Intensieve veehouderij en. hoe groot zijn de risico s? HWA Jans, arts Maatschappij en Gezondheid, profiel medische milieukunde en chemicus

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Intensieve veehouderij en. hoe groot zijn de risico s? HWA Jans, arts Maatschappij en Gezondheid, profiel medische milieukunde en chemicus"

Transcriptie

1 Intensieve veehouderij en gezondheid hoe groot zijn de risico s? HWA Jans, arts Maatschappij en Gezondheid, profiel medische milieukunde en chemicus 14 februari 2012

2 Historie 1997/98: varkenspest: virus 97/2005: BSE, gekkekoeienziekte: prionen 2001: mond- en klauwzeer: virus 2003: vogelpest: influenza-virus 2005: blauwtong: virus, vectorziekte 2007/09: Q-koorts: bacterie Nieuwe calamiteiten??: Vogelgriep? Toxoplasmose? MRSA?, ESBL s, VRE?, STEC, Japanse Encephalitis? West-Nijlvirus? Hepatitis E, Schmallenbergvirus, etc?

3 Actualitieit Laatste jaren oplopende discussie in media over megastallen en impact daarvan op leefomgeving en leefbaarheid; hoge vee-en bevolkingsdichtheid Oplopende discussie rond zorgwekkend gebruik van antibiotica in IV; Hernieuwde en versterkte aandacht voor zoönosenzowel onder dierenartsen als humane artsen, EMZOO 2010 Q-koorts: impact op samenleving en afwikkeling, Cie. van Dijk Toename in zorgvragen van maatschappelijke organisaties, burgers en huisartsen over dierwelzijn, diergezondheid en volksgezondheid Samenleving wil een gezond stuk vlees uit een gezonde veehouderij

4 Belastende milieufactoren in relatie tot intensieve veehouderij Ammoniak (gas) uitstoot en depositie Uitstoot van fijn stof (< PM10, met name P2,5-PM10) Geurstoffen (complex van verbindingen) Diergerelateerdemicro-organismen: via bio-aerosolen of gebonden aan fijn stof Verspreiding van antibiotica naar bodem, water en gewassen Geluidbelasting van verkeer rondom bedrijven Fijn stof afkomstig van verkeer

5 Biologische agentia Endotoxinen: celwandbestanddelen van gram-negatieve bacteriën; Schimmels: glucanen Virussen: influenza virus (varken/vogel); rotavirussen; Hepatitis E Prionen: BSE Bacteriën/parasieten/protozoa/wormen: Coxiëlla burnetii: Q-koorts; kan lang buiten de gastheer leven; (geiten, schapen, koeien) Campylobacter, Salmonella Toxoplasma gondii, C. psittaci V-MRSA, VRE ESBL s, Verocytotoxinen producerende E. Coli (VTEC), STEC Dierlijke allergenen AB-resistente genen in milieu, bodem en oppervlaktewater

6 Internationale literatuur, zeer beperkt Gassen (ammoniak, Complexe verbindingen (geur)) Stofdeeltjes Micro-organismen (endotoxine, MRSA) Thornee.a. (2009) verhoogde endotoxine niveaus rond Amerikaanse intensieve veehouderijen; Schulze e.a. (2006) lieten in Duitsland vergelijkbare aanwijzingen zien; Green (2006) MRSA in de lucht rond een varkensbedrijf. 6

7 Gradiëntmetingen endotoxine, IRAS/Nivel/RIVM, 2011

8 Gezondheidseffecten/-problemen in relatie tot intensieve veehouderij Onderscheid: Toename kans op infectieziekten (introductie en verspreiding virussen, microrganismen, parasieten etc. (via lucht, direct contact, mest, en via voedselketen); Als gevolg van blootstelling aan fijn stof in de omgeving, beladen met biologische agentia; Resistentie ontwikkeling door veelvuldig gebruik van antibiotica in IV (misschien wel grootste zorg toekomst??) Als gevolg van belasting aan geurstoffen: geurhinder Negatieve impact op leefomgeving en leefbaarheid;

9 Gezondheidseffecten en IV Merendeel bekend uit onderzoek bij werknemers: Voornamelijk luchtwegklachten en longfunctiedaling; Deel koorts en gewrichtspijnen; Minder allergieën bij agrariers en kinderen; Relatief laag ziekteverzuim. Vertaling van effecten werknemers omwonenden is niet mogelijk Werknemers worden aan hogere concentraties blootgesteld dan omwonenden (factor x hoger)

10 Onderzoek gezondheidseffecten in omgeving en Intensieve veehouderij? Samenvatting beperkt beschikbare studies: - Weinig verband tussen klinische uitkomsten en wonen in omgeving van - Geen eenduidige samenhang tussen gezondheidsklachten en belasting in omgeving met fijn stof en mo s - In vrijwel alle studies ontbreekt schatting van daadwerkelijke blootstelling - meer onderzoek nodig, zoals afgerond landelijk onderzoek!!!

11 Risico in relatie tot afstand? Effecten bekend? Opmerkingen Q-koorts > 5 km Griepachtige verschijnselen; pneumonie en H/Vcomplicaties Aviaire Influenza 1-2 km Oogontstekingen, griepachtige verschijnselen tot. Risico neemt af met afstand; meer onderzoek nodig Wanneer varkens-en pluimveebedrijven dicht bij elkaar; risico verhoogd v-mrsa m Antibiotica resistentie Meer onderzoek nodig ESBL? Antibiotica resistentie Meer onderzoek nodig Endotoxinen m? luchtwegklachten Te weinig onderzoek beschikbaar Geur Hinder Afhankelijk van stalsystemen; op basis van modelberekeningen

12 Risico s toename veedichtheid en schaalvergroting? Toename van introductie/insleep van mo s; pluimvee en varkens niet in een bedrijf of op zeer korte afstand van elkaar; Meer (vatbare) dieren en meer (indirecte) contacten tussen dieren; infectie circuleert langer rond met alle kans op uitwisseling Verspreiding van mo snaar buiten via lucht en mest groter; ook groter bij onvoldoende afstand; verschilt per zoönose Risico s groter voor omwonenden niet uitgesloten Aannames dat dierziekten en het gebruik van antibiotica bij schaalvergroting zijn te beheersen en te controleren onduidelijk en discutabel Toename in fijnstof belasting en geuroverlast

