Gerechtelijk toegelaten: minutieus testen waarborgt accurate meetresultaten. holtestapparaten doen: ze bepalen de ethanolcomponent

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Gerechtelijk toegelaten: minutieus testen waarborgt accurate meetresultaten. holtestapparaten doen: ze bepalen de ethanolcomponent"

Transcriptie

1 Alcohol in het spel Groeiende vraag naar alcoholdetectieapparatuur Dräger ontwikkelt, produceert en test de eigen alcoholdetectieapparatuur in Lübeck. Instrumenten van Dräger worden vanwege de betrouwbaarheid en nauwkeurigheid wereldwijd ingezet, zowel door particuliere organisaties als door diensten die namens de wetgever belast zijn met de handhaving van de veiligheid op de weg. Dräger is daar terecht trots op. Geconsumeerde alcohol komt via de darmen in het bloed terecht. Via het bloed bereikt het vervolgens de longen, waar een klein deel aan de uitgeademde lucht wordt afgegeven. De Britse chemicus William Henry ( ) definieerde deze passieve diffusie kwantitatief in de wetenschappelijke wet die zijn naam draagt. Deze wetmatigheid maakt het mogelijk om het bloedalcoholpercentage af te leiden uit de hoeveelheid alcohol in uitgeademde lucht die diep uit de longen komt. Bloed-, urine- of ademtest De hoeveelheid alcohol die zich op enig moment in het bloed van een persoon bevindt, wordt gehanteerd als objectieve maat voor zijn/haar beïnvloeding, zoals aantasting van de rijvaardigheid. Alcohol kan betrouwbaar worden gemeten in bloed, uitgeademde lucht of urine. Een ademtest is echter te verkiezen boven het nemen van een bloed- of urinemonster. Het verkrijgen van de waarde via een bloedmonster is kostbaar en tijdrovend, nog afgezien van het feit dat er een invasieve handeling aan te pas komt die door een medicus moet worden uitgevoerd. De lichamelijke integriteit komt in het geding. Urinetesten hebben het bezwaar dat de privacy wordt aangetast, met name wanneer een persoon wordt geobserveerd terwijl het monster wordt afgegeven (ter voorkoming van manipulatie door de verdachte). Dat alles betekent dat de ademtest overblijft; het meten van de hoeveelheid alcoholdamp in de uitgeademde lucht. En dat is wat alle moderne alco- Gerechtelijk toegelaten: minutieus testen waarborgt accurate meetresultaten. holtestapparaten doen: ze bepalen de ethanolcomponent in de uitgeademde lucht en zetten die waarde vervolgens om naar promille bloedalcohol. Blaaspijpjes Het betrouwbaar meten van het alcoholaandeel in de uitgeademde lucht en de omzetting in een bloedalcoholconcentratie is echter een lastige klus. De eerste pogingen daartoe werden ondernomen in 1927, als antwoord op het groeiende aantal dodelijke verkeersslachtoffers ten gevolge van alcoholgebruik door bestuurders. In 1938 werd er een nat-chemische procedure gebruikt, die in Engelstalige landen bekend werd onder de naam Drunk-ometer. In 1953 bracht Dräger haar handzame blaaspijpje uit: een glazen buisje gevuld met onder andere (geel) kaliumdichromaat, dat met ethanoldamp reageert, waarbij (groen) chroomsulfaat ontstaat. De hoeveelheid doorgeblazen ademlucht wordt bepaald door een zakje, gekoppeld aan het buisje. De naam Alcotest, die Dräger verkreeg en toepaste voor deze ontwikkeling, werd uiteindelijk een begrip in de hele wereld, naast de term blaaspijpje in het Nederlandse spraakgebruik. Testen: stuk voor stuk Klaus Nemitz van Dräger te Lübeck assembleert twee behuizingsdelen en een printplaat tot een robuust apparaat. Met vaste hand pakt hij een onderdeeltje op dat nauwelijks groter is dan een Eurocent, klikt het vast op de printplaat en gebruikt een extreem dun soldeerboutje om twee platinadraadjes aan te sluiten. Daarmee is het apparaat nog niet klaar, maar het werkt al wel, althans: in principe. Nemitz en zijn collega s assembleren apparaten die in eigen bedrijf zijn ontworpen. De vervaardigde draagbare en stationaire ademanalyseapparaten worden wereldwijd verkocht en hebben de blaaspijpjes en de bloedanalyse grotendeels verdrongen. Hier in Lübeck doen we de eindassemblage en voeren we de extreem strenge testen uit die elk apparaat dient te ondergaan voordat het de fabriek verlaat, zo legt teamcoördinator Björn Andresen uit. Twee detectietechnieken De door ons gemaakte apparaten hebben twee verschillende sensoren. Een werkt elektrochemisch, de andere optisch, legt Andresen uit. De sensoren reageren op Als iedereen zich aan de regels zou houden, zijn ademalcohol analyseapparaten overbodig. Maar de nare realiteit is dat deze apparaten harder nodig blijken dan ooit. De Wereldgezondheidsorganisatie (WHO) beschrijft alcoholmisbruik als een van de belangrijkste risicofactoren ter wereld. In 2010 publiceerde de WHO haar Globale strategie ter reductie van schadelijk gebruik van alcohol, waarin werd opgeroepen om methoden ter voorkoming van dronken rijden, inclusief monitoring en surveillance in te voeren. Het Nederlandse alcoholslotprogramma (de inbouw van de Dräger Interlock XT alcoholsloten in voertuigen van overtreders), vergelijkbare programma s elders en de verplichting om in Frankrijk zelf ademtesten mee te nemen in de auto zijn daar enkele voorbeelden van.

