Christelijk Sociaal Denken

Save this PDF as:
 WORD  PNG  TXT  JPG

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "Christelijk Sociaal Denken"

Transcriptie

1 Christelijk Sociaal Denken Traditie - Actualiteit - Kritiek Onder redactie van CvE Boekenreeks 17 CvE Becker, christelijk sociaal denken indd :23:19

2 Inhoud Voorwoord 7 Maat houden: Waardigheid, vrije wil, kwetsbaarheid en verantwoordelijkheid bij Efrem de Syriër 13 Ciano Aydin Een oefening in balanceren; de katholieke sociale leer over arbeid 32 De onaantastbaarheid van de menselijke waardigheid als opgave van de katholieke sociale leer 50 Inigo Bocken Christelijk-sociaal een archeologie, een her-innering 68 Govert Buijs De grondslagen van de christelijke sociale leer 102 Christoph Hübenthal Compendium en Osnovy: Een Orthodox contrapunt 130 Josephien van Kessel, Olga Hoppe-Kondrikova en Evert van der Zweerde Het radicale bevrijdingspotentieel van het maatschappelijk middenveld 161 Ringo Ossewaarde Sociale hoop in liberale tijden 182 Bas van Stokkom De politieke theologie van een potestas indirecta 197 Marin Terpstra 5 CvE Becker, christelijk sociaal denken indd :23:19

3 Over de waardigheid van de mens volgens de katholieke sociale leer 223 Paul van Tongeren Natuurwet en geweten 238 Paul van Tongeren Legitimering van mensenrechten vanuit natuur of politiek? 244 Johannes A. (Hans) van der Ven Auteursgegevens CvE Becker, christelijk sociaal denken indd :23:19

4 Voorwoord Het christendom heeft vanaf het begin geworsteld met de vraag hoe de religieuze inspiratie om te zetten in maatschappelijk handelen. Zijn lange geschiedenis laat uiteenlopende en zelfs extreme posities zien. Van de ascetische heremiet die zich distantieerde van de maatschappelijke turbulenties tot de bevlogen wereldverbeteraar die in naam van christelijke idealen de revolutie proclameerde. Het brede spectrum aan posities dat zich ontwikkelde stelde de leiders van de steeds machtiger wordende christelijke instituten voor het probleem: hoe moet de Kerk omgaan met de veelheid aan posities die zich onder haar vleugels ontwikkelt? Zo ontstonden geschriften, waarin in naam van het instituut stelling werd genomen, met het doel de christelijke energieën in goede banen te leiden. Geschriften die soms nadrukkelijk in een bepaalde richting wezen en andere keren de kool en de geit spaarden. Zeer sterk zien we deze ontwikkelingen in de Rooms-Katholieke Kerk. Nadat de eerste christenen het goede samenleven in kleine kring praktiseerden, ontstond een rijke theologische traditie met aanwijzingen voor maatschappelijk handelen. Deze heeft ongetwijfeld extreme vormen van engagement in gematigde banen geleid. Na de Reformatie opereerde de Rooms-Katholieke Kerk meer vanuit een defensieve positie, wat nog versterkt werd door de Franse revolutie. De strijd tussen progressieve en conservatieve krachten in de negentiende eeuw is wel gevangen in het beeld van de dijk die zich staande probeert te houden tegen steeds nieuwe vloedgolven. Het lijft geen twijfel dat de katholieke Kerk, met onder andere de adel en de vorsten, deel uitmaakte van de dijk. Als hoogtepunt (wellicht beter dieptepunt) in deze strijd geldt de encycliek Syllabus Errorum van paus Pius IX (1864). De vrijheid van religie, scheiding van Kerk en staat, het liberalisme en de moderne beschaving werden afgewezen. Dit gebeurde op een manier die een hedendaagse kritische geest de rillingen over de rug doet lopen. De stellingen werden verworpen door slechts te refereren aan eerdere pauselijke documenten. Geen argumentaties, geen gedachteontwikkeling, laat staan een discours dat oog heeft voor niet-katholieken. 7 CvE Becker, christelijk sociaal denken indd :23:19

5 In 1891 veranderde het beeld van een dijk die op zijn plaats staat en probeert te redden wat er te redden valt. De katholieke Kerk ging in het offensief, zo bleek alleen al uit de titel van de encycliek die paus Leo XIII op 15 mei het licht deed zien: Rerum Novarum (Van de nieuwe zaken). De nieuwe omstandigheid waarmee de paus zich in concreto uiteenzette was het arbeidersvraagstuk. De snelle industrialisatie had geleid tot een proletariaat dat in mensonterende omstandigheden leefde. Naast de uitbuiting noemt de encycliek als schrijnende misstand het niet minder ernstige probleem van ideologische manipulatie. De arbeiders stonden bloot aan allerlei problematische gedachtestelsels, waarvan natuurlijk het socialisme het meest prominente en voor de Kerk meest bedreigende was. Het is niet moeilijk om de machtsstrategische motieven te ontwaren die achter de verschijning van de encycliek schuilgingen. Ontwikkeling van een visie die aansloot bij de problemen en belevingen van arbeiders was voor de Kerk een zaak van overleven. Maar het is minstens zo fascinerend te erkennen dat in deze encycliek een inhoudelijk patroon werd uitgetekend dat in de erop volgende encyclieken over maatschappelijke vraagstukken werd vastgehouden. De opvolgers van Leo XIII werden niet moe die continuïteit te benadrukken. Twee encyclieken refereerden in hun titel naar het eerste document 1, en in alle encyclieken wordt er uitgebreid naar verwezen. Mater et Magistra van de in menig opzicht zo onconventionele Johannes XXIII opent zelfs met een veertig paragrafen durende recapitulatie van Rerum Novarum. De pretentie van continuïteit kenmerkt ook het meest recente grote document over sociale vraagstukken dat vanuit het Vaticaan is gekomen, het Compendium van de sociale leer van de Kerk, samengesteld door de Pauselijke Raad voor Rechtvaardigheid en Vrede. 2 In een twaalftal hoofdstukken worden de belangrijkste lijnen van wat is gaan heten de sociale leer van de katholieke Kerk bijeengebracht, met voordurende verwijzingen naar de oudere geschriften. Wordt die pretentie van eenheid ook waargemaakt? Voor een deel zeker. Rerum Novarum veroordeelde in de eerste paragraaf het socialisme, maar problematiseerde ook het radicale liberalisme, en duidde beide als oorzaak van het arbeidersvraagstuk. De gedachtegang dat de sociale leer een derde weg tussen radicaal socialisme en hard liberalisme vormt, spreekt direct uit alle andere documenten. Ook kernthema s als eigendomsverwerving, subsidiariteit en menselijke waardigheid worden in de encyclieken over herkenbare lijnen uitgewerkt. Een belangrijke reden waarom die continuïteit kon worden gehandhaafd ligt in de abstracte 8 CvE Becker, christelijk sociaal denken indd :23:20

