervoor te zorgen dat er bij incidenten juist wordt gehandeld. Als er echt paniek uitbreekt, ben ik verantwoordelijk voor de coördinaie van de diverse hulpdiensten. Ik ben alijd op de hoogte en sta in verbinding met de poliie en beveiliging. Ik weet dat het Rode Kruis dit evenement goed aankan en ik ga ervan uit dat ik de hele dag koie kan drinken en snoepjes kan pikken, grapt Patrick. Dan is er dus niets aan de hand en is het een goede dag. iedereen wel naar me luistert. Zeker omdat ik zo jong ben. Hoewel de enthousiasteling zelf nog een beetje atastend is, lijkt iedereen veel waardering te hebben voor de jonge Rode Kruis-vrijwilliger. Ze hebben me gevraagd om posthoofd te zijn. Dat ik al zeven jaar bij het Rode Kruis ben, is daarvoor waarschijnlijk een van de redenen. Ik ben blij dat ze me vertrouwen. Yvonne Teeuwen (35), staat hem bij met raad en daad. Zij is vandaag reserve-posthoofd. Ik ben niet helemaal in vorm, glimlacht ze terwijl ze naar haar zwangere buik wijst. Alleen bij calamiteiten grijp ik in. Dan neem ik het over van Marijn. De veelzijdigheid van een inzet als deze, vindt Yvonne plezierig. Ik heb echt een hekel aan de muziek maar de sfeer is zo goed. Dat maakt carnaval leuk. Ook is het bijzonder om hier te staan en deel uit te maken van het feest, maar tegelijkerijd iets goeds te kunnen doen. Achter de schermen is het leuker dan ervoor. We staan hier allemaal met hetzelfde doel; eerste hulp verlenen en een gezellige ijd hebben. 7 Ik ben het jongste posthoofd ooit SPIN IN HET WEB Een andere belangrijke taak bij deze inzet is weggelegd voor Rode Kruiser Kevin Wolter (25). Hij zit in de Poli-mobiel, een soort trailer die is opgesteld achter een wite Rode Kruis-tent aan de zijkant van het feesterrein. Ik ben als een spin in het web, verklaart Kevin. Ik zou niet willen zeggen dat ik de meest belangrijke persoon ben ijdens een evenement, maar daar komt het eigenlijk wel op neer, zegt hij verlegen. Op het computerscherm voor hem kan hij precies zien welke portofoondragers zich waar bevinden en ook of deze beschikbaar zijn. Als er iets gebeurt krijg ik via de portofoon een bericht. Ik geef dat door aan het posthoofd; hij of zij weet precies welke teams ze erop kunnen afsturen. Ik moet heel goed schakelen, nadenken en plannen. De EHBO ers, verpleegkundigen en posthoofden die de twee Rode Kruis-posten bemannen, houdt Kevin dus nauwgezet in de gaten. Marijn Moberts (19) is een van hen. Ik ben het jongste posthoofd ooit, lacht hij trots. Sjtasie Festasie is het derde evenement dat hij meedraait in deze funcie. Als er een incident is, zorgt hij dat er acie wordt ondernomen bij zijn post. Vooral in het begin vond ik het spannend. Het is toch even afwachten of Carnaval is een vermakelijk feest, maar toch zit er volgens Yvonne ook een keerzijde aan een fesiviteit als deze. Drankgebruik onder de achien is wel een issue. Als er een kind van veerien op de post ligt met alcoholvergitiging, zou ik eigenlijk wel meer willen doen dan alleen eerste hulp verlenen. Als we de poliie er bijvoorbeeld bij zouden betrekken, kon misschien worden voorkomen dat zo n minderjarig slachtofer in de toekomst nog een keer de mist in gaat. Het inschakelen van de poliie is alleen geen opie, omdat jonge slachtofers dan niet meer naar ons toe zouden komen voor hulp uit angst om te worden betrapt. Gelukkig weten de feestvierders de posten vandaag te vinden als het nodig is. In het begin is het erg rusig voor de Rode Kruisvrijwilligers. Later op de middag is er meer alcohol gedronken en komt het eerste carnavalsslachtofer binnen.

5 AMBULANCE Een jongen van een jaar of vijfentwinig leunt op de schouders van zijn vriendin en een vriend als hij naar binnen strompelt. De Rode Kruis-vrijwilligers aarzelen geen moment en leggen hem op een van de drie klaargezete brancards. Daar wordt hij razendsnel ingepakt in folie en dekens om onderkoeling te voorkomen. Voetbalvriend Erwin (31): Ik ben BHV er en ik zag dat het niet helemaal goed ging. Hij ziet erg bleek. Waarschijnlijk heet hij aardig wat gedronken en in combinaie met de kou is dat hem te veel geworden. Gezien de grote hoeveelheid drank die wordt genuigd ijdens dit soort evenementen, is rekening gehouden met brakende carnavalsvierders. Naast de brancards in de tent staan grote Remia-mayonaisebakken bekleed met vuilniszakken; hierin kunnen ze spugen. Ook de jongen die zojuist is binnengebracht, moet ervan gebruikmaken. Het volgende slachtofer is pas vier maanden oud. De kleine Mieke is geen feestvierder, maar haar vader en moeder maakten zich erg veel zorgen toen ze plots begon over te geven in de kinderwagen. We zijn gelijk naar deze Rode Kruis-post gelopen. De vrijwilligers hebben haar goed onderzocht en bovendien warm ingepakt in een laken. Nu gaan we snel naar huis om haar in een warm bad te stoppen. Als Mieke het volgende lesje niet binnenhoudt, moeten we even naar de huisartsenpost. Ook de als ijger verklede Bart (22) is geen carnavalsslachtofer. Hij trekt wel de aandacht als hij de Rode Kruis-tent binnen hupst. Gisteren is er een strijkijzer op mijn enkel gevallen. Als ik erop loop, doet het erg veel pijn. Ik zag het herkenbare Rode Kruislogo en dacht: Ik loop even langs, misschien dat zij wel weten wat ik ermee moet. Hij heet zijn voet en enkel eigenhandig met verband ingezwachteld. Als de Rode Kruis-vrijwilligers het eraf halen, komt er een indringende geur vrij. De feestvierder heet zijn pak wel érg serieus genomen; hij had zijn zere enkel ingesmeerd met ijgerbalsem. Ik had het verband zelf veel te strak gedaan, maar het is nu netjes verbonden, zegt Bart tevreden terwijl hij weer riching het feestgedruis hinkelt. Inzetleider Mariël is erg te spreken over het rusige verloop van Sjtasie Festasie. Het was echt een leuke dag en er hing een gezellige sfeer. FABELS EN FEITEN OVER EHBO Sommige Eerste Hulp-methodes klinken bekend, maar zijn volkomen fout. Ze werken niet of zijn zelfs schadelijk. Drie veel gehoorde fabels op een rij: 9 Nadat hij een ijdje in de tent heet gelegen met constante aandacht van de aanwezige vrijwilligers, besluiten ze om het ambulancepersoneel in te lichten en hen een kijkje te laten nemen. Het is niet ernsig, maar we krijgen hem hier in de koude buitenlucht niet opgelapt, zegt verpleegkundige Josien Corsten. Dan is het niet meer aan ons. De ambulance neemt de jongen mee naar het ziekenhuis om hem op te warmen. Van voetbalwedstrijd tot Nijmeegse Vierdaagse Evenementenhulp van het Rode Kruis kan variëren van twee EHBO ers langs het veld bij een voetbalwedstrijd tot honderden vrijwilligers die ervoor zorgen dat de Nijmeegse Vierdaagse zo soepel mogelijk verloopt. Voor het verlenen van Eerste Hulp ijdens een evenement is een EHBO-diploma verplicht. Vrijwilligers mogen zelf kiezen of ze nog een extra evenementenhulpopleiding volgen. Bij grote en complexe evenementen, zoals dance events, spelen alcohol en drugs vaak een rol. Daarom is extra scholing in die gevallen gewenst. Aanwezige vrijwilligers hebben dan de benodigde kennis voor een dergelijk evenement in huis. Ook voor carnaval en Koningsdag worden extra trainingsavonden georganiseerd die zijn toegespitst op hulpverlening bij overmaig alcohol- en drugsgebruik. Bij de uitgebreidere evenementenhulpopleiding leren Rode Kruis-deelnemers in zes verschillende modules alles over hulpverlening ijdens een inzet. Daarnaast komen onder meer transport, logisiek en hygiëne aan bod. Het Rode Kruis is de grootste evenementenhulpverlener van Nederland. Pinkpop, de intocht van Sinterklaas, Koningsdag en tal van andere gebeurtenissen; het Rode Kruis is erbij om alles zo voorspoedig mogelijk te laten verlopen. Zie pagina 96 en 97 voor een verslag over de hulpverlening van het Rode Kruis ijdens carnaval op Aruba.

6 Hoe vier stellen verliefd werden tijdens hun werk voor het Rode Kruis Hij is mijn beste vriend Annemieke Boer (25) en Danny Vos (26) uit Vlaardingen. Zij verlenen EHBO ijdens evenementen en fesivals. Soms leveren moeilijke omstandigheden iets heel moois op. Annemieke en Danny kunnen daarover meepraten. Mijn twee zoons zijn ziek. Een van hen heet ernsige hartafwijking, vertelt Annemieke. De eerste keer dat het mis ging met zijn hartje, raakte ik volledig in paniek. Ik wist niet wat ik moest doen. Daarna besloot ik mij direct in te schrijven voor een EHBO-cursus bij het Rode Kruis. Dit mocht niet nog eens gebeuren. En daar liep zij in februari 2013 Danny tegen het lijf. Hij was al langer acief bij de organisaie en had op die bewuste dag een vergadering. Toen hij langsliep kon ik mijn ogen niet van hem ahouden, glimlacht ze. Wat een lekker ding, dacht ik bij mezelf. Toevallig volgde ik de cursus met zijn zusje. Zij stelde ons aan elkaar voor. We zien de toekomst zonnig in Flinke stap Na die ontmoeing gingen er een aantal weken voorbij. Danny: Ik vond haar meteen ontzetend leuk, maar een relaie is een linke stap. Annemieke heet drie kinderen uit een vorige relaie. Dan begin je niet zomaar aan iets nieuws. Maar we zagen elkaar steeds vaker en op een gegeven moment konden we er niet meer omheen. We waren verliefd. Ieder vrij uurtje besteden Annemieke en Danny aan het Rode Kruis. Dit is onze hobby. Een uitlaatklep, verzucht Annemiek. We laten de moeilijke momenten met de kinderen en de drukke baan van Danny even achter ons. In onze regio is de groep heel hecht, we ondernemen iedere week wel iets. Inmiddels woont het stel een paar maanden samen. Ze zien de toekomst zonnig in. Een glunderende Danny: We sluiten niet uit dat er over een ijdje nog een vierde kindje bij komt. Gül (33) en Meindert Korevaar (36) uit Delt. Gül werkt op het verenigingskantoor van het Rode Kruis op de afdeling Naionale Hulpverlening en is daarnaast vrijwilliger. Meindert werkte tot voor kort op de afdeling Internaionale Hulpverlening. Ze herinneren het zich beiden als de dag van gisteren. Een stoet collega s stond Gül en Meindert vrolijk zingend en lachend op te wachten, toen zij vorig jaar augustus voor het eerst het kantoor binnenkwamen nadat zij elkaar het ja-woord hadden gegeven. Er lag een berg cadeaus en onze stoelen waren versierd, glundert Gül. Op dat moment voelden we hoe intens de band met onze collega s is. Dat geet nog alijd een heel warm gevoel. Begin 2011 trad Meindert in dienst bij het Rode Kruis als medewerker Internaionale hulpverlening. Hij raakte aan de praat met Gül die net terug was van een reis door Centraal-Azië. We ontdekten dat we allebei van dat gebied houden. Gewoon vrienden Ondanks dat er meteen een klik was, waren ze geen van tweeën klaar voor een relaie. En dat is maar goed ook, denkt Gül achteraf. Natuurlijk vonden we elkaar meteen erg leuk. Zo leuk dat we een vriendschap opbouwden. Het voordeel aan een vriendschap is dat je je niet anders of mooier voor hoet te doen dan je bent. Een jaar lang gingen ze op die manier met elkaar om, maar op een gegeven moment moest zowel Meindert als Gül toegeven dat ze elkaar toch wel meer dan leuk vonden. Gül: Die roze wolk kwam ons een jaar later aanwaaien, maar daardoor hebben we de kans gekregen elkaar door en door te leren kennen. Ik kan het iedereen aanraden. We zijn dolverliefd maar Meindert is ook nog steeds mijn beste vriend. 11

