computernetwerken F. Vonk versie

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "computernetwerken F. Vonk versie 4 21-11-2015"

Transcriptie

1 2015 computernetwerken F. Vonk versie

2 inhoudsopgave 1. inleiding datacommunicatie het TCP/IP model protocollen computernetwerken netwerkapparatuur wat heb je geleerd belangrijke afkortingen Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding NietCommercieel GelijkDelen 3.0 Unported licentie De afbeelding op het voorblad is verkregen via INFOwrs. Copyright 2010 INFOwrs Serviços em informatica

3 1. inleiding Misschien zonder het te beseffen, maak je dagelijks gebruik van computernetwerken. Of je nu WhatsApp gebruikt om je vrienden een bericht te sturen of Google Chrome om iets op te zoeken, je zult ervoor toegang moeten hebben tot een netwerk. Bij WhatsApp op je telefoon is dat typisch een draadloos netwerk, bij een browser op een PC kan het of een draadloos of een draadnetwerk zijn. Kortom netwerken zijn overal en we maken er dagelijks gebruik van. Daarom is het handig om er iets van af te weten. Welkom bij de module computernetwerken. We gaan het in deze module hebben over datacommunicatie en computernetwerken en de rol die ze spelen in de maatschappij? In deze module kom je opgaves tegen die je moet maken om de lesstof te verwerken. De antwoorden kunnen in de les besproken worden. opgave Opgaves in blauw moet je maken. Let op, links in dit document hebben een rode kleur

4 2. datacommunicatie Om te snappen hoe netwerken zijn opgebouwd en waarom, is het belangrijk te weten hoe apparatuur communiceert. opgave 2.1 Bekijk deze film. De film geeft op een hoog niveau aan hoe het internet werkt. In werkelijkheid is het complexer en we gaan in deze module ook iets dieper in op de materie. Het internet is een prima voorbeeld van een netwerk omdat het veel gebruikt wordt en complex is zodat alle aspecten van netwerken er in gebruikt worden. In de film komen een aantal concepten aan bod die voor het netwerk zelf niet echt belangrijk zijn zoals server, client, webpagina en ISP. Maar er worden ook begrippen genoemd die wel heel belangrijk zijn zoals protocol, IP adres, pakketten, routers, en layers (lagen). Figuur 1: protocollen 1 Om te kunnen communiceren moeten apparaten weten welke "taal" ze moeten spreken. Dit is vastgelegd in zogenaamde protocollen. Je kunt dit vergelijken met communicatie tussen mensen. Als we naar Engeland op vakantie gaan dan weten we dat ze daar Engels spreken en nauwelijks Nederlands. Het is daarom handig om Engels te leren voor we op vakantie gaan zodat we ons verstaanbaar kunnen maken. Een natuurlijke taal zoals Engels of Nederlands is feitelijk niets meer dan een verzameling afspraken. Er is afgesproken hoe je woorden moet schrijven, wat

5 woorden betekenen en hoe je er zinnen mee maakt. Voor protocollen geldt hetzelfde. Protocollen zijn verzamelingen regels en afspraken waaraan apparatuur zich moet houden om te kunnen communiceren. In de film heb je al een protocol gezien, namelijk IP (Internet Protocol). Dit is een zeer belangrijk protocol omdat alle apparatuur in een computernetwerk een uniek IP adres moet hebben. opgave 2.2 Bekijk deze film. Deze film geeft een andere kijk op het internet met de nadruk op protocollen en waarom ze belangrijk zijn. Er bestaan een heleboel protocollen zoals je kunt zien in Figuur 2 en wat je daar ziet is slechts een klein gedeelte van alle protocollen. Figuur 2: een ordening van protocollen 2 Om alles overzichtelijk te houden heeft men besloten protocollen te verdelen over lagen (layers). Iedere laag heeft zijn eigen verantwoordelijkheid binnen het communicatieproces. Lagen worden hiërarchisch geordend in zogenaamde protocol stacks. In Figuur 2 zien we de TCP/IP stack (al spreken we ook van TCP/IP model en TCP/IP protocol suite zoals in het figuur te zien is). Het TCP/IP model wordt veel gebruikt binnen populaire besturingssystemen. We zien ook dat er binnen een laag meerdere protocollen kunnen zitten. We zien bijvoorbeeld dat IP en IPsec in dezelfde laag staan. Beide hebben dezelfde verantwoordelijkheid maar doen op detail niveau iets anders. Zo is IPsec de veilige (secure) versie van IP. 2 technet.microsoft.com/en-us/library/cc786900%28v=ws.10%29.aspx - 4 -

6 Het stapelen van lagen is bewust gedaan en de belangrijkste doelen zijn het scheiden van de verantwoordelijkheden en hardware abstractie. Dit is een moeilijke term voor het afschermen van de gebruiker voor wat er in detail gebeurt in de hardware en het netwerk. Het fysieke netwerk zit onder de onderste laag en de gebruiker, vaak een programmeur, ziet applicaties die boven de bovenste laag zitten. Als je aan het browsen bent op het internet gebruik je hiervoor een webbrowser en die gebruikt het HTTP (HyperText Transfer Protocol) uit de Applicatie Laag. opgave 2.3 Zijn de volgende beweringen waar of niet waar? Als je een bewering niet waar vindt moet je uitleggen waarom je dat vindt. a) Een protocol is een verzameling regels en afspraken. b) Om met elkaar te kunnen communiceren moet apparatuur hetzelfde protocol gebruiken. c) IP is het belangrijkste protocol voor het internet. d) IP adressen worden gebruikt om apparatuur in een netwerk te identificeren. e) IP adressen moeten uniek zijn. f) Een protocol stack is opgebouwd uit lagen. g) In iedere laag van een protocol stack zit 1 protocol. h) Protocol stacks zijn gelaagd om voor hardware abstractie te zorgen. i) Hardware abstractie wil zeggen dat je van een afstand naar de hardware kijkt

7 3. het TCP/IP model In deze paragraaf bespreken we het TCP/IP model. opgave 3.1 Bekijk deze film. In de film zie je de lagen van het TCP/IP model en hoe data wordt gesegmenteerd (segmentation) en ingekapseld (encapsulation). Door het segmenteren wordt data in segmenten, pakketten, frames en bits opgedeeld. De bits worden uiteindelijk door routers en switches via een netwerk, bijvoorbeeld het internet, doorgegeven. Het woord pakket ben je al in eerdere films tegengekomen, maar wat is een pakket nu precies en waarom horen we de term zo vaak? In Tabel 1 zie je een overzicht van de TCP/IP stack met de namen van de lagen, de verantwoordelijkheden per laag en de eenheid van data. Bij de Internet Laag zie je als eenheid het pakket staan. Zoals je verderop leert, werken routers ook op de Internet Laag en daarom met pakketten. Dat is de reden dat de pakketten zo vaak worden genoemd in films. Tabel 1: overzicht van TCP/IP lagen laag eenheid verantwoordelijkheden 4 Applicatie data toegang voor gebruikersapplicaties tot stand brengen van end-to-end verbindingen 3 segment opdelen in en samenvoegen van pakketten Transport (optioneel) foutherstel flow control 2 logische adressering pakket Internet bepalen van pakketpaden (load balancing) 1 Netwerktoegang frame/bit fysieke adressering fysieke versturing (zenden van bits) Over het aantal lagen en de namen van de lagen in het TCP/IP model bestaat veel discussie. Zo wordt de Internet Laag ook wel Netwerk Laag 3 genoemd en de Netwerktoegang Laag 4 ook wel Link Laag. Het aantal lagen varieert tussen de 3 en 5, zie Wikipedia EN. Op Wikipedia NL heeft het model er bijvoorbeeld 5. Volgens de 3 Network Layer 4 Network Access/Interface Layer - 6 -

8 originele IETF standaard zijn er echter 4 lagen, zie IETF. De meeste implementaties bestaan ook uit vier lagen en dat is de reden dat we in deze module ook spreken van 4 lagen. Om een TCP/IP stack te implementeren, heb je minimaal de protocollen nodig die je in Tabel 2 ziet. Software, die gebruik maakt van een TCP/IP stack, kan direct gebruik maken van TCP of UDP, daarom hoeven er geen protocollen in de Applicatie Laag te zitten. Omdat internetten één van de meest gebruikte toepassing is, staat HTTP echter ook in de tabel. Zoals je in andere figuren kunt zien, wordt ICMP ook wel eens in de Transport Laag gezet en ARP in de Link Laag. Tabel 2: TCP/IP stack en minimale protocollen laag protocollen minimaal nodig Applicatie DHCP, DNS, HTTP Transport TCP, UDP Internet IP Netwerktoegang IEEE 802.x opgave 3.2 Zijn de volgende beweringen waar of niet waar? Als je een bewering niet waar vindt moet je uitleggen waarom je dat vindt. a) Het TCP/IP model bestaat uit 7 lagen. b) In de Internet Laag van het TCP/IP model zijn pakketten de eenheid van data. c) De Transport Laag van het TCP/IP model is verantwoordelijk voor het opdelen en samenvoegen van pakketten. d) Foutherstel wordt in het TCP/IP model altijd in de Transport Laag geregeld. e) De Internet Laag zorgt in het TCP/IP model voor logische, de Link Laag voor fysieke adressering. f) De Transport Laag zit boven de Internet Laag in het TCP/IP model. g) De Transport Laag is TCP/IP laag 3. h) De Internet Laag is TCP/IP laag 2. i) IP zit in het TCP/IP model in de Transport Laag. j) TCP zit in het TCP/IP model in de Internet Laag