13 Meer risico s dan kansen Toename vóórkomen infecties overdraagbaar van dier naar mens, vanwege Meer (vatbare) dieren en meer (indirecte) contacten tussen dieren; infectie gaat langer rond Kans op verandering erfelijk materiaal bacterie of virus!!!! Meer transportbewegingen: groter risico op introductie Meer gebruik antibiotica ontwikkeling resistentie Kansen: gesloten bedrijfsvoering (van start tot slachtfase op één locatie) kanttekening: indien infecties toch in het bedrijf plaatsvinden, moeizamer te bestrijden

14 Verbeteren gezondheidsklimaat in relatie tot intensieve veehouderij (1) Infectiedruk verlagen, zowel intern als extern; Reguleren en reduceren gebruik an bio ca Scheiden van diersoorten; varkens en kippen Aantal blootgesteldenen gehinderdendoor geur en fijn stof verlagen; Alleen nieuwvestiging op bepaalde afstanden: welke afstand acceptabel? discussie: 250 m? m? of op basis van voorzorgsprincipe E-Monitoring uitbreiden (zoals van luchtwassers en geur)

15 Verbeteren gezondheidsklimaat in relatie tot intensieve veehouderij (3) Verbeteren van stalsystemen met BBT; Zoeken naar die bouwvariant waarop risico s beter te sturen en te beheersen zijn Verbeteren van bedrijfs-, gezondheids- en mestmanagement; Verbeteren van hygienemanagement; Verkeersmobiliteit in directe omgeving reguleren en verminderen; Integrale ketenzorg: investeren in gezond en duurzaam vlees Reguleren en reduceren van antibioticagebruik (grootste uitdaging) Verbeteren van communicatie met omgeving; Verbeteren van signaleringssysteem: eerder op het spoor van ziekten en gezondheidsklachten: Verbeteren afstemming tussen: humaan veterinair

16 Bedankt voor uw aandacht! VRAGEN? Henk Jans

Intensieve veehouderij en gezondheid

Intensieve veehouderij en gezondheid Intensieve veehouderij en gezondheid Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 3 december 2015 Bureau Gezondheid, Milieu & Veiligheid Samenwerkingsverband GGD en Brabant/Zeeland Arts, toxicologen, milieugezondheidkundigen,

Nadere informatie

Veehouderij & Gezondheid. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid

Veehouderij & Gezondheid. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid Veehouderij & Gezondheid Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 13 januari 2015 Wat ga ik vertellen? Gezondheid & veehouderij Mogelijkheden om gezondheid mee te wegen in de discussie veehouderij Casus

Nadere informatie

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid

Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015. Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid Veehouderij & Gezondheid stand van zaken onderzoek oktober 2015 Renske Nijdam Adviseur milieu & gezondheid 20 oktober 2015 Danielle van Oudheusden Arts M&G, Infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost

Nadere informatie

Vervolggesprekken over leefbaarheid in en om Heusden

Vervolggesprekken over leefbaarheid in en om Heusden Vervolggesprekken over leefbaarheid in en om Heusden Programma 20.00 uur inloop 20.15 uur welkom door wethouder Martens presentaties van Fred Stouthart (OZOB) en Renske Nijdam (GGD) over geur, fijnstof

Nadere informatie

PRESENTATIES. INFORMATIE-AVOND 10 MEI 2011r 1 JAN JACOBS 2 WILLEM BOEKHOLTZ 3 THOMAS HAGENAARS 4 JOS BURGHOUTS 5 HENK JANS 6 JAN HOEVENAARS

PRESENTATIES. INFORMATIE-AVOND 10 MEI 2011r 1 JAN JACOBS 2 WILLEM BOEKHOLTZ 3 THOMAS HAGENAARS 4 JOS BURGHOUTS 5 HENK JANS 6 JAN HOEVENAARS PRESENTATIES INFORMATIE-AVOND 10 MEI 2011r VEEHOUDERIJ EN AULA GYMNASIUM BERNRODE HEESWIJK VOLKSGEZONDHEID INHOUDSOPGAVE 1 JAN JACOBS 2 WILLEM BOEKHOLTZ 3 THOMAS HAGENAARS 4 JOS BURGHOUTS 5 HENK JANS 6

Nadere informatie

Volksgezondheid en veehouderij

Volksgezondheid en veehouderij Volksgezondheid en veehouderij Ammoniak, geur Emissies intensieve veehouderij Fijn stof (PM10, PM2,5) 75-80% door menselijk handelen, rest is van natuurlijke oorsprong Zeezout, bodemstof, verkeersemissies,

Nadere informatie

Memo. Vragen gemeenteraadsfractie Partij voor de Dieren. aan

Memo. Vragen gemeenteraadsfractie Partij voor de Dieren. aan Memo aan onderwerp van directie afdeling telefoon datum Raadsfractie Partij voor de Dieren Vragen Partij voor de Dieren n.a.v. Regionaal risicoprofiel De burgemeester mo Veiligheid en wijken 0182-588725

Nadere informatie

22 Gezondheid en de intensieve veehouderij

22 Gezondheid en de intensieve veehouderij BIJLAGE 22 Gezondheid en de intensieve veehouderij Inleiding In dit hoofdstuk is informatie opgenomen aangaande de lopende onderzoeken en huidige inzichten met betrekking tot de relatie tussen intensieve

Nadere informatie

Gezondheidsrisico s voor omwonenden van intensieve veehouderijen. Prof Dr Dick Heederik Institute for Risk Assessment Sciences Universiteit Utrecht

Gezondheidsrisico s voor omwonenden van intensieve veehouderijen. Prof Dr Dick Heederik Institute for Risk Assessment Sciences Universiteit Utrecht Gezondheidsrisico s voor omwonenden van intensieve veehouderijen Prof Dr Dick Heederik Institute for Risk Assessment Sciences Universiteit Utrecht MER bijeenkomst Utrecht 2013 Gezondheidsrisico s en effecten