7 Wij zijn een echt team Anouk Doornwaard (20) uit Hatemerbroek en Arne Senz (23) uit Hatem. Beiden zijn vrijwilliger bij het Mappa Mondo-huis in Wezep, waar chronisch zieke of gehandicapte kinderen kunnen wonen of logeren. Irma Ruiter (41) en Ben Baart (55) uit Ede. Zij zijn noodhulpvrijwilligers. Daarnaast is Ben lid van het SIGMA-team (Snel Inzetbare Groep ter Medische Assistenie) en geet hij EHBO-trainingen. De datum dat ze elkaar ontmoeten, staat in Anouks geheugen gegrit. Dat was op 4 januari 2013 in het Mappa Mondo-huis waar ik stage liep. Eén van de vaste medewerkers was die dag ziek, terwijl er ontzetend veel kinderen verbleven. Het was een grote chaos. Tijd om hulp in te schakelen van een extra vrijwilliger: Arne. Nietsvermoedend leerden Irma en Ben elkaar vorig jaar kennen ijdens de Nijmeegse Vierdaagse. Dat zij elkaar maanden later eeuwige trouw zouden beloven op diezelfde plek, hadden ze nooit verwacht. Ik werk nu vijf jaar als vrijwilliger ijdens de Vierdaagse, vertelt Irma. Vorig jaar zat ik voor het eerst in het team bij Ben, die ook al jaren blaren prikt. Een week werkten we nauw samen. En de klik was er meteen, maar in eerste instanie deden we daar niets mee. We waren namelijk allebei getrouwd. Ik was meteen onder de indruk, glimlacht Anouk. Bij hem duurde het iets langer. Arne: Ik kwam net uit een relaie. Ik wilde het even rusig aan doen. Maar dat hield ik niet lang vol, hoor. Toen ik diezelfde week via Facebook haar nummer vroeg, zei ze dat ik maar eens in mijn tas moest kijken. Daar zat een briefje in met haar 06-nummer. Heel stoer. Ik was om. Heel intensief Toen ze net een relaie hadden werkten Anouk en Arne veel samen in het Mappa Mondo-huis. Anouk: Zo zorgden we een week lang samen voor twee zieke kinderen. Dat was heel intensief, maar ook ijn. Een echte test. We leerden elkaar heel snel door en door kennen. We delen dit als een ontzetend mooie herinnering. Zonder het Rode Kruis zouden we elkaar niet eens kennen. De organisaie zal daardoor alijd een bijzondere rol spelen in onze relaie. Naast de zorg voor kinderen, deelt het stel nog een passie: muziek. Zij speelt sinds haar zesde bugel en hij is al jaren bezig met slagwerk. Sinds kort ziten ze in hetzelfde orkest. Wat veel mensen niet zo aanspreekt, vinden wij samen hartsikke leuk. We zijn een echt team. Zoen in de trein Na aloop van het evenement zaten ze in dezelfde trein. Ben: Toen Irma eruit moest bij Ede, liep ik met haar mee naar de deur. Ik kon niet anders dan haar zoenen. Niet kort daarna spraken we af om foto s van de Vierdaagse uit te wisselen. Het gevoel werd alleen maar sterker. Ze besloten hun huwelijken te beëindigen. Dat was ontzetend moeilijk natuurlijk. Vooral voor onze partners en kinderen. Al met al gaat iedereen er goed mee om nu. We zijn nog steeds blij met deze keuze. Dit heet zo moeten zijn. Irma ontdekte een nieuwe hobby: Na een keer achterop de motor bij Ben, was ik om. Nu toeren we samen het land door. Ook Nijmegen doen ze in juli weer aan. Grote kans dat ze dit jaar in hetzelfde team ziten. Voor 2015 zijn de plannen iets anders: Om onze eerste ontmoeing te vieren, hebben we besloten om dat jaar de Vierdaagse zelf te lopen. Dat is wel even iets anders, grinnikt Irma. Als je op de post staat, maak je de gezelligheid mee, zonder ervoor te zweten. Volgend jaar moeten we zelf aan de slag. Dit heeft zo moeten zijn 13

8 Nadat haar man en twee zoons zijn vermoord en ze zelf voor dood wordt achtergelaten, moet Grace halsoverkop Oeganda verlaten. Eenmaal in Nederland tast ze volledig in het duister over het lot van haar drie achtergebleven kinderen. Bijna een jaar verkeert ze in grote onzekerheid. Tot ze eindelijk dat verlossende telefoontje van het Nederlandse Rode Kruis krijgt. Grace, goed nieuws. We hebben je kinderen gevonden! Mama we love you and miss you, stond in de Red Cross Message Terwijl Grace haar verhaal deelt, doet ze haar best haar tranen te bedwingen. Het is dan ook onvoorstelbaar hard wat deze 65-jarige vrouw uit Oeganda heet doorstaan. In 2009 leidt Grace een onbezorgd leven. Haar man is een succesvol autoimporteur en samen genieten ze van hun vijf (bijna) volwassen kinderen. Maar met hun steun aan een opposiieparij ondertekent het gezin onbewust een gruwelijk vonnis. Tijdens een demonstraie wordt één van de zoons van Grace vermoord. Een paar dagen later dringen gewapende mannen s nachts hun huis binnen en vermoorden haar man en de tweelingbroer van de eerder gedode zoon. Ook Grace wordt aangevallen en voor dood achtergelaten. Haar drie andere kinderen, die op een kostschool ziten, blijven gespaard. EEN VERSCHEURD GEZIN Een vriend van de familie vindt Grace. Hij brengt haar naar het ziekenhuis en zorgt voor een veilig onderkomen voor haar kinderen. Wanneer hij terugkeert om alle persoonlijke documenten op te halen, is het huis geplunderd. Als Grace dagen later bijkomt, laat ze de gruwelijke waarheid tot zich doordringen. Haar leven is in gevaar en ze moet direct het land uit. Gelaten neemt ze het aanbod aan om naar familie van de huisvriend in Canada te vluchten. Maar daarmee is de nachtmerrie nog niet voorbij. Bont en blauw, berooid en verslagen is Grace overgeleverd aan onbekenden die haar naar Kenia brengen. Uiteindelijk belandt ze in een vliegtuig, denkende riching het veilige Canada te gaan. Maar ze komt aan in Nederland. Ze is radeloos. Grace weet niet waar haar kinderen zijn en zij hebben geen idee dat hun moeder niet in Canada, maar in Nederland is beland. De enige die weet waar haar kinderen zijn, is de vriend van de familie. Maar ook hij is inmiddels zijn leven niet meer zeker en heet Oeganda plotseling moeten verlaten. Het gezin is verscheurd. HOOP DOET LEVEN In Nederland volgen de opvangadressen elkaar in rap tempo op. Met het laatste restje energie dat de krachige Afrikaanse moeder nog bezit, ondergaat ze vastberaden de procedure voor het verkrijgen van een verblijfsvergunning. Met elk interview, elk detail over haar oude leven en elke vraag die haar weer terugbrengt naar die afschuwelijke nacht, hoopt Grace dichterbij de hereniging met haar kinderen te komen. Maar hoe langer ze is afgesneden van informaie over hen, hoe meer ze de moed begint te verliezen. Tot die ene dag dat twee vrijwilligers van het Rode Kruis haar bezoeken. Of ik wist wat Tracing was, vertelt Grace. Bij de herinnering aan het moment maakt haar trieste blik heel eventjes plaats voor een hoopvolle twinkeling. Nee, ik had geen idee wat dat was. Maar toen de vrijwilligers uitlegden dat het een dienst van opsporing en contactherstel was waarmee ik misschien mijn kinderen kon terugvinden, durfde ik weer te hopen. Ik had weer een reden om te leven. 15

9 BERICHT! LICHTPUNTJE Ik wachte en wachte en wachte. En toen kwam negen maanden later dat verlossende telefoontje: Grace, goed nieuws. We hebben je kinderen gevonden. Het Rode Kruis in Oeganda had bij ientallen deuren aangeklopt en navraag gedaan. En nu waren ze dan eindelijk gevonden! Een droom kwam uit. De vrijwilliger gaf me een Red Cross Message, akomsig van mijn twee zoons en dochter. Met de tekst Mama we love you and miss you, begon de hartenkreet van haar kinderen. Ze vertelden hoe ze op de vlucht waren gegaan en sindsdien in angst en armoede leefden. Ze hadden nauwelijks kleren of eten en moesten hard werken. Samen droomden ze over de dag dat ze hun moeder weer in de armen zouden sluiten. De brief brak Grace hart. Eindelijk wist ze waar haar kinderen waren, maar nu moest ze leven in de wetenschap dat ze zonder haar een miserabel bestaan leidden. En er was niets wat Grace kon doen. Gelukkig bleek Tracing voor Grace het lichtpuntje waarmee goede dingen in gang werden gezet. Nu ze weer contact had met haar kinderen kon ze in Nederland een procedure voor gezinshereniging starten. In november 2013 sluit Grace op Schiphol haar dochter weer in de armen. Ik huilde. Maar deze keer van geluk. Ik beschouw het Rode Kruis echt als mijn reddende engel. Zij hebben mijn kinderen weten op te sporen. Ik waardeer zo ontzetend wat de lieve vrijwilligers voor mij hebben gedaan. Ik dank mijn leven aan de tracingdienst van het Rode Kruis. Want had ik mijn kinderen niet teruggevonden, dan had ik de hoop al lang opgegeven. GELOOF Grace richt zich nu samen met haar advocaat op de hereniging met haar zoons. Alleen mijn dochter heet een verblijfsvergun- ning gekregen, dus mijn zoons zijn nog in Oeganda. Ondanks dat we elke twee weken bellen, ben ik zó bezorgd om hen. Gelukkig krijg ik heel veel steun van allemaal lieve mensen hier in Nederland. Daarom houd ik het vol. Maar ook omdat ik geloof dat er een dag komt dat ik al mijn kinderen weer in mijn armen sluit. In de tussenijd ben ik niks, niemand, één van de vele vluchtelingen. Want Grace bestaat niet meer. Zij sierf toen ik vluchte. De naam Grace is om privacyredenen geingeerd. Ik waardeer zo wat die lieve vrijwilligers van het Rode Kruis voor mij hebben gedaan ZIJ HIELPEN MEE IN DE ZOEKTOCHT NAAR DE KINDEREN VAN GRACE Corrien Escher en Andries Tol waren de tracingvrijwilligers die Grace vanuit Nederland hielpen met het opsporen van haar kinderen. De Brabantse Corrien ontmoete Grace in het asielzoekerscentrum. Corrien: Ik maakte kennis met een staige en openharige vrouw. Geen detail van haar verhaal liet ze onbenoemd. Ze was vastberaden om ons zo goed mogelijk te helpen. En misschien was dat wel de sleutel naar de geslaagde zoekacie. Want hoe meer informaie je kan geven aan de tracingcollega s in het land waar familie moet worden opgespoord, hoe beter. Daarom vraag ik alijd heel veel. Je wilt tenslote geen enkel aanknopingspunt onbenoemd laten. Negen maanden na het eerste gesprek is Andries Tol degene die het goede nieuws aan Grace mag overbrengen. Andries: De ontmoeing vergeet ik niet snel. Grace was zó blij. Het was erg bijzonder om deelgenoot van haar blijdschap te mogen zijn. Achter Tracing zit een berg inspanning van vele vrijwilligers in binnen- en buitenland verborgen. Het is prachig als dat beloond wordt met een geslaagde opsporing. 17 WAT IS TRACING? Tracing is een kerntaak die het Rode Kruis in vrijwel elk land uitvoert. Familieleden die elkaar door een ramp, oorlog, migraie of humanitaire noodsituaie uit het oog zijn verloren, kunnen het Rode Kruis inschakelen om elkaar weer te vinden. Ongeveer honderd tracingvrijwilligers en zes medewerkers van het Nederlandse Rode Kruis werken samen met Rode Kruis-collega s in de hele wereld. Als iemand een aanvraag voor Tracing indient, vullen vrijwilligers ijdens een persoonlijk gesprek een opsporingsformulier in met zoveel mogelijk gegevens over de gezochte persoon. Een behandelaar van de afdeling Opsporing & Ondersteuning in Den Haag controleert vervolgens het ingevulde formulier en stuurt dit door naar het Internaionale Comité van het Rode Kruis (ICRC) of Rode Kruis- of Rode Halve Maan-vereniging in het land waar gezocht moet worden. En dan start de zoektocht naar wat vaak een speld in de hooiberg is. Zo kan het dus maanden duren voordat er nieuws te melden valt. En helaas lukt het ook niet alijd. Maar wanneer een opsporing succesvol is, wordt het contact tussen de familieleden zo snel mogelijk hersteld. Dit kan telefonisch of per post in de vorm van een Red Cross Message. Voor de verscheurde familie wordt daarmee een streep gezet onder een periode van grote onzekerheid. De Rode Kruisbeweging brengt ieder jaar honderdduizenden dierbaren over de hele wereld weer met elkaar in contact.