CHRISTENEN IN DE SAMENLEVING

CHRISTENEN IN DE SAMENLEVING Domènec Melé CHRISTENEN IN DE SAMENLEVING Inleiding op de sociale leer van de Kerk 2018 INHOUDSOPGAVE LIJST VAN AFKORTINGEN... 9 INLEIDING... 13 Hoofdstuk I DE SOCIALE LEER VAN DE KERK... 17 De maatschappelijke

Nadere informatie

Ruben Mantels, Anne-Laure Van Bruaene, Christophe Verbruggen en Gita Deneckere Fotografie Benn Deceuninck

Ruben Mantels, Anne-Laure Van Bruaene, Christophe Verbruggen en Gita Deneckere Fotografie Benn Deceuninck Ruben Mantels, Anne-Laure Van Bruaene, Christophe Verbruggen en Gita Deneckere Fotografie Benn Deceuninck 11 Voorwoord H et boek Geloven in Gent dat u in handen heeft, is een boek over het geloof van de

Nadere informatie

Waardevolle arbeid. De sociale leer van de Kerk

Waardevolle arbeid. De sociale leer van de Kerk Waardevolle arbeid De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over arbeid Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden, zeker

Nadere informatie

Secularisering en verzuiling. p

Secularisering en verzuiling. p Secularisering en verzuiling p. 108-117 Wereldjongerendagen Krakau, Polen, 2016. Speelt de Kerk een belangrijke rol in jouw leven? Instap/Actualiteit paus krijgt lachers op zijn hand in Philadelphia pausbezoek

Nadere informatie

Arbeiders organiseert u! CNV Senioren 29 maart 2017

Arbeiders organiseert u! CNV Senioren 29 maart 2017 Arbeiders organiseert u! CNV Senioren 29 maart 2017 Industriële revolutie Engeland, Frankrijk en België ontwikkelen Nederland tot 1850 achtergebleven De arbeidersklasse Werken in fabrieken Arbeidersklasse

Nadere informatie

Democratie als cultus

Democratie als cultus SUB Hamburg A/570762 Marin Terpstra Democratie als cultus Over politiek en religie BOOM AMSTERDAM IN HOUD Voorwoord 9 Hoofdstuk 1 De democratie en het probleem van de theolo^ia politikê. Varro, Augustinus,

Nadere informatie

De sociale kwestie, d.w.z. het vraagstuk van de slechte leef- woon- en werkomstandigheden van de (fabrieks)arbeiders en hun gezinnen.

De sociale kwestie, d.w.z. het vraagstuk van de slechte leef- woon- en werkomstandigheden van de (fabrieks)arbeiders en hun gezinnen. Hoofdstuk 2 De arbeiders lat van zich hor De historicus Brugman citeert in zijn boek Het ontwak der arbeidde klasse e dokter uit Gouda, die in 1842 schrijft over kinder van 7 jaar die in de textielindustrie

Nadere informatie

Cursusbeschrijving

Cursusbeschrijving Cursusbeschrijving 2019-2020 Jaar 1 Voorwoord In dit overzicht van het eerste cursusjaar wordt een serie vakken aangeboden. Er is gekozen om in het eerste jaar een fundament te leggen vanuit de theologie

Nadere informatie

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK

COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK COMPENDIUM VAN DE SOCIALE LEER VAN DE KERK INHOUDSTAFEL INLEIDING Een integraal en solidair humanisme a) Bij het aanbreken van het derde millennium 1 b) De betekenis van dit document 3 c) Ten dienste van

Nadere informatie

2. Het algemeen welzijn en de universele bestemming van de goederen

2. Het algemeen welzijn en de universele bestemming van de goederen 1 DE SOCIALE LEER VAN DE KERK: NOG STEEDS ACTUEEL De officiële sociale leer van de Kerk wordt gewoonlijk omschreven als een zaak van pauselijke encyclieken vanaf Rerum novarum (1891). Maar de katholieke

Nadere informatie

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800

Tijd van pruiken en revoluties 1700 1800 Onderzoeksvraag: Op welke gebieden wilden de Verlichtingsfilosofen de bestaande maatschappij veranderen? Rationalisme = het gebruiken van gezond verstand (rede/ratio) waarbij kennis gaat boven tradities

Nadere informatie

3. Tussen idee en praktijk Nationalisme en Liberalisme p

3. Tussen idee en praktijk Nationalisme en Liberalisme p 3. Tussen idee en praktijk 3.1. Nationalisme en Liberalisme p. 50-53 Instap Torre Bela kijkfragment De Anjerrevolutie in Portugal (1974) en de nieuwe samenleving op het landgoed Torre Bela Welke idealen

