24 april Jaarverslag Mitros 2012

Maat: px
Weergave met pagina beginnen:

Download "24 april 2013. Jaarverslag Mitros 2012"

Transcriptie

1 24 april 2013 Jaarverslag Mitros 2012

2 Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Deel I Waardevol Wonen in Resultaten Koers en resultaten Mens Wijk Stenen Maatschappij Bedrijf Deel II Mens Klantbenadering en dienstverlening Prijsbeleid Huurbeleid Huurbetaling Woonruimteverdeling Toewijzing Leegstand en mutatiegraad Verhuur vrije sector Deel III Wijk Leefbaarheid Gebiedsverantwoordelijkheid en wijkaanpak Niet wijkgebonden leefbaarheidsmaatregelen Wonen, welzijn, zorg en maatschappelijk vastgoed Wonen, welzijn & zorg Maatschappelijk vastgoed Deel IV Stenen Vastgoedportefeuille Samenstelling portefeuille Afspraken Prestatieafspraken Onderhoud Onderhoudskosten Dagelijks en mutatieonderhoud (DOMO) Planmatig onderhoud (PO) Investeringen Aanpassing investeringsprogramma Projecten Asbestcalamiteit Duurzaam Mitros Deel V Maatschappij In gesprek Stakeholderspalet Huurdersorganisaties en bewonerscommissies Huurderspanels Debatteren met stakeholders Ondernemingsbestuur Good governance Integriteitsbeleid Risicomanagement... 47

3 12.4 Beoordeling van het stelsel van risicobeheersing Verslag van de Raad van Commissarissen Algemeen Taken en werkwijze Toezicht Samenstelling Deel VI Het Bedrijf Organisatie Organogram De organisatie Beleid Personele bezetting Ziekteverzuim Ondernemingsraad Jaarrekening Jaarresultaat Financiële continuïteit en meerjarenperspectief Deel VII Bijlagen Jaarrekening Accountantsverklaring Afkortingen Adres

4 4

5 Voorwoord De wereld in en om Mitros was in 2012 volop in beweging. Binnen de sector werd steeds duidelijker dat de economische crisis onverminderd doorging en dat het voor corporaties door deze crisis, versterkt door de inzakkende koopmarkt en de forse heffingen die de kabinetten Rutte de sector wil opleggen, steeds moeilijker wordt om te investeren. Binnen ons werkgebied werd manifest dat Mitros moest gaan ingrijpen in haar investeringsportefeuille. Halverwege het jaar lieten wij aan onze huurders en maatschappelijke partners weten dat een deel van onze investeringen vertraagd zal worden en wellicht minder ingrijpend zullen zijn. Vanzelfsprekend een slechte boodschap. Binnen de stad Utrecht werden we in de zomer geconfronteerd met het vrijkomen van asbest tijdens een renovatie in Kanaleneiland. Dit leidde tot een gedwongen ontruiming van honderden bewoners en het tot in 2013 niet terug kunnen van een deel daarvan. Een gebeurtenis, zo realiseerden we ons, met een enorme impact. Binnen Mitros trad een nieuwe statutaire directie aan. Tegelijk werd in heel 2012 hard gewerkt aan de voorbereiding van de transitie, de aanpassing van de organisatie die in 2013 moet leiden tot een effectiever én efficiënter Mitros, dat tot tevredenheid van huurders werkt en de woningvoorraad op orde brengt. Dit jaarverslag is een reflectie op en een verantwoording over dat jaar vol beweging, Directie Mitros, Henk Peter Kip, voorzitter Maud Hoezen Liesbeth Marchesini-Franso 5

6 Deel I Waardevol Wonen in

7 1. Resultaten Koers en resultaten In haar strategisch ondernemingsplan Waardevol Wonen ( ) heeft Mitros als visie geformuleerd dat zij waardevol wonen wil realiseren door zich hard te maken voor de kansen van mensen in buurten en wijken in de stedelijke regio Utrecht en deze kansen samen met andere partijen te realiseren. Mitros richt zich daarbij op huurders, woningzoekenden, kopers en andere woonconsumenten ( Mens ) die leven in buurten wijken, met name in het stedelijk gebied van Utrecht en Nieuwegein ( Wijk ), waarbij investeringen in vastgoed de belangrijkste interventie vormen die Mitros kan doen ( Stenen ). Mitros formuleert en levert haar prestaties in een context van maatschappelijk ondernemen ( Maatschappij ) en een bedrijfsmatige aanpak ( Bedrijf ). Rond deze vijf thema s is ook dit jaarverslag opgebouwd. Eerder, in 2010, heeft Mitros focus aangebracht in haar ambities, mede in het licht van de veranderende omstandigheden op de woningmarkt en de financiële crisis, maar ook vanwege de wensen van de stakeholders. De focus ligt nu veel meer op een verbetering van de dienstverlening aan de huurder (en daarmee de verhoging van diens tevredenheid), het beter op orde krijgen van met name de bestaande woningvoorraad, een beheerste voortzetting van de wijkaanpak en het bouwen van een effectieve en efficiënte organisatie met een goede governance. 1.2 Mens De focus op de mens is gebaseerd op drie pijlers: een goede dienstverlening aan de huurder, die door die huurder ook als zodanig wordt gewaardeerd; het bieden van (goede en betaalbare) huisvesting aan lagere en middeninkomens en mensen met een zorgvraag of in de maatschappelijke opvang; sociaal beheer in buurten en wijken (zie paragraaf 1.3). Dienstverlening Mitros is in 2012 begonnen met het opnieuw inrichten van haar organisatie en processen, wat in 2013 zal leiden tot een effectievere en efficiëntere organisatie. De klachtafhandeling in 2012 ontving Mitros bijna 900 klachten, waaronder ook veel claims naar aanleiding van het asbestincident is door een andere werkwijze geprofessionaliseerd. Betaalbaar wonen Mitros heeft een portefeuille van eenheden, waarvan woningen. Daarvan is 85% goedkoper dan 562 per VHE per maand (kernvoorraad), 12% tussen de 562 en 664 (huurtoeslaggrens) en valt 3% in de vrije sector. Daarmee voldoet Mitros ruimschoots aan de prestatieafspraken in Utrecht en Nieuwegein. De huren zijn in ,3% verhoogd. Bij mutatie wil Mitros zoveel mogelijk de huren optrekken tot 100% van maximaal redelijk om een betere prijskwaliteitsverhouding te krijgen. Gemiddeld zit Mitros nu op 62%. In 2012 was dat 72%, maar inmiddels zijn de schaarstepunten ingevoerd, zodat de maximale huur voor Mitros-woningen is gestegen. Het actieve beleid dat Mitros voert op huurachterstanden, werpt zijn vruchten af. Het aantal huurachterstanden daalde ten opzichte van 2011 met 11%, maar de hoogte van het bedrag steeg met 24% procent. Ondanks een inspanning om het te voorkomen moest Mitros 32 keer overgaan tot ontruiming vanwege incassoproblemen. Hoewel elke ontruiming er één teveel is, gaat het hier slechts om een heel klein aantal, net iets meer dan één promille van het totale aantal woningen van Mitros. Door actief beleid en goede samenwerking daalde in Utrecht echter het aantal aanzeggingen met 47% en het aantal ontruimingen met 43%. In Nieuwegein (inclusief de regio) bleef het aantal ontruimingen gelijk. Toewijzing Het aantal vrijgekomen woningen (mutatiegraad) blijft laag en dalend (4,2%); de doorstroming op de woningmarkt is dus laag. Het Rijksbeleid is om woningen met een huur tot 664 voor 90% toe te wijzen aan mensen met een inkomen tot en een beperkt aantal aan mensen met een inkomen tot Mitros heeft aan dit beleid voldaan. Mitros heeft een aanpak ontwikkeld om met name de vrijesectorhuurwoningen sneller te kunnen verhuren en zo minder leegstand te hebben. 7

8 De Woningkrant, met het aanbod van vrijkomende woningen, is in 2012 vervangen door een digitale versie. Mitros heeft huurders bij de overgang geholpen. 1.3 Wijk Mitros maakt zich sterk voor verbetering van wijken, zowel op fysiek als sociaal vlak. Voorzieningen helpen daar ook nadrukkelijk bij. Het beleid voor de wijkaanpak heeft Mitros geactualiseerd. De nieuwe focus is geconcretiseerd in Wijkaanpak 2.0. Leefbaarheid Mitros heeft een groot aantal activiteiten gerealiseerd, vaak ook samen met partners, op het gebied van leefbaarheid, zoals de aanpak van portieken en het opstellen van portiekregels, opleverings- en kennismakingsbijeenkomsten, schoonmaakacties en toezicht op schoonmaak, inzet van buurtbeheerders, tijdelijke verhuur enzovoorts. Overlast bedreigt het woongenot van mensen. In 2012 zijn ruim 400 overlastzaken bij Mitros onderzocht (en voor 94% afgehandeld). Bij eenvoudige, beginnende overlast schakelt Mitros Buurtbemiddeling in en bij complexe overlastzaken de overlastnetwerken. Mitros kan overlastgevers ook aanmelden voor het Laatstekansbeleid, waarbij stringente afspraken worden gemaakt. In Utrecht zaten acht mensen in zo n traject. Er waren in 2012 zeven ontruimingen vanwege overlast. Verder doet Mitros in het kader van de leefbaarheid intensief onderzoek naar onrechtmatige bewoning (in woningen op eigen initiatief en 235 woningen op basis van meldingen van omwonenden) en onderzoekt zij illegale wietteelt (31 meldingen). Bij het ontdekken zeggen de meeste huurders vrijwillig hun huur op. Slechts acht keer moest worden ontruimd. Voor de leefbaarheid is het ook goed als woningen tijdelijk worden verhuurd in afwachting van bijvoorbeeld sloop of renovatie. Het aantal tijdelijke verhuringen steeg door het grote aantal renovatieprojecten in 2012 van 497 naar Voorzieningen Mitros is actief op het gebied van wonen en zorg en heeft zeer verschillende woonvoorzieningen voor mensen met uiteenlopende (woon)zorgvragen of past woningen daarop aan. Binnen deze zogenaamde bijzondere doelgroepen werden dertien woningen aan de Vrouwenopvang toegewezen, veertien aan mensen met een lichamelijke functiebeperking en 57 aan mensen met een zorgbegeleidingsvraag. Daarnaast creëert Mitros voorzieningengebouwen, zoals een Multi Functionele Accommodatie in Ondiep. De portefeuille aan maatschappelijk vastgoed groeide in 2012 van m 2 naar m 2 en bevat ook (voormalige) onderwijspanden en bedrijfsverzamelgebouwen. Slechts twee procent hiervan is niet verhuurd. 1.4 Stenen Mitros investeert in woningen en gebouwen door renovatie, onderhoud, sloop en nieuwbouw. De transformatie van de vastgoedportefeuille is uitgewerkt in het Portefeuilleplan, dat een jaarlijkse update kent. In 2012 was het, door de economische crisis en de voorgenomen rijksheffingen die het niet meer mogelijk maakten om middelen aan te trekken voor nieuwe investeringen, een jaar waarin de investeringsambities flink moesten worden teruggeschroefd. Omdat die inperking van invloed is op de prestatieafspraken die zowel in Utrecht als Nieuwegein zijn gesloten, is er intensief overleg geweest met beide gemeenten. Verkoop van bestaande woningen is van groot belang voor Mitros voor het kunnen betalen van de investeringen. In 2012 verkocht Mitros 257 woningen en realiseerde daarmee een bruto-omzet van bijna 36 miljoen. Mitros heeft als bijzonder vastgoed circa 600 monumenten, grotendeels woningbezit dat bij de verzelfstandiging van de Dienst Woningbeheer van de gemeente Utrecht is meegegaan naar Het Woningbedrijf Utrecht, één van de rechtsvoorgangers van Mitros. Het beheer van de helft van deze monumenten is uitbesteed aan Stadsherstel Midden-Nederland. Om de kwaliteit van de bestaande woningvoorraad te verbeteren voert Mitros de laatste jaren een fors onderhoudsbeleid. In 2012 werd 50 miljoen aan onderhoud gespendeerd, gemiddeld ruim 633 per eenheid. Mitros heeft het onderhoudsproces verder geoptimaliseerd door de opdrachtverstrekking te uniformeren en protocollen op te stellen om de effectiviteit en efficiëntie te verhogen. 8

9 De druk op het onderhoud is groot, mede doordat een aantal investeringsprojecten in de tijd naar achteren is geschoven. Ook werd Mitros geconfronteerd met een aantal asbestsaneringen. Wat betreft duurzaamheid heeft Mitros in 2012 beter gepresteerd dan in de jaren ervoor. Met energiestappen, ten opzichte van in 2011, heeft Mitros de afspraak met de gemeente om labelstappen per jaar te zetten, ruimschoots gehaald. De investeringen komen steeds meer onder druk staan, omdat de financiële mogelijkheden van corporaties steeds verder beperkt worden. Enerzijds zijn daar de financiële crisis en de moeizame koopmarkt debet aan, anderzijds de forse heffingen die de overheid corporaties wil opleggen was nog wel een goed jaar voor de opleveringen. Het aantal opgeleverde renovaties verdubbelde zelfs ruim. Het aantal opgeleverde nieuwbouwwoningen bleef op hetzelfde peil als in 2011, terwijl de sloop halveerde. Bij het in uitvoering nemen van projecten is de crisis meer voelbaar. Er zijn geen nieuwe renovaties gestart, de sloop ging terug naar een derde van 2011 en het in uitvoering nemen van nieuwbouwwoningen kromp in de stad Utrecht van 671 naar 222. In Leidsche Rijn en in Nieuwegein en de regio zijn echter wel meer nieuwbouwwoningen in uitvoering genomen. Bouwprogramma woningen (incl. zorgunits) en maatschappelijk vastgoed (m 2 ) 2012 Opgeleverd In uitvoering genomen Renovatie Utrecht Renovatie Nieuwegein Nieuwbouw stad Utrecht Nieuwbouw Maatschappelijk vastgoed Utrecht 0 m m 2 Nieuwbouw Leidsche Rijn Nieuwbouw Nieuwegein/regio Sloop Utrecht Sloop Nieuwegein Maatschappij Mitros hanteert als maatschappelijke onderneming een zorgvuldige bedrijfsvoering en good governance. Kernwoorden zijn goed ondernemingsbestuur en risicomanagement, adequaat intern toezicht en dialoog met de samenleving (c.q. de stakeholders). Governance Mitros volgt bij de beleidsvoorbereiding, beleidsvorming, beleidsuitvoering en beleidsverantwoording de regels van good governance en onderschrijft daarmee de Governancecode Woningcorporaties. De statutaire directie (het bestuur) is verantwoordelijk voor de realisatie van doelstellingen, strategie, financiering, beleid, resultaten en continuïteit van het bedrijf en voor de beheersing van risico s en naleving van wet- en regelgeving. De directie werkt integer en transparant en volgt het bepaalde in de sectorcode voor wat betreft haar bezoldiging. Voor de directie die najaar 2012 is aangetreden is al rekening gehouden met de Wet Normering Bezoldiging Topfunctionarissen (WNT) die pas per 1 januari 2013 is ingegaan. Binnen Mitros geldt een integriteitscode, waarin eigen verantwoordelijkheid maar ook transparantie een grote rol spelen. Daarnaast zijn er integriteitsprotocollen en vindt jaarlijks een integriteitsscan plaats. Meldingen van mogelijke integriteitsschendingen zijn onderzocht en afgehandeld. Mitros heeft zowel een goed werkend risicobeheersingssysteem ten aanzien van projecten, de vastgoedportefeuille, verbindingen en treasury, alsmede een eveneens adequaat systeem van interne kwaliteits- en managementcontrol. 9

10 Toezicht De Raad van Commissarissen houdt toezicht op het bestuur en de algemene gang van zaken binnen Mitros en legt ook verantwoording af over het gehouden toezicht, beide conform de Governancecode. De Raad kwam in 2012 achtmaal bijeen en had een strategie-tweedaagse. Daarnaast vergaderden de Auditcommissies Financiën en Volkshuisvesting en de Renumeratiecommissie. De RvC heeft in 2012 wederom een zelf-evaluatie gedaan. De Raad heeft regelmatig contact met de huurdersorganisaties, maar ook met relevante stakeholders, en bezoekt regelmatig bijeenkomsten en brengt zelf werkbezoeken. De Raad was ook aanwezig bij overleggen met de OR en het Transitieteam om te spreken over de voortgang van de organisatie-aanpassing. De Raad boog zich, naast het nemen van een aantal (formele) besluiten, onder andere over de aanpassing van het investeringsprogramma (ingegeven door de veranderde financiële situatie), over het integriteitsbeleid, over de asbestcalamiteit in Kanaleneiland, over de bedrijfsvoering en over de invulling van nieuwe directie. Medio 2012 volgde mevrouw Vogelaar de heer Van der Vossen, die acht jaar in de Raad had gezeten, als voorzitter op. Als nieuw lid werd vervolgens, op voordracht van de OR, mevrouw De Grave-Verkerk benoemd, terwijl mevrouw Kieft werd herbenoemd. Dialoog Mitros is constant in dialoog met de samenleving. Op het niveau van wijken en buurten, op het niveau van de stad en op corporate niveau. Conform een samenwerkingsovereenkomst praat Mitros over een breed scala van onderwerpen met de huurdersorganisaties Mitropool en VBN, waarbij samen gezocht wordt naar moderne participatievormen zoals het online Mitros Panel in Utrecht, en met bewonerscommissies. Mitrosbreed zijn er bijeenkomsten zoals het Mitros Podium; in juni 2012 had dat de voortgang van de stedelijke vernieuwing als onderwerp. De jaarlijkse stakeholdersconferentie werd doorgeschoven naar januari 2013 en was gewijd aan de nieuwe ondernemingsstrategie. 1.6 Bedrijf Om op een bedrijfsmatige wijze de ambitieuze maatschappelijke doelstellingen te kunnen realiseren is een optimale inzet en werkwijze van organisatie nodig en een scherp financieel beleid. Organisatie In 2012 werkten directie en medewerkers hard aan het vormgeven van een nieuwe organisatie. Dit traject, de Transitie geheten, levert in 2013 een organisatie op die effectiever en efficiënter is. Het eerste half jaar stond in het teken van een brede in- en externe oriëntatie op de gewenste organisatie. Na de zomer, met het aantreden van de nieuwe directie, werden stappen gezet richting de implementatie. Zichtbare resultaten daarvan waren ook een geaccordeerd Sociaal Plan en om te beginnen duidelijkheid voor alle managers binnen de organisatie. Naast de Transitie was er ruime aandacht voor de implementatie van het beleid op het gebied van ongewenste omgangsvormen, werktijden en voor Arbo en gezondheid. Eind 2012 waren er 371,6 fte in dienst (401 mensen) en 45 ingeleende mensen voor vervanging en diverse projecten, waaronder de Transitie. Daarmee was de tijdelijke formatie hoger dan in In 2013 wordt de inleen afgebouwd. De uitkomst van de Transitie zal zijn dat Mitros in totaal met circa 55 fte minder zal werken. Het ziekteverzuim daalde licht ten opzichte van 2011 (van 5,8 naar 5,5%). Najaar 2012 is een nieuwe (statutaire) directie aangetreden: op 1 september de directievoorzitter en op 1 oktober de directeuren Wonen en Financiën. Jaarresultaat en financiële positie Het jaarresultaat was 21 miljoen negatief, in lijn met het verlies van 20 miljoen in (De cijfers 2011 zijn verband met een stelselwijziging aangepast van 14 miljoen negatief in de jaarrekening 2011 naar 20 miljoen negatief.) De bedrijfsopbrengsten zijn met 181 miljoen conform begroting. De bedrijfslasten dalen van 141 miljoen naar 134 miljoen. De personeels-, huisvestings- en algemene kosten vielen hoger uit ( 49 miljoen) dan in 2011 ( 46 miljoen). Aan netto onderhoudslasten werd 45,2 miljoen uitgegeven (in ,2 miljoen*), terwijl de bruto verkoopopbrengsten bestaande en nieuwgebouwde woningen daalden van 58,2 miljoen in 2011 naar * De kosten van planmatig onderhoud zijn vanaf 2012 op een andere wijze in de jaarrekening verantwoord. De cijfers van 2011 zijn op basis hiervan herberekend en kunnen daardoor afwijken van de cijfers in jaarverslag/jaarrekening

11 50,8 miljoen in Het totaal van de rentebaten en rentelasten daalde van 24,5 miljoen negatief van 30,4 miljoen negatief. Het balanstotaal, gebaseerd op marktwaarde, bleef vrijwel stabiel op 2,9 miljard en het eigen vermogen een kleine 2 miljard. 11

12 Deel II Mens 12

13 2. Klantbenadering en dienstverlening Zoals beschreven in haar huurdersvisie streeft Mitros ernaar om de huurderstevredenheid te verhogen. Dat kan alleen als de verwachtingen tussen huurders en Mitros over en weer duidelijk zijn. Heldere communicatie, het nemen van eigen verantwoordelijkheid en het nakomen van afspraken zijn hiervoor onontbeerlijk, naast respect, inlevingsvermogen en integriteit. Mitros wil in haar dienstverlening steeds proberen de balans te vinden tussen datgene wat de huurder wenst en wat Mitros kan bieden. Verbeteren dienstverlening Om de huurder beter te kunnen bedienen en de huurderstevredenheid te verhogen is Mitros in 2012 begonnen met het opnieuw inrichten van haar organisatie en de werkprocessen. Deze organisatieverandering, bij Mitros de transitie genaamd, moet zijn beslag krijgen in Klachtenmanagement In 2012 ontving Mitros 879 schriftelijke klachten: 602 in Utrecht, 132 in Nieuwegein en 145 schadeclaims na de asbestcalamiteit in de zomer van 2012 in Kanaleneiland. De meeste klachten gingen over de staat van onderhoud van de woning, het uitvoeren van dagelijks onderhoud en renovaties, schadeclaims en gebrekkige communicatie binnen Mitros en van Mitros en aannemers richting de huurder. Dit laatste zorgt ervoor dat huurders zich regelmatig niet serieus genomen voelen. Houding en gedrag van medewerkers spelen hierbij een rol, maar ook een aantal minder efficiënte werkprocessen. Beide zijn belangrijke aandachtspunten bij de transitie. Mitros steekt er veel energie in om klachten tijdig en kwalitatief goed af te handelen. Door het eigenaarschap van een klacht bij één persoon te leggen en door persoonlijke aandacht en extra begeleiding vanuit het management is het in 2012 gelukt om meer klachten dan in voorgaande jaren binnen de deadline van drie weken op te lossen. Mocht oplossen binnen drie weken niet mogelijk zijn, dan is in ieder geval de huurder geïnformeerd over de aanpak van de klacht. Klachtencommissie Mitros heeft, zoals voorgeschreven door het BBSH, een onafhankelijke klachtencommissie. De Klachtencommissie voor Mitros heeft een eigen reglement, dat is vastgesteld door de huurdersorganisaties Mitropool en VBN en door het bestuur van Mitros. Via de Mitros-website, een aparte brochure en de huurdersorganisaties VBN en Mitropool worden huurders op de hoogte gebracht van het bestaan van de Klachtencommissie. De commissie legt jaarlijks in een uitgebreid eigen jaarverslag verantwoording af over haar werkzaamheden. Dit verslag is te downloaden op Aanbiedingsproces In het tweede kwartaal van 2012 is de tweewekelijkse uitgave van de papieren Woningkrant, waarin alle vrijkomende woningen in de regio werden gepubliceerd, vervangen door een digitale versie. Woningzoekenden konden vanaf dat moment alleen nog maar via internet hun belangstelling voor woningen kenbaar maken. Omdat niet iedereen over een computer beschikt of goed met het internet kan omgaan, heeft Mitros alle mensen die normaal gesproken via de papieren Woningkrant reageerden, hulp geboden bij het reageren op woningen en hen wegwijs gemaakt in de digitale wereld. Ook is Mitros in 2012 begonnen met de voorbereiding om vanaf begin 2013 dagelijks digitaal woningen te kunnen aanbieden in plaats van eens in de twee weken. 13

