JAAROPLEIDING AFVALMANAGEMENT

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "JAAROPLEIDING AFVALMANAGEMENT"

Transcriptie

1 HBO WERK- EN DENKNIVEAU 12 modules - aanvang maart 2013, afsluiting december 2013 (Intake januari en februari 2013) Leertraject voor medewerkers van gemeenten en afvalbedrijven Inschrijving per losse module mogelijk! Nieuw en uniek! Hét complete en hoogwaardige opleidingspakket dat u voorziet van alle relevante kennis om als afvalmanager of beleidsmedewerker afval/ milieu te kunnen opereren! 12 modules leiden u op tot dé professional in de afvalwereld Inzicht in de Nederlandse afvalmarkt Actuele ontwikkelingen, grondstoffen, marktverhoudingen Wet- en regelgeving binnen de afvalsector Wet Milieubeheer, Wabo, Europees afvalstoffenrecht, LAP 2 Financieel inzicht in de afvalsector Afvalstoffenheffing, subsidiering, aanbesteden, contractbeheer Openbare ruimte (excursiedag Saver Roosendaal) Gemeente Schoon, zwerfafval, aanpak en omgang in de stad Afvalinzameling en diftar Systemen, voor- of nascheiden, tariefdifferentiatie ja/nee Plasticinzameling nu en later (excursiedag SITA Rotterdam) Sorteerproces- en technieken, producentenverantwoordelijkheid Textiel/kledinginzameling en -verwerking Marktverkenning, kwalificaties, materiaalkeuze en innovaties Afvalverwerking en handhaving & toezicht Innovaties, methoden en technieken, in- en export van afval, Ladder van Lansink Afvalmanagement en duurzaamheid Van afval tot grondstof/energie, CO2 reductie en LCA methodieken Energie uit afval (praktijkdag met 2 praktijkcases) Van afvalinzamelaar tot energieleverancier, vergisten van GFT-afval Afvalcommunicatie: basiskennis en vaardigheden Basiskennis, vaardigheden en inspiratie over afvalcommunicatie Afvalcommunicatie: praktijkvoorbeelden, verdiepingsdag Inzicht en inspiratie afvalcommunicatiecampagnes Inclusief online leeromgeving Moodle voor contact met uw docenten en opleidingsgenoten. Heeft u nog vragen ná de opleiding? Raadpleeg dan uw online-docent!

2 MODULE 1 Inzicht in de Nederlandse afvalmarkt 19 maart 2013, Stayokay Soest 1 MODULE 2 Wet- en regelgeving binnen de afvalsector 11 april 2013, Stayokay Soest 2 Actuele ontwikkelingen, grondstofstromen, marktverhoudingen Wie zijn de spelers in de afvalmarkt? Ketendenken; de keten in beeld Rollen en verantwoordelijkheden van de verschillende spelers Marktcijfers en groeiperspectieven Hoe ontwikkelt de capaciteit zich in Nederland? Level Playing Field Nederland in vergelijking met de rest van Europa Een klein land binnen Europa Beleid vanuit de overheid; actuele stand van zaken en visie op de toekomst Doelstellingen vanuit Nederlandse overheid versus doelstellingen Brussel EU 2020 beleid waaronder Resource Efficiency Landelijk versus gemeentelijk, regionaal afvalstoffenplan Afvaleconomie wordt steeds meer een gewone (grondstoffen) economie Wereldmarkt beïnvloedt de Nederlandse afvalmarkt Marktontwikkelingen en kredietkansen Grondstoffen uit afval, end of waste criteria Nederland als grondstoffenrotonde Afval, CO2 -emissies en klimaateffecten MVO, thema voor de afvalbranche Frank Hopstaken, directeur, FFact Kees Wielenga, senior-adviseur, FFact TIJDSCHEMA ALLE DAGEN Ontvangst met koffie & thee Aanvang ochtendprogramma met tussentijds koffie- en theepauze Lunchpauze Aanvang middagprogramma met tussentijds koffie- en theepauze Afsluiting van de lesdag Juridische aspecten Deze module geeft u inzicht in de belangrijkste wet- en regelgeving voor bedrijven en overheden die zich bezighouden met het bewerken of verwerken van afvalstoffen. Welke rechten en plichten gelden er, waar zitten de risico s en hoe vallen deze te managen? Steeds zal aandacht worden geschonken aan recente rechtspraak en toekomstige ontwikkeling in de regelgeving. Ter verduidelijking zal een en ander nader toegelicht worden met praktijkvoorbeelden. Ook bestaat er ruimte voor discussie en vragen vanuit de praktijk. Wet milieubeheer Administratief afvalstoffen algemeen Registratie, erkenning en binnenlands vervoer Stortverboden en zorgplicht Activiteitenbesluit Regelgeving specifieke afvalstoffen Wabo Omgevingsrecht algemeen en ontwikkelingen Vergunningplichtige activiteiten Toetsingskader bestemmingsplan en bouw Toetsingskader milieu Activiteitenbesluit (Barim) Vergunningaanvraag Bevoegd gezag Vergunningprocedures Gelding, aanpassen en intrekken vergunning Rechtsbescherming Beschermen milieuruimte Handhaving en strafrecht Europees Afvalstoffenrecht Afvalbegrip Kaderrichtlijn afvalstoffen IPPC Nieuwe Duitse afvalwetgeving Landelijk Afvalbeheerplan 2 (LAP 2) Status en inhoud in relatie tot afvalverkeer Verschillen met voorgaande afvalplannen Grensoverschrijdend verkeer van afval EVOA Jurisprudentie Groene-lijstafvalstoffen Oranje-lijstafvalstoffen Besluitvorming & handhaving Strafrechtelijke invloeden op afvalverkeer Diverse praktijkcases Mr. Ron Laan, advocaat, Van Diepen Van der Kroef advocaten Mr. Stijn Boot, partner/advocaat, Boot Haeser Walraven advocaten Meer informatie of opleidingsadvies? Bel of mail opleidingsadviseur Cor Tempelaars Tel.: of

3 MODULE 3 Financieel inzicht in de afvalsector 3 MODULE 4 Openbare ruimte Excursiedag Saver Roosendaal 4 7 mei 2013, Stayokay Soest 30 mei 2013, Saver Roosendaal Afvalstoffenheffing, subsidiering, aanbesteden en contractbeheer Financiële issues Afvalstoffenheffing Subsidiering Proces Belastingen Praktijkvoorbeelden Mr. Ton Holtkamp, directeur, Ton Holtkamp Advies Europees aanbesteden Juridische aspecten Nieuwe wetgeving vanaf 2013 Uitzonderingsmogelijkheden Juridisch kader Waarom? Wie moet aanbesteden? Welke aanbestedingsvorm? Openbaar? Europees versus nationaal? Welke drempelbedragen? Basisprincipes en uitgangspunten Strategische aspecten Wat is het doel van de aanbesteding? Wanneer wilt u, wanneer moet u? (doorlooptijd) Uitsluitinggronden Geschiktheideisen Gunningcriteria - Laagste prijs - EMVI Bestek: wat zijn eisen, wat zijn wensen, wat zijn opties? Stappenplan smal: aanbestedingsprocedure zelf Stappenplan breed: aanbestedingstraject in breder (beleids)kader Welke informatiebronnen? Contractbeheer Juridische aspecten Soorten samenwerking en uitvoering Basisprincipes, uitgangspunten Operationele zaken en marktconformiteit Contractvormen Kwaliteistborging Rapportages, ICT, intelligence Drs. Lourens Aalders, partner, Synthese adviesgroep Binnen alle modules staan praktijkcases centraal Gemeente Schoon, zwerfafval, aanpak en omgang in de stad BOR, IBOR of IBOOR? Afval en openbare ruimte Waarom is de Efteling zo schoon? Relatie met werkvoorziening Regie of nie(t). De rol van een gemeente Beeldgericht werken of niet? Schoon en de waarde van woningen Aanpak en omgang met scholenroutes Kolken zuigen, wat is het Van de straat naar het riool Problematiek: Hondenpoep Goed vegen, meer dan alleen een schone straat Openbare ruimte beheer en waterbeheersing Praktijkcase Max. 20 deelnemers Pieter-Balth Linders MGM, adjunct-directeur, Saver N.V. Rondleiding op terrein van Saver N.V. Maak kennis met voertuigen zoals een kolkenzuiger en de hondenpoepzuiger. Praktijkproject: Plan van Aanpak project Snoeproute regio Zwolle Aanleiding van het project Door de aanwezigheid van het Deltion College en de Van der Capellen scholengemeenschap in de wijk Holtenbroek wordt met name door omwonenden van deze wijk veel overlast ondervonden door studenten die, veelal lopend tijdens pauzes van en naar hun schoollocatie, afval op straat achterlaten. Voor studenten is de locatie van het Bachplein, welke een winkelcentrum heeft, een grote trekpleister, vooral doordat op deze locatie verschillende horeca en levensmiddelenwinkels aanwezig zijn. Veel studenten kopen tijdens hun pauzes allerhande eet- en drinkwaren bij deze zaken. De verpakkingen van eet- en drinkwaren worden veelal niet in de daarvoor bestemde prullenbakken gedeponeerd. Hierdoor ontstaat veel vervuiling op de openbare weg. Acties om bijvoorbeeld meer en betere prullenbakvoorzieningen te plaatsen en toezicht te houden door onder andere de inzet van toezichthouders boden tot nu toe weinig soelaas. Nog steeds ondervindt de wijk veel overlast van bovenstaande. Reden voor de gemeente Zwolle om, in samenwerking met verschillende partners, zoals de wijkagent, het Deltion College, de Van der Capellen scholen-gemeenschap en Stadswacht IJsselland een plan van aanpak te maken om dit probleem op te lossen. Maatregel 1 Het afsluiten van een convenant tussen alle winkeliers van het winkelcentrum en de gemeente. Diverse betrokken partijen bij de aanpak van de snoeproutes. Zowel de Van der Capellen scholengemeenschap als het Deltion college worden als convenant-partners toegevoegd. Maatregel 2 Het ontwerpen van een eigen afvalbak. Studenten van de opleiding Grafische Vormgeving van het Deltion college ontwerpen een eigen afvalbak. Er zijn kaders en richtlijnen voor het ontwerp meegegeven, de bakken zijn geleverd. Maatregel 3 Voorlichting en Handhaving op de snoeproutes: 3 projectgroepen: Voorlichting Van der Capellen Scholengemeenschap, lespakket Voorlichting Deltion college, voorlichting Handhaving Henk Kleinherenbrink, milieuhandhaver, gemeente Zwolle

