de Forensisch accountant legt fraude en corruptie bloot Het feest op de financiële markten is definitief voorbij

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "de Forensisch accountant legt fraude en corruptie bloot Het feest op de financiële markten is definitief voorbij"

Transcriptie

1 faces Y. 1 4 #. 0 2 d e c e m b e r Faces is a magazine published by Asset Accounting & Finance for student members, alumni, relations of Asset Accounting & Finance, and other persons interested Bedrog de baas de Forensisch accountant legt fraude en corruptie bloot Om eventuele financiële en imagoschade zoveel mogelijk te beperken, is het voor organisaties van groot belang incidenten zo snel mogelijk te onderzoeken geen quick fix Het feest op de financiële markten is definitief voorbij De leiders van de toekomst zullen zich moeten realiseren dat een financiële instelling meer belanghouders heeft dan alleen de aandeelhouder In addition: Interview with Danny Mekic, entrepreneur and internetexpert Interview with lans bovenberg, professor at Tilburg University

2 advertising

3 Dear reader, By now, the first months of the academic year have passed by. For some of you this means the exams are about to start or already started. To me, this period is the least inspiring, because of the depressing weather. I know how hard it is to find the motivation to study. So, on behalf of the board of Asset Accounting & Finance, I would like to wish everyone the best of luck for the upcoming exams. During the past months, a variety successful activities have taken place. First of all, the Financial Debate and the College Kick-Off Hockey Tournament were organized. Both events were well visited and evaluated positively. Furthermore, the VIP lecture was held on September 20 with our special guest Arnold Heertje. He shared his vision regarding politics and the economy, which resulted in a very interesting lecture. On September 25, the Financial Business Dinner took place. With 14 companies and 61 students participating, it can be concluded that this year s edition can be called another hit. The participants had the possibility to discuss internship- and career opportunities with the companies seated at their table, while having a tasty dinner. While being on Studytour, the Asset In-house Days were held. From October 1 until November 2, students got the opportunity to visit multiple companies during an in-house day. Asset Accounting & Finance organized nine of these days in both its fields of interest. After the Asset In-house Days, the BExcursion was offered in cooperation with Asset Marketing, Asset SBIT and Asset Strategy & Logistics. This year s edition of the two-day trip organized for first and second year students of the study program Business Economics went to Brussels. The week after, the Asset International Conference was organized on November 13. This was a successful daily conference with different insights in views of a variety of speakers about the topic Change. Furthermore, from November 21 until 23 the Finance Expedition was organized in cooperation with Asset Econometrics and Asset FIRST International. During three days, four different finance companies in the Randstad were visited. The participating students got the chance to get to know ABN AMRO, NIBC, Optiver and Zanders better. In addition, they attended a guest lecture by Duisenberg School of Finance. University by means of playing a trading simulation. The top traders of our University qualified for the nationwide finals on December 13 at the NYSE Euronext in Amsterdam. For the active members of Asset Accounting & Finance, some more activities were organized last semester. During the Meals-on-Wheels, the ActiveMembersDay, Male/ Female Night and numerous of drinks the active members have gotten to know each other better and had a great time. In the upcoming semester again a number of activities are waiting for you. What these activities exactly are can be read in the Activities Overview. During the upcoming months, numerous new active members will join our association. By means of this I would like to give them a warm welcome. We are glad you are joining one of our committees and hope you have a great time full of learning and fun during you period of being active. Lastly, I would like to wish everyone all the best for the year Let s hope it is going to be a great year for all of us and I hope to welcome many of you at one of our upcoming activities. On behalf of the board, 3 Introduction October 11 was the day Accounting Insight took place. With interesting speakers talking about the topic Accounting 2.0: the new accountant and speed dates added to the program, this evening was very intriguing. On November 29, students competed to become the best student trader of Tilburg Sander Verberne Chairman Asset Accounting & Finance The day after, I took off for a two week trip to India with a group of 28 students. During this prodigious trip, we visited amongst others AkzoNobel, Bombay Stock Exchange, Bloomberg, ING Vysya Bank and multiple cultural attractions in Mumbai, New Delhi and Agra. INTRODUCTION words from the chairman FACES Y. 14 #. 02 P. 3

4

5 INDEX Chief Editor Robert Hahn Copy Editor Lieke Jessen Editors Ian Mouser, Manou van Dijk, Camiel Rietbergen, Marianne Nijhof, Martin Pott Layout Mark Koevoets Printing Orangebook almanakken&verenigingsbladen, ISSN X Circulation 1100 Collaborators: Prof. dr. A.L. Bovenberg, Drs. R.F. de Groot AA RA, B.C. Peeters MA, Prof. Dr. J. Koelewijn, D. Mekic, F. van der Linden, M. van Wijgerden, dr. M. Van Tuijl, W. Egeraat, R. Dassen, H. van Wijk, P. Verhaar, M. van Dijk Bsc., Prof. mr. dr. W.H.A.C.M. Bouwens, M. van Wijgerden, I. Bierkens Bsc., P. Dekkers Bsc., B. Erven, C. Rietbergen BSc., I. van der Bijl, G. Kool, M. Bonants, S. Verberne BSc., J. Box BSc. Advertisements: De Nederlandsche Bank, Tilburg University RA Program, PwC, FoedererDFK, Wesselman, Ernst & Young, Optiver, Mazars, Govers, ABAB, HLB Van Daal & Partners, KPMG, NIBC Contact details: Tilburg University, Room E106 P.O. Box 90153, 5000 LE Tilburg Telephone: About Faces: Faces is a magazine published by Asset Accounting & Finance for student members, alumni, relations of Asset Accounting & Finance, and other persons interested. Nothing from this edition of Faces may be copied and/or made public using press, microfilm, photocopy, or whatever other means, without authorization from the board of Asset Accounting & Finance. #. FACES 02 december 2012 Editorial ARTICLES Er is geen quick fix Bedrog de baas It s the trust stupid Interviews Lans Bovenberg Danny Mekic COLUMNS Column Accountancy R. Dassen Column Finance W. Egeraat Column Van Tuijl CONTRIBUTIONS Stock Exchange Message from Abroad Opinion Facts Student Entrepreneur Business for Dummies Face 2 Face Campus Life Overview of Activities On the internet: And on the main social network: Summary FACES Y. 14 #. 02 P. 5

6

7 26pag. BEDROG DE BAAS Over de forensische accountant Door R.F. de Groot en B.C. Peeters Article Er is geen quick fix De huidige financiële crisis vraagt om een andere stijl van leiderschap. De tijd van riante bonussen ligt achter ons. Het feest op de financiële markten is definitief voorbij. De leiders van de toekomst zullen zich moeten realiseren dat een financiële instelling meer belanghouders heeft dan alleen de aandeelhouder. P8 Article It s the trust stupid Sinds de val van de Lehman bank in september 2008 is de credit rating van alle bedrijven in Nederland samen gestaag gedaald van A naar BBB. Nog niet eerder heeft het gezamenlijke Nederlandse bedrijfsleven zo n lage kredietwaardigheid gescoord. In dit artikel zal een nadere uitleg worden gegeven over de oorzaak hiervan en wat er aan gedaan kan worden. P36 Interview Lans Bovenberg Lans Bovenberg is professor at Tilburg University and he is a prominent economist. The interview is about the causes, problems and solutions of the current Euro crisis. The role of the media, how and what they publish, will be discussed. Hot issues about banking supervision and what the benefits of the Euro are for the Netherlands are also part of the interview. P15 Interview Danny Medic Danny Mekic is oprichter van en Strategy Director bij NewTeam. Als internet, media en technologie expert is hij een veelgevraagde gast op radio en televisie. Danny Mekic vertelt hoe het is om op 15 jarige leeftijd te stoppen met je middelbare school om vervolgens uit te groeien tot meest succesvolle jonge ondernemer van Nederland. P33 Column Accounting Natuurkundige Robbert Dijkgraaf belichaamt als geen andere Nederlander de grensverleggende wetenschap. Kort voor zijn vertrek naar de prestigieuze Princeton-universiteit, waar hij als directeur van het Institute for Advanced Study in de voetsporen van Einstein treedt, sprak hij met Deloitte. Zo n ontmoeting tussen een gedreven wetenschapper en een accountants- en consultingfirma is minder vreemd dan je in eerste instantie zou denken. Dit heeft alles te maken met data. P12 Column Finance Het leven staat bol van zekerheden. Of het nu gaat om de zorg, AOW, studiefinanciering of een eigen woning, al deze zekerheden vormen de basis van het welzijn en geluk in de maatschappij. Wat is een zekerheid echter? P40 Column Van Tuijl Counting appears to be rather difficult. On September 22, Tilburg University published another update of the figures with respect to the inflow of first-year students. According to this survey, the number of students in the BSc Economics programme would amount to 64. Meanwhile, the equivalent figure for the BSc Economie en Bedrijfseconomie would be equal to 85. P48 EDITORIAL This edition is yet again filled with great interviews and articles which you can enjoy. We had an interview with Danny Mekic, he is an internet entrepreneur and is very successful at a very young age. He started his first company at an age of 15, ten years later he is still very busy with his current company: NewTeam. He was awarded as the most successful young entrepreneur of the Netherlands by Sprout in You can know him from the media, where he often is invited to shed some light on different topics. In the interview he talks about his personal life and how he became the successful entrepreneur he nowadays is. The Interview with Lans Bovenberg is about the euro zone and how it got in such a big crisis. The idea of banking supervision and a possible break-up will be discussed. The role of the media in this discussion will be part of this interview. The Accountancy and Controlling article is about fraud investigation. Remco de Groot and Brenda Peeters from Ernst & Young will explain the different aspects of this specialized branch of accounting. They explain their theory with an interesting example about a company. Jaap Koelewijn from the Nyenrode Business University writes about leadership in the financial sector in the Finance and Investment article. He says there is not a quick fix for the economic crisis; the new generation has a duty to break with traditions and commence a new leadership style. The focus should be more on the stakeholders of the company rather than the shareholders. In the Flexroom the company Graydon talks about credit ratings and how the credit ratings of Dutch companies deteriorate. The cause for this is of course the economic crisis, but that is not the whole story. The politics play a significant role, as well as the company s themselves. In the Opinion Peter Verhaar, founder of Alex Beleggersbank, explains how the problems with the pensions in the Netherlands can be tackled. In the Student Entrepreneur article the founder of the company Senz tells his story about how he started the company and about the combination with his study. You might not know the name of the company but you will probably recognize the storm proof umbrellas they make. By now everyone has either started with their exams or is soon starting with the exams. The exam period is a time full of stress and for most of us I can say it is not the most exciting time. Nevertheless I want to wish everybody good luck with it. I hope this edition will give you a lot of reading pleasure. This edition will also be my last as the Editor-in-Chief, time has come for a breath of fresh air. I am proud to announce that Martin Pott will be the new Editor-in-Chief, he will be a worthy successor. I want to wish him good luck for the upcoming editions. I want to thank the whole committee and all the writers for this achievement. Robert Hahn Editor-in-Chief Faces 7Contents FACES Y. 14 #. 02 P. 7