14 3. Prijsbeleid De huur is de belangrijkste inkomstenbron voor Mitros. Niet alleen bij de jaarlijkse huurverhoging per 1 juli, maar ook bij mutatie past Mitros de huren aan. Dat laatste is nodig om meer te kunnen investeren in de kwaliteit van de woningen. De meeste huurders betalen hun huur netjes op tijd. Enkelen dienen een bezwaarschrift in tegen de huur(verhoging). Helaas blijft voor een kleine groep de huurbetaling een probleem met betalingsachterstanden of, bij hoge uitzondering, een ontruiming tot gevolg. 3.1 Huurbeleid Huuraanpassingen Mitros heeft de huren in 2012 met 2,3% verhoogd. Dit betreft de reguliere jaarlijkse huurverhoging. Bij mutatie verhoogt Mitros de huurprijs in principe naar 100 procent van de maximaal redelijke huurprijs. Dit is nodig om meer te kunnen investeren in de kwaliteit van de woningen. De gemiddelde huurprijs van de woningen van Mitros zit op 62 procent van de maximaal redelijke huurprijs. In 2011 was dit nog 72%. Deze daling heeft te maken met de schaarstepunten, oftewel Donnerpunten. Dit zijn extra woningwaarderingspunten die Mitros mag opvoeren bij een woning, omdat Mitros zich in een schaarstegebied bevindt. Door deze schaarstepunten is de maximale huurprijs toegenomen, waardoor de gemiddelde huurprijs van de woningen van Mitros is gedaald van 72% naar 62% van de maximaal redelijke huurprijs. Dat het gemiddelde niet op 100 procent van de maximaal redelijke huurprijs zit, komt doordat Mitros vanwege volkshuisvestelijke overwegingen en in verband met betaalbaarheid soms afwijkt van deze huurverhoging bij mutatie. In 2012 heeft Mitros haar huurbeleid hierop aangepast: woningen die binnen vijf jaar worden gesloopt: 80% van maximaal redelijk; woningen die binnen vijf jaar op de nominatie staan om gerenoveerd te worden (hoog niveau): 80% van maximaal redelijk; woningen die bereikbaar moeten blijven voor huishoudens met een smalle beurs en dus behoren tot de kernvoorraad: een streefhuur van maximaal 554; woningen die Mitros beschikbaar wil houden voor de middeninkomens: een streefhuur van maximaal 652. Prijsbeleid bedrijfsonroerend goed (BOG) Mitros verhuurt haar bedrijfsonroerendgoed tegen een marktconforme huurprijs. In bijzondere gevallen kan hiervan worden afgeweken. Als oude contracten niet meer marktconform zijn, zet Mitros een huurverhogingstraject in. Bij nieuwe contracten geldt meteen de marktconforme huurprijs. In 2012 daalde de marktprijs licht door een afnemende vraag. De gemiddelde huurprijs in 2012 bedroeg 97 per vierkante meter per jaar. 3.2 Huurbetaling Verzoek- en bezwaarschriften Huurcommissie Huurders kunnen bij de Huurcommissie een verzoekschrift indienen tot huurverlaging op grond van gebreken aan de woning of op grond van de puntentelling. Ook kunnen zij een bezwaar indienen tegen de stook- en servicekosten en tegen huurverhoging na woningverbetering. In 2012 zijn er veertig bezwaarschriften ingediend, waarvan er 29 door de Huurcommissie zijn afgehandeld en elf door Mitros zelf Aantal ingediende bezwaarschriften Betalingsachterstanden Mitros voert een actief en succesvol beleid om huurachterstanden te voorkomen. Het aantal huishoudens dat een huurachterstand had, is in 2012 met ruim elf procent gedaald ten opzichte van eind De hoogte 14

15 van het gemiddelde achterstandsbedrag is echter met 24% gestegen. De conclusie is dan ook dat, als er sprake is van een schuldsituatie, de huurder hier moeilijker uit kan komen. Een zelfde beeld is te zien bij de betalingsregelingen. Ook hier is het aantal huurders dat een betalingsregeling met Mitros had afgesproken, gedaald met ruim 19%, maar de hoogte van het achterstandsbedrag steeg met bijna 32%. Betalingsachterstanden en betalingsregelingen Betalingsachterstand betalingsregeling Aantal huishoudens Gemiddeld bedrag Ontruimingen naar aanleiding van incassoproblemen Ontruimingen incasso Aantal ontruimingen incasso Utrecht Het aantal ontruimingsaanzeggingen en daadwerkelijke ontruimingen als gevolg van huurachterstand in Utrecht is spectaculair gedaald. Het aantal aanzeggingen daalde met 47%, het aantal ontruimingen met 43%. Dit succes is te danken aan een goede samenwerking tussen medewerkers van Mitros, de Kredietbank, de GG & GD en de maatschappelijke organisaties. Bij de ontruimingen die zijn doorgegaan, speelde altijd iets bijzonders: er waren, behalve incassoproblemen, nog andere redenen voor ontruiming, zoals overlast of hennepteelt of de huurder wilde niet geholpen worden om de achterstandsituatie aan te pakken. Nieuwegein In Nieuwegein is de situatie anders. Het aantal aanzeggingen steeg daar met ruim 11%, het aantal ontruimingen (zeven, inclusief één in Soesterberg) bleef gelijk. Hier ging het in alle situaties uitsluitend om huurachterstand, waarbij door Mitros geen verdere hulp kon worden aangeboden. 15

16 aangezegd ontruimd aangezegd ontruimd Utrecht Nieuwegein Project Voorkom Huisuitzetting Om ontruimingen op basis van huurschuld zoveel mogelijk te voorkomen, neemt Mitros deel aan het project Voorkom Huisuitzetting. Huurders met een huurschuld, waarvoor Mitros al een vonnis heeft voor ontruiming, kunnen onder bepaalde voorwaarden deelnemen. Doel is dat huurder in de woning kan blijven wonen en dat schulden worden gesaneerd. De huurder krijgt hierbij begeleiding door maatschappelijk werk. In 2012 heeft Mitros 55 huurders aangemeld voor dit project. 16

17 4 Woonruimteverdeling Een huurwoning vinden in Utrecht is niet eenvoudig vanwege de gespannen woningmarkt, de Europarichtlijn, de vele eenpersoonshuishoudens en het grote aantal woningen dat wordt toegewezen aan woningzoekenden met een urgentieverklaring. Het aantal verhuringen is in 2012 iets teruggelopen ten opzichte van het jaar ervoor, van naar Behalve aan de reguliere woningzoekende verhuurt Mitros ook aan specifieke doelgroepen, zoals statushouders, zorgbehoevenden en vrouwenopvang. 4.1 Toewijzing Huisvestingsverordening Uitgangspunt voor de woonruimteverdeling is de regionale huisvestingsverordening van het BRU gebied. Sinds 2006 is deze inhoudelijk nauwelijks gewijzigd. Er geldt een provinciale bindingseis, er wordt gewerkt met een huur/inkomenstabel en als selectiecriterium wordt de inschrijftijd gebruikt. Sinds januari 2011 is de huur/inkomenstabel uit de verordening aangepast, zodat uitvoering kan worden gegeven aan de Europarichtlijn. De huisvestingsverordening houdt echter de mogelijkheid open om ook woningen met een huurprijs tussen 458,- en 664,66 te verhuren aan huishoudens met een inkomen tot Mitros heeft in 2012 beperkt gebruik gemaakt van deze mogelijkheid. Binnen de huisvestingsverordening bestaat verder de mogelijkheid om 30% van het aanbod te verhuren via Lokaal Maatwerk. Aantal vrijgekomen woningen In 2012 zijn minder woningen verhuurd dan in 2011 het geval was. Het aantal verhuringen in 2012 ligt op een vergelijkbaar niveau met dat van Aantal vrijgekomen woningen* Percentage van totale woningbezit , , , ,3 * inclusief bedrijfsruimten 17

18 In de tabel Aantal toewijzingen in 2012 is te zien welke huishoudens (naar grootte, leeftijd en inkomen) in de vrijgekomen woningen terecht zijn gekomen. Het gaat hier alleen om woningen die via WoningNet zijn verhuurd. Aantal toewijzingen in persoons huishouden Jaarinkomen Huur 366,37 Huur 366,38 t/m 524,37 Huur > 524,37 Totaal < 65 < jaar < Subtotaal persoons huishouden Jaarinkomen Huur 366,37 Huur 366,38 t/m 524,37 Huur > 524,37 Totaal < 65 < jaar < Subtotaal persoons huishouden Jaarinkomen Huur 366,37 Huur 366,38 t/m 561,98 Huur > 561,98 Totaal < 65 < jaar < Subtotaal Totaal Totaal Van het totaal aantal door Mitros verhuurde woningen: is bijna driekwart toegewezen aan woningzoekenden met een laag inkomen. Dit is bijna 10% meer dan in voorgaande jaren het geval was. Hierbij gaat het om lage inkomens volgens het BBSH en dus niet om de inkomensgrens van die geldt bij de 90%-regeling volgens de Europarichtlijn; heeft een derde van de aangeboden woningen een huurprijs tot aan de aftoppingsgrenzen van de huurtoeslag; zijn ten opzichte van 2011 aanzienlijk meer woningen verhuurd in de duurdere huurcategorie; is het aantal verhuringen in de laagste huurcategorie juist sterk afgenomen (door sloop/nieuwbouw, maar ook door het prijsbeleid); is ruim de helft van de woningen toegewezen aan een eenpersoonshuishouden; is bijna een kwart toegewezen aan een drie- of meerpersoonshuishouden (iets meer dan in 2011); bedraagt het aandeel verhuringen aan ouderen bijna tien procent. 18

19 Verhuurbaarheid Het gemiddeld aantal keren dat een woning van Mitros in 2012 moest worden aangeboden voordat deze verhuurd werd, lag in Utrecht op 4,9 en in Nieuwegein op 2,8. Ten opzichte van vorig jaar moesten de woningen in Utrecht iets vaker worden aangeboden. In Nieuwegein iets minder vaak. Aanbiedingsresultaat Utrecht Nieuwegein ,9 2, ,6 3, ,6 3, ,6 2, ,3 2,8 Het gemiddeld aantal reacties per woning is de afgelopen jaren steeds verder gedaald, maar is nog steeds hoog. In Utrecht ligt dit gemiddelde op 115 per woning en in Nieuwegein op 78. Vooral het gemiddeld aantal reactie op woningen in de hogere huurklasse (> 555) is afgenomen. Dit heeft waarschijnlijk te maken met het toegenomen aanbod in dit prijssegment, waardoor de keuze voor woningzoekenden groter is geworden. Gemiddeld aantal reacties per woning Utrecht Nieuwegein Leegstand en mutatiegraad Leegstand Het beleid van Mitros is erop gericht om het leegstaan van woningen zoveel mogelijk te beperken. Voor heel Mitros is de frictieleegstand van woningen (het aantal dagen dat een woning leeg staat na vertrek van de vorige huurder) iets gestegen ten opzichte van 2011 (toen 25,5) en komt uit op gemiddeld 28,7 dagen: in Utrecht 29 dagen, in Nieuwegein 26,6. Maatschappelijk vastgoed staat tussen twee verhuringen langer leeg dan woningen: in 2012 gemiddeld 236 dagen. De frictieleegstand bij Mitros, inclusief maatschappelijk vastgoed, komt daarmee op gemiddeld 36 dagen. Dit was het jaar ervoor nog 32,5. Het sturen op frictieleegstand is in het verslagjaar lastiger geworden. Dit wordt vooral veroorzaakt doordat er regelmatig asbesthoudende materialen aanwezig zijn in de woningen (met name in de lijmlaag van vloerbedekking). Mitros is verplicht om deze materialen op de juiste wijze te laten verwijderen. Aangezien in de wijk Overvecht in 99% van de gevallen asbest wordt aangetroffen, duurt daar de frictieleegstand het langst. Inmiddels is er een Mitros-breed beleid vastgesteld voor asbest en zijn er afspraken gemaakt met de inventarisatie- en saneerbedrijven over een efficiëntere werkwijze. Dit levert niet alleen een kortere leegstand op, maar voorkomt ook asbestbesmetting bij de huurder en bij de medewerkers van Mitros en haar partners. Voor een kleiner deel is de hogere frictieleegstand ook te wijten aan het feit dat in 2012 een groot aantal planmatige onderhoudsprojecten is uitgesteld of zelfs helemaal niet meer is doorgegaan. In de complexen 19

20 waar dit voor geldt, hebben woningen die leegkomen, vaak een grotere onderhoudsachterstand, waardoor het langer duurt voordat ze opnieuw kunnen worden verhuurd. Mitros heeft het proces herijkt, waardoor er sneller geschakeld kan worden tussen de betrokken partijen. Mutatiegraad De mutatiegraad is bij Mitros ten opzichte van voorgaande jaren gedaald. In Utrecht ligt deze op 3,6% (856 aansluitende verhuringen op een woningbezit van ), in Nieuwegein op 5,9% (336 aansluitende verhuringen op woningen). Voor heel Mitros, bedrijfsruimten niet meegerekend, komt dit neer op een mutatiegraad van 4,0%. 4.3 Verhuur vrije sector Mitros verhuurt ook woningen in de vrije sector. Het aantal neemt geleidelijk aan toe. Nieuwe verhuringen vrijesector (netto huur > 664,66) Utrecht Nieuwegein Buiten Utrecht (Soest, Bunnik, Zeist) Bestaande bouw Nieuwbouw

21 Deel III Wijk 21

22 5. Leefbaarheid Mitros maakt zich al jaren sterk voor verbetering van de wijken, zowel op fysiek als op sociaal vlak. Ook met voorzieningen in de wijk wil Mitros een bijdrage leveren aan het woonklimaat. Ondanks de verslechterde economische situatie in het land, blijft Mitros hierin investeren. Wel heeft zij hierin meer focus aangebracht. Mitros doet dit niet alleen, maar in nauwe samenwerking met haar stakeholders in de wijken. 5.1 Gebiedsverantwoordelijkheid en wijkaanpak Wijkaanpak 2.0 In 2012 heeft Mitros haar beleid voor de wijkaanpak verder geïmplementeerd. Daarmee is onder de noemer focussen en vasthouden de sociale inzet in de wijken aangescherpt. De prioriteiten liggen op het gebied van: schoon, heel en veilig; sociaal beheer en contact met bewoners en ondernemers; ontwikkeling en ontmoeting van mensen ondersteunen (door middel van vastgoed); lokale verankering, ofwel samenwerken in de wijk. Hierbij staan sociaal en fysiek niet los van elkaar, maar gaan hand in hand. Mitros zet middelen gedifferentieerd in, daarbij onderscheid makend tussen aandachtswijken, overgangswijken en prachtwijken. Leefbaarheidsprojecten in wijken en complexen Mitros heeft ook in 2012 in voornamelijk de aandachtswijken weer geïnvesteerd in heel veel leefbaarheidsprojecten. Zo heeft zij: portieken opgeknapt en grootschalige renovaties uitgevoerd. Per portiek zijn met bewoners portiekregels afgesproken die zij zelf belangrijk vinden. De portiekregels worden zichtbaar opgehangen. Hierna controleert de buurtbeheerder/huismeester of bewoners de afspraken nakomen. Hierbij hanteert Mitros een streng lik-op-stukbeleid, de vervuiler betaalt. Het resultaat op korte termijn is groot. Portieken zien er veel beter uit en bewoners stellen het op prijs dat de buurtbeheerder en de huismeesters vaker rondlopen in de portieken; tuinen op dezelfde wijze aangepakt als de portieken (opknappen, afspraken, handhaven via lik-opstukbeleid); samen met bewoners schoonmaakacties georganiseerd (portieken, tuinen, bergingen, enz.) en bewoners gestimuleerd hierin zelf activiteiten te ontplooien; met partners in de wijk opleveringsfeestjes na renovaties georganiseerd om bewoners met elkaar en met de instanties in de wijk te laten kennismaken; acties ondernomen om bewoners met elkaar in contact te brengen (nieuwe bewoners samen met hun buren vlaaien laten eten, kinderen samen hutten laten bouwen, glühwein of warme chocolademelk drinken bij vuurkorven in de straat, enz.); op plekken waar bovengemiddeld wordt ingebroken en waar andere kwesties op het gebied van veiligheid spelen, samen met bewoners, gemeente en politie maatregelen getroffen (zoals achterpadverlichting, terugsnoeien van groen, cameratoezicht); continu aandacht besteed aan het schoonhouden van gemeenschappelijke ruimtes door schoonmaakbedrijven. Hierbij baseert zij zich op signalen van bewoners en huismeesters/buurtbeheerders en periodieke controle door een externe deskundige; waar nodig de gemeente extra (ondergrondse) vuilcontainers laten plaatsen; in buurten waar investeringen voorlopig zijn uitgesteld hard gewerkt om de leefbaarheid daar toch op peil te houden, door bijvoorbeeld portieken te verfraaien; woningen die vrijkomen vanwege op handen zijnde sloop, tijdelijk verhuurd aan creatieve bedrijfjes en studenten; huismeesters en buurtbeheerders laten opleiden tot bedrijfshulpverleners en liftcertificaten laten behalen waarmee een calamiteit eerder opgepakt kan worden; ontmoetingsruimtes gecreëerd en woningen beschikbaar gesteld aan bewoners voor verschillende activiteiten onder begeleiding van opbouwwerkers. Dit heeft geresulteerd in programma s voor vrouwen en kinderen, vooral gericht op opvoedingsondersteuning en ontmoeting, zowel binnen de eigen cultuur als in een mix van culturen waar vrouwen van elkaar leren; 22

23 huismeesters en buurtbeheerders in de avonduren laten werken waarmee bewoners die overdag werken, ook in beeld zijn gekomen. Zo leert Mitros beter hoe de dynamiek in de complexen op een ander tijdstip is, zoals rondhangende jongeren en kinderen die overlast bezorgen; in sommige wijken casemanagers ingesteld om kwetsbare bewoners te helpen tijdens bijvoorbeeld een renovatie; meer gebruik gemaakt van cameratoezicht, vooral in de parkeergarages. In de preventieve zin levert dit meer rust op en waar sprake is van criminaliteit wordt er strak samengewerkt met de politie om de daders op te sporen. Financiële leefbaarheidsbijdragen Om de leefbaarheid in wijken te bevorderen, draagt Mitros ook in financiële zin bij aan diverse activiteiten en organisaties. In 2012 ging het om: Organisatie Activiteit Bedrag in Stichting Academie van de stad Inzet ontwikkeling en leefbaarheid in de stad Stichting De nieuwe Jutter Buurthuis Gluren bij de buren Nieuwegeins huiskamerfestival Stichting Knoep JINC Verbeteren sociale binding met lokale leefomgeving met behulp van eigen sociaal mediaplatform Helpt jongeren uit achterstandswijken op weg naar een goede start op de arbeidsmarkt Niet wijkgebonden leefbaarheidsmaatregelen Om de leefbaarheid te bevorderen neemt Mitros ook niet aan een wijk of complex gebonden maatregelen. Overlast In 2012 zijn 403 meldingen van overlast door Mitros onderzocht. Hiervan zijn er 377 afgehandeld. 81 overlastzaken (70 in Utrecht en 11 in Nieuwegein) zijn in 2012 doorverwezen naar Buurtbemiddeling. Dit gebeurt vooral bij eenvoudige, beginnende overlast. Vergeleken bij andere corporaties verwijst Mitros meer zaken door naar Buurtbemiddeling. Complexe overlastzaken heeft Mitros aangemeld bij het project Woonoverlast. Samen met de huurder, de casemanager van het project Woonoverlast en de sociaal woonconsulent van Mitros wordt gezocht naar een oplossing om de woonoverlast te verminderen. Helaas heeft Mitros toch zeven woningen moeten ontruimen vanwege aanhoudende ernstige woonoverlast. Laatstekansbeleid Mitros kan huurders die aanhoudend overlast veroorzaken, aanmelden bij Het Vierde Huis voor het Laatstekansbeleid. Hierbij maken huurder, verhuurder en hulpverleners afspraken voor de duur van twee jaar. Deze liggen vast in contracten. Het Vierde Huis controleert als onafhankelijke partij of de afspraken worden nageleefd. Houdt de huurder zich hier niet aan, dan raakt hij zijn huis kwijt. In 2012 volgden acht huurders in Utrecht een Laatstekanstraject. In Nieuwegein is dit in het verslagjaar niet voorgekomen. Onrechtmatige bewoning In 2012 heeft Mitros bij woningen die gelabeld zijn voor verkoop, onderzoek gedaan naar onrechtmatige bewoning. Een extern bureau heeft de data-analyse (vergelijking bestanden Kadaster, Gemeentelijke Basis Administratie en gegevens Mitros) en onderzoek ter plaatse uitgevoerd. Er is weinig onrechtmatige bewoning vastgesteld. De resultaten zijn: 79 adressen zijn uitgebreid onderzocht; 23

24 in vijftig gevallen was geen sprake van onrechtmatige bewoning; in 29 gevallen was er wel sprake van onrechtmatige bewoning; van die 29 hebben 21 huurders vrijwillig de huur opgezegd en kregen 5 huurders een tweede kans, bij 2 huurders zijn rechtsmaatregelen getroffen; één zaak is nog in onderzoek. Twee medewerkers van Mitros hebben succesvol de opleiding onderzoek naar onrechtmatige bewoning afgerond ten tijde van dit project. Naast de bovengenoemde onderzochte woningen, zijn ook meldingen van omwonenden over mogelijke onrechtmatige bewoning onderzocht. Opvallend is dat bij deze meldingen vaak inderdaad sprake is van onrechtmatige bewoning. Mitros heeft in totaal 197 dossiers aangemaakt en 235 dossiers afgehandeld, waarvan veel uit De resultaten zijn: 66 gevallen van onrechtmatige bewoning; 49 huurders hebben de huur vrijwillig opgezegd; 8 woningen zijn ontruimd; 9 huurders kregen een tweede kans. Illegale hennepteelt Mitros heeft in 2012 bij 31 woningen onderzoek gedaan naar mogelijke illegale hennepteelt. Een deel hiervan stamde nog uit Als gevolg hiervan hebben negen huurders zelf de huur opgezegd. In twaalf gevallen bleek er geen sprake te zijn van illegale hennepteelt. Er lopen nog vier juridische procedures en van zes zaken is het onderzoek nog niet afgerond. Tijdelijke verhuur In afwachting van sloop, renovatie of kadastrale splitsing worden woningen tijdelijk in bewaking of gebruik gegeven. Dit voorkomt dat de woningen worden gekraakt of dat de woonomgeving onleefbaar wordt. Deze tijdelijke verhuur is in 2012 duidelijk toegenomen. Dit heeft te maken met het toegenomen aantal sloop- en renovatieprojecten. Organisatie SSH The Wolf* Anti Kraak *Eiland8 (leegstaande sloopflats in Kanaleneiland, die tot de sloop worden verhuurd aan startende, creatieve bedrijfjes of studenten) Bij planmatig onderhoud en renovatieprojecten deden 32 woningen tijdelijk dienst als logeerwoning/rustwoning voor de huurders, zodat zij de werkzaamheden in hun huis even konden ontlopen. Ook zijn vier woningen tijdens renovaties tijdelijk in gebruik genomen door de aannemer of als modelwoning ingericht. Vanwege de asbestcrisis in Kanaleneiland heeft Mitros in 2012 twintig woningen als logeerwoning ter beschikking gesteld aan bewoners die tijdelijk (van een paar weken tot enkele maanden) niet in hun huis konden wonen. Huurders betaalden geen huur voor deze woningen. Leegstaande kantoorpanden krijgen tijdelijke functie met een maatschappelijke doelstelling, bijvoorbeeld door tijdelijke verhuur aan kleine, startende (creatieve) bedrijfjes. Ontruimingen Er zijn in 2012 vijftien ontruimingen uitgevoerd op grond van overlast (zeven) en onrechtmatige bewoning (acht). Deze vonden alle plaats in Utrecht. Ontruimingen (zonder huurschuld) Totaal * 10 * uitzondering: bij enkele hiervan was ook sprake van huurschuld 24