Nadere informatie

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1

GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 GROTE-LIJN-OVERZICHT VAN TIJDVAKKEN BEHANDELD IN LEERJAAR 1 Tijdvak Jagers en boeren; van de eerste mensen 3000 v. C. prehistorie; van de eerste mensen - 3000 v.c. Samenlevingstype: eerst jagers/verzamelaars,

Nadere informatie

Wij-Zij. C h r i s t e n F o r u m Christophe Busch Algemeen directeur Kazerne Dossin Mechelen

Wij-Zij. C h r i s t e n F o r u m Christophe Busch Algemeen directeur Kazerne Dossin Mechelen Christophe Busch Algemeen directeur Kazerne Dossin Mechelen Wij-Zij Polarisatie als verrijking en bedreiging Sociale media en politiek staan bol van polariserende uitspraken, gevoed door angst, boosheid,

Nadere informatie

De factor arbeid in de Katholieke Sociale Leer

De factor arbeid in de Katholieke Sociale Leer Publicatie van het CSLK, met toestemming van de auteur. www.cslk.nl De factor arbeid in de Katholieke Sociale Leer Fundament De grondslag van de sociale leer van de Kerk is feitelijk gelegd met de encycliek

Nadere informatie

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich

Het Congres van Wenen hertekent Europa (1815) (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW VTI Kontich (les 03 5des) Geschiedenis 5MEVO-5EM-5EI-5IW --- www.degeschiedenisles.com --- VTI Kontich 1. Voor het Congres van Wenen a. Rond 1750: het Ancien Regime komt ten einde => Enkele kenmerken van het Ancien

Nadere informatie

Descartes schreef dat er geen ander land was "où l'on puisse jouir d'une liberté si entière" (waar men een zo volledige vrijheid kan genieten)

Descartes schreef dat er geen ander land was où l'on puisse jouir d'une liberté si entière (waar men een zo volledige vrijheid kan genieten) Verslag 25 mei 2018, Salon der Verdieping: Spinoza s politieke filosofie De bespreking van de politieke filosofie doe ik aan de hand van zijn belangrijkste politieke werk, te weten het Theologisch-politiek

Nadere informatie

Sociale kwestie v456. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/100735

Sociale kwestie v456. CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie. https://maken.wikiwijs.nl/100735 Auteur VO-content Laatst gewijzigd 31 mei 2017 Licentie CC Naamsvermelding-GelijkDelen 3.0 Nederland licentie Webadres https://maken.wikiwijs.nl/100735 Dit lesmateriaal is gemaakt met Wikiwijs van Kennisnet.

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd?

Tijd van burgers en stoommachines 1800 1900. 8.6 Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Kenmerkende aspecten: * Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politiek proces. * De opkomst van

Nadere informatie

Examenopgaven VMBO-KB 2003

Examenopgaven VMBO-KB 2003 Examenopgaven VMBO-KB 2003 tijdvak 1 woensdag 21 mei 09.00-11.00 uur GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING CSE KB GESCHIEDENIS EN STAATSINRICHTING VBO-MAVO-C Gebruik het bronnenboekje. Dit examen bestaat uit

Nadere informatie

Geloven is niet zomaar instemmen met een geheel aan abstracte waarheden. Geloven is een weg gaan, die voert tot gemeenschap met de levende God.

Geloven is niet zomaar instemmen met een geheel aan abstracte waarheden. Geloven is een weg gaan, die voert tot gemeenschap met de levende God. GELOVEN Encycliek Lumen Fideï zegt: Geloven is niet zomaar instemmen met een geheel aan abstracte waarheden. Geloven is een weg gaan, die voert tot gemeenschap met de levende God. PROBLEEM VAN PAROCHIES

Nadere informatie

God en de naaste. De sociale leer van de Kerk

God en de naaste. De sociale leer van de Kerk God en de naaste De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over de sociale leer Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden,

Nadere informatie

Paus Franciscus : Europa moet draaien om menselijke waardigheid, niet enkel om economie"

Paus Franciscus : Europa moet draaien om menselijke waardigheid, niet enkel om economie Paus Franciscus : Europa moet draaien om menselijke waardigheid, niet enkel om economie" Redactie 25 november 14, 10.04uBron: Belga, ANP Franciscus PHOTO NEWS 1 Paus Paus Franciscus heeft vandaag een kritische,

Nadere informatie

Cover Page. The handle holds various files of this Leiden University dissertation.

Cover Page. The handle  holds various files of this Leiden University dissertation. Cover Page The handle http://hdl.handle.net/1887/21021 holds various files of this Leiden University dissertation. Author: Puggioni, Roberto Title: The social and economic message of Benedict XVI's Caritas

Nadere informatie

Godsdienstkritiek, respect en actieve tolerantie

Godsdienstkritiek, respect en actieve tolerantie Godsdienstkritiek, respect en actieve tolerantie Feuerbach herlezen Jasper Schaaf DAMON bw Schaaf, Godsdienstkritiek.indd 3 11-5-10 11:35 Inhoudsopgave Voorwoord door Ronald van Raak 7 1 Inleiding 9 1.

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines De sociale kwestie.