8 8 Artikel door j. koelewijn er is geen quick jaap Koelewijn is part-time Professor Corporate Finance aan Nyenrode Business Universiteit fix FACES Y. 14 #. 02 P. 8

9 Het feest op de financiële markten is definitief voorbij, De huidige financiële crisis vraagt om een andere stijl van leiderschap Voor de meeste mensen begint de kredietcrisis pas echt met de val van Lehman Brothers in het najaar van Maar al sinds 2005 heerste er onrust in de financiële sector. Bankiers, vermogensbeheerders en toezichthouders voelden zich niet gemakkelijk. De kredietverlening in Amerika groeide al enkele jaren explosief. Potentiële woningbezitters, die eerder geen huis konden kopen, kregen zonder moeite een hoge hypotheek. Het inkomen van de aanstaande huiseigenaar was eigenlijk veel te laag, dan kon hij toch een krediet krijgen. De huizenprijzen konden maar één kant op: omhoog. Langzaamaan begon bij veel mensen het besef te groeien dat het zo niet langer door kon gaan. Maar wat waren nu de oorzaken van deze ongeremde groei? Die werd mede veroorzaakt door het agressieve monetaire beleid. Na de terreuraanslagen van 2001 hadden de beleidsmakers wereldwijd de rentes sterk verlaagd. Dat deden ze met het doel de economie stimuleren. Na de terreuraanslagen dreigde de wereldeconomie nog verder weg te zakken in de recessie die na 2000 had ingezet. De maatregelen werkten met redelijk succes. In ieder geval voorkwam men dat de recessie verergerde. De lage rente had een positieve invloed op de huizenprijzen. De hogere huizenprijzen hadden ook tot gevolg dat de kredietvoorwaarden nog verder versoepeld. Daarmee zette een opwaartse spiraal in. Slecht nieuws werd genegeerd Dat was niet de enige vorm van onevenwichtigheid. Banken hielden steeds minder de door hen verstrekte hypotheken op hun eigen balans. Zij verkochten de hypotheken in de vorm van verhandelbare leningen we noemen dit proces securitisatie aan andere partijen. Dat leken veilige beleggingen te zijn, maar dat bleek niet waar te zijn. Hoewel vrijwel alle pakketten verhandelbaar gemaakte hypotheken een AAA rating hadden, viel de kwaliteit van deze leningen in de praktijk tegen. Voor dit risico werd gewaarschuwd onder andere De Nederlandsche Bank liet nadrukkelijk kritische geluiden horen maar de beleggers leken slecht nieuws te negeren. De eerste barsten in 2007 In 2007 werd duidelijk dat er echt iets grondig fout zat. Veel Amerikanen konden hun hypotheeklasten niet meer betalen. Door de hogere rente en het gedaalde consumentenvertrouwen stagneerde de stijging van de huizenprijzen. De onrust begin in 2008 snel om zich heen te grijpen. Hoe solide waren de verhandelbare hypotheken eigenlijk? Binnen een jaar viel het vertrouwen in de financiële markten helemaal weg. De prestigieuze Amerikaanse zakenbank Lehman viel om. Na de val van Lehman sloeg de paniek toe. De storm trok ook over Nederland. Fortis dat zich vertild had aan de megalomane overname van de ABN AMRO moest door de staat worden gered en werd samengevoegd met de ABN AMRO. De ontsporing van de financiële sector roept veel vragen op. Hoe kan het zijn dat in een sector waar zoveel tijd en geld wordt gestoken in het risicomanagement de controle over zichzelf verliest. Waarom bleven de beleggers en spaarders hun geld toevertrouwen aan financiële instellingen. Ik zal eerst ingaan op de bijzondere rol die de financiële sector in de economie heeft. Daarna ga ik in op de vraag waarom financiële instellingen zulke grote en bijna fatale risico s nemen. Dat heeft iets te maken met leiderschap. Wat is de nieuwe vorm van leiderschap? Ontwikkelingen in de financiële sector De financiële sector ligt al een tijd lang onder vuur. De nu veelgehoorde klachten over bonussen en zelfverrijking zijn er al lang. Fred Swed schreef al in 1940 het boek Where are the customer s yachts? Hoe kon het zijn dat de kade van Manhattan vol lag met dure jachten van bankiers, terwijl de klanten zo massaal hun geld hadden verloren. De bankiers verdienenden destijds ook al kapitalen. De beloningen zijn nu weer terug op het niveau van voor de crisis in De kritiek op gedrag van managers in de financiële sector is na 2008 verder toegenomen. De Amerikaanse zakenbank Lehman Brothers ging in de herfst van 2008 failliet. Kort voor het daadwerkelijke faillissement zorgde het management ervoor dat de bonussen nog snel werden uitbetaald. In brede zin was er veel kritiek op de leidinggevenden in de financiële sector. Zij zouden zich niet om hun klanten bekommeren. De cultuur was gericht op winst. In de VS is de bonuscultuur veel meer dan in Europa gangbaar. Hypotheekadviseurs werden afgerekend op de hoeveelheid leningen die ze aan de man hadden weten te brengen. Dat leidde tot misstanden. Men vroeg zich niet af of mensen de hypotheek wel konden opbrengen. Het vooruitzicht van een riante bonus spoorde hen aan om zoveel mogelijk hypotheken te verkopen. Men nam grote risico s en kennelijk waren er onvoldoende tegenkrachten die dat tegengingen. Wat is er zo bijzonder aan de financiële sector? Financiële instellingen verschillen in meerdere opzichten van gewone bedrijven. De kerntaak van financiële ondernemingen (in het bijzonder banken) is dat zij informatieverschillen tussen vragers naar en aanbieders van kapitaal exploiteren. Het is voor de individuele aanbieders van kapitaal onmogelijk en onbetaalbaar om alle investeringsprojecten die de vrager naar kapitaal gefinancierd willen zien te beoordelen. Financiële instellingen zijn door hun omvang en hun kennis en ervaring beter in staat om dat te doen. Financiële instellingen hebben zoals dat heet een fiduciaire functie. Daarnaast hebben in het bijzonder banken nog een ander kenmerk dat hun maatschappelijke positie apart maakt. Zij scheppen geld. Zij verstrekken kredieten in de vorm van door henzelf gecreëerd giraal geld. In onze samenleving is dat iets wat we ons eigenlijk nooit realiseren, maar geld is niets anders dan een op vertrouwen gebaseerde afspraak. We gaan er van uit dat we altijd onze tegoeden bij banken kunnen opvragen. Ze zijn volkomen liquide. De FACES Y. 14 #. 02 P. 9

10 Om ervoor te zorgen dat er goede belangenafwegingen gemaakt worden, zullen de leidinggevenden van financiële instellingen zich open moeten stellen voor tegenkrachten. Zij zullen bereid moeten zijn om zich tegenover zowel interne als externe toezichthouders te verantwoorden. Riskmanagers, compliance officers en commissarissen beperken de speelruimte voor de beleidsbepalers FACES Y. 14 #. 02 P. 10 uitzettingen van banken zijn echter niet liquide. Banken gaan voor een lange periode kredietovereenkomsten aan die ze financieren met kortlopende verplichtingen. Dat maakt banken kwetsbaar voor het zogeheten opvragingsrisico. Als alle depositohouders zouden besluiten op gelijktijdig hun vorderingen bij de bank op te vragen, dan ontstaat er een probleem. De banken zouden dan gedwongen worden hun bezittingen met grote verliezen te liquideren. Het spreekt voor zich dat dit niet mogelijk is. In het geval van acute en onverwachte opvragingen zullen banken gedwongen zijn hun activa tegen een prijs die ver beneden de werkelijke waarde ligt te liquideren. We spreken dan van een bankrun. Omdat de crediteuren van banken bang zijn dat ze hun vordering niet meer volledig kunnen terugkrijgen, hebben ze er alle belang bij om zo snel mogelijk hun tegoeden op te vragen. Dat klinkt irrationeel, maar dat is het niet. De crediteur die zijn tegoed opvraagt, handelt volkomen rationeel. Met een paar muisklikken stelt hij zijn bezit veilig. Het risico van een bankrun beperkt zich niet tot één enkele bank. Omdat banken sterk onderling verweven zijn, zullen problemen bij een individuele instelling leiden tot problemen bij andere. De banken zullen de vorderin-