10 Samen bouwen aan sterke wijken op de Filipijnen! DISTRICTEN EN AFDELINGEN VAN HET RODE KRUIS DISTRICT GRONINGEN Wij voelen ons erg geïnspireerd door het verhaal van Henry Dunant, die in een situaie waarin geen weten meer leken te gelden, stond voor een humanitaire behandeling van iedere soldaat, ongeacht welk leger hij vertegenwoordigde. Zo willen wij in ons district ook werken; wij oordelen niet over iemands moieven en daden, maar bieden hulp aan iedereen die dat nodig heet. Zo werken wij aan de strategische doelen en bieden wij bijzondere diensten aan zoals de Engelstalige EHBO-cursus voor buitenlandse studenten. 16 Rode Kruis-afdelingen: Appingedam e.o., Bedum, Bellingwolde, De Marne Winsum, De Oude Veenkoloniën, Delfzijl e.o., Eemsmond, Groningen en Haren, Hoogezand-Sappemeer e.o., Oldambt, Oude en Nieuwe Pekela, Slochteren, Ten Boer, Westerkwarier, Zuidoost-Groningen en studentendesk Groningen. Aantal vrijwilligers: 665 Tyfoon Haiyan zorgde eind 2013 voor een enorme ravage op de Filipijnen. Duizenden mensen kwamen om het leven en miljoenen raakten in één klap alles kwijt. Helaas staat deze zwaarste storm ooit niet op zichzelf. Meerdere keren per jaar wordt het land getroffen door dit soort natuurgeweld. Dankzij een prachtige extra bijdrage van ruim 2 miljoen euro van de Nationale Postcode Loterij, kunnen we samen met CARE Nederland en Wetlands International de inwoners van 150 wijken op Mindanao helpen, om beter voorbereid te zijn op toekomstige rampen. In de eerste plaats om hun overlevingskans te vergroten. Maar ook om de schade die een ramp kan veroorzaken aan infrastructuur, landbouwgrond en vee te beperken. In samenwerking met de inwoners en lokale overheden gaan we kijken welke maatregelen er getrofen moeten worden. Bijvoorbeeld de implementatie van waarschuwingssystemen, het trainen van reddingsteams, het uitvoeren van rampenoefeningen, de aanleg van dijkjes en het aanplanten van mangrovebomen als natuurlijke bufer. En dit allemaal dankzij de deelnemers van de Postcode Loterij: samen maken we het verschil! DISTRICT FRYSLÂN Het is onvoorstelbaar hoe vaak de inwoners van de Filipijnen worden getrofen door natuurgeweld. We zijn blij dat we dankzij onze deelnemers een bijdrage kunnen leveren aan het beter voorbereiden en beschermen van tienduizenden mensen op Mindanao. Zo kunnen we de impact van toekomstige rampen helpen verminderen en het menselijke leed beperken. Judith Lingeman Hoofd Goede Doelen, Nationale Postcode Loterij Serious Request in Leeuwarden was natuurlijk het hoogtepunt van het afgelopen jaar voor het district Fryslân. Lange ijd voor de 3FM Serious Request week werd al begonnen met de organisaie: het geven van gastlessen, het organiseren van de EHBO en het opstarten van de Sinds 1 januari 2014 bestaat het Rode Kruis in Nederland uit 254 afdelingen en 25 districten. Hoe zien de districten eruit en wat leeft er zoal? eerste echte Rode Kruis pop-up winkel in de binnenstad van Leeuwarden. Serious Request werd dan ook een groot succes, mede door de inzet van honderden Rode Kruis-vrijwilligers! 14 Rode Kruis-afdelingen: De Brug, Franeker e.o., Fryslân Noord, Harlingen e.o., Mid-Friesland, Ooststellingwerf, Opsterland, Skarsterlân, Smallingerland en Achtkarspelen, Súdwest-Fryslân, Terschelling, Uingeradeel, Weststellingwerf en studentendesk Leeuwarden. Aantal vrijwilligers: 911 DISTRICT DRENTHE We kunnen het niet in ons Een(d)tje! Dat is ons moto voor fondsenwerving in Drenthe en natuurlijk draait daarbij alles om eendjes. Tijdens de Rode Kruis Eenden Rally toeren ruim 120 2CV s door Drenthe, met onderweg veel aciviteiten voor mens en Eend. Ook wordt er jaarlijks een badeendenrace met mega-opblaaseenden georganiseerd; de badeenden worden geadopteerd door het bedrijfsleven en zorgen voor een prachige opbrengst. De Drentse afdelingen werken enthousiast samen en voor zowel deelnemers, het publiek als de vrijwilligers is het een geweldig feest. 15 Rode Kruis-afdelingen: Anloo/Zuidlaren, Assen-Vries, Borger-Odoorn, De Wolden, Emmen, Emmer-Compascuum/ Roswinkel, Gieten/Gasselte, Hoogeveen, Klazienaveen, Meppel/Nijeveen, Midden-Drenthe, Noordenveld, Rolde, Westerveld, Zuidoost Drenthe. Aantal vrijwilligers: 1214 DISTRICT IJSSELLAND Lasig is niet hetzelfde als onmogelijk! We vinden het belangrijk onze afdelingen acief te betrekken bij het programma KernGezond & Strategie Veranderingen zijn immers alleen efecief als ze breed worden gedragen. We willen van de afdelingen horen wat er speelt, wat er nodig is om de vaart in het transiieproces te houden. Tegelijkerijd willen we niet uit het oog verliezen wat onze vrijwilligers beweegt en wat ze nodig hebben om opimaal te funcioneren. 13 Rode Kruis-afdelingen: Avereest, Bathmen, Dalfsen-Lemelerveld-Nieuwleusen, Deventer, Hardenberg/Gramsbergen, Kampen/IJsselmuiden, Kop van Overijssel, Olst-Wijhe, Ommen, Salland Midden, Staphorst, Zwartewaterland en Zwolle. Aantal vrijwilligers: 979 DISTRICT TWENTE Er zijn genoeg kadernota s en stukken rondgezonden. Nu is het ijd om de mouwen op te stropen. We kijken ernaar uit samen met de afdelingen aan de slag te gaan met concrete projecten. 14 Rode Kruis-afdelingen: Almelo, Borne, Dinkelland-Oldenzaal, Enschede, Haaksbergen, Hellendoorn/Nijverdal, Hengelo (Ov), Hof van Twente, Holten, Losser, Rijssen, Tubbergen e.o., Twenterand en Wierden. Aantal vrijwilligers:

11 Het voedselpakket dat wordt uitgedeeld in Syrië: Het zal je maar gebeuren. Dat je met je gezin op de vlucht moet en bent aangewezen op voedselhulp van het Rode Kruis of andere hulporganisaties. Wat zit er eigenlijk in zo n voedselpakket? En wat kun je ermee? Rijst Suiker Thee Kikkererwten Abrikozenjam Sojaolie Tomatenpuree Tonijnvlokken Tuinbonen 8 kg 5 kg 900 g 2 kg 900 g 1.8 L 850 g 185 g 800 g vraagt het Naomi Merkus, chekok op ons vakanieschip de J. Henry Dunant. Naomi weet wel raad met het voedselpakket. Maar liefst drie gangen telt de maalijd die zij in elkaar draait: een soep met kikkererwten en tuinbonen, een rijstgerecht met tomatensaus en een rijstepap met versiering. "Waar zijn de smaakmakers?", was de eerste vraag die in haar opkwam bij het zien van de ingrediënten. Vooruit, dan maar rijst koken in thee en tonijnvlokken over de soep voor een beetje bite. Het thee- en rijstwater vervolgens weer met wat abrikozenjam door de tomatenpuree en voilà, een lekker sausje. Niet alleen voor bij de rijst, maar ook als garnering van de soep. De rijst die over is wordt goed doorgekookt en met wat suiker op smaak gebracht: zie daar het toetje. Aangekleed met, jawel, kletskopjes van gekarameliseerde suiker. Ik schrok wel toen ik hoorde dat een familie van vijf met dit eten een maand moet doen. Het is voor één keer prima, maar voor zo lang is het toch wel eenzijdig. Op het schip kookt Naomi met collega s Wim en Geffroy elke dag voor 130 man en dan trekt ze wel heel wat meer uit de kast dan dit. Maar als je niets hebt, is zo n voedselpakket natuurlijk al geweldig. 21

12 het Rode Kruis bij noodsituaies in het buitenland voedselpakketen verstrekt, zo kan het ook in Nederland een bijdrage aan voedselhulp leveren als omstandigheden daarom vragen. Deze hulp is aanvullend en ijdelijk, en duurt zolang de voedselbanken de toegenomen vraag niet zelf aan kunnen. Ons afdelingsgebouw is een ideaal uitdeelpunt ERVARINGEN VAN AFDELINGEN Een aantal Rode Kruis-afdelingen in het land is al acief in het ondersteunen van de voedselbanken. Zo stelt de afdeling Bodegraven sinds 2011 iedere donderdag hun gebouw ter beschikking aan de voedselbank ter plaatse. Zij herkennen dat het aantal hulpvragers toeneemt. Ans Rodenburg, coördinator Sociale Aciviteiten en EHBO: Drie jaar geleden deelde de voedselbank in ons gebouw wekelijks zeven pakketen uit. Inmiddels zijn dat er veerig. De lokale voedselbank had het Rode Kruis desijds om hulp gevraagd. De voedselbank groeide en zocht een uitdeelpunt in Bodegraven. Ons afdelingsgebouw was voor hen ideaal, want het ligt uit het zicht van de dorpskern. Het valt niet op als mensen hier hun pakket ahalen. Het afdelingsbestuur vond dat de doelstelling van de voedselbank goed aansluit bij die van het Rode Kruis en ging akkoord. Wie hoort over voedseldistributie denkt al gauw aan overvolle vluchtelingenkampen in het Midden-Oosten of door droogte geteisterde gebieden in Afrika. Helaas zijn er ook in eigen land mensen die onvoldoende te eten hebben. Door de crisis neemt hun aantal snel toe. Zó snel, dat Voedselbanken Nederland recentelijk de noodklok luidde. Het Rode Kruis onderzoekt hoe wij kunnen ondersteunen. Verschillende media berichten erover: voedselbanken kunnen de toenemende vraag naar voedselhulp niet meer aan. Als gevolg van de hoge werkloosheidscijfers en bezuinigingen is de vraag naar pakketen levensmiddelen in een jaar ijd met 30 % gestegen. De 149 voedselbanken bedienen nu wekelijks rond de mensen, terwijl veel meer mensen hulp nodig hebben; volgens schaingen van de voedselbanken zo n mensen. Dat niet iedereen een beroep doet of kan doen op de voedselbank, heet te maken met het taboe eromheen. Maar het komt ook doordat niet iedereen een voedselbank in de buurt heet en doordat er onvoldoende eten wordt aangeboden voor in de pakketen. Een bijkomend probleem is dat de kwaliteit van de pakketen afneemt door tekorten aan voedzaam en gezond eten. Vaak ontbreekt het aan basislevensmiddelen als pasta, rijst en dergelijke. AANVULLENDE ROL RODE KRUIS? Eén op de negen kinderen in Nederland zit met honger in de klas. Ongeveer 1,2 miljoen mensen hebben moeite om dagelijks voldoende eten op tafel te zeten. Het Rode Kruis vindt dit schrikbarende cijfers. Het niet hebben van voldoende voedsel is te beschouwen als een acute noodsituaie. Daarom onderzoekt het Rode Kruis of het in de huidige economische crisis de voedselbanken kan ondersteunen in hun hulpverlening. Want zoals DISTRIBUTIE VAN PAKKETTEN Sommige Rode Kruis-afdelingen werken intensief samen met een voedselbank. Bijvoorbeeld in Utrecht en Arnhem. Ook in Denekamp helpt afdeling Dinkelland-Oldenzaal de lokale voedselbank sinds vier jaar met vervoer en distribuie van voedselpakketen. Voorziter Jan Mistrate Haarhuis legt uit: De voedselbank had onvoldoende vrijwilligers in deze regio en vroeg het Rode Kruis om ondersteuning. Iedere vrijdag vervoert iemand uit de chaufeurspool de pakketen van Oldenzaal naar ons gebouw in Denekamp. Daar delen Rode Kruis-vrijwilligers pakketen uit aan de mensen. Dat gaat volgens een lijst die we van de voedselbank krijgen. Bij het vervoer van de pakketen komt meer kijken dan je zou denken. De Voedsel- en Warenautoriteit controleert hier streng op. Alle vervoer moet nu gekoeld zijn, wat de organisaie ingewikkelder maakt. Ook Jan merkt dat het aantal mensen dat ahankelijk is van voedselpakketen gestaag toeneemt. We zien een verschuiving naar de middenklasse. Mensen die werkloos worden, hoge woonlasten hebben, hun huis niet kwijtraken en dan te weinig geld overhouden voor eten. Daar schrik je wel van. We zien een verschuiving naar de middenklasse. Daar schrik je wel van MEER VOEDSELBANKEN HELPEN Het Rode Kruis overlegt momenteel met de voedselbanken of en hoe meer voedselbanken geholpen kunnen worden met het realiseren van voldoende én gezond eten voor mensen die een steuntje in de rug nodig hebben. Daarbij wordt gekeken naar de mogelijkheden van het Rode Kruis en de behoete aan ondersteuning van de voedselbanken. De verwaching is dat mogelijkheden en vraag per regio verschillen. Marije van Velzen, verantwoordelijk voor de samenwerking met de voedselbanken: We onderzoeken op dit moment inderdaad de mogelijkheden. Kan het Rode Kruis helpen met het aantal, met de kwaliteit, wat zijn lokale behoetes van de voedselbanken? Begin deze zomer verwachten we een goed overzicht te hebben van hoe we kunnen helpen. Wilt u meer informaie of weten hoe uw afdeling kan helpen? Neem contact op met de afdeling Zelfredzaamheid via IS VOEDSELHULP NODIG IN NEDERLAND? Op dit moment hebben veel mensen in ons land moeite om in hun meest primaire levensbehoete, namelijk voedsel, te voorzien. In 2013 hadden 1,2 miljoen mensen een inkomen onder het niet-veel-maar-toereikend-criterium. Dit betekent dat zij minder inkomen hadden dan nodig is voor de minimaal vereiste uitgaven voor voedsel, kleding, wonen en sociale paricipaie. Het Centraal Bureau voor de Staisiek (CBS) en het Sociaal Cultureel Planbureau (SCP) verwachten dat deze aantallen in 2014 zeer licht dalen, maar groot blijven. Dit beeld van toegenomen armoede zien we in heel Europa, schrijt de Internaionale Federaie van het Rode Kruis (IFRC) in oktober 2013 in een alarmerend rapport. 43 miljoen mensen in Europa hebben te weinig te eten en 120 miljoen mensen lopen het risico om in armoede te vervallen. In de afgelopen drie jaar is het aantal mensen dat van voedselbanken ahankelijk is in 22 Europese landen met driekwart gestegen. In Nederland is Voedselbanken Nederland de hulporganisaie die zich bezighoudt met de samenstelling en de distribuie van voedselpakketen. 149 voedselbanken bereiken op dit moment circa gezinnen ( personen). Op grond van de cijfers van het CBS en SCP schaten zij dat zij eigenlijk meer mensen zouden moeten bereiken zo n mensen. In sommige regio s is er een wachtlijst. Ook zijn er veel mensen die geen gebruik maken van de voedselbank vanwege het taboe dat erop rust of problemen met de bereikbaarheid. 23