2 Teamcoördinator Björn Andresen weet hoe alcohol moet worden opgespoord. Verzekert ook de veiligheid op de weg. Glazen constructie voor natte luchttest: de balletjes voorkomen warmteverlies. verschillende wijze op de aanwezigheid van ethanol in uitgeademde lucht. De elektrochemische brandstofcel wordt hoofdzakelijk toegepast in handheld screeningmodellen voor een snelle bepaling, als een preselectieve test die objectief de aanwezigheid van alcohol in het lichaam kan bevestigen. De optische sensor wordt gebruikt in rechtsgeldige apparaten, in combinatie met een elektrochemisch type. Deze rechtsgeldige apparatuur verricht twee metingen, die onderling worden vergeleken. Beide typen sensoren werken met een vergelijkbare precisie dus als deze dezelfde uitkomst geven dan is het resultaat net zo betrouwbaar als een bloedproef. Vanuit de diepten der longen Alle ademtestapparaten werken in principe op dezelfde manier: men blaast simpelweg via een mondstuk in het toestel en de uitgeademde lucht wordt langs de sensor(en) geleid. De software zorgt ervoor dat er pas een analyse plaatsvindt als er een zekere hoeveelheid lucht is uitge - ademd, lucht die dus diep uit de longen komt. De elektrochemische sensor bevat onder andere heel fijn platinapoeder dat is afgezet op een met geconcentreerd zwavelzuur verzadigd membraan. Bij de chemische reactie die aan de elektrodes plaatsvindt ontstaat een stroom die maatgevend is voor de hoeveelheid ethanol en tot de meetwaarde leidt. De optische sensor maakt gebruik van het verschijnsel dat ethanolmoleculen licht met een heel specifieke golflengte absorberen als meetparameter. Kalibratie met droge of natte gassen Dräger voert kalibraties uit in overeenstemming met de wettelijke eisen in elk land. Dit wordt bij elk geproduceerd instrument individueel gedaan, en bovendien worden ze periodiek geijkt ter behoud van hun nauwkeurigheid; in Nederland halfjaarlijks. We maken principieel onderscheid in kalibratie met droge en met natte gassen, legt productmanager bij Dräger Jürgen Sohège uit. De droge gastest wordt gedaan met gas uit cilinders, waarin zeer precies gedoseerde concentraties ethanol zijn ingebracht. De autoriteiten in veel landen, waaronder Nederland, vinden dat voldoende. Maar andere landen, zoals buurland Duitsland, eisen de complexere natte testmethode. Bij deze kalibratie reproduceren we uitgeademde lucht van exact 34 C Alcohollimieten wereldwijd (promillages bloedalcohol) Lieden die graag een slokje lusten moeten voorzichtig zijn in bepaalde landen. In Polen, Noorwegen en Zweden zal een bloedalcoholpromillage van 0,2 leiden tot sancties, en Estland, Roemenië, Slowakije en Tsjechië hanteren zelfs een zero-tolerance-beleid. 0,0 Estland, Roemenië, Slowakije, Tsjechië, Hongarije 0,2 Polen, Noorwegen, Zweden 0,3 Servië* 0,4 Litouwen** 0,5 België, Bosnië-Herzegovina, Bulgarije, Denemarken, Duitsland*, Finland, Frankrijk, Griekenland**, Ierland**, IJsland, Italië*, Kroatië, Letland**, Luxemburg**, Macedonië**, Montenegro, Nederland**, Oostenrijk**, Portugal, Zwitserland, Slovenië**, Spanje**, Turkije***, Cyprus 0,8 UK, Liechtenstein, Malta * 0,0 gedurende de proefperiode voor nieuwe bestuurders in Duitsland, net als voor iedereen onder 21 jaar. 0,0% voor bestuurders in Kroatië. 0,0 voor nieuwe bestuurders en bestuurders van bromfietsen, trikes, quads en motorfietsen (inclusief passagiers) in Servië. 0,0 voor bestuurders die het rijbewijs korter dan drie jaar in hun bezit hebben in Italië. ** 0,0 voor bestuurders die het rijbewijs korter dan twee jaar in hun bezit hebben in Macedonië en Slovenië; 0,2 voor dergelijke bestuurders in Oostenrijk, 0,2 in Griekenland, Ierland, Letland, Litouwen en Luxemburg, 0,3 in Spanje. In het algemeen ook 0,2 voor motorrijders in Griekenland. 0,2 in Nederland voor bestuurders die hun rijbewijs korter dan vijf jaar hebben en voor bromfietser onder 24 jaar. *** Is alleen van toepassing voor bestuurders van privévoertuigen zonder aanhangwagen. 0,0 voor bestuurders van alle andere voertuigen en aanhangwagens. De promillewaarde betreft de bloedalcoholwaarde, maar de metingen worden gewoonlijk verricht aan ademlucht (de hoeveelheid alcohol in milligrammen per liter uitgeademde lucht). Dit overzicht is alleen geldig voor personen die rijden voor privédoeleinden. De informatie kan afwijken.