9 4. protocollen Je hebt intussen al redelijk wat protocollen de revue zien passeren. Gelukkig hoef je alleen de relevantste te kennen en die gaan we hier kort bespreken. IP(sec) IP staat voor Internet Protocol. Dit protocol zorgt ervoor dat pakketten over een netwerk, bijvoorbeeld het internet, gerouteerd kunnen worden naar hun eindbestemming. Routeren wordt gedaan op basis van IP adressen. IP hoort thuis in TCP/IP laag 2 (de Internet Laag). Figuur 3: routes 5 5 De weg die een IP pakket aflegt wordt dynamisch bepaald tijdens het routeren. Het netwerk zal proberen een pakket zo snel mogelijk op zijn eindbestemming te krijgen. Dat betekent dat pakketten die bij elkaar horen, omdat ze delen zijn van bijvoorbeeld dezelfde foto, ieder via een andere weg hun eindbestemming kunnen bereiken. IP garandeert niet dat een pakket aankomt. Een pakket mag een maximaal aantal apparaten bezoeken (hops maken) en als dat aantal overschreden wordt dan wordt het pakket weggegooid. Hoger liggende lagen zijn verantwoordelijk om ervoor te zorgen dat uiteindelijk alle pakketten aankomen. Voor meer informatie kun je kijken op Wikipedia. Er zijn twee versies van het protocol. IPv4 is de oude versie. In IPv4 bestaan IP adressen uit 32 bits waardoor je maximaal 2 32 IP adressen kunt hebben, dat zijn er bijna 4,3 miljard. Omdat bepaalde adressen niet gebruikt mogen worden en IP adressen meestal in ranges worden uitgegeven aan Internet Service Providers (ISP) zijn er in de praktijk maar een fractie van de 4,3 miljard adressen beschikbaar. 150x150.jpg - 8 -

10 Omdat het aantal benodigde IP adressen snel groeide voorzag men dat IPv4 niet meer zou voldoen. Daarom is IPv6 ontwikkeld. In IPv6 bestaan adressen uit 128 bits waardoor je maximaal adressen kunt hebben, dat zijn er zo'n 3,4 x Als je daar slechts 1 promille van kunt gebruiken houd je altijd nog heel veel adressen over. Figuur 4: veiligheid 6 IPsec is de security versie van IP. Deze wordt gebruikt om pakketten beveiligd te versturen over het netwerk. Het voordeel hiervan is dat applicaties geen rekening hoeven te houden met beveiligingsaspecten voor het versturen van data over een netwerk. Dit is wel noodzakelijk bij beveiligingsprotocollen in hogere netwerkstack lagen. Verder lijkt het erop dat Deep Packet Inspection (DPI) niet meer mogelijk is als IPsec wordt toegepast. TCP TCP staat voor Transmission Control Protocol en hoort thuis in TCP/IP laag 3 (de Transport Laag). Dit protocol zorgt ervoor dat segmenten worden opgedeeld in pakketten en worden doorgegeven aan de Internet Laag en omgekeerd. Figuur 5: transport controle

11 TCP/IP zorgt ervoor dat alle pakketten die bij hetzelfde segment horen ook daadwerkelijk aankomen. Pakketten die verloren gaan worden door TCP opnieuw verstuurd. Daarnaast doet TCP nog foutherkenning en herstel om beschadigde pakketten te repareren. Dit zorgt ervoor dat TCP relatief traag is. Voor meer informatie kun je kijken op Wikipedia. Ook via TCP kan beveiliging worden toegepast. Hiervoor worden typisch SSL (Secure Sockets Layer) of diens opvolger TLS (Transport Layer Security) gebruikt. Deze protocollen zitten in de Application Layer. UDP UDP staat voor User Datagram Protocol en hoort thuis in TCP/IP laag 3 (de Transport Laag). Dit protocol heeft nagenoeg dezelfde functionaliteit als TCP maar het zorgt niet voor foutcorrectie en opnieuw verzenden van verloren gegane pakketten. Hierdoor is UDP veel sneller dan TCP maar ook onbetrouwbaar. De ruimte in een segment van een verloren gegaan pakket wordt simpelweg opgevuld met nullen. Voor meer informatie kun je kijken op Wikipedia. Figuur 6: pakketten gooien 8 SSL en TLS kunnen ook op UDP gebruikt worden maar komt minder vaak voor. opgave 4.1 Zijn de volgende beweringen waar of niet waar? Als je een bewering niet waar vindt moet je uitleggen waarom je dat vindt. a) IP is nodig om pakketten te kunnen routeren. b) Alle pakketten die bij elkaar horen reizen via dezelfde weg. c) IP zorgt ervoor dat pakketten gegarandeerd aankomen. d) Als een pakket van het ene netwerkapparaat naar het andere springt, spreken we van een hop. e) IPv4 adressen bestaan uit 32 bits, dus 4 bytes en IPv6 daarom uit 6 bits. f) IPsec zorgt ervoor dat applicaties bovenop de TCP/IP stack geen rekening meer hoeven te houden met beveiligingsaspecten voor het versturen van data over een netwerk

12 g) UDP zorgt ervoor dat pakketten ook daadwerkelijk aankomen. h) TCP zorgt voor foutdetectie en herstel. i) UDP is sneller dan TCP. j) UDP is betrouwbaarder dan TCP. k) TCP en UDP zitten in dezelfde netwerkstack laag. l) SSL en TLS zijn de beveiligingsprotocollen die typisch gebruikt worden om TCP en UDP veilig te maken. HTTP(S) HTTP staat voor HyperText Transfer Protocol en hoort thuis in TCP/IP laag 4 (de Applicatie Laag). Het is het protocol waar webbrowsers gebruik van maken. Het is speciaal ontworpen om hypertext media te verzenden en ontvangen. HTTP maakt typisch gebruik van TCP maar het werkt ook op UDP. HTTP werkt op basis van adressen die we URI (Uniform Resource Identifier) noemen. Een adres van een webpagina is een speciale URI die we URL (Uniform Resource Locator) noemen. Voor meer informatie kun je kijken op Wikipedia. HTTPS staat voor HTTP Secure en is een protocol waar webbrowsers gebruik van kunnen maken om data beveiligd te versturen en ontvangen. Het is eigenlijk geen apart protocol maar een implementatie van HTTP op SSL of TLS. opgave 4.2 Stel je hebt een webwinkel waarop mensen een brochure van je kunnen bestellen. Hiervoor moeten ze hun NAW gegevens (naam, adres, woonplaats), geboortedatum, en telefoonnummers (vast en mobiel) opgeven. Welk protocol gebruik je hiervoor en waarom? DNS opgave 4.3 Bekijk deze film

13 DNS staat voor Domain Name System en hoort thuis in TCP/IP laag 4 (de Applicatie Laag). DNS is gebaseerd op speciale servers (DNS servers) die IP adressen vertalen naar server/host namen en andersom. Deze servers bevinden zich onder andere bij je ISP. Omdat je ISP een DNS server heeft kun je in de adresbalk van je webbrowser google.nl typen in plaats van één van de IP adressen in de range van t/m 27 van de Google servers. Voor meer informatie kun je kijken op Wikipedia. Figuur 7: DNS 9 DHCP DHCP staat voor Dynamic Host Configuration Protocol en hoort thuis in TCP/IP laag 4 (de Applicatie Laag). Het configuratie gedeelte van DHCP runt op netwerkapparatuur die IP adressen uit kan delen. Door DHCP kan deze apparatuur onder andere automatisch IP adressen geven aan computers of andere apparaten, zoals een mobiele telefoon, die zich aanmelden op het netwerk. Zoals je weet moet ieder apparaat binnen een netwerk een uniek IP adres hebben. Om dit te garanderen als iedereen apparatuur met de hand IP adressen moet geven is onmogelijk. Daarom is DHCP onmisbaar om bijvoorbeeld het internet goed te laten werken. DHCP zorgt bovendien voor gebruiksgemak bij het aansluiten van apparatuur op een netwerk