11 gen die ze op elkaar hebben opvragen. Een bank die failliet gaat, zal daardoor andere banken in zijn val kunnen meeslepen. Dit noemen we het systeemrisico. Tijdens de afgelopen kredietcrisis bleek verschillende keren dat de hier besproken risico s verre van theoretisch zijn. In Nederland ging de DSB bank ten onder. Het was een klassiek geval van een bankrun. Was Dirk Scheringa de enige aandeelhouder van deze bank in 2008 nog zakenman van het jaar, in 2009 werd hij met pek en veren afgevoerd. Het rapport van de curatoren is duidelijk. Er werd wanbeleid gevoerd. Scheringa trok zijn bank leeg om met de dividenden zijn dure hobby s, een voetbalclub, een schaatsteam en een museum te kunnen betalen. Ook het omvallen van Icesave werd veroorzaakt door een vertrouwenscrisis. Tussen 2003 en 2007 was deze bank in omvang verveelvoudigd. Men had teveel risico s genomen om maar te kunnen groeien. De crisis maakte een hardhandig einde aan de illusies. Wat veroorzaakt de problemen? De vraag is nu hoe het komt dat het financiële systeem met enige regelmaat in de problemen komt. Uiteraard kennen we allemaal het voorbeeld van de jaren dertig toen de wereldeconomie in een ongekend diepe depressie terechtkwam. Maar ook later worstelde de economie met ontsprongen in de financiële sector. In 1983 hadden veel instellingen het zwaar. Er is bij een bankencrisis elke keer weer een vast patroon. De groei is een paar jaar hoog. De winsten stijgen en de managers en aandeelhouders zijn tevreden. De snelle groei gaat echter gepaard met het nemen van overmatige risico s. Het probleem is echter dat deze niet direct zichtbaar worden. Er lijkt geen vuiltje aan de lucht te zijn. Snel groeiende financiële instellingen trekken namelijk zonder uitzondering klanten van mindere kwaliteit naar zich toe. De instellingen moeten concurreren op de prijs om marktaandeel op te bouwen of te behouden. Daardoor vragen zij eigenlijk een te lage vergoeding voor de risico s die ze nemen. Zolang de economie goed gaat, is dat geen probleem. De risico s zullen zich echter manifesteren als het minder gaat de economie. Het paradoxale is dat niemand er belang bij heeft om de snelle groei te stoppen. De aandeelhouders profiteren van de hoge winstgevendheid. In de periode voorafgaand aan de crisis deden banken het veel beter dan de beurs in zijn geheel. De managers hebben ook baat bij het oppompen van de groei. Zij delen mee in de winsten in de vorm van hoge inkomens en hoge bonussen. En de spaarders dan? Zij vertrouwen erop dat de instellingen zorgvuldig met de door hen ter beschikking gestelde middelen zal omgaan. Bovendien hebben zij er eigenlijk niet zoveel last van dat een instelling failliet gaat. Zij profiteren van de omstandigheid dat uiteindelijk de overheid de in de problemen geraakte instellingen wel weer zal redden. Eigenlijk is alleen de toezichthouder bij machte om dit proces van groei te stoppen, maar het zou natuurlijk het allerbeste zijn als de leiding van instellingen erin zou slagen de groei te beheersen. Nieuw leiderschap in de financiële sector betekent vooral zelfbeheersing. Verantwoord handelen in plaats van groeien om te groeien is het belangrijkste. De lessen voor de nieuwe generatie Wat kunnen de huidige studenten leren van de ontwikkelingen in het recente verleden? Eén ding is zeker: de tijd van riante bonussen ligt achter ons. De financiële sector betaalt nog steeds heel goed, maar ook in dat beeld komt verandering. Het feest op de financiële markten is definitief voorbij. Het is een kwestie van tijd dat in de financiële sector normale salarissen betaald zullen gaan worden. Een belangrijke drijvende kracht daarbij is dat de transparantie enorm is toegenomen. De financiële consument krijgt door de sterk verzwaarde transparantieeisen steeds meer inzicht in wat hij nu eigenlijk betaalt en wat hij daarvoor terugkrijgt. Alleen door goede producten en diensten te leveren, kunnen de medewerkers in de financiële sector hun inkomen verdienen. Dat vraagt om een andere stijl van leiderschap. De beleidsbepalers van financiële instellingen kunnen zich niet langer richten op het maximaliseren van de aandeelhouderswaarde. Wat zijn de eisen waaraan de nieuwe leiders dan wel moeten voldoen? De leiders van de toekomst moeten zich realiseren dat een financiële instelling meer belanghouders heeft dan alleen de aandeelhouder. Natuurlijk moet de aandeelhouder een redelijke vergoeding krijgen voor het risico dat hij loopt. De klanten willen deugdelijke en begrijpelijke producten tegen een redelijke prijs. Dat drukt op korte termijn de winstgevendheid. Ook de samenleving in zijn geheel moet bij de belangenafwegingen worden betrokken. Het streven naar winst mag niet ten koste gaan van de belangen van de samenleving. Om ervoor te zorgen dat er goede belangenafwegingen gemaakt worden, zullen de leidinggevenden van financiële instellingen zich open moeten stellen voor tegenkrachten. Zij zullen bereid moeten zijn om zich tegenover zowel interne als externe toezichthouders te Als alle depositohouders besluiten om gelijktijdig hun vorderingen bij de bank op te vragen, dan worden banken gedwongen hun bezittingen met grote verliezen te liquideren verantwoorden. Riskmanagers, compliance officers en commissarissen beperken de speelruimte voor de beleidsbepalers. Op de wat langere termijn heeft een meer evenwichtige wijze van werken, naar mijn opvatting, voordelen. Betere klantbehandeling leidt op termijn tot een hogere klanttevredenheid. Bestaande klanten zijn uiteindelijke veel winstgevender dan klanten die met goud gerande beloftes worden binnengehaald, maar uiteindelijk toch weer teleurgesteld wegloopt. Een financiële instelling bestaat uiteindelijk alleen maar bij de gratie van tevreden klanten. Dat is de missie voor de nieuwe leiders. FACES Y. 14 #. 02 P. 11

12 COLUMN accounting Met data kunnen en doen wij steeds meer, de mogelijkheden zijn inspirerend groot. Beter, sneller en scherper dan ooit tevoren kunnen wij binnen het speelveld van onze klanten aangeven waar de kansen liggen en waar de uitdagingen DOOR Roger Dassen Natuurkundige Robbert Dijkgraaf belichaamt als geen andere Nederlander de grensverleggende wetenschap. Kort voor zijn vertrek naar de prestigieuze Princeton-universiteit sprak Deloitte met hem. Zo n ontmoeting tussen een gedreven exacte wetenschapper en een accountants- en consultingfirma als Deloitte is minder vreemd dan je in eerste instantie zou denken. Dit heeft alles te maken met data. Voor Dijkgraaf is het destilleren van betrouwbare data uit een exponentieel groeiende datastroom cruciaal. Dijkgraaf stelt dat de wereld om ons heen te begrijpen is in logische structuren, onder meer met behulp van de wiskunde. Tegelijk geeft hij aan dat we in een transitiefase zitten. Hij gebruikt het concept data analytics als leidraad van zijn werkzaamheden; dit is het moment waar Deloitte in beeld komt. Deloitte is altijd al een cijferaar geweest. Het is onze core business vanaf 1845, toen William Welch Deloitte zijn eerste kantoor opende in Londen. Ook in 2012 ontsluiten, beheren en analyseren wij een grote hoeveelheid gegevens voor onze klanten. Toch is er iets Dankzij data-analyse kunnen we de verkregen inzichten ook letterlijk inzichtelijk maken met behulp van heldere infographics, of misschien moeten we zeggen: datagraphics wezenlijks veranderd. Met die data kunnen en doen wij steeds meer, de mogelijkheden zijn inspirerend groot. Beter, sneller en scherper dan ooit tevoren kunnen wij binnen het speelveld van onze klanten aangeven waar de kansen liggen en waar de uitdagingen. Zo bieden we organisaties de mogelijkheid sneller beslissingen te nemen die bepalend zijn voor hun succes, en zijn we in staat om ongekende datastructuren en -verbanden bloot te leggen en data-analyses te maken met een niet eerder vertoonde diepgang. Het is mijn overtuiging dat deze Roger Dassen is Global Managing Director Clients, Services & Talent binnen het wereldwijde Executive Committee van Deloitte FACES Y. 14 #. 02 P. 12