3 68XXXXX ARJF-0033 Twee complementaire meettechnieken Geconsumeerde alcohol diffundeert door de dikke darm heen in het bloed. Zo komt het in de longen waar een klein gedeelte in de uitgeademde lucht terecht komt. De Britse chemicus William Henry kwantificeerde deze passieve diffusie in de wet die zijn naam draagt. Deze wet maakt het mogelijk de bloed-alcoholconcentratie te bepalen vanuit het ethanolgehalte in de (diep uit de longen komende) uitgeademde lucht. Alcotest meetinstrumenten van Dräger kunnen met twee verschillende meettechnieken de alcoholconcentratie meten: een elektrochemische sensor en een optische sensor. De elektrochemische sensor heeft een in elektrolyt gedoopt membraan met twee elektroden. Als alcohol contact maakt met de sensor dan wordt het elektrochemisch geoxideerd op de katalytische laag van de meetelektrode. De hierdoor geproduceerde elektriciteit is recht evenredig met de alcoholconcentratie in de lucht. Dit 'coloumetrisch meetsysteem' geeft de sensor bovendien een goede lange-termijn stabiliteit. De optische sensor gebruikt de specifieke absorptiewaarde van ethanol in het infrarode spectrum bij een golflengte van ongeveer nanometer. Dit licht schijnt door een kamer gevuld met een specifieke hoeveelheid uitgeademde lucht op exact de juiste temperatuur. Een fotosensor meet hoeveel van het uitgezonden licht wordt geabsorbeerd, en deze waarde is maatgevend voor de alcoholconcentratie in het luchtmonster. De natte test reproduceert exact de adem van de drinker die ook de juiste vochtigheidsgraad heeft, legt Andresen uit terwijl hij wijst naar een glazen constructie met het formaat van een gigantisch aquarium waarin zich een veelheid aan onderdelen bevindt. Daarmee wordt het natte testgas gegenereerd, in overeenstemming met de officiële standaarden. Glazen ampullen gevuld met pure alcohol leveren exact de ingestelde hoeveelheid alcohol. Door al deze inspanningen is de grootste meetnauwkeurigheid bereikt die de toegepaste techniek mogelijk maakt, en dat is een ruime voldoende waard, getuige de enorme vraag naar Dräger testapparatuur. CONTACT Interesse? Voor meer informatie kunt u contact opnemen met Dräger: ELEKTROCHEMISCHE SENSOR Elektrochemisch meetsysteem Dwarsdoorsnede elektrochemische brandstofcel Zuiger Elektrische pompmotor Elektrochemische brandstofcel Meetkamer Aansluitdraden Meetelektrode met katalytische laag aan beide zijden INFRAROOD OPTISCHE SENSOR Infrarood optische sensor met een elektrochemische sensor Schematisch meetprincipe van de optische infraroodsensor Bij de van rechtswege toegelaten stationaire apparaten worden beide sensortypen gelijktijdig gebruikt Lamp Venster Venster Interferentiefilter Detector Infraroodspectrum