13 Tekst: Marga van Vinken, vrijwilliger Mappa Mondo Datum: 14 februari 2014 Locatie: Mappa Mondo in Waalre UUR De laatste dag van mijn week begint met het wekken van de kleintjes. Tandenpoetsen hoort er bij. Kylan doet het zelf terwijl we een liedje zingen. Als vrijwilliger breng ik de week door in het Mappa Mondo huis in Waalre. Deze dagen is mij de zorg voor de kleine jongetjes Kylan en Mees toevertrouwd. Naast de verzorging en het spelen doe je ook huishoudelijke taken zoals kleding wassen. Maar het belangrijkste is dat je de kinderen de warmte en aandacht geeft die ze verdienen UUR Zo dadelijk komt een verpleegkundige de canule van Kylan verzorgen. Hij doet dit alvast voor op zijn knufel Snoopy UUR Even gezellig knufelen met een ander Mappa Mondo kindje, de kleine Mees. Daarna rust Mees verder uit in de box UUR Na het vullen van de wasmachine is het hoog ijd voor een koiepauze. Kylan zorgt voor zijn eigen kopje thee UUR Als laatste controleer ik het huishoudboekje. En dan zit mijn week bij Mappa Mondo Waalre er alweer op! UUR Het is mooi weer om naar de speeltuin te gaan. We halen even een frisse neus. Lekker op de glijbaan. Kylan vindt het geweldig! Mappa Mondo De drie Mappa Mondo huizen zijn huizen met speciale zorg waar kinderen van 0 tot 18 jaar met een chronische en/of levensbedreigende ziekte kunnen wonen of logeren. Ouders zijn niet alijd in staat om de benodigde zorg te bieden. Omdat ze de faciliteiten niet hebben of omdat ze af en toe een adempauze nodig hebben. In ieder Mappa Mondo huis worden kinderen deskundig verzorgd door verpleegkundig personeel en vrijwilligers. Kinderen kunnen er lachen, spelen en soms huilen. Mappa Mondo is een iniiaief van het Rode Kruis dat kan bestaan mede dankzij de inzet van honderden vrijwilligers. Meer weten? Ga naar

14 HOOP HULP HARTSTOCHT Gijs de Vries staat sinds 1 januari aan het roer van het Nederlandse Rode Kruis. Na een lange carrière in de wereld van de gezondheidszorg en het runnen van een consultancy praktijk gooide hij in zijn eigen leven het roer om. vroeg hem te reageren op vijf trefwoorden. Ik ben mijn hart gevolgd. En heb er absoluut geen spijt van. Het is een rood hart inmiddels. En ik zie bij veel mensen die ik de afgelopen maanden heb ontmoet, vrijwilligers én medewerkers, dezelfde hartstocht. Maar het gaat ook om hoofd en handen. Handen uit de mouwen om het Rode Kruis nog beter op de kaart te zetten en een nog betere hulpverlening te kunnen garanderen. We zijn te bescheiden. doet leven. We geven hoop door perspectief te bieden aan mensen in kleine en grote noodsituaties. Ik hoorde Prinses Margriet ooit op de radio zeggen: de menselijkheid in de oorlog geeft hoop. Dat je het allemaal niet voor niets doet. Vrijwilligers die bereid zijn zelfs hun leven in de waagschaal te stellen om hulp te verlenen. Dat raakt me. Een voorbeeld voor ons allen. Fantastisch toch hoe hij een klein initiatief heeft kunnen laten uitgroeien tot zoiets prachtigs als een wereldwijde beweging. Ik heb als één van mijn ambities geformuleerd dat ik het bedrijfsleven meer bij het Rode Kruis wil betrekken. Ik confronteer hen dan graag met het feit dat Henry Dunant een zakenman was, die met zijn bescheiden actie een groot verschil heeft kunnen maken. van het Rode Kruis kent vele verschijningsvormen. Achter ons unieke, alom bekende embleem gaat een wereld aan hulpverlening schuil. Evenementenhulp, noodhulp in binnen- en buitenland, Eerste Hulp, het begeleiden van de hulp door omstanders, hulp bij zelfredzaamheid, het vergroten van de hulpbereidheid in ons land. Hulp die niet altijd even bekend is. En dan heb ik het nog niet eens over sociale hulp, Bijzondere Vakanties en Mappa Mondo. Misschien hebben we soms een te groot hart, willen we iedereen helpen. Verliezen we een beetje uit het oog waarom Henry ons ooit heeft opgericht, om hulp te verlenen aan slachtoffers in een acute noodsituatie. Een steuntje in de rug voor die mensen, in het klein en om de hoek, maar als het moet ook in het groot en ver weg. Daar gaat het om. jaar zijn we bijna, nog drie jaar te gaan. Een historie waar we trots op kunnen zijn. We zitten in de haarvaten van de samenleving, van Appingedam tot Heerlen, van Zeewolde tot Willemstad, Curaçao. Ik ben ervan overtuigd dat we nog eens honderdvijftig jaar gaan volmaken, dat ook toekomstige generaties het nut van onze hulpverlening inzien, ervaren en overdragen. Het is ook onze taak dat vuur over te brengen. Want met wat wij doen zijn we onmisbaar, het is de basis van menselijkheid: ervoor zorgen dat in tijden van nood niemand er alleen voor staat. Protecting people Bescherming van mensen en hun werk- en leefomgeving. Dat is wat materiaaltechnologieconcern TenCate biedt met beschermende weefsels, outdoor fabrics, composieten en tal van andere geavanceerde materialen. Zo kan de noodhulp aan slachtoffers van een ramp of een gewapend conflict optimaal worden ingezet. De persoonlijke bescherming van hulpverleners, verzorgers en medische assistentie is de meest effectieve voorbereiding op calamiteiten en oorlog. Protecting people.

15 3FM SERIOUS REQUEST HIER EN DAAR In 2013 stond voor het tiende achtereenvolgende jaar in de dagen voor kerst een glazen studio in Nederland. Drie DJ's sloten zich op om geld op te halen voor het Rode Kruis. De actie wordt elk jaar populairder en duizenden mensen zetten zich in om geld in te zamelen. Ook Rode Kruis-vrijwilligers doen enthousiast mee. Wat doen zij zoal? En waar gaat het ingezamelde geld heen? Tekst Saskia Nelissen Foto 3FM 29

16 Geen 3FM Serious Request zonder vrijwilligers. Belangeloos zetten zij zich hier in om een zo hoog mogelijk bedrag op te halen voor Rode Kruis-projecten daar. LAJLA WILSON (38) HIELP ALS VRIJWILLIGER IN LEEUWARDEN Tijdens Serious Request werkte ik bij de brievenbus en de box waar mensen cheques inleverden. Ook zat ik in het callcenter en kreeg ik mensen aan de lijn die een liedje wilden aanvragen. Erg leuk, maar ook hetig, want de verhalen die mensen bij een nummer vertelden, waren vaak indrukwekkend. Gelukkig kon ik de verhalen kwijt bij mijn collega-vrijwilligers. We vormden een hecht team en deelden wat we meemaakten. Dat voelde uniek. Wat me opviel, is dat Nederland gul is. Het gaat alijd over de crisis, maar ijdens 3FM Serious Request blijkt dat Nederlanders een groot hart hebben. Oorspronkelijk meldde ik me aan voor twee dagen vrijwilligerswerk bij Serious Request. Uiteindelijk zijn het er meer geworden, zo bijzonder vond ik het! De persoonlijke verhalen bij een aangevraagd nummer waren indrukwekkend BIRGITTE JANSSEN (51) ONDERSTEUNDE HET RODE KRUIS IN HARLINGEN BIJ LOKALE ACTIES VOOR 3FM SERIOUS REQUEST Onder de noemer Mini Glazen Huis Harlingen hebben we zowel in 2011 als ingezameld. Toen bleek dat het Glazen Huis in 2013 in Leeuwarden zou komen te staan, dichtbij Harlingen, besloten we onze strategie aan te passen. Velen zouden immers hun ingezamelde geld persoonlijk naar Leeuwarden willen brengen, in plaats van meedoen met onze acies. We besloten om zelf enkele acies op te zeten, waaronder een oliebollenacie met collega-afdeling S dwest Fryslân en een veiling. Tegelijkerijd wilden we vooral allerlei lokale acies simuleren en publicitair ondersteunen. De kracht van Serious Request zit m in het feit dat je je met z n allen inzet voor één doel. Dit resulteert in plezierige saamhorigheid en een hoge opbrengst. Als kers op de taart mocht ik samen met Joseien van Studentendesk Zeeland namens alle Rode Kruisers in het land een cheque aanbieden bij de brievenbus en kregen we een backstage tour in het Glazen Huis. De kracht zit m erin dat je je met z n allen inzet voor één doel JULIETTE LAGERWEIJ (25) WAS VOORZITTER VAN DE SERIOUS REQUEST COMMISSIE VAN STUDENTENDESK GRONINGEN Het horen van het eindbedrag was het allermooiste moment na maanden werk. We zijn ons streefdoel van zelfs voorbij gegaan! Vier maanden voor Serious Request begon, starte ik in de Serious Request studentencommissie. De eerste weken bestonden uit brainstormen. Hierna werden acies opgezet, zoals het organiseren van een feest. En samen met de Hanzehogeschool hadden we ijdens Serious Request ons eigen Glazen Huis. Studenten maakten wel eens grapjes over het thema diarree, maar het was ook een thema dat niet veel uitleg nodig had. Mensen besefen goed hoe belangrijk bijvoorbeeld schoon drinkwater is. Het is mooi om te merken hoe erg de acies leefden bij studenten op onze school, maar het eindbedrag, daar doe je het uiteindelijk voor. Studenten maakten wel eens grapjes over het thema diarree De 3FM Serious Request inzamelactie bracht in 2013 opnieuw een recordopbrengst op: meer dan 12,3 miljoen. Hoe gaat dit bedrag helpen om kindersterfte door diarree terug te dringen? WAAR GAAT HET GELD HEEN? De opbrengsten van 3FM Serious Request 2013 worden verdeeld onder elf landen: Haïi, Malawi, Ethiopië, Soedan, Filipijnen, Burundi, Ivoorkust, Zambia, Benin, Centraal-Afrikaanse Republiek en de Democraische Republiek Congo. Met dit geld ontplooien Rode Kruis-/Rode Halve Maan-verenigingen daar de komende drie jaar grootschalige aciviteiten om kindersterte door diarree te verminderen. ACHTER DE SCHERMEN In sommige landen start de voorbereiding voor de programma s al in juli 2013, wanneer het 3FM Serious Request thema bekend wordt. De Rode Kruis-/Rode Halve Maan-verenigingen doen onderzoek in eigen land naar de belangrijkste oorzaken van diarree en hoe ze die willen aanpakken. Op basis hiervan schrijven ze een compact voorstel. Als begin januari het totale bedrag bekend is, wordt de deiniieve lijst van landen vastgesteld en worden concrete plannen gemaakt in overleg met het Nederlandse Rode Kruis. Vanaf februari 2014 kunnen collega s ter plaatse starten met de uitvoering. Ze beginnen met het inhuren van extra personeel en het werven en trainen van nieuwe vrijwilligers. Ook ontwikkelen ze de voorlichingsmaterialen en regelen ze de aankoop van vervoersmiddelen en goederen. Na deze opstarfase gaan de Rode Kruisers aan de slag. Ze geven voorliching over hygiëne en verzorging van kinderen met diarree, trainen lokale groepen om hun drinkwaterbronnen te beschermen, bereiden gemeenschappen voor op epidemieën, bouwen wc s en pleiten bij de overheid voor betere gezondheidszorg. In november 2014 worden de eerste resultaten van de driejarige programma s teruggekoppeld. Het Nederlandse publiek is natuurlijk benieuwd wat er met het zo gul gegeven geld gebeurt. 31 Colex Chapendeka is manager water, sanitaire voorzieningen en gezondheid voor het Rode Kruis in Malawi Toen ik hoorde dat het Nederlandse Rode Kruis een grote acie organiseerde om geld in te zamelen tegen diarree, was ik blij én opgelucht. In Malawi is de impact van de ziekte enorm. Het is één van de grootste oorzaken van kindersterte. Eén op de vijf jonge kinderen lijdt aan diarree. Kinderen missen daardoor vaak school en hun groei blijt achter. Helaas geven veel fondsen prioriteit aan meer bekende ziektes zoals HIV/Aids en malaria. En dat terwijl diarree makkelijker te behandelen en te voorkomen is. Het Rode Kruis in Malawi gaat onder andere openbare toileten aanleggen bij scholen, medicijnen tegen diarree verspreiden en middels toneelstukken uitleg geven over hygiëne. Khalid Omer is vrijwillig programmacoördinator bij de Rode Halve Maan in Soedan (Foto links) In mijn land ontbreken de meest basale faciliteiten. Vooral in de landelijke gebieden kunnen zieken nergens terecht. Diarree is extra gevaarlijk omdat zoveel kinderen hier ondervoed zijn. Veel mensen zijn analfabeet en weten niet hoe ze kunnen voorkomen dat hun kinderen diarree krijgen. De Rode Halve Maan in Soedan geet daarom veel voorliching. We gaan langs bij scholen, klinieken en bij ouders thuis. We leggen uit hoe belangrijk handen wassen is en simuleren moeders om hun baby s de eerste zes maanden alleen borstvoeding te geven. NEDERLAND WAS IN 2004 HET EERSTE LAND WAAR DJ S ZICH OPSLOTEN IN EEN GLAZEN STUDIO OM GELD IN TE ZAMELEN VOOR HET GOEDE DOEL + HET CONCEPT VOND WERELDWIJD NAVOLGING + IN 2013 STONDEN ER GLAZEN HUIZEN IN ONDER MEER ZWEDEN, ZUID-KOREA, KENIA, ZWITSERLAND EN BELGIË + DE ACTIES IN ALLE LANDEN SAMEN BRACHTEN IN 10 JAAR AL MEER DAN 120 MILJOEN OP!