13 Maximale waarde uit data data-analyse combineert marktkennis en expertise met technologieën en methodieken voor het beheren, filteren en analyseren van data. Zodoende kunnen grote hoeveelheden informatie worden vertaald in bruikbare en actiegerichte inzichten 13 Column oerknal van inzichten het bedrijfsleven totaal zal veranderen. Ook het werk van Robbert Dijkgraaf creëert nieuwe inzichten en paradigma s die onverwachte perspectieven en oplossingen bieden, met het concept data analytics als leidraad. Zo bieden zowel Dijkgraaf als Deloitte relevantie in een abstracte wereld. Inzicht door data, voor nu en voor de toekomst. Ik geef graag een praktijkvoorbeeld hoe Deloitte door data-analyse het bedrijfsresultaat verbeterde van een wereldspeler in consumer goods, met 200 merken actief in 180 markten. Prijsoorlogen en macro-economische ontwikkelingen zetten de positie van deze multinational sterk onder druk in West-Europa. Een vernieuwde, aangescherpte prijsstrategie was essentieel om prijzenoorlogen het hoofd te bieden en beter te kunnen anticiperen op de ontwikkelingen in verschillende Europese markten. De combinatie van data maakte inzichtelijk wat het exacte effect van diverse prijsstrategieën was. Hiervoor werden onder meer verkoopcijfers, marktdata met prijsstellingen, afzetgegevens van concurrenten en economische en demografische data gebruikt. Data-analyse maakte bijvoorbeeld duidelijk hoe stijgende werkloosheid het koopgedrag van consumenten beïnvloedt en hoe daar met product- en prijsstrategieën het best op kan worden ingespeeld. Met deze flexibele prijsstrategie speelt deze multinational in op de wisselende consumentenbehoefte en anticipeert het op economische ontwikkelingen en factoren. Dit resulteert direct in een positief effect op het bedrijfsresultaat. De gebruikte data-analyse combineert marktkennis en expertise met technologieën en methodieken voor het beheren, filteren en analyseren van data. Zodoende kunnen grote hoeveelheden informatie worden vertaald in bruikbare en actiegerichte inzichten, zoals bij deze multinational. Maar ook bij overheidsorganisaties, financiële instellingen en in het onderwijs. Of in de zorg, waar onderzoek van McKinsey aantoont dat data-analyse jaarlijks $ 300 miljard kan opleveren in de Amerikaanse gezondheidszorg. Twee derde van dat bedrag komt van besparingen. Zo halen we steeds maximale waarde uit data, door informatie effectief om te zetten in bruikbare inzichten. Dankzij data-analyse kunnen we de op die manier verkregen inzichten ook letterlijk inzichtelijk maken met behulp van heldere infographics, of misschien moeten we zeggen: datagraphics. Hiermee kan op fraaie wijze worden aangetoond hoe het aanbrengen van context en relaties in grote hoeveelheden informatie, abstracte zaken in een heel ander perspectief kan plaatsen. Een mooi voorbeeld is de Amerikaanse designer Nicholas Felton, die persoonlijke jaarverslagen maakt die volledig uit infographics zijn opgebouwd (http://feltron.com). Zo wordt informatie niet alleen aantrekkelijk om kennis van te nemen, maar ook om naar te kijken. Met het zojuist gepubliceerde jaarverslag loopt Deloitte alvast op deze ontwikkelingen vooruit, immers: practice what you preach!

14

15 INTERVIEW Frank van der Linden en Mark van Wijgerden zijn Bachelor student Bedrijfseconomie en zijn lid van de ifinance 2013 commissie lans bovenberg The interview is about the causes, problems and solutions of the current crises in the Euro area, as well as the role of the media FACES Y. 14 #. 02 P. 15

16 16 Artikel What do you think about the topic of ifinance 2013? Will Europe survive? Did the media let Europe go south? It is an interesting point of view to look to the position of the media concerning the Eurocrisis. The media is like a reflection of what has gone wrong, but I think it is too much honor for the media to blame them as the cause of the crisis. I think the way we humans are, is the main cause of the crisis. Human beings are in essence too optimistic when things go well and are too pessimistic when things are not going well. Each year, Asset Accounting & Finance organizes: ifinance. ifinance 2013 Will Europe survive? Did the media let Europe go south? will take place on February 7. Professor Bovenberg PhD is seated in the board of recommendation. The media must be self-critical because they did not recognize the financial problems before the Euro crisis originated. In the beginning they were very optimistic about the Euro. This also promoted substantial investments in the South of Europe. Currently, the economic situation is poor and consequently the media is very pessimistic in their published articles. Everyone has to evaluate what has gone wrong regarding the crisis, what the takeaways are. The media as well as financial institutions and economic science can learn from the crisis. We should be careful in picking a scapegoat for the crisis, as we were all there and have played our roles in it. Should the media be more aware of the influence of their reporting? I definitely do think the media should be aware of the influence they exert. The reporting has to be honest, so just the facts, and therefore research is important to determine the facts. I think this is an important part of journalist ethics. In that sense it is disappointing the media insufficiently reported about the risk of the cash movements to the South of Europe in advance of the debt crisis. Was the Eurozone crisis inevitable, no matter the media? It has to do more with human nature and the fact that we as human beings are very limited. Economics might very well be too complicated for us. Crises are of all times, unfortunately. We can definitely learn from this crisis, and we definitely should. However, I am convinced that that one day there will be a new crisis, with or without the existence of the media. So, this is basically the way things are. It is the price we pay for our prosperity. There will always be new innovations or things that make people very optimistic. This has always been the case: internet bubbles, tulipmania. This time it was the introduction of the euro in Southern Europe, the sky was the limit. This often leads to disappointment. This is not the case with Greece, they just lied. It is different with Spain and Ireland, they did not lie at all, everyone was just overly optimistic about their economies. Investors voluntarily brought their money to those countries. If

17 All current participating countries, less Greece, could have been allowed to be part of the Euro but then we should have arranged the Euro area differently we as human beings would have learned from history, some aspects may have been prevented. But a new crisis is always a bit different from a previous one. Have the media become a market imperfection instead of contributing to resolving any market imperfections? I think the media reflects the human imperfection. The imperfection of us not fully understanding the world and that we are sometimes too optimistic. In any case, we all made mistakes. The key question is how we deal with these mistakes. A health response would be to admit them and learn from his mistakes. But if people are cornered, they are not inclined to admit that things could have been handled better. I am convinced also the media can learn from their mistakes. Journalists can play a role in preventing future crises by simply reporting correctly and identifying the weak points of an economy, when people are overly optimistic. The problem is actually that the media have reported too favourably about those countries. It is a good thing to make money, I am certainly not opposed to it, but in the end it is also about being ethical. In the short run, you could earn money by bending the truth, but I do not think this strategy is sustainable. They have to do their job properly to the best of their ability and report honestly, without necessarily going along with the rest of the world. The role of the press is to hunt down the truth. What are your thoughts on the introduction of the Euro? I still think the Euro is a good move. The Euro has been a logical next step in the unification of Europe in terms of creating peace and prosperity. However, in hindsight, we can certainly say, with the information we have now, that two mistakes were made at the foundation of the Economic and Monetary Union of the European Union. First of all, we accepted too many countries, Greece for example. All current participating countries, less Greece, could have been allowed to be part of the Euro but then we should have arranged the Euro area differently. This brings me to the second mistake. The second mistake is the entire construction of the Euro, the things we did not arrange properly, in particular the monitoring of banks. This resulted in banks stuffing themselves with massive amounts of dubious government bonds that were issued by their own governments. We should never have organised it in this format and we should learn from this the same time we started FACES Y. 14 #. 02 P. 17