Tijd van burgers en stoommachines De sociale kwestie. Onderzoeksvraag: Waardoor ontstonden het liberalisme en het socialisme, en hoe dachten liberalen en socialisten over de sociale kwestie? Kenmerkende aspect: De opkomst van de politiek maatschappelijke

Nadere informatie

Liefde. De sociale leer van de Kerk

Liefde. De sociale leer van de Kerk Liefde De sociale leer van de Kerk De sociale leer van de Kerk Over de liefde Het evangelie roept ons op om ons in te zetten voor onze naasten. Maar hoe weet je nu wat er gedaan moet worden, zeker in een

Nadere informatie

Over de sociaal-economische leer van de Katholieke Kerk

Over de sociaal-economische leer van de Katholieke Kerk Over de sociaal-economische leer van de Katholieke Kerk Patrick Vandenhove Leuvensesteenweg 716 3071 Erps-Kwerps Naar aanleiding van de uitgave van de meest recente encycliek van de Paus Caritas in Veritate

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3 paragraaf 1 t/m 5

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3 paragraaf 1 t/m 5 Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3 paragraaf 1 t/m 5 Samenvatting door Sven 1427 woorden 12 april 2018 7,7 2 keer beoordeeld Vak Methode Geschiedenis Sprekend verleden Paragraaf 3.1 In de wereld van

Nadere informatie

5,6. Werkstuk door een scholier 1133 woorden 12 oktober keer beoordeeld. Levensbeschouwing. Inhoudsopgave:

5,6. Werkstuk door een scholier 1133 woorden 12 oktober keer beoordeeld. Levensbeschouwing. Inhoudsopgave: Werkstuk door een scholier 1133 woorden 12 oktober 2004 5,6 36 keer beoordeeld Vak Levensbeschouwing Inhoudsopgave: Voorwoord Het Christendom Het ontstaan van het Christendom Christelijke stromingen Video

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2 Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 2 Samenvatting door S. 1030 woorden 18 mei 2017 0 keer beoordeeld Vak Geschiedenis Geschiedenis samenvatting H2 1: Wetenschappelijke Revolutie 17 e eeuw Kenmerken: Observeren

Nadere informatie

Dit product wordt u aangeboden door ComputerBijbel (http://www.computerbijbel.com) ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/5

Dit product wordt u aangeboden door ComputerBijbel (http://www.computerbijbel.com) ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/5 ComputerBijbel Alle rechten voorbehouden 1/5 STROMINGEN IN HET JUDAISME. De verschillende afdelingen of denominaties binnen het Judaisme worden over het algemeen stromingen genoemd. De verschillen zijn

Nadere informatie

De toekomst van Edward Schillebeeckx theologie Stephan van Erp, universitair docent systematische theologie, Radboud Universiteit Nijmegen

De toekomst van Edward Schillebeeckx theologie Stephan van Erp, universitair docent systematische theologie, Radboud Universiteit Nijmegen De toekomst van Edward Schillebeeckx theologie Stephan van Erp, universitair docent systematische theologie, Radboud Universiteit Nijmegen Geachte rector, monseigneurs, dames en heren, Wie de nalatenschap

Nadere informatie

7,5. Samenvatting door Lisette 1239 woorden 18 april keer beoordeeld. Geschiedenis. Russische Revolutie

7,5. Samenvatting door Lisette 1239 woorden 18 april keer beoordeeld. Geschiedenis. Russische Revolutie Samenvatting door Lisette 1239 woorden 18 april 2017 7,5 7 keer beoordeeld Vak Geschiedenis Russische Revolutie Meeste mensen zijn boeren/boerinnen in Rusland Ze waren straatarm, ze wisten niks en ze gingen

Nadere informatie

2,1: Nederlands-Indië, 19 e eeuw

2,1: Nederlands-Indië, 19 e eeuw 2,1: Nederlands-Indië, 19 e eeuw 1830 1870: Javaanse boer werkt voor Nederlandse staat: - cultuurstelsel - Herendiensten van verliespost naar wingewest Vanaf 1870: modern imperialisme particuliere bedrijven

Nadere informatie

SECULIERE BOKITO S EN CHRISTELIJKE CALIMERO S

SECULIERE BOKITO S EN CHRISTELIJKE CALIMERO S SECULIERE BOKITO S EN CHRISTELIJKE CALIMERO S 112595 Seculiere bokito.indd 2 01-11-16 10:02 Cors Visser SECULIERE BOKITO S EN CHRISTELIJKE CALIMERO S De strijd om het grote gelijk Buijten & Schipperheijn

Nadere informatie

DE VERKLARING OVER DE GODSDIENSTVRIJHEID VAN HET TWEEDE VATICAANS CONCILIE

DE VERKLARING OVER DE GODSDIENSTVRIJHEID VAN HET TWEEDE VATICAANS CONCILIE Wie gevraagd wordt de onderwerpen te noemen die door het tweede Vaticaans concilie zijn behandeld zal waarschijnlijk het eerst aan de liturgie of de constitutie over de Kerk denken. Toch is het thema dat

Nadere informatie

Publieke gerechtigheid

Publieke gerechtigheid Publieke gerechtigheid Over geloof en ethiek in politiek en maatschappij Opstellen ter nagedachtenis aan Kees Klop (1947-2007) onder redactie van Paul van Tongeren CvE Boekenreeks 18 CvE Van Tongeren,

Nadere informatie

Wat zegt deze canon nu, zo n veertig momenten in de geschiedenis. van de Nederlandse christendemocratie? Het is een feest der

Wat zegt deze canon nu, zo n veertig momenten in de geschiedenis. van de Nederlandse christendemocratie? Het is een feest der Dames en heren, Wat zegt deze canon nu, zo n veertig momenten in de geschiedenis van de Nederlandse christendemocratie? Het is een feest der herkenning, maar het kan ons ook neerdrukken. Kijken we terug

Nadere informatie

Oud maar niet out. Denken en doen met de Oudheid vandaag. 95180_Oud maar niet out_vw.indd 1 13/03/12 10:24

Oud maar niet out. Denken en doen met de Oudheid vandaag. 95180_Oud maar niet out_vw.indd 1 13/03/12 10:24 Oud maar niet out Denken en doen met de Oudheid vandaag 95180_Oud maar niet out_vw.indd 1 13/03/12 10:24 95180_Oud maar niet out_vw.indd 2 13/03/12 10:24 Oud maar niet out Denken en doen met de oudheid

Nadere informatie

Het project Europa is mede een antwoord op de massamoorden op Europese bodem.