Volvo Assistance. Bel gewoon naar 0800 /15 475 of +32 2/773 61 12. Volvo Car Corporation www.volvocars.be www.volvocars.lu

Volvo Assistance. Bel gewoon naar 0800 /15 475 of +32 2/773 61 12. Volvo Car Corporation www.volvocars.be www.volvocars.lu Volvo Assistance WIJ HELPEN U ONDERWEG UIT DE NOOD Bel gewoon naar 0800 /15 475 of +32 2/773 61 12 Volvo Car Corporation www.volvocars.be www.volvocars.lu JUNI 2013 GRATIS PECHVERHELPING, VERLENGD BIJ

Nadere informatie

Een familie- of gezinslid naar Nederland laten komen

Een familie- of gezinslid naar Nederland laten komen Een familie- of gezinslid naar Nederland laten komen 1. Waarom deze publicatie? Wilt u een familie- of gezinslid naar Nederland laten komen? Of hebt u een verblijfsvergunning en hebt u in Nederland een

Nadere informatie

Immigranten en werknemers uit de Europese Unie in Nederland

Immigranten en werknemers uit de Europese Unie in Nederland Bevolkingstrends 2013 Immigranten en werknemers uit de Europese Unie in Nederland Dit artikel is gebaseerd op de cijfers van februari 2013. Er is inmiddels een nieuwe update beschikbaar met de meest recente

Nadere informatie

Vrij verkeer. en verblijf in Europa. Uw rechten als EU-burger: een leidraad EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL JUSTITIE

Vrij verkeer. en verblijf in Europa. Uw rechten als EU-burger: een leidraad EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL JUSTITIE Vrij verkeer en verblijf in Europa Uw rechten als EU-burger: een leidraad EUROPESE COMMISSIE DIRECTORAAT-GENERAAL JUSTITIE 1 Deze leidraad is bedoeld om u aan de hand van praktische informatie meer inzicht

Nadere informatie

Wonen (en werken) in Nederland voor EU-burgers

Wonen (en werken) in Nederland voor EU-burgers Wonen (en werken) in Nederland voor EU-burgers Wilt u wonen (en werken) in Nederland? EU-burgers hebben in de meeste gevallen geen verblijfsdocument of tewerkstellingsvergunning nodig. In deze publicatie

Nadere informatie

Europa Docentenbijlage bij het jongerenmagazine. Europese Unie

Europa Docentenbijlage bij het jongerenmagazine. Europese Unie Europa Docentenbijlage bij het jongerenmagazine Europese Unie De symbolen in de hokjes hebben de volgende betekenis:! Informatie? Oplossing * Aanbevelingen Deze docentenbijlage en het jongerenmagazine

Nadere informatie

Hoe werkt de Europese Unie?

Hoe werkt de Europese Unie? De Europese Unie in het kort Hoe werkt de Europese Unie? Uw wegwijzer voor de EU-instellingen Europese Unie DE EUROPESE UNIE IN HET KORT Deze publicatie is onderdeel van een reeks waarin in duidelijke

Nadere informatie

ARBEIDSMIGRANTEN OP DE LIMBURGSE ARBEIDSMARKT

ARBEIDSMIGRANTEN OP DE LIMBURGSE ARBEIDSMARKT ARBEIDSMIGRANTEN OP DE LIMBURGSE ARBEIDSMARKT Arbeidsmigranten op de Limburgse arbeidsmarkt Maastricht, februari 2015 Etil Janneke Gardeniers, Msc. Maarten Poeth, Msc. Jeroen de Quillettes, Msc. ROA dr.

Nadere informatie

Expat, wanneer ben je het?