18

19 with the Euro, there should have been a banking union. Unfortunately, we started to talk about such a union only recently. Particularly the second point is a topic where there is room for a lot of improvement. We can blame each other, which we have done in the thirties, and we have all seen what it has led to. We can also say: we have all made mistakes, let us learn from them, let us improve the system. We are at a crossroads, which is why I think we live in a very important time right now. We are at the crossroads. Either we learn from this, or we fall apart, that is the main question. How do you feel the Netherlands benefit from the Euro zone? I can think of three important ways. The first has to do with our export, given that we are a relatively small country. In the modern economy, it is of great importance that companies have access to a large market. Hence, a small country like the Netherlands benefits substantially from a large internal European market, as all our companies can operate in a large marketplace. Secondly, as we are quite the thrifty folks, we would like to diversify our savings across multiple countries, without taking too much currency risks. This way you do have to not solely invest in your own country. Thirdly, the law of the jungle no longer applies. Without a strong European union, the law of the survival of the fittest would reign. The major European nations would be in control and bully the small countries. With the European Commission in place in a strong European center, certain European laws now apply to us all: big and small. How likely is it that in time, a country will be expelled from the Euro zone? I think it is conceivable when a country does not abide by the rules. If the Greeks do not I think the media reflects the human imperfection. The imperfection of us not fully understanding the world and that we are sometimes too optimistic. In any case, we all made mistakes take the necessary austerity measures, they should indeed be thrown out. However, the costs are very high, both for Greece and the rest of Europe. At a particular moment, we saw preparations being made to completely isolate the Greeks. However, the new Greek government, but also the Greek people, have expressed that they would like to continue to be part of the Euro and are willing to make sacrifices to achieve this. So, right now it is not as realistic, but it is certainly conceivable that it will occur at some point in the future. Look, if Greece steps out of the Euro, many Italians and Spaniards will wonder whether their savings will be transformed into worthless currency too, like in Greece. So, out of precaution, they will send their money to German or Dutch banks. Then the European Central Bank will be forced to bring back the money to Spain to prevent the country from imploding, and the banks from going bankrupt. This is something we in Northern Europe do not want, because it poses a risk to these countries: if the country does collapse after all, we will lose all of the money we sent back to Southern Europe. The Spanish citizens have their savings safely parked on German bank accounts, and as we North European citizens have guaranteed the money sent back to Spain, which has all become worthless, this will create a lot of tension and could lead to the break-up of the entire euro area. This is the main risk when a country does step out. Do you have some preventative measures that could be applied? The good news is that the evil spirit of a fragmenting Euro can still be put back in the bottle. But it requires ever more costly decisions and painful medicines to reassure markets and people. First Greece. This country is in a class by itself. To give the country hope, Europe should reduce the destructive debt overhang even more. In addition, it will have to come up with a kind of Marshall Plan to give the Greek economy new opportunities to grow. But this will involve also tough love in reforming a dysfunctional public sector and putting the country effectively under custody. The second class of medicines involves building a strong firewall to protect the financial system and countries from self-fulfilling market panic with bank and bond runs. In this connection, compulsory recapitalizing of banks is needed, possibly by using European funding (ESM/EFSF) in countries with weak public finances. This is important not only to help banks absorb debt write-offs but also to avoid a long period of slow growth with a credit crunch. At the same time, helping the banks should involve tough love: the business model of banks should be reformed. As it is, profits fill the pockets of shareholders, management and traders in good times, but in bad times taxpayers have to pay up. These implicit subsidies to banks should stop. The third class of medicines protects the South from market panic. Other parties should stand ready to buy government bonds from the South to show their confidence in the South. The more the market is convinced that a big bazooka with enough firepower stands ready, the less probable a destructive self-fulfilling market panic becomes. But also here tough love is called for: the financiers must have confidence that the South will use the finance not to lean back but to become more competitive, thereby weaning its addiction to external finance. Expenditure and resource switching is called for in the South to raise the supply of and demand for tradable goods produced in the South. In conclusion, a few words of wisdom: Life is uncertain enough that we cannot predict everything. I would like to emphasize the responsibility we have, as for what will happen depends on the response from us as a people. We stand at a crossroads. That is why it is such a nice... no, it is not a nice, but an important time. It is an crucial time to live in. To strengthen ourselves or to collapse, that is the question. That is why it is such an important time. This generation bears an important responsibility. FACES Y. 14 #. 02 P. 19

20 20 STOCK EXCHANGE eenvoudig beleggen met winst stock exchange There seems to be some perverse human characteristic that likes to make easy things difficult (Warren buffett) door harm van wijk Volgens superbelegger Warren Buffett moeten we het niet moeilijker maken dan nodig: There seems to be some perverse human characteristic that likes to make easy things difficult. Ik deel zijn mening en hanteer strategieën die het liefst zo eenvoudig mogelijk zijn en die zichzelf hebben bewezen. De beginstappen van het beleggen zijn ook heel simpel. Begin op papier, zodat verkeerde keuzes geen grote gevolgen hebben. Leer over beleggen en blijf leren. Een onderbelicht onderdeel is het financiële IQ. Hier wordt op scholen weinig aandacht aan besteed en de meeste mensen vinden het bovendien dodelijk saai. Mensen besteden meer tijd aan het uitzoeken van een vakantie dan aan het uitzoeken van een hypotheek of ander financieel product. Is het dan vreemd dat 90% van de particuliere beleggers structureel geld verliest? Dat feit komt overigens uit een onderzoek van de Universiteit van Maastricht onder cliënten van Alex. Als je de basis van het beleggen onder de knie hebt, kies dan een strategie die bij je past en die zichzelf bewezen heeft, zeker in de afgelopen beursjaren. In de afgelopen 12 jaar is de AEX-index gehalveerd, dus als jouw strategie toch winst heeft behaald, dan biedt dit hoop voor de toekomst. Leer vervolgens alles van deze strategie wat er te leren valt, want hoe beter je deze strategie begrijpt (en weet wanneer deze strategie minder goed presteert), hoe groter de kans dat je deze strategie blijft volgen. Want hier gaat het vaak mis! De grootste vijand van een belegger is namelijk de belegger zelf. Meer specifiek: de emoties van een belegger. Om emoties bij het beleggen zo veel mogelijk uit te sluiten en er voldoende zeker van te zijn dat je winstgevend belegt, is een bewezen systeem noodzaak. De beslissingen zullen dan consequent zijn en geven houvast om op terug te vallen. De heilige graal bestaat echter niet. Aandelenkoersen worden bepaald door de houding van beleggers. Deze houding is veelal consistent, maar ook regelmatig volstrekt irrationeel. Iedere groep beleggers (particulier, pensioenfonds, lange termijn of kort, technisch, kwantitatief of fundamenteel) reageert redelijk voorspelbaar, maar omdat de samenstelling van de totale groep verandert, blijft de markt FACES Y. 14 #. 02 P. 20

Understanding and being understood begins with speaking Dutch

Understanding and being understood begins with speaking Dutch Understanding and being understood begins with speaking Dutch Begrijpen en begrepen worden begint met het spreken van de Nederlandse taal The Dutch language links us all Wat leest u in deze folder? 1.

Nadere informatie

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM Read Online and Download Ebook ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK EN BEHANDELING (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM DOWNLOAD EBOOK : ANGSTSTOORNISSEN EN HYPOCHONDRIE: DIAGNOSTIEK STAFLEU

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016

Ius Commune Training Programme 2015-2016 Amsterdam Masterclass 16 June 2016 www.iuscommune.eu Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to attend the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers, which will take place on Thursday 16 June 2016. During this

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder?

Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Next Generation Poultry Health Redt Innovatie de Vleeskuikenhouder? Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University De wereld wordt steeds complexer Dit vraagt om

Nadere informatie

Profile visitors NRC Q

Profile visitors NRC Q NRC Media presents About NRC Q A unique concept Business news platform for ambitious people on the go Short, sharp articles with professional infographics Daily newsletter at 5.30am News updates via WhatsApp

Nadere informatie

Comics FILE 4 COMICS BK 2

Comics FILE 4 COMICS BK 2 Comics FILE 4 COMICS BK 2 The funny characters in comic books or animation films can put smiles on people s faces all over the world. Wouldn t it be great to create your own funny character that will give

Nadere informatie

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017

Ius Commune Training Programme Amsterdam Masterclass 22 June 2017 www.iuscommune.eu INVITATION Ius Commune Masterclass 22 June 2017 Amsterdam Dear Ius Commune PhD researchers, You are kindly invited to participate in the Ius Commune Amsterdam Masterclass for PhD researchers,

Nadere informatie

Programmaoverzicht Bachelor Open dag

Programmaoverzicht Bachelor Open dag Programmaoverzicht Bachelor Open dag 11 2017 Ronde en tijd Openingsronde 09.00-09.30 uur Sessies en activiteiten Waarom Tilburg University? Informatiesessie met de rector magnificus en een student van

Nadere informatie

B1 Woordkennis: Spelling

B1 Woordkennis: Spelling B1 Woordkennis: Spelling Bestuderen Inleiding Op B1 niveau gaan we wat meer aandacht schenken aan spelling. Je mag niet meer zoveel fouten maken als op A1 en A2 niveau. We bespreken een aantal belangrijke

Nadere informatie

2010 Integrated reporting

2010 Integrated reporting 2010 Integrated reporting Source: Discussion Paper, IIRC, September 2011 1 20/80 2 Source: The International framework, IIRC, December 2013 3 Integrated reporting in eight questions Organizational

Nadere informatie

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other

Dutch survival kit. Vragen hoe het gaat en reactie Asking how it s going and reaction. Met elkaar kennismaken Getting to know each other Dutch survival kit This Dutch survival kit contains phrases that can be helpful when living and working in the Netherlands. There is an overview of useful sentences and phrases in Dutch with an English

Nadere informatie

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1

Engels op Niveau A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Workshops Woordkennis 1 A2 Woordkennis 1 Bestuderen Hoe leer je 2000 woorden? Als je een nieuwe taal wilt spreken en schrijven, heb je vooral veel nieuwe woorden nodig. Je

Nadere informatie

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages

The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages The Dutch mortgage market at a cross road? The problematic relationship between supply of and demand for residential mortgages 22/03/2013 Housing market in crisis House prices down Number of transactions

Nadere informatie

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1

Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Grammatica uitleg voor de toets van Hoofdstuk 1 Vraagzinnen: Je kunt in het Engels vraagzinnen maken door vaak het werkwoord vooraan de zin te zetten. Bijv. She is nice. Bijv. I am late. Bijv. They are

Nadere informatie

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt.