Nadere informatie

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij

Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Grenzen aan intensivering van de Nederlandse veehouderij Wageningen, 7 februari 2013 Wouter van der Weijden Stichting Centrum voor Landbouw en Milieu www.clm.nl Dijkhuizen-these 1. Hoge productie per ha

Nadere informatie

Concept Basiskennisdocument 8 oktober 2015 0

Concept Basiskennisdocument 8 oktober 2015 0 Concept Basiskennisdocument 8 oktober 2015 0 Inhoudsopgave Inleiding... 2 1 Zoönosen... 5 2 Antibioticaresistentie... 14 3 Fijn stof en endotoxinen... 21 4 Basisdocument geur... 28 Bijlage 1 Spelregels

Nadere informatie

Volksgezondheidsaspecten van veehouderijmegabedrijven

Volksgezondheidsaspecten van veehouderijmegabedrijven Volksgezondheidsaspecten van veehouderijmegabedrijven in Nederland zoönosen en antibioticumresistentie J.E. Kornalijnslijper J.C. Rahamat-Langendoen Y.T.H.P. van Duynhoven februari 2008 J.E. Kornalijnslijper

Nadere informatie

Informatieblad. Intensieve veehouderij en gezondheid

Informatieblad. Intensieve veehouderij en gezondheid Informatieblad Intensieve veehouderij en gezondheid Drs. R. Nijdam, milieugezondheidkundige, Bureau Gezondheid Milieu & Veiligheid GGD en Brabant/Zeeland Drs. S. van Dam, gezondheidkundige team Infectieziektebestrijding,

Nadere informatie

Gemeente Groningen GGD Groningen, afdeling Specialistische Zorg en Veiligheid 28 augustus 2014 (concept)

Gemeente Groningen GGD Groningen, afdeling Specialistische Zorg en Veiligheid 28 augustus 2014 (concept) Advies B E Z O E K A D R E S Hanzeplein 120 Aan Van Datum Gemeente Groningen GGD Groningen, afdeling Specialistische Zorg en Veiligheid 28 augustus 2014 (concept) Onderwerp GGD-advies melkrundveehouderij

Nadere informatie

De dierenarts, toen, nu en straks

De dierenarts, toen, nu en straks De dierenarts, toen, nu en straks Gezond groeien, 9 februari 2012, Veghel Prof.dr. Frans van Knapen, Institute for Risk Assessment Sciences, Divisie Veterinaire Volksgezondheid, Universiteit Utrecht Veterinaire

Nadere informatie

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten

Monique Meijerink 30 maart 2009. Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Monique Meijerink Relatie luchtkwaliteit - gezondheidsaspecten Krantenkoppen liegen er niet om Bewoners eisen recht op schone lucht Niks aan de hand, gewoon deuren en ramen dicht Megastal bedreiging voor

Nadere informatie

Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie. Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts

Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie. Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts Huisartsen & Dierenartsen Samen Werken aan Zoönosen & Antibioticareductie Theo Verheij, huisarts David Speksnijder, dierenarts Disclosure belangen sprekers (potentiële) belangenverstrengeling Voor bijeenkomst

Nadere informatie

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza

Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza Veterinaire volksgezondheid en vogelinfluenza NVAG themamiddag d.d. 02-03 2006, Utrecht Prof.dr. Frans van Knapen influenza virus typeringen: H-antigeen N-antigeen Permanente veranderingen in influenza

Nadere informatie

Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor houders van agrarische kinderopvang

Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor houders van agrarische kinderopvang Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor houders van agrarische kinderopvang U bent eigenaar van een agrarische kinderopvangorganisatie. Omdat agrarische kinderopvang een bijzondere vorm

Nadere informatie

Projectplan Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO)

Projectplan Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO) Projectplan Veehouderij en Gezondheid Omwonenden (VGO) Waarom dit onderzoek? Sinds enkele jaren staat de gezondheid van mensen die in de buurt van veehouderijen wonen in de belangstelling. Discussies over

Nadere informatie

GEZONDHEIDSRISICO S ROND VEEHOUDERIJEN

GEZONDHEIDSRISICO S ROND VEEHOUDERIJEN Verslag workshop 10-09-2013 GEZONDHEIDSRISICO S ROND VEEHOUDERIJEN DIALOOG VISIE - MAATREGELEN VERSLAG WORKSHOP 10 SEPTEMBER 2013 Inge van den Broek, GGD bureau Gezondheid, Milieu & Veiligheid Merijn Broeders,

Nadere informatie

GEZONDHEIDSRISICO S ROND VEEHOUDERIJEN

GEZONDHEIDSRISICO S ROND VEEHOUDERIJEN Startnotitie GEZONDHEIDSRISICO S ROND VEEHOUDERIJEN DIALOOG VISIE - MAATREGELEN INFORMATIE VOOR DE WORKSHOP OP 10 SEPTEMBER 2013 BEOORDELINGSKADER GEZONDHEID EN MILIEU Inge van den Broek, GGD bureau Gezondheid,

Nadere informatie

Agrarische kinderopvang en gezondheid

Agrarische kinderopvang en gezondheid Agrarische kinderopvang en gezondheid GGD en in Nederland krijgen regelmatig vragen van gemeenten over de gezondheidsaspecten bij situering van een agrarische kinderopvang in het buitengebied. In dit beleidsadvies

Nadere informatie

Een buitengebied van en voor iedereen? Christien Gerrits Fred Jansen Stichting MOOIJ Land Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland

Een buitengebied van en voor iedereen? Christien Gerrits Fred Jansen Stichting MOOIJ Land Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland Een buitengebied van en voor iedereen? Christien Gerrits Fred Jansen Stichting MOOIJ Land Stichting Leefbaar Buitengebied Gelderland Uitgangspunt Niet wat wij vinden maar wat wij gevonden hebben Kern:

Nadere informatie

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant

15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant 15-07-2008 Kamervragen aan de ministers van VWS en LNV over de explosieve stijging van het aantal Q-koorts gevallen in Brabant Kamervragen van het lid Thieme aan de minister van Volksgezondheid, Welzijn

Nadere informatie

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes

Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Belang van diergezondheid en bioveiligheid in de intensieve varkenshouderij Prof. dr. D. Maes Afdeling bedrijfsdiergeneeskunde varken Faculteit Diergeneeskunde UGent Brugge, 29 november 2013 1 Belang van

Nadere informatie

Hoe groot is het probleem? Om welke stoffen gaat het? Wat zegt de wet er over?