4 MODULE 5 Afvalinzameling en diftar 18 juni 2013, Stayokay Soest 5 MODULE 6 Plasticinzameling Excursiedag SITA Rotterdam 19 juni 2013 (10.00 uur tot uur) 6 Afvalinzameling Welke systemen per afvalstroom zijn er? Waarom wordt afval gescheiden? Voor- of nascheiden; voor- en nadelen & mogelijkheden (On)mogelijkheden van scheiden: soms kan iets echt niet. Voor wie doen we het eigenlijk? Stand van zaken m.b.t. kunststof inzameling Producentenverantwoordelijkheid Statiegelddiscussie (statiegeld afschaffen ja/nee): actuele stand van zaken Verantwoord sorteren Economische doelstellingen versus ecologische doelstellingen (economie versus milieu) Ga aan de slag met uw eigen plan van aanpak Ing. Marc Veenhuizen, senior beleidsadviseur afval, gemeente Apeldoorn Diftar / tariefdifferentiatie Basisvoorwaarden en doelstellingen van diftar - Het maken van een afweging tussen solidariteits- en rechtvaardigheidsbeginsel - De calculerende burger vraagt om een systeem om zelf invloed te houden op de hoogte van de afvalstoffenheffing - Is er voldoende draagvlak bij politiek, medewerkers en inwoners? Keuze en vergelijking van diftarvormen afgezet tegen landelijke kengetallen - Voor- en nadelen van diverse diftarvormen; rechtvaardige kostenverdeling, afvalpreventie, ongewenste effecten, invoeringskosten Diftar invoeren ja/nee: - Wat zijn de voor en nadelen? - Is diftar noodzakelijk of is als eerste stap een diftar proof systeem (container managementsysteem) voldoende? Flankerende beleidsmaatregelen en optimalisatiemogelijkheden Invoering van diftar heeft invloed op de inzamelstructuur en verwerking van huishoudelijk afval. Er zal geïnvesteerd moeten worden in extra voorzieningen voor gescheiden afvalstromen. - Het inzamelen van grof huisvuil - De aanwezigheid van kringloopwinkel en welke rol de gemeente deze toebedeelt - Het al dan niet meeliften van KWD-afval - Welke systemen/mogelijkheden zijn er bij de hoogbouw: maatwerk wel of niet? Methoden en technieken - Wat is de techniek achter de diverse vormen van diftar? Wat zijn effecten van de invoering van diftar? - Effecten op ingezamelde hoeveelheden: huishoudelijk restafval en GFT-afval zal afnemen, terwijl gelijkertijd een toename van het afvalaanbod op brengstations te verwachten is - Financiële effecten: dalen de afvalbeheerskosten of stijgen zij juist vanwege kostenverhogende factoren zoals kapitaallasten, structurele kosten en projectkosten? Kleine versus grote gemeente: zijn er verschillen? - Maakt de grootte of stedelijkheidsklasse van de gemeente iets uit voor de vraag welke factoren de invoering van diftar beïnvloeden? Communicatie - Het bereiken van draagvlak onder burgers a.d.h.v. Triademodel van Poiesz Administratieve organisatie Do s and do not s - Welke onderwerpen raken burgers het meest bij de invoering van diftar? - Hoeveel inspraak kunnen/moeten inwoners krijgen bij de invoering van diftar? - Welke valkuilen zijn onvermijdelijk? Mr. ir. Theo van Rooijen, beleidsmedewerker duurzame ontwikkeling, gemeente Veghel Ing. Marc Veenhuizen, senior beleidsadviseur afval, gemeente Apeldoorn Inzameling verpakkingsafval Inzameling anno 2013 Invloed op sorteerproces Verwachtingen voor toekomst Producentenverantwoordelijkheid Vergelijking met buurlanden Toelichting op de sorteerinstallatie Basisvereisten voor ontwerp en realisatie Mechanisch versus handmatig Toegepaste sorteertechnieken Stand van de techniek Mogelijkheden voor aanpassing / optimalisatie Eisen m.b.t. hergebruik Kwaliteitsbewaking / monitoring Voorbeelden van hergebruik Rondleiding door de sorteerinstallatie Input en output van de installatie De praktijk van de sortering Productiekengetallen van de installatie Uitbreidingsmogelijkheden Geert Steeghs, manager overheidsdiensten, SITA Nederland B.V. Meer informatie of opleidingsadvies? Bel of mail opleidingsadviseur Cor Tempelaars Tel.: of Intakeprocedure Voorafgaand aan de opleiding ontvangt u een intakeformulier. Hierop kunt u aangeven wat concreet uw leerdoelen zijn en wat uw verwachtingen zijn van deze opleiding. De docenten kunnen zich hierdoor optimaal voor u voorbereiden. Max. 20 deelnemers

5 MODULE 7 Textiel/kledinginzameling en -verwerking 27 juni 2013, Stayokay Soest 7 Marktverkenning: Benelux, Nederland, marktpartijen Inzamelaars Vervoerders Sorteerders Kringlopers Huis aan Huis Inzamelaars Business solutions Kwalificaties: welke normen en waarden gelden: VIHB TÜV ANBI CBF/Het goede Doel ISO Maatschappelijke Verantwoordelijkheid versus morele aansprakelijkheid Waar moet u op letten bij textielinzameling? LAP 2 inzameldoelstellingen, vertaling naar beleidsplan, invulling van uitvoeringsplan Inzamelplannen, container dichtheid, balans tussen optische vervuiling en milieurendementoptimalisatie Impact op milieu in onmiddellijke omgeving, nationaal/mondiaal Aanbesteden/inbesteden/uitbesteden Volumes, en bijbehorende keuzes Één partij Méérdere partijen Territoriale opsplitsing Contracten, verantwoordelijkheden, Q-meetpunten EVOA, interpretatie en de handhaving Waar begint/eindigt de maatschappelijke verantwoordelijkheid Wettelijke kaders APV Verschillen binnen de EU Waar begint de politieke keuze en waarop is die gebaseerd Integratie met beleidsplan, vertaling naar uitvoeringsplan Marktontwikkelingen/trends Verleden/heden/toekomst Vrije markten: USA/CANADA Gesloten markten: Zuid Amerika/Oostblok Gebonden markten: Frankrijk Werkgelegenheid Benelux/Nederland/Europa André Jansen, operationeel directeur, Stichting KICI Inzamelen, Doneren, Innoveren MODULE 8 Afvalverwerking en handhaving & toezicht 10 september 2013, Stayokay Soest Afvalverwerking Afvalverwerking verleden/heden/toekomst Ladder van Lansink Storten, verbranden, composteren, vergisten, recyclen Nascheiding & opwerking verbrandingsresten Actuele ontwikkelingen op de verbrandingsmarkt In- en export van afval Markt en overheid Praktijkcases m.b.t. aanbesteding en inbesteding Geert Steeghs, manager overheidsdiensten, SITA Nederland B.V. Schoon handhaven Toezicht en handhaving, hoe doet u dat? Wat heeft u daarvoor nodig? Bij wie moet u zijn? Risicoanalyse Nico Glasbergen, afdelingshoofd Vergunning en Toezicht, cluster Vergunningen en Handhaving, gemeente Arnhem 8 Materiaalkeuze en gevolgen Ondergronds Bovengronds Financiën Kwaliteit Vervoermiddelen/verkeersdruk/oponthoud/zichtbaarheid Innovatie Productsortering Kwaliteiten en verschillen olumes in Nederland en doelgroepen Kringloopwinkels Niet-herdraagbaar Vervezeling en maatschappelijke impact Effilocheren, spinnen, weven en verkopen Ladder van Lansink, voorbeelden: Volume verwerking: - Identitex - Chemische herkenning - Labelling - Chips Maximaal 25 personen per module Om het interactieve karakter te kunnen waarborgen laten wij maximaal 25 deelnemers toe. Aanmeldingen worden op volgorde van binnenkomst behandeld, dus wij verzoeken u zich vroegtijdig in te schrijven. Let op, de excursiedagen kennen een maximum aantal van 20 deelnemers.