Teksten van de liederen die gospelkoor Inspiration tijdens deze Openluchtdienst zingt. Don t you worry There s an eternity behind us And many days are yet to come, This world will turn around without us Yes all the work will still be done. Look at ever thing God has made See the birds above

Nadere informatie

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM

HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN STAFLEU VAN LOGHUM READ ONLINE AND DOWNLOAD EBOOK : HANDBOEK HARTFALEN (DUTCH EDITION) FROM BOHN Click button to download this ebook READ ONLINE AND DOWNLOAD

Nadere informatie

Travel Survey Questionnaires

Travel Survey Questionnaires Travel Survey Questionnaires Prot of Rotterdam and TU Delft, 16 June, 2009 Introduction To improve the accessibility to the Rotterdam Port and the efficiency of the public transport systems at the Rotterdam

Nadere informatie

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g

S e v e n P h o t o s f o r O A S E. K r i j n d e K o n i n g S e v e n P h o t o s f o r O A S E K r i j n d e K o n i n g Even with the most fundamental of truths, we can have big questions. And especially truths that at first sight are concrete, tangible and proven

Nadere informatie

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant

een kopie van je paspoort, een kopie van je diploma voortgezet onderwijs (hoogst genoten opleiding), twee pasfoto s, naam op de achterkant Vragenlijst in te vullen en op te sturen voor de meeloopochtend, KABK afdeling fotografie Questionnaire to be filled in and send in before the introduction morning, KABK department of Photography Stuur

Nadere informatie

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008

OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 OVERGANGSREGELS / TRANSITION RULES 2007/2008 Instructie Met als doel het studiecurriculum te verbeteren of verduidelijken heeft de faculteit FEB besloten tot aanpassingen in enkele programma s die nu van

Nadere informatie

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010

FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE. Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 FOR DUTCH STUDENTS! ENGLISH VERSION NEXT PAGE Toets Inleiding Kansrekening 1 8 februari 2010 Voeg aan het antwoord van een opgave altijd het bewijs, de berekening of de argumentatie toe. Als je een onderdeel

Nadere informatie

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015

Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Programma Open dag zaterdag 28 februari 2015 Program Open Day Saturday 28 February 2015 Tijd 09.15 09.45 Je bent op de Open dag, wat nu? Personal welcome international visitors 10.00 10.45 Je bent op de

Nadere informatie

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2

Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 167 Appendix A: List of variables with corresponding questionnaire items (in English) used in chapter 2 Task clarity 1. I understand exactly what the task is 2. I understand exactly what is required of

Nadere informatie

Meet your mentor and coach

Meet your mentor and coach Young Professional Program The importance of having a mentor in business Meet your mentor and coach What do Larry Page, and Steve Jobs have in common? They ve all received guidance from mentors. Yes even

Nadere informatie

Immigratie Studeren. Studeren - Universiteit. Aangeven dat u zich wilt inschrijven. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor een cursus.

Immigratie Studeren. Studeren - Universiteit. Aangeven dat u zich wilt inschrijven. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor een cursus. - Universiteit I would like to enroll at a university. Aangeven dat u zich wilt inschrijven I would like to enroll at a university. I want to apply for course. Verklaren dat u graag wilt inschrijven voor

Nadere informatie

Synergia - Individueel rapport

Synergia - Individueel rapport DOELSTELLING : Ensuring sufficient funding for projects in cost-generating departments of 16.04.2014 16.04.2014 13:53 1. Inleiding Deze inleiding is vrij te bepalen bij de aanmaak van het rapport. 16.04.2014

Nadere informatie

Taco Schallenberg Acorel

Taco Schallenberg Acorel Taco Schallenberg Acorel Inhoudsopgave Introductie Kies een Platform Get to Know the Jargon Strategie Bedrijfsproces Concurrenten User Experience Marketing Over Acorel Introductie THE JARGON THE JARGON

Nadere informatie

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten.

Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. Het Effect van Verschil in Sociale Invloed van Ouders en Vrienden op het Alcoholgebruik van Adolescenten. The Effect of Difference in Peer and Parent Social Influences on Adolescent Alcohol Use. Nadine

Nadere informatie

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 +

Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B1 / B1 + Mondeling tentamen Havo - ERK niveau B / B + Het mondeling voor Engels Havo duurt 5 minuten en bestaat uit een gesprek met je docent waarin de volgende onderdelen aan de orde komen: *Je moet een stukje

Nadere informatie

> hele werkwoord > werkwoord +s, als het onderwerp he, she of it is. bevestigend vragend ontkennend

> hele werkwoord > werkwoord +s, als het onderwerp he, she of it is. bevestigend vragend ontkennend PRESENT SIMPLE TENSE ( onvoltooid tegenwoordige tijd ) Hoe? > hele werkwoord > werkwoord +s, als het onderwerp he, she of it is!! als een werkwoord eindigt op een s-klank ( s,ch x) werkw. + es!! als een

Nadere informatie

Free time! Better skills. Free time with Brenda and Brian. Worksheet

Free time! Better skills. Free time with Brenda and Brian. Worksheet 1 Free time! read a Stel je hebt een dag vrij van school. Schrijf op wat je dan gaat doen. b Lees de tekst en schrijf op welke dingen Brian en Brenda voorstellen om te doen op een vrije dag. Free time

Nadere informatie

Grammatica overzicht Theme 5+6

Grammatica overzicht Theme 5+6 Past simple vs. Present perfect simple Past simple: Ww + ed OF 2 e rijtje van onregelmatige ww. I walked I went Ontkenningen past simple: Did not + hele ww He did not walk. Present perfect: Have/has +

Nadere informatie

WEGWIJZER VOOR METHODEN BIJ PROJECTMANAGEMENT (PROJECT MANAGEMENT) (DUTCH EDITION) BY EDWIN BAARDMAN, GERARD BAKKER, JAN VAN BEIJNHEM, FR

WEGWIJZER VOOR METHODEN BIJ PROJECTMANAGEMENT (PROJECT MANAGEMENT) (DUTCH EDITION) BY EDWIN BAARDMAN, GERARD BAKKER, JAN VAN BEIJNHEM, FR Read Online and Download Ebook WEGWIJZER VOOR METHODEN BIJ PROJECTMANAGEMENT (PROJECT MANAGEMENT) (DUTCH EDITION) BY EDWIN BAARDMAN, GERARD BAKKER, JAN VAN BEIJNHEM, FR DOWNLOAD EBOOK : WEGWIJZER VOOR

Nadere informatie

3 I always love to do the shopping. A Yes I do! B No! I hate supermarkets. C Sometimes. When my mother lets me buy chocolate.

3 I always love to do the shopping. A Yes I do! B No! I hate supermarkets. C Sometimes. When my mother lets me buy chocolate. 1 Test yourself read a Lees de vragen van de test. Waar gaat deze test over? Flash info 1 In the morning I always make my bed. A Yes. B No. C Sometimes, when I feel like it. 2 When I see an old lady with

Nadere informatie

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2

Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Buy Me! FILE 5 BUY ME KGT 2 Every day we see them during the commercial break: the best products in the world. Whether they are a pair of sneakers, new mascara or the latest smartphone, they all seem to

Nadere informatie

Financiering van groene energie & energie efficiënte projecten

Financiering van groene energie & energie efficiënte projecten 5/07/2016 Stroomversnelling Vlaanderen 16 juni 2016 Financiering van groene energie & energie efficiënte projecten En de link met duurzame economie ir Vincent WIRTZ Account Manager Renewable Energy M +32

Nadere informatie

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond.

Opgave 2 Geef een korte uitleg van elk van de volgende concepten: De Yield-to-Maturity of a coupon bond. Opgaven in Nederlands. Alle opgaven hebben gelijk gewicht. Opgave 1 Gegeven is een kasstroom x = (x 0, x 1,, x n ). Veronderstel dat de contante waarde van deze kasstroom gegeven wordt door P. De bijbehorende

Nadere informatie

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl

o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Theo Glaudemans Business Refresher theo.glaudemans@limebizz.nl o Rens Eijgermans Business Refresher rens.eijgermans@limebizz.nl o Heb je vragen of geef je mening en reactie op deze presentatie via

Nadere informatie

A2 Workshops Grammatica Heden

A2 Workshops Grammatica Heden Bestuderen Present Simple Normaal Hoe maak je de Present Simple? Kijk eerst maar even naar het volgende rijtje. I You He She It We You see see sees sees sees see see They see Je ziet dat het heel eenvoudig

Nadere informatie

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market

Aim of this presentation. Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Aim of this presentation Give inside information about our commercial comparison website and our role in the Dutch and Spanish energy market Energieleveranciers.nl (Energysuppliers.nl) Founded in 2004

Nadere informatie

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN

LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LONDEN MET 21 GEVARIEERDE STADSWANDELINGEN 480 PAGINAS WAARDEVOLE INFORMATIE RUIM 300 FOTOS KAARTEN EN PLATTEGRONDEN LM2GS4PWIR3FKEP-58-WWET11-PDF File Size 6,444 KB 117 Pages 27 Aug, 2016 TABLE OF CONTENT

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 2.1: My family Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: brother, sister, cousin, mother, father, aunt, uncle, grandmother,

Nadere informatie

International Leiden Leadership Programme

International Leiden Leadership Programme International Leiden Leadership Programme Information Evening 1 November 2016 Universiteit Leiden.. LLP Programme team Menno Mennes Lucille Brakefield Janna van Helden Ratna Lachmansingh Programme Bij

Nadere informatie

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur

Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur Invloed van het aantal kinderen op de seksdrive en relatievoorkeur M. Zander MSc. Eerste begeleider: Tweede begeleider: dr. W. Waterink drs. J. Eshuis Oktober 2014 Faculteit Psychologie en Onderwijswetenschappen

Nadere informatie

Resultaten. Harm Hospers

Resultaten. Harm Hospers Resultaten Harm Hospers Doelen? Gemotiveerde en getalenteerde internationale studenten interesseren en selecteren voor LAS Studenten een breed, open curriculum bieden, met bijzondere aandacht voor academische

Nadere informatie

'Foreign exchange student'

'Foreign exchange student' 'Foreign exchange student' Most awesome person you will ever meet. Exchange students willingly decide to get off their asses, leave their home country, and go see the world. For that reason, they should

Nadere informatie

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland?