17 verloot drie exemplaren van het handboek 'Inleiding Humanitair Oorlogsrecht'. Stuur voor 1 juli 2014 een naar o.v.v. handboek. 1. Hulpverleners van de Rode Kruis-beweging maken gebruik van het Rode Kruis embleem. Wie mag dat nog meer? Acht dingen die iedere Rode Kruiser zou moeten weten Het gezegde All is fair in love and war gaat niet op. Aan uitspraken over liefde waagt zich maar niet; zeker is dat er tijdens oorlog wel degelijk grenzen zijn aan wat is geoorloofd. Deze regels zijn vastgelegd in het humanitair oorlogsrecht en zijn van levensbelang voor de hulpverlening van het Rode Kruis in conlictgebieden. a. Militair medisch personeel b. Niemand c. VN-personeel Strijdende partijen moeten humanitaire hulp toestaan wanneer de burgerbevolking tekort heeft aan basisbehoeften zoals voedsel en medicijnen. a. Juist b. Onjuist Het is een oorlogsmisdaad om kinderen onder de 15 te laten meevechten. 1 het humanitair oorlogsrecht beschermt iedereen die niet of niet langer meedoet aan de strijd. Het verbiedt strijdende parijen om burgers, medische hulpverleners, gewonde strijders en krijgsgevangenen opzetelijk aan te vallen. van het Rode Kruis (ICRC) spreekt alle parijen bij een gewapend conlict aan op naleving van de regels. Naionale verenigingen zoals het Nederlandse Rode Kruis verspreiden kennis over oorlogsrecht in eigen land. 2 wapens die onnodig lijden veroorzaken of die ook burgers kunnen trefen mogen niet gebruikt worden. Denk bijvoorbeeld aan landmijnen en chemische wapens. 6 alle landen, dus ook Nederland, zijn verplicht om militairen te trainen in naleving van de regels en om oorlogsmisdaden te bestrafen. 4. Er is een verbod op het gebruik van kernwapens. 3 de vier verdragen van genève uit 1949 vormen de basis van het moderne humanitair oorlogsrecht. Het eerste Verdrag van Genève werd in 1864 vastgelegd op iniiaief van Henry Dunant en zag toe op bescherming van gewonde soldaten op het slagveld. 7 de frits kalshoven competitie, die het Nederlandse en Vlaamse Rode Kruis jaarlijks organiseren voor rechtenstudenten, dankt zijn naam aan de Leidse emeritus hoogleraar die een grote rol heet gespeeld in de ontwikkeling van het oorlogsrecht. Frits Kalshoven ontving in 2003 de hoogste onderscheiding van het internaionale Rode Kruis, de Henry Dunant medaille, voor zijn werk. a. Ja, want kernwapens kunnen geen onderscheid maken tussen burgers en strijders. b. Nee, het Rode Kruis voert internationaal campagne voor zo n verdrag meer dan 100 vrijwilligers geven namens het Rode Kruis voorliching over humanitair oorlogsrecht op scholen. Dit past bij strategisch doel Bevordering van respect en hulpbereidheid. Zij gebruiken daarbij het handboek 'Inleiding Humanitair Oorlogsrecht' van het Rode Kruis. 5. Oorlogsmisdaden kunnen worden berecht door het Internationaal Strafhof. Waar bevindt zich dit? 4 regels over oorlogvoering zijn van alle ijden en culturen. In de Romeinse ijd was het niet toegestaan om een vijand te vergitigen. En Egypische hiërogliefen spreken al over een verbod op het doden van vrouwen en kinderen. 5 het rode kruis is al sinds de opriching bewaker en promotor van het humanitair oorlogsrecht. Het Internaionale Comité a. Juist b. Onjuist... a. New York b. Genève c. Den Haag... Zie voor de juiste antwoorden pag

18 In Nederland zijn ruim 5,5 miljoen vrijwilligers actief, zo n 44% van alle volwassenen Volgens Amerikaans onderzoek verlengt het doen van vrijwilligerswerk de levensverwachting met gemiddeld vier jaar Wereldwijd maakt het Rode Kruis gebruik van de meest uiteenlopende vervoersmiddelen. vrijwilligers geven vaker bloed aan de bloedbank en staan vaker op voor iemand in het openbaar vervoer Gemiddeld besteden Nederlandse vrijwilligers 21 uur per maand aan vrijwilligerswerk Het ICRC schip de Georgios K., akomsig uit Cyprus, vervoert ijdens de Israëlisch-Libanese oorlog in 2006 terreinwagens, voedselrantsoenen en andere esseniële zaken. Hagglunds is een all-terrain voertuig dat het Indonesische Rode Kruis gebruikt om ondoordringbare gebieden te bereiken. Hier wordt deze ingezet vlak na een uitbarsing van de vulkaan Merapi in % van de vrijwilligers doet twee soorten vrijwilligerswerk, 11% doet drie soorten en 4% doet zelfs vier of vijf soorten vrijwilligerswerk vrijwilligheid is één van de 7 grondbeginselen van het rode kruis 6 OP DE 10 VRIJWILLIGERS VINDEN DAT ZE DOOR VRIJWILLIGERSWERK KUNNEN LATEN ZIEN DAT ZIJ HET BELANGRIJK VINDEN OM ANDERE MENSEN TE HELPEN Het Filipijnse Rode Kruis, dat al jaren hulp verleent bij overstromingen door tyfoons, verwert in 2010 enkele amibievoertuigen. In voorjaar 2000 wordt 4500 ton hulpgoederen per vliegtuig vervoerd van Nairobi naar regio s nabij de stad Gode in Ethiopië, die door droogte en hongersnood getrofen zijn. DE WERELDWIJDE RODE KRUIS-BEWEGING VERZET JAARLIJKS VOOR BIJNA 4,4 MILJARD AAN VRIJWILLIGERSWERK in 1867 werden de eerste vrijwilligers van het nederlandse rode kruis getraind om gewonden Als één van de eerste afdelingen in het land heet Schagen sinds 2013 de beschikking over een quad. Deze is uitgerust met een AED. Allerlei hulpmiddelen kunnen ermee vervoerd worden en hij is voor elk terrein geschikt. 35 op het slagveld te verzorgen Dit is het aantal uur dat Viola Cocran uit Amerika in haar leven aan vrijwilligerswerk heeft besteed, een record volgens het Guinness Book of Records De Red Crosser bestaat dit jaar ien jaar. Het is een unieke tram die speciaal is aangepast voor vervoer van chronisch zieken en gehandicapten langs toerisische hoogtepunten in Amsterdam. Medewerkers van het Thaise Rode Kruis Het Britse Rode Kruis bestrijdt cholera in Haïi brengen hulpgoederen per boot naar de slachtofers van overstromingen in Bangkok eind in Met ezels reizen vrijwilligers naar afgelegen bergdorpen om de inwoners te voorzien van medicijnen en hen voorliching te geven over hygiëne. Dag in dag uit helpen meer dan getrainde Syrische vrijwilligers met gevaar voor eigen leven slachtoffers van de oorlog

19 Ze kregen het met de paplepel ingegoten: het Rode Kruis. Vrijwilligers Mariska (42) en Sarina (15) zagen hun moeder en oma Marry (64) al van jongs af aan in de weer voor het Rode Kruis. Aangestoken door het enthousiasme, bleven ze niet achter. De drie generaties zetten zich al decennia lang in voor het Rode Kruis. Marry: Hoogtepunt? Ik kan zoveel hoogtepunten noemen. Maar het belangrijkste blijft toch altijd elk blij gezicht van een hulpvrager. HERINNERINGEN Het begon allemaal in Marry was net met haar man naar Den Helder verhuisd. Ze kende er niemand en reageerde op een oproep van het Rode Kruis in de krant. Mijn man was vaak weg, varen. Voor mij was het een manier om nieuwe mensen te leren kennen. Nu is Marry op bezoek bij haar dochter Mariska en kleindochter Sarina, die in de buurt wonen. In de gezellige woonkamer in Anna Paulowna poseren ze alle drie trots voor de fotografe. Vrolijk worden er herinneringen opgehaald. Het huis ligt vol met Rode Kruis-spulletjes en een plakboek over de organisaie ligt op tafel. Sarina laat Marry horen dat ze de grondbeginselen van het Rode Kruis echt uit haar hoofd kent. Het is overduidelijk. Hier zit veel liefde voor het Rode Kruis. Marry hoe zij met behulp van haar ipad de vergaderingen voorzit. "Niet elke vrijwilliger heet of internet, maar ik laat dan zien hoe simpel het is." Een hippe oma, aldus Sarina. Marry s hart ligt erg bij de oudere vrijwilligers. Voor deze mensen is er veel veranderd. Het is belangrijk dat de vrijwilligers hun ding kunnen blijven doen en hiervoor de erkenning krijgen die ze verdienen. 37 VIJFTIG UUR PER WEEK Marry begon haar Rode Kruis-carrière bij EHBO en Sociale Hulp. Ik kon niet kiezen en ik had toch ijd genoeg. Ze werd de eerste vrouwelijke pelotonscommandant, een voorloper van de geneeskundige eenheid. In 1980 zete Marry met twee anderen het Jeugd Rode Kruis op in de driehoek Den Helder - Alkmaar - Enkhuizen. In 2000 werd het bij een reorganisaie opgeheven. Het is jammer dat het Jeugd Rode Kruis niet meer bestaat. Het was een soort kweekvijver voor jong talent. Ze organiseerden jeugddagen, af en toe een feestavond en dagjes uit om zo de onderlinge band te verstevigen. Marry was 25 jaar lang bestuurslid van afdeling Den Helder, elf jaar voorziter van district Kop van Noord-Holland en nu is ze vanaf 2003 voorziter van de afdeling Hollands Kroon, waaronder Anna Paulowna valt. De afdeling biedt aciviteiten als huisbezoeken, de Contactcirkel en inloopochtenden. Ooit was Marry wel vijtig uur per week in touw voor het Rode Kruis, tegenwoordig nog twee à drie dagdelen per week. Met enige trots vertelt BELANGEN BEHARTIGEN Mariska werd toen ze derien jaar oud was, in 1985, vrijwilliger bij het Rode Kruis. Als vrijwilliger bij het Rode Kruis krijg je de gelegenheid zelf een riching te kiezen waarin je je verder wilt ontplooien. Ze ondersteunen je daarbij door je diverse opleidingen te bieden, vertelt Mariska. Ze werkte tot dit jaar fullime in het MBO-onderwijs, ze is net een dag minder gaan werken. Een ijd geleden kon Mariska nog midden in de nacht mailtjes sturen voor het Rode Kruis. Dat doet ze nu niet meer. Maar soms zijn er wel piekijden, zoals met 3FM Serious Request. Mariska is onlangs gekozen voor de Ledenraad. Er zijn 25 districtszetels en ien expertzetels zoals Fondsenwerving, Internaionale Hulp en Diversiteit. Mariska vertegenwoordigt vier jaar lang de zetel Diversiteit. Twee speerpunten binnen dit thema zijn jongeren en culturele diversiteit. Rode Kruis-leden hebben een stem, ze kunnen deze aan mij doorgeven. Naast haar taken voor de Ledenraad, doet Mariska aan internaionale promoie en geet ze voorliching aan jongeren over Humanitair Oorlogsrecht.