6 MODULE 9 Afvalmanagement en duurzaamheid 26 september 2013, Stayokay Soest 9 MODULE 10 Energie uit afval Praktijkdag met 2 praktijkcases 10 oktober 2013, Stayokay Soest 10 Duurzame ontwikkeling katalysator circulaire economie Afvalmanagement heeft een sleutelrol te vervullen in duurzame ontwikkeling en kan een belangrijke katalysator zijn voor de circulaire economie. Afbakening van het begrip duurzaamheid Trends in de wereld: - Klimaatverandering - Grondstofschaarste - Bevolkingsgroei - Verstedelijking Waar staan we in de wereld, Europa en met name NL als het gaat om duurzaam afvalmanagement? Afvalmanagement bestaat voor een belangrijk deel dankzij wet en regelgeving. Welke ontwikkelingen en doelstellingen zijn er zichtbaar in Europa en natuurlijk in Nederland, niet alleen op het vlak van afval maar ook op het vlak van energie, klimaat, product en productenverantwoordelijkheid? Welke regelgeving beïnvloed de manier waarop wij met afval omgaan? Binnen deze module wordt centraal de visie gepresenteerd van de circulaire economie waarin de economische keten is verbonden met de afvalketen en afvalstoffen een weg terug vinden in de keten als grondstof en energie. Dit betekent een verschuiving van de rol van afvalmanagers. Naast een dienstverlener rondom volksgezondheid en milieu wetgeving worden zij ook een secundaire grondstofleverancier op een internationale markt die om kwaliteitsborging en risicobeheersing vraagt. Afval, CO2-reductie en LCA methodieken Als u duurzaamheid wilt managen moet u het kunnen meten. Deze module gaat dan ook in op afval en CO2 reductie en LCA methodieken. Wist u bijvoorbeeld dat de transportcomponent vaak ondergeschikt is aan de wijze van verwerking? Er zullen frequent voorbeelden en case studies de revue passeren. Welke trends, kansen en obstakels zien we bij de verduurzaming van inzameling, recycling en verwerking van afval? Aan de hand van voorbeelden wordt tevens geïllustreerd dat producenten in toenemende mate actief zijn om afval hoger op de ladder van Lansink te verwerken en ketens te sluiten. Design for recycling en design voor disassembly zijn onderdeel van eco-design. Duurzaamheid gaat verder dan techniek : het is sterk verbonden met maatschappelijk verantwoord ondernemen (MVO). Wat kan een gemeente of bedrijf aan MVO doen in haar beleid en communicatie? Duurzaamheid vraagt om interactie met andere stakeholders. In een praktische tool zal worden gepresenteerd hoe de invloedsbepaling op een project of positie kan worden ingevuld die de cursisten verder in eigen organisatie kunnen gebruiken. Duurzame stad Als een special in de module is nog het thema van de duurzame stad opgenomen. Gezamenlijk met de cursisten zal de invloed van afvalmanagers bekeken worden op verdere stedelijke verduurzaming. Freek van Eijk, director strategy & marketing, SITA Northern Europe Waste Services Meer informatie of opleidingsadvies? Bel of mail opleidingsadviseur Cor Tempelaars Tel.: of Transitie van composteren naar vergisten van GFT afval Ontwikkeling vanaf 1994 Drijvende krachten voor transitie naar vergisten Stand van zaken 2013 Lijnen naar GFT verwerking in de toekomst Ing Willem Elsinga MBA, directeur, Elsinga Beleidsplanning en Innovatie B.V. Praktijkcase 1: De meerlanden: van afvalinzamelaar tot energieleverancier Sinds 2011 heeft De Meerlanden een duurzame vergistingsinstallatie. Verwerking van het gft in deze installatie levert 5 producten op: Groen gas Compost Warmte (broeiwarmte van compostering verwarmt een nabij gelegen kwekerij) Water (met proceswater besproeien de veegwagens van de Meerlanden de straten schoon) CO2 (bij opwekking van biogas wordt methaan en CO2 gescheiden). Van methaan wordt groen gas gemaakt en CO2 gaat naar de kwekerijen. Gert Jan Klaasse Bos, bedrijfsleider compostering/vergisting, De Meerlanden Steeds meer gft-afval vindt zijn weg naar vergisting. Vooral de productie van groen gas wordt interessant. Voor gemeenten openbare kansen om hun klimaatambities te realiseren. Vergisten legt immers een hoge CO2 prestatie in het verschiet. Praktijkcase 2: Energie made in [Arnhem] Programma Energie Made in [Arnhem] Zichtbare resultaten Rol overheid Kritische succesfactoren Omgekeerd inzamelen van afval Margreet van Gastel, wethouder milieu, openbare ruimte, ruimtelijke ordening, gemeente Arnhem, lid college van bestuur Stadsregio Arnhem- Nijmegen, bestuurslid NVRD. Deze opleiding biedt u: In 12 modules alle benodigde kennis aangevuld met interessante praktijkcases, checklists en interactieve opdrachten gedoceerd door specialisten uit uw werkveld Een online leeromgeving waarin u toegang heeft tot alle benodigde lesinformatie en kunt overleggen met medecursisten en de docenten Het boek: De kracht van de kringloop Ook ná de opleiding nog online contactmogelijkheid met docent Een certificaat van deelname met daarop de door u gevolgde modules Volgt u de gehele opleiding dan ontvangt u hét diploma Afvalmanagement! J Bij losse module(s) certificaat VAN D EELNAME J Bij de gehele opleiding DIPLOMA

7 MODULE 11 Afvalcommunicatie: basiskennis en vaardigheden 5 november 2013, Stayokay Soest MODULE 12 Afvalcommunicatie: praktijkvoorbeelden 12 december 2013, Stayokay Soest Herkent u deze situatie? Inhoudelijk bent u op de hoogte en u weet wat er speelt op afvalgebied. U merkt dat draagvlak en medewerking, zowel binnen uw organisatie als daarbuiten, noodzakelijk zijn voor het behalen van beleidsdoelen. Communicatie is hierbij een belangrijk instrument. Maar hoe pakt u dat aan? Wilt u weten hoe u doelgericht over afval communiceert en het nodige draagvlak en medewerking krijgt? Dan is deze module uitermate geschikt voor u. Doel Opdoen van basiskennis, vaardigheden en inspiratie over afvalcommunicatie. Inhoud U maakt kennis met de belangrijkste theorieën en recente inzichten op het gebied van communicatie (en educatie en participatie). Theorie wordt afgewisseld met concrete voorbeelden. U oefent met de theorie aan de hand van (uw eigen) praktijkcasus. Aan bod komen onder meer: Theorie over afvalgedrag en gedragsbeïnvloeding: hoe doorbreekt u gewoontes? Probleem-, doelgroep- en krachtenveldanalyse: goede voorbereiding is het halve werk! Keuze van instrumenten: wat is mijn boodschap en welke mix van middelen is effectief? Inzet van social media: wat (niet) te doen? Voorbeelden van communicatie, participatie en educatie rond afvalpreventie, zwerfafval en afval scheiden Interne communicatie: hoe krijgt u uw collega s, medewerkers en/of bestuurders mee? Verdere verdieping vindt u in module 12 van deze opleiding Laat de in module 11 opgedane kennis verder tot leven komen en meld u ook aan voor module 12. Daarin wordt een aantal praktijkvoorbeelden verder uitgelicht. Hanna Tijbosch, adviseur duurzame ontwikkeling, SME advies Uw online leeromgeving - Moodle Na uw inschrijving ontvangt u een inlogcode voor de moodle online leeromgeving behorende bij deze opleiding. Hier vindt u alle benodigde informatie om uw opleidingsprogramma succesvol te kunnen volgen. Denk aan de presentaties van de docenten, verdiepingmaterialen als artikelen, publicaties, rapporten en interessante url s, maar ook opdrachten en de mogelijkheid om via een online forum te overleggen met uw medecursisten en de docenten. EXTRA! Nog vragen na uw opleiding? Heeft u ná de opleiding nog een onbeantwoorde vraag? Stel deze dan online aan Frank Hopstaken en Kees Wielenga van FFact en ontvang hun persoonlijke reactie/visie op uw vraagstuk! Herkent u deze situatie? U hebt de basisvaardigheden van (afval)communicatie in de vingers. U bent benieuwd hoe anderen omgaan met afvalcommunicatie en hoe u uw eigen aanpak kunt aanscherpen. Wilt u inspiratie opdoen en leren van praktijkervaringen? Dan is deze module uitermate geschikt voor u. Doel Opdoen van inspiratie en achtergronden bij afvalcommunicatiecampagnes. Inhoud In deze module gaan we in op enkele afvalcampagnes. We wisselen inspirerende sprekers uit de praktijk af met opdrachten, waarin u samen met medecursisten werkt aan een (eigen) casus. Praktijkcase 1: afvalpreventie en afval scheiden Campagne: Doe meer met afval Campagne: Afval scheiden, goed bezig! In het Landelijk Afvalbeheerplan (LAP 2) is een doelstelling voor gemeenten opgenomen om in 2015 minimaal 60% van het huishoudelijk afval nuttig toe te passen. In de in 2011 verschenen Afvalbrief van de Staatssecretaris van Milieu wordt zelfs een ambitie neergelegd van 65%. De campagnes Doe meer met afval en Afval scheiden, goed bezig! richten zich op het stimuleren van de inwoners (jong en oud) van Nederlandse gemeenten om hun huishoudelijk afval te scheiden en waar mogelijk te voorkomen. Het tweede doel is om mensen bewust te maken van het feit dat afval voor het overgrote deel grondstof kan zijn, zodat zij actief gaan meewerken. Praktijkcase 2: aanpak zwerfafval Campagne Vondelpark Schoon Op zomerse dagen laten te veel bezoekers van het Amsterdamse Vondelpark hun afval achter. Met een nieuwe aanpak richt Stadsdeel Zuid zich op de bron van de vervuiling: het gedrag van de parkbezoekers. De rode lijn van de aanpak is het vergroten van betrokkenheid van bezoekers door een beroep te doen op de vriendschap met het park. Participatie, beheer en communicatie zijn nauw op elkaar afgestemd en versterken elkaar. Stadsdeel Zuid werkt nauw samen met de Vereniging Vrienden van het Vondelpark om samen zichtbaar te maken dat het vanzelfsprekend is om als bezoeker zelf het park netjes achter te laten. De Vereniging Vrienden van het Vondelpark is het vliegwiel van de participatie. Zij betrekken andere partijen zoals ondernemers in en om het park en studentenverenigingen. Het Stadsdeel, de Vrienden en andere vrijwilligers treden samen op als gastheerschap van het park. Zij verwelkomen bezoekers, delen afvalzakken uit en verzoeken om afval netjes aan te bieden. Communicatie maakt deze inspanningen goed zichtbaar. Het resultaat is een schoner park en verhoogde veiligheid door minder anonimiteit. Basiskennis opdoen? Volg dan module 11 van deze opleiding Als u behoefte heeft aan meer onderbouwing en theorie over communicatie en afvalgedrag, dan is module 11 ook interessant voor u. In die module doet u basiskennis en vaardigheden op. Hanna Tijbosch, adviseur duurzame ontwikkeling, SME Advies Met praktijkbijdrage van: Drs. Freddy van der Brugge, directeur, Van der Brugge Communicatie Advies en ontwikkelaar en producent van bovengenoemde campagnes. Ook is Freddy van der Brugge projectleider van de provinciebrede campagne Doe meer met afval namens alle Utrechtse gemeenten en Afvalverwijdering Utrecht (AVU) Germaine Fetter, senior communicatieadviseur, gemeente Amsterdam en adviseur van de campagne Vondelpark Schoon