Het project Europa is mede een antwoord op de massamoorden op Europese bodem. Speech van Bisschop de Korte (Groningen-Leeuwarden) BIJ HET AFSCHEID VAN VICTOR SCHEFFERS 30 september 2015 Eminentie, Excellenties, Dames en heren, heel bijzonder natuurlijk Victor, Inleiding De 20 ste

Nadere informatie

het vuur van de liefde pinksteren 2008

het vuur van de liefde pinksteren 2008 het vuur van de liefde pinksteren 2008 + J. van den Hende het vuur van de liefde pinksteren 2008 + J. van den Hende Pinksteren is het feest van de heilige Geest, het is de afronding van de Paastijd. We

Nadere informatie

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES

TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES TIJD VAN PRUIKEN EN REVOLUTIES Hoofdstuk 4 PARAGRAAF 4.1 Pruikentijd Standenmaatschappij De verlichting VERVAL EN RIJKDOM In de 17 e eeuw was Nederland het rijkste land ter wereld Van stilstand komt achteruitgang

Nadere informatie

- enkel het gesproken woord geldt - TOESPRAAK VAN HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS

- enkel het gesproken woord geldt - TOESPRAAK VAN HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS - enkel het gesproken woord geldt - TOESPRAAK VAN HILDE CREVITS VICEMINISTER-PRESIDENT VAN DE VLAAMSE REGERING VLAAMS MINISTER VAN ONDERWIJS Woensdag 4 mei 2016 TOESPRAAK OP DE NACHT VAN DE SOLIDAIRTEIT

Nadere informatie

Vrijheid van de een is voorwaarde voor die van de ander

Vrijheid van de een is voorwaarde voor die van de ander Vrijheid van de een is voorwaarde voor die van de ander Amsterdam, juni 2017 Beste Axel Honneth, Iedere keer als ik in Duitsland ben zoek ik een Duits boek op. Ik ben opgegroeid met de Duitse cultuur en

Nadere informatie

Vertaling, inleiding en essay Inigo Bocken

Vertaling, inleiding en essay Inigo Bocken opm John Locke-brief 18-05-2004 15:44 Pagina 3 John Locke Een Brief over tolerantie Vertaling, inleiding en essay Inigo Bocken opm John Locke-brief 18-05-2004 15:44 Pagina 5 Inhoud Voorwoord 7 Inleiding

Nadere informatie

Tijd van burgers en stoommachines Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd?

Tijd van burgers en stoommachines Emancipatie en democratisering. Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Onderzoeksvraag: Hoe werd de politiek gedemocratiseerd? Kenmerkende aspecten: * Voortschrijdende democratisering, met deelname van steeds meer mannen en vrouwen aan het politiek proces. * De opkomst van

Nadere informatie

Inhoud. Wat blijft 11 Groet aan de lezer GOD - GROND, HOUVAST EN DOEL

Inhoud. Wat blijft 11 Groet aan de lezer GOD - GROND, HOUVAST EN DOEL Inhoud Wat blijft 11 Groet aan de lezer 17 1. GOD - GROND, HOUVAST EN DOEL God bestaat 21 Nee of ja tegen God onmogelijk 21 God - een zaak van vertrouwen 22 Het geloof in God als uiteindelijk gefundeerd

Nadere informatie

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de vragen onderverdeeld in 4 categorieën.

Om een zo duidelijk mogelijk verslag te maken, hebben we de vragen onderverdeeld in 4 categorieën. Beste leerling, Dit document bevat het examenverslag voor leerlingen van het vak geschiedenis vwo, tweede tijdvak (2018). In dit examenverslag proberen we een zo goed mogelijk antwoord te geven op de volgende

Nadere informatie

Sociale theologie als kritische spiegel voor de Nederlandse christelijk-sociale beweging?

Sociale theologie als kritische spiegel voor de Nederlandse christelijk-sociale beweging? Sociale theologie als kritische spiegel voor de Nederlandse christelijk-sociale beweging? In deze bespreking zullen we allereerst ingaan op de achtergrond van de publicatie Anglican Social Theology 1 in

Nadere informatie

De betekenis van de 16e eeuwse Reformatie vandaag

De betekenis van de 16e eeuwse Reformatie vandaag Dominee Steven Fuite Voorzitter Verenigde Protestantse Kerk België (VPKB) De betekenis van de 16e eeuwse Reformatie vandaag In 2017 is het precies 500 jaar geleden dat het Christendom in Europa diepgaand

Nadere informatie

Publicatie van het CSLK met toestemming van de auteur. Subsidiariteit

Publicatie van het CSLK met toestemming van de auteur. Subsidiariteit Publicatie van het CSLK met toestemming van de auteur www.cslk.nl Vak Code Credits Variant Jaar Docent Student :Sociale leer van de Kerk :B.IV.3. :3 EC :Minor :III :Prof. Dr. G.J.M. van Wissen. :E. Ligthart.

Nadere informatie

WERKDOCUMENT MISSIE, APOSTOLAAT EN ENGAGEMENT

WERKDOCUMENT MISSIE, APOSTOLAAT EN ENGAGEMENT WERKDOCUMENT MISSIE, APOSTOLAAT EN ENGAGEMENT A. In de statuten van de aangesloten leden: Hoofdstuk I: Natuur, charisma en doelstelling Aangesloten Leden bij de Broeders van Liefde zijn christengelovigen,

Nadere informatie

Sabbat en zondag door de eeuwen door Ds. Duco Kerssen

Sabbat en zondag door de eeuwen door Ds. Duco Kerssen Sabbat en zondag door de eeuwen Moe, druk, of gestrest? Ontdek de rust van de Bijbelse sabbat WIJ ZIJN DE KERK VAN DE ZEVENDE-DAGS DAGS ADVENTISTEN, GEMEENTE ZOETERMEER Sola Scriptura De fundering van

Nadere informatie

2 keer beoordeeld 22 maart Sociale filosofie gaat over de maatschappij, het gaat over hoe je een goede samenleving kan hebben.