14 Figuur 8: DHCP 10 Een apparaat bij je thuis (of op school) zit feitelijk op twee netwerken: het thuisnetwerk en het internet. Het heeft daarom ook te maken twee IP adressen: één public (publiek/openbaar) en een private (lokaal/privé) IP adres. Het lokale IP adres is het adres van het apparaat op het LAN (dus het thuisnetwerk). Het ziet er meestal uit als x.y. Het publieke IP adres is het adres van je router/gateway op het WAN (meestal het internet). Dit adres is door anderen op het WAN te zien. Het IP adres dat een, op het netwerk aangesloten, apparaat krijgt kan voor onbepaalde tijd zijn of tijdelijk. Als het tijdelijk is dan spreken we van een lease en is er een leasetijd. Als de leasetijd verstreken is moet het apparaat het IP adres vernieuwen of vrijgeven. Doorgaans zal een DHCP server proberen hetzelfde apparaat steeds hetzelfde IP adres te geven maar er is geen garantie dat dit lukt bij een tijdelijk IP adres. opgave 4.4 In je thuisnetwerk heb je een NAS (Network Attached Storage). Omdat de NAS nogal wat geluid maakt, warmte produceert en stroom kost heb je hem niet altijd aan. Je hebt ook een mediaspeler en je wilt dat deze automatisch op de NAS inlogt als de NAS aanstaat. Hoe pak je dit aan met DHCP op je router? DHCP werkt via een speciale manier op het UDP protocol. Met de komst van IPv6 is er ook een DHCPv6 gekomen. Voor meer informatie kun je kijken op Wikipedia. 10 sec.yimg.com/i/us/str/gr/ip1.jpg

15 opgave 4.5 Zijn de volgende beweringen waar of niet waar? Als je een bewering niet waar vindt moet je uitleggen waarom je dat vindt. a) Webbrowsers gebruiken meestal HTTP. b) HTTP werkt alleen bovenop TCP. c) HTTP werkt alleen met adressen die we URL noemen. d) HTTP gebruik je nooit bij internetbankieren. e) Ook zonder DNS kun je google.nl in de adresbalk van je browser intypen en bij de Google zoekmachine uitkomen. f) DHCP garandeert dat je geen dubbele IP adressen in een netwerk krijgt. g) DHCP en DNS zitten in TCP/IP laag 3, de Transport Laag. h) Als een apparaat waarop DHCP is aangezet zich aanmeldt op een netwerk met een router die DHCP ondersteunt dan krijgt dit apparaat automatisch een IP adres. i) Een automatisch uitgedeeld IP adres is altijd tijdelijk geldig. j) DHCP werkt direct op IP. k) Omdat we IPv6 hebben is er nu ook DHCPv

16 5. computernetwerken Zoals gezegd zijn computernetwerken overal. Het zijn niet de enige netwerken want ook voor telefonie en televisie bestaan aparte netwerken. In deze module kijken we echter alleen specifiek naar computernetwerken. Computernetwerken komen voor in allerlei soorten en maten. Van het netwerk dat je thuis gebruikt tot het internet waar de hele wereld gebruik van maakt. Een netwerk dat in een beperkte omgeving gebruikt wordt zoals een thuis of bedrijfsnetwerk noemen we en LAN (Local Area Network). Een groter netwerk, bijvoorbeeld in een stad, stedelijk gebied of provincie, wordt wel eens MAN (Metropolitan Area Network) genoemd maar meestal spreken we meteen van een WAN (Wide Area Network)

17 6. netwerkapparatuur Om netwerken te maken is hardware nodig die ervoor zorgt dat er pakketten over het netwerk verstuurd kunnen worden. Vergelijk het met een distributienetwerk voor de brieven- of pakketpost waarin meerdere bedrijven werkzaam zijn die post verspreiden en waarbij er per bedrijf meerdere locaties zijn waar post wordt gesorteerd en tijdelijk bewaard wordt. We gaan hier kort een aantal apparaten en hun eigenschappen bespreken die essentieel zijn om netwerken te kunnen bouwen. NIC NIC staat voor Network Interface Controller en is onderdeel van het apparaat waarmee je communiceert, zoals je smartphone of PC. Traditioneel werd de NIC ook wel netwerkkaart of adapter genoemd. Het hoeft echter geen fysiek aparte kaart te zijn, tegenwoordig is een NIC meestal geïntegreerd op het moederbord. Een NIC kan zowel voor bedrade als draadloze communicatie geschikt zijn. Figuur 9: netwerkadapters 11 De meeste netwerkadapters voor bedrade communicatie ondersteunen tegenwoordig 10/100/1000 Ethernet. Dat wil zeggen dat ze op maximaal 1 Gbit/s kunnen communiceren. Voor meer details zie Wikipedia. Netwerkadapters voor draadloze communicatie ondersteunen meestal een IEEE variant (Wi-Fi) en kunnen met een maximale snelheid van 54 Mbit/s communiceren. Voor meer details zie Wikipedia. Iedere netwerkadapter heeft een unieke identificatie nodig. Hiervoor wordt het MAC (Media Access Control) address gebruikt. Het adres bestaat uit 48 bits waardoor er 2 48 adressen zijn. Dat zijn ongeveer 281 x adressen en deze kunnen allemaal uitgegeven worden. Voor meer details zie Wikipedia. De netwerkadapter communiceert met de onderste lagen van een netwerkstack. In het geval van TCP/IP is dit de Link Laag

18 switch Een switch is één van de apparaten die in sternetwerken worden gebruikt om alle communicatie te regelen. Het is een zogenaamde centrale node. De aansluitingen op een switch heten poorten. Een switch is actief, dat wil zeggen dat hij data, die binnenkomt, bekijkt en naar het goede aangesloten apparaat doorstuurt. Wat het goede apparaat is, kan de switch zien aan het MAC adres dat in de data zit. Om data naar het juiste apparaat door te sturen zit er software in een switch. Er hoeft echter maar een klein deel van een netwerkstack (TCP/IP laag 1) geïmplementeerd te worden omdat er alleen met MAC adressen wordt gewerkt. Voor meer details zie Wikipedia. Figuur 10: switch met 50 poorten 12 router Een router is het slimmere broertje (of zusje) van de switch. Met een switch kun je apparaten met elkaar verbinden maar met een router kun je ook netwerken met elkaar verbinden. Dat gebeurt bij je thuis bijvoorbeeld ook. In je huis staat ergens een router die jullie LAN verbindt met het netwerk van je ISP. Een router wordt slimmer dan een switch genoemd omdat deze data routeert op basis van IP adres in plaats van MAC adres. Dat wil ook zeggen dat er meer software in een router zit. Daardoor kan deze ook extra functionaliteit aanbieden bovenop het routeren van pakketten. De meeste routers bieden functionaliteit aan zoals een firewall, DHCP, DNS, content filtering, NAT enzovoorts. Om dit alles te kunnen implementeert de software van een router de netwerkstack tot en met de Internet Laag. Voor meer details zie Wikipedia. Figuur 11: router met vier poorten en Wi-Fi en.wikipedia.org/wiki/ethernet_switch

19 De meest routers kunnen ingesteld worden als gateway. Op deze manier kunnen ze ook een verbinding maken tussen netwerken die verschillende protocol stacks gebruiken om te communiceren. Er zijn ook speciale routers die niet twee, maar meerdere netwerken met elkaar kunnen verbinden en die ook netwerken met verschillende topologieën kunnen verbinden. Dit soort routers noemen we vaak bridges. WAP WAP staat voor Wireless Access Point en zorgt ervoor dat een draadloos apparaat of netwerk aangesloten kan worden op een draadnetwerk. Een WAP kan een losse module zijn die aangesloten wordt op een traditionele router of onderdeel van de router zijn, zie Figuur 11. Beveiliging is een belangrijk aspect van een WAP omdat het bereik ervan vaak reikt tot buiten de grenzen van bijvoorbeeld een huis of bedrijf. Cryptografie methodes zoals WEP, WPA en WPA2 spelen hier een rol. Voor meer details zie Wikipedia. opgave 6.1 Zijn de volgende beweringen waar of niet waar? Als je een bewering niet waar vindt moet je uitleggen waarom je dat vindt. a) NIC staat voor Network Interface Card en is altijd een losse insteekkaart. b) Je kunt zowel een NIC voor bedrade als draadloze communicatie hebben. c) Een NIC wordt uniek geïdentificeerd door zijn MAC adres. d) Een switch is passief. e) Een switch stuurt data door op basis van IP adres. f) In een switch is de TCP/IP Link Laag geïmplementeerd. g) In een router zijn de onderste twee lagen van het TCP/IP model geïmplementeerd. h) Een router stuurt pakketten door op basis van MAC adres. i) Met een speciale functie kun je van een router een gateway maken die netwerken verbindt die andere protocollen gebruiken. j) Er zijn speciale routers die netwerken met verschillende topologieën kunnen verbinden, die noemen we doorgaans bridges. k) Via een WAP kun je je smartphone aansluiten op het internet. l) Bij een WAP is beveiliging erg belangrijk