20 Sinds 1 januari 2014 bestaat het Rode Kruis in Nederland uit 254 afdelingen en 25 districten. Hoe zien de districten eruit en wat leeft er zoal? VRIJWILLIGER SINDS HAAR ZEVENDE Sarina is de jongste Rode Kruis-telg van de familie. Ze zit op school, doet Havo 3 en is sinds 2006 Rode Kruis-vrijwilliger. Moeder Mariska: Sarina kon niet wachten om ook bij het Rode Kruis te komen. Het stond op haar verlanglijstje voor haar zevende verjaardag. Je kunt namelijk vanaf je zevende vrijwilliger worden. Hoeveel ijd Sarina precies in haar werk voor het Rode Kruis steekt, is moeilijk te zeggen. Dan is er niets, dan is ze weer een hele dag in de weer. Een aantal jaar geleden heet ze op de Internaionale dag voor de vermiste kinderen, 25 mei, speldjes met vergeet-mij-nietjes uitgedeeld. In december 2013 heet ze haar maatschappelijke stage van ien uur bij 3FM Serious Request gedaan. Ze heet toen een logo en een formulier voor een sponsorloop ontworpen. In 2014 komt 3FM Serious Request in Haarlem. Sarina wil daar graag aan meehelpen. Ze zou het liefst bij de brievenbus staan of aan het belpanel meedoen. MEEST INNOVATIEVE PROJECT Mariska s trots is zonder twijfel het mobieltjesproject. In 2005 lag ze in het ziekenhuis, waar het haar opviel dat haar mobiele telefoon onmisbaar was in haar contacten met buiten. In het ziekenhuis hielp ze een oudere dame die moeite had met het omgaan met haar mobieltje. Wat voor jongeren heel vanzelfsprekend is, is voor ouderen lang niet alijd het geval. Op dat moment voerde het Rode Kruis de campagne Het Rode Kruis maakt contact. Hoe overbrug je een communicaiekloof? Mariska gebruikte haar ervaring uit het ziekenhuis om hierop in te springen. Ze organiseerde een bijeenkomst voor 55-plussers in Den Helder. Er kwamen direct veerig mensen op af. Ze kregen uitleg over hun mobieltjes. Hierna volgde een handleiding voor andere afdelingen. Later kwam er vraag vanuit de Internaionale Federaie van het Rode Kruis (IFRC) naar innovaieve projecten en werd het mobieltjesproject voorgedragen. Mariska vertelt stralend: Mijn hoogtepunt bij het Rode Kruis was toen het mobieltjesproject op een internaionale bijeenkomst in Seoul werd verkozen als het meest innovaieve project wereldwijd. Het project draait nu onder andere in Scandinavië, Oostenrijk en Australië. BIJZONDER Als Sarina gevraagd wordt naar haar hoogtepunt bij het Rode Kruis, antwoordt ze zonder aarzelen: Die moet nog komen: de fakkeltocht in Solferino! Jaarlijks wordt op 21 juni in Solferino, Italië, een fakkeltocht gehouden waaraan vele Rode Kruisvrijwilligers meedoen. Met de indrukwekkende fakkeltocht wordt de veldslag bij Solferino van 1859 en de daad van Henry Dunant herdacht, waaruit het idee van het Rode Kruis is ontstaan. Het lukte Mariska al twee keer niet om zich op te geven, maar ze hoopt dat het dit jaar met haar dochter wel gaat lukken. Marry en Mariska willen als laatste graag kwijt dat zij de vertegenwoordigers van de vrijwilligers zijn en willen zijn. Om de doelstellingen van het Rode Kruis in Nederland te bereiken, is elke vrijwilliger hard nodig. Het maakt niet uit of je een uur per week of vier uur per dag te besteden hebt, elke vrijwilliger is bijzonder! Het is belangrijk dat mensen in nood geholpen worden. Je kunt een stempel op deze wereld drukken, iets goeds achterlaten DISTRICT NOORD EN OOST GELDERLAND DISTRICT GELDERLANDZUID Voor ons district was 29 november 2013 een mooi moment: de opening van de nieuwe kazerne voor de Brandweer en het gebouw van het Rode Kruis in Harderwijk. De voorziter van district Noord en Oost Gelderland was daarbij aanwezig. 18 Rode Kruis-afdelingen: Aalten/Dinxperlo, Apeldoorn, Berkelland, Bronckhorst, Brummen, De Graafschap, Doeinchem, Eerbeek/Hall/Loenen, Elburg en Oldebroek, Epe/Heerde, Ermelo, Harderwijk, Hatem/Wapenveld, Nunspeet e.o., Oude IJsselstreek, Puten, Voorst en Winterswijk-Oost-Gelre. Aantal vrijwilligers: DISTRICT GELDERLAND MIDDEN Tijdens de werkconferenie van het District Gelderland-Zuid is een besluit genomen om in 2014 een project uit te voeren onder de itel EHBO voor iedereen. Daarnaast wordt een pilotproject EHBO op middelbare scholen gestart. Het doel van deze projecten is het vergroten van kennis van EHBO onder de bevolking van Gelderland-Zuid en het aantrekken van jonge vrijwilligers. 12 Rode Kruis-afdelingen: Beuningen (Gld), Bommelerwaard, Culemborg, Geldermalsen e.o., Gemeente Heumen, Lienden, Midden Maas en Waal e.o., Neder-Betuwe, Nijmegen e.o., Tiel e.o, Wijchen en studentendesk Nijmegen. Aantal vrijwilligers: 'In relaief korte ijd hebben we eind 2013 het districtsbestuur Gelderland Midden vorm weten te geven als werkend bestuursorgaan. Het is ons doel om in 2014 alle afdelingen te aciveren om er gezamenlijk een prachig jaar van te maken qua lokale samenwerking en fondsenwerving en elkaar onderling te ondersteunen en te versterken op weg naar Rode Kruis-afdelingen: Arnhem, Barneveld, Doesburg e.o., Ede e.o., Gemeente Overbetuwe, Liemers Oost, Lingewaard, Nijkerk, Renkum-Wageningen, Rheden, Westervoort, Duiven, Groessen en Loo en studentendesk Wageningen Aantal vrijwilligers: DISTRICT UTRECHT Het is mooi om te zien wat er in het district allemaal gebeurt op het gebied van zelfredzaamheid. Op 17 maart presenteerden enthousiaste sprekers vier best pracices aan de afdelingen ijdens de thema-avond Zelfredzaamheid. Van het Project Betrokken Buur van afdeling Utrecht en jonge EHBO ers van afdeling Veenendaal die aan de slag gaan bij de scouing, tot het opzeten van Rode Kruis aan Huis bij de afdeling Vianen en de aanpak van jongeren van de studentendesk. Met het enthousiasme van de afdelingen voor zelfredzaamheid zit het wel goed! 23 Rode Kruis-afdelingen: Amersfoort, Baarn, Benschop, Bunschoten/ Spakenburg, De Bilt, Hoogland, Houten, IJsselstein, Leusden, Lopik/Polsbroek, Nieuwegein, Renswoude, Rhenen, Soest/ Soesterberg, Sichts Weidegebied, Utrecht, Utrechtse Heuvelrug, Veenendaal, Vianen e.o., Wijk bij Duurstede/ Cothen, Woudenberg, Zeist en studentendesk Utrecht. Aantal vrijwilligers: DISTRICT NOORD HOLLAND NOORD Wij kijken uit naar onze interacieve bijeenkomst op 28 juni over onze focus voor 2014 met de afdelingsbestuursleden, coördinatoren en eregast Gijs de Vries. Ons eerste doel is de posiionering in de regio. We willen díe aciviteiten inventariseren, coördineren en plannen waarmee we het Rode Kruis in onze regio goed op de kaart kunnen zeten. Daarna evalueren we de kansen en uitdagingen voor jongeren in onze regio, want Jongeren is ons tweede doel. En ons derde doel is Noodhulp/rampenvoorbereiding in Nederland, Eerste Hulp, Bevolkingszorg en SIGMA. 11 Rode Kruis-afdelingen: Alkmaar, Bergen-Egmond-Schoorl, Castricum, Den Helder, Heerhugowaard, Heiloo, Hollands Kroon, Schagen, Schermerland, Texel en West-Friesland. Aantal vrijwilligers: 865

Het Nederlandse Rode Kruis helpt direct. Jaarverslag 2015

Het Nederlandse Rode Kruis helpt direct. Jaarverslag 2015 Het Nederlandse Rode Kruis helpt direct Jaarverslag 2015 Kijk voor het volledige jaarverslag op: www.rodekruis.nl/jaarverslag2015 2015: het jaar van de vluchteling Honderdduizenden mensen sloegen dit jaar

Nadere informatie

Elke miskraam is anders (deel 2)

Elke miskraam is anders (deel 2) Elke miskraam is anders (deel 2) Eindelijk zijn we twee weken verder en heb ik inmiddels de ingreep gehad waar ik op zat te wachten. In de tussen tijd dacht ik eerst dat ik nu wel schoon zou zijn, maar

Nadere informatie

Het Nederlandse Rode Kruis helpt direct. Jaarverslag 2014

Het Nederlandse Rode Kruis helpt direct. Jaarverslag 2014 Het Nederlandse Rode Kruis helpt direct Jaarverslag 2014 Kijk voor het volledige jaarverslag op: www.rodekruis.nl/jaarverslag 2014 2014: vele brandhaarden Niet eerder werd er zo n groot beroep op noodhulp

Nadere informatie

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over,

Theorieboek. leeftijd, dezelfde hobby, of ze houden van hetzelfde. Een vriend heeft iets voor je over, 3F Wat is vriendschap? 1 Iedereen heeft vrienden, iedereen vindt het hebben van vrienden van groot belang. Maar als we proberen uit te leggen wat vriendschap precies is staan we al snel met de mond vol

Nadere informatie

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1

MEMORY WOORDEN 1.1. TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 MEMORY WOORDEN 1.1 TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 1 ik jij hij zij wij jullie zij de baby het kind ja nee de naam TaalCompleet A1 Memory Woorden 1 2 MEMORY WOORDEN 1.2 TaalCompleet A1 Memory Woorden

Nadere informatie

narratieve zorg Elder empowering the elderly

narratieve zorg Elder empowering the elderly narratieve zorg Elder empowering the elderly huisbezoek 1: KENNISMAKING - 2 - KENNISMAKING - huisbezoek 1- a kennismaking huisbezoek 1: KENNISMAKING a vertrouwelijkheid individueel in teamverband naar

Nadere informatie

Rode. Kruis. Di4tYtietFîçø&

Rode. Kruis. Di4tYtietFîçø& Van: Verzonden: Aan: Onderwerp: Rode Kruis District Fryslân namens Rode Kruis District Fryslân maandag 19 oktober 2015 17:3 1 Statengriffie

Nadere informatie

Op vakantie, maak d r werk van! www.medivacature.nl

Op vakantie, maak d r werk van! www.medivacature.nl Op vakantie, maak Er zijn maar weinig chronisch zieken en gehandicapten die zelfstandig op vakantie kunnen gaan. Omdat hun ziekte of handicap het hen simpelweg onmogelijk maakt te reizen. Of omdat mensen

Nadere informatie

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug.

veeg de tranen van me weg. Ik kijk nog eens rond en er valt een hoop spanning van me af. Er komt zelfs een kleine glimlach op me gezicht terug. Het DOC Ik kruip in één van de buikpijn terwijl ik in bed lig. Mijn gedachten gaan uit naar de volgende dag. Ik weet wat er die dag staat te gebeuren, maar nog niet hoe dit zal uitpakken. Als ik hieraan

Nadere informatie

Het Rode Kruis kiest bij conflicten geen partij. Het kiest altijd voor de slachtoffers, tot welke zijde zij ook behoren.

Het Rode Kruis kiest bij conflicten geen partij. Het kiest altijd voor de slachtoffers, tot welke zijde zij ook behoren. Het Rode Kruis is ontstaan uit het verlangen hulp te bieden, zonder onderscheid. Overal ter wereld handelt de organisatie volgens dezelfde zeven grondbeginselen: Menslievendheid Onpartijdigheid Neutraliteit

Nadere informatie

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen.

Het is de familieblues. Je kent dat gevoel vast wel. Je zit aan je familie vast. Voor altijd ben je verbonden met je ouders, je broers, je zussen. De familieblues Tot mijn 15e noemde ik mijn ouders papa en mama. Daarna niet meer. Toen noemde ik mijn vader meester. Zo noemde hij zich ook als hij lesgaf. Hij was leraar Engels op een middelbare school.

Nadere informatie

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2

BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGEN LESPAKKET 1.2 BIJLAGE 1 A4 BLADEN THEMA S BIJLAGE 2 DOMINO EMOTIES BIJLAGE 3 MATCHING OEFENING GEVOELENS BIJLAGE 4 VRAGENLIJST FILM BIJLAGE 5 VRAGENSTROOKJES HOEKENWERK BIJLAGE 6 ANTWOORDENBLAD

Nadere informatie

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51

Inhoud. Een nacht 7. Voetstappen 27. Strijder in de schaduw 51 Inhoud Een nacht 7 Voetstappen 27 Strijder in de schaduw 51 5 Een nacht 6 Een plek om te slapen Ik ben gevlucht uit mijn land. Daardoor heb ik geen thuis meer. De wind neemt me mee. Soms hierheen, soms

Nadere informatie

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja

Voorwoord. Veel leesplezier! Liefs, Rhijja Voorwoord Verliefd zijn is super, maar ook doodeng. Want het kan je heel onzeker maken. En als het uiteindelijk uitgaat, voel je je intens verdrietig. In dit boek lees je over mijn liefdesleven, de mooie,

Nadere informatie

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang.

Die nacht draait Cees zich naar me toe. In het donker voel ik heel zachtjes zijn lippen op mijn wang. Vanavond ga ik mijn man vertellen dat ik bij hem wegga. Na het eten vertel ik het hem. Ik heb veel tijd besteed aan het maken van deze laatste maaltijd. Met vlaflip toe. Ik hoop dat de klap niet te hard

Nadere informatie

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1

0-3 maanden zwanger. Zwanger. Deel 1 Zwanger Ik was voor het eerst zwanger. Ik voelde het meteen. Het kon gewoon niet anders. Het waren nog maar een paar cellen in mijn buik. Toch voelde ik het. Deel 1 0-3 maanden zwanger Veel te vroeg kocht

Nadere informatie

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd

Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd Mijn ouders zijn gescheiden en nu? Een folder voor jongeren met gescheiden ouders over de OTS en de gezinsvoogd 1 Joppe (13): Mijn ouders vertelden alle twee verschillende verhalen over waarom ze gingen

Nadere informatie

Pannenkoeken met stroop

Pannenkoeken met stroop Pannenkoeken met stroop Al een maand lang zegt Yvonne alleen maar nee. Heb je je best gedaan op school? Nee. Was het leuk? Nee. Heb je nog met iemand gespeeld? Nee. Heb je lekker gegeten? Nee. Heb je goed

Nadere informatie

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school.

Een Berbers dorp. Mijn zussen en ik mochten van mijn vader naar school. Meestal mochten alleen jongens naar school. Een Berbers dorp Ik ben geboren en opgegroeid in het noorden van Marokko. In een buitenwijk van de stad Nador. Iedereen kent elkaar en altijd kun je bij de mensen binnenlopen. Als er feest is, viert het

Nadere informatie

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst.