Hoe groot is het probleem? Om welke stoffen gaat het? Wat zegt de wet er over? Samenvatting Dossier Biologische agentia Wat zijn biologische agentia? Definitie Het begrip biologische agentia omvat: kleine levende organismen (bijvoorbeeld bacteriën of schimmels) materiaal van biologische

Nadere informatie

Informatieblad Intensieve Veehouderij en Gezondheid Update 2011

Informatieblad Intensieve Veehouderij en Gezondheid Update 2011 Informatieblad Intensieve Veehouderij en Gezondheid Update 2011 GGD Nederland-werkgroep intensieve veehouderij en gezondheid Drs. R. Nijdam, adviseur milieu en gezondheid, Bureau Gezondheid Milieu & Veiligheid

Nadere informatie

NVMO CONGRES 2011. Prof.dr. Ludo J. Hellebrekers, voorzitter

NVMO CONGRES 2011. Prof.dr. Ludo J. Hellebrekers, voorzitter NVMO CONGRES 2011 Prof.dr. Ludo J. Hellebrekers, voorzitter 1 2 3 4 5 6 7 DEFINITIE ONE HEALTH The One Health concept is a worldwide strategy for expanding interdisciplinary collaborations and communications

Nadere informatie

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter,

De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage. Geachte Voorzitter, Directie Voedselkwaliteit en Diergezondheid De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA 's-gravenhage uw brief van uw kenmerk ons kenmerk datum 10 september 2008 08-LNV-107

Nadere informatie

Mastitis is gewoon irritant

Mastitis is gewoon irritant Mastitis is gewoon irritant Yvette de Geus Introductie Dierenartsenpraktijk Krommerijnstreek in Schalkwijk Boerinnenclub Zoönose kennisnetwerk Antibiotica 1 Programma workshop uiergezondheid Introductie

Nadere informatie

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost

Brabant-Zuidoost. Zicht op Q-koorts. Ronald ter Schegget. arts infectieziektebestrijding. GGD Brabant-Zuidoost Zicht op Q-koorts Ronald ter Schegget arts infectieziektebestrijding GGD Brabant-Zuidoost 1 Kernboodschap Q-koorts kunt u oplopen door het inademen van de bacterie. Wees alert op de verschijnselen van

Nadere informatie

Veehouderij en volksgezondheid

Veehouderij en volksgezondheid Veehouderij en volksgezondheid Stand van zaken wetgeving en jurisprudentie Peter Bokelaar Inleiding Gezondheidseffecten veehouderij nog steeds een actueel thema. Q-koorts uitbraak in 2008/2009: bewustwording

Nadere informatie

Aanvullend toetsingsinstrument. Een risico-inventarisatie en evaluatie voor gezondheid bij veehouderij

Aanvullend toetsingsinstrument. Een risico-inventarisatie en evaluatie voor gezondheid bij veehouderij Aanvullend toetsingsinstrument Een risico-inventarisatie en evaluatie voor gezondheid bij veehouderij Tilburg, september 2013 Drs. R. Nijdam, adviseur milieu en gezondheid, Bureau Gezondheid, Milieu &

Nadere informatie

Infectierisico s van de veehouderij voor omwonenden. RIVM rapport 609400004/2012 C.B.M. Maassen et al.

Infectierisico s van de veehouderij voor omwonenden. RIVM rapport 609400004/2012 C.B.M. Maassen et al. Infectierisico s van de veehouderij voor omwonenden RIVM rapport 609400004/2012 C.B.M. Maassen et al. Infectierisico's van de veehouderij voor omwonenden RIVM Rapport 609400004/2012 Colofon RIVM 2012 Delen

Nadere informatie

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels

Eieren & Pluimvee. afrekenen met bacteriën, virussen + schimmels Eieren & Pluimvee Eieren en Pluimvee Vires5 Animalia laat steeds weer enorme resultaten zien. Dieren die dagelijks 3% Vires5 Animalia in hun drinkwater drinken, zien er gezonder uit, zijn fitter en minder

Nadere informatie

INFECTIEZIEKTEN. H.H. TAN, arts 2015

INFECTIEZIEKTEN. H.H. TAN, arts 2015 INFECTIEZIEKTEN H.H. TAN, arts 2015 INFECTIEZIEKTEN 2 - PANDEMIE * Als een epidemie zich naar andere landen verspreidt * Spaanse griep 1918 (20-40miljoen slachtoffers, vnl. jonge, gezonde mensen van

Nadere informatie

Samenvatting. Etiologie. samenvatting

Samenvatting. Etiologie. samenvatting Samenvatting Hoofdstuk 1 is een algemene inleiding op dit proefschrift. Luchtweginfecties zijn veel voorkomende aandoeningen, die door een groot aantal verschillende virussen en bacteriën veroorzaakt kunnen

Nadere informatie

Raadsinformatiebrief

Raadsinformatiebrief Raadsinformatiebrief Van: N. Lemlijn Aan: de leden van de Gemeenteraad Onderwerp: Boeren met buren Advies gezondheidsraad NR. 008 Steller: E. Paree Datum: 5 december 2012 Nr.: RIB-NL-1237 In september

Nadere informatie

Blootstellingsrisico's in de gft-verwerking. Hester Dekker, ECTS Arbo Unie; NVvA symposium 29 maart 2012

Blootstellingsrisico's in de gft-verwerking. Hester Dekker, ECTS Arbo Unie; NVvA symposium 29 maart 2012 Blootstellingsrisico's in de gft-verwerking Hester Dekker, ECTS Arbo Unie; NVvA symposium 29 maart 2012 Project Opdrachtgever: Afdeling Bioconversie Vereniging Afvalbedrijven Uitvoering: Expertise Centrum

Nadere informatie

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap

Zicht op Q-koorts. Kernboodschap Zicht op Q-koorts Deze informatie is tot stand gekomen in samenwerking met het RIVM (Rijksinstituut voor Volksgezondheid en Milieu), diverse organisaties en beroepsgroepen. 1 Kernboodschap Q-koorts kunt