20 7. wat heb je geleerd In de voorgaande hoofdstukken zijn veel dingen aan de orde gekomen. Van deze dingen ken je nu de algemene eigenschappen die genoemd zijn. protocol IP adres lagen (layers) protocol stack hardware abstractie segmentatie en inkapseling TCP/IP pakket IP(sec) hop IPv4 versus IPv6 TCP SSL TLS UDP HTTP(S) URI URL DNS DHCP LAN MAN WAN NIC MAC adres switch passief versus actief router gateway bridge WAP

21 8. belangrijke afkortingen DHCP: DNS: HTTP(S): IP(sec): LAN: MAC: MAN: NIC: SSL: TCP: TLS: UDP: URI: URL: WAN: WAP: Dynamic Host Configuration Protocol Domain Name System HyperText Transfer Protocol (Secure) Internet Protocol (Security) Local Area Network Media Access Control Metropolitan Area Network Network Interface Controller Secure Sockets Layer Transmission Control Protocol Transport Layer Security User Datagram Protocol Uniform Resource Identifier Uniform Resource Locator Wide Area Network Wireless Access Point

1. inleiding. Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding NietCommercieel GelijkDelen 3.0 Unported licentie

1. inleiding. Dit werk is gelicenseerd onder een Creative Commons Naamsvermelding NietCommercieel GelijkDelen 3.0 Unported licentie 1. inleiding Misschien zonder het te beseffen, maak je dagelijks gebruik van computernetwerken. Of je nu WhatsApp gebruikt om je vrienden een bericht te sturen of Google Chrome om iets op te zoeken, je

Nadere informatie

Revisie geschiedenis. [XXTER & KNX via IP]

Revisie geschiedenis. [XXTER & KNX via IP] Revisie geschiedenis [XXTER & KNX via IP] Auteur: Freddy Van Geel Verbinding maken met xxter via internet met de KNX bus, voor programmeren of visualiseren en sturen. Gemakkelijk, maar niet zo eenvoudig!

Nadere informatie

1. Introductie netwerken

1. Introductie netwerken 13 1. Introductie netwerken Een netwerk is simpel gezegd een verzameling computers die met elkaar verbonden zijn. De realiteit is wat complexer, omdat de computers met elkaar verbonden zijn met behulp

Nadere informatie

Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011

Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011 Van Dusseldorp Training Presentatie TCP/IP voor LPCB Nederland 20 en 28 juni 2011 Van Dusseldorp Training Programma 1. Activiteiten Van Dusseldorp Training 2. Alarmcommunicatie algemeen 3. LAN-WAN 4. Toegangsnetwerken

Nadere informatie

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102

Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102 Optibel Breedband Telefonie Installatie- en Gebruikershandleiding SPA-2102 Gefeliciteerd met uw keuze voor Optibel telefonie. We hopen dat u tevreden zult zijn met onze service en zien er naar uit de komende

Nadere informatie

Camping Hotspot Installatie

Camping Hotspot Installatie Camping Hotspot Installatie Pheenet Hotspot installatie Sluit uw PC aan op de hotspot met een standaard UTP kabel op poort 3 of 4 van de hotspot. De hotspot zal nu een IP adres toewijzen aan uw pc. Open

Nadere informatie

Thuisnetwerk. Ger Stok Maart 2017

Thuisnetwerk. Ger Stok Maart 2017 Thuisnetwerk Ger Stok Maart 2017 RvG/1Q2016 Agenda Waarom thuisnetwerk? Internetverbinding Bestanden delen Printer NAS TV (Camera)Bewaking Domotica Thuisnetwerk 2 Begrippen LAN WLAN WAN Cloud Local Area

Nadere informatie

Workshop - Dynamic DNS De beelden van je IP-camera bekijken via internet

Workshop - Dynamic DNS De beelden van je IP-camera bekijken via internet Workshop - Dynamic DNS De beelden van je IP-camera bekijken via internet In deze workshop Introductie...2 Eminent EM4483 Draadloze Internet Camera...2 Uitleg van de term Dynamic DNS...3 Voordelen van DynDNS...3

Nadere informatie

Mobiele technologie zorgt ervoor dat je met een smartphone en tablet en draadloos op een laptop of computer kunt werken.

Mobiele technologie zorgt ervoor dat je met een smartphone en tablet en draadloos op een laptop of computer kunt werken. Informatie- en communicatietechnologie Informatie- en communicatietechnologie (ICT) is de techniek om informatie te verzamelen, op te slaan, weer te geven en uit te wisselen. Dit kan door geluid, tekst,

Nadere informatie

WWW.EMINENT-ONLINE.COM. Handleiding EM4030

WWW.EMINENT-ONLINE.COM. Handleiding EM4030 WWW.EMINENT-ONLINE.COM NL Handleiding EM4030 Handleiding: EM4030 Rev. 1 Accesspoint 802.11g Waarschuwing: Als gevolg van Europese regelgeving kan een draadloos apparaat in sommige Europese lidstaten onderwerp

Nadere informatie

Hier kunt u alle schijven en mappen afscannen op audio bestanden die ondersteund worden door de MP (mp3 en wma).

Hier kunt u alle schijven en mappen afscannen op audio bestanden die ondersteund worden door de MP (mp3 en wma). Netgear MP101 Dit apparaat speelt MP3's en WMV digitale bestanden en koppelt de stereo rechtstreeks aan de PC. Het apparaat werkt alleen in combinatie met een router of een wireless acces point. Er zit

Nadere informatie

Eminent Advanced Manual

Eminent Advanced Manual Eminent Advanced Manual 2 EMINENT ADVANCED MANUAL Eminent Advanced Manual Inhoudsopgave Waarom een Eminent Advanced Manual?... 3 Uw tips en suggesties in de Eminent Advanced Manual?... 3 Service en ondersteuning...

Nadere informatie

ipact Installatiehandleiding CopperJet 816-2P / 1616-2P Router

ipact Installatiehandleiding CopperJet 816-2P / 1616-2P Router ipact Installatiehandleiding CopperJet 816-2P / 1616-2P Router Stap 1: Het instellen van uw computer Instellen netwerkkaart om de modem te kunnen bereiken: Windows 98/ME: Ga naar Start Instellingen Configuratiescherm

Nadere informatie

Hoe werkt een thuisnetwerk

Hoe werkt een thuisnetwerk Hoe werkt een thuisnetwerk Als je thuis met meer dan één PC werkt zal je vroeg of laat de behoefte hebben om data van de ene PC naar de andere PC over te brengen. Maar de meeste gebruikers willen het Internet

Nadere informatie

Lezing. Routers. Bron afbeeldingen en kennis c t magazine voor computertechniek. Rein de Jong

Lezing. Routers. Bron afbeeldingen en kennis c t magazine voor computertechniek. Rein de Jong Lezing Routers Rein de Jong Bron afbeeldingen en kennis c t magazine voor computertechniek Wat is een router? Verkeersregelaar op het netwerk Op basis van TCP/IP Netwerkinformatie Wat is intern Wat moet

Nadere informatie

Netwerkconfiguratie Applicatie protocollen. Ing. Tijl Deneut Lector NMCT/Toegepaste Informatica Howest Onderzoeker XiaK, UGent

Netwerkconfiguratie Applicatie protocollen. Ing. Tijl Deneut Lector NMCT/Toegepaste Informatica Howest Onderzoeker XiaK, UGent Netwerkconfiguratie Applicatie protocollen Ing. Tijl Deneut Lector NMCT/Toegepaste Informatica Howest Onderzoeker XiaK, UGent Overzicht Cursus (1 dag) Voormiddag Theorie TCP/IP Hardware / bekabeling TCP/IP

Nadere informatie

Een webserver bereikbaar maken voor IPv6

Een webserver bereikbaar maken voor IPv6 Een webserver bereikbaar maken voor IPv6 Handleiding Auteur(s): Jan Michielsen (SURFnet) Versie: 1.1 Datum: maart 2012 SURFnet bv Radboudkwartier 273 Postbus 19035, 3501 DA Utrecht T 030-2 305 305 F 030-2

Nadere informatie

Webrelais IPIO-32R-M-v8.0 Compacte modul met 32 Relais Outputs.