25 Daarnaast zijn in Utrecht en Nieuwegein samen 33 ontruimingen op basis van huurschuld uitgevoerd (zie paragraaf 3.2). In Utrecht was bij een aantal hiervan ook sprake van overlast of onrechtmatige bewoning. Deze zijn niet in bovenstaande tabel opgenomen. 25

26 6. Wonen, welzijn, zorg en maatschappelijk vastgoed Ontwikkelingen in de samenleving, veranderingen in wet- en regelgeving van wonen en zorg, en vooral wensen van huurders zorgen voor een toenemende behoefte aan kleinschalige woonvormen in de wijk. In de zorg is de trend al enige tijd dat mensen zo lang mogelijk in hun eigen wijk en woning willen blijven wonen. 6.1 Wonen, welzijn & zorg Scheiden wonen en zorg Voor het beleidsveld wonen, welzijn en zorg was 2012 een roerig jaar. De vertaling van het beleidsvoornemen scheiden van wonen en zorg heeft diverse verschijningsvormen gekend voordat deze in het najaar is vastgesteld. Bij de zorgpartners van Mitros heeft dit geleid tot veel onzekerheid over hun toekomst. Ook de beide gemeentes, Utrecht en Nieuwegein, hebben afgelopen jaar tijd besteed aan de analyse van hun toekomstige rol en verantwoordelijkheid in het licht van de beleidswijzigingen. In Utrecht heeft dit geleid tot de WWZ-monitor, waarbij aandacht is besteed aan de vastgoedopgave. Mitros heeft hier als één van de STUW-partners actief in geparticipeerd. Maatschappelijke opvang Het afgelopen jaar heeft Mitros veel aandacht besteed aan het beschikbaar stellen van woningen voor mensen uit de OGGZ-doelgroep. In Utrecht is met de STUW-partners per 2012 de afspraak gemaakt om maximaal tien procent van de mutatiewoningen van het voorgaande jaar in de sociale huursector beschikbaar te stellen voor deze doelgroep. Voor Mitros betekende dit voor 2012 in Utrecht maximaal 126 woningen. Uiteindelijk zijn zeventig woningen in Utrecht in 2012 verhuurd aan deze doelgroep (wonen met zorg/begeleiding en vrouwenopvang). In Nieuwegein is de afspraak gemaakt dat vijf woningen in 2012 beschikbaar zouden worden gesteld. Hiervan zijn er twee direct aan de doelgroep verhuurd en twee aan een zorginstelling ten behoeve van de doelgroep. Ieder jaar weer blijkt het weer een grote opgave om deze afspraken na te komen. Daarbij speelt een rol dat Mitros veel mutatiewoningen nodig heeft voor herhuisvesting in het kader van sloop en renovatie. Daarnaast blijkt er niet altijd er een match te zijn tussen de gegadigde en de vrijgekomen woning. De woning is te groot of te klein, of het portiek of complex is kwetsbaar, waardoor doelgroep niet geplaatst kan worden. Ook kan het zijn dat de woning niet gunstig ligt nabij een ontmoetingsplek voor de doelgroep of als uitvalsbasis voor begeleiding. Verder is de huurprijs niet altijd haalbaar voor de doelgroep. Ouderenzorg In Utrecht zijn rond de jaarwisseling drie kleinschalige woonprojecten opgeleverd voor dementerenden in Zuilen-Ondiep. Op de valreep is de capaciteit van het project in Geuzeveste met zes plaatsen verhoogd door drie reguliere appartementen om te bouwen. In totaal zijn 62 plaatsen voor mensen met dementie beschikbaar gekomen in een wijk waar hiervoor nog geen enkele capaciteit beschikbaar was. In Nieuwegein zijn geen extra verhuringen geweest aan zorginstellingen die intramurale zorg verlenen aan senioren met een zorgindicatie. Rolstoeltoegankelijke woningen In Utrecht heeft Mitros veertien rolstoelwoningen toegewezen aan kandidaten die daarvoor op voordracht van Het Vierde Huis in aanmerking kwamen. In Nieuwegein is dit in het verslagjaar niet gebeurd. Cijfers Bijzondere doelgroepen (uitgezonderd reguliere seniorenwoningen) Nieuwe verhuringen in 2012 aan mensen met een zorgvraag Utrecht Nieuwegein Lichamelijke functiebeperking (volledig rolstoeltoegankelijke woningen)

27 Wonen met zorg/begeleiding) 57 4 Vrouwenopvang 13 0 Dementerenden in kleinschalige groepswoning * verhuring middels drie contracten ten behoeve van 62 cliënten 62* 6.2 Maatschappelijk vastgoed Eind 2012 heeft Mitros vierkante meter bvo aan maatschappelijk vastgoed en bedrijfsonroerendgoed (BOG) in bezit. Dit betekent een groei van vierkante meter in Deze groei is onder andere het gevolg van de ingebruikname van de multi-functionele-accommodatie (MFA) de Speler in Zuilen. Met het maatschappelijk vastgoed richt Mitros zich op de ketens wonen-welzijn-zorg en wonen-leren-werken. De meeste aandacht gaat uit naar wonen-welzijn-zorg, omdat hieraan veel behoefte is in de wijken. Wonen-welzijn-zorg Vanwege de komende vergrijzing is er behoefte aan bijzondere woonvormen met bijbehorende zorg- en welzijnsvoorzieningen. Zo kunnen bewoners zo lang mogelijk in hun wijk blijven wonen. In 2012 zijn de kleinschalige woonzorgvoorzieningen De Prinses en Nieuw Chartroise, met beide achttien woningen, voor zorgbehoevenden opgeleverd en in gebruik genomen. Ook is de Speler opgeleverd, een multifunctionele accommodatie waarin een aantal welzijnsvoorzieningen voor de wijk is opgenomen (kinderopvang, jeugdopvang, ouderenopvang en sportfaciliteiten). Wonen-leren-werken In de keten wonen-leren-werken ligt de focus vooral op de herontwikkeling van verouderde onderwijspanden. Dit wordt grotendeels door de Gemeente opgepakt. Daarnaast is er aandacht voor werken in de wijk. Hiervoor heeft Mitros meerdere winkel- en kantoorpanden in de wijken. In 2012 heeft Mitros ook een aantal woon-werkwoningen toegevoegd aan haar portefeuille. Mitros probeert met haar maatschappelijk vastgoed de leefbaarheid te verbeteren in de wijken waar zij veel woningen heeft. Daarom krijgen leegstaande gebouwen, die Mitros met het oog op toekomstige woningbouw heeft gekocht, een nieuwe (soms tijdelijke) functie. In 2012 is met name energie gestoken in De Pionier in Transwijk, een voormalig schoolgebouw dat is omgevormd tot bedrijfsverzamelgebouw. In 2012 is het merendeel van de voormalige klaslokalen verhuurd aan (startende) ondernemers. Eind 2012 was de leegstand, ondanks de huidige economische situatie, relatief laag. Van de vierkante meter is op 31 december slechts vierkante meter (nog) niet verhuurd. 27

28 Deel IV Stenen 28

29 7. Vastgoedportefeuille Mitros blijft voortdurend investeren in haar woningbezit door te renoveren, te onderhouden en nieuw te bouwen en door te werken aan de leefbaarheid in de wijken en buurten. Ook heeft zij maatschappelijk vastgoed in haar portefeuille, waarmee zij een bijdrage wil leveren aan onderwijs, wonen-welzijn-zorg en de buurteconomie. 7.1 Samenstelling portefeuille Samenstelling portefeuille eind 2012 Huidige samenstelling portefeuille* Prijsgrenzen per Kernvoorraad 561,98 Duur 561,98-664,66 Vrije sector > 664,66 Overig Totaal Onzelfstandig Eengezins Meergezins zonder lift Meergezins met lift Bedrijfsruimten Garages Overig ( inclusief bergingen) Totaal * exclusief de monumenten die zijn overgedragen aan Stadsherstel Midden-Nederland Verkoop woningbezit Een deel van het bezit van Mitros is bestemd voor verkoop. Dit betekent dat, zodra een huurder de huur opzegt, de woning te koop wordt aangeboden. Verkoop van woningen is nodig om voldoende geld te krijgen voor het (her)ontwikkelen van huidige en nieuwe woningen. Mitros heeft ten opzichte van 2011 flink meer woningen kunnen verkopen. In 2011 waren dit er 191, in het verslagjaar 257. De verkoopdoelstelling van 35 miljoen is ruim ( 38 miljoen) gehaald, ondanks de op slot zittende woningmarkt. Om de doelstelling te halen in de huidige markt heeft Mitros meer woningen te koop aangeboden. Verkoop woningen Soort woning Aantal Gemiddelde verkoopprijs in Appartementen Eengezinswoningen Overige (garages, bergingen, bedrijfspanden, enz.) Totaal

30 Monumenten Mitros heeft het beheer van ongeveer de helft van haar 600 monumenten uitbesteed aan Stadsherstel Midden-Nederland. Deze organisatie, in 2009 opgericht door Mitros en collega-corporatie de Alliantie, is gespecialiseerd in het beheren en onderhouden van monumentaal vastgoed. Als één van de grootste monumentenbezitters van Nederland, is Mitros hoofdsponsor van de Utrechtse Open Monumentendag. In 2012 deed zij dit voor een bedrag van Het feit dat Mitros als sociale verhuurder zoveel monumenten bezit, komt doordat het merendeel van deze monumenten in bezit was bij de gemeente Utrecht en bij de verzelfstandiging van de Dienst Woningbeheer van de gemeente in 1992 is meegegaan naar Het Woningbedrijf Utrecht, één van de rechtsvoorgangers van Mitros. Maatschappelijk vastgoed Het aantal vierkante meters aan maatschappelijk vastgoed is in 2012 verder gegroeid van tot vierkante meter bvo. De groei betrof enkele kleinschalige woonzorgvoorzieningen en de multifunctionele accommodatie (MFA) De Speler in Ondiep. Mitros richt zich met haar maatschappelijk vastgoed op de ketens wonen-welzijn-zorg en wonen-lerenwerken (zie ook paragraaf 6.2). 30

31 8. Afspraken Zowel in Utrecht als in Nieuwegein heeft Mitros, net als andere corporaties, prestatieafspraken gemaakt met de gemeente over onder meer de omvang van de sociale voorraad en de kernvoorraad, duurzaamheid, doorstroming, fysieke en sociale investeringen. 8.1 Prestatieafspraken Voorraadafspraken Mitros voldoet nog steeds aan de afspraken over de omvang van de voorraad sociale huurwoningen (Utrecht) en de kernvoorraad (Nieuwegein). Opvallend is de toename van het aantal sociale huurwoningen in Utrecht. Deze toename is vooral veroorzaakt doordat Mitros woningen die zij op de lijst had staan om te verkopen, in 2012 weer terug in de verhuur heeft genomen en doordat woningen die in 2011 leeg stonden tijdens renovatieprojecten, in 2012 zijn opgeleverd en weer in de sociale verhuur verhuurd zijn. In de tabel zijn alleen de zelfstandige woningen meegenomen. De onzelfstandige eenheden zijn niet meegeteld. Prestatieafspraken Sociale huurwoningen Mitros versus prestatieafspraken Utrecht Totale voorraad socialehuurwoningen < 665* < 652 Omvang per 31/ Gewenst volgens prestatieafspraken Kernvoorraad Mitros versus prestatieafspraken Nieuwegein Totale kernvoorraad < 562* < 554 Omvang per 31/ Gewenst volgens prestatieafspraken** * Er is uitgegaan van de netto huur en niet van de subsidiabele huur. ** In Nieuwegein is er geen afspraak gemaakt op individueel corporatieniveau. De aangegeven woningen zijn een doelstelling uit Waardevol Wonen. Prestatieafspraken Utrecht Eind 2011 zijn de nieuwe prestatieafspraken voor de periode , getiteld Bouwen aan de Stad, ondertekend door de gemeente Utrecht, Mitros en de andere corporaties binnen de Stichting Woningcorporaties Utrecht (STUW). Bouwen aan de Stad bevat beleidsmatige afspraken op het gebied van bijvoorbeeld duurzaamheid en doorstroming en daaraan gekoppeld zowel fysieke als sociale investeringen door woningcorporaties. Het programma Krachtwijken wordt in de jaren voortgezet. Bij het maken van de investeringsafspraken is rekening gehouden met mogelijke economische ontwikkelingen. Mitros heeft in 2012 door de gewijzigde financiële omstandigheden forse keuzes moeten maken in haar investeringsambities. Dat betekende dat het investeringsprogramma (Portefeuilleplan) ingrijpend aangepast moest worden. Dit heeft ook gevolgen voor de productieafspraken in het kader van Bouwen aan de Stad Een aantal grote projecten, onder andere in Overvecht en Kanaleneiland, is vertraagd. De productieafspraken zijn na overleg met de gemeente aangepast. De meeste 31

32 investeringsprojecten waarover afspraken zijn gemaakt, lopen gewoon door en ook de andere afspraken in Bouwen aan de Stad, waaronder de wijkaanpak, zijn in 2012 nagekomen. Prestatieafspraken Nieuwegein Ook in Nieuwegein is eind 2011 door de gemeente en de drie Nieuwegeinse corporaties een nieuwe prestatieovereenkomst ondertekend voor de periode De afspraken hebben betrekking op drie thema s: het verbeteren van het functioneren van de Nieuwegeinse woningmarkt, het vergroten van de aantrekkelijkheid van Nieuwegein als woonstad en het bevorderen van ongestoord woongenot. Ook in Nieuwegein staat door herziening van het investeringsprogramma een aantal afspraken onder druk. Wel zijn partijen in 2012 doorgegaan met onder meer de wijkaanpak in Jutphaas-Wijkersloot. Het grootonderhoudsproject aan het Nijpelsplantsoen, dat in 2012 is afgerond, en het nieuwbouwproject aan de Richterslaan zijn daarbij belangrijke projecten. 32

33 9. Onderhoud Mitros onderscheidt vijf soorten onderhoud, te weten dagelijks onderhoud, mutatieonderhoud, planmatig onderhoud, preventief onderhoud en schadeonderhoud/installatiestoringen. Mitros streeft ernaar door dit soort onderhoud het woningbezit op peil te brengen en te houden. 9.1 Onderhoudskosten Onderhoud gerealiseerd in 2012 Woonbedrijf Utrecht Woonbedrijf Nieuwegein Maatschappelijk Vastgoed Totaal Bedragen x Planmatig onderhoud inclusief contractonderhoud en advieskosten Dagelijks onderhoud Mutatieonderhoud Preventief onderhoud Schadeonderhoud en installatiestoringen Totale uitgaven onderhoud Onderhoud gerealiseerd in 2012 (per VHE) Woonbedrijf Utrecht Woonbedrijf Nieuwegein Maatschappelijk Vastgoed Totaal Aantal VHE s Bedragen per VHE in Planmatig onderhoud inclusief contractonderhoud en advieskosten Dagelijks onderhoud Mutatieonderhoud Preventief onderhoud Schadeonderhoud en installatiestoringen Totale uitgaven onderhoud Dagelijks onderhoud Begroot x Gerealiseerd x Aantal VHE met onderhoud Gemiddelde kosten per VHE met onderhoud Woonbedrijf Utrecht Woonbedrijf Nieuwegein Maatschappelijk Vastgoed

34 9.2 Dagelijks en mutatieonderhoud (DOMO) Voor dagelijks en mutatieonderhoud (DOMO) heeft Mitros, met uitzondering van het maatschappelijk vastgoed, per verhuureenheid een onderhoudsbudget uitgegeven van 633 (de begroting ging uit van 601). Dagelijks onderhoud richt zich op verzoeken van huurders om onderhoud aan hun woning te plegen. Mutatieonderhoud is onderhoud in een woning waarvan de huur is opgezegd. Dit onderhoud is bedoeld om de onderhoudsstaat van de woning opnieuw op gewenst niveau brengen voordat de nieuwe huurder de woning betrekt. Optimalisering onderhoudsproces In 2012 heeft Mitros het proces voor dagelijks en mutatieonderhoud verder verbeterd. Zo verloopt de opdrachtverstrekking door alle werkgebieden nu op uniforme wijze. Daarnaast zijn er protocollen opgesteld voor de kwaliteitsnorm van opgeleverde woningen. Er is veel aandacht besteed aan de communicatie en de interne samenwerking. Ook heeft Mitros voorbereidingen getroffen voor overdracht van verantwoordelijkheden vanwege de voorgenomen organisatieverandering in Verder heeft Mitros duidelijke afspraken gemaakt voor het hanteren van de ABC labels (A = nieuwbouwkwaliteit, B = reguliere kwaliteit mutatiewoning, C = kwaliteit sloopwoning). Het B-label is aangescherpt en er is nu een referentiehandboek met beeldmateriaal om te zorgen voor uniformiteit van de gewenste kwaliteit. Mutatieonderhoud Begroot x Gerealiseerd x Aantal VHE met onderhoud Gemiddelde kosten per VHE met onderhoud Woonbedrijf Utrecht Woonbedrijf Nieuwegein Maatschappelijk Vastgoed Planmatig onderhoud (PO) In Utrecht heeft Mitros in 2012 opdracht gegeven voor circa veertig planmatig-onderhoudsprojecten. De uitvoering van deze projecten loopt in sommige gevallen nog door in Naast regulier casco-onderhoud heeft Mitros in verschillende complexen open verbrandingstoestellen vervangen in verband met het gevaar van koolmonoxidevergiftiging. In één complex heeft Mitros brandveiligheidsmaatregelen uitgevoerd naar aanleiding van een brandscan. In Nieuwegein startte Mitros in 2012 dertien planmatig-onderhoudsprojecten. Ook zijn in verschillende complexen cv-ketels vervangen, is er liftonderhoud gepleegd en zijn er maatregelen getroffen ter verbetering van de brandveiligheid. In het planmatig onderhoud moest Mitros, net als in haar investeringsprogramma, in 2012 scherpe keuzes maken. Naast casco-onderhoudsmaatregelen die nodig zijn om de woningen in goede staat te houden, kon Mitros hierdoor maar in beperkte mate interieurs vervangen en duurzaamheidsmaatregelen toepassen. Verder hebben de ontwikkelingen in wet- en regelgeving omtrent asbest tot gevolg dat in het planmatig onderhoud in toenemende mate asbest gesaneerd moet worden. Dit leidde tot extra overlast voor de bewoners, extra kosten, maar ook tot het doorschuiven van drie projecten in Nieuwegein. Deze projecten, waarbij in de complexen op grote schaal asbesthoudende beglazingskit is aangetroffen, worden nu aangepakt in Aan de lijst van complexen waar in 2013 onderhoudsprojecten zijn gepland, is een aantal complexen toegevoegd waarvan de investering is doorgeschoven. Hierdoor kunnen de ergste gebreken toch op korte termijn worden aangepakt. 34

35 Preventief Planmatig Onderhoud Interieur (POI) Vanwege het tekort op de begroting voor het planmatig onderhoud was Mitros in 2012 helaas genoodzaakt te stoppen met het in 2008 in Nieuwegein ingezette Preventie Onderhoud Interieur (POI). Mitros bezocht haar woningen iedere drie jaar voor POI en een APK-veiligheidskeuring. Hierbij keurt Mitros niet alleen de gas-, water- en elektra-installaties, maar voert zij ook meteen kleine onderhoudsklussen uit. Dit moest leiden tot een hogere huurderstevredenheid, lagere en beter beheersbare onderhoudskosten en een hogere, constantere kwaliteit van de woningvoorraad. Onderzoek PWC In de winter van heeft Pricewaterhouse Coopers Advisory (PWC) in opdracht van Mitros een onderzoek uitgevoerd naar het onderhoudsproces. Directe aanleiding hiervoor was de ontvangst van twee signalen door de directie dat er mogelijk sprake was van bevoordeling van een of meer aannemers die mutatieonderhoud uitvoeren voor Mitros. Uit het onderzoek bleek dat er geen bewijs was voor onrechtmatig handelen of voor strafbare feiten. Naar aanleiding van het onderzoek heeft Mitros wel haar interne procedures aangescherpt, om zo voor alle partijen maximale duidelijkheid te creëren. Daarna heeft Mitros PWC nog een afrondend onderzoek laten doen op basis van de nieuwe procedures om zeker te weten dat zaken die vanuit het eerdere onderzoek naar voren waren gekomen, geborgd waren in het nieuwe proces. 35

36 10. Investeringen Het jaar 2012 was op het gebied van investeringen een turbulent jaar. In het voorjaar bleek dat Mitros haar investeringsprogramma moest aanpassen. Door de aanhoudende economische crisis, de ongunstige situatie op de koopmarkt, de verhuurderheffing in combinatie met de strengere eisen van het Waarborgfonds Sociale Woningbouw is de financiële ruimte voor investeringen voor Mitros verkleind. Daarnaast zorgde het vrijkomen van asbest tijdens een renovatie in Kanaleneiland in de zomer voor veel ophef Aanpassing investeringsprogramma Keuzes in renovatie- en nieuwbouwprogramma In 2010 heeft Mitros het portefeuilleplan Bouwstenen voor 2030 vastgesteld. Hierin gaat Mitros in op de gewenste samenstelling van de portefeuille (woningen en maatschappelijk vastgoed) in 2030, de transformatieopgave en de strategie om deze portefeuille te bereiken. De strategie is vertaald in een investeringsprogramma voor de bestaande woningvoorraad door renovatie en onderhoud, investeringen in duurzaamheid en sloop met vervangende nieuwbouw. Het investeringsprogramma moet voor een deel worden terugverdiend met de huuropbrengsten en de winst uit de verkoop van woningen. De financiële mogelijkheden van Mitros om te investeren in renovatie en nieuwbouw zijn echter door diverse landelijke ontwikkelingen verminderd: Corporaties moeten vanaf 2014 gaan meebetalen aan de huurtoeslag ( betaalbaarheidsheffing ). Voor Mitros betekent dat een bedrag dat in vier jaar oploopt van 18 miljoen tot 27 miljoen per jaar; Corporaties moeten hiervoor in 2013 ook al een (kleine) heffing betalen en wellicht ook meebetalen aan het saneren van schulden van andere corporaties, zoals Vestia (gemiddeld 5,3 miljoen per jaar); De crisis op de woningmarkt houdt langer aan dan verwacht, waardoor corporaties minder woningen kunnen verkopen. Op basis van deze ontwikkelingen heeft het Waarborgfonds Sociale Woningbouw (WSW) besloten de financiële eisen te verscherpen en de ruimte om te lenen te beperken. Hierdoor kunnen woningcorporaties veel minder geld lenen om te investeren in hun vastgoed. Mitros is weliswaar financieel gezond, maar niet alle ambities voor nieuwbouw en renovatie, zoals vastgelegd in het portefeuilleplan, bleken nog haalbaar in deze omstandigheden. Volgens de nieuwe eisen van het WSW was het investeringsprogramma van Mitros te ambitieus. In juni heeft Mitros haar huurders dan ook laten weten dat ze keuzes moet maken en dat dit heeft gevolgen zou hebben voor een aantal renovatie- en nieuwbouwprojecten. In de weken daarna na heeft Mitros moeilijke beslissingen moeten nemen en uiteindelijk knopen doorgehakt. Projecten die al uitgevoerd werden, of waarvoor al juridische verplichtingen (zoals contracten) waren, zijn of worden gewoon uitgevoerd. Dit betekent dat Mitros nog steeds voor 450 miljoen in vier jaar blijft investeren in Utrecht en Nieuwegein. Maar voor veel andere renovatie- of nieuwbouwplannen leidden de keuzes tot uitstel of aanpassing van de plannen. Het maken van deze keuzes was pijnlijk, voor de stad, voor de bewoners en zeker ook voor Mitros Projecten 2012 Opgeleverde projecten In 2012 heeft Mitros de volgende projecten opgeleverd (aantallen vhe s): Sloop Renovatie Nieuwbouw huur Nieuwbouw koop Zorgunits Bedrijfsruimte (m 2 ) Huis te Zuylenlaan Geuzenwijk deel Totaal 36