Nadere informatie

Veehouderij en Gezondheid Omwonenden. De VGO-studie

Veehouderij en Gezondheid Omwonenden. De VGO-studie Veehouderij en Gezondheid Omwonenden De VGO-studie De gezondheid van mensen die in de buurt van veehouderijen wonen staat in de belangstelling. Discussies over eventuele gezondheidsrisico s zijn in een

Nadere informatie

uw kenmerk DGA-DAD / 14100206 ons kenmerk ECFD/U201401664

uw kenmerk DGA-DAD / 14100206 ons kenmerk ECFD/U201401664 Ministerie van Economische Zaken Aan de staatssecretaris van Economische Zaken Mw. S.A.M. Dijksma Postbus 20401 2500 EK 'S-GRAVENHAGE doorkiesnummer (070) 373 8641 betreft Reactie VNG op concept wijzigingsvoorstel

Nadere informatie

Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld

Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld Inleiding U krijgt deze informatie omdat er door het tankmelkonderzoek Q-koorts is vastgesteld op uw bedrijf of omdat

Nadere informatie

Welkom bij de Arbomiddag voor de Vleessectoren de Vleeswarenindustrie

Welkom bij de Arbomiddag voor de Vleessectoren de Vleeswarenindustrie Welkom bij de Arbomiddag voor de Vleessectoren de Vleeswarenindustrie Arbomiddag 10 november 2015 te Bilthoven Programma: 13.30u Ontvangst 13.45u Welkom en opening door Kees Hoendervangers (Sociaal Secretaris)

Nadere informatie

Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor ouders

Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor ouders Agrarische kinderopvang? Gezond en Veilig! Informatie voor ouders Uw kind gaat (mogelijk) naar een agrarische kinderopvang. Wist u dat deze vorm van kinderopvang veel voordelen met zich meebrengt? In een

Nadere informatie

Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld

Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld Informatie voor veehouders en medewerkers van bedrijven waar Q-koorts is vastgesteld Inleiding U krijgt deze informatie omdat er door tankmelkonderzoek Q-koorts is vastgesteld op uw bedrijf of omdat u

Nadere informatie

Beoordelingskader Gezondheid en Milieu Intensieve Veehouderijen

Beoordelingskader Gezondheid en Milieu Intensieve Veehouderijen Beoordelingskader Gezondheid en Milieu Intensieve Veehouderijen Maart 2013 T. Fast R. Nijdam Colofon: Dit rapport is opgesteld voor het geven van handvaten om gezondheid mee te nemen in planvorming en

Nadere informatie

18-2-2013. Bacterie schematisch. Een bacterie is resistent. Oorzaak resistentie wereldwijd. Resistentie verkrijgen. Antibiogram. Matig & juist gebruik

18-2-2013. Bacterie schematisch. Een bacterie is resistent. Oorzaak resistentie wereldwijd. Resistentie verkrijgen. Antibiogram. Matig & juist gebruik % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % % Broilers Slaughter pigs Veal calves Dairy cattle -- Themabijeenkomst Antibioticumbeleid en de (on-)mogelijkheden

Nadere informatie

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 november 2005 (02.12) (OR. en) 14116/05 LIMITE AGRILEG 166

PUBLIC RAAD VAN DE EUROPESE UNIE. Brussel, 21 november 2005 (02.12) (OR. en) 14116/05 LIMITE AGRILEG 166 Conseil UE RAAD VAN DE EUROPESE UNIE Brussel, 21 november 2005 (02.12) (OR. en) PUBLIC 14116/05 LIMITE AGRILEG 166 ZITTINGSDOCUMENT van: het voorzitterschap aan: de Groep hoofden van de veterinaire diensten

Nadere informatie

L.yII; S 4 r o v i n c j?(-ï',-'.,,,j,',- 'j.2:,, -..),.;.. û!: h j $ yy G ruprqox p..,. s, : 1... ç;jl (j ' œ' ' '.,, J -1 -'N.= Sezoekadœs Huis der

L.yII; S 4 r o v i n c j?(-ï',-'.,,,j,',- 'j.2:,, -..),.;.. û!: h j $ yy G ruprqox p..,. s, : 1... ç;jl (j ' œ' ' '.,, J -1 -'N.= Sezoekadœs Huis der 0 L.yII; S 4 r o v i n c j?(-ï',-'.,,,j,',- 'j.2:,, -..),.;.. û!: h j $ yy G ruprqox p..,. s, : 1.... ç;jl (j ' œ' ' '.,, J -1 -'N.= Sezoekadœs Huis der Provinçie Markt 1 1 681 1 CG Arnhem telefoonnummer

Nadere informatie

Bio-industrie in de Peel. L. Reijnders

Bio-industrie in de Peel. L. Reijnders Bio-industrie in de Peel L. Reijnders Intensieve veehouderij/mestproblemen Fijn stof: vergroot kans op ziekten ademhalingsorganen & hartvaatziekten Ziektekiemen (in toegenomen mate resistent tegen antibiotica:

Nadere informatie

MeerjarenProgrammering PPS 1H4F 2014 2018: De contouren op hoofdlijnen

MeerjarenProgrammering PPS 1H4F 2014 2018: De contouren op hoofdlijnen MeerjarenProgrammering PPS 1H4F 2014 2018: De contouren op hoofdlijnen Inleiding De publiek-private samenwerking One Health for Food (PPS 1H4F) is het publiek-private onderzoeksconsortium op het gebied

Nadere informatie

Mestverwerking MACE in Landhorst. Henk Jans, arts MG, MMK 3 juli 2014

Mestverwerking MACE in Landhorst. Henk Jans, arts MG, MMK 3 juli 2014 Mestverwerking MACE in Landhorst Henk Jans, arts MG, MMK Introductie Rol van de GGD: toelichting op risico s mestverwerkingsbedrijf MACE nav vragen van werkgroep MACE en andere betrokkenen, besproken tijdens

Nadere informatie

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS

Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS Advies van de directeur bureau Risicobeoordeling Aan de minister van LNV en de minister van VWS onderwerp Advies inzake risico s van introductie van dieren uit een koppel met Q-koorts in een andere koppel