Webrelais IPIO-32R-M-v8.0 Compacte modul met 32 Relais Outputs. Webrelais IPIO-32R-M-v8.0 Compacte modul met 32 Relais Outputs. Algemene informatie Configuratie versie 8.0 DHCP / STATIC Wanneer u de 12V= en de Netwerkkabel heeft aangesloten zal het moduul een IP-adres,

Nadere informatie

Part 17-A INTERNET: basisbegrippen techniek & beveiliging

Part 17-A INTERNET: basisbegrippen techniek & beveiliging Part 17-A INTERNET: basisbegrippen techniek & beveiliging Fridoline van Binsbergen Stierum KPN AUDIT vrije Universiteit amsterdam 7 April 2003 File 17-A Internet techniek & beveiliging 2003 Programma PROGRAMMA

Nadere informatie

Remote access. Deze cursus is eigendom van Stagobel Electro

Remote access. Deze cursus is eigendom van Stagobel Electro Remote access Deze cursus is eigendom van Stagobel Electro Inhoud 1 DynDNS... 3 1.1 Creëren van een gratis no-ip account:... 4 2 Opzetten van een veilige verbinding (VPN)... 6 2.1 Telenet... 7 2.1.1 Instellingen

Nadere informatie

Vraag en Antwoord. een gek kan meer vragen dan honderd wijzen kunnen beantwoorden. Mathieu Geelen

Vraag en Antwoord. een gek kan meer vragen dan honderd wijzen kunnen beantwoorden. Mathieu Geelen een gek kan meer vragen dan honderd wijzen kunnen beantwoorden Onderwerpen: 1. 2. 3. 4. 5. 6. Netwerk: = Wat is een NAS en wat zijn de gebruiksmogelijkheden? = DSM; installatie en configuratie? = VPN?

Nadere informatie

Plugwise binnen de zakelijke omgeving

Plugwise binnen de zakelijke omgeving Plugwise binnen de zakelijke omgeving Plugwise is een gebruiksvriendelijk energiemanagementsysteem voor de zakelijke markt. Per stopcontact wordt er gemeten hoeveel elektriciteit er verbruikt wordt en

Nadere informatie

Met 32 ingangen potentiaal vrij Input 1 t/m Input 32

Met 32 ingangen potentiaal vrij Input 1 t/m Input 32 Webrelais IPIO-32I-M Met 32 ingangen potentiaal vrij Input 1 t/m Input 32 Algemene informatie Configuratie versie 8.0 DHCP/STATIC Wanneer u de 12V= en de Netwerkkabel heeft aangesloten zal het moduul een

Nadere informatie

Gigaset pro VLAN configuratie

Gigaset pro VLAN configuratie Gigaset pro VLAN configuratie Hogere betrouwbaarheid door gebruik van VLAN s. De integratie van spraak en data stelt eisen aan de kwaliteit van de klanten infrastructuur. Er zijn allerlei redenen waarom

Nadere informatie

Instellingen voor de C100BRS4 met Chello kabel Internet.

Instellingen voor de C100BRS4 met Chello kabel Internet. Instellingen voor de C100BRS4 met Chello kabel Internet. Algemeen: Maak gebruik van de laatste firmware voor de C100BRS4 die beschikbaar is op http://www.conceptronic.net! Firmware versie 3.20C (beta version).

Nadere informatie

Practicum Netwerken CISCO: Deel 1. Philippe Dellaert

Practicum Netwerken CISCO: Deel 1. Philippe Dellaert Practicum Netwerken CISCO: Deel 1 Philippe Dellaert 17-03-2007 Hoofdstuk 1 Inleiding Dit is de oplossing die ik heb samen gesteld voor het eerste practicum van het vak Computernetwerken met de CISCO routers.

Nadere informatie

smart-house Netwerk & Port Forwarding. TELENET MODEM ONLY

smart-house Netwerk & Port Forwarding. TELENET MODEM ONLY smart-house Netwerk & Port Forwarding. TELENET MODEM ONLY Netwerken - Introductie Hoe vind ik mijn lokaal ip adres? De verschillende routers en ip ranges. Waar kan ik mijn publiek internet ip adres vinden?

Nadere informatie

Ervaringen met draadloos

Ervaringen met draadloos Onderzoek in grote steden zoals Amsterdam, maar ook in Eindhoven heeft uitgewezen, dat ca. 40% van de draadloze netwerken open en bloot op straat liggen, hieronder een scan van mijn PC in mijn woonwijk,

Nadere informatie

Inhoud Het netwerk verkennen 1 2 Confi gureren van het IOS 41

Inhoud Het netwerk verkennen 1 2 Confi gureren van het IOS 41 v Inhoud 1 Het netwerk verkennen 1 1.1 Netwerk-resources 1 1.1.1 Netwerken van verschillende grootten 1 1.1.2 Clients en servers 2 1.1.3 Peer-to-peer 3 1.2 LAN s, WAN s en Internet 4 1.2.1 Netwerkcomponenten

Nadere informatie

Computernetwerken! E-mail: SMTP Simple Mail Transfer Protocol, POP Post Ofice Procotol

Computernetwerken! E-mail: SMTP Simple Mail Transfer Protocol, POP Post Ofice Procotol Computernetwerken 1. Fundamentals Communicatie vereist regels, deze regels noemt met protocollen. Mensen kunnen met relatief losse regels (protocollen) communiceren, bij computers moet dit strikt vastliggen.

Nadere informatie

Instellingen voor de C100BRS4 met Wanadoo kabel Internet.

Instellingen voor de C100BRS4 met Wanadoo kabel Internet. Instellingen voor de C100BRS4 met Wanadoo kabel Internet. Algemeen: Maak gebruik van de laatste firmware voor de C100BRS4 die beschikbaar is op http://www.conceptronic.net! Firmware versie 3.20C (beta

Nadere informatie

Automatische online en lokale backup en recovery van bedrijfsdata

Automatische online en lokale backup en recovery van bedrijfsdata Automatische online en lokale backup en recovery van bedrijfsdata Omdat u moet kunnen vertrouwen op uw backup... BACKUPAGENT, DE VOORDELEN OP EEN RIJ - Veilige backups zonder omkijken, alle bedrijfskritische

Nadere informatie

Introduktie: Wireless Knowhow (Zie voor daadwerkelijke Wireless Sophisti netwerk koppeling de laatste 2 pagina s)

Introduktie: Wireless Knowhow (Zie voor daadwerkelijke Wireless Sophisti netwerk koppeling de laatste 2 pagina s) Introduktie: Wireless Knowhow (Zie voor daadwerkelijke Wireless Sophisti netwerk koppeling de laatste 2 pagina s) Om een apparaat als Sophisti op een beveiligd draadloos netwerk te kunnen gebruiken, moet

Nadere informatie

Veilig e-mailen. Waarom e-mailen via een beveiligde verbinding? U vertrouwt de verbinding met de e-mailserver van InterNLnet niet

Veilig e-mailen. Waarom e-mailen via een beveiligde verbinding? U vertrouwt de verbinding met de e-mailserver van InterNLnet niet Veilig e-mailen E-mail heeft zich inmiddels ruimschoots bewezen als communicatiemiddel. Het is een snelle en goedkope manier om met anderen waar ook ter wereld te communiceren. Als gevolg hiervan vindt

Nadere informatie

DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS

DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS DJANAH, EEN TOTAL CONVERSATION VIDEO TELEFOON IN DE WEB BROWSER TECHNISCHE EISEN VOOR TOLK OP AFSTAND OP LOCATIE, NETWERK EN COMPUTERS V.0 Arnoud van Wijk arnoud@greengiraffe.nl INTRODUCTIE INTERNET EISEN

Nadere informatie

Computernetwerken Deel 2

Computernetwerken Deel 2 Computernetwerken Deel 2 Beveiliging Firewall: toegang beperken IDS: inbraak detecteren en alarmeren Encryp>e: gegevens verbergen Firewall Waarom? Filteren van pakkeben Wildcard mask: omgekeerd subnetmasker

Nadere informatie

Tornado 840 / 841 handleiding

Tornado 840 / 841 handleiding 1.1 Opstarten en inloggen Tornado 840 / 841 handleiding Activeer uw browser en de-activeer de proxy of voer het IP-adres van dit product in bij de uitzonderingen. Voer vervolgens het IP-adres van dit product

Nadere informatie

SSL VPN. In deze handleiding zullen wij onderstaande SSL mogelijkheden aan u uitleggen. - SSL VPN account/groep creëren.