Expat, wanneer ben je het? w Rapport Expat, wanneer ben je het? Een afbakening van in het buitenland geboren werknemers op basis van loon Jeroen Ooijevaar Lona Verkooijen CBS Den Haag Henri Faasdreef 312 2492 JP Den Haag Postbus

Nadere informatie

Zo zit het Alles over doneren en registreren

Zo zit het Alles over doneren en registreren Dit is een uitgave van de Nederlandse Transplantatie Stichting transplantatiestichting.nl Zo zit het Alles over doneren en registreren Inhoud Inleiding... 3 Organen en weefsels... 4 Donor worden... 6 Orgaandonatie

Nadere informatie

Trendrapport Computer en

Trendrapport Computer en Trendrapport Computer en Internetgebruik Een Nederlands en Europees perspectief 1 Universiteit Twente / Center for e Government Studies Postbus 21 00 AE Enschede T. +31 (0) 3 21 F. +31 (0) 3 2 TRENDRAPPORT

Nadere informatie

Vormgevende trends binnen het onderwijs

Vormgevende trends binnen het onderwijs Vormgevende trends binnen het onderwijs Editie 2008 Centrum voor Educatief Onderzoek en Innovatie OECD Uitgegeven door het OECD in het Engels en Frans met de titels: Trends Shaping Education Les grandes

Nadere informatie

Gids voor internationale projecten

Gids voor internationale projecten Gids voor internationale projecten Visum reispas en andere poespas Voorwoord Je zou graag een buitenlandse jongere ontvangen in je organisatie. Of je wil een groepje jongeren laten deelnemen aan een boeiend

Nadere informatie

De fiscus en uw woning GOED GEÏNFORMEERD

De fiscus en uw woning GOED GEÏNFORMEERD De fiscus en uw woning GOED GEÏNFORMEERD Inhoud Fiscale voordelen verbonden aan een hypothecair krediet 4 Fiscale impact van het regime 'enige, eigen woning' 10 Fiscale voordelen voor de niet-enige en/of

Nadere informatie

DE EUROPESE UNIE IN HET KORT. Europa in 12 lessen. door Pascal Fontaine. Europese Unie

DE EUROPESE UNIE IN HET KORT. Europa in 12 lessen. door Pascal Fontaine. Europese Unie DE EUROPESE UNIE IN HET KORT Europa in 12 lessen door Pascal Fontaine Europese Unie DE EUROPESE UNIE IN HET KORT Deze publicatie maakt deel uit van een reeks brochures waarin wordt uitgelegd wat de EU

Nadere informatie

De Verordening Gedragscode (VGC) in het kort voor de AA-Accountant. Internetversie

De Verordening Gedragscode (VGC) in het kort voor de AA-Accountant. Internetversie De Verordening Gedragscode (VGC) in het kort voor de AA-Accountant Internetversie De Verordening Gedragscode (VGC) in het kort voor de AA-Accountant Internetversie 2007 NOvAA Niets uit deze uitgave mag

Nadere informatie

Voorlopige identiteitskaart Kids ID eid

Voorlopige identiteitskaart Kids ID eid Reizen met Belgische sdocumenten Mogelijk gebruik van Belgische sdocumenten voor reizen naar een 50 tal landen. aanvaarding van Belgische sdocumenten voor reizen Vooraf: De informatie betreft enkel Identiteitsdocumenten

Nadere informatie

POSITIEVE MAAR OOK NEGATIEVE EFFECTEN VAN ETNISCHE DIVERSITEIT IN SCHOLEN OP ONDERWIJSPRESTATIES? Een empirische toets met internationale PISA-data *

POSITIEVE MAAR OOK NEGATIEVE EFFECTEN VAN ETNISCHE DIVERSITEIT IN SCHOLEN OP ONDERWIJSPRESTATIES? Een empirische toets met internationale PISA-data * A ARTIKELEN POSITIEVE MAAR OOK NEGATIEVE EFFECTEN VAN ETNISCHE DIVERSITEIT IN SCHOLEN OP ONDERWIJSPRESTATIES? Een empirische toets met internationale PISA-data * Jaap Dronkers ** Samenvatting In deze bijdrage

Nadere informatie

WAT IS EEN NIET-BEGELEIDE MINDERJARIGE VREEMDELING?