1. In welk deel van de wereld ligt Nederland? 2. Wat betekent Nederland? First part of the Inburgering examination - the KNS-test Of course, the questions in this exam you will hear in Dutch and you have to answer in Dutch. Solutions and English version on last page 1. In welk

Nadere informatie

Introductie in flowcharts

Introductie in flowcharts Introductie in flowcharts Flow Charts Een flow chart kan gebruikt worden om: Processen definieren en analyseren. Een beeld vormen van een proces voor analyse, discussie of communicatie. Het definieren,

Nadere informatie

DE VOLTOOID TEGENWOORDIGE TOEKOMENDE TIJD

DE VOLTOOID TEGENWOORDIGE TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 11 THE FUTURE PERFECT TENSE DE VOLTOOID TEGENWOORDIGE TOEKOMENDE TIJD 11.1 FUTURE PERFECT The Future Perfect oftewel de Voltooid Tegenwoordig Toekomende Tijd bestaat uit "will" of "shall"

Nadere informatie

Consumer survey on personal savings accounts

Consumer survey on personal savings accounts Consumer survey on personal savings accounts April 04 GfK 04 Consumer survey on personal savings accounts April 04 Table of contents. Management Summary. Research design. Research findings GfK 04 Consumer

Nadere informatie

Davide's Crown Caps Forum

Davide's Crown Caps Forum pagina 1 van 6 Davide's Crown Caps Forum A Forum for Crown Cap Collectors Zoeken Uitgebreid zoeken Zoeken Forumindex Crown Caps Unknown Caps Lettergrootte veranderen vriend Afdrukweergave Gebruikerspaneel

Nadere informatie

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation!

Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Next-Generation Youth Care If we knew what we are doing, we wouldn t call it innovation! Paul Louis Iske Professor Open Innovation & Business Venturing, Maastricht University Internationaal Instituut voor

Nadere informatie

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois

Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wij beloven je te motiveren en verbinden met andere studenten op de fiets, om zo leuk en veilig te fietsen. Benoit Dubois Wat mij gelijk opviel is dat iedereen hier fietst. Ik vind het jammer dat iedereen

Nadere informatie

Rethinking leadership and middle management

Rethinking leadership and middle management Rethinking leadership and middle management 17 October 2013 Prof. dr. Jesse Segers The Future Leadership Initiative @Segersjesse challenging thoughts about leadership. Ego-dominant ( macht ) Rationeel

Nadere informatie

In the classroom. Who is it? Worksheet

In the classroom. Who is it? Worksheet In the classroom 1 Lees wat de meester doet als hij s morgens op school komt. Lees ook wat een leerling doet. Wie van de twee doet het meest voordat de les begint? First, I go to my desk and take out my

Nadere informatie

A2 Workshops Grammatica Toekomst

A2 Workshops Grammatica Toekomst Bestuderen Future Simple Normaal Hoe maak je de Future Simple? We beginnen met een rijtje voorbeelden. I will stay You will stay He will stay She will stay He will stay It will stay We will stay You will

Nadere informatie

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability

Researchcentrum voor Onderwijs en Arbeidsmarkt The role of mobility in higher education for future employability The role of mobility in higher education for future employability Jim Allen Overview Results of REFLEX/HEGESCO surveys, supplemented by Dutch HBO-Monitor Study migration Mobility during and after HE Effects

Nadere informatie

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47

Nieuwsbrief NRGD. Editie 11 Newsletter NRGD. Edition 11. pagina 1 van 5. http://nieuwsbrieven.nrgd.nl/newsletter/email/47 pagina 1 van 5 Kunt u deze nieuwsbrief niet goed lezen? Bekijk dan de online versie Nieuwsbrief NRGD Editie 11 Newsletter NRGD Edition 11 17 MAART 2010 Het register is nu opengesteld! Het Nederlands Register

Nadere informatie

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN

CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN CREATING VALUE THROUGH AN INNOVATIVE HRM DESIGN CONFERENCE 20 NOVEMBER 2012 DE ORGANISATIE VAN DE HRM AFDELING IN WOELIGE TIJDEN Mieke Audenaert 2010-2011 1 HISTORY The HRM department or manager was born

Nadere informatie

7 Habits of Innovation Leaders. Yellow Cats 16 oktober 2014

7 Habits of Innovation Leaders. Yellow Cats 16 oktober 2014 7 Habits of Innovation Leaders Yellow Cats 16 oktober 2014 Het tijdperk van de CM(T)O CMG Partners 2014 The CMO redefined Egon Zehnder 2014 Lack of Vision or Urgency? Lack of Vision or Urgency?? 7 Habits

Nadere informatie

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering.

L.Net s88sd16-n aansluitingen en programmering. De L.Net s88sd16-n wordt via één van de L.Net aansluitingen aangesloten op de LocoNet aansluiting van de centrale, bij een Intellibox of Twin-Center is dat de LocoNet-T aansluiting. L.Net s88sd16-n aansluitingen

Nadere informatie

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet.

Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. Settings for the C100BRS4 MAC Address Spoofing with cable Internet. General: Please use the latest firmware for the router. The firmware is available on http://www.conceptronic.net! Use Firmware version

Nadere informatie

VOORSTEL TOT STATUTENWIJZIGING UNIQURE NV. Voorgesteld wordt om de artikelen 7.7.1, 8.6.1, en te wijzigen als volgt: Toelichting:

VOORSTEL TOT STATUTENWIJZIGING UNIQURE NV. Voorgesteld wordt om de artikelen 7.7.1, 8.6.1, en te wijzigen als volgt: Toelichting: VOORSTEL TOT STATUTENWIJZIGING UNIQURE NV Voorgesteld wordt om de artikelen 7.7.1, 8.6.1, 9.1.2 en 9.1.3 te wijzigen als volgt: Huidige tekst: 7.7.1. Het Bestuur, zomede twee (2) gezamenlijk handelende

Nadere informatie

Nieuwsbrief december 2016

Nieuwsbrief december 2016 Nieuwsbrief december 2016 Jong geleerd, oud gedaan Leuk om een verrassing te krijgen zo vlak voor Sinterklaas. Wij hadden Putu Ari en Komang gevraagd om een stukje te schrijven voor de nieuwsbrief over

Nadere informatie

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit

Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 1 Intercultural Mediation through the Internet Hans Verrept Intercultural mediation and policy support unit 2 Structure of the presentation - What is intercultural mediation through the internet? - Why

Nadere informatie

The Royal British Legion. The Royal British Legion Holland Branch NIEUWSBRIEF JANUARI 2017 NEWSLETTER JANUARY 2017

The Royal British Legion. The Royal British Legion Holland Branch NIEUWSBRIEF JANUARI 2017 NEWSLETTER JANUARY 2017 The Royal British Legion Holland Branch The Royal British Legion Holland Branch NEWSLETTER JANUARY 2017 NIEUWSBRIEF JANUARI 2017 Message from our Chairman Bericht van onze Voorzitter Looking back on 2016

Nadere informatie

Survey on lending and current accounts for SMEs

Survey on lending and current accounts for SMEs Survey on lending and current accounts for SMEs April 014 GfK 014 Survey on lending and current accounts for SMEs April 014 1 Table of contents 1. Management Summary. Research design 3. Research findings

Nadere informatie

Consumer survey on personal current accounts

Consumer survey on personal current accounts Consumer survey on personal current accounts April 24 GfK 24 Consumer survey on personal current accounts April 24 Table of contents. Management Summary 2. Research design. Research findings GfK 24 Consumer

Nadere informatie

Free Electives (15 ects)

Free Electives (15 ects) Free Electives (15 ects) Information about the Master RE&H (and the free electives) can be found at the following page: http://www.bk.tudelft.nl/en/about-faculty/departments/real-estate-and-housing/education/masterreh/free-electives/

Nadere informatie

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur

Security Les 1 Leerling: Marno Brink Klas: 41B Docent: Meneer Vagevuur Security Les 1 Leerling: Klas: Docent: Marno Brink 41B Meneer Vagevuur Voorwoord: In dit document gaan we beginnen met de eerste security les we moeten via http://www.politiebronnen.nl moeten we de IP

Nadere informatie

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen.

Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Lesbrief Les 4.1: Sports and weather Main language Dit is de basiswoordenschat. Deze woorden moeten de leerlingen zowel passief als actief kennen. Nouns: tennis, football, goal, swimming pool, field, sun,

Nadere informatie

Talentmanagement in tijden van crisis

Talentmanagement in tijden van crisis Talentmanagement in tijden van crisis Drs. Bas Puts Page 1 Copyright Siemens 2009. All rights reserved Mission: Achieving the perfect fit Organisatie Finance Sales Customer Engineering Project management

Nadere informatie

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris

Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Effectief Toezicht ervaringen van een commissaris Margot Scheltema September 2014 22-9-2014 Scheltema - VITP 1 Wanneer is toezicht effectief? (1) Samenstelling RvT Profielschets Competenties; verschil

Nadere informatie

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal

Empowerment project. Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment project Awasi Kenya Driejarig project van Rotaryclub Rhenen-Veenendaal Empowerment*van* kinderen*in*kenia De#afgelopen#drie#jaren# hebben#we#met#steun#van#de# Rotaryclub##Rhenen: Veenendaal#een#

Nadere informatie

Things to do before you re 11 3/4

Things to do before you re 11 3/4 Counting Crows 1 Things to do before you re 11 3/4 Lees de tekst en beantwoord de vragen. - Maak deze zin af: De schrijver van de tekst vindt dat kinderen - Welke dingen heb jij wel eens gedaan? Kruis

Nadere informatie

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch

Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Knelpunten in Zelfstandig Leren: Zelfregulerend leren, Stress en Uitstelgedrag bij HRM- Studenten van Avans Hogeschool s-hertogenbosch Bottlenecks in Independent Learning: Self-Regulated Learning, Stress

Nadere informatie

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst

De Levende Gevel. Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst De Levende Gevel Een richting voor innovatie en de ontwikkeling van de toekomst A letter from nature Dear., Our life knows no boundaries, we live together. You live in me and I live in you! I not only

Nadere informatie

Writing 1 WRITING 1 PART D BK 3

Writing 1 WRITING 1 PART D BK 3 Writing 1 WRITING 1 PART D BK 3 Isn t it incredible? After only two years of learning English you can write your own English WhatsApp messages, tweets and emails. You can also post some lines on an international

Nadere informatie

Programma Open dag Tilburg University Zaterdag 8 oktober 2016 Toelichting en overzicht

Programma Open dag Tilburg University Zaterdag 8 oktober 2016 Toelichting en overzicht Programma Open dag Tilburg University Zaterdag 8 oktober 2016 Toelichting en overzicht Toelichting programmaonderdelen Informatiesessie Kennismakingscollege Minicollege Campus Tour Sports Center Tour Q&A

Nadere informatie

Consumer billing Best practices

Consumer billing Best practices Consumer billing Best practices Jaap Jan Nienhuis 20 March 2013 tomorrow s transactions today Welcome 2 Titel subtitel. Auteur(s) datum voluit. Innopay BV. Alle rechten voorbehouden. Jaap Jan Nienhuis

Nadere informatie

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren )

- werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) PAST SIMPLE TENSE ( onvoltooid verleden tijd ) Hoe? vervoeging - werkwoord + ed ( bij regelmatige werkwoorden ) - bij onregelmatige werkwoorden de 2 e rij ( deze moet je dus uit je hoofd leren ) van bijv,

Nadere informatie

VOORZETSELS. EXERCISE 1 Bestudeer de bovenstaande voorzetsels en zinnen goed!

VOORZETSELS. EXERCISE 1 Bestudeer de bovenstaande voorzetsels en zinnen goed! ENGLISH, WE WILL DO BETTER! LESSON EIGHT VOORZETSELS at three o'clock = om drie uur around three o'clock = rond drie uur by three o'clock = tegen drie uur before Saturday = voor zaterdag for a week = voor

Nadere informatie

SPONSOR BROCHURE JUMPING PEEL & MAAS

SPONSOR BROCHURE JUMPING PEEL & MAAS SPONSOR BROCHURE JUMPING PEEL & MAAS 24-25-26 Juli 2014 Dit jaar zal de zesde editie van Jumping Peel & Maas plaatsvinden. Inmiddels is ons concours uitgegroeid tot een volwaardig evenement van grote

Nadere informatie

Management Development Next Level

Management Development Next Level Management Development Next Level NFMD congres 27 januari 2015 Marcel Knotter 1. Hoezo MD? 1. Hoezo MD? 1. Hoezo MD? Quiz Vraag 1 Wat is ca. de omvang van management- en A. $50-60 miljoen B. $500-600 miljoen

Nadere informatie

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden

De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden De Rol van Zelfregulatie, Motivatie en Eigen Effectiviteitsverwachting op het Volhouden van Sporten en de Invloed van Egodepletie, Gewoonte en Geslacht The Role of Selfregulation, Motivation and Self-efficacy

Nadere informatie

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te.

De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten. een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te. De Invloed van Innovatiekenmerken op de Intentie van Leerkrachten een Lespakket te Gebruiken om Cyberpesten te Voorkomen of te Stoppen The Influence of the Innovation Characteristics on the Intention of

Nadere informatie

WEGWIJZER VOOR METHODEN BIJ PROJECTMANAGEMENT (PROJECT MANAGEMENT) (DUTCH EDITION) BY EDWIN BAARDMAN, GERARD BAKKER, JAN VAN BEIJNHEM, FR

WEGWIJZER VOOR METHODEN BIJ PROJECTMANAGEMENT (PROJECT MANAGEMENT) (DUTCH EDITION) BY EDWIN BAARDMAN, GERARD BAKKER, JAN VAN BEIJNHEM, FR Read Online and Download Ebook WEGWIJZER VOOR METHODEN BIJ PROJECTMANAGEMENT (PROJECT MANAGEMENT) (DUTCH EDITION) BY EDWIN BAARDMAN, GERARD BAKKER, JAN VAN BEIJNHEM, FR DOWNLOAD EBOOK : WEGWIJZER VOOR

Nadere informatie

Application tuition fees loan/ Aanvraag collegegeldkrediet

Application tuition fees loan/ Aanvraag collegegeldkrediet Application tuition fees loan/ Aanvraag collegegeldkrediet For students from EU/EEA countries Voor studenten uit EU/EER-landen This form/dit formulier Are you from an EU/EEA country and is this the first

Nadere informatie

IDENTITEIT IN DE METHODE?

IDENTITEIT IN DE METHODE? 74 IDENTITEIT IN DE METHODE? ONDERZOEK DOOR EEN LERAAR IN OPLEIDING Bram de Muynck en Esther Langerak 75 Van lectoraten wordt gevraagd om ook studenten te betrekken bij onderzoek. Dit gebeurt bij het lectoraat

Nadere informatie

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD

DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 1 Grammatica les 12 THE FUTURE PAST TENSE DE VERLEDEN TOEKOMENDE TIJD 12.1 FUTURE PAST Als je over het verleden praat, maar iets wilt vertellen over wat toen in de toekomst was, gebruik je ook de Future,

Nadere informatie

Are outgroup members perceived as more trustworthy when displaying an ingroup identity signal?

Are outgroup members perceived as more trustworthy when displaying an ingroup identity signal? 5/28/2016 1 Are outgroup members perceived as more trustworthy when displaying an ingroup identity signal? Janine Weeting ˡ ², Rafael Wittek ˡ, Russell Spears², & Andreas Flache ˡ Department of Sociology/

Nadere informatie

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen?

Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? Firewall van de Speedtouch 789wl volledig uitschakelen? De firewall van de Speedtouch 789 (wl) kan niet volledig uitgeschakeld worden via de Web interface: De firewall blijft namelijk op stateful staan

Nadere informatie

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.

Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing. Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet. Expert at a distance Creating a marketplace where expertise is made available through videoconferencing Roland Staring Community Support Manager roland.staring@surfnet.nl Working together for education

Nadere informatie

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7

Media en creativiteit. Winter jaar vier Werkcollege 7 Media en creativiteit Winter jaar vier Werkcollege 7 Kwartaaloverzicht winter Les 1 Les 2 Les 3 Les 4 Les 5 Les 6 Les 7 Les 8 Opbouw scriptie Keuze onderwerp Onderzoeksvraag en deelvragen Bespreken onderzoeksvragen

Nadere informatie

Learn like a startup. Next Learning 2014 16 April 2014

Learn like a startup. Next Learning 2014 16 April 2014 Learn like a startup Next Learning 2014 16 April 2014 Rob Hermans Founder Achieved @hermans85 rob@achieved.co Achievements: Setup game startup incubator. Helped 10 startups go to market. Learned to code

Nadere informatie

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY

Innovatie. prof.dr.ir. Han Gerrits. Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory INNOVATION FACTORY Innovatie prof.dr.ir. Han Gerrits Vrije Universiteit Amsterdam Innovation Factory Inhoud Wat is innovatie? Waarom is innovatie zo moeilijk? Innovatie in Banking Hoe kan een organisatie innovatiever worden?

Nadere informatie

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen

Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Spaarloon-, Levensloopregeling en de plannen rond het vitaliteitssparen Zoals u wellicht al in de media heeft vernomen, is de overheid voornemens de spaarloonregeling en de levensloopregeling te laten

Nadere informatie

Interaction Design for the Semantic Web

Interaction Design for the Semantic Web Interaction Design for the Semantic Web Lynda Hardman http://www.cwi.nl/~lynda/courses/usi08/ CWI, Semantic Media Interfaces Presentation of Google results: text 2 1 Presentation of Google results: image

Nadere informatie

Fans talking about Martin

Fans talking about Martin Fans about Martin Wat vind jij van Martin Garrix? 1 read Fans talking about Martin Martin Garrix is a world famous DJ from Holland. Yesterday we interviewed two of Martin s fans. This is what they said.

Nadere informatie