2 keer beoordeeld 22 maart Sociale filosofie gaat over de maatschappij, het gaat over hoe je een goede samenleving kan hebben. 7,8 Aantekening door Sara 1516 woorden 2 keer beoordeeld 22 maart 2017 Vak Filosofie Methode Durf te denken Hoofdstuk 7 Sociale filosofie. Sociale filosofie gaat over de maatschappij, het gaat over hoe

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2015-2016-2017

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2015-2016-2017 Exameneenheden geschiedenis GS/K/1 Oriëntatie op leren en werken GT GS/K/2 Basisvaardigheden GT GS/K/3 Leervaardigheden in het vak geschiedenis en staatsinrichting GT GT GS/K/4 De koloniale relatie Indonesië

Nadere informatie

4. De politieke en sociale ontvoogding. marxisme, socialisme, arbeidersbeweging en christendemocratie Pionier 5 p p.111

4. De politieke en sociale ontvoogding. marxisme, socialisme, arbeidersbeweging en christendemocratie Pionier 5 p p.111 4. De politieke en sociale ontvoogding marxisme, socialisme, arbeidersbeweging en christendemocratie Pionier 5 p. 98-107 + p.111 Instap kijkfragment: De Anjerrevolutie in Portugal in 1974 en een nieuwe

Nadere informatie

Eindexamen geschiedenis havo 2008-I

Eindexamen geschiedenis havo 2008-I De koloniale relatie tussen Nederland(ers) en Nederlands-Indië De volgende gebeurtenissen uit de geschiedenis van Nederlands-Indië staan in willekeurige volgorde: 1 Johannes van den Bosch introduceert

Nadere informatie

Hervorming in continuïteit

Hervorming in continuïteit 1 Hervorming in continuïteit Hoe een principe van de hermeneutiek van Vaticanum II in de verklaringen Dignitatis humanae en Nostra aetate verwezenlijkt is. 1. Inleiding Op 11 oktober 1962 opende de zalige

Nadere informatie

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2014-2015-2016

Geschiedenis en Staatsinrichting TL Bohemen, Houtrust, Kijkduin 2014-2015-2016 Schoolexamen derde leerjaar mavo (2014 2015) 1 SE1 De industriële samenleving in Nederland Het proces van industrialisatie heeft de Nederlandse samenleving ingrijpend veranderd vanaf het midden van de

Nadere informatie

I N F O R M A T I E B R O C H U R E

I N F O R M A T I E B R O C H U R E I N F O R M A T I E B R O C H U R E BESTE OUDERS Het is de droom van ieder van ons dat onze kinderen en jongeren zich ontplooien tot fijne mensen die in staat zijn later hun eigen weg te gaan. Daarbij

Nadere informatie

Examen HAVO en VHBO. Geschiedenis en staatsinrichting

Examen HAVO en VHBO. Geschiedenis en staatsinrichting Geschiedenis en staatsinrichting Examen HAVO en VHBO Vragenboekje Hoger Algemeen Voortgezet Onderwijs Vooropleiding Hoger Beroeps Onderwijs HAVO Tijdvak 1 VHBO Tijdvak 2 Dinsdag 18 mei 9.00 12.00 uur 19

Nadere informatie

WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Frans Holtkamp

WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Frans Holtkamp WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Frans Holtkamp Waarom katholiek onderwijs, door: Frans Holtkamp (versie: 13-11-2009) 1 WAAROM KATHOLIEK ONDERWIJS? Deze bijlage bestaat uit twee delen: een leestekst en een

Nadere informatie

Het concilie van Konstanz

Het concilie van Konstanz 1 Het concilie van Konstanz Reformatieconcilie Het Concilie van Konstanz (1414-1418) staat bekend als een zogenaamd reformatieconcilie. Algemeen besefte men namelijk in de 14e en de 15e eeuw hoe dringend

Nadere informatie

Politieke filosofie van de christen-democratie

Politieke filosofie van de christen-democratie opm politieke filo cda 03-11-2003 15:42 Pagina 3 Politieke filosofie van de christen-democratie H.E.S. Woldring DAMON opm politieke filo cda 03-11-2003 15:42 Pagina 4 Politieke filosofie van de christen-democratie

Nadere informatie

Thema: Een kantelende tijd, vernieuwing of verloedering?

Thema: Een kantelende tijd, vernieuwing of verloedering? Zondag 5 maart 2017 Tekst: Johannes 13: 1 17 Thema: Een kantelende tijd, vernieuwing of verloedering? Dia 1 Drie boeken die ieder voor zich een zekere verbrokkeling weergeven binnen onze samenleving: Hoe

Nadere informatie

Studies in Adventistische Geloofsverwoording

Studies in Adventistische Geloofsverwoording Studies in Adventistische Geloofsverwoording Als u alles op een rijtje hebt, hoedt u dan voor het domino-effect Voorplaat: Jacob Jordaens, De Vier Evangelisten, 1625, Louvre, Parijs Laatste versie 2011-07

Nadere informatie

Aan tafel! Een bijdrage aan 500 jaar reformatie Rick Benjamins

Aan tafel! Een bijdrage aan 500 jaar reformatie Rick Benjamins Aan tafel! Een bijdrage aan 500 jaar reformatie Rick Benjamins Dit jaar wordt 500 jaar reformatie herdacht. Zo n herdenking kan alleen maar zin hebben in het besef dat de kerk van de reformatie semper

Nadere informatie

Het land op de kaart

Het land op de kaart Eritrea Het land op de kaart Indeling Geografie Geschiedenis De bevolking Godsdienst Onafhankelijkheidsoorlog Politiek Oorlog met Ethiopië 1998 Eindeloze dienstplicht Geografie. Eritrea ligt in de hoorn

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3 1 t/m 9

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3 1 t/m 9 Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 3 1 t/m 9 Samenvatting door een scholier 3000 woorden 6 oktober 2009 6 2 keer beoordeeld Vak Geschiedenis 1. Voor industrie was nodig: energiebronnen. grondstoffen.