Nadere informatie

9 e Post-O.N.S. Meeting

9 e Post-O.N.S. Meeting 9 e Post-O.N.S. Meeting Neutropenie & Antibiotica resistentie Heleen Klein Wolterink Research verpleegkundige Medische Oncologie UMC Utrecht Schiphol introductie Neutropenie: Definitie Symptomen MASSC

Nadere informatie

Samenvatting. Invloeden op de gezondheid en op het cognitief functioneren

Samenvatting. Invloeden op de gezondheid en op het cognitief functioneren Samenvatting Het kabinet stelde in 2008 dat de kwaliteit van het binnenmilieu op basisscholen te wensen overlaat. Het gaat dan vooral om de luchtkwaliteit tijdens het stookseizoen, de temperatuur in de

Nadere informatie

13 Intensieve veehouderij

13 Intensieve veehouderij 13 Intensieve veehouderij Aan de orde is het spoeddebat over gezondheidseffecten van de intensieve veehouderij in Brabant. Voorzitter. Ik woon met mijn gezin in Brabantdorp. Ons huis is het laatste huis

Nadere informatie

*PDOC01/229345* PDOC01/229345. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG

*PDOC01/229345* PDOC01/229345. De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG > Retouradres Postbus 20401 2500 EK Den Haag De Voorzitter van de Tweede Kamer der Staten-Generaal Postbus 20018 2500 EA DEN HAAG Prins Clauslaan 8 2595 AJ Den Haag Postbus 20401 2500 EK Den Haag www.rijksoverheid.nl/eleni

Nadere informatie

Het Nederlandse Model model voor reductie van antibioticumgebruik in de veehouderij Waarom, Hoe and Wat. Dik Mevius

Het Nederlandse Model model voor reductie van antibioticumgebruik in de veehouderij Waarom, Hoe and Wat. Dik Mevius Het Nederlandse Model model voor reductie van antibioticumgebruik in de veehouderij Waarom, Hoe and Wat Dik Mevius Antibioticumgebruik in mensen en dieren in Europa Antibioticumgebruik in dieren in NL

Nadere informatie

Ledenbrief Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en milieu nummer 45 mei 2015

Ledenbrief Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en milieu nummer 45 mei 2015 Ledenbrief Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefbaarheid en milieu nummer 45 mei 2015 In deze ledenbrief informatie over het indienen van zienswijzen tegen de Geurgebiedsvisie

Nadere informatie

Kiplekker Topklimaat

Kiplekker Topklimaat Kiplekker Topklimaat Symposium 3 februari 2015 Arvalis Jan Rutten Adviseur Intensieve veehouderij, Milieu en Vergunningen 06-20995446 jrutten@arvalis.nl Kiplekker Topklimaat Wet- en regelgeving: Wat moeten

Nadere informatie

Risico s van opkomende zoönosen voor de Nederlandse maatschappij

Risico s van opkomende zoönosen voor de Nederlandse maatschappij Risico s van opkomende zoönosen voor de Nederlandse maatschappij Adviesrapport in opdracht van Vereniging Leefmilieu E. van Vliet, J. van der Kooij, J.E. Smout, N. Bijl, S.T.T. Schetters Universiteit Utrecht

Nadere informatie

Vermeerderaar in de. En wat komt er nog aan: Wat staat er komend jaar te gebeuren: veranderende wereld van de wet- en regelgeving.

Vermeerderaar in de. En wat komt er nog aan: Wat staat er komend jaar te gebeuren: veranderende wereld van de wet- en regelgeving. Vermeerderaar in de veranderende wereld van de wet- en regelgeving Wim Hoeve Hoeve Advies BV 0522-291635 06-53610995 20-11-2013 Wat staat er komend jaar te gebeuren: Introductie PAS programmatische aanpak

Nadere informatie

ANTIBIOTICUM RESISTENTIE ABRES. Rundveehouderij

ANTIBIOTICUM RESISTENTIE ABRES. Rundveehouderij ANTIBIOTICUM RESISTENTIE ABRES Rundveehouderij Humaan gebruik antibiotica MRSA in humane S. aureus isolaten in 2009

Nadere informatie

Ziekmakende Zoönosen. Inleiding. Werk en zoönosen. Emerging zoönosen / Opduikende zoönosen. Risico-inschatting. Karin Heimeriks¹

Ziekmakende Zoönosen. Inleiding. Werk en zoönosen. Emerging zoönosen / Opduikende zoönosen. Risico-inschatting. Karin Heimeriks¹ Ziekmakende Zoönosen Karin Heimeriks¹ Inleiding Er zijn vele ziekteverwekkers (ruim 1400) bekend die infectieziekten bij de mens kunnen veroorzaken. Als ziekteverwekkers afkomstig zijn van dieren, spreken

Nadere informatie

Basisinspectiemodule

Basisinspectiemodule Basisinspectiemodule Blootstelling aan biologische agentia Deze BasisInspectieModule (BIM) is opgesteld aan de hand van de stand van de wetenschap en is geschreven voor intern gebruik door de Inspectie

Nadere informatie

De perfecte isolatiekamer: een kraakpand voor micro-organismen

De perfecte isolatiekamer: een kraakpand voor micro-organismen Inhoud De perfecte isolatiekamer: een kraakpand voor micro-organismen Lia de Graaf-Miltenburg Deskundige infectiepreventie VCCN Den Bosch mei 2015 - Isolatie vormen - Microbiologie en virologie - Bacteriën

Nadere informatie

Microben. Evolutie en epidemiologie Vriend of vijand? Ziekte en behandeling Antibiotica en resistentie

Microben. Evolutie en epidemiologie Vriend of vijand? Ziekte en behandeling Antibiotica en resistentie Microben Evolutie en epidemiologie Vriend of vijand? Ziekte en behandeling Antibiotica en resistentie Ziekenhuisinfecties Ziekenhuisbacteriën en infectiepreventie Samenvatting en conclusies Twee belangrijke