37 Sloop Renovatie Nieuwbouw huur Nieuwbouw koop Zorgunits Bedrijfsruimte (m 2 ) Vreelanthof Jan van der Doemstraat Kleine Wijkje Irenestraat Geuzenveste Prinses Margrietstraat Abrikoosstraat Binnenhof fase Tussen de Parken Dorpsplein Soesterberg Nijpelsplantsoen Hof van Bunnik Slot Terwijde / Terwijde Veste Laan van Chartroise Kasai-/Klipspringerdreef Ter Borchhage Totaal Totaal Projecten in uitvoering Naast de oplevering van de hiervoor vermelde projecten zijn de volgende projecten in uitvoering genomen in 2012 (aantallen vhe s): Sloop Renovatie Nieuwbouw huur Nieuwbouw koop Zorgunits Bedrijfsruimte (m 2 ) Huis te Zuylenlaan Bruisdreef Zorgcentrum SHBU Lieven de Keylaan Totaal m 2 82 Ondiep Kleine Wijk deel 2 MGW t Zand Centrum Richterslaan Stadskwartier Nieuwegein Sterrenberg Overtuin Dorpsplein Soesterberg Koningin Wilhelminalaan (nieuwe kantoor Mitros) m 2 Totaal Asbestcalamiteit In 2012 kreeg Mitros landelijke bekendheid door de asbestcalamiteit in Kanaleneiland. In februari begon Mitros aan de renovatie van drie complexen aan Marco Pololaan en de Stanleylaan. Asbestinventarisaties wezen uit dat in de gevels tijdens de bouw van de complexen in 1962 tussen de dakranden asbesthoudende 37

38 kit was gebruikt. Op donderdag 19 juli kwam bij het verwijderen van de voegen een asbesthoudende rugvulling tevoorschijn. Omdat deze rugvulling met bruin asbest/amosiet los achter de kitvoeg zat, verplaatsten de lichte asbestvezels zich snel door de lucht. Later werd het daardoor ook teruggevonden op balkons en garagedaken. Enkele bewoners hadden op dat moment het raam openstaan waardoor de vezels naar binnen waaiden. Het werk werd direct stilgelegd. Onderzoek wees uit dat er in twee woningen asbestvezels zaten. De bewoners van deze woningen werden elders ondergebracht. Twee dagen later kwamen daar nog drie woningen bij. Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) Op zondagmorgen 22 juli bleek uit aanvullende onderzoeken dat er buiten de flat aan de Stanleylaan op de garagedaken asbestvezels lagen. In het kader van het crisisbeheersingsplan Veiligheidsregio Utrecht werd de Gecoördineerde Regionale Incidentbestrijdings Procedure (GRIP) ingesteld. Eerst op niveau 1 en gericht op het bestrijden van de bron, maar al snel werd de GRIP opgeschaald naar niveau 2; een incident met een bovenlokaal karakter en besloot men om de woningen te ontruimen. Als eerste moesten de bewoners van het complex aan de Stanleylaan uit hun huizen. Al snel ontruimde de gemeente ook de andere twee complexen aan de Stanleylaan en Marco Pololaan. Dit trok uiteraard ruime aandacht van de landelijke media, die ook de weken daarna regelmatig over de gebeurtenissen op Kanaleneiland bleven berichten. Hotels en logeerwoningen Mitros bracht circa driehonderd bewoners onder in een vijftal hotels. Ook bracht Mitros in allerijl logeerwoningen in gereedheid. Aan het einde van de eerste week vertrokken de eerste bewoners daarheen. Uiteindelijk bleken acht van de 185 woningen en twee portieken besmet en zijn er 23 spotbesmettingen gevonden. Zowel de resultaten als het schoonmaken van de complexen werden door TNO gecontroleerd. Aan het einde van de tweede week mochten de eerste bewoners naar hun huis terug. Alleen voor de bewoners van de Stanleylaan (oneven huisnummers) duurde het gedwongen vertrek aanzienlijk langer. Pas in januari 2013 keerden zij terug naar huis. Onderzoeken en lessen De gemeente Utrecht heeft een onafhankelijke onderzoekscommissie onder leiding van Geert Jansen, voormalig commissaris van de koningin in Overijssel, onderzoek naar de asbestcalamiteit laten doen. De voornaamste conclusie was dat de evacuatie disproportioneel is geweest. Mitros zelf heeft het COT, Instituut voor Veiligheids- en Crisismanagement, gevraagd het handelen van Mitros voor en tijdens de asbestcalamiteit te onderzoeken. Hieruit bleek dat Mitros niet goed was voorbereid op een calamiteit van deze duur en omvang. Na de melding van de asbestbesmetting heeft Mitros er weliswaar alles aan gedaan om de calamiteit zo goed mogelijk af te handelen, maar zij moest in haar crisisaanpak veel improviseren. Tot dat moment had Mitros immers geen enkele ervaring met zoveel emoties en media- en politieke aandacht die in korte tijd waren ontstaan. Ook had Mitros moeite met het vinden van de verantwoordelijkheden binnen de crisisorganisatie (GRIP en Regionaal Operationeel Team) die was geformeerd. Het COT constateerde wel dat Mitros in de voorfase veel aandacht heeft geschonken aan de aanwezigheid van asbest. Zo zijn er verschillende asbestinventarisaties door gecertificeerde bureaus uitgevoerd. Ook oordeelt het COT dat Mitros aan haar zorgplicht voor haar huurders heeft voldaan. Op basis van de calamiteit gaat Mitros de volgende punten verbeteren: Betere borging van asbestbeleid in de organisatie en van de procedures en kwaliteitscontroles; Beter inzicht verwerven in hoe een crisisorganisatie werkt en wat ieders rol en verantwoordelijkheid daarin is; Beter vooraf nadenken over de manier waarop er verantwoord ontruimd kan worden en over de wijze waarop betrokkenen goed geïnformeerd worden; Opstellen van een degelijk crisisplan met heldere lijnen rond regie, advies, communicatie, overleg en voldoende deskundigheid Duurzaam Mitros Mitros heeft in 2012 op het gebied van duurzaamheid veel beter gepresteerd dan in voorgaande jaren en heeft hiermee de afspraken met de gemeente Utrecht (1.500 labelstappen per jaar) ruimschoots gehaald. 38

39 Aantal labelstappen in 2012 Renovaties Sloop/nieuwbouw Extra duurzaamheidsinvesteringen 440 Regulier planmatig onderhoud (dubbel glas tijdens kozijnvernieuwingen al dan niet in combinatie met vervanging CV-ketels) 340 Totaal De oorzaak van de verbeterde prestatie ligt voornamelijk in het feit dat veel van de in 2012 opgeleverde projecten gestart zijn toen de financiële crises voor corporaties nog geen gevolgen leek te hebben. Voor komende jaren is een dergelijke goede energieprestatie dan ook een stuk onwaarschijnlijker doordat er minder geld is voor duurzaamheidsinvesteringen. 39

40 Deel V Maatschappij 40

41 11 In gesprek Over heel veel onderwerpen is Mitros regelmatig in gesprek met haar huurders en (maatschappelijke) partners. Het gaat bij dit soort contacten zowel formeel als informeel om meer dan het maken van afspraken of het uitwisselen van informatie. Wat verwachten huurders en partners van Mitros en hoe doet Mitros het in hun ogen? Deze interactie is bepalend voor het beleid en de prestaties van Mitros Stakeholderspalet In onderstaande matrix is het stakeholderspalet van Mitros weergegeven. Daarnaast overlegt Mitros regelmatig met de gemeente Utrecht en Nieuwegein en maakt zij onderdeel uit van een aantal formele overlegorganen, zoals de STUW in Utrecht, het RWU in de regio Utrecht en de landelijke brancheorganisatie Aedes. Mitros maakt verder deel uit van het Dagelijks Bestuur en Bestuurdersplatform van De Vernieuwde Stad, het platform van grote en grootstedelijke corporaties, dat een eigen jaarverslag uitbrengt (zie Stakeholderspalet Mitros Niveau Groep Vorm/inhoud Huurder Individuele huurders Rechten vanuit huurcontract Huurder Huurdersgroepen Huurderspanels over aspecten dienstverlening Huurder Alle huurders Huurderstevredenheidsonderzoeken Complex Bewonerscommissie Overleg over beheer en vernieuwing Buurt of Wijk (bij stedelijke vernieuwing) Wijk Bewonersorganisatie Samenwerkings- en maatschappelijke partners Advies over aanpak buurt of wijk Afstemmingsoverleg en coalities Wijkstakeholdersconferenties Stad Maatschappelijke partners Afstemmingsoverleg Stad Huurdersorganisaties Advisering beleid en dienstverlening Mitros Huurdersorganisaties Bestuurlijk overleg Mitros Maatschappelijke partners Stakeholdersconferentie, Mitros Podium Mitros Overige en landelijke partners Overleg, informeren en formeel toezicht Enkele stakeholders ontvangen van Mitros één keer per jaar een financiële bijdrage ter ondersteuning van hun werkzaamheden. In 2012 ontving de stichting Atelier Pieter d Hondt (monument Manenburg) 1.270,-, het Museum van Zuilen 2.000,- en het Nederlands Volksbuurtmuseum een ruimte ter beschikking met een huurwaarde van 4.032, Huurdersorganisaties en bewonerscommissies De huurders van Mitros hebben zich op twee niveaus georganiseerd: bewonerscommissies en huurdersorganisaties. De bewonerscommissies zijn vooral op complexniveau en soms op buurtniveau actief. De huurdersorganisaties behartigen op stedelijk niveau de belangen van de huurders van Mitros. Vanwege wijzigingen in de organisatiestructuur bij Mitros, die deels al in 2012 zijn ingegaan, is ook de overlegstructuur tussen Mitros en de huurdersorganisatie aangepast. Huurdersorganisaties 41

42 Met beide huurdersorganisaties, Mitropool in Utrecht en VBN in Nieuwegein, heeft Mitros een samenwerkingsovereenkomst. De huurdersorganisaties voeren gesprekken met Mitros over beleid en beheer. Mitros waardeert de inzet en betrokkenheid van de huurdersorganisaties zeer. Een aantal keren per jaar voeren de huurdersorganisaties formeel overleg met Mitros, waaronder twee keer per jaar met de directie van Mitros, waarbij één maal een afvaardiging van de Raad van Commissarissen aanwezig is. Eén maal per jaar overlegt de hele Raad van Commissarissen, in aanwezigheid van de directie, met de huurdersorganisaties. Tijdens deze gezamenlijke overleggen waren de belangrijkste onderwerpen: de begroting; het jaarverslag; de resultaten van de visitatie; de eindevaluatie van het experiment MitrosPanel; aanpassingen in het portefeuilleplan; het huurprijsbeleid; de toekomstplannen van Mitros en van beide huurdersorganisaties. Beide huurdersorganisaties hebben gezamenlijk een advies uitgebracht over de toepassing van de schaarstepunten in het huurprijsbeleid van Mitros. Met de komst van de nieuwe organisatiestructuur bij Mitros is ook de overlegstructuur veranderd. Sinds het najaar van 2012 overleggen de huurdersorganisaties gezamenlijk met de directeur Wonen, die de gesprekspartner is namens de driekoppige statutaire directie van Mitros. Dit overleg had vooral betrekking op de toekomstige samenwerking tussen de drie partijen. Mitropool Mitropool heeft in 2012 plannen gemaakt voor een nieuwe organisatievorm waarin huurders op verschillende manieren kunnen participeren. Begin 2013 krijgt dit zijn beslag in de omvorming van de vereniging Mitropool naar een netwerkorganisatie (Huurders Netwerk Mitros) in stichtingsvorm. Naast de hiervoor genoemde onderwerpen, is verder gesproken over: uitkomsten onderzoek huurderstevredenheid; overzicht klachtafhandeling 2011; voorstellen van Mitropool over bewonerscommissies. VBN In 2012 hebben de VBN en Mitros verder gewerkt aan het uitvoeren van het actieplan voor 2012, Anders Participeren, waarin afspraken zijn vastgelegd over de samenwerking tussen de VBN en Mitropool, over nieuwe vormen van participatie en de relatie tussen de VBN, Mitros en de bewonerscommissies. Verder hebben de volgende onderwerpen op de agenda gestaan: onderhoudsbeleid van Mitros; klachtenafhandeling en de bezoekersbalie in Nieuwegein; transitie bij Mitros en de lokale verankering in Nieuwegein; herziening van het investeringsprogramma; doorstroming op de woningmarkt; vergoedingen bewonerscommissies. Bewonerscommissies Bewonerscommissies behartigen de belangen van de huurders in hun gebied en overleggen daarvoor regelmatig met medewerkers van Mitros over thema s als leefbaarheid/veiligheid, klachtenafhandeling, planmatig onderhoud en servicekosten. In Utrecht zijn ongeveer 35 bewonerscommissies actief, in Nieuwegein twaalf. Mitros heeft in ieder geval twee keer per jaar overleg met hen. Financiële bijdrage Mitros biedt zowel de huurdersorganisaties als de bewonerscommissies financiële ondersteuning. Bewonerscommissies in herstructureringsgebieden ontvangen een extra bijdrage in het kader van de Utrechtse Regeling Ondersteuningsgelden. 42

43 Financiële bijdrage ( ) Mitropool (voorschot) Mitropool (advisering door Stade) VBN (inclusief Nieuwegeinse bewonerscommissies) Bewonerscommissies jaarlijkse bijdrage Utrecht Bewonerscommissies Utrecht in kader herstructureringsprojecten Regionaal HuurdersBeraad (huurdersorganisatie op regionaal niveau) Utrecht en Nieuwegein Regioplatform RWU Huurderspanels Mitros Panel Het Mitros Panel is een huurderspanel opgezet door Mitros en Mitropool, een experiment voor de duur van twee jaar. Doel van het panel is om zowel Mitropool als Mitros inzicht te geven in de meningen van een min of meer representatieve groep huurders. Het Mitros Panel bestaat uit ongeveer 800 Utrechtse huurders en wordt regelmatig uitgenodigd zijn mening te geven via internetvragen en/of in een groepsgesprek. In 2012 is het Mitros Panel positief geëvalueerd met als aanbeveling er een regulier instrument van te maken en het panel uit te breiden met Nieuwegeinse huurders. In 2012 zijn aan het Mitros Panel de volgende onderwerpen voorgelegd: leefbaarheid; inspraak huurders; voorstellen woonruimteverdeling. Gedurende het jaar zijn continu deelnemers geworven om het panel uit te breiden. Expertmeeting energiebesparing en communicatie Mitros wil bij renovaties en planmatig onderhoud de communicatie over energiebesparing verbeteren. Belangrijk hierbij is de vraag hoe huurders gestimuleerd kunnen worden om mee te investeren in energiebesparende maatregelen. Begin 2012 is er een bijeenkomst geweest met een aantal experts (onder andere van de Woonbond) en huurdersvertegenwoordigers, waarin uitgebreid is besproken hoe en welke communicatiemiddelen hierbij ingezet kunnen worden Debatteren met stakeholders Op verschillende momenten in het jaar gaat Mitros op organisatieniveau in gesprek met haar stakeholders, haar maatschappelijke partners. Dat gebeurt met name tijdens de Mitros Podiums en de jaarlijkse Stakeholdersconferentie. Met het Mitros Podium organiseert Mitros al sinds 2001 informele discussiebijeenkomsten over het brede gebied van wonen. Hiervoor nodigt Mitros de belangrijke stakeholders uit het werkgebied uit. Tijdens de debatten bespreekt Mitros met hen de beleidsvorming rond een bepaald onderwerp en staat zij open voor gedachtewisseling daarover. Over het onderwerp brengt Mitros altijd een handzame brochure uit, het Mitros Cahier. In juni ging het debat over de Barometer van de Stedelijke Vernieuwing. De financiële crisis en de negatieve ontwikkelingen op de woningmarkt leiden ertoe dat corporaties hun investeringsmogelijkheden beduidend minder zien worden, terwijl ook de maatschappelijke partners in de wijk zich moeten beperken. Aan de hand 43

44 van de wijk Ondiep werd gediscussieerd over de gevolgen hiervan voor de voortgang van de stedelijke vernieuwing. De jaarlijkse stakeholdersconferentie werd doorgeschoven naar januari Die was gewijd aan het bespreken van de contouren van de nieuw op te stellen ondernemingsstrategie met de stakeholders. 44

45 12. Ondernemingsbestuur 12.1 Good governance Definitie Eén van de kerndoelstellingen van Mitros als organisatie is maatschappelijk en open ondernemen. Dat houdt op de eerste plaats in dat er een constante dialoog met de buitenwereld is en in het bijzonder met de stakeholders (hoofdstuk 11). Immers, bij een maatschappelijke onderneming is de status van stakeholders ten aanzien van het goed presteren van de onderneming anders dan die bij een (structuur)vennootschap, terwijl het belang bij beide erg groot is. Verder impliceert maatschappelijk en open ondernemen dat het ondernemingsbestuur integer en transparant handelt (hoofdstuk 12) en dat er goed intern toezicht is op dat handelen en het afleggen van verantwoording daarover (hoofdstuk 13). Good governance is bij Mitros een sleutelbegrip. Mitros volgt bij de beleidsvoorbereiding, beleidsvorming, beleidsuitvoering en beleidsverantwoording de regels van good governance. Mitros wil, vooruitlopend op de definitieve herziening van de Woningwet (waarbij het verplicht zou kunnen worden om de Governancecode na te leven), zich conformeren aan de naleving van de Governancecode. Op één punt na voldeed Mitros in 2012 aan de Governancecode. Alleen het nieuw opgestelde toetsingskader voor investeringen, het zogenaamde investeringsstatuut, moest nog door de Raad van Commissarissen worden goedgekeurd. Dit gebeurt in Werkwijze en verantwoordelijkheid De statutaire directie is verantwoordelijk voor de realisatie van de doelstellingen, de strategie, de financiering, het beleid, de resultaten en de continuïteit van Mitros. De strategie en doelstellingen zijn vastgelegd in het ondernemingsplan Waardevol Wonen. De directie is verantwoordelijk voor de beheersing van de risico s en voor de naleving van wet- en regelgeving. Het richt zich bij de vervulling van zijn taak naar het belang van de corporatie. Dat gebeurt vanuit de volkshuisvestelijke en maatschappelijke doelstelling van de onderneming, waarbij rekening wordt gehouden met de belangen van bij de corporatie betrokkenen. In de statuten en het door de Raad van Commissarissen vastgestelde directiestatuut is vastgelegd welke besluiten de directie mag nemen met/zonder voorafgaande goedkeuring door de Raad van Commissarissen. De directie legt verantwoording af aan de Raad van Commissarissen. Daartoe verschaft zij de Raad de benodigde informatie en bespreekt onder andere de manier waarop de interne controle en beheersing zijn ingericht. Tegenstrijdige belangen In de statuten van de corporatie is vastgelegd welke functies strijdig zijn met die van directielid. In 2012 bekleedde de directie geen nevenfuncties die strijdig zijn met de statuten. Om ieder risico op belangenverstrengeling te voorkomen is expliciet afgesproken dat de directie alle eventuele (nieuwe) nevenfuncties meldt bij en bespreekt met de remuneratiecommissie van de RvC. De directie heeft in 2012 geen transacties uitgevoerd waarbij sprake zou kunnen zijn van belangenverstrengeling. Beloning van de directie De Raad van Commissarissen stelt de beloning van leden van de directie vast. Bij de beloning van de voormalige directie volgde de Raad in 2012 het advies van de Commissie Westerlaken (de Sectorbrede Beloningscode Bestuurders Woningcorporaties). De beloning vond plaats conform Westerlaken schaal G. Bij de benoeming van de nieuwe directie in het najaar van 2012 is bij de beloning al rekening gehouden met de Wet Normering bezoldiging Topfunctionarissen (WNT) die per 1 januari 2013 is ingegaan. De nieuwe directie wordt dan ook beloond volgens het voorstel van de WNT, zoals dat gold op het moment van benoeming. Bij de bepaling van het salaris van de bestuursleden wordt alleen een vast inkomen verschaft en niet een variabel deel op basis van prestaties. Het bezoldigingsbeleid van het bestuur van Mitros staat op de website. 45

46 De beloning ziet er als volgt uit: Beloning directie Mitros Voorzitter Lid 1 Lid 2 Kosten 2012* 2012** *** *** 2011 Salaris, vakantiegeld, sociale lasten Pensioenen Vervoermiddel Uitkering in verband met beëindiging dienstverband Inleenvergoeding Totaal * interim directeur tot 1 oktober 2012, deze vergoeding is inclusief BTW ** nieuwe directeur vanaf 1 september 2012 ***nieuwe directieleden vanaf 1 oktober Integriteitsbeleid Nieuw beleid Om het risico te beheersen dat medewerkers het persoonlijke belang laten prevaleren boven het organisatiebelang of voor eigen (financieel) gewin activiteiten ontplooien, kent Mitros een integriteitcode. Hierin zijn de uitgangspunten voor het zakendoen en de gedragsregels voor het bestuur en de medewerkers van Mitros vastgesteld. Het eind 2011 vernieuwde integriteitsbeleid van Mitros bestaat uit twee basisprincipes en negen gouden regels. De basisprincipes gaan uit van eigen verantwoordelijkheid en openheid en overleg. De gouden regels passen bij negen thema s die voor Mitros belangrijk zijn, waaronder omgang met huurders en collega s, leveranciersselecties, inkoopvoordelen en belangenverstrengeling. In 2012 is de integriteitscode ook verzonden aan relaties en leveranciers. Protocollen De nieuwe integriteitscode is niet bedoeld als dichtgetimmerd en uitputtend reglement en laat veel ruimte voor eigen verantwoordelijkheid. Sommige onderwerpen zijn echter wel verder uitgewerkt tot protocollen of reglementen. Zo heeft Mitros een protocol voor de selectie van leveranciers en voor ongewenste omgangsvormen. En een privacyreglement met bijbehorende protocollen voor het vastleggen van gegevens van medewerkers, zoals bij mobiele telefonie, internet- en gebruik, het gebruik van de bedrijfswagens en het opnemen van gesprekken bij de Klantenservice. Het sluitstuk van de integriteitscode is de klokkenluidersregeling. Hierin is geregeld hoe mensen binnen de Mitros-organisatie om moeten gaan met het vermoeden een misstand, zoals overtreding van wet- en regelgeving, schending van het integriteitsbeleid of verspilling van maatschappelijk geld. De klokkenluidersregeling is onderdeel van een bredere klacht- en beroepsregeling voor medewerkers. Deze regeling voorziet ook in een protocol ongewenste omgangsvormen en het instellen van een vertrouwenspersoon. Integriteitsscan Bij het nieuwe integriteitsbeleid hoort ook een jaarlijks uit te voeren integriteitsscan. Zo beoordeelt Mitros waar de risico s liggen en neemt zo nodig maatregelen. Bij schending van het integriteitsbeleid kunnen (arbeidsrechtelijke) maatregelen worden genomen. Eind 2012 heeft Mitros een integriteitsscan uitgevoerd, waarover zij de RvC in januari heeft geïnformeerd. Integriteitsincidenten In 2012 zijn er drie meldingen geweest van het vermoeden van een overtreding van de integriteitscode. In twee van de drie gevallen is extern onderzoek ingesteld. Dit heeft niet geleid tot bevestiging van de 46