SSL VPN. In deze handleiding zullen wij onderstaande SSL mogelijkheden aan u uitleggen. - SSL VPN account/groep creëren. SSL VPN SSL VPN SSL VPN is een web based versie van VPN waarbij er geen VPN client software nodig is. Het wordt niet beperkt door netwerkomgevingen en is zeer eenvoudig te configureren. SSL staat voor

Nadere informatie

Thinking of development

Thinking of development Thinking of development Netwerken en APIs Arjan Scherpenisse HKU / Miraclethings Thinking of Development, semester II 2012/2013 Agenda voor vandaag Netwerken Protocollen API's Opdracht Thinking of Development,

Nadere informatie

Laten we eens beginnen met de mouwen op te stropen en een netwerk te bouwen.

Laten we eens beginnen met de mouwen op te stropen en een netwerk te bouwen. Practicum Filius In deze proefles gaan we jullie kennis laten maken met computernetwerken. Na afloop van dit practicum heb je een goede basis van waar een netwerk uit kan bestaan, hoe je een netwerk bouwt

Nadere informatie

Webrelais IPIO-4A8I-M

Webrelais IPIO-4A8I-M Webrelais IPIO-4A8I-M Met 4 analoge inputs 0-10V / 0-20mA Specificatie 4 analoge Inputs 0-10V / 0-20mA 8 Opto input 0-12V of potentiaalvrij maakkontakt. (geen 230V input) (kan gebruikt worden voor oa Manuaal

Nadere informatie

Met 4 temperatuur meetingangen voor sensor DS18x20

Met 4 temperatuur meetingangen voor sensor DS18x20 Webrelais IPIO-4R4I4T Met 4 temperatuur meetingangen voor sensor DS18x20 Algemene informatie Configuratie versie 8.0 DHCP/STATIC Wanneer u de 12V= en de Netwerkkabel heeft aangesloten zal het moduul een

Nadere informatie

Forum IPhone 3020 Installatiehandleiding

Forum IPhone 3020 Installatiehandleiding Forum IPhone 3020 Installatiehandleiding 1. Introductie...3 2. Installatie op het LAN...4 2.1) Verbinding maken...5 Stap 1 Bekabeling...5 Step 2 Het toestel opstarten...5 Stap 3 De installatie wizard...5

Nadere informatie

Voor je met de installatie begint controleer of alle benodigde onderdelen aanwezig zijn. In de verpakking dient aanwezig te zijn:

Voor je met de installatie begint controleer of alle benodigde onderdelen aanwezig zijn. In de verpakking dient aanwezig te zijn: H A N D L E I D I N G N I - 7 0 7 5 0 2 1 I N H O U D V A N D E V E R P A K K I N G 4 T E C H N I S C H E S P E C I F I C AT I E 4 T O E P A S S I N G M O G E L I J K H E D E N 4 H A R D W A R E I N S

Nadere informatie

van PSD naar JavaScript

van PSD naar JavaScript 2015 van PSD naar JavaScript F. Vonk versie 2 19-9-2015 inhoudsopgave 1. inleiding... - 2-2. ontwikkelomgeving... - 3-3. programmeerconcepten... - 4 - statement... - 4 - sequentie... - 4 - variabele en

Nadere informatie

Communicatienetwerken

Communicatienetwerken Communicatienetwerken Oefeningen 4 : ALGEMEEN (niet voor MTI) Woensdag 2 december 2009 1 VRAAG 1 : MAC/IP adressen toekennen 2 VRAAG 1 : MAC/IP adressen toekennen Scenario Link 1 Link 2 Link 3 Link 4 Link

Nadere informatie

Communications and Networking: An Introduction

Communications and Networking: An Introduction Communications and Networking: An Introduction Hoofdstuk 7 Internet Application Layer Protocols 1. a) Op het moment van schrijven:.eu (Europese Unie). b) B.v.:.au (Australië),.at (Oostenrijk > Austria)

Nadere informatie

Siemens SE551. Handleiding Flits Thuis

Siemens SE551. Handleiding Flits Thuis Siemens SE551 Handleiding Flits Thuis Handleiding Siemens SE551 Flits Thuis Aansluiten Siemens SE551 Configuratie Siemens d.m.v. webinterface Instellen Gisgaset USB /PCMCIAdraadloze netwerk-adapter Aansluiten

Nadere informatie

Infosessie Systeembeheerders. 26 juni 2002. VPN aan de KULeuven

Infosessie Systeembeheerders. 26 juni 2002. VPN aan de KULeuven Infosessie Systeembeheerders VPN aan de KULeuven Doel (1) vertrouwelijke informatie ter beschikking stellen van 'KUL-vreemde' netwerken thuiswerkers mobiele gebruikers externe contracten kotnet constante

Nadere informatie

Instellingen voor de C100BRS4 met Wanadoo kabel Internet.

Instellingen voor de C100BRS4 met Wanadoo kabel Internet. Instellingen voor de C100BRS4 met Wanadoo kabel Internet. Algemeen: Maak gebruik van de laatste firmware voor de C100BRS4 die beschikbaar is op http://www.conceptronic.net! Use Firmware versie 3.20C or

Nadere informatie

INLEIDING: THEMA, DOELSTELLINGEN en ORGANISATIE

INLEIDING: THEMA, DOELSTELLINGEN en ORGANISATIE Draadloos WiFi Mijn eigen thuisnetwerk leren configureren en beveiligen Handleiding-syllabus. INLEIDING: THEMA, DOELSTELLINGEN en ORGANISATIE Thema: Een draadloze verbinding met WiFi In deze handleiding

Nadere informatie

VoIP Netwerking Configuratie Gids. Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids

VoIP Netwerking Configuratie Gids. Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids VoIP Netwerking Configuratie Gids Vox Davo VoIP Netwerking Configuratie Gids 1 VoIP Netwerking Configuratie gids Specificaties kunnen wijzigen zonder voorgaande. DM-983 NL Draft 2 VoIP Netwerking Configuratie

Nadere informatie

BENQ_ESG103QG_DU.book Page i Tuesday, July 30, 2002 9:05 PM. Inhoudsopgave

BENQ_ESG103QG_DU.book Page i Tuesday, July 30, 2002 9:05 PM. Inhoudsopgave BENQ_ESG103QG_DU.book Page i Tuesday, July 30, 2002 9:05 PM Inhoudsopgave Introductie van ESG103/ESG104 breedband routers......................... 1 Systeem vereisten.....................................................

Nadere informatie

Michiel Snoep Remote Access / SSL. 14 april 2005 GvIB, De Kuip Rotterdam

Michiel Snoep Remote Access / SSL. 14 april 2005 GvIB, De Kuip Rotterdam Michiel Snoep Remote Access / SSL 14 april 2005 GvIB, De Kuip Rotterdam Inhoud Wie is Michiel Snoep? Wat is Remote Access? SSL: Secure Sockets Layer SSL VPN Oplossingen Aandachtspunten SSL VPN 18-Apr-05

Nadere informatie

Gebruikte techniek. Protocol. Een netwerk aanleggen # kabels en netwerkkaart aansluiten # Internet delen (thuisnetwerk) # en alles testen

Gebruikte techniek. Protocol. Een netwerk aanleggen # kabels en netwerkkaart aansluiten # Internet delen (thuisnetwerk) # en alles testen Een netwerk aanleggen # kabels en netwerkkaart aansluiten # Internet delen (thuisnetwerk) # en alles testen (bron; http://www.tekstenuitleg.net/artikelen/netwerken) Introductie Steeds meer mensen hebben

Nadere informatie

Nabaztag verbinden met een Wi-Fi netwerk of een Airport

Nabaztag verbinden met een Wi-Fi netwerk of een Airport Nabaztag verbinden met een Wi-Fi netwerk of een Airport Introductie Jouw Nabaztag heeft geen specifieke voorgeprogrammeerde instellingen. Nabaztag weet hoe hij moet verbinden met een Wi-Fi netwerk, indien:

Nadere informatie

Sweex Broadband Router + 4 poorts 10/100 Switch

Sweex Broadband Router + 4 poorts 10/100 Switch Sweex Broadband Router + 4 poorts 10/100 Switch Toepassingsmogelijkheden Creëer een netwerk voor meerdere gebruikers, en deel het Internet in een handomdraai, zonder hier een ander stukje software voor

Nadere informatie

EWS2910P-Kit-300. Quick Installation Guide

EWS2910P-Kit-300. Quick Installation Guide Uitpakken Open de verpakking en pak de inhoud zorgvuldig uit. Raadpleeg de paklijst hieronder of alle onderdelen aanwezig zijn en onbeschadigd. Houdt er rekening mee dat het model dat u gekocht heeft er

Nadere informatie

Sweex Wireless BroadBand Router + 4 poort switch

Sweex Wireless BroadBand Router + 4 poort switch Sweex Wireless BroadBand Router + 4 poort switch Management Web-Based Management Remote Management Toepassingsmogelijkheden Creëer een netwerk voor meerdere gebruikers, en deel het Internet in een handomdraai,

Nadere informatie

Configureren van de Wireless Breedband Router.