Wat mevrouw verteld zal ik in schuin gedrukte tekst zetten. Ik zal letterlijk weergeven wat mevrouw verteld. Mevrouw is van Turkse afkomst. Interview op zaterdag 16 mei, om 12.00 uur. Betreft een alleenstaande mevrouw met vier kinderen. Een zoontje van 5 jaar, een dochter van 7 jaar, een dochter van 9 jaar en een dochter van 12 jaar. Allen

Nadere informatie

Samenvatting Mensen ABC

Samenvatting Mensen ABC Samenvatting Mensen ABC Week 1ABC: Wie zijn wij? Info: Wie zijn wij mensen Mensen zijn verschillend. Iedereen is anders, niemand is hetzelfde. Dat noem je uniek. Een mens heeft een skelet van botten. Daarom

Nadere informatie

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school.

O, antwoordde ik. Verder zei ik niets. Ik ging vlug de keuken weer uit en zonder eten naar school. Voorwoord Susan schrijft elke dag in haar dagboek. Dat dagboek is geen echt boek. En ook geen schrift. Susans dagboek zit in haar tablet, een tablet van school. In een map die Moeilijke Vragen heet. Susan

Nadere informatie

Informatie 17 december 2015

Informatie 17 december 2015 Informatie 17 december 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS Ondanks het aflopen van de economische recessie, is de armoede in Nederland het afgelopen jaar verder gestegen. Vooral het aantal huishoudens dat

Nadere informatie

Mijn laatste nieuwsbrief

Mijn laatste nieuwsbrief Mijn laatste nieuwsbrief Lieve familie, vrienden en sponsors! Mijn laatste nieuwsbrief schrijf ik vanuit het prachtige en kleurrijke Sri Lanka! Hier vierde ik Kerst en Oud en Nieuw met de bemanning van

Nadere informatie

Alleen een plastic tasje

Alleen een plastic tasje Alleen een plastic tasje Gaat u zitten, fijn dat u er bent. Wilt u thee? Met suiker? Zal ik beginnen bij het begin? Ik woon hier sinds 1970. Toen ik hier aankwam, had ik alleen een klein plastic tasje

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB december 2013

Nieuwsbrief SHIB december 2013 Nieuwsbrief SHIB december 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB Terug- en vooruitblik Als maakster van deze nieuwsbrief sta ik verbaasd, het

Nadere informatie

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest

Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12. Bruiloftsfeest Bijbellezing: Johannes 2 vers 1-12 Bruiloftsfeest Sara en Johannes hebben een kaart gekregen In een hele mooie enveloppe Met de post kregen ze die kaart Weet je wat op die kaart stond? Nou? Wij gaan trouwen!

Nadere informatie

Er was eens een heel groot bos. Met bomen en bloemen. En heel veel verschillende dieren. Aan de rand van dat bos woonde, in een grot, een draakje. Dat draakje had de mooiste grot van iedereen. Lekker vochtig

Nadere informatie

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis.

Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. 1 Weer loop ik door de draaideur van het Lucasziekenhuis. Dat is nu al de derde keer in een paar dagen. We moeten vandaag op de eerste verdieping zijn, kamer 105. Mevrouw dr. W.H.F. Scheltema, internist,

Nadere informatie

Wat doet het Rode Kruis

Wat doet het Rode Kruis 1 Wat doet het Rode Kruis 60 miljoen mensen zijn wereldwijd op de vlucht voor conflicten en geweld in eigen land. Deze vluchtelingen hebben huis en haard verlaten en zijn op zoek naar veiligheid voor zichzelf

Nadere informatie

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons

Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Johannes 6,1-15 - We danken God, want Jezus zorgt voor ons Dankdag voor gewas en arbeid Liturgie Voorzang LB 448,1.3.4 Stil gebed Votum Groet Zingen: Gez 146,1.2 Gebed Lezen: Johannes 6,1-15 Zingen: Ps

Nadere informatie

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden

Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden Gijsje zonder staart geschreven door Henk de Vos (in iets gewijzigde vorm) Er was eens een klein lief konijntje, dat Gijs heette. Althans, zo noemden zijn ouders hem, maar alle andere konijntjes noemden

Nadere informatie

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten

werkt voor en met bewoners in wijken en buurten werkt voor en met bewoners in wijken en buurten Oma Geertje vertelt. 2 Welbions: we werken er allemaal. Wij zijn dé woningcorporatie van Hengelo en verhuren meer dan 13.000 woningen aan in totaal 25.000

Nadere informatie

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes.

Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Gedichten en korte spreuken voor rouwbrieven en dankkaartjes. Rust nu maar uit, je hebt je strijd gestreden. Je hebt het als een moedig man gedaan. Wie kan begrijpen hoe je hebt geleden en wie kan voelen,

Nadere informatie

Werkboek Het is mijn leven

Werkboek Het is mijn leven Werkboek Het is mijn leven Het is mijn leven Een werkboek voor jongeren die zelf willen kiezen in hun leven. Vul dit werkboek in met mensen die je vertrouwt, bespreek het met mensen die om je geven. Er

Nadere informatie

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen

Neus correctie 2012. Aanleiding. Intake gesprek. Stap 1: Wat gaan we doen Neus correctie 2012 Aanleiding Al een tijdje heb ik last van mijn neus. Als kind van een jaar of 5 kreeg ik een schep tegen mijn neus, wat er waarschijnlijk voor heeft gezorgd dat mijn neus brak. Als kind

Nadere informatie

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich

Rivka voelt tranen in haar ogen. Vader aait over haar wang. Hij zegt: Veel plezier, prinsesje. Vergeet je nooit wie je bent? Dan draait vader zich 1942-1943 1 Rivka! Het is tijd om te gaan!, roept vader. Rivka is blij. Ze gaat logeren. Ze weet niet bij wie. En ze weet ook niet hoe lang. Maar ze heeft er wel zin in. Vader heeft gezegd: Je gaat in

Nadere informatie

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24

Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Jezus kreeg de straf voor onze zonden, wij ontvangen vergeving en vrede. Jesaja 53:4-6 en 1 Petrus 2:24 Als je iets verkeerd doet, verdien je straf. Ja toch? Dat is eerlijk. Er is niemand die nooit iets

Nadere informatie

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep

goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep 10 goede redenen voor het bezoeken van een zelfhulpgroep InTact Zelfhulp Zelfhulp is er voor jou. Deze informatie is voor alle mensen met een verslavingsprobleem, ongeacht welke verslaving en voor naasten

Nadere informatie

Dit is mijn lijf. Dit is mijn lijf Ik zou niet om een ander willen vragen ik heb er al die jaren mee gedaan 'k Zie me staan, 'k zie me staan

Dit is mijn lijf. Dit is mijn lijf Ik zou niet om een ander willen vragen ik heb er al die jaren mee gedaan 'k Zie me staan, 'k zie me staan Wanneer ik voor de spiegel zit Dan denk ik: wat is dit? Is dit nou mijn lijf? Wie is die vrouw in 't spiegelglas? Dit is niet wat het was Is dit nou mijn lijf? De jaren zijn voorbij gegaan Ik zie mezelf

Nadere informatie

Inge Test 07.05.2014

Inge Test 07.05.2014 Inge Test 07.05.2014 Inge Test / 07.05.2014 / Bemiddelbaarheid 2 Bemiddelbaarheidsscan Je hebt een scan gemaakt die in kaart brengt wat je kans op werk vergroot of verkleint. Verbeter je startpositie bij

Nadere informatie

Inhoud van dit nummer: Al drie jaar..

Inhoud van dit nummer: Al drie jaar.. Inhoud van dit nummer: Al drie jaar.. (gedicht) Kinderen met verslaafde ouders Even voorstellen. Verslag van het Voorjaarsfeest 28 Mei Budgetrecept van Hinke Buitenveldertgroep - Hoogeveen Contactgegevens

Nadere informatie

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach.

Karin de Galan. Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Karin de Galan Karin de Galan (1967) is sinds 1991 trainer en coach. Ze heeft zich gespecialiseerd in het trainen van trainers en richtte in 2007 de galan school voor training op. Eerder werkte ze als

Nadere informatie

Openingsgebeden INHOUD

Openingsgebeden INHOUD Openingsgebeden De schuldbelijdenis herzien Openingsgebeden algemeen Openingsgebeden voor kinderen Openingsgebeden voor jongeren INHOUD De schuldbelijdenis herzien De schuldbelijdenis heeft in de openingsritus

Nadere informatie

Take a look at my life 9

Take a look at my life 9 Take a look at my life 9 Verslaafd aan foto,s maken. Elke dag weer mijn mobiel uit me zak halen en foto,s maken van de dingen die ik mee maak of tegenkom. Er zijn al zoveel mensen die gebruik maken van

Nadere informatie

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN

WAAROM DIT BOEKJE? VERBODEN WAAROM DIT BOEKJE? Dit boekje gaat over seksuele intimidatie op het werk. Je hebt te maken met seksuele intimidatie als een collega je steeds aanraakt. Of steeds grapjes maakt over seks. Terwijl je dat

Nadere informatie

1. De tuin wordt opgeruimd

1. De tuin wordt opgeruimd 1. De tuin wordt opgeruimd Wat gaan jullie doen? vraagt mama. Ze is iets lekkers aan het maken: zoute bolletjes. Dat doet ze elke vrijdagmiddag als Joas, Aron en Lisa uit school komen. Vaak helpt een van

Nadere informatie

Dat we hier vanavond bij elkaar zijn wordt vooral bepaald door de wereldse kalender. En niet de kalender van de christelijke feesten.

Dat we hier vanavond bij elkaar zijn wordt vooral bepaald door de wereldse kalender. En niet de kalender van de christelijke feesten. Preek op Oudjaarsavond 2013 Dat we hier vanavond bij elkaar zijn wordt vooral bepaald door de wereldse kalender. En niet de kalender van de christelijke feesten. Oudjaarsdag: het lijkt een dag als alle

Nadere informatie

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft.

De jongen weet dat hij niet in slaap moet vallen. Want dan zullen dieven zijn spullen stelen. Ook al is het nog zo weinig wat hij heeft. In Kanton, China Op de hoek van twee nauwe straatjes zit een jongen. Het is een scheepsjongen, dat zie je aan zijn kleren. Hij heeft een halflange broek aan, een wijde bloes en blote voeten. Hij leunt

Nadere informatie

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij.

Soms ben ik eens boos, en soms wel eens verdrietig, af en toe eens bang, en heel vaak ook wel blij. Lied: Ik ben ik (bij thema 1: ik ben mezelf) (nr. 1 en 2 op de CD) : Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Weet ik wie ik ben? Ja, ik weet wie ik ben. Ik heb een mooie naam, van achter en vooraan.

Nadere informatie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie

Zaken voor mannen. Verhalen van mannen met epilepsie Zaken voor mannen Verhalen van mannen met epilepsie Introductie Niet alle mannen vinden het prettig om over hun gezondheid te praten. Ieder mens is anders. Elke man met epilepsie ervaart zijn epilepsie

Nadere informatie

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten.

Bert staat op een ladder. En trekt aan de planten die groeien in de dakgoot. Hij verstopt de luidspreker en het stopcontact achter de planten. Helaas Wanneer besloot Bert om Lizzy te vermoorden? Vreemd. Hij herinnert zich het niet precies. Het was in ieder geval toen Lizzy dat wijf leerde kennen. Dat idiote wijf met haar rare verhalen. Bert staat

Nadere informatie

CHRISTINE OTTEN, Tussen Country en Westen

CHRISTINE OTTEN, Tussen Country en Westen CHRISTINE OTTEN, Tussen Country en Westen Haar autobiografische roman Om adem te kunnen halen is onlangs verschenen en speelt zich grotendeels af in Deventer, waar zij tot haar 18de woonde. Vanaf maart

Nadere informatie

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden,

September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande. Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst. Hallo mede dierenvrienden, September 2008 Door: Charlotte Storm van s Gravesande Bijbehorende foto's: zie onderaan de tekst Hallo mede dierenvrienden, Na mijn indrukwekkende reis naar India, is mij gevraagd om een kort verhaaltje

Nadere informatie

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd

Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Antwoorden Thema 5 Vrije tijd Luisteren Oefening 2 hobby Willem Linda hockeyen squashen tennissen voetballen bioscoop theater ballet kroegbezoek concertbezoek popmuziek jazz klassieke muziek Spreken Oefening

Nadere informatie

Een gelukkige huisvrouw

Een gelukkige huisvrouw Een gelukkige huisvrouw Voordat ik zwanger was, was ik een gelukkige huisvrouw, ik had alles wat ik wilde. En daarvoor hoefde ik geen dag te werken. Want werken, dat deed mijn man Harry al. Harry zat in

Nadere informatie

Tussen schoolse opvang basisschool De Vlier

Tussen schoolse opvang basisschool De Vlier Tussen schoolse opvang basisschool De Vlier Zo, hier is hij dan! Onze allereerste nieuwsbrief. Via deze weg proberen wij u zo goed mogelijk op de hoogte te houden van nieuwtjes, afspraken en andere wetenswaardigheden

Nadere informatie

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10

Kids United Inhoudsopgave. Kids United Voorwoord Henk Sijtsma. Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Kids United Inhoudsopgave Kids United Voorwoord Henk Sijtsma Inhoudsopgave 02 Voorwoord 03 Terugblik 04 Samenwerking 08 Hoofdsponsor 10 Enthousiast, gedreven, betrokken, respect: dat waren de woorden die

Nadere informatie

Take a look at my life week 5&6

Take a look at my life week 5&6 Take a look at my life week 5&6 Maandag 27 januari 2014 Zou vandaag gaan werken, maar heb op het laatste moment afgezegd omdat het nogal glad was op de weg. Dus ik durfde het niet aan om op de fiets naar

Nadere informatie

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij?

Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Een meneer heeft veel ballonnen. Hij roept: Kinderen, kom erbij! Mijn ballonnen die zijn gratis. Wie wil een ballon van mij? Wat een mooie luchtballonnen! Geel, oranje, groen en blauw. Kies maar uit Daan,

Nadere informatie

Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren,

Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren, Beste jongens en meisjes, excellentie, geachte Kamerleden, dames en heren, Ik hoop dat u het niet erg vindt dat ik als Koning van de Jeugd 2015 met het welkom voor de jongeren begonnen ben. Deze bijzondere

Nadere informatie

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3.

Over de streep. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent, zou je weten dat.. 3. Cadeautje.. 3. Stap over de streep als 3. Over de streep Inhoud Over de streep. 1. Zaalindeling... 2. Hoe ziet de dag eruit?.. 2. Hoe ziet de workshop eruit?.. 2. De groep(en). 2. Wat te doen als.. 3. Hoe. 3. Uit de knoop. 3. Als je me echt kent,

Nadere informatie

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4

Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Informatie over het examen Nederlands als Tweede Taal, niveau 3+4 Dit examen doen deelnemers aan de taalcursus Nederlands Niveau 3+4 aan de Universiteit Leiden. Deze cursus bestaat uit 120 contacturen.

Nadere informatie

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast

Rick de Leeuw. Hou me stevig vast Rick de Leeuw Hou me stevig vast Ik zit op de trap En luister naar de radio Er klinkt een mooi en triestig lied Ik neurie zachtjes mee Ik wil muziek als het sneeuwt Ook al sneeuwt het nu even niet Ik neem

Nadere informatie

Gedwongen opname met een IBS of RM *

Gedwongen opname met een IBS of RM * Gedwongen opname met een IBS of RM * Informatie voor cliënten Onderdeel van Arkin Inleiding In deze folder staat kort beschreven wat er gebeurt als u gedwongen wordt opgenomen. De folder bevat belangrijke

Nadere informatie

Informatie 10 januari 2015

Informatie 10 januari 2015 Informatie 10 januari 2015 ARMOEDE: FEITEN EN CIJFERS ARMOEDE WERELDWIJD Wereldwijd leven ongeveer 1,2 miljard mensen in absolute armoede leven: zij beschikken niet over basisbehoeften zoals schoon drinkwater,

Nadere informatie

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw.

In de Hema. O, zegt Kiia. Dat heb ik niet gehoord. Nee, dat blijkt, lacht de vrouw. In de Hema Wat vind je van deze?, vraagt Kiia. Ze kijkt aandachtig in de spiegel. Naar de geruite pet op haar hoofd. Mam?, vraagt Kiia weer. Hoe vind je hem? Ze stopt een pluk van haar blonde haar onder

Nadere informatie

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ

IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Ferenc Göndör IK OVERLEEFDE AUSCHWITZ Uitgeverij Eenvoudig Communiceren 3 Mijn vader Lang geleden kwam een jonge, joodse man naar het land Hongarije. Mohr Goldklang was zijn naam. Dat was mijn opa. Mohr

Nadere informatie

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook:

Maar gelukkig is er nog de Zing-Piet. Die zorgt ervoor dat alle Pieten alle Sinterklaasliedjes goed kunnen zingen. Dus ook: Weten jullie hoe Sinterklaas van Spanje naar Nederland komt? Ja? Met de fiets? Nee! Met de stoomboot, natuurlijk! Het is een heel gedoe voordat Sinterklaas en zijn Pieten kunnen vertrekken. Je wil niet

Nadere informatie

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk

Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Dé 14 fundamentele stappen naar geluk Van de Amerikaanse psycholoog Michael W. Fordyce 1. Wees actief en ondernemend. Gelukkige mensen halen meer uit het leven omdat ze er meer in stoppen. Blijf niet op

Nadere informatie

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen

Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Een greep uit een presentatieviering met als thema: Licht zijn voor anderen Openingstekst: (Door een ouder en kind) A. Zeg zou jij het licht aandoen? Je moet opschieten, want het is bijna tijd. Dadelijk

Nadere informatie

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN

VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VIEREN DOOR/VOOR JONGEREN VOORBEDE Soms moeten gebeurtenissen en dingen met naam worden genoemd. Soms moet je de dingen meer openlaten, opdat iedereen zijn eigen ervaringen erin kan herkennen. De voorbede

Nadere informatie

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit

Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst. Voorganger: ds. Bert de Wit Preek Zondag 6 maart 2016, 10.00 uur Jeugddienst Thema: @Home Voorganger: ds. Bert de Wit Schriftlezing: Lucas 15:11-32 Een vader had twee zonen zo begint het verhaal. Met de beschrijving van een gezin.

Nadere informatie

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.

Relaties. HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo. Relaties HDYO heeft meer informatie beschikbaar over de Ziekte van Huntington voor jongeren, ouders en professionals op onze website: www.hdyo.org Relaties kunnen een belangrijke rol spelen bij het omgaan

Nadere informatie

Waar een wil is, is een Weg!

Waar een wil is, is een Weg! 5 tips om moeiteloos voor jezelf te kiezen en een stap te zetten. Waar een wil is, is een Weg! - Lifecoach http://www.facebook.com/arlettevanslifecoach 0 Je bent een ondernemende 40+ vrouw die vooral gericht

Nadere informatie

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter.

De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. De man van gospelzangeres Annemieke Koelewijn is vorig jaar overleden aan kanker. Als jonge vrouw, zonder kinderen, blijft zij alleen achter. 22 Tekst hilde tromp Beeld Eljee Styling en visagie Marianne

Nadere informatie

Succesverhaal. over pesten op het werk

Succesverhaal. over pesten op het werk Supermarktmedewerkster Fenny gaat met plezier naar haar werk. Dat is zeer opmerkelijk als je bedenkt dat ze lange tijd werd gepest. Op het dieptepunt hoopte ze zelfs dat haar onderweg naar de supermarkt

Nadere informatie

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan.

Vertel de kinderen, of praat met hen over het verschil tussen film, tv kijken of naar het theater gaan. LESBRIEF Binnenkort gaan jullie met jullie groep naar de voorstelling Biggels en Tuiten Hieronder een aantal tips over hoe je de groep goed kan voorbereiden op de voorstelling. VOOR DE VOORSTELLING Vertel

Nadere informatie

Verhaal: Jozef en Maria

Verhaal: Jozef en Maria Verhaal: Jozef en Maria Er was eens een vrouw, Maria. Maria was een heel gewone jonge vrouw, net zo gewoon als jij en ik. Toch had God haar uitgekozen om iets heel belangrijks te doen. Iets wat de hele

Nadere informatie

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS)

Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Oplossingsgerichte vragen (Het Spel van Oplossingen IKB & TS) Stel dat dat (te grote wonder) gebeurt, ik betwijfel of dat zal gebeuren, maar stel je voor dat, wat zou je dan doen dat je nu niet doet? (p36)

Nadere informatie

H E T V E R L O R E N G E L D

H E T V E R L O R E N G E L D H E T V E R L O R E N G E L D Personen Evangelieschrijver Vrouw (ze heet Marie) Haar buurvrouwen en vriendinnen; o Willemien o Janny o Sjaan o Sophie (Als het stuk begint, zit de evangelieschrijver op

Nadere informatie

Bas. Ze doet haar agenda open. Vandaag ziet ze Bas elk lesuur.

Bas. Ze doet haar agenda open. Vandaag ziet ze Bas elk lesuur. Verkeerde naam Hoef je nog niet naar school? Britt zucht. Ik heb het eerste uur vrij. Altijd op woensdag. Het is al maart. Haar vader kent haar lesrooster nog steeds niet. Ook Inge kijkt verbaasd naar

Nadere informatie

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk?

Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Wat is verantwoordelijkheid en waarom is het belangrijk? Verantwoordelijkheid. Ja, ook heel belangrijk voor school!!! Het lijkt veel op zelfstandigheid, maar toch is het net iets anders. Verantwoordelijkheid

Nadere informatie

7. Wel of niet vertellen

7. Wel of niet vertellen Quizvragen hoofdstuk 6 1. Wanneer krijgt iemand een bloedtransfusie? 2. Hoe is het virus in jouw bloed terechtgekomen? 3. Komt een verkoudheid door de kou of door een virus? 4. Kan het virus in flesvoeding

Nadere informatie

Voor Maresa Jacobse: bedankt voor al je hulp Proloog: 7 januari Chantal dekte de tafel en keek op de klok. Nog even en dan was Menno er ook. Vanavond aten ze weer met zijn drieën. Soms vond ze dat nog

Nadere informatie

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON

Bijbel voor Kinderen. presenteert DE VERLOREN ZOON Bijbel voor Kinderen presenteert DE VERLOREN ZOON Geschreven door: Edward Hughes Illustraties door: Lazarus Aangepast door: Ruth Klassen en Sarah S. Vertaald door: Arnold Krul Geproduceerd door: Bible

Nadere informatie

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou!

Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou! Hallo Ben jij een kind van gescheiden ouders? Dit werkboekje is speciaal voor jou Als je ouders uit elkaar zijn kan dat lastig en verdrietig zijn. Misschien ben je er boos over of denk je dat het jouw

Nadere informatie

JEZUS IS MIJN SUPERHELD

JEZUS IS MIJN SUPERHELD JEZUS IS MIJN SUPERHELD NAAM Studielessen voor 4-7 jarigen. Mei 2005 Deze lessen zijn geschreven door Beryl Voorhoeve, Judith Maarsen De lessen zijn geschreven om te gebruiken in kleine Bijbelstudie groepen

Nadere informatie

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen

Toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen 1. Print deze tekst 2. Download het geluidsbestand en luister Je gaat een toets Geletterdheid en Begrijpend Lezen maken. Dit is een leestoets. De toets heeft vijf delen. Deel A, B, C, D en E. Deze toets

Nadere informatie

ALLES DUBBEL. Survivalgids. voor startende tweelingmama s. Denise Hilhorst

ALLES DUBBEL. Survivalgids. voor startende tweelingmama s. Denise Hilhorst Voorproefje ALLES DUBBEL Survivalgids voor startende tweelingmama s Denise Hilhorst Inhoud Dubbel van start 7 Dubbel ervaren 8 Dubbel zwanger 10 Dubbel voorbereiden 19 Dubbel bevallen 25 Dubbel voeden

Nadere informatie

Aan de slag met de Werk Ster!

Aan de slag met de Werk Ster! Aan de slag met de Werk Ster! Werk Ster Copyright EgberinkDeWinter 2013-2014 Werk Ster Stappen naar werk De Werk Ster helpt je duidelijk te krijgen waar jij op dit moment staat op weg naar werk. Je krijgt

Nadere informatie

Nieuwsbrief SHIB september 2013

Nieuwsbrief SHIB september 2013 Nieuwsbrief SHIB september 2013 www.shib.nl info@shib.nl Postbus 250, 3770 AG Barneveld Bankrekening 1526.55.018 t.n.v. SHIB SHIB 10 jaar en meer Al eerder lieten we weten: SHIB bestaat dit jaar 10 jaar!

Nadere informatie

Nieuwsbrief 21 maart 2016. Opening nieuw project Masakhane. Life House House Rebekah

Nieuwsbrief 21 maart 2016. Opening nieuw project Masakhane. Life House House Rebekah Nieuwsbrief 21 maart 2016 Opening nieuw project Masakhane Life House House Rebekah In februari waren wij (Jaco en Lydia) met onze dochter Rebekah in Zuid- Afrika. Tijdens onze reis hadden we de eer om

Nadere informatie

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam

Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Rapport Tevredenheidsmeting Niet-geïndiceerde Dagopvang Appingedam Inleiding Voor u ligt het rapport met de uitkomst van de tevredenheidsmeting uitgevoerd door de afdeling BK&I van ZhgN onder deelnemers

Nadere informatie

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer

Sander Kloet. Elisha Mercelina. Het zwarte meer Sander Kloet koud zo voelt het hier. kil ik weet niet waar het vandaan komt het is geen kou. het is angst. angst voor de wereld angst voor de dag van morgen bang dat we dingen vergeten bang dat we dingen

Nadere informatie

Voedselbanken. door Tim

Voedselbanken. door Tim Voedselbanken door Tim 1 Hoofdstukken: 1. Inleiding/voorwoord 2. Wanneer en hoe is de voedselbank ontstaan? 3. Wat doet de voedselbank? 4. Waar en hoeveel voedselbanken zijn er? 5. Wanneer krijg je een

Nadere informatie

Vroeg Interventiedienst Drugs

Vroeg Interventiedienst Drugs VRIND Vroeg Interventiedienst Drugs Als aan ouders gevraagd wordt wat hun grootste bekommernissen zijn voor hun kinderen in de toekomst, dan scoort 'drugs' zeer hoog. Ouders maken zich zorgen over drugs.

Nadere informatie

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden.

1 Werkwoord. (wonen, werken, lopen,...) 8 Grammatica is niet moeilijk. wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 1 Werkwoord (wonen, werken, lopen,...) wonen, werken, lopen,... noemen we werkwoorden. 8 Grammatica is niet moeilijk 1.1 woon, woont, wonen Ik woon nu in Nederland. Jij woont nu in Nederland. U woont nu

Nadere informatie

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties

Perspectief op gewoon leven. Wat we leren van evaluaties Perspectief op gewoon leven Wat we leren van evaluaties Stichting Perspectief, juni 2005 Aanleiding De LFB komt op voor de belangen van mensen met een verstandelijke beperking. De LFB heeft de ervaring

Nadere informatie