Nadere informatie

Gezondheid is geen wisselgeld

Gezondheid is geen wisselgeld Gezondheid is geen wisselgeld De relatie gezondheid en (intensieve) veehouderij Een bijdrage aan de dialoog s-hertogenbosch, maart 2011 Provinciale Raad Gezondheid Brabants Kennisnetwerk Zoönosen COLOFON

Nadere informatie

Economische gevolgen van de uitbraak van Q- koorts

Economische gevolgen van de uitbraak van Q- koorts Economische gevolgen van de uitbraak van Q- koorts Amsterdam, maart 2011 In opdracht van de provincie Noord-Brabant Economische gevolgen van de uitbraak van Q- koorts eindrapport Caren Tempelman Jurriaan

Nadere informatie

LEDENBRIEF Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefomgeving en milieu nummer 24 augustus /september 2013

LEDENBRIEF Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefomgeving en milieu nummer 24 augustus /september 2013 LEDENBRIEF Stopdestank Deurne Vereniging voor bescherming van volksgezondheid, leefomgeving en milieu nummer 24 augustus /september 2013 Stopdestank in actie tegen bouw 4 mestfabrieken in Deurne 1 Stop

Nadere informatie

Informatie over Q-koorts

Informatie over Q-koorts Informatie over Q-koorts De laatste jaren is er steeds meer aandacht voor Q-koorts. De afgelopen weken ontvingen gemeenten hierover brieven van de Vereniging Nederlandse Gemeenten, het ministerie van Volksgezondheid

Nadere informatie

One Health for Food 1H4F. Veilig voedsel produceren

One Health for Food 1H4F. Veilig voedsel produceren One Health for Food 1H4F Veilig voedsel produceren Kennis om veilig voedsel te produceren Publiek-privaat onderzoeksprogramma op dier- en volksgezondheidsgebied. Levert kennis op waarmee de veehouder rendabel

Nadere informatie

l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH ZOÖNOSEN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e www.licg.nl over houden van huisdieren

l s c h a p s d i e r e n PRAKTISCH ZOÖNOSEN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e www.licg.nl over houden van huisdieren PRAKTISCH ZOÖNOSEN l a n d e l i j k i n f o r m a t i e c e n t r u m g e z e l s c h a p s d i e r e n over houden van huisdieren Zoönosen: ziekten bij dieren die overgedragen kunnen worden op mensen

Nadere informatie

Burgerinitiatief Noord-Brabant: "Megastallen? Nee!"

Burgerinitiatief Noord-Brabant: Megastallen? Nee! Burgerinitiatief Noord-Brabant: "Megastallen? Nee!" Burgerinitiatief/Petitie inzake de gevolgen van de schaalvergroting in de bio-industrie in Noord-Brabant Geachte leden van Provinciale Staten, Graag

Nadere informatie

Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI

Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI Gezondheidsaspecten met betrekking tot KI Fits Bouwkamp 17 november 2012 Bevruchten van de zeug Natuurlijke dekking Eigen beer Geen eigen beer Kunstmatige Inseminatie Inseminatoren KI Doe Het Zelf KI (DHZ-KI)

Nadere informatie

Omgaan met biologische agentia

Omgaan met biologische agentia Omgaan met biologische agentia Hoe omgaan met BA Werknemer Werkgever Instructie Procedure Besmettingswijze Besmettingsincident Informatie (RA) Communicatie Hygiëne-voorzieningen PBM BA Gezondheidstoezicht

Nadere informatie

LIMS -levensader van dierziekte bestrijding bij Centraal Veterinair Instituut. Eric de Kluijver 03-2012

LIMS -levensader van dierziekte bestrijding bij Centraal Veterinair Instituut. Eric de Kluijver 03-2012 LIMS -levensader van dierziekte bestrijding bij Centraal Veterinair Instituut Eric de Kluijver 03-2012 Het Centraal Veterinair Instituut Historie 1959 Centraal Diergeneeskundig Instituut (CDI) Fusie tussen

Nadere informatie

Diergezondheidszorg midden in de samenleving. 25 jaar melkgeitenhouderij in Nederland Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt 24.05.

Diergezondheidszorg midden in de samenleving. 25 jaar melkgeitenhouderij in Nederland Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt 24.05. Diergezondheidszorg midden in de samenleving 25 jaar melkgeitenhouderij in Nederland Landgoed Heerlijkheid Mariënwaerdt 24.05.2011 Geitengezondheidszorg midden in de samenleving 25 jaar melkgeitenhouderij

Nadere informatie

Wat zijn infectieziekten

Wat zijn infectieziekten Wat zijn infectieziekten Infectieziekten zijn ziekten die veroorzaakt worden door micro-organismen. Dit zijn hele kleine, levende deeltjes zoals virussen en bacteriën. Ze worden meestal van de ene mens

Nadere informatie

Platformtekst: Stop de industrialisatie van het Vlaamse platteland

Platformtekst: Stop de industrialisatie van het Vlaamse platteland Platformtekst: Stop de industrialisatie van het Vlaamse platteland Van mega naar giga De boer als kleine vleesproducent is bijna verdwenen. Multinationals nemen de hoofdrol nu op zich, zonder rekening

Nadere informatie

Mega varkensstallen. 6860 vleesvarkens Kamperweg Vogelwaarde of 18.522 gespeende biggen

Mega varkensstallen. 6860 vleesvarkens Kamperweg Vogelwaarde of 18.522 gespeende biggen Mega varkensstallen 6860 vleesvarkens Kamperweg Vogelwaarde of 18.522 gespeende biggen 6860 vleesvarkens Rummersdijkstraat Hengstdijk of 18.522 gespeende biggen Agenda Met wie hebben we te doen? Voor-

Nadere informatie

Bedrijfsontwikkeling-uitbreiding

Bedrijfsontwikkeling-uitbreiding Hoe kan ik mijn bedrijf slim uitbreiden? Ondernemersdag intensief 18 november 2014 Bedrijfsontwikkeling-uitbreiding Door : Jos Commissaris Adviseur Omgeving ZLTO Kern van het komende uur: Wat heb je als

Nadere informatie

Inleiding. Allergische IgE-gemedieerde aandoeningen, zoals waterige rhinoconjunctivitis, asthma bronchiale en constitutioneel eczeem, komen

Inleiding. Allergische IgE-gemedieerde aandoeningen, zoals waterige rhinoconjunctivitis, asthma bronchiale en constitutioneel eczeem, komen Inleiding R. Gerth van Wijk. Inleiding Allergie wordt wel eens de ziekte van de 2 e eeuw genoemd. Deze uitspraak berust op de hoge en toegenomen prevalentie van allergische aandoeningen en de associatie

Nadere informatie

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen!

Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! Op weg naar een zorgvuldige veehouderij in 2020 Ruimte voor initiatieven? Die moet je verdienen! De samenleving stelt steeds hogere eisen aan de productie van vlees. Smaak en prijs zijn niet meer maatgevend.

Nadere informatie

Laboratoria Stichting PAMM. Pathologie en Medische Microbiologie

Laboratoria Stichting PAMM. Pathologie en Medische Microbiologie Laboratoria Stichting PAMM Pathologie en Medische Microbiologie Na Lunchtijd Na Lunchtijd Locatie Adherentie gebied van de PAMM voor medische microbiologie 800.000 mensen Zuid-Oost Brabant Onderzoeken

Nadere informatie

Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen

Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen BRMO en isolatie Maatregelen bij Bijzonder Resistent Microorganismen Deze folder geeft u informatie over bijzonder resistente microorganismen (BRMO) en de extra maatregelen die binnen het Laurentius Ziekenhuis

Nadere informatie

INTENSIEVE VEEHOUDERIJ EN GEZONDHEID

INTENSIEVE VEEHOUDERIJ EN GEZONDHEID RIVM Briefrapport 609300006 Blz. 1 van 47 INTENSIEVE VEEHOUDERIJ EN GEZONDHEID Overzicht van kennis over werknemers en omwonenden Opdrachtgever Bureau GMV voor de GGD en Brabant en Zeeland Auteurs Ir.

Nadere informatie

Q-koorts en werk, de geitenhouderij

Q-koorts en werk, de geitenhouderij Q-koorts en werk, de geitenhouderij Ton Oomen Landelijke Coördinatie Infectieziektebestrijding (LCI/CIb/RIVM) 1 Q-koorts in Nederland - Inzicht in de bedrijfsvoering - Transmissieroute - De veterinaire

Nadere informatie

Informatiedossier Q-koorts. Alfons Olde Loohuis

Informatiedossier Q-koorts. Alfons Olde Loohuis Informatiedossier Q-koorts Alfons Olde Loohuis 1. Q-koorts Q-koorts wordt veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnetii. Q-koorts is een zoönose. Dat betekent dat de bacterie van dier op mens wordt overgedragen.

Nadere informatie

Informatiedossier Q-koorts. Alfons Olde Loohuis

Informatiedossier Q-koorts. Alfons Olde Loohuis Informatiedossier Q-koorts Alfons Olde Loohuis 1. Q-koorts Q-koorts wordt veroorzaakt door de bacterie Coxiella burnetii. Q-koorts is een zoönose. Dat betekent dat de bacterie van dier op mens wordt overgedragen.

Nadere informatie

De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak

De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak De strijd tegen nosocomiale infecties, een multidisciplinaire aanpak Els Van Mechelen 19 december 2013 Micro organismen Overzicht Inleiding Biomoleculen Virussen : Bouw en vermenigvuldiging Bacteriën :

Nadere informatie

Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er op plakken C) Naar de dokter gaan

Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er op plakken C) Naar de dokter gaan Van welk dier kan je de gekkekoeienziekte krijgen? A) Stieren en koeien B) Schapen C) Allebei Als je buiten op de grond valt en je hebt een diepe wond, wat moet je dan doen? A) Niks B) Een pleister er

Nadere informatie

Masterplan varkenshouderij. Verantwoord gebruik van antibiotica

Masterplan varkenshouderij. Verantwoord gebruik van antibiotica Masterplan varkenshouderij 2 m a s t e r p l a n v a r k e n s h o u d e r i j De Nederlandse varkenshouderij stelt al jarenlang hoge eisen aan het gebruik van diergeneesmiddelen. Ontwikkelingen in de

Nadere informatie

1 Sommige fragmenten zijn door de opsteller van dit stuk vetgedrukt of onderstreept voor extra attentie.

1 Sommige fragmenten zijn door de opsteller van dit stuk vetgedrukt of onderstreept voor extra attentie. Eindconclusie inzake gezondheidsrisico's rond uitbreidingen intensieve veehouderijen aan De Rysloane 10 te Harkema (De Klein) en aan de Skieppedrifte 6 te Drogeham (Broos). 12 maart 2013 Op 13 december

Nadere informatie

Wat hebben wij nodig??

Wat hebben wij nodig?? Wat hebben wij nodig?? A. Kennis over infectieziekten in relatie tot het werk in de breedste zin: Kiza mindmap B. Samenwerking met alle betrokkenen in het veld Gezamenlijke onderwerpen 1 A. Kennissysteem

Nadere informatie

Programma. Activiteitenbesluit. Introductie Activiteitenbesluit (landbouw) Inhoud. Landbouwbedrijven in het Activiteitenbesluit

Programma. Activiteitenbesluit. Introductie Activiteitenbesluit (landbouw) Inhoud. Landbouwbedrijven in het Activiteitenbesluit 14 maart 2013 Programma Activiteitenbesluit Agrarische activiteiten 10.00 Activiteitenbesluit agrarische activiteiten 11.30 Pauze 11.45 Agrarische lozingen 12.45 Lunch 13.15 Glastuinbouw 14.15 Pauze 14.30

Nadere informatie

Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen

Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen Veterinaire kengetallen om tot meer rendement te komen Inhoud presentatie Dierziekten: ontwikkelingen BVD en IBR Uiergezondheid: kengetallen omtrent droogstandstherapie Vruchtbaarheid: nieuwe benadering

Nadere informatie

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. ESBL s. (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013

Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen. ESBL s. (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013 Federaal Agentschap voor de Veiligheid van de Voedselketen ESBL s (extended spectrum β-lactamases) Raadgevend Comité 19/6/2013 Aanleiding Resultaten NL studie ESBL producerende E. Coli in rundvlees/kalfsvlees

Nadere informatie