47 vermoedens. De derde melding is intern onderzocht. Hierbij bleek het vermoeden wel terecht en heeft Mitros passende maatregelen getroffen. Ook zijn in het verslagjaar twee meldingen binnengekomen van ongewenste omgangsvormen. Eén melding heeft na onderzoek geleid tot een gerechtelijke ontslagprocedure, waarna de arbeidsovereenkomst is ontbonden. Na onderzoek zijn voor de tweede melding passende arbeidsrechtelijke maatregelen genomen Risicomanagement Risicobeheersing en managementcontrolsysteem Een goede financiële gezondheid en de beschikbaarheid van financiële middelen voor zowel de korte als de lange termijn zijn voor Mitros essentieel. Daarom stelt Mitros eisen aan haar vermogenspositie en haar risicobeheersing. Naast financiële risico s loopt Mitros ook niet-financiële risico s die het realiseren van de bedrijfsdoelstellingen in de weg kunnen staan. Mitros streeft naar een integrale benadering van deze risico s, in de vorm van Enterprise Risk Management (ERM). Dit is een organisatiebreed proces om potentiële gebeurtenissen te signaleren die invloed kunnen hebben op het behalen van de ondernemingsdoelstellingen. Risico s op het gebied van bijvoorbeeld projectontwikkeling, treasury, ICT en HRM worden hiermee afhankelijk van elkaar beoordeeld en beheerst. De gekozen systematiek moet ertoe bijdragen dat de: bedrijfsactiviteiten zo doelmatig en efficiënt mogelijk worden uitgevoerd; financiële en operationele informatie volledig en betrouwbaar is, zodat de juiste activiteiten worden uitgevoerd; handelingen en beslissingen in overeenstemming zijn met de voor de organisatie geldende wet- en regelgeving. Beheersingsmethodiek Om het behalen van de bedrijfsdoelstellingen te borgen heeft Mitros een systeem ontwikkeld. Dit model bestaat uit drie onderdelen: risicomanagement en interne beheersing systeem, gebaseerd op COSO II; planning en control cyclus met begroting & rapportages; toetsingskader voor Raad van Commissarissen; prestatiemanagement met beoordelingscyclus van medewerkers. Jaarlijks vertaalt Mitros haar lange termijn ondernemingsdoelstellingen in een jaarsnede (beleidsbrief) om de doelstellingen voor het desbetreffende jaar inzichtelijk te krijgen. Aan deze doelstellingen worden activiteiten gekoppeld. Om deze te completeren voert Mitros vervolgens op organisatieniveau een risicoanalyse uit om de risico s in beeld te krijgen die een bedreiging vormen voor de realisatie van het ondernemingsplan. Ook voert Mitros een scenarioanalyse uit, waarin de impact van diverse economische scenario s op de financiële positie van Mitros wordt gemeten. Op basis van de onderkende risico s treft Mitros beheersmaatregelen om deze risico s af te zwakken. Ten slotte wordt het jaarplan van de hele organisatie volgens dezelfde systematiek naar de bedrijfsonderdelen vertaald, zodat iedere afdeling een jaarplan met bijbehorende activiteiten heeft. Elk kwartaal meet Mitros, als onderdeel van de P&C-cyclus, door middel van interne controles de voortgang van de activiteiten en de werking van de beheersmaatregelen. Ze legt deze vervolgens vast in de ERMapplicatie Bwise. Uit de scenarioanalyse blijkt dat Mitros gevoelig is voor fluctuaties in de bouwindex, lange rente en verkoopopbrengst. Deze fluctuaties worden continu gemonitord en indien noodzakelijk stuurt Mitros actief bij. Onderstaande paragraaf beschrijft de specifieke risico s op het niveau van de woningportefeuille en de projecten, van financiering en belegging en van de organisatie. Portefeuillerisico s De komende jaren heeft Mitros een forse herstructureringsopgave. Dit maakt projectontwikkeling tot een belangrijke en tevens risicovolle activiteit van Mitros. Jaarlijks beoordeelt Mitros of het geheel van plannen op het gebied van nieuwbouw en renovatie nog financieel haalbaar is en leidt tot de gewenste volkshuisvestelijke transformatie. 47

48 Projectrisico s De manier waarop Mitros investeringen doet, is vastgelegd in het investeringsstatuut. Om de risico s van investeringsprojecten te kunnen beheersen, splitst Mitros ieder project op in een vast aantal fasen. Iedere fase sluit ze af met een fasedocument waarin zij de voortgang beschrijft met betrekking tot planning, kwaliteit en geld. Ook worden risico s per fase inzichtelijk gemaakt en waar mogelijk gekwantificeerd. Per fase toetst een intern multidisciplinair team of het project nog binnen de (financiële) randvoorwaarden van Mitros past. Om de financiële haalbaarheid van investeringsprojecten te waarborgen, stelt Mitros rendementseisen. De rendementseis geeft uitdrukking aan de totale kosten die samenhangen met de financiering van het totale vermogen, dus vreemd vermogen en eigen vermogen, van Mitros. Mitros herziet de rendementseisen en de onderliggende aannames jaarlijks gelijktijdig met de begroting en legt deze ter goedkeuring voor aan de RvC. Verbindingen Mitros maakt voor de realisatie van haar activiteiten deels gebruik van verbindingen. Een verbinding is een rechtspersoon, vennootschap of een joint venture. Aan de activiteiten in de verbindingen ligt een samenwerkingsovereenkomst met een woningcorporatie, gemeente en/of een ontwikkelaar ten grondslag. Mitros hanteert zeer strikte regels voor verbindingen. Zij gaat uitsluitend in uiterste gevallen een verbinding aan. Mede daarom is het aantal verbindingen bij Mitros beperkt. In 2012 heeft Mitros het verbindingenstatuut opgesteld. Dit statuut beschrijft de uitgangspunten bij het oprichten en/of beëindigen van verbindingen, maar vooral ook de manier waarop Mitros toezicht houdt op de activiteiten in de verbindingen. Treasury Om de beschikbaarheid van financiële middelen te garanderen is toegang tot de vermogensmarkt essentieel. Mitros vindt risicomanagement en transparantie rondom haar treasuryactiviteiten erg belangrijk. De perikelen in de sector rondom derivaten tonen de noodzaak hiervan aan. Hiertoe tracht Mitros haar treasurywerkzaamheden zo in te richten dat zij altijd verantwoording kan afleggen op een voor iedereen toegankelijke wijze. Treasurystatuut en treasuryjaarplan Het treasurybeleid van Mitros is vastgelegd in het treasurystatuut. In 2012 is het treasurystatuut geactualiseerd en aangepast aan de nieuwe wet- en regelgeving. De jaarlijkse treasuryactiviteiten worden beschreven in het treasuryjaarplan. Periodiek beoordelen de directie en de financiële auditcommissie van de RvC de risico s ten aanzien van het financieren van het woningbezit en het eventueel beleggen van (tijdelijk) overtollige geldmiddelen. Daarnaast heeft Mitros een treasurycommissie die elk kwartaal overlegt, waaraan ook een externe deskundige deelneemt. Deze commissie adviseert de directie van Mitros over financiering en het afdekken van financiële risico s. Renterisicobeleid Mitros hanteert een risico-averse houding voor zowel het beleggings- als het financieringsbeleid. Belangrijke risico s in dit verband zijn het beschikbaarheids-, het tegenpartij- en het renterisico. Voor het beheersen van het renterisico is het belangrijk dat Mitros periodiek de omvang van het renterisico bepaalt. Mitros optimaliseert hiertoe het vervalschema van de leningenportefeuille en richt zich ook op het verkrijgen van vreemd vermogen tegen de economisch meest voordelige condities. Dit betekent dus zowel het minimaliseren van de rentelasten als het spreiden van het tegenpartijrisico. Mitros hanteert voor het renterisico zowel de norm van het WSW (15%) als een eigen norm (10%). Deze norm betreft het (variabele) renterisico afgezet tegen de leningenportefeuille aan het eind van een kalenderjaar (het WSW) of een bepaalde periode. In 2012 is het renterisico zowel binnen de externe als de interne maatstaf gebleven. Rentederivaten Mitros onderkent de mogelijkheden van het toepassen van rentederivaten en vult het renterisicomanagement op een actieve wijze in. Zo volgt Mitros dagelijks de renteontwikkelingen op de voet en kijkt zij minimaal twaalf maanden vooruit om haar toekomstige behoefte aan vreemd vermogen en het bijbehorend renterisico in te schatten. Dit proces kent een wekelijkse cyclus. Om haar investeringen tegen een houdbaar renteniveau te kunnen financieren, maakt Mitros gebruik van financiële derivaten. Mitros heeft voor het afsluiten van financiële derivaten standaardcontracten (ISDA, oftewel International Swaps and Derivatives Association) afgesloten met een aantal banken. Deze ISDAovereenkomsten zijn vooraf beoordeeld door een gespecialiseerde jurist. In deze contracten zijn de inherente risico s zoveel mogelijk beperkt gehouden. Zo heeft Mitros geen CSA (Credit Support Annex) afgesloten en hoeft zij dus niet bij te storten op een rentederivaat. Er is met één bank een break clause 48

49 afgesproken, met een frequentie van vijf jaar. Dit houdt in dat zowel de bank als Mitros de mogelijkheid hebben het financieel derivaat op dat moment te beëindigen. Als gevolg van nieuwe beleidsregels vanuit de overheid moet Mitros bij het afsluiten van een financieel derivaat gelijktijdig de bijbehorende lening afsluiten. Hierbij zijn alleen nog de renteswap en rentecap toegestaan. De kaders voor het gebruik van financiële derivaten zijn vastgelegd in het treasurystatuut en voldoen aan de nieuwe beleidsregels. Hierin is aangegeven welke rentederivaten toegestaan zijn met de bijbehorende uitgangspunten. In de voorstellen voor het afsluiten van rentederivaten moet Mitros de toegevoegde waarde in vergelijking met traditionele financiële instrumenten, zoals een lening met een vaste renteafspraak, wel aantonen. Organisatie- & integriteitrisico s Mitros heeft een procuratie- & mandateringsregeling. Hierin is de interne tekeningsbevoegdheid per activiteit en functie vastgelegd. In het handelsregister is formeel vastgelegd welke functionarissen voor welke bedragen en onderwerpen tekeningbevoegd zijn. Mitros beschikt over een stelsel van administratieve organisatie en interne controle, waardoor de noodzakelijke functiescheiding binnen de organisatie gewaarborgd is. Om het risico te beheersen dat medewerkers het persoonlijke belang laten prevaleren boven het organisatiebelang of voor eigen (financieel) gewin activiteiten ontplooien, kent Mitros een integriteitcode (zie paragraaf 12.2). In 2013 kunnen de transitie, waarbij veel processen gaan veranderen binnen Mitros, en de geplande verhuizing naar het nieuwe kantoor van Mitros, tot situaties leiden waarbij Mitros niet altijd geheel in control is, aangezien de basis dan even niet op orde is. Mitros probeert dergelijke situaties uiteraard zoveel mogelijk te voorkomen Beoordeling van het stelsel van risicobeheersing Mitros heeft een besturingsfilosofie die uitgaat van directie en staven op centraal niveau, lokaal verankerde kernbedrijven en dienstverlenende bedrijven ter ondersteuning van de hele organisatie. De directie zet de lijnen uit, toetst de resultaten van de uitvoering van het beleid en legt verantwoording af aan de Raad van Commissarissen. Voor het interne toezicht adviseert en ondersteunt de afdeling Financiën & Control de directie. In verband met de integriteit van de controlfunctie bestaat er ook een directe relatie tussen de concerncontroller en de Raad van Commissarissen. Auditfunctie en -plan Mitros heeft een eigen internal auditfunctie. De internal auditfunctie is primair ingericht op het toetsen van de beheersbaarheid van de organisatie om zo tot een betere werking van de beheersingskaders en -maatregelen te komen. Het doel hiervan is het management een objectieve spiegel voor te houden over de kwaliteit van de beheersing van de organisatie. Aan de hand van het jaarlijkse auditplan richt de internal auditor zich op het periodiek doorlichten van alle relevante processen, aspecten, entiteiten en thema s binnen de organisatie en bevordert daarmee een effectievere en efficiëntere beheersing. Beheersmaatregelen Het interne beheersingssysteem is sterk afhankelijk van de risicobereidheid van een organisatie. Hiermee geeft de directie aan welke mate van risico hij acceptabel of zelfs wenselijk vindt voor het behalen van zijn doelen. Individuele beheersmaatregelen zijn dus in zekere mate afhankelijk van het vigerende ondernemingsbeleid. Toch zijn er onafhankelijk van het beleid beheersmaatregelen nodig in een organisatie die hiervan losstaan. Als kader gelden in ieder geval de huidige wet- en regelgeving en de Governancecode van de Vereniging van Toezichthouders. Toetsing hierop gebeurt vooral door middel van de zogenaamde hard controls. Geen absolute zekerheid Al deze systemen kunnen echter nooit de absolute zekerheid bieden dat Mitros haar doelstellingen realiseert, of dat de materiële verliezen, fraude en overtreding van de geldende wet- en regelgeving niet zullen optreden. Verder benadrukt de directie dat de activiteiten van Mitros risico s met zich meebrengen die buiten de invloedsfeer van de directie liggen. Denk aan veranderingen in de politieke context of in wet- en regelgeving. Maar ook (ingrijpende) conjuncturele ontwikkelingen, zoals zich die de laatste tijd voor hebben gedaan, liggen buiten de genoemde invloedssfeer. Hoewel Mitros de bovengenoemde risico s niet kan beïnvloeden, volgt zij de ontwikkelingen nauwgezet en anticipeert zij hier zoveel mogelijk op. 49

50 Accountantscontrole Jaarlijks beoordeelt de externe accountant in het kader van de controle van de jaarrekening het geheel aan beheersingsmaatregelen. De bevindingen staan in de Management Letter en het accountantsverslag die met de directie, de financiële auditcommissie en de RvC besproken worden. Bestuursverklaring In oktober 2012 is er sprake geweest van een directiewissel. Net als in voorgaande jaren hebben de toenmalige en de huidige directie in 2012 uit hoofde van hun verantwoordelijkheid voortdurend de prestaties, de beheersomgeving en de risico s van Mitros geanalyseerd en beoordeeld. De directie houdt rekening met de eerder genoemde beperkingen, die inherent zijn aan het systeem van interne beheersing van Mitros dat op onderdelen nog verbeterd kan worden. Zo is in 2012 gewerkt aan een betere informatievoorziening, aan verbetering van de ICT-applicaties, zijn processen opnieuw beschreven en zijn verbeteringen in het onderhoudsproces doorgevoerd. Toch is de directie van oordeel dat de geïmplementeerde interne risicobeheersings- en controlemaatregelen een adequate basis vormen om met redelijke mate van zekerheid te kunnen verklaren dat: zij voldoende inzicht heeft in de mate waarin de operationele, volkshuisvestelijke en financiële doelstellingen van Mitros worden gerealiseerd; Mitros zich houdt aan de geldende wet- en regelgeving; de rapportages van Mitros betrouwbaar zijn; er geen risico s zijn gelopen die in tegenspraak waren met het vooraf gedefinieerde en goedgekeurde beleid. De directie van de Stichting Mitros in Utrecht verklaart verder dat: de Stichting haar middelen uitsluitend voor werkzaamheden op het gebied van de volkshuisvesting bestemt; het integer heeft gehandeld en zich heeft gehouden aan de Integriteitscode van Mitros; de Raad van Commissarissen op 24 april 2013 de jaarstukken, inclusief het volkshuisvestingsverslag, heeft goedgekeurd; de accountant met betrekking tot de jaarrekening een goedkeurende verklaring heeft afgegeven. Namens het bestuur van de Stichting Mitros te Utrecht, 24 april 2013 Henk Peter Kip Liesbeth Marchesini Maud Hoezen 50

51 13 Verslag van de Raad van Commissarissen De Raad van Commissarissen (hierna de Raad of de RvC) van Mitros heeft tot taak toezicht te houden op het bestuur en op de algemene gang van zaken bij de woningcorporatie en de met haar verbonden ondernemingen. Ook staat hij het bestuur met raad ter zijde Algemeen De Raad houdt onder andere toezicht op: realisatie van de doelstellingen van de corporatie; realisatie van de volkshuisvestelijke opgaven; strategie en de risico s verbonden aan de activiteiten van de corporatie; opzet en werking van de interne risicobeheersing- en controlesystemen; kwaliteitsbeleid; kwaliteit van de maatschappelijke verantwoording; financieel verslagleggingsproces; naleving van toepasselijke wet- en regelgeving; het risicomanagement en de interne beheersing van verbindingen. Dit toezicht strekt zich tevens uit tot de met de corporatie verbonden ondernemingen en bevat onder andere het toezicht op het risicomanagement en de interne beheersing van verbindingen. De taken, verantwoordelijkheden en bevoegdheden van de Raad zijn omschreven in artikel 11 van de statuten van de Stichting Mitros. Een en ander is verder uitgewerkt in het RvC-reglement d.d. 20 april 2011 dat op de website staat. Voorts vervult de RvC van Mitros zijn taken op de wijze zoals deze in de Governancecode Woningcorporaties (juli 2011) beschreven staat. In dit jaarverslag legt de Raad, als onderdeel van een maatschappelijk ondernemende organisatie, publiekelijk verantwoording af over de wijze waarop hij invulling heeft gegeven aan de uitvoering van zijn taken en bevoegdheden in het afgelopen jaar. Als toezichtkader voor het uitoefenen van zijn taken hanteerde de Raad: het Burgerlijk Wetboek; de Governancecode Woningcorporaties, juli 2011; het strategisch ondernemingsplan Waardevol Wonen ; de prestatieafspraken tussen de gemeente en de woningcorporaties in Utrecht en Nieuwegein; de beleidsbrief 2012; de begroting 2012 het treasuryjaarplan 2012; het portefeuilleplan en de herziening van het investeringsprogramma; het toetsingskader. Dit toetsingskader is door de Raad in 2012 gebruikt bij het nemen van beslissingen, het beoordelen van directievoorstellen en de bewaking van de realisatie van de corporatiedoelstellingen Taken en werkwijze Om de toezichthoudende taak goed te kunnen vervullen heeft de Raad zich regelmatig mondeling en schriftelijk door het bestuur laten informeren over de maatschappelijke prestaties en de financiële resultaten in relatie tot de beoogde doelen, relevante externe ontwikkelingen en de wensen en behoeften van belanghebbenden. De Raad is in het verslagjaar achtmaal regulier bijeen geweest in aanwezigheid van het bestuur. In oktober is de Raad samen met de voltallige directie bijeengekomen in een 2-daagse, waar onder andere gesproken is over de nieuwe Woningwet en de strategie van Mitros ten behoeve van het nieuwe meerjarenbeleidsplan

52 In het verslagjaar heeft RvC viermaal vergaderd zonder bestuur. In deze bijeenkomsten zijn diverse remuneratieaangelegenheden aan de orde geweest, zoals de continuïteit van het bestuur en de werving van de nieuwe directie. Sinds de zomer heeft de RvC voorafgaand aan elke vergaderingen met de bestuurders/directie een uur RvC-only. Dat biedt de mogelijkheid aan de leden om ervaringen uit te wisselen en vast te stellen wat de belangrijke gesprekpunten zijn in de vergadering met de directie. De voorzitter heeft periodiek overleg met de bestuurder/directievoorzitter en contact op momenten dat daar behoefte aan is. De leden van de Raad zijn op een enkele uitzondering na altijd aanwezig geweest bij de vergaderingen. Buiten de vergaderingen wordt de Raad met regelmaat en indien nodig geïnformeerd door de bestuurders/directieleden over relevante onderwerpen. Diverse leden van de Raad hebben door middel van fietstochten inzicht gekregen in de kwaliteit van de woningvoorraad en de specifieke problematiek van de wijken. Samen met de nieuwe directie hebben zij gefietst door de wijken Zuilen, Lunetten en Utrecht-Oost. Tot slot halen de leden van de Raad, naast bij de genoemde bijeenkomsten en contacten, ook zelf informatie op, onder andere bij de VTW (Vereniging van Toezichthouders in Woningcorporaties) en bij Aedes. Contact met derden Medio 2012 is de Raad aanwezig geweest bij het jaarlijkse overleg tussen het bestuur van Mitros en de besturen van de huurdersorganisaties. De Raad heeft daar een toelichting gegeven op enkele onderwerpen die bij de Raad aan de orde zijn geweest. De actualiteiten binnen de corporatiewereld en gevolgen voor de toezichthoudende rol door deze ontwikkelingen zijn besproken. Ook zijn de gevolgen van het rijksbeleid en de daaruit voortvloeiende noodzaak om het portefeuilleplan van Mitros te herzien, aan de orde geweest. Vanuit de huurdersorganisaties is een toelichting op de werkzaamheden van die organisaties gegeven. De Raad sprak zijn waardering voor het geleverde werk uit. Een delegatie van de Raad woonde tweemaal een overleg tussen de directie en de Ondernemingsraad bij. Daarnaast was een delegatie van de RvC diverse malen aanwezig bij de overleggen met het transitieteam (= het team bestaande o.a. uit de directievoorzitter en de manager Organisatiestaf dat het veranderproces binnen Mitros leidt) en de OR, om zo geïnformeerd te blijven over de voortgang van de transitie. De accountant is aanwezig geweest bij de behandeling van de jaarrekening. Daarnaast was de accountant eenmaal aanwezig bij de auditcommissie Financiën. De manager Financiën & Control woonde enkele vergaderingen bij voor onder andere de bespreking van het Jaarverslag en de Jaarrekening 2011, de derivatenpositie van Mitros en de begrotingsaanpassing. De projectleider van de transitie heeft in de RvC-vergadering van juni een toelichting gegeven op de afsluiting van de eerste fase van de transitie. De bedrijfsjurist lichtte in een RvC-vergadering de statutenwijziging toe. Tot slot participeerde de RvC in de bijeenkomsten voor de stakeholders, zoals het Mitros Podium over Ondiep en de Nieuwjaarsreceptie. Ook waren commissarissen aanwezig bij evenementen als start nieuwbouw en opleveringen. Werving nieuwe directie De werkzaamheden van de Raad zijn in het jaar 2012 deels bepaald door de werving van drie nieuwe directeuren. Deze werving is uitgevoerd onder regie van de Remuneratiecommissie met ondersteuning van een wervings- en selectiebureau en heeft geresulteerd in de benoemingen van de directievoorzitter, de directeur Wonen en de directeur Financiën per 1 oktober Om de voorgenomen benoemingsbesluiten en keuzes binnen het wervingstraject goed toe te lichten, is er meer contact dan gebruikelijk geweest tussen de leden van de Remuneratiecommissie, de Ondernemingsraad en de ad hoc adviescommissie vanuit het personeel. Functioneren RvC De Raad van Commissarissen is verantwoordelijk voor de kwaliteit van zijn eigen functioneren en evalueert jaarlijks zijn eigen functioneren. In 2012 is dat gebeurd met een externe begeleider. Ter voorbereiding van de zelfevaluatie heeft mevrouw Vogelaar, vooruitlopend op haar nieuwe rol als voorzitter van de RvC, samen met de vicevoorzitter individuele gesprekken gevoerd met de leden. Ook is vooraf de visie van het bestuur op het functioneren van de RvC gevraagd. 52