8 HBO WERK- EN DENKNIVEAU 12 modules - aanvang maart 2013, afsluiting december 2013 (Intake januari en februari 2013) Deze opleiding is ontwikkeld voor: Inschrijving per losse module mogelijk! Afdelingshoofden en beleidsmedewerkers milieu en afval bij: gemeente, provincie, rijk en milieudiensten Regionale milieu-inspecteurs Afvalbeheerders Afvalmanagers bij afvalinzamelende en -verwerkende bedrijven Afvalstoffenmanagers en milieucoördinatoren bij industrie, branche- en koepelorganisaties Afdelingshoofden bij afvalproducten (Bedrijfs)juristen milieu en ruimtelijke ordening Milieu- en afvaladviseurs/consultants bij: Milieuadviesbureaus, Juridische adviesbureaus, (Raadgevende) ingenieursbureaus en Organisatieadviesbureaus Data en locatie: 1: dinsdag 19 maart 2013 Stayokay Soest 2: donderdag 11 april 2013 Stayokay Soest 3: dinsdag 7 mei 2013 Stayokay Soest 4: dinsdag 30 mei 2013 Saver Roosendaal 5: dinsdag 18 juni 2013 Stayokay Soest 6: woensdag 19 juni 2013 SITA Rotterdam 7: donderdag 27 juni 2013 Stayokay Soest 8: dinsdag 10 september 2013 Stayokay Soest 9: donderdag 26 september 2013 Stayokay Soest 10: donderdag 10 oktober 2013 Stayokay Soest 11: dinsdag 5 november 2013 Stayokay Soest 12: donderdag 12 december 2013 Stayokay Soest Stayokay Soest Bosstraat AG Soest Tel.: Saver Roosendaal Personeelsingang Saver, naast Kringloper Borchwerf 35c Roosendaal SITA Rotterdam Waalhavenweg JJ Rotterdam Uw investering De investering voor de gehele opleiding bedraagt 7.499,- (excl. btw) per persoon. Wenst u of 1 of meerdere losse modules te volgen, dan betaalt u 999,- (excl. btw) per persoon per module. Dit bedrag is inclusief koffie, thee, lunches, het boek: De kracht van de kringloop (enkel bij deelname aan de volledige opleiding), toegang tot de Moodle online leeromgeving, online contact met docent, online databank, alle lesmaterialen behorende bij de 12 modules en en een certificaat van deelname. Op het certificaat staat vermeld welke module(s) u gevolgd heeft. Volgt u de gehele opleiding dan ontvangt u het diploma Afvalmanagement! Natuurlijk kunt u ook volgend jaar andere modules volgen en de verschillende certificaten later indienen zodat u alsnog het diploma ontvangt. U ontvangt de lesmaterialen per module via de Moodle online leeromgeving. Uw gegegevens Wij houden u graag op de hoogte van de ontwikkelingen in uw vakgebied. U bent daartoe opgenomen in ons adressenbestand of in een bestand dat wij van derden betrekken. Uw gegevens kunnen verstrekt worden aan derden voor marketingdoeleinden. Kloppen uw gegevens niet of wilt u niet dat anderen deze gebruiken? Geef uw wijzigingen door aan de klantenservice via Het Studiecentrum voor Bedrijf en Overheid Organiseert jaarlijks zo n 200 studiedagen & cursussen over o.a. ruimtelijke ordening & milieu, bestuur, verkeer & vervoer, sociale zekerheid, onderwijs, farma en gezondheidszorg i.s.m. vakdeskundigen en gerenommeerde adviesorganisaties uit het bedrijfsleven, overheid en non-profitorganisaties. Incompany, de beste aanpak voor uw team! Informeer naar de voordelen en mogelijkheden Natalie Vonk Tel of ga naar

Afval/Grondstoffen management

Afval/Grondstoffen management 5-daagse opleiding 20, 29 september, 11 oktober, 3, 15 november 2016 BCN Rotterdam Alle actuele ontwikkelingen in de afvalmarkt binnen 1 opleiding! Inclusief excursiedag sorteerinstallatie Afval/Grondstoffen

Nadere informatie

Meer huishoudelijk afval recyclen

Meer huishoudelijk afval recyclen Meer huishoudelijk afval recyclen Is 2/3 recyclen haalbaar? Ja, met een Grondstoffenakkoord Erik de Baedts AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. AMSTERDAM 2012 Afvalbrief Meer waarde uit afval (september 2011) Milieudruk

Nadere informatie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie

Masterclass Afval en Grondstof. Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Masterclass Afval en Grondstof Het Nederlandse Afvalbeleid in vogelvlucht, gemeenten in de circulaire economie Gemeentelijk Afvalcongres, 19 maart 2015 AGENDA 1. 2. 3. 4. 5. Afvalmanagement Ladder van

Nadere informatie

Meer huishoudelijk afval recyclen

Meer huishoudelijk afval recyclen Meer huishoudelijk afval recyclen Is 2/3 recyclen haalbaar? Samuel Stollman Afvalbrief Meer waarde uit afval (september 2011) Milieudruk afvalbeheer verder verminderen Efficiënt omgaan met grondstoffen

Nadere informatie

Onderzoek Afvalsamenwerking Twente

Onderzoek Afvalsamenwerking Twente Waarderweg 33B-10 haarlem, postbus 2016 2002 la haarlem, t 023 5319141, e info@iprnormag.nl. Onderzoek Afvalsamenwerking Twente Nadere informaties in de aanloop naar het Symposium op 4april 2013 20 februari

Nadere informatie

VANG Van Afval Naar Grondstof

VANG Van Afval Naar Grondstof Afval is een keuze VANG Van Afval Naar Grondstof Regionaal Symposium Grondstoffen in Afvalland? Dinteloord, 15 april 2015 Maarten Goorhuis Senior beleidsmedewerker Koninklijke NVRD Koninklijke NVRD Vereniging

Nadere informatie

Meer en Betere Recycling

Meer en Betere Recycling Meer en Betere Recycling als onderdeel van VANG Uw sprekers: Max de Vries Marco Kraakman Jacobine Meijer Emile Bruls Geert Cuperus Inhoud deelsessie Meer en Beter Recycling Inleiding Pitches projecten

Nadere informatie

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners

Van afval naar grondstof. Informatieavond voor inwoners Van afval naar grondstof Informatieavond voor inwoners Agenda 2 1. Welkom en inleiding (wethouder Jan van t Zand) 2. Presentatie Afvalbeheer (Paul de Bruin, IPR Normag) 3. Vragen en dialoog 4. Afsluiting

Nadere informatie

De Meerlanden: energie in de buurt. Raad Bloemendaal 28 juni 2013

De Meerlanden: energie in de buurt. Raad Bloemendaal 28 juni 2013 De Meerlanden: energie in de buurt Raad Bloemendaal 28 juni 2013 Structuur Aandeelhouders Raad van Commissarissen Directie Staf Publieke Sector Vergisting-Compostering Private Sector Afval BOR Kerncijfers

Nadere informatie

Van Afval Af. transitie-agenda naar een circulaire economie. Roel van Raak(DRIFT) vanraak@drift.eur.nl

Van Afval Af. transitie-agenda naar een circulaire economie. Roel van Raak(DRIFT) vanraak@drift.eur.nl Van Afval Af transitie-agenda naar een circulaire economie NVRD themadag Roel van Raak(DRIFT) vanraak@drift.eur.nl Aanleiding en doel van Van Afval Af Verpakkingenakkoord Circulaire Economie Schuivende

Nadere informatie

Publicaties Uitvoering Afvalbeheer

Publicaties Uitvoering Afvalbeheer Publicaties Uitvoering Afvalbeheer Hieronder vindt u het overzicht van publicaties uitgebracht tot en met 2010 door Uitvoering Afvalbeheer (UA) en het voormalige Afval Overleg Orgaan (AOO) op onderwerp.