Configureren van de Wireless Breedband Router. Configureren van de Wireless Breedband Router. 1.1 Opstarten en Inloggen Activeer uw browser en de-activeer de proxy of voeg het IP-adres van dit product toe aan de uitzonderingen. Voer vervolgens het

Nadere informatie

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 7 november 2007, 9.00 12.30

Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 7 november 2007, 9.00 12.30 Page 1 of 12 Naam Initialen Studentnummer Studierichting Tentamen Telematica Systemen en Toepassingen (261000) 7 november 2007, 9.00 12.30 Opmerkingen: Alleen 1 dubbelzijdig blad met aantekeningen / samenvatting

Nadere informatie

INSTALLATIE HANDLEIDING

INSTALLATIE HANDLEIDING INSTALLATIE HANDLEIDING Powerwifi USB Router in combinatie met de Powerwifi USB buitenantenne INLEIDING De Powerwifi USB Router kan worden gebruikt in combinatie met de Powerwifi USB buitenantenne. Hierdoor

Nadere informatie

WDS WDS Bridge mode Repeater mode

WDS WDS Bridge mode Repeater mode WDS WDS WDS betekent Wireless Distribution System. Dit is een protocol waarmee twee of meer Wireless Access Points draadloos met elkaar kunnen worden verbonden. Het WDS protocol is geen officieel protocol.

Nadere informatie

INSTALLATIE HANDLEIDING Nauticwifi USB Router in combinatie met de Nauticwifi USB buitenantenne

INSTALLATIE HANDLEIDING Nauticwifi USB Router in combinatie met de Nauticwifi USB buitenantenne INSTALLATIE HANDLEIDING Nauticwifi USB Router in combinatie met de Nauticwifi USB buitenantenne Inleiding NLEIDING De Nauticwifi USB Router kan worden gebruikt in combinatie met de Nauticwifi USB buitenantenne.

Nadere informatie

Onder het menu LAN General Setup kunt Settings wijzigen die te maken hebben met de DHCP en TCP/IP instelling voor het LAN segment (interne netwerk).

Onder het menu LAN General Setup kunt Settings wijzigen die te maken hebben met de DHCP en TCP/IP instelling voor het LAN segment (interne netwerk). LAN General Setup LAN General Setup Onder het menu LAN General Setup kunt Settings wijzigen die te maken hebben met de DHCP en TCP/IP instelling voor het LAN segment (interne netwerk). Hieronder ziet u

Nadere informatie

1945, eerste DC. Eigen logo

1945, eerste DC. Eigen logo 1945, eerste DC Eigen logo Doelstelling: Binnen uw computer ruimte verzamelt u diverse informatie over bijvoorbeeld stroomverbruik van uw apparatuur. Via welk netwerk kunt u deze data verwerken. Welk

Nadere informatie

Envivo 1217 WiFi repeater

Envivo 1217 WiFi repeater Envivo 1217 WiFi repeater Beschrijving van de Wizard om het apparaat snel in bedrijf te nemen. Om het apparaat in te stellen dient U een PC ter beschikking te hebben, die U met de meegeleverde netwerkkabel

Nadere informatie

goes Secure Siemens Groep in Nederland Sander Rotmensen tel: 070-3333555 Sander.rotmensen@siemens.com

goes Secure Siemens Groep in Nederland Sander Rotmensen tel: 070-3333555 Sander.rotmensen@siemens.com goes Secure Sander Rotmensen tel: 070-3333555 Sander.rotmensen@siemens.com Onbeveiligde hardware oplossing = Ping Security hardware oplossing 602, 612, 613 en de Softnet Security Client Beveiligde hardware

Nadere informatie

Vervolg: Uw Machines integreren in een bestaand netwerk?

Vervolg: Uw Machines integreren in een bestaand netwerk? Vervolg: Uw Machines integreren in een bestaand netwerk? Op 26 maart jl. heb ik tijdens het Industrial Ethernet Event in het Evoluon een presentatie mogen geven over hoe je op een veilige en efficiënte

Nadere informatie

Quick Installation Guide Installatie handleiding Guide d installation rapide Kurzanleitung Installation

Quick Installation Guide Installatie handleiding Guide d installation rapide Kurzanleitung Installation Quick Installation Guide Installatie handleiding Guide d installation rapide Kurzanleitung Installation Nederlands Leveringsomvang tiptel IP 282 of tiptel IP 280 handset Ethernet kabel Krulsnoer (kabel

Nadere informatie

BIPAC-5100 / 5100W. (Draadloze) ADSL Router. Snelle Start Gids

BIPAC-5100 / 5100W. (Draadloze) ADSL Router. Snelle Start Gids BIPAC-5100 / 5100W (Draadloze) ADSL Router Snelle Start Gids Billion BIPAC-5100 / 5100W ADSL Router Voor meer gedetailleerde instructies aangaande het configureren en gebruik van de (Draadloze) ADSL Firewall

Nadere informatie

Sweex BroadBand Router + 4 poort switch + printserver

Sweex BroadBand Router + 4 poort switch + printserver Sweex BroadBand Router + 4 poort switch + printserver Management Web-Based Management Remote Management Voordelen Internet Sharing - Wanneer u een breedband Internetverbinding heeft kunt u meerdere PC

Nadere informatie

Het lokale netwerk configureren

Het lokale netwerk configureren Het lokale netwerk configureren Als u een lokaal netwerk wilt configureren, dient u eventueel de netwerkinstellingen van de PC s te configureren die via de router of het access point met elkaar moeten

Nadere informatie

b r o a d b a n d r o u t e r 4 p o r t s 1 0 / m b p s

b r o a d b a n d r o u t e r 4 p o r t s 1 0 / m b p s b r o a d b a n d r o u t e r 4 p o r t s 1 0 / 1 0 0 m b p s h a n d l e i d i n g N I - 7 0 7 5 3 2 n e d e r l a n d s b r o a d b a n d r o u t e r 4 p o r t s 1 0 / 1 0 0 m b p s Allereerst hartelijk

Nadere informatie

Installatie- en gebruikershandleiding. Zyxel P-2612HW (Flits Thuis/Professioneel ADSL connected by KPN)

Installatie- en gebruikershandleiding. Zyxel P-2612HW (Flits Thuis/Professioneel ADSL connected by KPN) Installatie- en gebruikershandleiding Zyxel P-2612HW (Flits Thuis/Professioneel ADSL connected by KPN) Handleiding Zyxel P-2612HW (Flits Thuis/Professioneel ADSL connected by KPN) Inhoudsopgave 1 Het aansluiten

Nadere informatie

Voor je met de installatie begint controleer of alle benodigde onderdelen aanwezig zijn. In de verpakking dient aanwezig te zijn:

Voor je met de installatie begint controleer of alle benodigde onderdelen aanwezig zijn. In de verpakking dient aanwezig te zijn: H A N D L E I D I N G N I - 7 0 7 5 1 3 1 I N H O U D V A N D E V E R P A K K I N G 4 T E C H N I S C H E S P E C I F I C AT I E 4 T O E P A S S I N G M O G E L I J K H E D E N 4 H A R D W A R E I N S

Nadere informatie

PO1168 EnVivoUSB netwerk hub 1. Ik kan de aangesloten USB apparaten in mijn netwerk niet gebruiken

PO1168 EnVivoUSB netwerk hub 1. Ik kan de aangesloten USB apparaten in mijn netwerk niet gebruiken PO1168 EnVivoUSB netwerk hub 1. Ik kan de aangesloten USB apparaten in mijn netwerk niet gebruiken envivo@teknihall.nl NL : 0900/400 2001 p.1 In het venster van de applicatie wordt gemeld dat de toestellen

Nadere informatie

In de General Setup kunt u het IP-adres aanpassen. Standaard staat het IP-adres op 192.168.1.1 zoals u ziet in onderstaande afbeelding.

In de General Setup kunt u het IP-adres aanpassen. Standaard staat het IP-adres op 192.168.1.1 zoals u ziet in onderstaande afbeelding. LAN LAN Setup In deze handleiding kunt u informatie vinden over alle mogelijke LAN instellingen van de DrayTek Vigor 2130 en 2750. Hierin zullen wij alle algemene instellingen bespreken die van toepassing

Nadere informatie

OSI-model. Mogelijke toepassingen van netwerken. Protocollen. Eenvoudig MS-DOS netwerk (LAN) Novell, IPX / SPX. Applicatie laag.