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 5

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 5 Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 5 Samenvatting door een scholier 2342 woorden 16 maart 2003 7,4 33 keer beoordeeld Vak Methode Geschiedenis Sprekend verleden Geschiedenis, 5 Democratie en de ismen:

Nadere informatie

Geloof in alle redelijkheid

Geloof in alle redelijkheid Catholic Voices Geloof in alle redelijkheid beschaafd antwoorden op brandende vragen Austen Ivereigh Kathleen Griffin s-hertogenbosch Oorspronkelijke uitgave: Catholic Voices: Putting the case for the

Nadere informatie

Handreiking bij een spirituele zoektocht.

Handreiking bij een spirituele zoektocht. Handreiking bij een spirituele zoektocht. Deze handreiking hoort bij: Oud- en nieuw- katholiek. De spirituele zoektocht van die andere katholieken. Door Joris Vercammen. Valkhof pers 2011. Het boek is

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 8: Tijd van burgers en stoommachines

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 8: Tijd van burgers en stoommachines Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 8: Tijd van burgers en stoommachines Samenvatting door Larissa 665 woorden 18 januari 2016 5,4 5 keer beoordeeld Vak Methode Geschiedenis Feniks Hoofdstuk 8: Tijd van

Nadere informatie

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt.

Als bij een vraag een verklaring of uitleg gevraagd wordt, worden aan het antwoord geen punten toegekend als deze verklaring of uitleg ontbreekt. Examen HAVO 2008 tijdvak 1 dinsdag 20 mei 9.00-12.00 uur geschiedenis Bij dit examen hoort een bijlage. Dit examen bestaat uit 28 vragen. Voor dit examen zijn maximaal 76 punten te behalen. Voor elk vraagnummer

Nadere informatie

Abstract: Not available.

Abstract: Not available. Artikel: In de wortel gespleten. De historische mythe van de ongedeelde kerk Auteur: Peter-Ben Smit Verschenen in: Skript Historisch Tijdschrift, jaargang 22.4, 75-79. 2014 Stichting Skript Historisch

Nadere informatie

Werkstuk Geschiedenis Nederland in de 19e eeuw

Werkstuk Geschiedenis Nederland in de 19e eeuw Werkstuk Geschiedenis Nederland in de 19e eeuw Werkstuk door een scholier 2435 woorden 22 januari 2005 6 108 keer beoordeeld Vak Geschiedenis Inhoud: Hoofdvragen: 1: Wat veranderde er in de 19e Eeuw met

Nadere informatie

Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief

Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief Religie, christendom en politiek vanuit filosofisch perspectief - Het christelijke belemmert de politiek niet, maar maakt haar juist mogelijk en waardevol - Pieter Jan Dijkman Vereniging voor Wijsbegeerte

Nadere informatie

Samenvatting Levensbeschouwing Hoofdstuk 2, wie is de mens

Samenvatting Levensbeschouwing Hoofdstuk 2, wie is de mens Samenvatting Levensbeschouwing Hoofdstuk 2, wie is de mens Samenvatting door een scholier 1380 woorden 30 november 2011 5,4 20 keer beoordeeld Vak Methode Levensbeschouwing Zin in zin Samenvatting Levensbeschouwing

Nadere informatie

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren

Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Beginselen van de politieke partijen die in 2006 in de Tweede Kamer vertegenwoordigd waren Partij van de Arbeid (PvdA) Volkspartij voor Vrijheid en Democratie (VVD) Christen-democratisch Appèl (CDA) Democraten

Nadere informatie

Praktische opdracht Levensbeschouwing PKN Godsdienst

Praktische opdracht Levensbeschouwing PKN Godsdienst Praktische opdracht Levensbeschouwing PKN G Praktische-opdracht door een scholier 2195 woorden 21 januari 2005 7,4 73 keer beoordeeld Vak Levensbeschouwing 2. Probleemstelling en de deelvragen We hebben

Nadere informatie

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten

Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Jagers & boeren Waarvan leefden de jagers-verzamelaars? Jagers & boeren Waarvan leefden de boeren? Van de jacht en van vruchten en planten Van de oogst van hun land en van hun dieren Jagers & boeren Wat

Nadere informatie

Inhoud 1. Inleiding en probleemstelling 2. De context van morele vorming in de krijgsmacht

Inhoud 1. Inleiding en probleemstelling 2. De context van morele vorming in de krijgsmacht Inhoud 1. Inleiding en probleemstelling 13 1.1. Probleembeschrijving 14 1.2. Doelstelling 17 1.3. Vraagstelling 17 1.4. Nadere uitwerking 18 1.5. Verantwoording van object, methode en opbouw van het onderzoek

Nadere informatie

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I

Eindexamen filosofie vwo 2011 - I Opgave 3 Vreemder dan alles wat vreemd is 12 maximumscore 3 de twee manieren waarop je vanuit zingevingsvragen religies kunt analyseren: als waarden en als ervaring 2 een uitleg van de analyse van religie

Nadere informatie

Hemel op aarde? Bonhoeffers theologie als inspiratie tot duurzaamheid. Steven van den Heuvel Studiedag Oikos 12 juni 2015

Hemel op aarde? Bonhoeffers theologie als inspiratie tot duurzaamheid. Steven van den Heuvel Studiedag Oikos 12 juni 2015 Hemel op aarde? Bonhoeffers theologie als inspiratie tot duurzaamheid Steven van den Heuvel Studiedag Oikos 12 juni 2015 Dietrich Bonhoeffer & Ecologie Waarom zorgen voor het milieu? Verschillende motieven:

Nadere informatie

Samenvatting Levensbeschouwing Hoofdstuk 1 en 2

Samenvatting Levensbeschouwing Hoofdstuk 1 en 2 Samenvatting Levensbeschouwing Hoofdstuk 1 en 2 Samenvatting door A. 1081 woorden 7 februari 2017 0 keer beoordeeld Vak Levensbeschouwing Levensbeschouwing Hst. 1 paragraaf 7 Vier factoren bij de mens

Nadere informatie

Publicatie van het CSLK en bisdom Breda, met toestemming van de auteur.