Nadere informatie

Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020

Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020 Huishoudelijk afval in Bunnik: Visie en Doelstellingen 2016-2020 November 2015 1 Visie op huishoudelijk afval: van Afval naar Grondstof 1. Inleiding De toenemende vraag naar grondstoffen, en de afnemende

Nadere informatie

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid

Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Beleidsnotitie van afvalbeleid naar Grondstoffenbeleid Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 3. Omgekeerd inzamelen... 4 4. Voorscheiding plastics... 5 5. Oud papier en karton... 5 6. GFT... 6 7. Conclusie...

Nadere informatie

Jaarplan 2014 gemeente Velsen

Jaarplan 2014 gemeente Velsen Jaarplan 2014 gemeente Velsen HVC Arnoud Kik Adviseur Gemeenten Versie: 28 april 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding 4 2. Maatregelen afvalbeheerplan 6 3. Maatregelen 2014 9 4. Planning uitwerking resterende

Nadere informatie

#AFVALCONGRES2015 INFORMEREN INSPIREREN ONTMOETEN WORKSHOPS DISCUSSIES LEZINGEN. 19 maart 2015. DeFabrique. Utrecht

#AFVALCONGRES2015 INFORMEREN INSPIREREN ONTMOETEN WORKSHOPS DISCUSSIES LEZINGEN. 19 maart 2015. DeFabrique. Utrecht 09.00 09.15 09.30 09.45 10.00 10.15 10.30 10.45 11.00 11.15 11.30 11.45 12.00 12.15 12.30 12.45 13.00 13.15 13.30 13.45 14.00 14.15 14.30 14.45 15.00 15.15 15.30 15.45 16.00 16.15 16.30 16.45 17.00 17.15

Nadere informatie

SLIM INVESTEREN EN UITVOEREN

SLIM INVESTEREN EN UITVOEREN Zaal 1 09.00 09.15 09.30 09.45 10.00 10.15 10.30 10.45 11.00 11.15 11.30 11.45 12.00 12.15 12.30 12.45 13.00 13.15 13.30 13.45 14.00 14.15 14.30 14.45 15.00 15.15 15.30 15.45 16.00 16.15 16.30 16.45 17.00

Nadere informatie

- 3 - Datum vergadering: Nota openbaar: Ja,

- 3 - Datum vergadering: Nota openbaar: Ja, - 3 - Nota Voor burgemeester en wethouders Nummer: 12INT01422 III IIIIIIIII III MilIIIII Datum vergadering: Nota openbaar: Ja, Gemeente Hellendoorn 3 0 OKT ZOU Onderwerp: Toekomstvisie Hellendoorns Afvalbeleid

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Toelichting onderdelen VANG-programma NVRD themadag 27 november Marc Pruijn Directie Duurzaamheid Van regeerakkoord naar ketens Rutte 2: groene groei, circulaire economie Circulaire

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof Invoer van diftar Innovatie in inzameling Verpakkingen Zaal 2 Burgerparticipatie Hoe betrek ik mijn

Van Afval Naar Grondstof Invoer van diftar Innovatie in inzameling Verpakkingen Zaal 2 Burgerparticipatie Hoe betrek ik mijn 09.00 09.15 09.30 09.45 10.00 10.15 10.30 10.45 11.00 11.15 11.30 11.45 12.00 12.15 12.30 12.45 13.00 13.15 13.30 13.45 14.00 14.15 14.30 14.45 15.00 15.15 15.30 15.45 16.00 16.15 16.30 16.45 17.00 17.15

Nadere informatie

Op weg naar een circulaire economie

Op weg naar een circulaire economie Op weg naar een circulaire economie Agenda Afvalstromen Cijfers De Haarlemse aanpak Naar een circulaire economie Afval = Grondstof Afvalstromen GFT Kunststof Papier Glas Textiel Restafval GFT-stroom Inzameling

Nadere informatie

Raadsvoorstel. Aanbesteding Nieuw Huisvuilsysteem Oostzaan. Leefomgeving. Gebied en wijkzaken J.J.W.M. Buiks CBW-JDO

Raadsvoorstel. Aanbesteding Nieuw Huisvuilsysteem Oostzaan. Leefomgeving. Gebied en wijkzaken J.J.W.M. Buiks CBW-JDO Titel Nummer 13/12 Aanbesteding Nieuw Huisvuilsysteem Oostzaan Datum 14 maart 2013 Programma Fase Onderwerp Leefomgeving Aanbesteding Nieuw Huisvuilsysteem Oostzaan Gemeentehuis Bezoekadres Kerkbuurt 4,

Nadere informatie

Van Afval Naar Grondstof

Van Afval Naar Grondstof Van Afval Naar Grondstof Ins en outs Betrokkenheid gemeenten Gemeentelijk Afvalcongres Marc Pruijn, Directie Duurzaamheid, IenM Circulaire economie? 2 Ministerie van Infrastructuur en Milieu 3 Ministerie

Nadere informatie

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen

De burgemeester, Mr. J.H.C. van Zanen voorstel aan de raad Opgesteld door Stadswerken Kenmerk 15.503838 Vergadering Gemeenteraad Vergaderdatum 25 juni 2015 Jaargang en nummer 2015 59 Geheim Nee Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Het

Nadere informatie

Nascheiding kunststoffen. Het heldere alternatief van Attero

Nascheiding kunststoffen. Het heldere alternatief van Attero Nascheiding kunststoffen Het heldere alternatief van Attero Sinds 1 januari 2010 moet elke gemeente in Nederland een fors deel van het kunststof verpakkingsafval scheiden van de rest van het huishoudelijk

Nadere informatie

Monitor 2013 ROVA. Zwolle, 16 mei 2014

Monitor 2013 ROVA. Zwolle, 16 mei 2014 Monitor 2013 ROVA 1 Zwolle, 16 mei 2014 Inhoudsopgave 1. Inleiding... 3 2. Inzameling Grondstoffen... 5 3. Circulaire economie en klimaat... 14 4. Communicatie en Educatie... 16 5. Financieel... 17 6.

Nadere informatie

TOELICHTING VOOR DE WEBSITE OP DE AFVALSTOFFENVERORDENING NIEUWEGEIN 2010

TOELICHTING VOOR DE WEBSITE OP DE AFVALSTOFFENVERORDENING NIEUWEGEIN 2010 TOELICHTING VOOR DE WEBSITE OP DE AFVALSTOFFENVERORDENING NIEUWEGEIN 2010 Algemeen Hoofdstuk 10 van de Wet milieubeheer (Wm) gaat over afvalstoffen. Hierin is vastgelegd dat de gemeenteraad een afvalstoffenverordening

Nadere informatie

In het kader van het actualiseren van het gemeentelijk afvalbeleid is een enquête gehouden onder de inwoners van gemeente Bunnik.

In het kader van het actualiseren van het gemeentelijk afvalbeleid is een enquête gehouden onder de inwoners van gemeente Bunnik. Gemeente Bunnik Verantwoording In het kader van het actualiseren van het gemeentelijk afvalbeleid is een enquête gehouden onder de inwoners van gemeente Bunnik. Deze heeft plaatsgevonden van 30 maart t/m

Nadere informatie

Tweede Kamer der Staten-Generaal

Tweede Kamer der Staten-Generaal Tweede Kamer der Staten-Generaal 2 Vergaderjaar 2010 2011 30 872 Landelijk afvalbeheerplan Nr. 67 BRIEF VAN DE STAATSSECRETARIS VAN INFRASTRUCTUUR EN MILIEU Aan de Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal

Nadere informatie

Vlaams afval- en materialencongres 6 april

Vlaams afval- en materialencongres 6 april Vlaams afval- en materialencongres 6 april Erik de Baedts Directeur NVRD President MWE Board member ISWA Strategisch omgaan met grondstoffen Nederlandse vereniging van gemeenten ogv afvalbeheer & reiniging

Nadere informatie

Programma Management

Programma Management 5-daagse cursus 17 september, 1, 29 oktober, 12 en 26 november 2013 Meeting Plaza Maarssen Gratis boek tisch Creëren (2012) Uw docent ir. Jo Bos is zelfstandig adviseur n trainer. Hij adviseert al meer

Nadere informatie

Gezamenlijk afvalbeleid Grip op Grondstoffen & Gezamenlijke communicatiestrategie Alles draait om jou!

Gezamenlijk afvalbeleid Grip op Grondstoffen & Gezamenlijke communicatiestrategie Alles draait om jou! Gezamenlijk afvalbeleid Grip op Grondstoffen & Gezamenlijke communicatiestrategie Alles draait om jou! Kerngevens Opgericht in 2001 Gemeenschappelijke regeling Zes gemeenten 165.000 huishoudens 350.000

Nadere informatie

Grondstof voor een beter milieu

Grondstof voor een beter milieu Afval is Grondstof voor een beter milieu ISO-14001 Haal meer uit afval Gescheiden inzameling De Gewestelijke Afvalstoffen Dienst (GAD) zorgt voor het inzamelen van het huishoudelijk afval in Gooi en Vechtstreek.