53 In een besloten vergadering buiten de aanwezigheid van het bestuur heeft de Raad zijn eigen inrichting en functioneren als collectief en de bijdrage van de afzonderlijke leden en commissies beoordeeld. Terugkijkend is geconcludeerd dat de Raad een intensieve periode heeft doorgemaakt, onder andere door de directiewisselingen, de ontwikkelingen binnen de volkshuisvesting en het (dis) functioneren van de woningmarkt. De Raad is in zijn algemeenheid tevreden over zijn eigen functioneren als collectief, waarbij de rol van de voorzitter positief beoordeeld is. Er is een aantal verbeterpunten benoemd, waaraan in 2012 is gewerkt. Ook zijn de eigen collectieve uitdagingen voor de komende periode benoemd, met onder meer de volgende elementen: een sterk directieteam neerzetten, toezien op het nog centraler stellen van de verbetering van de huurderstevredenheid, een goede samenwerking realiseren tussen de RvC en de nieuwe directie, toezien op het beter realiseren van de gestelde doelen en tijd besteden aan eigen permanente educatie. Functioneren bestuur/directie De Raad besluit over benoemingen, beoordelingen en beloningen, schorsing en ontslag van de bestuurders. De Raad heeft op grond daarvan tot taak periodiek het functioneren van het bestuur te beoordelen. De heer Rötscheid heeft de rol van tijdelijke bestuursvoorzitter tot 1 oktober 2012 vervuld. De Raad heeft in het voorjaar van het verslagjaar met de heer Rötscheid een voortgangsgesprek gevoerd. Het functioneren in de interimperiode en de voortgang van de transitie waren onderwerpen van gesprek. De Raad heeft onderling dit gesprek voorbereid. De Raad heeft zijn waardering uitgesproken voor de wijze waarop hij als eindverantwoordelijke de organisatieverandering heeft aangestuurd. De Remuneratiecommissie heeft een maand na het aantreden van de directie met de individuele leden de eerste impressies besproken. De RvC heeft voor het komende jaar een nieuwe procedure vastgesteld die als leidraad dient voor de beoordelings- en voortgangsgesprekken van de Remuneratiecommissie met de directie. De beloning van de interim-bestuurder en de directieleden is vastgesteld conform de geldende wet- en regelgeving. Qua salarissystematiek is de Sectorbrede Beloningscode Bestuurders Woningcorporaties gevolgd, waarbij de WNT (Wet Normering Topinkomens) als kader en begrenzing voor de maximale hoogte van de beloning is gehanteerd. Bij de bepaling van het salaris van de directieleden wordt een vast inkomen verschaft. Op basis van geleverde prestaties kan, naar analogie van het Mitros personeel, een aanvullende beloning van maximaal 4% plus inflatie worden toegekend. De beloning van de directie is verantwoord in hoofdstuk 12. Integriteitsscan In de arbeidsovereenkomsten van de directieleden is een verbod op nevenwerkzaamheden opgenomen (artikel 10) behoudens voorafgaande schriftelijke toestemming van de RvC. Voor aantreding is naar alle directieleden een integriteitsscan verricht. Uit dit onderzoek zijn geen bijzonderheden gekomen die van invloed kunnen zijn op de uitvoering van hun functies. In deze scan zijn ook bestaande nevenfuncties bij indiensttreding van de nieuwe directieleden beoordeeld. Waar van toepassing heeft aanpassing in de nevenfuncties plaatsgevonden Toezicht De Raad houdt toezicht op het functioneren van Mitros. Daarbij let de Raad erop of Mitros haar maatschappelijke opgave adequaat realiseert. De Raad toetst daarbij in hoeverre Mitros erin slaagt de doelstellingen uit haar strategische ondernemingsdoelstellingen te realiseren. De toetsing hiervan werd in 2012 voornamelijk gedaan door middel van de besprekingen van de kwartaalrapportages, waarin inzicht wordt gegeven in de stand van zaken met betrekking tot de vastgestelde strategische speerpunten. In de kwartaalrapportages wordt ook gerapporteerd over de indicatoren van de bedrijfsvoering, over de projectenontwikkeling en over relevante externe ontwikkelingen. Daarbij wordt een overzicht gegeven van de lopende projecten. Dit projectenoverzicht wordt gespiegeld aan de Begroting en de Meerjarenprognose. De rapportages zijn aan de orde geweest tijdens drie vergaderingen. Actualiteiten De RvC heeft in het verslagjaar samen met de directie uitvoerig stil gestaan bij de ontwikkelingen in de corporatiesector op grond van de financieel economische crisis en het overheidsbeleid en de effecten daarvan op investeringsmogelijkheden van Mitros. Door de gevolgen van het toenmalige lenteakkoord en 53

54 later van het nieuwe regeerakkoord, werd in de loop van het verslagjaar duidelijk dat Mitros minder financiële ruimte had om de geplande investeringen te kunnen realiseren. Als gevolg hiervan is in de juni-vergadering een begrotingsaanpassing met een beperkter investeringsprogramma aan de RvC voorgelegd. De Raad heeft goedkeuring gegeven aan de begrotingsaanpassing en specifiek aan het investeringsprogramma Behalve dat de Raad is meegenomen in het afwegingskader op basis waarvan de investeringkeuzes zijn gemaakt, is ook toegelicht om welke specifieke projecten het gaat. Voorts zijn in gesprekken tussen de directie en de RvC de gevolgen van de investeringsaanpassing voor de totale woningportefeuille van Mitros en voor de prestatieafspraken aan de orde geweest. Bij de bespreking van de Begroting 2013 in december heeft de Raad zijn zorgen geuit over de impact van de overheidsmaatregels op de investeringscapaciteit van Mitros en de mogelijkheid dat het CFV nieuwe financiële regels stelt op basis van het regeerakkoord. De Raad heeft de directie geadviseerd hierover zo snel mogelijk in gesprek te gaan met het CFV. De financiële situatie van woningcorporatie Vestia en de gevolgen daarvan zijn diverse malen aan de orde geweest. In het verlengde daarvan is de derivatenpositie van Mitros besproken. Er is aan de Raad toegelicht dat Mitros voor een beperkt bedrag gebruik maakt van derivaten; dat er altijd leningen tegenover staan en dat er strikte regels gelden voor het soort derivaten, zodat speculatie ermee is uitgesloten.. De RvC heeft vanwege de problematiek bij Vestia afgesproken de incidenten in de corporatiesector nauwgezet te volgen en steeds te bezien of de Raad in zijn toezichtrol er voldoende op kan toezien dat zich geen vergelijkbare incidenten bij Mitros voor kunnen doen. Interne ontwikkelingen De RvC heeft in het verslagjaar op diverse momenten aandacht gevraagd voor het reduceren van het aantal inleenkrachten binnen Mitros. Daarover zijn duidelijke afspraken met de directie gemaakt. Voorts is het routeplan naar een nieuw ondernemingsplan Voor de stad (werktitel) met de Raad besproken. In de 2-daagse met de RvC en de nieuwe directie zijn de volgende prioriteiten genoemd: kwaliteit woningvoorraad op orde, verhogen van de huurderstevredenheid, continueren van de inzet in buurten en streven naar een no-nonsense organisatie (het gewone gewoon goed doen). Het integriteitsbeleid is aan de orde geweest in de laatste vergadering van 2011 en daarbij zijn afspraken gemaakt voor een jaarlijks uit te voeren integriteitsscan. De integriteitscan is in 2012 uitgevoerd en zal in de eerste RvC-vergadering van 2013 besproken worden. De transitie is in vijf vergaderingen aan de orde geweest. De directie heeft de stand van zaken toegelicht en in juni heeft de RvC formeel ingestemd met de ingezette lijn van de transitie. Tevens heeft de RvC besloten om de nieuwe directie opdracht te geven de implementatie van de transitie uit te voeren. In de najaar-vergaderingen is het asbestincident op Kanaleneiland uitvoerig aan de orde geweest. Er is met name ingegaan op de saneringswerkzaamheden en de terugkeer van de bewoners. De RvC heeft het belang van een goede begeleiding van en de communicatie met de bewoners benadrukt. Het onderzoeksresultaten van het onafhankelijke onderzoekbureau COT zijn met de RvC besproken. Het COT heeft onderzocht hoe Mitros heeft gefunctioneerd tijdens het asbestincident en welke lessen hieruit te leren zijn voor de toekomst. De belangrijkste conclusie uit dit rapport was dat Mitros niet goed voorbereid was op een calamiteit van deze duur en omvang. Met de directie is afgesproken het calamiteitenbeleid aan te scherpen en intensiever te gaan samenwerken in het verband van de Veiligheidsregio Utrecht. Ook de volgende onderwerpen zijn gedurende het verslagjaar besproken: de werving van directieleden en commissarissen, de nieuwe regelgeving inzake de honorering van bestuurders en commissarissen, inclusief de effecten van de staffel binnen de WNT, de nieuwe Woningwet, het continuïteitsoordeel / solvabiliteitsoordeel CFV, huurderstevredenheid, afhandeling van klachten bij Mitros en het jaarverslag van de Klachtencommissie. Besluiten In de vergadering van april verleende de Raad het bestuur formeel décharge voor het gevoerde bestuur en beleid. Ook keurde de Raad de Jaarrekening 2011 goed, evenals het Jaarverslag 2011 en het Volkshuisvestingsverslag De Jaarrekening 2011 is opgesteld op basis van de geldende richtlijnen. Naast de goedkeuring van de jaarrapportages nam de raad in 2012 nog een aantal belangrijke beslissingen. 54

55 De Raad benoemde drie directieleden, gaf de heer Rötscheid eervol ontslag en benoemde tevens de accountant BDO Audit en Assurance B.V. voor de boekjaren Ook nam de RvC besluiten over enkele (her)benoemingen van commissarissen. De RvC besloot over de statutenwijziging Stichting Mitros, het Reglement Remuneratiecommissie en de beloning van de directie. Voorts werd akkoord gegeven op het voorstel voor verkoop van drie projecten (disposities). Het gaat om de projecten Bruisdreef, de Talmalaan en Slot Terwijde. Ook gaf de Raad goedkeuring aan de directiebesluiten inzake het Treasurystatuut, het Verbindingenstatuut en de herstructurering van de juridische structuur. Naast het goedkeuren van de begrotingsaanpassing , heeft de Raad in december 2012 ingestemd met de Begroting 2013 van de Stichting Mitros. Van de begroting maken ook de Beleidsbrief 2012, in concept al in september 2012 vastgesteld, het Treasuryjaarplan 2012 en de Meerjarenbegroting 2012 deel uit. Oordeel Het jaar 2012 is een turbulent jaar geweest voor Mitros. De verschillende belanghouders zullen zich vooral het asbestincident dat zich in de zomer in een aantal flatblokken in de wijk Kanaleneiland voordeed, herinneren en de herziening van het portefeuilleplan. De ontruiming van de flats, waardoor de bewoners er enige tijd niet konden wonen was een diep ingrijpende gebeurtenis voor betrokkenen. De Raad van Commissarissen heeft op grond van het onafhankelijk onderzoeksrapport de directie verzocht maatregelen te nemen zodat Mitros in het vervolg beter is voorbereid op crisissen van een dergelijke omvang en er meer aandacht wordt besteed aan de communicatie met de bewoners. De herziening van het portefeuilleplan was nodig omdat Mitros door de financieel-economische crisis en het overheidsbeleid minder investeringscapaciteit heeft. Voor een groep huurders betekende dit dat zij te horen kregen dat sloop/nieuwbouw plannen uitgesteld zijn, evenals renovatieplannen van bepaalde complexen. De RvC achtte deze stap onvermijdelijk om Mitros ook op termijn financieel gezond te houden. De Raad heeft met de directie afgesproken dat, indien er de komende jaren financiële ruimte ontstaat er prioriteit gegeven zal worden aan het verbeteren van de bestaande woningvoorraad in de complexen/buurten die nu zijn uitgesteld. In de interne organisatie van Mitros is dit jaar veel gebeurd. Met ingang van 1 oktober is een geheel nieuwe, driehoofdige directie aangetreden. Dit jaar zijn tevens besluiten genomen over een nieuwe organisatiestructuur gericht op een verplatting van de organisatiestructuur waardoor de directie veel directer betrokken is op de operationele werkprocessen. Doordat Mitros minder nieuwbouw en renovatie kan gaan doen, zijn er ook minder personeelsleden nodig. Ook de steeds efficiëntere werkwijze maakt dat er met minder mensen gewerkt kan worden. Er is een transitie in gang gezet gericht op verbetering van de werkprocessen, betere dienstverlening aan de huurders, meer samenwerking tussen medewerkers en grotere resultaatgerichtheid. Dit vereist naast een structuurverandering vooral ook een cultuurverandering in de organisatie. De voorzitter van de Raad van Commissarissen, de heer Gert-Jan van der Vossen, is per 1 juli teruggetreden omdat zijn termijn van twee maal vier jaar om was. Mevrouw Ella Vogelaar heeft vanaf die tijd het voorzitterschap op zich genomen. Omdat zij op voordracht van de Ondernemingsraad in de Raad zat, moest de Ondernemingsraad een nieuwe kandidaat voordragen. Mevrouw Dorienke de Grave- Verkerk is op die positie per 1 juli benoemd. De Raad heeft in het eerste kwartaal zijn eigen functioneren geëvalueerd met een externe begeleider. Er zijn enkele aandachtspunten geformuleerd om het functioneren van de Raad verder te verbeteren. De Raad van Commissarissen realiseert zich dat al deze ontwikkelingen veel vragen van de inzet van de directie en medewerkers. De Raad heeft vastgesteld dat de noodzakelijke veranderingen breed gedragen worden in de organisatie en spreekt zijn waardering uit voor de inzet van een ieder. Ook de constructief kritische opstelling van de Ondernemingsraad waardeert de Raad. De huurdersverenigingen houden de organisatie scherp door regelmatig aandacht te vragen voor de consequenties van voorgenomen beleid voor de huurders Samenstelling Onafhankelijkheid Conform de in de Governancecode Woningcorporaties aangeduide criteria (bepalingen III 2.2) zijn de leden van de Raad onafhankelijk. 55

56 De Raad is zodanig samengesteld dat de leden ten opzichte van elkaar, de directie en welk deelbelang dan ook onafhankelijk en kritisch kunnen functioneren en hun taak naar behoren kunnen vervullen. De leden van de Raad hebben geen nevenfuncties die tegenstrijdig zijn aan het belang van Mitros. Met andere woorden: er is een waarborg is dat de leden van de Raad op onafhankelijke wijze tot hun oordeel kunnen komen. Commissarissen melden nieuwe (neven)functies en bespreken die in de raad. De RvC concludeert dat alle leden in het verslagjaar aan deze criteria hebben voldaan en onafhankelijk hun taak hebben uitgeoefend. Integriteit / tegenstrijdige belangen In het verslagjaar heeft de RvC goedkeuring gegeven aan het voornemen van de directie om het complex Laan van Chartoise te verkopen aan MN Services. Ten tijde van het verkoopproces is door mevrouw Vogelaar gesignaleerd dat zij zowel lid van de RvC van Mitros als van MN Services is. Dit is gemeld in het RvC-overleg en geconcludeerd is dit geen belemmering is voor de transactie aangezien mevrouw Vogelaar geen enkele bemoeienis met de onderhandelingen of bieding heeft gehad en de overeengekomen prijs marktconform is. Er is verder geen sprake geweest van overige transacties met potentieel tegenstrijdige belangen aangaande de leden van de RvC. De RvC heeft het integriteitsbeleid die Mitros hanteert, met de directie besproken en ook voor de Raad van toepassing verklaard. Alle relevante stukken over de RvC staan op de website van Mitros vermeld en worden steeds geactualiseerd. In het verslagjaar is door het bestuur een onderzoek gedaan naar mogelijke integriteitsschendingen binnen een bedrijfsonderdeel van Mitros. Het integrale rapport, waaruit blijkt dat er geen sprake is geweest van strafbare feiten, is besproken met de leden van de AC Financiën. De bevindingen van dit onderzoek zijn met de Raad gedeeld. Voorts is met de Raad afgesproken dat de aanbevelingen uit het rapport met betrekking tot de verbetering van processen en procedures geïmplementeerd worden in het Mitrosbrede veranderingsproces. Wet Bestuur en Toezicht In het kader van de Wet Bestuur en Toezicht is in januari 2012 een inventarisatie gemaakt van het aantal commissariaten van de leden van de RvC. Aan de hand daarvan is bepaald of er commissarissen zijn die het wettelijk toegestane aantal commissariaten (dreigen te) overschrijden. Uit deze inventarisatie is geconcludeerd dat bij één commissaris sprake is van een overschrijding van het toegestane aantal commissariaten. Om dit probleem op te lossen heeft de betreffende commissaris ervoor gekozen in 2013 niet voor herbenoeming in aanmerking te willen komen. Profielen De werkwijze en de gewenste samenstelling heeft de Raad geregeld in een reglement. Het RvC-reglement is april 2011 vastgesteld. In een bijlage bij het reglement is een algemeen profiel voorleden van de RvC opgenomen en een specifiek profiel voor de voorzitter. Deze profielen worden regelmatig geactualiseerd. Het algemeen profiel van de commissarissen bestaat uit: een groepsprofiel: in zijn totaliteit beschikt de raad op bestuurlijk niveau over diverse vakinhoudelijke deskundigheden, op academisch niveau. een algemeen achtergrondprofiel (breed netwerk en een brede maatschappelijke belangstelling, naast niveau, kennis en ervaring passend bij het (scherp) kunnen toezicht houden in de corporatiesector en een onberispelijke staat van dienst alsmede geen problemen rond belangenverstrengeling); een competentieprofiel (bestaande uit zeven competenties rondom onder andere analytisch vermogen, adviesvaardigheid, helikopterview, oordeelsvermogen, omgevingsbewustzijn, doelgerichte samenwerking en communicatieve vaardigheden). Voor elke functie binnen de RvC wordt bij vacaturestelling en herbenoeming aanvullend op het algemene profiel een specifiek profiel geformuleerd en vastgesteld. Benoemingen Bij elke (her)benoeming volgt de Raad de profieleisen (inclusief de procedure) strikt, houdt de profielen kritisch tegen het licht en actualiseert deze zo nodig. Bovendien wordt vastgesteld op welk deskundigheidsgebied een (nieuwe) commissaris nodig is. De werving van nieuwe commissarissen gebeurt openbaar. 56

57 Commissarissen worden doorgaans per 1 juli van een jaar (her)benoemd of treden dan af. De benoeming is in principe voor één periode van vier jaar; er vindt maximaal één herbenoeming plaats. Drie commissarissen worden op voordracht benoemd; twee op voordracht van de gezamenlijke huurdersorganisaties en één op voordracht van de Ondernemingsraad. Deze commissarissen hebben gedurende het jaar regelmatig contact met de partij die hen heeft voorgedragen. Per 1 juli 2012 is mevrouw Vogelaar benoemd tot voorzitter van de RvC. Zij zat sinds 1 juli 2011 in de raad op voordracht van de OR. Haar deskundigheidsgebieden zijn onder andere volkshuisvesting, HRM, governance en strategieontwikkeling. Omdat mevrouw Vogelaar per 1 juli de voorzitterstaken op zich genomen heeft, is OR op zoek gegaan naar een nieuwe commissaris. Mevrouw De Grave-Verkerk is per 1 juli 2012 benoemd tot nieuw lid van de RvC op voordracht van de OR. De werving is verlopen conform de vastgestelde overeenkomst OR/RvC inzake benoeming lid RvC, d.d. 21 september Mevrouw de Grave heeft veel ervaring op het terrein van arbeidsrecht en medezeggenschap. Ze is bekend met de corporatiesector. Tevens werd mevrouw Kieft per 1 juli 2012 herbenoemd als lid van de RvC op voordracht van de gezamenlijke huurdersorganisaties VBN en Mitropool. De procedure van de herbenoeming is gedaan conform de in 2011 vastgestelde procedure voordracht lid Raad van Commissarissen door huurdersorganisaties. Haar deskundigheidsgebieden zijn onder andere volkshuisvesting en veranderprocessen. De heer Van der Vossen trad op 1 juli 2012 af als voorzitter van de RvC. Hij heeft 8 jaar in de Raad gezeten, eerst als lid en daarna als voorzitter. Overzicht leden Raad van Commissarissen Naam Voordracht (Neven)functies Deskundigheid Benoemd Aftredend Mw. Drs. - Zelfstandig Adviseur/Interimmanager Volkshuisvesting * Wijkontwikkeling C.P. Vogelaar Voorzitter bestuur LVG (Landelijke Organisatieontwikkeling / Vereniging Georganiseerde eerste Geboren: HRM lijnszorg) 1949 Lid RvC MN Services Corporate Governance (pensioenuitvoerder) Strategieontwikkeling Voorzitter bestuur Nisa for Nisa (vrouwencentrum Amsterdam- Slotervaart) Publiek-Private samenwerking Lid RvT Stichting Resto VanHarte Lid RvA Fourstar Groep (Europees opererend reintegratiebedrijf) Lid Klachtencommissie Governance en beloning MBO Lid Adviesraad RAI vereniging Lid Adviesraad kappersbrancheorganisatie ANKO 57

58 Naam Drs. M.W. Dijkshoorn (vicevoorzit ter) Geboren: 1950 Voordracht (Neven)functies Deskundigheid Benoemd Aftredend - Lid van de Commissie Intern Corporate Governance * Toezicht van het PF PKN Strategie- en Lid RvC PGGM organisatieontwikkeling Voorzitter RvC Goudse Financiering en Verzekeringen Riskmanagement Lid RvC MediRisk Financieel-economische Lid College van Vereffenaars van PF zaken Stork i.l. Personeelsbeleid en Lid RvC Monuta medezeggenschap Voorzitter bestuur SNPF Management Development Lid bestuur Pharm Access Publiek Private Sector Voorzitter jury Johan de Witt prijs van het Actuarieel Genootschap Voorzitter Raad van Advies AEMAS UvA J. Th. Blok Geboren: Directeur Blok&Ko (Toezicht, advies, coaching) Lid Bestuur Stichting Pierre Bayle Monument Rotterdam Lid Bestuur Arie Kreuk Stichting Lid Bestuur Stichting Museumwerf Vreeswijk Nieuwegein Lid RvC Stichting Nijestee Groningen Lid RvC Groothandelsgebouwen NV Rotterdam Lid Algemeen Bestuur Stichting Forum voor Stedelijke Vernieuwing Lid RvC Rentree te Deventer Lid RvT Luchtsingel Rotterdam Bouw- en vastgoedmarkt Project-/gebiedsontwikkeling Stedelijke Vernieuwing Strategie en Marketing Coaching Talentontwikkeling * Mw. M. F. Dijkstra Geboren: 1947 Mw. M. H. Kieft Geboren: 1946 J. Kiers Geboren: 1948 HO** Lid RvC woningcorporatie Elkien Voorzitter Stichting Begeleiding Werk- en Woonorganisaties HO** Martje Kieft Interimmanagement Voorzitter voordrachtscommissie bestuur VTW - Directeur Westmaden Holding BV en haar dochters: Cerise Financieel Management BV en Cerise Investments BV Lid directie Alfa Film Services BV (via Cerise) Lid Raad van Advies vastgoedmaatschappij Mill Lofts CV Lid van het Bestuur van Stichting Princehof Vastgoedfondsen Lid RvC woningcorporatie Domesta Volkshuisvesting/RO Vastgoedontwikkeling Architectuur Organisatieontwikkeling Coaching Volkshuisvesting / RO Organisatieontwikkeling Veranderprocessen Strategieontwikkeling Communicatie Financieel-economische zaken Accountancy Interne organisatie en organisatieontwikkeling Vastgoed en grondexploitatie Informatisering