Publicatie van het CSLK en bisdom Breda, met toestemming van de auteur. Publicatie van het CSLK en bisdom Breda, met toestemming van de auteur. www.cslk.nl Inleiding op de sociale leer van de Katholieke Kerk Bijeenkomst Ridderorde van het heilig Graf van Jeruzalem 1. Inleiding

Nadere informatie

Dit proefschrift betoogt dat een veel ruimere blik nodig is op de historische ontwikkeling van de Verenigde Staten om te begrijpen waarom het testen

Dit proefschrift betoogt dat een veel ruimere blik nodig is op de historische ontwikkeling van de Verenigde Staten om te begrijpen waarom het testen Samenvatting In dit proefschrift staat de vraag centraal waarom de gestandaardiseerde intelligentiemeting in Amerika zo'n hoge vlucht heeft genomen en tot zulke felle debatten leidt. Over dit onderwerp

Nadere informatie

HC Stedelijke Dynamiek in de Lage Landen ( )

HC Stedelijke Dynamiek in de Lage Landen ( ) HC Stedelijke Dynamiek in de Lage Landen (1050-1700) Vraag 1 Wat maakte de opkomst van de stedelijke burgerij in de Nederlanden mogelijk? Periode: 1050-1302 Opkomst van de stedelijke burgerij - De opkomst

Nadere informatie

INHOUDSOPGAVE. Deel I. Algemene historische inleiding

INHOUDSOPGAVE. Deel I. Algemene historische inleiding INHOUDSOPGAVE Voorwoord... XI Hoofdstuk 1 Hoofdstuk 2 Deel I. Algemene historische inleiding Het Christendom in het Oostelijke Middellandse Zeegebied tot aan het concilie van Chalcedon (451)... 3 J. Roldanus

Nadere informatie

Historische context. Verlich/ngsideeën en de democra/sche revolu/es

Historische context. Verlich/ngsideeën en de democra/sche revolu/es Historische context Verlich/ngsideeën en de democra/sche revolu/es 1650 1848 Kenmerkende aspecten 23. Het streven van vorsten naar absolute macht 26. Wetenschappelijke revolu/e 27. Ra/oneel op/misme en

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis 51 een nieuw koninkrijk - 52 liberale revolutie gelijkheid voor iedereen

Samenvatting Geschiedenis 51 een nieuw koninkrijk - 52 liberale revolutie gelijkheid voor iedereen Samenvatting Geschiedenis 51 een nieuw koninkrijk - 52 liberale revolutie 1848-53 gelijkheid voor iedereen Samenvatting door een scholier 2412 woorden 8 mei 2010 6,4 20 keer beoordeeld Vak Geschiedenis

Nadere informatie

Ideeën om met elkaar in gesprek te gaan over Rerum Novarum 2016

Ideeën om met elkaar in gesprek te gaan over Rerum Novarum 2016 Ideeën om met elkaar in gesprek te gaan over Rerum Novarum 2016 Inleiding We bieden 3 mogelijkheden aan: 1) In de eucharistieviering De wereld is van iedereen vind je heel wat teksten onder de eerste lezing

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 6

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 6 Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 6 Samenvatting door M. 804 woorden 17 juni 2013 5,5 2 keer beoordeeld Vak Methode Geschiedenis Bronnen Samenvatting geschiedenis Hoofdstuk 6 Burgers en stoommachines,

Nadere informatie

Doorbraak.eu. Michel Voris.

Doorbraak.eu. Michel Voris. Michel Voris. Op 15 en 16 november organiseert de in Nederland tot voor kort onbekende organisatie Pro Europa Christiana Federation een bijeenkomst onder de wervende tekst Afbraak en herstel van de christelijke

Nadere informatie

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 5, par. 2 t/m 9

Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 5, par. 2 t/m 9 Samenvatting Geschiedenis Hoofdstuk 5, par. 2 t/m 9 Samenvatting door een scholier 2091 woorden 24 april 2006 6,9 3 keer beoordeeld Vak Methode Geschiedenis Sprekend verleden 2. Kenmerken van de industriële

Nadere informatie

Is een Europese islam mogelijk?

Is een Europese islam mogelijk? Brahim Laytouss Imam, islam theoloog Is een Europese islam mogelijk? De islam is steeds prominenter aanwezig in de Europese samenlevingen, zoveel is duidelijk. Maar islamitisch extremisme en religieus

Nadere informatie

Abdijweekend met Erik Borgman

Abdijweekend met Erik Borgman Abdijweekend met Erik Borgman vrijdag 19 oktober 2006 zondag 21 oktober 2007 Norbertijnerabdij Postel, Abdijlaan 16, 2400 Mol Abdijweekend te Postel: Lectuur en verdieping van Metamorfosen. Over religie

Nadere informatie

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS?

AANTEKENINGEN WAAROM WERD GOD EEN MENS? AANTEKENINGEN Alles draait om de visie op Jezus Christus. Door de eeuwen heen is er veel discussie geweest over Jezus. Zeker na de Verlichting werd Hij zeer kritisch bekeken. De vraag is waar je je op

Nadere informatie

4 Opvattingen over kerk en godsdienst 1

4 Opvattingen over kerk en godsdienst 1 4 Opvattingen over kerk en godsdienst 1 4.1 Het prestige van de kerken De kerken zijn niet meer de gezaghebbende instanties van vroeger. Dat is niet alleen zo in Nederland. Zelfs in uitgesproken godsdienstige

Nadere informatie