Nadere informatie

Verduurzaming afvalinzameling

Verduurzaming afvalinzameling Verduurzaming afvalinzameling Overzicht presentatie Wat doet Avri? Doelstellingen Avri 2011-2015 Waarom verduurzaming? Projecten Avri Beoogde resultaten 1 Wat doet Avri Afvalbeheer: Inzameling huishoudelijk

Nadere informatie

NissewaardPanel over grondstoffenbeleid, november 2015. Figuur 1: Aandeel afval dat nu apart wordt gehouden van het restafval (Nmax=709)

NissewaardPanel over grondstoffenbeleid, november 2015. Figuur 1: Aandeel afval dat nu apart wordt gehouden van het restafval (Nmax=709) NissewaardPanel over grondstoffenbeleid, november 201 Deze nieuwsbrief beschrijft in het kort de resultaten van een peiling over grondstoffenbeleid. Uit de resultaten komt naar voren dat driekwart van

Nadere informatie

Afval bestaat niet. Project SUSPRO³ Federatie Fedustria + partners Centexbel + TCHN. 16 juni Sint-Denijs-Westrem. Eric Petersen Van Gansewinkel Groep

Afval bestaat niet. Project SUSPRO³ Federatie Fedustria + partners Centexbel + TCHN. 16 juni Sint-Denijs-Westrem. Eric Petersen Van Gansewinkel Groep Afval bestaat niet Project SUSPRO³ Federatie Fedustria + partners Centexbel + TCHN 16 juni Sint-Denijs-Westrem Eric Petersen Van Gansewinkel Groep Wie we zijn Afvaldienstverlener, grondstoffen- en energieleverancier

Nadere informatie

Programma Management

Programma Management 5-DAAGSE CURSUS 17 september, 1 en 13 oktober, 5 en 19 november 2015 BCN Utrecht (Daltonlaan) Gratis boek tisch Creëren Uw docent ir. Jo Bos is zelfstandig adviseur en trainer. Hij adviseert al meer dan

Nadere informatie

VENRAY RIJK AAN GRONDSTOFFEN. Kadernota afvalbeleid 2013-2025

VENRAY RIJK AAN GRONDSTOFFEN. Kadernota afvalbeleid 2013-2025 VENRAY RIJK AAN GRONDSTOFFEN Kadernota afvalbeleid 2013-2025 1 2 Inhoud 1 INLEIDING 1 2 AMBITIES 2013-2025 2 2.1 Milieu 2 2.2 Kosten 4 2.3 Serviceverlening 5 3 UITVOERINGSPROGRAMMA 7 3 1 INLEIDING Het

Nadere informatie

Uitvoeringsprogramma VANG-HHA

Uitvoeringsprogramma VANG-HHA Uitvoeringsprogramma VANG-HHA Samen op weg naar 100 kg huishoudelijk restafval Mini-symposium Indaver Meer gft-afval uit de hoogbouw 16 april 2015 Guus van den Berghe Inhoud presentatie Programma Van Afval

Nadere informatie

Vraag- en antwoord document kunststofinzameling 2009 Gemeente Zwolle Laatste update: 20 augustus 2009

Vraag- en antwoord document kunststofinzameling 2009 Gemeente Zwolle Laatste update: 20 augustus 2009 Vraag- en antwoord document kunststofinzameling 2009 Gemeente Zwolle Laatste update: 20 augustus 2009 Inzameling & communicatie Wanneer moeten gemeenten starten? Wanneer begint Zwolle met kunststofinzameling?

Nadere informatie

Waarom doen we het ook alweer?

Waarom doen we het ook alweer? Apart inzamelen van gft-afval Als Vereniging Afvalbedrijven stimuleren we dat al het afval in Nederland op de juiste manier wordt verwerkt. Hierbij houden we rekening met het milieu en de kosten. De meest

Nadere informatie

Afvalsector en circulaire economie. Marktreview 2013. Frank Hopstaken. Afvalconferentie 2013 Antropia, Driebergen, 2 oktober 2013

Afvalsector en circulaire economie. Marktreview 2013. Frank Hopstaken. Afvalconferentie 2013 Antropia, Driebergen, 2 oktober 2013 Afvalsector en circulaire economie Marktreview 2013 Frank Hopstaken Afvalconferentie 2013 Antropia, Driebergen, 2 oktober 2013 Inhoud 02.10.2013 Pagina 1 Nederlandse afvalmarkt 3 2 Trends per marktsegment

Nadere informatie

Manager in de. langdurige zorg. 5-daagse opleiding. Effectief inspelen op cruciale veranderingen in de langdurige zorg

Manager in de. langdurige zorg. 5-daagse opleiding. Effectief inspelen op cruciale veranderingen in de langdurige zorg 5-daagse opleiding 7, 14, 21, 28 november en 3 december 2013 Meeting Plaza Utrecht 5-daagse opleiding Cruciale veranderingen op komst, bereid u voor op de toekomst! Manager in de langdurige zorg Effectief

Nadere informatie

CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven

CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven CO2-Prestatieladder Participatieplan reductie-initiatieven Versie : 1.1 Status : definitief Datum : 16 december 2015 Opgesteld door : M. van Ham en A. van der Schalk Documenthistorie: Versie Datum Wijzigingen

Nadere informatie

Kilogram gescheiden ingezameld per inwoner per jaar Landelijke doelstelling. Resultaat Lingewaard 2011

Kilogram gescheiden ingezameld per inwoner per jaar Landelijke doelstelling. Resultaat Lingewaard 2011 Memo Onderwerp Afvalinzameling: vergelijking Zevenaar- 1 Inleiding Afvalscheiding is belangrijk. Door scheiding aan de bron (in de huishoudens) kunnen afvalcomponenten en fracties worden verkregen die

Nadere informatie

Voorstel aan de raad. Kenmerk 15.503838. Vergaderdatum 9 juni 2015. Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018

Voorstel aan de raad. Kenmerk 15.503838. Vergaderdatum 9 juni 2015. Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Voorstel aan de raad Opgesteld door Stadswerken Kenmerk 15.503838 Vergadering Commissie Stad en Ruimte Vergaderdatum 9 juni 2015 Geheim Nee Afval is Grondstof. Beleidsnota 2015-2018 Het College van burgemeesters

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2001

Stadsenquête Leiden 2001 Hoofdstuk 9. Milieu Samenvatting De Milieustraat is een (vrij nieuwe) voorziening waar bewoners zich kunnen ontdoen van hun grof huishoudelijk afval. Ruim twee op de tien Leidenaren heeft hier al eens

Nadere informatie

sectorplan 3 Restafval van handel, diensten en overheden

sectorplan 3 Restafval van handel, diensten en overheden sectorplan Restafval van handel, diensten en overheden 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalfracties Organisch afval, papier/karton, kunststoffen 2. Belangrijkste bronnen HDO-sectoren. Aanbod in

Nadere informatie

Sectorplan 4 Afval van onderhoud van openbare ruimten

Sectorplan 4 Afval van onderhoud van openbare ruimten Sectorplan 4 Afval van onderhoud van openbare ruimten 1 Achtergrondgegevens 1. Belangrijkste afvalfracties Veegafval, marktafval, drijfafval, zwerfafval en slib 2. Belangrijkste bronnen diversen 3. Aanbod

Nadere informatie

Mr. R. (Rogier) Hörchner @afvaladvocaat

Mr. R. (Rogier) Hörchner @afvaladvocaat Mr. R. (Rogier) Hörchner @afvaladvocaat Zwerfafval: wiens verantwoordelijkheid? A. Producenten B. Gemeenten C. Hufters D. U en ik: gewoon oprapen A. Producenten De producent of importeur draagt zorg voor

Nadere informatie

PROJECTMANAGEMENT IN HET VEILIGHEIDSDOMEIN

PROJECTMANAGEMENT IN HET VEILIGHEIDSDOMEIN 4-DAAGSE CURSUS + (OPTIONEEL) INDIVIDUEEL COACHING TRAJECT 19 mei, 2, 9 en 16 juni 2015 Van Aetsveld Amersfoort Ontwikkel een plan van aanpak voor uw veiligheidsproject PROJECTMANAGEMENT IN HET VEILIGHEIDSDOMEIN

Nadere informatie

Afdeling: Duurzame Ontwikkeling

Afdeling: Duurzame Ontwikkeling Aan de gemeenteraad Onderwerp: Gescheiden inzameling van kunststof verpakkingen Afdeling: Duurzame Ontwikkeling Datum: 26 mei 2009 Portefeuillehouder: J.C.R. van Everdingen MSc. Bijlagen: Kunststofinzameling

Nadere informatie

Attero Holding N.V., bestaande uit: N.V. Afvalverbranding Zuid Nederland (A.Z.N.)