59 Naam Mw. D. G.M. de Grave- Verkerk Geboren: 1957 Voordracht (Neven)functies Deskundigheid Benoemd Aftredend OR** Advocaat / partner arbeidsrecht en Juridische zaken * mediation bij De Grave De Mönnink Arbeidsverhoudingen Spliet Advocaten Corporate Governance Lid Provinciale Staten Noord-Holland Lid Raad van Toezicht AMOS Scholengroep Amsterdam. * = herbenoembaar (commissarissen treden af per 1 juli van een kalenderjaar) **: OR = Ondernemingsraad; HO = Huurdersorganisaties De Remuneratiecommissie bestaat uit mevrouw Kieft (voorzitter) en de heer Van der Vossen (tot 1 juli 2012). Met het vertrek van de heer Van der Vossen treedt mevrouw Vogelaar toe tot de Remuneratiecommissie. De heer Dijkshoorn is agendalid. De auditcommissie Wonen bestaat uit mevrouw Dijkstra, mevrouw Vogelaar en de heer Blok. Per 10 april 2012 neemt de heer Blok het voorzitterschap van mevrouw Dijkstra over. Per 1 oktober 2012 verlaat mevrouw Vogelaar de auditcommissie Wonen en wordt zij agendalid. Mevrouw De Grave-Verkerk treedt per 1 oktober 2012 toe tot de commissie Wonen. Mevrouw Kieft en de heer Dijkshoorn zijn agendaleden. De auditcommissie Financiën bestaat uit de heer Kiers (voorzitter) en de heer Dijkshoorn. Mevrouw Vogelaar is agendalid. Beloning De Raad stelt de bezoldiging van de leden van de RvC vast. Deze is niet afhankelijk van de resultaten van de corporatie. De beloning van de commissarissen past binnen de honoreringscode van de VTW. Daarbij heeft de Raad besloten dat elke commissaris in 2012 bruto ontvangt, de vicevoorzitter een toeslag van 20% daarop en de voorzitter een toeslag van 40%. Deze bedragen worden eens in de twee jaar geïndexeerd. De leden krijgen geen vaste onkostenvergoeding. Wel kunnen zij kosten in redelijkheid gemaakt in verband met hun functioneren, evenals reis- en verblijfskosten, declareren. Uitgaven t.b.v. Raad van Commissarissen Vergoedingen en onkosten (incl. BTW) Auditcommissies De RvC kan uit zijn midden auditcommissies vaststellen die de besluitvorming van de RvC voorbereiden en elke een eigen reglement hebben. De Raad van Mitros kent drie auditcommissies: Financiën, Wonen en Remuneratie. De commissies bespreken onder andere de rapportages, de begroting, het jaarverslag, het toetsingskader, de oordelen van de externe toezichthouders en een veelheid aan onderwerpen. Naast de besluitvoorbereiding richten de commissies, elk vanuit hun eigen deskundigheid, zich ook op het adviseren van bestuur en management. De commissie Wonen kwam viermaal bij elkaar in het verslagjaar. Ze spraken onder andere over het aanpak renovaties, de Beleidsbrief 2013 en het project Geuzenveste. Voorts werd uitgebreid aandacht besteed aan het afwegingskader voor de investeringen en het projectenoverzicht van Mitros. Ook dit jaar ondernam de commissie diverse fietsexcursies door de wijken. Er werd aandacht besteed aan de bespreking van de kwartaalrapportages. Het Jaarverslag en de Jaarrekening 2011 werden besproken in het apriloverleg. De commissie Financiën kwam ook viermaal bij elkaar, waarvan eenmaal in een extra bijeenkomst voor de bespreking over derivaten, funding, rentebeleid en de risico s naar aanleiding van de actualiteiten. In de reguliere bijeenkomsten stonden onder andere de volgende onderwerpen op de agenda: Jaarverslag en Jaarrekening 2011, de kwartaalrapportages, riskmanagement, de managementletter 2011 en de 59

60 gevolgen van de nieuwe beleidsregels van het CFV. Ook werd er eenmaal vergaderd met de Treasurycommissie. Door middel van een meervoudige selectieprocedure heeft de AC Financiën samen met de directie een nieuwe accountant geselecteerd. De Remuneratiecommissie neemt de werkgeversrol richting het bestuur voor haar rekening. In 2012 hield de commissie zich voornamelijk bezig met de werving van de nieuw aan te trekken directie en wervingszaken van leden van de RvC. Ook stelde de commissie een herzien Reglement Remuneratiecommissie op. Vervolgens heeft de commissie zich verdiept in de nieuwe wet- en regelgeving omtrent de beloning van bestuur en RvC (WNT). De Remuneratiecommissie stelde een Remuneratierapport 2011 op, dat ter besluitvorming aan de Raad is voorgelegd. Verklaring Aan de stakeholders van de Stichting Mitros, De Raad van Commissarissen heeft kennisgenomen van het verslag van het bestuur over het boekjaar 2012 en heeft de jaarrekening over 2012 goedgekeurd. De door het bestuur opgemaakte jaarrekening over 2012 omvat de balans, de resultatenrekening en de daarbij behorende toelichting. De jaarrekening is door BDO Audit en Assurance B.V. gecontroleerd en van een goedkeurende accountantsverklaring voorzien. De Raad van Commissarissen kan zich met deze stukken verenigen en heeft de jaarrekening 2012 overeenkomstig vastgesteld, welke vaststelling, overeenkomstig de statuten, de voorzitter van het bestuur en de Raad van Commissarissen voor het gehouden toezicht tot volledige decharge zal strekken. Met de goedkeuring van de jaarrekening van de stichting Mitros en de in de jaarrekening voorgestelde resultaatbestemming bedraagt het jaarresultaat over het verslagjaar miljoen negatief. Utrecht, 24 april 2013 De Raad van Commissarissen van Mitros, Drs. C.P. Vogelaar, voorzitter Drs. M.W. Dijkshoorn, vicevoorzitter J.Th. Blok, lid M.F. Dijkstra, lid M.H. Kieft, lid J. Kiers, lid D.G.M. de Grave-Verkerk, lid 60

61 Deel VI Het Bedrijf 61

62 14 Organisatie 14.1 Organogram De Stichting Mitros kende in 2012 de volgende organisatiestructuur: 14.2 De organisatie Mitros in transitie 2012 was het jaar waarin bestuur en medewerkers van Mitros samen de nieuwe organisatie vormgaven en de eerste stappen zetten op weg naar de implementatie hiervan: terug naar de kern, de steden Utrecht en Nieuwegein, focus op bestaand bezit en intern op efficiënt en prettig samenwerken. Onder leiding van een kleine stuurgroep, aangevuld met twee externe deskundigen werd het proces op gang gebracht. Al gauw stond een kleine slagvaardige projectgroep aan het roer van het veranderproces, oftewel de transitie. Het eerste half jaar stond in het teken van samen met medewerkers en huurders en stakeholders definiëren van de nieuwe gewenste organisatie qua structuur en cultuur. Meer dan 280 medewerkers droegen hieraan hun steentje bij. In mei 2012 werd duidelijk dat door een opeenstapeling van externe factoren de investeringsopgave van Mitros sterk onder druk kwam te staan. Voor de transitie betekende dit nog scherper aan de wind qua efficiency. Ook werd duidelijk dat de transitie niet zonder gedwongen ontslagen zou gaan. In juni werden de resultaten aan medewerkers, OR en RvC gepresenteerd. Sociaal Plan Om de gevolgen van de transitie voor het personeel goed op te kunnen vangen is Mitros een Sociaal Plan overeengekomen met de vakbonden. Het onderhandelproces startte in mei Uiteindelijk is het plan op 15 november na de achterbanraadplegingen ondertekend en van kracht geworden. Voor een eventuele bezwarenprocedure is volgens het Sociaal Plan een Geschillencommissie ingesteld. Start van de implementatie Met het aantreden van de voltallige nieuwe directie kon vanaf 1 oktober daadwerkelijk worden begonnen met de implementatie van de transitie. Daartoe is het projectteam opnieuw ingericht, met een externe 62

63 programmamanager en een aantal interne deelprojectleiders op de onderwerpen Organisatie & Formatie, Processen, Cultuur en ICT & Huisvesting. Met de start van de implementatie kregen ook de eerste medewerkers duidelijkheid over hun toekomst bij Mitros: als eerste groep kreeg het management in december 2012 te horen wat er per 1 juni 2013 met hun functie gaat gebeuren. Uiteraard ging de afronding van de ontwikkelfase van de transitie en de start van de implementatie gepaard met de benodigde formele besluitvorming. De OR is op verschillende momenten om advies gevraagd. De RvC stemde in met de nieuwe kwantitatieve formatie voor Mitros. Overige ontwikkelingen Mitros heeft in 2012 het grootste deel van haar Facility-activiteiten onder regie gebracht bij een externe partij. Geleidelijk worden alle Facility-activiteiten naar deze partij overgeheveld. Mitros houdt zelf nog een kleine Facility-afdeling over, die met name als schakel dient tussen Mitros en de externe partij. Vooruitlopend op de transitie werden de renovaties, eerst ondergebracht bij de Mitros Onderhoudsgroep, versneld overgebracht naar Mitros Projectontwikkeling. Mitros verwacht dat deze veelal complexe projecten daar beter gecoördineerd kunnen worden en wilde hiermee niet wachten totdat de transitie was afgerond Beleid Qua personeelsbeleidsontwikkeling was 2012 een rustig jaar. Dit komt enerzijds omdat over het algemeen het personeelsbeleid op orde is en anderzijds omdat de transitie en de besluitvorming daarbij hoog op de agenda stonden. Op het gebied van Arbo & Veiligheid is wel een aantal besluiten genomen. Implementaties Mitros heeft extra aandacht besteed aan de implementatie van het beleid op het gebied van ongewenste omgangsvormen en werktijden. Bij ongewenste omgangsvormen was deze extra aandacht noodzakelijk omdat Mitros haar medewerkers zorgvuldig wil informeren over de gevolgen van ongewenste omgangsvormen, zowel voor slachtoffers als voor daders. Daarnaast moet voor alle medewerkers duidelijk zijn wat ongewenst gedrag is en hoe zij dit aanhangig kunnen maken. Met de invoering van de nieuwe werktijden-, verlof- en overwerkregeling zijn vrijere arbeidspatronen mogelijk gemaakt. Dit kan bijdragen aan de verbetering van de dienstverlening aan de huurder en tegelijkertijd kan Mitros hiermee meer tegemoetkomen aan persoonlijke wensen van medewerkers met betrekking tot hun werktijden. Arbo & Veiligheid Mitros werkt al een aantal jaar op basis van vastgesteld beleid aan Arbo en gezondheidszaken. Toch was er behoefte aan meer kennis op het gebied van met name veiligheid. In 2012 is dan ook het Arboteam uitgebreid met een gecertificeerde hogere veiligheidskundige, in eerste instantie via externe inleen en later in het jaar door een vaste deskundige hiervoor in dienst te nemen Personele bezetting Het totaal aantal medewerkers in loondienst is iets hoger dan het voorgaande jaar. Dit komt voornamelijk doordat uit oogpunt van kostenbesparing bij bijvoorbeeld ziektevervanging en projecten vaker gekozen wordt voor een tijdelijk dienstverband in plaats van inleen. Mitros heeft in oktober 2012 besloten de omvang van de organisatie in 2013 te reduceren met minimaal 39 en maximaal 55 fte ten opzichte van de vastgestelde formatie. Daarbij vindt Mitros het niet passend om structureel te werken met inleenkrachten. Om die reden is in het vierde kwartaal van 2012 alle inleen in kaart gebracht en is per 31 december 2012 afscheid genomen van zes (5,1 fte) inleenkrachten. Deze daling is uiteraard pas in de cijfers over 2013 zichtbaar. De aanvankelijke groei in 2012 is daarmee omgebogen naar een daling van het aantal inleenkrachten op regulier werk. Wel was het in 2012 nog noodzakelijk om externen in te lenen voor werkzaamheden en advies rond de transitie en aanverwante projecten. 63

64 Samenstelling bezetting per 31 december Aantal fte Aantal fte Aantal Fte Vast contract , , ,2 Tijdelijk contract 43 39, , ,8 Totaal in loondienst , , ,0 Uitzend-/inleenkrachten 45* Totaal , * waarvan ongeveer de helft voor de transitie en aanverwante projecten 14.5 Ziekteverzuim De meldingsfrequentie (het aantal keer dat een medewerker zich gemiddeld over een periode van twaalf maanden ziek meldt) is gestegen. Het ziekteverzuimpercentage is iets gedaald. Dit komt door een daling van het langdurig verzuim. Langdurig zieken worden vanuit Mitros door hun manager en P&O-adviseur begeleid, met als doel de drempel voor terugkeer zo laag mogelijk te maken. Medewerkers zich vaak ziek melden, worden tijdens verzuimgesprekken aangesproken op hun verzuim. Frequent kort verzuim beïnvloedt de meldingsfrequentie sterk. Dit type verzuim loopt op bij onrust in de organisatie. Dat het transitieproces in 2012 goed op stoom is gekomen, is zeker een verklaring voor het toegenomen kort frequent verzuim. Verzuimpercentage* en meldingsfrequentie ,5 5,8 4, ,6 1,7 1,9 verzuimpercentage meldingsfrequentie * exclusief zwangerschapsverlof Het verzuimpercentage van de mannen is 3,6. Van de vrouwen 2, Ondernemingsraad De ondernemingsraad (OR) vervult een actieve rol bij zaken die voor medewerkers van belang zijn binnen de kaders van de Wet op de Ondernemingsraden (WOR) en de CAO Woondiensten. Zowel in de formele overlegvergaderingen tussen de OR en de directie als in informele overleggen zijn het afgelopen jaar verschillende onderwerpen behandeld. OR en directie streven beide naar open en goed overleg. De OR wil 64

Jaarverslag Mitros 2011

Jaarverslag Mitros 2011 Jaarverslag Mitros 2011 Inhoudsopgave Voorwoord... 5 Deel I Waardevol Wonen in 2011... 6 1. Resultaten 2011... 7 1.1 Koers en resultaten... 7 1.2 Mens... 7 1.3 Wijk... 8 1.4 Stenen... 8 1.5 Maatschappij...

Nadere informatie

23 april 2014. Jaarverslag Mitros 2013

23 april 2014. Jaarverslag Mitros 2013 23 april 2014 Jaarverslag Mitros 2013 Inhoudsopgave Voorwoord... 4 Deel I Voornemens en resultaten... 5 1. Voornemens en resultaten 2013... 6 Deel II Mens... 10 2. Klantbenadering en dienstverlening...

Nadere informatie

ACTIVITEITEN AMERSFOORT

ACTIVITEITEN AMERSFOORT ACTIVITEITEN AMERSFOORT Woningbezit naar woningtype Eengezinswoning Galerijflat Portiekflat Beneden-/ bovenwoning Totaal 5.543 3.327 2.934 1.169 12.973 Woningbezit naar huurprijscategorieën AMERSFOORT

Nadere informatie

Woonruimteverdeling 2015 2 Woningstichting Putten. Opening Schauwplein

Woonruimteverdeling 2015 2 Woningstichting Putten. Opening Schauwplein Samenvatting In 2015 leverden wij 39 appartementen op aan het Schauwplein te Putten. De belangstelling voor de woningen was groot en leidde tot doorstroming. Wij sloten in 2015 inclusief deze nieuwbouw

Nadere informatie

DENK MEE MET MITROS. Uitkomsten onderzoek Toekomstplannen Mitros 2010-2030

DENK MEE MET MITROS. Uitkomsten onderzoek Toekomstplannen Mitros 2010-2030 DENK MEE MET MITROS Uitkomsten onderzoek Toekomstplannen Mitros 2010-2030 Mitros heeft een plan opgesteld met doelstellingen voor de periode 2010-2030. In dit plan staat wat Mitros de komende twintig jaar

Nadere informatie

Bijlage veelgestelde vragen Passend Toewijzen

Bijlage veelgestelde vragen Passend Toewijzen Bijlage veelgestelde vragen Passend Toewijzen A) WONINGWET: ALGEMEEN 1. Wat is de nieuwe Woningwet? De nieuwe Woningwet geeft nieuwe regels voor de sociale huursector. Met de herziening wil de overheid

Nadere informatie

WOONLASTENAGENDA 2015. BrabantWonen

WOONLASTENAGENDA 2015. BrabantWonen WOONLASTENAGENDA 2015 BrabantWonen ALGEMENE INLEIDING BrabantWonen, Kleine Meierij, Zayaz, gemeente s-hertogenbosch en het Stedelijk Huurdersplatform (SHP) hebben in 2014 het Woonlastenakkoord gesloten.

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 in Perspectief L0339 Woningbouwvereniging 't Goede Woonhuys Hilversum CFV 2009 in Perspectief L0339 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen

Nadere informatie

Jaarverslag 2014. Een fijn huis

Jaarverslag 2014. Een fijn huis Een fijn huis Een goede woning is een basisbehoefte van ieder mens en een randvoorwaarde om deel te kunnen nemen aan de samenleving. In ons werkgebied, de noordvleugel van de Randstad, zijn veel mensen

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1548 Amstelveen CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1548 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Vraag- / aanbodverhoudingen 4 1.3 Situering

Nadere informatie

Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht

Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht Kengetallen woningtoewijzing in de gemeente Utrecht Stand van zaken zomer 2014 Inleiding Op dit moment volstrekt zich een grote verandering binnen de sociale huursector. Dit is het gevolg van het huidige

Nadere informatie

Verantwoording 2014. De parlementaire enquêtecommissie komt met haar aanbevelingen

Verantwoording 2014. De parlementaire enquêtecommissie komt met haar aanbevelingen Verantwoording 2014 4 februari 2015 Bewonerscommissiedag 2015 Terugblik op 2014 De verhuurdersheffing is een feit De parlementaire enquêtecommissie komt met haar aanbevelingen Betaalbaarheid staat onder

Nadere informatie

Rapportage woonruimteverdeling Wachttijd voor een huurwoning loopt verder op. Eerste helft 2016

Rapportage woonruimteverdeling Wachttijd voor een huurwoning loopt verder op. Eerste helft 2016 Rapportage woonruimteverdeling Wachttijd voor een huurwoning loopt verder op. Eerste helft 2016 Samenvatting In de eerste helft van 2016 leverden wij geen nieuwe woningen op. Dat zie je terug in de slaagkansen

Nadere informatie

Samenvatting Jaarverslag 2013

Samenvatting Jaarverslag 2013 Samenvatting Jaarverslag 2013 Het jaar 2013 laat zich voor KleurrijkWonen kenmerken door: het realiseren vaneen aantal grote onderhouds- en herstructureringsprojecten; het ruimschoots behalen van onze

Nadere informatie

DUODOC. resultaten 2014 ambitie 2015 ZO GEZEGD ZO GEDAAN

DUODOC. resultaten 2014 ambitie 2015 ZO GEZEGD ZO GEDAAN resultaten 2014 ambitie 2015 ZO GEZEGD ZO GEDAAN Zo gezegd, zo gedaan 2015 is het derde jaar van onze vijfjarige beleidsperiode. De eerste resultaten zijn gehaald. Wij hebben jaarlijks de doelgroep een

Nadere informatie

FocusOndernemingsplan 2006-2007 (2010)

FocusOndernemingsplan 2006-2007 (2010) FocusOndernemingsplan 2006-2007 (2010) Missie Als maatschappelijk ondernemer biedt Mitros haar klanten wonen in de breedte, waarbij voldoende, goede en betaalbare woningen voor de primaire doelgroep centraal

Nadere informatie

INVESTERINGSMONITOR WONINGCORPORATIES 2012. Stec Groep. Stec Groep B.V. oktober 2012

INVESTERINGSMONITOR WONINGCORPORATIES 2012. Stec Groep. Stec Groep B.V. oktober 2012 INVESTERINGSMONITOR WONINGCORPORATIES 2012 Stec Groep Stec Groep B.V. oktober 2012 INHOUDSOPGAVE CORPORATIES BLIJVEN AARZELEN BIJ DE MIDDENINKOMENS 1 Nieuwbouw in 2011 en gewenste toekomstige nieuwbouw

Nadere informatie

Huur beleid Ru t te II. Een overzicht van de impact. van het huidige huurbeleid op huurders, woningzoekenden en de huursector.

Huur beleid Ru t te II. Een overzicht van de impact. van het huidige huurbeleid op huurders, woningzoekenden en de huursector. Huur beleid Ru t te II Een overzicht van de impact van het huidige huurbeleid op huurders, woningzoekenden en de huursector. Januari 2015 Inleiding De huren zijn de afgelopen twee jaar fors gestegen.

Nadere informatie

Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam

Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam Pagina 1 / 6 Bijdrage van woningcorporaties aan leefbare buurten in Amsterdam Veel gehoord en gelezen is dat inzet op leefbaarheid geen verantwoordelijkheid en kerntaak meer is van woningcorporaties. Handen

Nadere informatie

KleurrijkWonen. Populair Jaarverslag 2014

KleurrijkWonen. Populair Jaarverslag 2014 KleurrijkWonen Populair Jaarverslag 2014 Fusie In november 2014 zijn SVT en KleurrijkWonen gefuseerd tot het nieuwe KleurrijkWonen. Eén nieuwe organisatie die regionaal groter wordt, maar lokaal sterk

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Samenvatting CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0278 Zaanstad Samenvatting Corporatie in Perspectief Ter introductie In Corporatie in Perspectief is te zien hoe de volkshuisvestelijke en financiële kengetallen

Nadere informatie

Wonen in het Land van Heusden en Altena. Gemeenteraden en woningcorporaties 10 maart 2015

Wonen in het Land van Heusden en Altena. Gemeenteraden en woningcorporaties 10 maart 2015 Wonen in het Land van Heusden en Altena Gemeenteraden en woningcorporaties 10 maart 2015 Agenda P. van den Heuvel: De nieuwe Woningwet hoofdpunten W. Bijl: Regionale verankering in het Land van Heusden

Nadere informatie

Verkorte versie. wonen doen we samen

Verkorte versie. wonen doen we samen Verkorte versie ondernemingsplan Jaarverslag 2012013-2017 wonen doen we samen Inhoud 1 VOORWOORD...3 2 TOTSTANDKOMING...4 3 WIE ZIJN WIJ...5 3.1 Onze missie...5 3.2 Onze visie: Wonen doen we samen...5

Nadere informatie

Gevolgen van de Woningwet voor huurders en woningzoekenden vraag- en antwoordlijst

Gevolgen van de Woningwet voor huurders en woningzoekenden vraag- en antwoordlijst Gevolgen van de Woningwet voor huurders en woningzoekenden vraag- en antwoordlijst Op 1 juli 2015 is de nieuwe Woningwet ingegaan. U leest hier wat deze nieuwe wet mogelijk voor u betekent. We hebben de

Nadere informatie

Maatwerkafspraken Woonruimteverdeling

Maatwerkafspraken Woonruimteverdeling Maatwerkafspraken Woonruimteverdeling Voor bezit van Habeko wonen in de kernen: Koudekerk aan den Rijn/Hazerswoude-Rijndijk, Hazerswoude-Dorp en Benthuizen datum:10 november 2014 Vastgesteld door het college

Nadere informatie

Welkom. Stakeholdersdag. 27 mei 2015

Welkom. Stakeholdersdag. 27 mei 2015 Welkom Stakeholdersdag 27 mei 2015 Programma 12.45 uur Opening & voorstellen dagvoorzitter (Andries Greiner) door Truus Sweringa (directeur-bestuurder OFW) Terugblik Stakeholdersdag 2014 & Actualiteiten

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 34 Afspraken over verkoop van sociale huurwoningen Sinds 1998 worden in Amsterdam sociale huurwoningen verkocht. Aanleiding was de sterk veranderde samenstelling en woningbehoefte van de Amsterdamse bevolking.

Nadere informatie

WoonInvest Beknopt verslag van onze resultaten

WoonInvest Beknopt verslag van onze resultaten J AARV ERSLAG WoonInvest Beknopt verslag van onze resultaten INHOUD Inhoud Voorwoord 3 Betaalbaar wonen 4 Huisvesting doelgroepen 5 Kengetallen 6 Duurzaamheid & kwaliteit 8 Communicatie 9 Financiën & organisatie

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2011 Corporatie in Perspectief L1691 Apeldoorn CFV 2011 Corporatie in Perspectief L1691 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Wij geven thuis. Goed en betaalbaar wonen in Den Haag

Wij geven thuis. Goed en betaalbaar wonen in Den Haag Wij geven thuis De gemeenteraadsverkiezingen in 2014 vallen samen met het laatste jaar van de lokale en regionale prestatieafspraken 2010-2014 tussen corporaties en gemeenten. De corporaties willen nieuwe

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Samenvatting CFV 2009 Corporatie in Perspectief L2108 Eindhoven Samenvatting Corporatie in Perspectief Ter introductie In toenemende mate is er behoefte om met behulp van kengetallen inzicht te krijgen

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0669 Roermond CFV 2010 Corporatie in Perspectief L0669 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Situering van het corporatiebezit: indicatie

Nadere informatie

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering

Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid. Werk in uitvoering Investeringsstatuut Stichting Wonen Zuid Werk in uitvoering Vastgesteld door de Bestuurder op 17-06-2014 Goedgekeurd door de Raad van Commissarissen op 26-03-2015 INHOUD INVESTERINGSSTATUUT INLEIDING...