OSI-model. Mogelijke toepassingen van netwerken. Protocollen. Eenvoudig MS-DOS netwerk (LAN) Novell, IPX / SPX. Applicatie laag. 5.1 5.2 OSI-model Applicatie laag Presentatie laag Sessie laag Transport laag Netwerk afhankelijk Netwerk laag Datalink laag Fysieke laag 5.3 5.4 Mogelijke toepassingen van netwerken Protocollen Fileserver-systems

Nadere informatie

Het gebruik van OSB ebms contracten in complexe infrastructuren

Het gebruik van OSB ebms contracten in complexe infrastructuren Inleiding Het gebruik van OSB ebms contracten in complexe infrastructuren Whitepaper Ernst Jan van Nigtevecht Maart 2009 Contracten die gepubliceerd worden voor een OSB ebms service hebben tot doel om

Nadere informatie

DrayTek Vigor AP700 MAC Filtering

DrayTek Vigor AP700 MAC Filtering DrayTek Vigor AP700 MAC Filtering DrayTek Vigor AP700 MAC Filtering De DrayTek Vigor AP700 beschikt tevens over een extra beveiligings functionaliteit. Namelijk MAC Filtering, hierdoor kunt u op basis

Nadere informatie

Is uw bestuur klaar voor IPv6? Shopt IT Antwerpen 25 april 2013

Is uw bestuur klaar voor IPv6? Shopt IT Antwerpen 25 april 2013 Is uw bestuur klaar voor IPv6? Shopt IT Antwerpen 25 april 2013 Fedict 2013. All rights reserved Agenda Fedict 2013. All rights reserved Agenda Wat is IPv4 / IPv6? Waarom is IPv6 nodig? Wie gebruikt al

Nadere informatie

Datacommunicatie Computercommunicatie

Datacommunicatie Computercommunicatie Datacommunicatie Computercommunicatie ir. Patrick Colleman Inhoud Afkortingen Voorwoord 1 Hoofdstuk 1: Inleiding tot de lokale netwerken 1 1.1 Definitie en ontwerpdoelstellingen. 3 1.2 Voordelen van lokale

Nadere informatie

Captive Portal Ready PurpleWiFi

Captive Portal Ready PurpleWiFi BELANGRIJKE NOTITIE: U DIENT EEN PURPLEWIFI ACCOUNT HEBBEN OM DIT APPARAAT TE REGISTREREN. Bij het eerste gebruik heeft het apparaat 5 minuten nodig om te starten. Het is belangrijk om dit apparaat aan

Nadere informatie

NAT (Network Address Translation)

NAT (Network Address Translation) Technical Note #019 Auteur: Olaf Suchorski Gemaakt op: 11 juli 2000 Bijgewerkt op: 11 juli 2000 NAT (Network Address Translation) In deze Technical Note worden de meest voorkomende situaties met NAT doorgelicht.

Nadere informatie

De 3 bovenstaande worden onderhouden door mensen beheerd Dus meer kwaliteit dan machine

De 3 bovenstaande worden onderhouden door mensen beheerd Dus meer kwaliteit dan machine Internet Sheet 1 Goed zoeken - Wat, waar en hoe je moet zoeken Startpagina's - Verzamel pagina en woord onderhouden door personen. ( Redactueren ) Direcotries - Is een verzamelen pagina met structuur doormiddel

Nadere informatie

Theoretische Voorstudie

Theoretische Voorstudie Theoretische Voorstudie Woensdag 19 oktober 2005 Netwerk: een aantal apparaten die met elkaar verbonden zijn. Een netwerk in een beperkte omgeving is een LAN (Local Area Network) WLAN (Wireless Local Area

Nadere informatie

CURSUS NETWERKEN. Anneleen Notermans - Dieter Meerts - Inge Jeurissen Jolien Knapen

CURSUS NETWERKEN. Anneleen Notermans - Dieter Meerts - Inge Jeurissen Jolien Knapen 2009 2010 CURSUS NETWERKEN Anneleen Notermans - Dieter Meerts - Inge Jeurissen Jolien Knapen INHOUDSOPGAVE 1 Inleiding 4 2 Wat is een netwerk? 4 3 Waarom een netwerk 5 3.1 De geschiedenis van het netwerk

Nadere informatie

TEST JE WEBKENNIS: Smarty or dummy www.blaucapel.nl >vakken> informatiekunde> test je webkennis

TEST JE WEBKENNIS: Smarty or dummy www.blaucapel.nl >vakken> informatiekunde> test je webkennis TEST JE WEBKENNIS: Smarty or dummy www.blaucapel.nl >vakken> informatiekunde> test je webkennis Deelnemen? Opdracht Voorbeeld : combineer de eerste kolom met de tweede. : 1 = B of 2 = LL (dit zijn niet

Nadere informatie

Pheenet WAS-105r standaard configuratie met VLAN s. Technote

Pheenet WAS-105r standaard configuratie met VLAN s. Technote Pheenet WAS-105r standaard configuratie met VLAN s Technote 1 Inhoudsopgave 1 Inhoudsopgave... 2 2 Inleiding... 3 3 System... 4 3.1 WAN... 4 3.2 WAN Traffic... 5 3.3 LAN... 6 3.3.1 LAN Setup... 6 3.3.2

Nadere informatie

VUBNET, het netwerk van de Vrije Universiteit Brussel

VUBNET, het netwerk van de Vrije Universiteit Brussel , het netwerk van de Vrije Universiteit Brussel 1 Regels met betrekking tot het gebruik van de universitaire informatica-infrastructuur van op studentenkoten 2 Algemene informatie A Configuratie van het

Nadere informatie

Inhoud Inleiding switched netwerken 11 Basis-switch-concepten en confi guratie 39 3 VLAN s

Inhoud Inleiding switched netwerken 11 Basis-switch-concepten en confi guratie 39 3 VLAN s 5 Inhoud 1 Inleiding switched netwerken 11 1.1 LAN-ontwerp 11 1.1.1 Geconvergeerde netwerken 12 1.1.2 Switched netwerken 19 1.2 De switched omgeving 24 1.2.1 Frame-forwarding 24 1.2.2 Switch-domeinen 33

Nadere informatie

WDS met FRITZ!Box WLAN Repeater mode

WDS met FRITZ!Box WLAN Repeater mode WDS met FRITZ!Box WLAN Repeater mode WDS gebruiken op FRITZ!Box Fon WLAN Iedere FRITZ!Box met WLAN ondersteunt WDS. Met deze techniek is het mogenlijk om meerdere WLAN Access Points aan elkaar te kopplelen.

Nadere informatie

Voeg computers toe aan de Wireless N Mini Router 8

Voeg computers toe aan de Wireless N Mini Router 8 INHOUD Introductie 6 Belangrijkste Functies 6 Om te beginnen 7 Een Draadloos Netwerk opzetten 7 Voeg computers toe aan de Wireless N Mini Router 8 De router configureren via een webbrowser 9 Setup wizard

Nadere informatie

Zelftest Internet concepten en technieken

Zelftest Internet concepten en technieken Zelftest Internet concepten en technieken Document: n0832test.fm 10/02/2010 ABIS Training & Consulting P.O. Box 220 B-3000 Leuven Belgium TRAINING & CONSULTING INTRODUCTIE ZELFTEST INTERNET CONCEPTEN EN

Nadere informatie

Basis Netwerkconfiguratie. Ing. Tijl Deneut Lector Toegepaste Informatica Howest Onderzoeker XiaK, UGent

Basis Netwerkconfiguratie. Ing. Tijl Deneut Lector Toegepaste Informatica Howest Onderzoeker XiaK, UGent Basis Netwerkconfiguratie Ing. Tijl Deneut Lector Toegepaste Informatica Howest Onderzoeker XiaK, UGent IPv6: andere grootorde Hét IPv4 probleem? -> 32bit getal! Max 2^32 = 4 miljard combinaties Alle IPv4

Nadere informatie

4IP = Internet Protocol 4Protocol gebruikt op netwerk laag in het internet 4Geen betrouwbaarheid

4IP = Internet Protocol 4Protocol gebruikt op netwerk laag in het internet 4Geen betrouwbaarheid Internet Protocol Telematica Quality Of Service (Netwerk laag) Hoofdstuk 5 4IP = Internet Protocol 4Protocol gebruikt op netwerk laag in het internet 4Geen betrouwbaarheid n Pakketten kunnen verloren raken

Nadere informatie

Sweex Wireless BroadBand Router + 4 poort switch + printserver

Sweex Wireless BroadBand Router + 4 poort switch + printserver Sweex Wireless BroadBand Router + 4 poort switch + printserver Voordelen Internet Sharing - Wanneer u een breedband Internetverbinding heeft kunt u meerdere PC s tegelijk gebruik laten maken van het Internet.

Nadere informatie