Attero Holding N.V., bestaande uit: N.V. Afvalverbranding Zuid Nederland (A.Z.N.) CERTIFICAAT, bestaande uit: Attero B.V. Attero Noord B.V. Attero Zuid B.V. AZN Holding B.V. Meander 861 6825 MH Arnhem Postbus 4114 6080 AC Haelen en de toepassing daarvan voldoen aan de voorwaarden gesteld

Nadere informatie

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering

Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Startbijeenkomst keten innovatieprogramma Klimaat voor Verandering Amsterdam, 26 januari 2016 1 Inhoud Introductie 3 Zij waren er bij! 4 Circulaire economie 5 Waarom circulair? 6 Nederland Circulair! 7

Nadere informatie

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT

HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT HET NIEUWE INZAMELEN IN SLIEDRECHT Afval? SAMEN HALEN WE ERUIT WAT ERIN ZIT! Gemeentelijk Afvalcongres 19 maart 2015 Ing. D.J.B. Sakko Beleidsadviseur Proef droog en herbruikbaar liep af Bij oud papier

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 15 januari 2015 Agendapuntnummer : I, punt 5 Besluitnummer : 1666 Portefeuillehouder : Wethouder Jan van 't Zand Aan de gemeenteraad Onderwerp: Afvalbeheerbeleid

Nadere informatie

PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER. PM Academie

PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER. PM Academie PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER PM Academie PM ACADEMIE: EEN UITGEBALANCEERDE MIX VAN KENNIS, ERVARING, NETWERK EN PLEZIER Na een succesvol voorjaarsprogramma,

Nadere informatie

Afvalscheiding in Den Haag

Afvalscheiding in Den Haag Afvalscheiding in Den Haag bijdrage werkbespreking commissie Leefomgeving Heleen Weening directeur Duurzaam Den Haag & Haags Milieucentrum 3 september 2015 1 Outline 1. Hoofdlijnen opbrengst bewonersavond

Nadere informatie

Nieuw dit jaar zijn de cursussen Afvaladministratie en Basiskennis Recycling en Grondstoffen.

Nieuw dit jaar zijn de cursussen Afvaladministratie en Basiskennis Recycling en Grondstoffen. Notitie aan : Leden BRBS Recycling Notitie van : Wilma Kraaij Datum : 27 november 2012 Betreft : Cursusaanbod BRBS Recycling 2013 Opleidingen 12-00221 Cursusaanbod 2013 In de periode januari t/m maart

Nadere informatie

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH

Roadmap Institute for Positive Health. April 2016 Stichting IPH Roadmap Institute for Positive Health April 2016 Stichting IPH INTRODUCTIE VAN DE IPH ROADMAP De IPH roadmap schetst de resultaten die IPH de komende jaren wil realiseren. De weg naar de resultaten toe

Nadere informatie

Deelsessie 3 Inzameling en recycling van grof huisvuil

Deelsessie 3 Inzameling en recycling van grof huisvuil Deelsessie 3 Inzameling en recycling van grof huisvuil Rene Huisman (RAD Hoeksche Waard) Kees Lamain(Areareiniging) Meer recycling via de milieustraten Rene Huisman (RAD Hoeksche Waard) MEER RECYCLING

Nadere informatie

Afval inzameling in Houten

Afval inzameling in Houten Afval inzameling in Houten Historie Rol gemeente Wat is het beleid / doelstellingen? Hoe doen wij het? Kringloopwinkel Tussendoortje: Afvalrace! Historie Foto van vuilophaal 100 jaar geleden Historie Overslag

Nadere informatie

Voorstel voor de Raad

Voorstel voor de Raad Voorstel voor de Raad Datum raadsvergadering : 31 maart 2016 Agendapuntnummer : III, punt 5 Besluitnummer : 2028 Portefeuillehouder : Wethouder Jan van 't Zand Aan de gemeenteraad Onderwerp: Rapportage

Nadere informatie

Aanbesteding gewijzigde huishoudelijke afvalinzameling per 1 april 2007. 1. Raadsbesluit; 2. Analyse aanbiedingen Inkoopbureau West- Brabant (SIW).

Aanbesteding gewijzigde huishoudelijke afvalinzameling per 1 april 2007. 1. Raadsbesluit; 2. Analyse aanbiedingen Inkoopbureau West- Brabant (SIW). Aan de Raad Made, 18 december 2006 Raadsvergadering: 1 februari 2007 Nummer raadsnota: 8 Onderwerp: Aanbesteding gewijzigde huishoudelijke afvalinzameling per 1 april 2007 Portefeuillehouder: Bijlagen:

Nadere informatie

papier- en glasinzameling anno 2008 Gemeentelijk Afvalcongres 2008 Nieuwegein 12 november 2008

papier- en glasinzameling anno 2008 Gemeentelijk Afvalcongres 2008 Nieuwegein 12 november 2008 Gemeentelijk Afvalcongres 2008 Nieuwegein 12 november 2008 1 Gemeentelijk Afvalcongres 2008 Presentatie van: Papier Recycling Nederland (PRN) Wienus van Oosterum en Stichting Duurzaam Verpakkingsglas (SDV)

Nadere informatie

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht

Een Training Die Een Stap Verder Gaat. Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Donderdag 16 januari 2014, Utrecht Intensieve Training Sociale Media voor marketing-en communicatie professionals in het onderwijs Met 2 interessante praktijkpresentaties van: Ingmar Volmer : Sociale Media

Nadere informatie

BAMM/U200900024 Lbr. 09-011

BAMM/U200900024 Lbr. 09-011 Brief aan de leden T.a.v. het college en de raad informatiecentrum tel. (070) 373 8020 betreft Bijeenkomsten inzameling kunststofverpakkingen uw kenmerk ons kenmerk BAMM/U200900024 Lbr. 09011 bijlage(n)

Nadere informatie

- 3 - Beoogd effect Voor 2020 minimaal 65 procent van het huishoudelijk afval te hergebruiken.

- 3 - Beoogd effect Voor 2020 minimaal 65 procent van het huishoudelijk afval te hergebruiken. Raadsvoorstel Aan de raad van de gemeente Sliedrecht Zaaknummer: 1062093 Sliedrecht, 27 augustus 2013 Onderwerp: Afvalbeleidsplan Sliedrecht 2014 en verder Beslispunten 1) Het afvalbeleidsplan Sliedrecht

Nadere informatie

Hoogwaardige benutting van gras

Hoogwaardige benutting van gras Hoogwaardige benutting van gras Mogelijkheden van aanbestedingen Arjen Brinkmann 1 Achtergrond Overheden en andere partijen herwaarderen reststromen -> Van Afval naar Grondstof Vertalen van beleidsambities

Nadere informatie

NVRD Benchmark Afvalinzameling 2011

NVRD Benchmark Afvalinzameling 2011 NVRD Benchmark Afvalinzameling 2011 Benchmark Analyse (peiljaar 2010) Definitief In opdracht van NVRD Opgesteld door MWH B.V. Projectnummer M11B0027 Datum 4 april 2012 Postadres Postbus 5076 6802 EBARNHEM

Nadere informatie

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van

Initiatiefvoorstel voor de raadsvergadering van Gemeenteblad.. Jaar 2015 Nummer Publicatiedatum Agendapunt initiatiefvoorstel Onderwerp Initiatiefvoorstel van het raadslid Groen (GroenLinks) van 7 december 2015, getiteld:

Nadere informatie

Waste Away Challenge. www.urbanseeds.nl. www.urbanseeds.nl urbanseeds_nl urbanseeds.nl. T e l : 0 6 4 4 0 6 2 4 2 1

Waste Away Challenge. www.urbanseeds.nl. www.urbanseeds.nl urbanseeds_nl urbanseeds.nl. T e l : 0 6 4 4 0 6 2 4 2 1 www.urbanseeds.nl Waste Away Een afvalstrijd tussen middelbare scholen www.urbanseeds.nl urbanseeds_nl urbanseeds.nl T e l : 0 6 4 4 0 6 2 4 2 1 Waste Away De Waste Away is het startpunt voor middelbare

Nadere informatie

Bestuursrechtelijke. Handhaving. NIVOO Opleidingen & Uitgeverij Tel: 0346 21 74 21 Email: info@nivoo.nl

Bestuursrechtelijke. Handhaving. NIVOO Opleidingen & Uitgeverij Tel: 0346 21 74 21 Email: info@nivoo.nl Bestuursrechtelijke Handhaving NIVOO Opleidingen & Uitgeverij Tel: 0346 21 74 21 Email: info@nivoo.nl Bestuursrechtelijke Handhaving Veel feiten binnen het domein Openbare Ruimte kunnen via het bestuursrecht

Nadere informatie

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG

De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20901 2500 EX Den Haag De voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Binnenhof 4 2513 AA DEN HAAG Plesmanweg 1-6 2597 JG Den Haag Postbus 20901 2500 EX Den Haag T 070-456

Nadere informatie

Kenniscentrum Duurzaam Verpakken

Kenniscentrum Duurzaam Verpakken Kenniscentrum Duurzaam Verpakken 1. Aanleiding In de Raamovereenkomst 2013-2022 is in Artikel 4 afgesproken een Kennisinstituut op te richten (verder te noemen Kenniscentrum Duurzaam Verpakken [KCDV]).

Nadere informatie

Startnotitie. Afval is grondstof

Startnotitie. Afval is grondstof Startnotitie Afval is grondstof Projectinformatie: Registratienummer Vaststelling Directie Vaststelling College Portefeuillehouder Opdrachtgever Opdrachtnemer J.E.T.M. van Dongen B. Looije T.P. Rus Steller

Nadere informatie

Opleiding Regisseur Maatschappelijk Domein

Opleiding Regisseur Maatschappelijk Domein Kennis van de Overheid Opleiding Regisseur Maatschappelijk Domein Sturing van (jeugd)zorg, welzijn en participatie Regisseren in het maatschappelijk domein In het maatschappelijk domein krijgt de gemeente

Nadere informatie

Omruilactie was een groot succes dankzij u!