Nadere informatie

Sociaal Plan bij herstructurering

Sociaal Plan bij herstructurering Het Sociaal Plan is een overeenkomst tussen Woonstichting Groninger huis en bewoners van een wijk of straat waar sloop of ingrijpende renovatie plaats zal vinden. Het Sociaal Plan behandelt de rechten

Nadere informatie

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015

Echt thuis. Ondernemingsplan 2011-2015 Echt thuis Ondernemingsplan 2011-2015 2 INLEIDING Mooiland is een woningcorporatie met circa 27.000 woningen verspreid over ruim 150 gemeenten in heel Nederland. Daarmee zijn wij een van de twintig grootste

Nadere informatie

Activiteiten regio Amersfoort

Activiteiten regio Amersfoort Activiteiten regio De Alliantie verhuurt, beheert en bouwt huurwoningen in de gemeenten, Eemnes, Leusden, Nijkerk en Soest en levert hiermee een bijdrage aan de volkshuisvesting in die gemeenten. Prestatieafspraken/

Nadere informatie

MEMO HERZIENING WONINGWET

MEMO HERZIENING WONINGWET MEMO HERZIENING WONINGWET Nieuwe corporatiebestel van kracht op 1 juli 2015 Op 17 maart 2015 heeft de Eerste Kamer unaniem ingestemd met de gewijzigde Woningwet 1 die tot doel heeft het functioneren van

Nadere informatie

beleid: juli 2006, versie: 2014

beleid: juli 2006, versie: 2014 Zorgeloos huren beleid: juli 2006, versie: 2014 Waterweg Wonen verhuurt circa 12.000 woningen in Vlaardingen. Een aanzienlijk deel van die woningen is bereikbaar voor huishoudens met lage inkomens die

Nadere informatie

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland

Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland Analyse van de markt voor (bestaande) huurwoningen in de Gemeente Steenwijkerland drs. J.E. den Ouden 1-11-2013 Bevolking De gemeente Steenwijkerland telt momenteel circa 43.400 inwoners. Het inwonertal

Nadere informatie

Prestatieafspraken 2014/2015

Prestatieafspraken 2014/2015 Prestatieafspraken 2014/2015 Aanleiding De Alliantie regio Amersfoort, Omnia Wonen, Portaal Eemland en de gemeente Amersfoort hebben gesprekken gevoerd om te komen tot nieuwe prestatieafspraken. De prestatieafspraken

Nadere informatie

Wonen in Gouda. Hoe vind je in Gouda een huis?

Wonen in Gouda. Hoe vind je in Gouda een huis? Hoe vind je in Gouda een huis? In deze brochure beantwoorden we de meest gestelde vragen over het kopen of huren van een huis in Gouda. Staat uw vraag er niet bij? Neem voor een sociale huurwoning contact

Nadere informatie

Onderwerp Beantwoording vragen PvdA-fractie inzake gebruik leegstaande panden om woningnood op korte termijn op te lossen

Onderwerp Beantwoording vragen PvdA-fractie inzake gebruik leegstaande panden om woningnood op korte termijn op te lossen PvdA-fractie T.a.v. Mevrouw A. Postma De Roede 12 9285 VK Buitenpost Dossiernummer : n.v.t. Stuknummer : n.v.t. Behandeld door : E. Idsardi Email : gemeente@achtkarspelen.nl Uw brief/mail van Uw kenmerk

Nadere informatie

Woningbezit per gemeente 140

Woningbezit per gemeente 140 Betaalbaarheid en in Fryslân 2016 HUURKLASSE Aantal 403,06 403,07 en 576,87 576,88 en 618,24 8,7 65 HUURPRIJS IN NIEUWBOUW Investering (x miljoen ) Woningbezit per gemeente 140 Schiermonnikoog WONINGVERBETERINGEN

Nadere informatie

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Petra Bassie petra.bassie@vng.nl Betaalbaarheid van het wonen - Rapport VNG - Belangrijkste inzichten & bestuurlijke

Nadere informatie

Kruisjeslijst Huurdersplatform Palladion/de Alliantie Amsterdam - 1 -

Kruisjeslijst Huurdersplatform Palladion/de Alliantie Amsterdam - 1 - Kruisjeslijst Huurdersplatform Palladion/Alliantie Amsterdam Op 25 juni 2007 ondertekende Huurdersplatform Palladion en de Alliantie de kruisjeslijst die deel uit maakt van de op 1 oktober 2007 ondertekende

Nadere informatie

Kennisavond Woningwet. 28 April 2015

Kennisavond Woningwet. 28 April 2015 Kennisavond Woningwet 28 April 2015 Agenda 1 Actualiteit 2 Werkgebied en toezicht 3 Huurbeleid en prestatieafspraken 4 Scheiding DAEB en niet-daeb 5 Aandachtspunten implementatie 2 Hoofdpunten Woningmarktgebieden

Nadere informatie

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten

Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Betaalbaarheid van wonen, een gemeentelijke opgave? Inzicht en handvatten voor gemeenten Freya Mostert freija.mostert@vng.nl Betaalbaarheid van het wonen - Rapport VNG - Belangrijkste inzichten & bestuurlijke

Nadere informatie

Jaarverslag Mitros 2014. 22 april 2015

Jaarverslag Mitros 2014. 22 april 2015 Jaarverslag Mitros 2014 22 april 2015 Inhoudsopgave Inhoudsopgave... 1 Voorwoord... 2 1. Voornemens versus realisatie... 3 Welkom Thuis... 3 Realisatie van voornemens... 3 2. Dienstverlening... 8 KWH...

Nadere informatie

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten

Wat willen we bereiken? Wat gaan we daarvoor doen? Kosten Algemene doelstelling Utrecht Vernieuwt - Krachtwijken Verbetering van de woon- en leefsituatie van een aantal buurten in Utrecht, de Krachtwijken in het bijzonder: Kanaleneiland, Overvecht, Ondiep, Zuilen-Oost

Nadere informatie

Vooruit naar de oorsprong

Vooruit naar de oorsprong Vooruit naar de oorsprong strategisch kader 2014-2016 1 Strategisch kader in 12 puntjes 1 We zien goed en plezierig wonen als basis van bestaan 2 We bieden mensen met lagere inkomens goede, passende woonruimte

Nadere informatie

8Vastgoedmarkt. Vastgoedmarkt

8Vastgoedmarkt. Vastgoedmarkt 8Vastgoedmarkt Stedelijke ontwikkeling Vastgoedmarkt In het afgelopen jaar komt de opname aan Utrechte kantoorruimte uit op 88.000 m². Dit is aanzienlijk meer dan de 65.000 m² in het voorgaande jaar. Tegelijkertijd

Nadere informatie

Back to the future. Goed Wonen Special Woningwet 2015

Back to the future. Goed Wonen Special Woningwet 2015 Back to the future Goed Wonen Special Woningwet 2015 De Woningwet 2015 geeft duidelijke spelregels voor de sociale huursector. In deze special van Goed Wonen leggen we uit wat er verandert, wat we als

Nadere informatie

Goed wonen = samen doen!

Goed wonen = samen doen! Goed wonen = samen doen! Beleidsplan Tablis Wonen 2016 2019 Participatiemaatschappij In Nederland leven we steeds meer in een participatiemaatschappij. We maken steeds meer gebruik van elkaars sterke punten

Nadere informatie

2010-2012 SAMENVATTING

2010-2012 SAMENVATTING 2010-2012 SAMENVATTING Samenvatting De Regionale woningmarktmonitor 2010-2012 beschrijft de ontwikkelingen op de woningmarkt in het gebied binnen de driehoek Waalwijk, Oss en Boxtel. De kredietcrisis

Nadere informatie

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia.

Op 19 mei 2014 stelde u ons college schriftelijke vragen over de verkoop van huurwoningen door Vestia. De heer P. Beeldman Westeinde 12 2841 BV MOORDRECHT ** verzenddatum 27 mei 2014 onderwerp uw kenmerk bijlage afdeling VROM behandeld door J.D. Lindeman telefoon 0180-639976 Geachte heer Beeldman, Op 19

Nadere informatie

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum

Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum Bijlage Visie Oost : Cijfers & trends bevolking en woningvoorraad Hilversum 1. Ontwikkeling bevolking naar leeftijd De Primos huishoudensprognose (2011) voor de periode 2010-2040 schetst het volgend beeld:

Nadere informatie

Overleven doe je in je eentje, dingen verwezenlijken doe je samen!

Overleven doe je in je eentje, dingen verwezenlijken doe je samen! Overleven doe je in je eentje, dingen verwezenlijken doe je samen! Samenvatting ondernemingsplan Samenvatting ondernemingsplan Overleven doe je in je eentje, dingen verwezenlijken doe je samen! Dat is

Nadere informatie

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis

Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Kernboodschappen Woningcorporaties Nederland dicht bij huis Oktober 2014 Thema 1 Goed wonen en een goede dienstverlening We vinden het in Nederland normaal dat iedereen goed kan wonen. Maar niet iedereen

Nadere informatie

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Woononderzoek Nederland 2009

Centraal Bureau voor de Statistiek. Persbericht. Woononderzoek Nederland 2009 Centraal Bureau voor de Statistiek Persbericht PB10-020 22 maart 2010 9.30 uur Woononderzoek Nederland 2009 Totale woonlasten stijgen in dezelfde mate als netto inkomen Aandeel en omvang aflossingsvrije

Nadere informatie

Verslag Prioriteringssessie Woonvisie 30 juni 2014 Fifth, Eindhoven

Verslag Prioriteringssessie Woonvisie 30 juni 2014 Fifth, Eindhoven Verslag Prioriteringssessie Woonvisie 30 juni 2014 Fifth, Eindhoven Inleiding De Prioriteringssessie Woonvisie is een belangrijk vervolg op de co-makersgesprekken die zijn gevoerd en de 5 thematafels die

Nadere informatie

Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf!

Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf! Ondernemingsplan 2016-2018 Woondiensten Aarwoude geeft u de vijf! Woondiensten Aarwoude is een bedrijf dat woonruimte verhuurt aan mensen die op basis van hun inkomen in aanmerking komen voor een sociale

Nadere informatie

B E R A A D S G R O E P

B E R A A D S G R O E P Introductie Deze Beraadsgroep kent 19 deelnemers. De heer Arjan Deutekom is de bestuurder van woningcorporatie Goede Stede. Voor de technische ondersteuning heeft hij mevrouw Birgit Kuiper meegenomen.

Nadere informatie

ONINGWET WAT BETEKENT DIT VOOR DE GEMEENTE?

ONINGWET WAT BETEKENT DIT VOOR DE GEMEENTE? ONINGWET WAT BETEKENT DIT VOOR DE GEMEENTE? WWW.AEDES.NL MAART 2015 DE NIEUWE ONINGWET Vanaf 1 juli 2015 gelden nieuwe regels voor woningcorporaties. De invoering van de nieuwe Woningwet betekent dat ook

Nadere informatie

Managementcontract 2013. Beatrijs Kortman, adviseur strategie Portaal Utrecht

Managementcontract 2013. Beatrijs Kortman, adviseur strategie Portaal Utrecht Managementcontract 2013 Beatrijs Kortman, adviseur strategie Portaal Utrecht Programma 2 Wat is het? Ondernemingsplan Managementcontract: 3 thema s - De wensen van de klant zijn de start - Goede en betaalbare

Nadere informatie

Adviesrapport Bewoners adviesgroep Doorstroming Oktober 2015

Adviesrapport Bewoners adviesgroep Doorstroming Oktober 2015 Oktober 2015 2 Advies in hoofdlijnen Het advies 1. Door de huren bij mutatie niet te verhogen door passend toe te wijzen, kan de doorstroming worden bevorderd indien dit vooral duidelijk wordt aangegeven,

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Samenvatting CFV 2011 Corporatie in Perspectief L0151 Eindhoven Samenvatting Corporatie in Perspectief Ter introductie In Corporatie in Perspectief is te zien hoe de volkshuisvestelijke en financiële

Nadere informatie

Aan de Raad der gemeente Haarlem. Ter attentie van wethouder Jan Nieuwenburg. Van Pieter Elbers, SP Raadslid gemeente Haarlem

Aan de Raad der gemeente Haarlem. Ter attentie van wethouder Jan Nieuwenburg. Van Pieter Elbers, SP Raadslid gemeente Haarlem Raadsstuk B&W datum Sector/Afd Reg.nr(s) Onderwerp 221/2008 21 oktober 2008 STZ/wwgz 08/167856 Beantwoording vragen van de heer P.G.M. Elbers inzake de verkoop van 183 huurwoningen Bloemenbuurt Aan de

Nadere informatie

Domesta. Geme Sn ente ř oevord. 'ng. 30 : Aan. Class nr. Gemeente Coevorden Aan het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 2 7740 AA COEVORDEN

Domesta. Geme Sn ente ř oevord. 'ng. 30 : Aan. Class nr. Gemeente Coevorden Aan het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 2 7740 AA COEVORDEN Geme Sn ente ř oevord 'ng. 30 : 1 Gemeente Coevorden Aan het College van Burgemeester en Wethouders Postbus 2 7740 AA COEVORDEN Aan Class nr. Ons kenmerk Onderwerp Behandeld door Bijlage(n) Datum Geme000339

Nadere informatie

Gemeentelijk beleid wonen en zorg

Gemeentelijk beleid wonen en zorg Informatieblad 2. Wonen en zorg April 2015 Gemeentelijk beleid wonen en zorg Gemeentelijk beleid over wonen en zorg wordt vormgegeven in de woonvisie van een gemeente. Concrete afspraken over doelstellingen

Nadere informatie

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek

7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek. Auteur Remco Kaashoek 7. Effect crisis op de woningmarkt- dynamiek Auteur Remco Kaashoek De dynamiek op de koopwoningmarkt is tussen 2007 en 2011 afgenomen, terwijl die op de markt voor huurwoningen licht is gestegen. Het aantal

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0249 Helmond CFV 2012 Corporatie in Perspectief L0249 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0565 Alphen aan den Rijn CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0565 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

Verkoop door woningcorporaties

Verkoop door woningcorporaties 2 14 Ruim 22.000 corporatiewoningen verkocht Vanaf 199 tot en met de eerste helft van 14 hebben de woningcorporaties ruim 22.000 bestaande woningen verkocht aan particulieren. Het aantal verkopen kwam

Nadere informatie

VEELGESTELDE VRAGEN ALLES RONDOM PASSEND TOEWIJZEN

VEELGESTELDE VRAGEN ALLES RONDOM PASSEND TOEWIJZEN VEELGESTELDE VRAGEN ALLES RONDOM PASSEND TOEWIJZEN Passend toewijzen 1. WAT IS PASSEND TOEWIJZEN? Passend toewijzen betekent dat wij bij de toewijzing van een huurwoning rekening houden met uw inkomen,

Nadere informatie

Stek in 2011 Feiten & cijfers

Stek in 2011 Feiten & cijfers Stek in 2011 Feiten & cijfers Voor woord van de bestuurder 2 Financieel gezond blijven Stek heeft in 2011 een resultaat op de normale bedrijfsvoering behaald van H 5,0 miljoen. Vooral de verlaging van

Nadere informatie

FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR - BESTUURDER

FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR - BESTUURDER FUNCTIEPROFIEL DIRECTEUR - BESTUURDER december 2014 DE ORGANISATIE Woonstichting is een toegelaten instelling met als statutair werkgebied de gemeente Lelystad. heeft 8.700 woningen (ongeveer 30% van de

Nadere informatie

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist

Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist Profielschets Raad van Commissarissen R.K. Woningbouwvereniging Zeist 1. Inleiding De RvC van de R.K. Woningbouwvereniging Zeist heeft drie taken: - toezicht houden op het bestuur en op de gang van zaken

Nadere informatie

Woonpartners heeft voor haar vastgoedportefeuille strategische keuzes gemaakt en de gewenste vastgoedportefeuille voor de toekomst bepaald.

Woonpartners heeft voor haar vastgoedportefeuille strategische keuzes gemaakt en de gewenste vastgoedportefeuille voor de toekomst bepaald. 2 Betaalbaar wonen 2.1 Doelgroepen Woonpartners bedient al haar klanten graag op maat met een betaalbare woning in een prettige woonomgeving. Ons huurbeleid is primair gericht op het aanbieden van betaalbare

Nadere informatie

Woonvisie in t kort 10

Woonvisie in t kort 10 10 Woonvisie in t kort Utrecht is een aantrekkelijke stad om te wonen en te werken. Daarom is de druk op de woningmarkt groot. Deze druk zal de komende jaren blijven waardoor veel doelgroepen niet de woning

Nadere informatie

Bent u niet tevreden? Laat het ons weten!

Bent u niet tevreden? Laat het ons weten! Bent u niet tevreden? Laat het ons weten! Klachtencommissie Woningcorporaties Regio Utrecht (KWRU) 2 Klachtencommissie Woningcorporaties Regio Utrecht Bent u niet tevreden? Laat het ons weten! Bent u als

Nadere informatie

Inschrijven en woningtoewijzing

Inschrijven en woningtoewijzing Wilt u een woning huren bij Destion? In deze brochure kunt u lezen hoe dat werkt en wat u kunt doen om in aanmerking te komen voor een huurwoning van onze woningcorporatie. Inschrijven U komt voor een

Nadere informatie

Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed. 19 april 2012 pagina 1

Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed. 19 april 2012 pagina 1 Presentatie Mariëtte Bouwer Ymere Maatschappelijk Vastgoed 19 april 2012 pagina 1 Strategie van Ymere Missie Ymere werkt als maatschappelijke onderneming aan wijken met perspectief, waar bewoners willen

Nadere informatie

Overzicht belangrijkste punten uit het sociaal plan

Overzicht belangrijkste punten uit het sociaal plan 21 maart 2011 Overzicht belangrijkste punten uit het sociaal plan De gemeente Barendrecht is volop in ontwikkeling en het centrumgebied van Barendrecht staat aan de vooravond van een grondige vernieuwing.

Nadere informatie

Bijlage 6. Consultatie moskee Omar El Faroek en Moskee Anwar-e-Quba

Bijlage 6. Consultatie moskee Omar El Faroek en Moskee Anwar-e-Quba Bijlage 6 Consultatie moskee Omar El Faroek en Moskee Anwar-e-Quba Samenvatting en reacties uit "Moskee-project" Consultatie inwoners de Gagel via interviews, de Surinaamse Anwar-e-Quba moskee en de Omar

Nadere informatie

Sociaal Plan Kadoeler Breek

Sociaal Plan Kadoeler Breek Sociaal Plan Kadoeler Breek 2 Inhoud 1 Wat is het Sociaal Plan? 4 2 Het project en de ingreep 5 3 Herhuisvesting 6 4 Wat is een passende woning? 9 5 Financiële regelingen 10 6 Verhuizing eerste fase 11

Nadere informatie

Sloop/vervangende nieuwbouw Johannes Poststraat 25 t/m 63 (oneven) Pater Bleijsstraat 1 t/m 6 in Hoorn

Sloop/vervangende nieuwbouw Johannes Poststraat 25 t/m 63 (oneven) Pater Bleijsstraat 1 t/m 6 in Hoorn Sloop/vervangende nieuwbouw Johannes Poststraat 25 t/m 63 (oneven) Pater Bleijsstraat 1 t/m 6 in Hoorn Wat heeft Intermaris besloten? Intermaris heeft besloten uw woning niet te renoveren, maar om de 26

Nadere informatie

Asbest. Informatie over onze woningen

Asbest. Informatie over onze woningen Asbest Informatie over onze woningen beleid: september 2011, versie: 2014 Waterweg Wonen verhuurt circa 12.000 woningen in Vlaardingen. Een aanzienlijk deel van die woningen is bereikbaar voor huishoudens

Nadere informatie

Op de voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van..., nr..., Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving;

Op de voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van..., nr..., Directie Constitutionele Zaken en Wetgeving; Besluit van tot wijziging van het Besluit huurprijzen woonruimte (aanpassing woningwaarderingsstelsel) Op de voordracht van Onze Minister van Binnenlandse Zaken en Koninkrijksrelaties van..., nr...., Directie

Nadere informatie

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam

Woningmarktrapport 4e kwartaal 2015. Gemeente Amsterdam Woningmarktrapport 4e kwartaal 215 Gemeente Amsterdam Aantal verkochte woningen naar type (NVM) 3 Aantal verkocht 25 2 15 1 5 Tussenwoning Hoekwoning Twee onder één kap Vrijstaand Appartement 1e kwartaal

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1986 Stichting Huisvesting Bejaarden Oosterhout Oosterhout CFV 2009 Corporatie in Perspectief L1986 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2

Nadere informatie

Corporatie in Perspectief

Corporatie in Perspectief Analyse CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0837 Nieuwegein CFV 2013 Corporatie in Perspectief L0837 Inhoud 1 Algemeen 1.1 Algemene gegevens corporatie 4 1.2 Samenstelling van het bezit 5 2 Volkshuisvestelijke

Nadere informatie

WOONLASTENAGENDA 2016. Kleine Meierij

WOONLASTENAGENDA 2016. Kleine Meierij WOONLASTENAGENDA 2016 Kleine Meierij ALGEMENE INLEIDING BrabantWonen, Kleine Meierij, Zayaz, gemeente s-hertogenbosch en het Stedelijk Huurdersplatform (SHP) hebben in 2014 het Woonlastenakkoord gesloten.

Nadere informatie

Werken aan kwaliteit. Voorraadplan 2004-2012

Werken aan kwaliteit. Voorraadplan 2004-2012 Werken aan kwaliteit Voorraadplan 2004-2012 Werken aan kwaliteit Voorraadplan 2004-2012 Woningbeheer Harlingen Postbus 103 8860 AC Harlingen Bolswardervaart 1 Openingstijden maandag tot en met vrijdag

Nadere informatie

Asbest. Informatie over onze woningen

Asbest. Informatie over onze woningen Asbest Informatie over onze woningen beleid: september 2011, versie: 2013 Waterweg Wonen verhuurt circa 12.000 woningen in Vlaardingen. Een aanzienlijk deel van die woningen is bereikbaar voor huishoudens

Nadere informatie

Welkom! Programma. 18 juni 2015. Welkom. Presentatie visitatierapport. Voor welke uitdagingen staan we? Kort filmpje. Borrel en informeel contact

Welkom! Programma. 18 juni 2015. Welkom. Presentatie visitatierapport. Voor welke uitdagingen staan we? Kort filmpje. Borrel en informeel contact Welkom! 1 Programma Welkom Presentatie visitatierapport Voor welke uitdagingen staan we? Kort filmpje Borrel en informeel contact 2 1 van bekend naar nieuw van naar 3 Waar gaat het naar toe? Verkleining

Nadere informatie

Huurverhoging 2015. Over het hoe en waarom van de huurverhoging

Huurverhoging 2015. Over het hoe en waarom van de huurverhoging Huurverhoging 2015 Over het hoe en waarom van de huurverhoging 2 3 Inhoud 1 Spelregels 4 2 Wat doet Rochdale met de huuropbrengst? 8 3 Bezwaar tegen de huurverhoging 10 4 Huurtoeslag en inkomensdaling

Nadere informatie

Veelgestelde vragen over Passend Toewijzen

Veelgestelde vragen over Passend Toewijzen Veelgestelde vragen over Passend Toewijzen Waar heeft u als woningzoekende met een inkomen tot 35.739 recht op? Voorbeeld 1 Kees is 28 jaar en wil gaan samenwonen met zijn vriendin. Samen verdienen ze

Nadere informatie