WAT IS EEN NIET-BEGELEIDE MINDERJARIGE VREEMDELING? WAT IS EEN NIET-BEGELEIDE MINDERJARIGE VREEMDELING? INHOUD 4 Jongeren op de vlucht 5 Wat is een niet-begeleide minderjarige vreemdeling? 9 De voogd 13 Verblijfsprocedures 19 Opvang van niet-begeleide

Nadere informatie

PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN

PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN PIAAC: KERNVAARDIGHEDEN VOOR WERK EN LEVEN RESULTATEN VAN DE NEDERLANDSE SURVEY 2012 Marieke Buisman, Jim Allen, Didier Fouarge, Willem Houtkoop en Rolf van der Velden www.piaac.nl Colofon Titel PIAAC:

Nadere informatie

Aanvraag Verklaring toelating van rechtswege

Aanvraag Verklaring toelating van rechtswege Verklaring toelating van rechtswege Meer informatie Voor meer informatie over de aanvraagprocedure kunt u contact opnemen met de IND-unit Caribisch Nederland van het openbaar lichaam waar u de aanvraag

Nadere informatie

LANGER GEZOND LEVEN. Ook een kwestie van gezond gedrag. Oktober 2003

LANGER GEZOND LEVEN. Ook een kwestie van gezond gedrag. Oktober 2003 LANGER GEZOND LEVEN Ook een kwestie van gezond gedrag Oktober 2003 2 Inhoudsopgave Leeswijzer Deel I Volksgezondheid en gezond leven 1. Waarom een nota preventiebeleid? 1.1 Gezondheid belangrijk voor burger

Nadere informatie

Aërosolen en Vuile Lucht

Aërosolen en Vuile Lucht Aërosolen en Vuile Lucht Gecertificeerde NLT module voor havo Colofon De module Aërosolen en Vuile Lucht is bestemd voor de lessen Natuur, Leven en Technologie (NLT). De module is op 14 juni 2007 gecertificeerd

Nadere informatie

Cijfervergelijking examencijfers. Afdeling Onderwijsvergelijking Versie: 2.0 Datum: Februari 2014

Cijfervergelijking examencijfers. Afdeling Onderwijsvergelijking Versie: 2.0 Datum: Februari 2014 Cijfervergelijking examencijfers Afdeling Onderwijsvergelijking Versie: 2.0 Datum: Februari 2014 Inhoud Inleiding... 4 België (Vlaanderen)... 7 Bulgarije... 8 Cyprus... 9 Denemarken... 10 Duitsland...

Nadere informatie

HET GEBRUIK VAN ALGEMENE VOORWAARDEN

HET GEBRUIK VAN ALGEMENE VOORWAARDEN HET GEBRUIK VAN ALGEMENE VOORWAARDEN Inleiding 2 1. Wat zijn algemene voorwaarden? 3 2. Eisen voor toepasselijkheid 4 3. Uitzonderingen 6 3.1 Grote ondernemingen 6 3.2 Wederpartij gebruikt (nagenoeg) dezelfde

Nadere informatie

FNV Bondgenoten. Aan het werk met de Europese Ondernemingsraad

FNV Bondgenoten. Aan het werk met de Europese Ondernemingsraad FNV Bondgenoten Aan het werk met de Europese Ondernemingsraad Inhoud Inleiding 4 Hoofdstuk 1. Het oprichten van een EOR 6 Hoofdstuk 2: De EOR-overeenkomst 10 Hoofdstuk 3: Het juridisch kader van een Europese

Nadere informatie

SAMENVATTING. Kenmerken van leerprocessen

SAMENVATTING. Kenmerken van leerprocessen SAMENVATTING Dit verslag gaat over de vraag hoe leerprocessen die plaatsvinden buiten het officiële circuit van onderwijs- en opleidingsinstellingen (het formeel onderwijs) beter herkenbaar kunnen worden

Nadere informatie

BIVV OBSERVATORIUM VOOR DE VERKEERSVEILIGHEID. Verlaagde alcohollimiet voor onervaren bestuurders en voor bestuurders van grote voertuigen: 0,2

BIVV OBSERVATORIUM VOOR DE VERKEERSVEILIGHEID. Verlaagde alcohollimiet voor onervaren bestuurders en voor bestuurders van grote voertuigen: 0,2 BIVV OBSERVATORIUM VOOR DE VERKEERSVEILIGHEID Verlaagde alcohollimiet voor onervaren bestuurders en voor bestuurders van grote voertuigen: 0,2 Auteur: E. Dupont, H. Martensen & P. Silverans Verantwoordelijke

Nadere informatie

Europa in een notendop

Europa in een notendop Europa in een notendop Wat is de Europese Unie? Europees Een unie = gelegen in Europa. = verenigt landen en mensen. Laten we eens verder kijken: Wat hebben de Europeanen gemeenschappelijk? Hoe heeft de

Nadere informatie