Omruilactie was een groot succes dankzij u! December 2011 Omruilactie was een groot succes dankzij u! Op 3 oktober heeft wethouder J. van Hal de nieuwe containers feestelijk uitgereikt aan de familie Krijnen aan de Hertesprong in Etten-Leur. Dat

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2004

Stadsenquête Leiden 2004 Hoofdstuk 16. Milieu Samenvatting Leiden heeft een Milieustraat aan de J.C. Rijpstraat. Vergeleken met voorgaande jaren zijn zowel de bekendheid als het gebruik verder toegenomen. In de Stadsenquête van

Nadere informatie

Scope 3 ketenanalyse volgens Green House Gas Corporate value Chain Accounting and Reporting Standard.

Scope 3 ketenanalyse volgens Green House Gas Corporate value Chain Accounting and Reporting Standard. 2013 Scope 3 ketenanalyse volgens Green House Gas Corporate value Chain Accounting and Reporting Standard. Auteur: Harry Minkhorst, hoofd risicomanagement en KAM Datum: 20 maart 2014 Pagina 1 van 12 Inhoud

Nadere informatie

Portefeuillehouder: P.E. Broeksma Behandelend ambtenaar A. Das, 0595 447795 gemeente@winsum.nl (t.a.v. A. Das)

Portefeuillehouder: P.E. Broeksma Behandelend ambtenaar A. Das, 0595 447795 gemeente@winsum.nl (t.a.v. A. Das) Vergadering: 14 december 2010 Agendanummer: 12 Status: Opiniërend Portefeuillehouder: P.E. Broeksma Behandelend ambtenaar A. Das, 0595 447795 E mail: gemeente@winsum.nl (t.a.v. A. Das) Aan de gemeenteraad,

Nadere informatie

Doorrekening scenario s afvalbeheer gemeente Montfoort

Doorrekening scenario s afvalbeheer gemeente Montfoort Doorrekening scenario s afvalbeheer gemeente Montfoort Door gemeente Montfoort zijn 4 toekomstige scenario s voor het afvalbeheer geformuleerd. Wat zijn de verwachte effecten indien deze scenario s worden

Nadere informatie

Papendrecht gaat Van Afval Naar Grondstof

Papendrecht gaat Van Afval Naar Grondstof Startnotitie: Papendrecht gaat Van Afval Naar Grondstof VANG: onze bijdrage aan een circulaire economie Gemeente Papendrecht Maart 2016 Startnotitie VANG Papendrecht Inhoudsopgave 1. Aanleiding... 3 2.

Nadere informatie

Verbeterplan Afvalscheiding/inzameling 2015-2017

Verbeterplan Afvalscheiding/inzameling 2015-2017 Verbeterplan Afvalscheiding/inzameling 2015-2017 J. Nagel-Nijkamp Gemeente Woudenberg 11-10-2014 1 Afval scheiden loont! Uit de enquête over de afvalinzameling die we eind 2013 hebben gehouden blijkt dat

Nadere informatie

Jeroen Winckers. Communicatieadviseur

Jeroen Winckers. Communicatieadviseur Jeroen Winckers Communicatieadviseur 12 juni 2014 De organisatie Milieu Centraal Onafhankelijk kennisinstituut én voorlichtingsorganisatie Bestuur met bedrijven en maatschappelijke organisaties Validatieproces

Nadere informatie

Stadsenquête Leiden 2003

Stadsenquête Leiden 2003 Hoofdstuk 21. Milieu Samenvatting Zeven op de tien Leidenaren kent de Milieustraat, aan de J.C. de Rijpstraat, een voorziening waar inwoners van Leiden op vertoon van een legitimatie hun grof huishoudelijk

Nadere informatie

PRAKTISCHE KENNISBIJEENKOMSTEN (VER)HUUR

PRAKTISCHE KENNISBIJEENKOMSTEN (VER)HUUR PRAKTISCHE KENNISBIJEENKOMSTEN (VER)HUUR 3 BASISTHEMA S 26 maart Huurovereenkomsten en Huurrecht 8 april Huurprijs(beleid) en servicekosten 22 april Fiscale aspecten bij scheiden van wonen en zorg 2 SPECIFIEKE

Nadere informatie

Naar minder restafval

Naar minder restafval AVU Lange Brinkweg 81 Postbus 3250 3760 DG Soest telefoon 035-6032303 fax 035-6035544 Naar minder restafval door verbeteren van het inzamelen andere inzamelsystemen tariefdifferentiatie AVU-Informatienotitie

Nadere informatie

I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK?

I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK? I LOVE AFVAL SCHEIDEN! JIJ OOK? Hoi, ik ben Maarten Milieu. Ik werk voor Cyclus en haal bij jou thuis het afval op. De ene dag leeg ik groene minicontainers met een zijlader. De andere dag zie je me zakken

Nadere informatie

De kansen voor de Circulaire Economie - met oog op recycling - Ton Bastein

De kansen voor de Circulaire Economie - met oog op recycling - Ton Bastein De kansen voor de - met oog op recycling - The Limits to growth Verscheen in 1972 Uitgangspunt: Één wereld Overshoot Exponentiële groei Actie (o.a.): Systeemveranderingen Resource efficiency Recycle Vervangen/Substitutie

Nadere informatie

afvalinzameling Benchmarkanalyse Peiljaar 2012 Status: definitief 1,5 Grondstoffen Restafval

afvalinzameling Benchmarkanalyse Peiljaar 2012 Status: definitief 1,5 Grondstoffen Restafval 400 200 100 afvalinzameling Benchmarkanalyse Peiljaar 2012 50 25 12 Status: definitief 6 3 1,5 Restafval Grondstoffen Koninklijke Vereniging voor Afval- en Reinigingsmanagement De NVRD verenigt Nederlandse

Nadere informatie

Van afval naar grondstof in Goirle

Van afval naar grondstof in Goirle Van afval naar grondstof in Goirle Leny van der Ende Bureau Milieu & Werk 16 juni 2014 1 Wij doen onderzoek naar waarde in het afval Welke waardevolle grondstoffen zitten in Goirle nog in het afval Hoe

Nadere informatie

Memo. de leden van de gemeenteraad. het college. Datum: 5 mei 2015. scenario s het nieuwe inzamelen. Geachte leden van de raad,

Memo. de leden van de gemeenteraad. het college. Datum: 5 mei 2015. scenario s het nieuwe inzamelen. Geachte leden van de raad, Memo Aan: Van: de leden van de gemeenteraad het college Datum: 5 mei 2015 Betreft: scenario s het nieuwe inzamelen Geachte leden van de raad, Afval is grondstof. Ons afval is rijk aan grondstoffen die

Nadere informatie

Besluit college van Burgemeester en Wethouders

Besluit college van Burgemeester en Wethouders Registratienr: 2014/1250 Afdeling: Leefomgeving Registratiedatum: Agendapunt: 17-02-00 Openbaar: Ja Nee Reden niet openbaar: Het bestek dat als bijlage is bijgevoegd en de basis vormt voor de Europese

Nadere informatie

Regio project: verbeterde textiel inzameling

Regio project: verbeterde textiel inzameling Regio project: verbeterde textiel inzameling Waarom hergebruik textiel Jaarlijks stijgt de vraag naar textiele vezels met 4%. Eenmalige inzet van virgin vezels wordt vervangen door hergebruikte vezels.

Nadere informatie

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015

Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland 10 december 2015 Kick-off programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid-Holland De aftrap Op heeft JSO met u de aftrap gegeven van het programma Kwaliteit van de Samenleving in Zuid- Holland. Het programma voorziet in

Nadere informatie

Afvalbeleidsplan 2012 2020

Afvalbeleidsplan 2012 2020 Afvalbeleidsplan 2012 2020 juli 2012 Inhoudsopgave 1. Visie gemeente Meppel... 3 2. Inleiding... 4 3. Ambitie afvalscheiding reductie van het restafval... 5 4. De inwoner van Meppel als succesfactor...

Nadere informatie

Stimuleren van afvalscheiding: De wortel of de stok?

Stimuleren van afvalscheiding: De wortel of de stok? Stimuleren van afvalscheiding: De wortel of de stok? Bevorderen afvalscheiding huishoudens Nationale doelstelling restafval: Gemiddeld 75% afvalscheiding en/of 100 kg per inwoner per jaar in 2020 (VANG-HHA)

Nadere informatie

SIMON DE RIJKE ONDERZOEKER CITYLOGISTIEK HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM AFVAL IN AMSTERDAM

SIMON DE RIJKE ONDERZOEKER CITYLOGISTIEK HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM AFVAL IN AMSTERDAM SIMON DE RIJKE ONDERZOEKER CITYLOGISTIEK HOGESCHOOL VAN AMSTERDAM AFVAL IN AMSTERDAM 1919 1847 TOT VER IN DE 19E EEUW 1939 Parool d.d. 19 november 2015 #hergebruikendiezooi AGENDA Afval in Amsterdam Wat

Nadere informatie

Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars: hoe organiseer ik dat? Voorjaar/zomer 2013

Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars: hoe organiseer ik dat? Voorjaar/zomer 2013 Uitnodiging Masterclass Aan de slag met zorgverzekeraars: hoe organiseer ik dat? Voorjaar/zomer 2013 Voor de burger is het straks van belang dat gemeenten en zorgverzekeraars tot een goede afstemming van

Nadere informatie